<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="X62n1182">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 1182 徹悟禪師語錄</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經數位版, No. 1182 徹悟禪師語錄</title>
			<author>淸 了亮等集</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>2卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">62</idno>.<idno type="no">1182</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2024-02-25 09:56:44 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">徹悟禪師語錄</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">CBETA 人工輸入，CBETA 掃瞄辨識</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>原書標點</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【卍續】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		<charDecl>
<char xml:id="CB01926">
				<charName>CBETA CHARACTER CB01926</charName>
				<mapping cb:dec="984966" type="PUA">U+F0786</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+7070</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>灰</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[厂@火]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB02494">
				<charName>CBETA CHARACTER CB02494</charName>
				<mapping cb:dec="985534" type="PUA">U+F09BE</mapping>
			<mapping type="unicode">U+47E6</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>跋</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[跳-兆+(乏-之+友)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB05270">
				<charName>CBETA CHARACTER CB05270</charName>
				<mapping cb:dec="988310" type="PUA">U+F1496</mapping>
			<mapping type="unicode">U+22B35</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[拚-ㄙ+ㄊ]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB06078">
				<charName>CBETA CHARACTER CB06078</charName>
				<mapping cb:dec="989118" type="PUA">U+F17BE</mapping>
			<mapping type="unicode">U+22E42</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>攜</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[打-丁+嶲]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB08504">
				<charName>CBETA CHARACTER CB08504</charName>
				<mapping cb:dec="991544" type="PUA">U+F2138</mapping>
			<mapping type="unicode">U+269A8</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>燄</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[舀*炎]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB11170">
				<charName>CBETA CHARACTER CB11170</charName>
				<mapping cb:dec="994210" type="PUA">U+F2BA2</mapping>
			<mapping type="unicode">U+25510</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>磕</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[磕-去+太]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15072">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15072</charName>
				<mapping cb:dec="998112" type="PUA">U+F3AE0</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+39DE</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>拔</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[托-七+友]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15097">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15097</charName>
				<mapping cb:dec="998137" type="PUA">U+F3AF9</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+9EAB</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>麵</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[麩-夫+丐]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15106">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15106</charName>
				<mapping cb:dec="998146" type="PUA">U+F3B02</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+9B31</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>鬱</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[鬱-山+止]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15131">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15131</charName>
				<mapping cb:dec="998171" type="PUA">U+F3B1B</mapping>
			<charProp><localName>normalized form</localName><value>邦</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[邱-丘+(看-目)]</value></charProp></char>
</charDecl>
	</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-05-20">
			<name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication
		</change>
		<change when="2005-07-04T09:38:25">
			Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<milestone unit="juan" n="1"/>
<pb ed="X" xml:id="X62.1182.0331b" n="0331b"/>
<lb ed="X" n="0331b01"/>
<lb ed="X" n="0331b02"/>
<lb ed="X" n="0331b03"/>
<lb ed="X" n="0331b04"/>
<lb ed="X" n="0331b05"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 1182-A 徹悟禪師語錄序</cb:mulu><head>No. 1182-A
<lb ed="X" n="0331b06"/><lb ed="R109" n="0750a01"/> 徹悟禪師語錄序</head>
<lb ed="X" n="0331b07"/>
<lb ed="X" n="0331b08"/><lb ed="R109" n="0750a02"/><p xml:id="pX62p0331b0801">世之稱淨業者。自晉遠法師始。仰體佛慈。大啓度門。
<lb ed="X" n="0331b09"/><lb ed="R109" n="0750a03"/>鑿池植蓮。建堂立誓。於時十八賢衆百二十三人。得
<lb ed="X" n="0331b10"/><lb ed="R109" n="0750a04"/>自在力。念而無念。無生而生。心印遞傳。迄至於今不
<lb ed="X" n="0331b11"/><lb ed="R109" n="0750a05"/>墜。有徹悟禪師者。法門之元嗣也。夙具定慧。參契淵
<lb ed="X" n="0331b12"/><lb ed="R109" n="0750a06"/>微。始則悟圓覺一經要義。繼則了解三藏十乘妙旨。
<lb ed="X" n="0331b13"/><lb ed="R109" n="0750a07"/>盡棄舊習。專注淨業。虗其衷。平其氣。歷廿載如一日。
<lb ed="X" n="0331b14"/><lb ed="R109" n="0750a08"/>無退轉心。克遂西生之願。是以圓信圓解饒益衆生
<lb ed="X" n="0331b15"/><lb ed="R109" n="0750a09"/>者。卽以之證彌陀法界。遺集具存。讀之而益信師之
<lb ed="X" n="0331b16"/><lb ed="R109" n="0750a10"/>所言。曰願。曰信。曰行。曰罪業懺除。曰善根成熟。要惟
<lb ed="X" n="0331b17"/><lb ed="R109" n="0750a11"/>兢兢於一心之生者。橫徧十方。竪窮三際。心之廣也。
<lb ed="X" n="0331b18"/><lb ed="R109" n="0750a12"/>慮墜偏小。發大菩提。心之宏也。任運感業。合道轉業。
<lb ed="X" n="0331b19"/><lb ed="R109" n="0750a13"/>心之權也。淸珠濁水之投。種瓜種豆之穫。鑄金成<g ref="#CB15097">麫</g>
<lb ed="X" n="0331b20"/><lb ed="R109" n="0750a14"/>之具。心之源也。經所稱是心作佛是心是佛二語。尤
<lb ed="X" n="0331b21"/><lb ed="R109" n="0750a15"/>反覆求詳。三致意焉。又謂一寸時光。一寸命光。欲後
<lb ed="X" n="0331b22"/><lb ed="R109" n="0750a16"/>之學者。於恒河沙數中。履捷行簡。速出生死之關。共
<lb ed="X" n="0331b23"/><lb ed="R109" n="0750a17"/>證安樂之境。拯<g ref="#CB15072">㧞</g>羣迷。胥登彼岸。其意亦何厚乎。師
<lb ed="X" n="0331b24"/><lb ed="R109" n="0750a18"/>平昔於語言文字。不欲究心。然偶一拈唫大之總攝
<pb ed="X" xml:id="X62.1182.0331c" n="0331c"/>
<lb ed="X" n="0331c01"/><lb ed="R109" n="0750b01"/>無餘。細之圓融無礙。對機立敎。眞理兼包。如阿伽陀
<lb ed="X" n="0331c02"/><lb ed="R109" n="0750b02"/>藥。無病不療。如如意珠。無願不滿者。其如斯乎。余竊
<lb ed="X" n="0331c03"/><lb ed="R109" n="0750b03"/>念宗敎兩門。語錄浩如煙海。疏經注義。法旨昭明。而
<lb ed="X" n="0331c04"/><lb ed="R109" n="0750b04"/>淨業之修。爲入道之正軌。自龍舒大佑諸集外。言者
<lb ed="X" n="0331c05"/><lb ed="R109" n="0750b05"/>闕如。宜師言之不可湮沒也。師之高弟松泉。以是集
<lb ed="X" n="0331c06"/><lb ed="R109" n="0750b06"/>付刊。問序於余。余卽師文之奧衍者。申言之。是爲序。</p>
<lb ed="X" n="0331c07"/><lb ed="R109" n="0750b07"/><p xml:id="pX62p0331c0701">三寶弟子誠安謹識</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0331c08"/>
<lb ed="X" n="0331c09"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 1182-B 自序</cb:mulu><head>No. 1182-B
<lb ed="X" n="0331c10"/><lb ed="R109" n="0750b09"/> 自序</head>
<lb ed="X" n="0331c11"/>
<lb ed="X" n="0331c12"/><lb ed="R109" n="0750b10"/><p xml:id="pX62p0331c1201">余自乾隆癸巳。住持京都廣通寺。領衆參禪。間有東
<lb ed="X" n="0331c13"/><lb ed="R109" n="0750b11"/>語西話。筆以記之。至丁卯歲。以宿業深重。多諸病緣。
<lb ed="X" n="0331c14"/><lb ed="R109" n="0750b12"/>因思敎乘五停心觀。多障有情以念佛治。且此一門。
<lb ed="X" n="0331c15"/><lb ed="R109" n="0750b13"/>文殊普賢等諸大菩薩。<name role="" type="person">馬鳴</name>龍樹等諸大祖師。智者
<lb ed="X" n="0331c16"/><lb ed="R109" n="0750b14"/>永明楚石蓮池等諸大善知識。皆悉歸心。我何人斯。
<lb ed="X" n="0331c17"/><lb ed="R109" n="0750b15"/>敢不歸命。於是朝暮課佛。而禪者願隨者頗夥。因順
<lb ed="X" n="0331c18"/><lb ed="R109" n="0750b16"/>時機。且便自行。遂輟參念佛。時門牆見重者。謗<g ref="#CB08504">𦦨</g>四
<lb ed="X" n="0331c19"/><lb ed="R109" n="0750b17"/>起。余以深信佛言。不顧也。十餘年來所有積稿。一旦
<lb ed="X" n="0331c20"/><lb ed="R109" n="0750b18"/>付之丙丁。不意爲多事禪者。於<g ref="#CB01926">灰</g>燼中撥出若干則。
<lb ed="X" n="0331c21"/><lb ed="R109" n="0751a01"/>然百不存一矣。嗣後爲業風所吹。歷主覺生資福兩
<lb ed="X" n="0331c22"/><lb ed="R109" n="0751a02"/>刹。爲虗名所誤。往往有請開示索題<g ref="#CB02494">䟦</g>者。迫不得<anchor xml:id="nkr_note_add_0331c2201" n="0331c2201"/><anchor xml:id="beg0331c2201" n="0331c2201"/>已<anchor xml:id="end0331c2201"/>
<lb ed="X" n="0331c23"/><lb ed="R109" n="0751a03"/>而應之。日久歲深。復積成卷。戊辰夏。李居士逢春在
<lb ed="X" n="0331c24"/><lb ed="R109" n="0751a04"/>山聽講。聞法有悟。遂欲付之剞劂。余曰不可。身旣隱
<pb ed="X" xml:id="X62.1182.0332a" n="0332a"/>
<lb ed="X" n="0332a01"/><lb ed="R109" n="0751a05"/>矣。焉用文爲。此世間隱者之言尙然。余<anchor xml:id="nkr_note_add_0332a0101" n="0332a0101"/><anchor xml:id="beg0332a0101" n="0332a0101"/>已<anchor xml:id="end0332a0101"/>栖心淨土。
<lb ed="X" n="0332a02"/><lb ed="R109" n="0751a06"/>復何文字可留。居士堅請不<anchor xml:id="nkr_note_add_0332a0201" n="0332a0201"/><anchor xml:id="beg0332a0201" n="0332a0201"/>已<anchor xml:id="end0332a0201"/>。爰弁數語。用示皆不
<lb ed="X" n="0332a03"/><lb ed="R109" n="0751a07"/>得<anchor xml:id="nkr_note_add_0332a0301" n="0332a0301"/><anchor xml:id="beg0332a0301" n="0332a0301"/>已<anchor xml:id="end0332a0301"/>之言也。</p>
<lb ed="X" n="0332a04"/><lb ed="R109" n="0751a08"/><p xml:id="pX62p0332a0401">嘉慶歲次庚午九月重陽後三日。訥道人書於資
<lb ed="X" n="0332a05"/><lb ed="R109" n="0751a09"/>福二有丈室。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0332a06"/>
<lb ed="X" n="0332a07"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 1182-C 念佛伽陀序</cb:mulu><head>No. 1182-C
<lb ed="X" n="0332a08"/><lb ed="R109" n="0751a11"/> 念佛伽陀序</head>
<lb ed="X" n="0332a09"/>
<lb ed="X" n="0332a10"/><lb ed="R109" n="0751a12"/><p xml:id="pX62p0332a1001">訥堂老人。率衆精脩持名法門。備極誠懇。於廣通覺
<lb ed="X" n="0332a11"/><lb ed="R109" n="0751a13"/>生兩蘭若。歷有年所。茲乙卯冬。復以敎義宗乘。各詠
<lb ed="X" n="0332a12"/><lb ed="R109" n="0751a14"/>偈百首。闡其要妙。擧以示衆。如輩當時一聞心蕩神
<lb ed="X" n="0332a13"/><lb ed="R109" n="0751a15"/>怡。若深有領會焉。因仰體老人爲衆苦心諄諄如是。
<lb ed="X" n="0332a14"/><lb ed="R109" n="0751a16"/>若不記錄。久必湮沒。遂壽之梨棗。莊成數卷。以備諸
<lb ed="X" n="0332a15"/><lb ed="R109" n="0751a17"/>同志者共爲參味云爾。</p>
<lb ed="X" n="0332a16"/><lb ed="R109" n="0751a18"/><p xml:id="pX62p0332a1601">嘉慶元年歲次丙辰佛歡喜日。受業弟子心雨稽
<lb ed="X" n="0332a17"/><lb ed="R109" n="0751b01"/>首謹題。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0332a18"/>
<lb ed="X" n="0332a19"/>
<lb ed="X" n="0332a20"/>
<lb ed="X" n="0332a21"/><lb ed="R109" n="0751b03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">徹悟禪師語錄目次</cb:mulu><head><anchor xml:id="nkr_note_orig_0332001" n="0332001"/>徹悟禪師語錄目次</head>
<lb ed="X" n="0332a22"/>
<lb ed="X" n="0332a23"/><lb ed="R109" n="0751b05"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX62p0332a2301">卷上
<lb ed="X" n="0332a24"/><lb ed="R109" n="0751b06"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX62p0332a2401">序
<pb ed="X" xml:id="X62.1182.0332b" n="0332b"/>
<lb ed="X" n="0332b01"/><lb ed="R109" n="0751b07"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX62p0332b0101">示衆</item></list></item>
<lb ed="X" n="0332b02"/><lb ed="R109" n="0751b08"/><item xml:id="itemX62p0332b0201">普說</item></list></item>
<lb ed="X" n="0332b03"/><lb ed="R109" n="0751b09"/><item xml:id="itemX62p0332b0301">卷下
<lb ed="X" n="0332b04"/><lb ed="R109" n="0751b10"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX62p0332b0401">雜著
<lb ed="X" n="0332b05"/><lb ed="R109" n="0751b11"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX62p0332b0501">般若淨土兩門大義</item><item xml:id="itemX62p0332b0509">西有解</item>
<lb ed="X" n="0332b06"/><lb ed="R109" n="0751b12"/><item xml:id="itemX62p0332b0601">華嚴經節略要旨</item><item xml:id="itemX62p0332b0608">楞嚴二決定義</item>
<lb ed="X" n="0332b07"/><lb ed="R109" n="0751b13"/><item xml:id="itemX62p0332b0701">楞嚴頓歇漸修說</item>
<lb ed="X" n="0332b08"/><lb ed="R109" n="0751b14"/><item xml:id="itemX62p0332b0801">金剛經實無有法發菩提心說</item>
<lb ed="X" n="0332b09"/><lb ed="R109" n="0751b15"/><item xml:id="itemX62p0332b0901">楞嚴經知見無見說</item><item xml:id="itemX62p0332b0909">一乘決疑論說</item>
<lb ed="X" n="0332b10"/><lb ed="R109" n="0751b16"/><item xml:id="itemX62p0332b1001">相相離相心心印心略解</item></list></item>
<lb ed="X" n="0332b11"/><lb ed="R109" n="0751b17"/><item xml:id="itemX62p0332b1101"><g ref="#CB02494">䟦</g>
<lb ed="X" n="0332b12"/><lb ed="R109" n="0751b18"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX62p0332b1201">淨土津梁<g ref="#CB02494">䟦</g></item>
<lb ed="X" n="0332b13"/><lb ed="R109" n="0752a01"/><item xml:id="itemX62p0332b1301"><g ref="#CB02494">䟦</g>德全禪人血書蓮華經</item>
<lb ed="X" n="0332b14"/><lb ed="R109" n="0752a02"/><item xml:id="itemX62p0332b1401"><g ref="#CB02494">䟦</g>明初禪人血書蓮華經</item>
<lb ed="X" n="0332b15"/><lb ed="R109" n="0752a03"/><item xml:id="itemX62p0332b1501">書蓮華經普門品後</item><item xml:id="itemX62p0332b1509">二有室<g ref="#CB02494">䟦</g></item>
<lb ed="X" n="0332b16"/><lb ed="R109" n="0752a04"/><item xml:id="itemX62p0332b1601"><g ref="#CB02494">䟦</g>禪人勇建血書楞嚴經莊嚴淨土</item></list></item>
<lb ed="X" n="0332b17"/><lb ed="R109" n="0752a05"/><item xml:id="itemX62p0332b1701">書問
<lb ed="X" n="0332b18"/><lb ed="R109" n="0752a06"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX62p0332b1801">覆香嚴居士書</item><item xml:id="itemX62p0332b1807">答江南彭二林居士</item>
<lb ed="X" n="0332b19"/><lb ed="R109" n="0752a07"/><item xml:id="itemX62p0332b1901">與端一李居士書</item></list></item>
<lb ed="X" n="0332b20"/><lb ed="R109" n="0752a08"/><item xml:id="itemX62p0332b2001">附
<lb ed="X" n="0332b21"/><lb ed="R109" n="0752a09"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX62p0332b2101">念佛伽陀<note place="inline">門人了如等述錄敎義宗乘各百偈</note></item>
<lb ed="X" n="0332b22"/><lb ed="R109" n="0752a10"/><item xml:id="itemX62p0332b2201">徹悟禪師行略</item></list></item></list></item></list>
<lb ed="X" n="0332b23"/>
<lb ed="X" n="0332b24"/><lb ed="R109" n="0752a12"/><p xml:id="pX62p0332b2401">徹悟禪師語錄目錄<note place="inline">終</note></p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X62.1182.0332c" n="0332c"/>
<lb ed="X" n="0332c01"/>
<lb ed="X" n="0332c02"/>
<lb ed="X" n="0332c03"/>
<lb ed="X" n="0332c04"/>
<lb ed="X" n="0332c05"/><cb:docNumber>No. 1182</cb:docNumber>
<lb ed="X" n="0332c06"/><lb ed="R109" n="0752b01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>徹悟禪師語錄卷上</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0332c07"/>
<lb ed="X" n="0332c08"/><lb ed="R109" n="0752b02"/><byline cb:type="collector">嗣法門人　了亮等　集</byline>
<lb ed="X" n="0332c09"/><lb ed="R109" n="0752b03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">示衆</cb:mulu><head>示衆</head>
<lb ed="X" n="0332c10"/><lb ed="R109" n="0752b04"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">普說</cb:mulu><head>普說</head>
<lb ed="X" n="0332c11"/><lb ed="R109" n="0752b05"/><p xml:id="pX62p0332c1101">一切法門。以明心爲要。一切行門。以淨心爲要。然則
<lb ed="X" n="0332c12"/><lb ed="R109" n="0752b06"/>明心之要。無如念佛。憶佛念佛。現前當來必定見佛。
<lb ed="X" n="0332c13"/><lb ed="R109" n="0752b07"/>不假方便。自得心開。如此念佛。非明心之要乎。復次
<lb ed="X" n="0332c14"/><lb ed="R109" n="0752b08"/>淨心之要。亦無如念佛。一念相應。一念佛。念念相應。
<lb ed="X" n="0332c15"/><lb ed="R109" n="0752b09"/>念念佛。淸珠下於濁水。濁水不得不淸。佛號投於亂
<lb ed="X" n="0332c16"/><lb ed="R109" n="0752b10"/>心。亂心不得不佛。如此念佛。非淨心之要乎。一句佛
<lb ed="X" n="0332c17"/><lb ed="R109" n="0752b11"/>號。俱攝悟修兩門之要。擧悟則信在其中。擧修則證
<lb ed="X" n="0332c18"/><lb ed="R109" n="0752b12"/>在其中。信解修證。俱攝大小諸乘。一切諸經之要。罄
<lb ed="X" n="0332c19"/><lb ed="R109" n="0752b13"/>無不盡。然則一句彌陀。非至要之道乎。</p>
<lb ed="X" n="0332c20"/><lb ed="R109" n="0752b14"/><p xml:id="pX62p0332c2001">吾人現前一念之心。全眞成妄。全妄卽眞。終日不變。
<lb ed="X" n="0332c21"/><lb ed="R109" n="0752b15"/>終日隨緣。夫不隨佛界之緣。而念佛界。便念九界。不
<lb ed="X" n="0332c22"/><lb ed="R109" n="0752b16"/>念三乘。便念六凡。不念人天。便念三途。不念鬼畜。便
<lb ed="X" n="0332c23"/><lb ed="R109" n="0752b17"/>念地獄。以凡在有心。不能無念。以無念心體。唯佛獨
<lb ed="X" n="0332c24"/><lb ed="R109" n="0752b18"/>證。自等覺<anchor xml:id="nkr_note_add_0332c2401" n="0332c2401"/><anchor xml:id="beg0332c2401" n="0332c2401"/>已<anchor xml:id="end0332c2401"/>還。皆悉有念。凡起一念。必落十界。更無
<pb ed="X" xml:id="X62.1182.0333a" n="0333a"/>
<lb ed="X" n="0333a01"/><lb ed="R109" n="0753a01"/>有念出十界外。以十法界更無外故。每起一念。爲一
<lb ed="X" n="0333a02"/><lb ed="R109" n="0753a02"/>受生之緣。果知此理。而不念佛者。未之有也。若此心
<lb ed="X" n="0333a03"/><lb ed="R109" n="0753a03"/>能與平等大慈大悲依正功德。以及萬德洪名相應。
<lb ed="X" n="0333a04"/><lb ed="R109" n="0753a04"/>卽念佛法界也。能與菩提心六度萬行相應。卽念菩
<lb ed="X" n="0333a05"/><lb ed="R109" n="0753a05"/>薩法界也。以無我心與十二因緣相應。卽念緣覺法
<lb ed="X" n="0333a06"/><lb ed="R109" n="0753a06"/>界也。以無我心觀察四諦。卽念聲聞法界也。或與四
<lb ed="X" n="0333a07"/><lb ed="R109" n="0753a07"/>禪八定。以及上品十善相應。卽念天法界也。若與五
<lb ed="X" n="0333a08"/><lb ed="R109" n="0753a08"/>戒相應。卽念人法界也。若修戒善等法。兼懷瞋慢勝
<lb ed="X" n="0333a09"/><lb ed="R109" n="0753a09"/>負之心。卽落修羅法界。若以緩輭心。念下品十惡。卽
<lb ed="X" n="0333a10"/><lb ed="R109" n="0753a10"/>墮畜生法界。或以緩急相半心。與中品十惡相應。便
<lb ed="X" n="0333a11"/><lb ed="R109" n="0753a11"/>墮餓鬼法界。若以猛熾心。與上品十惡相應。卽墮地
<lb ed="X" n="0333a12"/><lb ed="R109" n="0753a12"/>獄法界也。十惡者。卽殺。盜。婬。妄言。綺語。惡口。兩舌。貪。
<lb ed="X" n="0333a13"/><lb ed="R109" n="0753a13"/>瞋。邪見是。反此則爲十善。當密自檢點日用所起之
<lb ed="X" n="0333a14"/><lb ed="R109" n="0753a14"/>念。與何界相應者多。與何界相應者猛。則他日安身
<lb ed="X" n="0333a15"/><lb ed="R109" n="0753a15"/>立命之處。不勞更問人矣。</p>
<lb ed="X" n="0333a16"/><lb ed="R109" n="0753a16"/><p xml:id="pX62p0333a1601">一切境界。唯業所感。唯心所現。卽其現處。當體卽心。
<lb ed="X" n="0333a17"/><lb ed="R109" n="0753a17"/>凡在有心。不能無境。不現佛境。便現九界之境。不現
<lb ed="X" n="0333a18"/><lb ed="R109" n="0753a18"/>三乘之境。便現六凡之境。不現天人鬼畜之境。便現
<lb ed="X" n="0333a19"/><lb ed="R109" n="0753b01"/>地獄境界。佛及三乘所現境界。雖有優降不同。要皆
<lb ed="X" n="0333a20"/><lb ed="R109" n="0753b02"/>受享法樂而<anchor xml:id="nkr_note_add_0333a2001" n="0333a2001"/><anchor xml:id="beg0333a2001" n="0333a2001"/>已<anchor xml:id="end0333a2001"/>。三界諸天所現之境。<anchor xml:id="nkr_note_add_0333a2002" n="0333a2002"/><anchor xml:id="beg0333a2002" n="0333a2002"/>但<anchor xml:id="end0333a2002"/>唯受用禪定
<lb ed="X" n="0333a21"/><lb ed="R109" n="0753b03"/>五欲之樂。人道之境。苦樂相間。各隨其業。多少不同。
<lb ed="X" n="0333a22"/><lb ed="R109" n="0753b04"/>鬼畜之境。苦多樂少。至於地獄。則純一極苦。如人夢
<lb ed="X" n="0333a23"/><lb ed="R109" n="0753b05"/>中所見山川人物。皆依夢心所現。若無夢心。必無夢
<lb ed="X" n="0333a24"/><lb ed="R109" n="0753b06"/>境。設無夢境。亦無夢心。故知心外無境。境外無心。全
<pb ed="X" xml:id="X62.1182.0333b" n="0333b"/>
<lb ed="X" n="0333b01"/><lb ed="R109" n="0753b07"/>境卽心。全心卽境。若於因中察果。當須觀心。設於果
<lb ed="X" n="0333b02"/><lb ed="R109" n="0753b08"/>處驗因。當須觀境。故曰未有無心境。曾無無境心。果
<lb ed="X" n="0333b03"/><lb ed="R109" n="0753b09"/>必從因。因必克果。苟眞知此心境因果一如不二之
<lb ed="X" n="0333b04"/><lb ed="R109" n="0753b10"/>理。而猶不念佛求生淨土者。吾不信也。</p>
<lb ed="X" n="0333b05"/><lb ed="R109" n="0753b11"/><p xml:id="pX62p0333b0501">眞爲生死。發菩提心。以深信願。持佛名號。十六字爲
<lb ed="X" n="0333b06"/><lb ed="R109" n="0753b12"/>念佛法門一大綱宗。若眞爲生死之心不發。一切開
<lb ed="X" n="0333b07"/><lb ed="R109" n="0753b13"/>示皆爲戲論。世間一切重苦。無過生死。生死不了。生
<lb ed="X" n="0333b08"/><lb ed="R109" n="0753b14"/>死死生。生生死死。出一胞胎。入一胞胎。捨一皮袋。取
<lb ed="X" n="0333b09"/><lb ed="R109" n="0753b15"/>一皮袋。苦<anchor xml:id="nkr_note_add_0333b0901" n="0333b0901"/><anchor xml:id="beg0333b0901" n="0333b0901"/>已<anchor xml:id="end0333b0901"/>不堪。況輪回未出。難免墮落。豬胞胎。狗
<lb ed="X" n="0333b10"/><lb ed="R109" n="0753b16"/>胞胎。何所不鑽。驢皮袋。馬皮袋。何所不取。此箇人身。
<lb ed="X" n="0333b11"/><lb ed="R109" n="0753b17"/>最爲難得。最易打失。一念之差。便入惡趣。三途易入
<lb ed="X" n="0333b12"/><lb ed="R109" n="0753b18"/>而難出。地獄時長而苦重。七佛以來。猶爲蟻子。八萬
<lb ed="X" n="0333b13"/><lb ed="R109" n="0754a01"/>劫後。未脫鴿身。畜道時長<anchor xml:id="nkr_note_add_0333b1301" n="0333b1301"/><anchor xml:id="beg0333b1301" n="0333b1301"/>已<anchor xml:id="end0333b1301"/>極。鬼獄時長尤倍。久經
<lb ed="X" n="0333b14"/><lb ed="R109" n="0754a02"/>長劫。何了何休。萬苦交煎。無歸無救。每一言之。衣毛
<lb ed="X" n="0333b15"/><lb ed="R109" n="0754a03"/>卓豎。時一念及。五內如焚。是故卽今。痛念生死。如喪
<lb ed="X" n="0333b16"/><lb ed="R109" n="0754a04"/>考妣。如救頭然也。然我有生死。我求出離。而一切衆
<lb ed="X" n="0333b17"/><lb ed="R109" n="0754a05"/>生皆在生死。皆應出離。彼等與我本同一體。皆是多
<lb ed="X" n="0333b18"/><lb ed="R109" n="0754a06"/>生父母。未來諸佛。若不念普度。唯求自利。則於理有
<lb ed="X" n="0333b19"/><lb ed="R109" n="0754a07"/>所虧。心有未安。況大心不發。則外不能感通諸佛。內
<lb ed="X" n="0333b20"/><lb ed="R109" n="0754a08"/>不能契合本性。上不能圓成佛道。下不能廣利羣生。
<lb ed="X" n="0333b21"/><lb ed="R109" n="0754a09"/>無始恩愛何以解脫。無始怨愆何以解釋。積劫罪業
<lb ed="X" n="0333b22"/><lb ed="R109" n="0754a10"/>難以懺除。積劫善根難以成熟。隨所修行。多諸障緣。
<lb ed="X" n="0333b23"/><lb ed="R109" n="0754a11"/>縱有所成。終墮偏小。故須稱性發大菩提心也。然大
<lb ed="X" n="0333b24"/><lb ed="R109" n="0754a12"/>心旣發。應修大行。而於一切行門之中。求其最易下
<pb ed="X" xml:id="X62.1182.0333c" n="0333c"/>
<lb ed="X" n="0333c01"/><lb ed="R109" n="0754a13"/>手。最易成就。至極穩當。至極圓頓者。則無如以深信
<lb ed="X" n="0333c02"/><lb ed="R109" n="0754a14"/>願持佛名號矣。所謂深信者。釋迦如來梵音聲相。決
<lb ed="X" n="0333c03"/><lb ed="R109" n="0754a15"/>無誑語。彌陀世尊大慈悲心。決無虗願。且以念佛求
<lb ed="X" n="0333c04"/><lb ed="R109" n="0754a16"/>生之因。必感見佛往生之果。如種瓜得瓜。種豆得豆。
<lb ed="X" n="0333c05"/><lb ed="R109" n="0754a17"/>響必應聲。影必隨形。因不虗棄。果無浪得。此可不待
<lb ed="X" n="0333c06"/><lb ed="R109" n="0754a18"/>問佛而能自信者也。況吾人現前一念心性。全眞成
<lb ed="X" n="0333c07"/><lb ed="R109" n="0754b01"/>妄。全妄卽眞。終日隨緣。終日不變。橫徧豎窮。當體無
<lb ed="X" n="0333c08"/><lb ed="R109" n="0754b02"/>外。<name role="" type="person">彌陀淨土</name>。總在其中。以我具佛之心。念我心具之
<lb ed="X" n="0333c09"/><lb ed="R109" n="0754b03"/>佛。豈我心具之佛。而不應我具佛之心耶。</p>
<lb ed="X" n="0333c10"/><lb ed="R109" n="0754b04"/><p xml:id="pX62p0333c1001">往生傳載臨終瑞相。班班列列。豈欺我哉。如此信<anchor xml:id="nkr_note_add_0333c1001" n="0333c1001"/><anchor xml:id="beg0333c1001" n="0333c1001"/>已<anchor xml:id="end0333c1001"/>。
<lb ed="X" n="0333c11"/><lb ed="R109" n="0754b05"/>願樂自切。以彼土之樂。回觀娑婆之苦。厭離自深。如
<lb ed="X" n="0333c12"/><lb ed="R109" n="0754b06"/>離廁坑。如出牢獄。以娑婆之苦。遙觀彼土之樂。欣樂
<lb ed="X" n="0333c13"/><lb ed="R109" n="0754b07"/>自切。如歸故鄕。如奔寶所。總之如渴思飮。如飢思食。
<lb ed="X" n="0333c14"/><lb ed="R109" n="0754b08"/>如病苦之思良藥。如嬰兒之思慈母。如避怨家之持
<lb ed="X" n="0333c15"/><lb ed="R109" n="0754b09"/>刀相迫。如墮水火而急求救援。果能如此懇切。一切
<lb ed="X" n="0333c16"/><lb ed="R109" n="0754b10"/>境緣。莫能引轉矣。然後以此信願之心。執持名號。持
<lb ed="X" n="0333c17"/><lb ed="R109" n="0754b11"/>一聲是一九蓮種子。念一句是一往生正因。直須心
<lb ed="X" n="0333c18"/><lb ed="R109" n="0754b12"/>心相續。念念無差。唯專唯勤。無雜無間。愈久愈堅。轉
<lb ed="X" n="0333c19"/><lb ed="R109" n="0754b13"/>持轉切。久之久之。自成片段。入一心不亂矣。誠然如
<lb ed="X" n="0333c20"/><lb ed="R109" n="0754b14"/>此。若不往生者。釋迦如來便爲誑語。彌陀世尊便爲
<lb ed="X" n="0333c21"/><lb ed="R109" n="0754b15"/>虗願。有是理乎哉。</p>
<lb ed="X" n="0333c22"/><lb ed="R109" n="0754b16"/><p xml:id="pX62p0333c2201">觀經是心作佛是心是佛二語。較之禪宗直指人心
<lb ed="X" n="0333c23"/><lb ed="R109" n="0754b17"/>見性成佛。尤爲直截痛快。何也。以見性難而作佛易
<lb ed="X" n="0333c24"/><lb ed="R109" n="0754b18"/>故。何爲見性。離心意識。靈光逬露。始爲見性。故難。何
<pb ed="X" xml:id="X62.1182.0334a" n="0334a"/>
<lb ed="X" n="0334a01"/><lb ed="R109" n="0755a01"/>爲作佛。持佛名號。觀佛依正。卽爲作佛。故易。經云。汝
<lb ed="X" n="0334a02"/><lb ed="R109" n="0755a02"/>等心想佛時。是心卽是三十二相八十種好。豈非以
<lb ed="X" n="0334a03"/><lb ed="R109" n="0755a03"/>想念於佛。卽爲作佛耶。夫成佛是佛。理無二致。而見
<lb ed="X" n="0334a04"/><lb ed="R109" n="0755a04"/>性作佛。難易相懸若是。豈非念佛較之參禪。尤爲直
<lb ed="X" n="0334a05"/><lb ed="R109" n="0755a05"/>截痛快也哉。一是祖語。一是佛言。何重何輕。何取何
<lb ed="X" n="0334a06"/><lb ed="R109" n="0755a06"/>捨。學者但當盡捨舊習。虗其心。平其氣。試一玩味而
<lb ed="X" n="0334a07"/><lb ed="R109" n="0755a07"/>檢點之。當必首肯是說爲不謬矣。</p>
<lb ed="X" n="0334a08"/><lb ed="R109" n="0755a08"/><p xml:id="pX62p0334a0801">石霜遷化。衆擧泰首座繼席住持。時九峰虔爲侍者。
<lb ed="X" n="0334a09"/><lb ed="R109" n="0755a09"/>乃曰。若繼住持。須明先師意。泰曰。先師有甚麼意。我
<lb ed="X" n="0334a10"/><lb ed="R109" n="0755a10"/>會不得。虔曰。先師尋常敎人休去歇去。冷湫湫地去。
<lb ed="X" n="0334a11"/><lb ed="R109" n="0755a11"/>古廟香鑪去。一條白練去。<name role="" type="person">萬年一</name>念去。其餘則不問。
<lb ed="X" n="0334a12"/><lb ed="R109" n="0755a12"/>如何是一條白練去。泰云。此但明一色邊事。虔曰。原
<lb ed="X" n="0334a13"/><lb ed="R109" n="0755a13"/>來未會先師意。泰云。裝香來。香煙盡處。我若去不得。
<lb ed="X" n="0334a14"/><lb ed="R109" n="0755a14"/>卽不會先師意。左右卽裝香。香煙未盡。泰卽化去。虔
<lb ed="X" n="0334a15"/><lb ed="R109" n="0755a15"/>撫其背曰。坐脫立亡卽不無。先師意未夢見在。曹山
<lb ed="X" n="0334a16"/><lb ed="R109" n="0755a16"/>堂上坐。紙衣道者從堂下過。山曰。莫是紙衣道者麼。
<lb ed="X" n="0334a17"/><lb ed="R109" n="0755a17"/>衣曰。不敢。山曰。如何是紙衣下事。衣曰。一裘纔挂體。
<lb ed="X" n="0334a18"/><lb ed="R109" n="0755a18"/>萬法悉皆如。山曰。如何是紙衣下用。衣曰諾。便化去。
<lb ed="X" n="0334a19"/><lb ed="R109" n="0755b01"/>山曰。汝祇解恁麼去。不解恁麼來。衣復開目問曰。一
<lb ed="X" n="0334a20"/><lb ed="R109" n="0755b02"/>靈眞性不假胞胎時如何。山曰。未是妙。夫坐脫立亡。
<lb ed="X" n="0334a21"/><lb ed="R109" n="0755b03"/>未明大法。固非了事。然其造詣工夫。殊非易易。果能
<lb ed="X" n="0334a22"/><lb ed="R109" n="0755b04"/>回此一段精神。專心念佛。求生淨土。當必穩得上品
<lb ed="X" n="0334a23"/><lb ed="R109" n="0755b05"/>上生。豈更遭人檢點哉。如紙衣進問。如何是妙。山答
<lb ed="X" n="0334a24"/><lb ed="R109" n="0755b06"/>云。不借借。衣便珍重化去。噫。與其不借而借臭穢胞
<pb ed="X" xml:id="X62.1182.0334b" n="0334b"/>
<lb ed="X" n="0334b01"/><lb ed="R109" n="0755b07"/>胎。何如不借而借香潔蓮華。直以胞胎臭穢蓮華香
<lb ed="X" n="0334b02"/><lb ed="R109" n="0755b08"/>潔而論。<anchor xml:id="nkr_note_add_0334b0201" n="0334b0201"/><anchor xml:id="beg0334b0201" n="0334b0201"/>己<anchor xml:id="end0334b0201"/>自勝劣懸殊。況出胎隔陰。作主大難。而蓮
<lb ed="X" n="0334b03"/><lb ed="R109" n="0755b09"/>胞一敷。勝緣具足。此則日劫相懸。天地不足以喩其
<lb ed="X" n="0334b04"/><lb ed="R109" n="0755b10"/>否泰矣。無怪乎永明大師謂。有禪無淨土。十人九錯
<lb ed="X" n="0334b05"/><lb ed="R109" n="0755b11"/>路。無禪有淨土。萬修萬人去。此眞語也。實語也。大慈
<lb ed="X" n="0334b06"/><lb ed="R109" n="0755b12"/>悲心淚出痛腸之語也。學者幸勿忽諸。</p>
<lb ed="X" n="0334b07"/><lb ed="R109" n="0755b13"/><p xml:id="pX62p0334b0701">最初迷眞起妄。則曰一念妄動。末後返妄歸眞。則曰
<lb ed="X" n="0334b08"/><lb ed="R109" n="0755b14"/>一念相應。是則起妄之後。歸眞之前。更有何法。能外
<lb ed="X" n="0334b09"/><lb ed="R109" n="0755b15"/>此一念乎。是故一念悟隨淨緣。卽佛法界。迷隨染緣。
<lb ed="X" n="0334b10"/><lb ed="R109" n="0755b16"/>卽九法界。十方虗空。是此一念迷昧。一切國土。是此
<lb ed="X" n="0334b11"/><lb ed="R109" n="0755b17"/>一念澄凝。四生正報。是此一念情想合離。四大依報。
<lb ed="X" n="0334b12"/><lb ed="R109" n="0755b18"/>是此一念動靜違順。唯依此念。變現諸法。離此念外。
<lb ed="X" n="0334b13"/><lb ed="R109" n="0756a01"/>無法可得。原此一念。本是法界。從緣而起。緣無自性。
<lb ed="X" n="0334b14"/><lb ed="R109" n="0756a02"/>全體法界。故得橫徧十方。豎窮三際。離過絕非。不可
<lb ed="X" n="0334b15"/><lb ed="R109" n="0756a03"/>思議。法爾具此威神。法爾具此功用。今以此念。念於
<lb ed="X" n="0334b16"/><lb ed="R109" n="0756a04"/>西方阿彌陀佛。求生<name role="" type="person">極樂淨土</name>。正當念時。西方依正
<lb ed="X" n="0334b17"/><lb ed="R109" n="0756a05"/>在我心中。而我此心<anchor xml:id="nkr_note_add_0334b1701" n="0334b1701"/><anchor xml:id="beg0334b1701" n="0334b1701"/>已<anchor xml:id="end0334b1701"/>在西方依正之內。如兩鏡交
<lb ed="X" n="0334b18"/><lb ed="R109" n="0756a06"/>光。相含互照。此橫徧十方之相也。若約豎窮三際。則
<lb ed="X" n="0334b19"/><lb ed="R109" n="0756a07"/>念佛時。卽見佛時。亦卽成佛時。求生時。卽往生時。亦
<lb ed="X" n="0334b20"/><lb ed="R109" n="0756a08"/>卽度生時。三際同時。更無前後。帝網珠光。難齊全體。
<lb ed="X" n="0334b21"/><lb ed="R109" n="0756a09"/>南柯夢事。略類一班。此理悟之最難。信之最易。但能
<lb ed="X" n="0334b22"/><lb ed="R109" n="0756a10"/>直下承當。終必全身受用。可謂參學事畢。所作<anchor xml:id="nkr_note_add_0334b2201" n="0334b2201"/><anchor xml:id="beg0334b2201" n="0334b2201"/>已<anchor xml:id="end0334b2201"/>辦
<lb ed="X" n="0334b23"/><lb ed="R109" n="0756a11"/>矣。如或未能。但當任便觀察。隨分受用焉耳。</p>
<lb ed="X" n="0334b24"/><lb ed="R109" n="0756a12"/><p xml:id="pX62p0334b2401">心能造業。心能轉業。業由心造。業隨心轉。心不能轉
<pb ed="X" xml:id="X62.1182.0334c" n="0334c"/>
<lb ed="X" n="0334c01"/><lb ed="R109" n="0756a13"/>業。卽爲業縛。業不隨心轉。卽能縛心。心何以能轉業。
<lb ed="X" n="0334c02"/><lb ed="R109" n="0756a14"/>心與道合。心與佛合。卽能轉業。業何以能縛心。心依
<lb ed="X" n="0334c03"/><lb ed="R109" n="0756a15"/>常分。任運作受。卽爲業縛。一切現前境界。一切當來
<lb ed="X" n="0334c04"/><lb ed="R109" n="0756a16"/>果報。皆唯業所感。唯心所現。唯業所感故。前境來報
<lb ed="X" n="0334c05"/><lb ed="R109" n="0756a17"/>皆有一定。以業能縛心故。唯心所現故。前境來報皆
<lb ed="X" n="0334c06"/><lb ed="R109" n="0756a18"/>無一定。以心能轉業故。若人正當業能縛心。前境來
<lb ed="X" n="0334c07"/><lb ed="R109" n="0756b01"/>報一定之時。而忽發廣大心。修眞實行。心與佛合。心
<lb ed="X" n="0334c08"/><lb ed="R109" n="0756b02"/>與道合。則心能轉業。前境來報。定而不定。又心能轉
<lb ed="X" n="0334c09"/><lb ed="R109" n="0756b03"/>業。前境來報不定之時。而大心忽退。實行有虧。則業
<lb ed="X" n="0334c10"/><lb ed="R109" n="0756b04"/>能縛心。卽前境來報。不定而定。然業乃造於<anchor xml:id="nkr_note_add_0334c1001" n="0334c1001"/><anchor xml:id="beg0334c1001" n="0334c1001"/>已<anchor xml:id="end0334c1001"/>往。此
<lb ed="X" n="0334c11"/><lb ed="R109" n="0756b05"/>則無可柰何。所幸而發心與否。其機在我。造業轉業。
<lb ed="X" n="0334c12"/><lb ed="R109" n="0756b06"/>不由別人。如吾人卽今發心念佛。求生極樂。或觀依
<lb ed="X" n="0334c13"/><lb ed="R109" n="0756b07"/>正。或持名號。念念相續。觀念之極。則心與佛合。合之
<lb ed="X" n="0334c14"/><lb ed="R109" n="0756b08"/>又合。合之其極。則心能轉業。而前境之娑婆。轉爲極
<lb ed="X" n="0334c15"/><lb ed="R109" n="0756b09"/>樂。胎獄之來報。轉爲蓮胞。便是樂<g ref="#CB15131">邦</g>自在人矣。若正
<lb ed="X" n="0334c16"/><lb ed="R109" n="0756b10"/>恁麼時。其心或偶然失照。或忽生退悔。不與佛合。則
<lb ed="X" n="0334c17"/><lb ed="R109" n="0756b11"/>業能縛心。而前境仍舊來報。依然還是忍土苦衆生
<lb ed="X" n="0334c18"/><lb ed="R109" n="0756b12"/>也。然則我輩有志出離。求生淨土者。可弗惕然而警。
<lb ed="X" n="0334c19"/><lb ed="R109" n="0756b13"/>奮然而發也哉。</p>
<lb ed="X" n="0334c20"/><lb ed="R109" n="0756b14"/><p xml:id="pX62p0334c2001">淨土門中。以願爲最。凡有願者。終必能滿。如<g ref="#CB15106">鬱</g>頭藍
<lb ed="X" n="0334c21"/><lb ed="R109" n="0756b15"/>弗。習非非想定於水邊林下。每定將成。多爲魚鳥所
<lb ed="X" n="0334c22"/><lb ed="R109" n="0756b16"/>驚。因發惡願曰。吾他日後當作飛貍。入林食鳥。入水
<lb ed="X" n="0334c23"/><lb ed="R109" n="0756b17"/>食魚。後非想定成。遂生天上。壽八萬大劫。天報旣終。
<lb ed="X" n="0334c24"/><lb ed="R109" n="0756b18"/>遂墮爲飛貍。入林水以食魚鳥。此惡願也。與性相違。
<pb ed="X" xml:id="X62.1182.0335a" n="0335a"/>
<lb ed="X" n="0335a01"/><lb ed="R109" n="0757a01"/>尙有大力用。八萬劫後能滿。況稱性之善願乎。神僧
<lb ed="X" n="0335a02"/><lb ed="R109" n="0757a02"/>傳載一僧。於石佛前戲發願曰。如今生生死不了。願
<lb ed="X" n="0335a03"/><lb ed="R109" n="0757a03"/>來生作威武大臣。後果作大將軍。此戲發之願也。尙
<lb ed="X" n="0335a04"/><lb ed="R109" n="0757a04"/>終得遂。況至誠所發之願乎。復載一僧。博通經論。所
<lb ed="X" n="0335a05"/><lb ed="R109" n="0757a05"/>至無所遇。乃咨嗟歎息。傍一僧曰。汝學佛法。獨不聞
<lb ed="X" n="0335a06"/><lb ed="R109" n="0757a06"/>未成佛果。先結人緣。汝雖明佛法。其如無緣何。其僧
<lb ed="X" n="0335a07"/><lb ed="R109" n="0757a07"/>曰。我卽終於此乎。傍僧曰。吾代汝爲之。問其僧有何
<lb ed="X" n="0335a08"/><lb ed="R109" n="0757a08"/>所畜。曰無他。僅餘一衣料耳。曰。此亦足矣。遂變價置
<lb ed="X" n="0335a09"/><lb ed="R109" n="0757a09"/>買食物。引其僧至一深林。禽鳥昆蟲甚多之處。置食
<lb ed="X" n="0335a10"/><lb ed="R109" n="0757a10"/>於地。復敎以發願。乃屬曰。汝二十年後。方可開法。其
<lb ed="X" n="0335a11"/><lb ed="R109" n="0757a11"/>僧如所屬。至二十年後始開法。受化者多少年。葢皆
<lb ed="X" n="0335a12"/><lb ed="R109" n="0757a12"/>受食之禽鳥昆蟲也。此願力之不可思議也。尙能以
<lb ed="X" n="0335a13"/><lb ed="R109" n="0757a13"/>他人之願。攝彼蟲鳥。脫異類而入人道。豈自願不能
<lb ed="X" n="0335a14"/><lb ed="R109" n="0757a14"/>自度耶。佛以四十八願自致成佛。而我所發之願。正
<lb ed="X" n="0335a15"/><lb ed="R109" n="0757a15"/>合佛攝生之願。此則直以發願便可往生。而況佛有
<lb ed="X" n="0335a16"/><lb ed="R109" n="0757a16"/>不思議大慈大悲。如瑩珂。酒肉無擇之人。後閱往生
<lb ed="X" n="0335a17"/><lb ed="R109" n="0757a17"/>傳。每讀一傳。爲一首肯。遂斷食念佛。至七日。感佛現
<lb ed="X" n="0335a18"/><lb ed="R109" n="0757a18"/>身慰之曰。汝陽壽尙有十年。當好念佛。吾十年後來
<lb ed="X" n="0335a19"/><lb ed="R109" n="0757b01"/>接汝。珂曰。娑婆濁惡。易失正念。願早生淨土。承事諸
<lb ed="X" n="0335a20"/><lb ed="R109" n="0757b02"/>聖。佛曰。汝志如此。我三日後來接汝。三日後果得往
<lb ed="X" n="0335a21"/><lb ed="R109" n="0757b03"/>生。又懷玉禪師。精修淨業。一曰見佛菩薩滿虗空中。
<lb ed="X" n="0335a22"/><lb ed="R109" n="0757b04"/>一人執銀臺而入。玉念曰。吾一生精進。志在金臺。今
<lb ed="X" n="0335a23"/><lb ed="R109" n="0757b05"/>胡不然。銀臺遂隱。玉彌加精進。二十一日後。復見佛
<lb ed="X" n="0335a24"/><lb ed="R109" n="0757b06"/>菩薩徧滿虗空。前持銀臺者易金臺而至。玉遂泊然
<pb ed="X" xml:id="X62.1182.0335b" n="0335b"/>
<lb ed="X" n="0335b01"/><lb ed="R109" n="0757b07"/>而逝。<name role="" type="person">劉遺民</name>依東林。結社念佛。一日想念佛次。見佛
<lb ed="X" n="0335b02"/><lb ed="R109" n="0757b08"/>現身。劉念曰。安得如來手摩我頭乎。佛卽手摩其頭。
<lb ed="X" n="0335b03"/><lb ed="R109" n="0757b09"/>復念曰。安得如來衣覆我體乎。佛卽以衣覆其體。於
<lb ed="X" n="0335b04"/><lb ed="R109" n="0757b10"/>戲。佛之於衆生。無所不至。眞可謂大慈悲父母矣。欲
<lb ed="X" n="0335b05"/><lb ed="R109" n="0757b11"/>速生卽令速生。欲金臺卽易金臺。欲手摩頭卽摩頭。
<lb ed="X" n="0335b06"/><lb ed="R109" n="0757b12"/>欲衣覆體卽覆體。佛旣慈悲一切衆生。豈獨不慈悲
<lb ed="X" n="0335b07"/><lb ed="R109" n="0757b13"/>我乎。佛旣滿一切衆生之願。豈獨不滿我之願乎。大
<lb ed="X" n="0335b08"/><lb ed="R109" n="0757b14"/>慈悲心。無有揀擇。安有此理。是以眞能發願。則信在
<lb ed="X" n="0335b09"/><lb ed="R109" n="0757b15"/>其中。信願旣眞。行不期起而自起。是故信願行三種
<lb ed="X" n="0335b10"/><lb ed="R109" n="0757b16"/>資糧。唯一願字盡之矣。</p>
<lb ed="X" n="0335b11"/><lb ed="R109" n="0757b17"/><p xml:id="pX62p0335b1101">世之最可珍重者。莫過精神。世之最可愛惜者。莫過
<lb ed="X" n="0335b12"/><lb ed="R109" n="0757b18"/>光陰。一念淨。卽佛界緣起。一念染。卽九界生因。凡動
<lb ed="X" n="0335b13"/><lb ed="R109" n="0758a01"/>一念。卽十界種子。可不珍重乎。是日<anchor xml:id="nkr_note_add_0335b1301" n="0335b1301"/><anchor xml:id="beg0335b1301" n="0335b1301"/>已<anchor xml:id="end0335b1301"/>過。命亦隨減。
<lb ed="X" n="0335b14"/><lb ed="R109" n="0758a02"/>一寸時光。卽一寸命光。可不愛惜乎。苟知精神之可
<lb ed="X" n="0335b15"/><lb ed="R109" n="0758a03"/>珍重。則不浪用。則念念執持佛名。光陰不虗度。則刻
<lb ed="X" n="0335b16"/><lb ed="R109" n="0758a04"/>刻熏修淨業。倘置佛名而別修三乘聖行。亦是浪用
<lb ed="X" n="0335b17"/><lb ed="R109" n="0758a05"/>精神。亦是千鈞之弩爲鼷鼠而發機。況造六凡生死
<lb ed="X" n="0335b18"/><lb ed="R109" n="0758a06"/>之業手。倘置淨業而別取權乘小果。亦是虗度光陰。
<lb ed="X" n="0335b19"/><lb ed="R109" n="0758a07"/>亦是以如意寶珠而貿一衣一食。況取人天有漏之
<lb ed="X" n="0335b20"/><lb ed="R109" n="0758a08"/>果乎。如是珍重。如是愛惜。則心專而佛易感。行勤而
<lb ed="X" n="0335b21"/><lb ed="R109" n="0758a09"/>業易精。果得眞生淨土。親見彌陀。時承開示。面奉慈
<lb ed="X" n="0335b22"/><lb ed="R109" n="0758a10"/>音。妙悟自心。深證法界。延一念爲長劫。促長劫爲一
<lb ed="X" n="0335b23"/><lb ed="R109" n="0758a11"/>念。念劫圓融。得大自在。得非自食其珍重愛惜之報
<lb ed="X" n="0335b24"/><lb ed="R109" n="0758a12"/>乎。</p>
<pb ed="X" xml:id="X62.1182.0335c" n="0335c"/>
<lb ed="X" n="0335c01"/><lb ed="R109" n="0758a13"/><p xml:id="pX62p0335c0101">夫見道而後修道。修道而後證道。此千聖同途。千古
<lb ed="X" n="0335c02"/><lb ed="R109" n="0758a14"/>不易之定論也。然見道豈易言哉。若依敎乘。必大開
<lb ed="X" n="0335c03"/><lb ed="R109" n="0758a15"/>圓解。若依宗門。必直透重關。然後得論修道。否則便
<lb ed="X" n="0335c04"/><lb ed="R109" n="0758a16"/>爲盲修瞎練。不免撞牆<g ref="#CB11170">𥔐</g>壁。墮坑落塹矣。唯淨土一
<lb ed="X" n="0335c05"/><lb ed="R109" n="0758a17"/>門則不然。從是西方過十萬億佛土。有世界名曰極
<lb ed="X" n="0335c06"/><lb ed="R109" n="0758a18"/>樂。其土有佛。號阿彌陀。今現在說法。但發願持名。卽
<lb ed="X" n="0335c07"/><lb ed="R109" n="0758b01"/>得往生。此乃佛心佛眼親知親見之境界。非彼三乘
<lb ed="X" n="0335c08"/><lb ed="R109" n="0758b02"/>賢聖所能知見也。但當深信佛言。依此而發願持名。
<lb ed="X" n="0335c09"/><lb ed="R109" n="0758b03"/>卽是以佛知見爲知見。不必別求悟門也。餘門修道。
<lb ed="X" n="0335c10"/><lb ed="R109" n="0758b04"/>必悟後依法修習。攝心成定。因定發慧。因慧斷惑。所
<lb ed="X" n="0335c11"/><lb ed="R109" n="0758b05"/>發之慧有勝劣。所斷之惑有淺深。然後方可論其退
<lb ed="X" n="0335c12"/><lb ed="R109" n="0758b06"/>與不退。唯此淨土門中。唯以信願之心。專持名號。持
<lb ed="X" n="0335c13"/><lb ed="R109" n="0758b07"/>至一心不亂。淨業卽爲大成。身後決定往生。一得往
<lb ed="X" n="0335c14"/><lb ed="R109" n="0758b08"/>生。便永不退轉。又餘門修道。先須懺其現業。若現業
<lb ed="X" n="0335c15"/><lb ed="R109" n="0758b09"/>不懺。卽能障道。則進修無路矣。修淨業者。乃帶業往
<lb ed="X" n="0335c16"/><lb ed="R109" n="0758b10"/>生。不須懺業。以至心念佛一聲。能滅八十億劫生死
<lb ed="X" n="0335c17"/><lb ed="R109" n="0758b11"/>重罪故。又餘門修道。須斷煩惱。若見思煩惱分毫未
<lb ed="X" n="0335c18"/><lb ed="R109" n="0758b12"/>盡。則分段生死不盡。不能出離同居國土。唯修淨業。
<lb ed="X" n="0335c19"/><lb ed="R109" n="0758b13"/>乃橫出三界。不斷煩惱。從此同居生彼同居。一生彼
<lb ed="X" n="0335c20"/><lb ed="R109" n="0758b14"/>土。則生死根株便永斷矣。旣生彼土。則常常見佛。時
<lb ed="X" n="0335c21"/><lb ed="R109" n="0758b15"/>時聞法。衣食居處。出於自然。水鳥樹林。皆悉說法。同
<lb ed="X" n="0335c22"/><lb ed="R109" n="0758b16"/>居土中。橫見上三淨土。諸上善人俱會一處。圓證三
<lb ed="X" n="0335c23"/><lb ed="R109" n="0758b17"/>種不退。一生便補佛位。然則淨土一門。最初省求悟
<lb ed="X" n="0335c24"/><lb ed="R109" n="0758b18"/>門。末後不待發慧。不須懺業。不斷煩惱。至極省要。至
<pb ed="X" xml:id="X62.1182.0336a" n="0336a"/>
<lb ed="X" n="0336a01"/><lb ed="R109" n="0759a01"/>極徑捷。及其證入。至極廣大。至極究竟。學者當細心
<lb ed="X" n="0336a02"/><lb ed="R109" n="0759a02"/>玩味而詳擇之。毋以一時貢高。失此殊勝最大利益
<lb ed="X" n="0336a03"/><lb ed="R109" n="0759a03"/>也。</p>
<lb ed="X" n="0336a04"/><lb ed="R109" n="0759a04"/><p xml:id="pX62p0336a0401">一窮人。遙望。見錢一串。就而取之。乃蛇也。遂瞠立於
<lb ed="X" n="0336a05"/><lb ed="R109" n="0759a05"/>其傍。復一人至。得錢一串<g ref="#CB06078">𢹂</g>去。夫錢非蛇也。而蛇現
<lb ed="X" n="0336a06"/><lb ed="R109" n="0759a06"/>者。唯業所感。唯心所現也。錢上之蛇。固是業感心現。
<lb ed="X" n="0336a07"/><lb ed="R109" n="0759a07"/>而蛇上之錢。獨非業感心現乎。錢上之蛇。一人之別
<lb ed="X" n="0336a08"/><lb ed="R109" n="0759a08"/>業妄見也。蛇上之錢。多人之同分妄見也。一人之妄
<lb ed="X" n="0336a09"/><lb ed="R109" n="0759a09"/>見。其妄易知。多人之妄見。其妄難知。以易知例難知。
<lb ed="X" n="0336a10"/><lb ed="R109" n="0759a10"/>難知亦易知矣。然則蛇固蛇也。錢亦蛇也。推此而往。
<lb ed="X" n="0336a11"/><lb ed="R109" n="0759a11"/>內而根身。外而境界。由一方而至十方。以及四大部
<lb ed="X" n="0336a12"/><lb ed="R109" n="0759a12"/>洲。三千大千世界。皆此錢上之蛇也。但唯心之蛇旣
<lb ed="X" n="0336a13"/><lb ed="R109" n="0759a13"/>現。便能螫人。唯心之錢旣現。便得享用。非謂唯心。便
<lb ed="X" n="0336a14"/><lb ed="R109" n="0759a14"/>無外境。且娑婆之穢苦。安養之淨樂。皆唯心現。唯心
<lb ed="X" n="0336a15"/><lb ed="R109" n="0759a15"/>之穢苦旣現。則遭大逼迫。唯心之淨樂旣現。則得大
<lb ed="X" n="0336a16"/><lb ed="R109" n="0759a16"/>受用。旣穢苦淨樂。皆唯心現。何不捨唯心之穢苦。以
<lb ed="X" n="0336a17"/><lb ed="R109" n="0759a17"/>取唯心之淨樂。而乃久經長劫。甘爲八苦之所交煎
<lb ed="X" n="0336a18"/><lb ed="R109" n="0759a18"/>也哉。</p>
<lb ed="X" n="0336a19"/><lb ed="R109" n="0759b01"/><p xml:id="pX62p0336a1901">吾人生死關頭。唯二種力。一者心緖多端。重處偏墜。
<lb ed="X" n="0336a20"/><lb ed="R109" n="0759b02"/>此心力也。二者如人負債。強者先牽。此業力也。業力
<lb ed="X" n="0336a21"/><lb ed="R109" n="0759b03"/>最大。心力尤大。以業無自性。全依於心。心能造業。心
<lb ed="X" n="0336a22"/><lb ed="R109" n="0759b04"/>能轉業。故心力唯重。業力唯強。乃能牽生。若以重心。
<lb ed="X" n="0336a23"/><lb ed="R109" n="0759b05"/>而修淨業。淨業則強。心重業強。唯西方是趨。則他日
<lb ed="X" n="0336a24"/><lb ed="R109" n="0759b06"/>報終命盡。定往西方。不生餘處矣。如大樹大牆。尋常
<pb ed="X" xml:id="X62.1182.0336b" n="0336b"/>
<lb ed="X" n="0336b01"/><lb ed="R109" n="0759b07"/>向西而歪。他日若倒。決不向餘處也。何爲重心。我輩
<lb ed="X" n="0336b02"/><lb ed="R109" n="0759b08"/>修習淨業。信貴於深。願貴於切。以信深願切故。一切
<lb ed="X" n="0336b03"/><lb ed="R109" n="0759b09"/>邪說。莫能搖惑。一切境緣。莫能引轉。若正修淨業時。
<lb ed="X" n="0336b04"/><lb ed="R109" n="0759b10"/>倘達摩大師忽現在前。乃曰。吾有直指人心見性成
<lb ed="X" n="0336b05"/><lb ed="R109" n="0759b11"/>佛之禪。汝<anchor xml:id="nkr_note_add_0336b0501" n="0336b0501"/><anchor xml:id="beg0336b0501" n="0336b0501"/>但<anchor xml:id="end0336b0501"/>捨置念佛。吾卽以此禪授汝。但當向祖
<lb ed="X" n="0336b06"/><lb ed="R109" n="0759b12"/>師作禮。謂我先<anchor xml:id="nkr_note_add_0336b0601" n="0336b0601"/><anchor xml:id="beg0336b0601" n="0336b0601"/>已<anchor xml:id="end0336b0601"/>受釋迦如來念佛法門。發願受持。
<lb ed="X" n="0336b07"/><lb ed="R109" n="0759b13"/>終身不易。祖師雖有深妙禪道。吾則不敢自違本誓
<lb ed="X" n="0336b08"/><lb ed="R109" n="0759b14"/>也。縱或釋迦如來忽爾現身。謂曰。吾先說念佛法門
<lb ed="X" n="0336b09"/><lb ed="R109" n="0759b15"/>時。一時方便耳。今更有殊勝法門。超於彼者。汝當且
<lb ed="X" n="0336b10"/><lb ed="R109" n="0759b16"/>置念佛。吾卽爲說勝法。亦祇可向佛稽首陳白。我先
<lb ed="X" n="0336b11"/><lb ed="R109" n="0759b17"/>稟受世尊淨業法門。發願一息尙存。決不更張。如來
<lb ed="X" n="0336b12"/><lb ed="R109" n="0759b18"/>雖有勝法。吾則不敢自違本願也。雖佛祖現身。尙不
<lb ed="X" n="0336b13"/><lb ed="R109" n="0760a01"/>改其所信。況魔王外道虗妄邪說。豈足以搖感之耶。
<lb ed="X" n="0336b14"/><lb ed="R109" n="0760a02"/>能如是信。其信可謂深矣。若赤熱鐵輪旋轉頂上。不
<lb ed="X" n="0336b15"/><lb ed="R109" n="0760a03"/>以此苦退失往生之願。若輪王勝妙五欲現前。亦不
<lb ed="X" n="0336b16"/><lb ed="R109" n="0760a04"/>以此樂退失往生之願。此逆順至極。尙不改所願。況
<lb ed="X" n="0336b17"/><lb ed="R109" n="0760a05"/>世間小小逆順境界。豈能引轉哉。能如是願。其願可
<lb ed="X" n="0336b18"/><lb ed="R109" n="0760a06"/>謂切矣。信深願切。是謂重心。而修淨業。淨業必強。心
<lb ed="X" n="0336b19"/><lb ed="R109" n="0760a07"/>重故。則易純。業強故。則易熟。極樂淨業若熟。娑婆染
<lb ed="X" n="0336b20"/><lb ed="R109" n="0760a08"/>緣便盡。果得染緣<anchor xml:id="nkr_note_add_0336b2001" n="0336b2001"/><anchor xml:id="beg0336b2001" n="0336b2001"/>已<anchor xml:id="end0336b2001"/>盡。則臨終時。雖欲輪回境界再
<lb ed="X" n="0336b21"/><lb ed="R109" n="0760a09"/>現在前。亦不可得。果得淨業<anchor xml:id="nkr_note_add_0336b2101" n="0336b2101"/><anchor xml:id="beg0336b2101" n="0336b2101"/>已<anchor xml:id="end0336b2101"/>熟。則臨終時。雖欲彌
<lb ed="X" n="0336b22"/><lb ed="R109" n="0760a10"/>陀淨土不現在前。亦不可得。然此信願。要在操之有
<lb ed="X" n="0336b23"/><lb ed="R109" n="0760a11"/>素。臨時自不入於岐路。如古德臨欲命終。六欲天童
<lb ed="X" n="0336b24"/><lb ed="R109" n="0760a12"/>次第接引。皆不去。唯專心待佛。後佛現。乃曰佛來也。
<pb ed="X" xml:id="X62.1182.0336c" n="0336c"/>
<lb ed="X" n="0336c01"/><lb ed="R109" n="0760a13"/>遂合掌而逝。夫臨欲命終。四大分張。此何時也。六欲
<lb ed="X" n="0336c02"/><lb ed="R109" n="0760a14"/>天童次第接引。此何境也。苟素常信願。不到十分堅
<lb ed="X" n="0336c03"/><lb ed="R109" n="0760a15"/>固。當此時。對此境。而能強作主宰乎。如古德眞可謂
<lb ed="X" n="0336c04"/><lb ed="R109" n="0760a16"/>千古修淨業者之標榜矣。</p>
<lb ed="X" n="0336c05"/><lb ed="R109" n="0760a17"/><p xml:id="pX62p0336c0501">有禪者問曰。一切諸法。悉皆如夢。娑婆固夢也。極樂
<lb ed="X" n="0336c06"/><lb ed="R109" n="0760a18"/>亦夢也。旣同是一夢。修之何益。予曰。不然。七地以前。
<lb ed="X" n="0336c07"/><lb ed="R109" n="0760b01"/>夢中修道。無明大夢。雖等覺猶眠。唯佛一人。始稱大
<lb ed="X" n="0336c08"/><lb ed="R109" n="0760b02"/>覺。當夢眼未開之時。苦樂宛然。與其夢受娑婆之極
<lb ed="X" n="0336c09"/><lb ed="R109" n="0760b03"/>苦。何若夢受極樂之妙樂。況娑婆之夢。從夢入夢。夢
<lb ed="X" n="0336c10"/><lb ed="R109" n="0760b04"/>之又夢。展轉沈迷者也。極樂之夢。從夢入覺。覺之又
<lb ed="X" n="0336c11"/><lb ed="R109" n="0760b05"/>覺。漸至於大覺者也。夢雖同。所以夢者。未嘗同也。可
<lb ed="X" n="0336c12"/><lb ed="R109" n="0760b06"/>槩論乎。</p>
<lb ed="X" n="0336c13"/><lb ed="R109" n="0760b07"/><p xml:id="pX62p0336c1301">佛法大海。信爲能入。淨土一門。信尤爲要。以持名念
<lb ed="X" n="0336c14"/><lb ed="R109" n="0760b08"/>佛。乃諸佛甚深行處。唯除一生所繫菩薩可知少分。
<lb ed="X" n="0336c15"/><lb ed="R109" n="0760b09"/>自餘一切賢聖。但當遵信而<anchor xml:id="nkr_note_add_0336c1501" n="0336c1501"/><anchor xml:id="beg0336c1501" n="0336c1501"/>已<anchor xml:id="end0336c1501"/>。非其智分之所能知。
<lb ed="X" n="0336c16"/><lb ed="R109" n="0760b10"/>況下劣凡夫乎。然十一善法。以信居初。信心之前。更
<lb ed="X" n="0336c17"/><lb ed="R109" n="0760b11"/>無善法。五十五位。以信爲始。信位之前。別無聖位。故
<lb ed="X" n="0336c18"/><lb ed="R109" n="0760b12"/>菩薩造起信論。祖師作信心銘。以信心一法。爲入道
<lb ed="X" n="0336c19"/><lb ed="R109" n="0760b13"/>要門也。昔王仲回問於楊無爲曰。念佛如何得不間
<lb ed="X" n="0336c20"/><lb ed="R109" n="0760b14"/>斷去。楊曰。一信之後。更不再疑。王欣然而去。未久。楊
<lb ed="X" n="0336c21"/><lb ed="R109" n="0760b15"/>夢仲回致謝。謂因蒙指示。得大利益。今<anchor xml:id="nkr_note_add_0336c2101" n="0336c2101"/><anchor xml:id="beg0336c2101" n="0336c2101"/>已<anchor xml:id="end0336c2101"/>生淨土矣。
<lb ed="X" n="0336c22"/><lb ed="R109" n="0760b16"/>楊後見仲回之子。問及仲回去時光景。及去之時節。
<lb ed="X" n="0336c23"/><lb ed="R109" n="0760b17"/>正楊得夢之日。噫。信之時義大矣哉。</p>
<lb ed="X" n="0336c24"/><lb ed="R109" n="0760b18"/><p xml:id="pX62p0336c2401">法藏比丘對<name role="" type="person">世自在王佛</name>。發稱性四十八種大願。依
<pb ed="X" xml:id="X62.1182.0337a" n="0337a"/>
<lb ed="X" n="0337a01"/><lb ed="R109" n="0761a01"/>願久經無量長劫。修習大行。至於因圓果滿。自致成
<lb ed="X" n="0337a02"/><lb ed="R109" n="0761a02"/>佛。法藏轉名彌陀。世界轉名極樂。彌陀之所以爲彌
<lb ed="X" n="0337a03"/><lb ed="R109" n="0761a03"/>陀者。深證其唯心自性也。然此彌陀極樂。非自性彌
<lb ed="X" n="0337a04"/><lb ed="R109" n="0761a04"/>陀。唯心極樂乎。但此心性。乃生佛平等共有。不偏屬
<lb ed="X" n="0337a05"/><lb ed="R109" n="0761a05"/>佛。亦不偏屬衆生。若以心屬彌陀。則衆生乃彌陀心
<lb ed="X" n="0337a06"/><lb ed="R109" n="0761a06"/>中之衆生。若以心屬衆生。則彌陀乃衆生心中之彌
<lb ed="X" n="0337a07"/><lb ed="R109" n="0761a07"/>陀。以彌陀心中之衆生。念衆生心中之彌陀。豈衆生
<lb ed="X" n="0337a08"/><lb ed="R109" n="0761a08"/>心中之彌陀。不應彌陀心中之衆生耶。<anchor xml:id="nkr_note_add_0337a0801" n="0337a0801"/><anchor xml:id="beg0337a0801" n="0337a0801"/>但<anchor xml:id="end0337a0801"/>佛悟此心。
<lb ed="X" n="0337a09"/><lb ed="R109" n="0761a09"/>如醒時人。衆生迷此心。如夢中人。離醒時人。無別夢
<lb ed="X" n="0337a10"/><lb ed="R109" n="0761a10"/>中之人。豈離夢中之人。別有醒時之人耶。但夢中之
<lb ed="X" n="0337a11"/><lb ed="R109" n="0761a11"/>人。當不自認爲眞。亦不離夢中之人。別求醒時之人。
<lb ed="X" n="0337a12"/><lb ed="R109" n="0761a12"/>唯應常憶醒時之人。憶之又憶。則將見大夢漸醒。而
<lb ed="X" n="0337a13"/><lb ed="R109" n="0761a13"/>夢眼大開。卽夢中能憶之人。便是所憶醒時之人。而
<lb ed="X" n="0337a14"/><lb ed="R109" n="0761a14"/>醒時之人。非夢中人也。夢中人衆多。醒時人唯一。十
<lb ed="X" n="0337a15"/><lb ed="R109" n="0761a15"/>方諸如來。同共一法身。一心一智慧。力無畏亦然。此
<lb ed="X" n="0337a16"/><lb ed="R109" n="0761a16"/>乃卽一卽多。常同常別。法爾自妙之法也。念佛之意。
<lb ed="X" n="0337a17"/><lb ed="R109" n="0761a17"/>大略如此。</p>
<lb ed="X" n="0337a18"/><lb ed="R109" n="0761a18"/><p xml:id="pX62p0337a1801">生則決定生。去則實不去。二語。上句說事。下句說理。
<lb ed="X" n="0337a19"/><lb ed="R109" n="0761b01"/>事是卽理之事。謂生卽不生。非直以生爲生也。理是
<lb ed="X" n="0337a20"/><lb ed="R109" n="0761b02"/>卽事之理。謂不去而去。非直以不去爲不去也。兩句
<lb ed="X" n="0337a21"/><lb ed="R109" n="0761b03"/>作一句看。則事理圓融。所謂合之則雙美也。若兩句
<lb ed="X" n="0337a22"/><lb ed="R109" n="0761b04"/>作兩句看。則事理分張。所謂離之則兩傷也。若不合
<lb ed="X" n="0337a23"/><lb ed="R109" n="0761b05"/>此兩句作一句。便當演此兩句作四句。謂生則決定
<lb ed="X" n="0337a24"/><lb ed="R109" n="0761b06"/>生。生而無生。去則實不去。不去而去。雖爲四句。義亦
<pb ed="X" xml:id="X62.1182.0337b" n="0337b"/>
<lb ed="X" n="0337b01"/><lb ed="R109" n="0761b07"/>無增。合爲一句。義亦無減。總一事理圓融耳。與其執
<lb ed="X" n="0337b02"/><lb ed="R109" n="0761b08"/>去則實不去之理。不如執生則決定生之事爲得。何
<lb ed="X" n="0337b03"/><lb ed="R109" n="0761b09"/>也。以執事昧理。猶不虗入品之功。若執理廢事。便不
<lb ed="X" n="0337b04"/><lb ed="R109" n="0761b10"/>免落空之誚。以事有偕理之功。理無獨立之能故也。
<lb ed="X" n="0337b05"/><lb ed="R109" n="0761b11"/>以有生爲生。則墮常見。以不去爲不去。則墮斷見。斷
<lb ed="X" n="0337b06"/><lb ed="R109" n="0761b12"/>常雖同一邪見。而斷見之過患深重。故不若執事之
<lb ed="X" n="0337b07"/><lb ed="R109" n="0761b13"/>爲得。然總不如圓會二句爲佳耳。</p>
<lb ed="X" n="0337b08"/><lb ed="R109" n="0761b14"/><p xml:id="pX62p0337b0801">吾人現前一念。緣生無性。無性緣生。不生佛界。便生
<lb ed="X" n="0337b09"/><lb ed="R109" n="0761b15"/>九界。若約緣生無性。則生佛平等一空。若約無性緣
<lb ed="X" n="0337b10"/><lb ed="R109" n="0761b16"/>生。則十界勝劣懸殊。阿祈達王臨終爲驅蠅人以拂
<lb ed="X" n="0337b11"/><lb ed="R109" n="0761b17"/>拂面。一念瞋心。遂墮爲毒蛇。一婦人渡河失手。其子
<lb ed="X" n="0337b12"/><lb ed="R109" n="0761b18"/>墮水。因撈子故。與之俱沒。以慈心故。得生天上。夫一
<lb ed="X" n="0337b13"/><lb ed="R109" n="0762a01"/>念慈瞋。天畜遂分。則此臨終之緣生一念。可不愼乎。
<lb ed="X" n="0337b14"/><lb ed="R109" n="0762a02"/>苟以此心緣念彌陀。求生淨土。得不見佛往生乎。但
<lb ed="X" n="0337b15"/><lb ed="R109" n="0762a03"/>此一念。不可僥倖而致。必須存之以誠。操之有素。是
<lb ed="X" n="0337b16"/><lb ed="R109" n="0762a04"/>故吾輩於此一句彌陀。千念萬念。以至終日終年念
<lb ed="X" n="0337b17"/><lb ed="R109" n="0762a05"/>者。無非爲熟此一念而<anchor xml:id="nkr_note_add_0337b1701" n="0337b1701"/><anchor xml:id="beg0337b1701" n="0337b1701"/>已<anchor xml:id="end0337b1701"/>。果得一念純熟。則臨命終
<lb ed="X" n="0337b18"/><lb ed="R109" n="0762a06"/>時。唯此一念。更無異念。智者大師云。臨終在定之心。
<lb ed="X" n="0337b19"/><lb ed="R109" n="0762a07"/>卽淨土受生之心。然唯此一念。更無異念。非在定之
<lb ed="X" n="0337b20"/><lb ed="R109" n="0762a08"/>心乎。念果如是。不見彌陀。更見何人。不生淨土。更生
<lb ed="X" n="0337b21"/><lb ed="R109" n="0762a09"/>何處。只恐吾人自信不及耳。</p>
<lb ed="X" n="0337b22"/><lb ed="R109" n="0762a10"/><p xml:id="pX62p0337b2201">觀經。是心作佛。是心是佛。二語旣擧。則言外之心不
<lb ed="X" n="0337b23"/><lb ed="R109" n="0762a11"/>作佛。心不是佛。心作九界。心是九界。心不作九界。心
<lb ed="X" n="0337b24"/><lb ed="R109" n="0762a12"/>不是九界。等義俱彰矣。噫。果明此理。而猶不念佛者。
<pb ed="X" xml:id="X62.1182.0337c" n="0337c"/>
<lb ed="X" n="0337c01"/><lb ed="R109" n="0762a13"/>則吾末如之何也<anchor xml:id="nkr_note_add_0337c0101" n="0337c0101"/><anchor xml:id="beg0337c0101" n="0337c0101"/>已<anchor xml:id="end0337c0101"/>矣。</p>
<lb ed="X" n="0337c02"/><lb ed="R109" n="0762a14"/><p xml:id="pX62p0337c0201">觀經是心作佛是心是佛二語。不唯是觀經一經綱
<lb ed="X" n="0337c03"/><lb ed="R109" n="0762a15"/>宗法要。實是釋迦如來一代時敎大法綱宗。不唯釋
<lb ed="X" n="0337c04"/><lb ed="R109" n="0762a16"/>迦一佛法藏綱宗。實是十方三世一切諸佛法藏綱
<lb ed="X" n="0337c05"/><lb ed="R109" n="0762a17"/>宗。此宗旣透。何宗不透。此法旣明何法不明。所謂學
<lb ed="X" n="0337c06"/><lb ed="R109" n="0762a18"/>雖不多。可齊上賢也。</p>
<lb ed="X" n="0337c07"/><lb ed="R109" n="0762b01"/><p xml:id="pX62p0337c0701">眞法無性。染淨從緣。一眞旣擧。體成十界。則十界全
<lb ed="X" n="0337c08"/><lb ed="R109" n="0762b02"/>體卽一眞。是故善談心性者。必不棄離於因果。而深
<lb ed="X" n="0337c09"/><lb ed="R109" n="0762b03"/>信因果者。終必大明乎心性。此理勢所必然也。</p>
<lb ed="X" n="0337c10"/><lb ed="R109" n="0762b04"/><p xml:id="pX62p0337c1001">吾人現前一念能念之心。全眞成妄。全妄卽眞。終日
<lb ed="X" n="0337c11"/><lb ed="R109" n="0762b05"/>隨緣。終日不變。一句所念之佛。全德立名。德外無名。
<lb ed="X" n="0337c12"/><lb ed="R109" n="0762b06"/>以名召德。名外無德。能念心外。無別所念之佛。所念
<lb ed="X" n="0337c13"/><lb ed="R109" n="0762b07"/>佛外。無別能念之心。能所不二。生佛宛然。本離四句。
<lb ed="X" n="0337c14"/><lb ed="R109" n="0762b08"/>本絕百非。本徧一切。本含一切。絕待圓融。不可思議。
<lb ed="X" n="0337c15"/><lb ed="R109" n="0762b09"/>蓮宗行者。當從者裏信入。</p>
<lb ed="X" n="0337c16"/><lb ed="R109" n="0762b10"/><p xml:id="pX62p0337c1601">殺生一事。過患至爲深重。一切衆生。皆有佛性。生可
<lb ed="X" n="0337c17"/><lb ed="R109" n="0762b11"/>殺乎。造重業縱殺心。結深怨。感苦果。皆由一殺所致。
<lb ed="X" n="0337c18"/><lb ed="R109" n="0762b12"/>是以殺心漸猛。殺業漸深。漸以殺人。以及殺其六親。
<lb ed="X" n="0337c19"/><lb ed="R109" n="0762b13"/>甚而積爲刀兵大劫。可悲也矣。葢皆由不知戒殺之
<lb ed="X" n="0337c20"/><lb ed="R109" n="0762b14"/>所致。苟知戒殺。牲且不忍殺。況殺人乎。況殺六親乎。
<lb ed="X" n="0337c21"/><lb ed="R109" n="0762b15"/>牲不忍殺。刀兵大劫。何所從來。殺人之父者。人亦殺
<lb ed="X" n="0337c22"/><lb ed="R109" n="0762b16"/>其父。殺人之兄者。人亦殺其兄。知人之父兄不可殺。
<lb ed="X" n="0337c23"/><lb ed="R109" n="0762b17"/>亦戒殺之漸。但不知殺父兄者。由於不戒殺始也。</p>
<lb ed="X" n="0337c24"/><lb ed="R109" n="0762b18"/><p xml:id="pX62p0337c2401">人之所以不戒殺者。由於不達因果之理。因果者。感
<pb ed="X" xml:id="X62.1182.0338a" n="0338a"/>
<lb ed="X" n="0338a01"/><lb ed="R109" n="0763a01"/>應也。我以惡心感之。人亦以惡心應。我以善心感之。
<lb ed="X" n="0338a02"/><lb ed="R109" n="0763a02"/>人亦以善心應。人但知感應見於現生。而不知感應
<lb ed="X" n="0338a03"/><lb ed="R109" n="0763a03"/>通於三世也。人但知感應見於人道。而不知感應通
<lb ed="X" n="0338a04"/><lb ed="R109" n="0763a04"/>於六道也。果知感應通於三世六道。六道中皆多生
<lb ed="X" n="0338a05"/><lb ed="R109" n="0763a05"/>之父兄。殺可不戒乎。總知感應通於六道。亦不知感
<lb ed="X" n="0338a06"/><lb ed="R109" n="0763a06"/>應通於世出世間也。以無我心感。則聲聞緣覺之果
<lb ed="X" n="0338a07"/><lb ed="R109" n="0763a07"/>應之。以菩提心六度萬行感。則菩薩法界果應之。以
<lb ed="X" n="0338a08"/><lb ed="R109" n="0763a08"/>平等大慈同體大悲感。則佛法界果應之。噫。感應之
<lb ed="X" n="0338a09"/><lb ed="R109" n="0763a09"/>道。可盡言哉。</p>
<lb ed="X" n="0338a10"/><lb ed="R109" n="0763a10"/><p xml:id="pX62p0338a1001">須知一句阿彌陀佛。以唯心爲宗。此唯心之義。須以
<lb ed="X" n="0338a11"/><lb ed="R109" n="0763a11"/>三量楷定。三量者。現量比量聖言量也。現量者。謂親
<lb ed="X" n="0338a12"/><lb ed="R109" n="0763a12"/>證其理也。如羅什大師。七歲隨母入佛寺。見佛鉢。喜
<lb ed="X" n="0338a13"/><lb ed="R109" n="0763a13"/>而頂戴之。俄而念曰。我年甚幼。佛鉢甚重。何能頂戴。
<lb ed="X" n="0338a14"/><lb ed="R109" n="0763a14"/>是念纔動。忽失聲置鉢。遂悟萬法唯心。高麗惟曉法
<lb ed="X" n="0338a15"/><lb ed="R109" n="0763a15"/>師。來此土參學。夜宿冢間。渴甚。明月之下。見淸水一
<lb ed="X" n="0338a16"/><lb ed="R109" n="0763a16"/>汪。以手掬而飮之。殊覺香美。至次日淸晨。乃見其水
<lb ed="X" n="0338a17"/><lb ed="R109" n="0763a17"/>爲墓中控出。遂惡心大吐。乃悟萬法唯心。便回本國
<lb ed="X" n="0338a18"/><lb ed="R109" n="0763a18"/>著述。此皆現量親證也。比量者。借衆相而觀於義。比
<lb ed="X" n="0338a19"/><lb ed="R109" n="0763b01"/>喩而知也。諸喩之中。夢喩最切。如夢中所見山川人
<lb ed="X" n="0338a20"/><lb ed="R109" n="0763b02"/>物。萬別千差。皆不離我能夢之心。離夢心外。別無一
<lb ed="X" n="0338a21"/><lb ed="R109" n="0763b03"/>法可得。卽此可以比喩。而知現前一切萬法。但唯心
<lb ed="X" n="0338a22"/><lb ed="R109" n="0763b04"/>現也。聖言量者。三界唯心。萬法唯識。千經萬論。皆如
<lb ed="X" n="0338a23"/><lb ed="R109" n="0763b05"/>是說。<anchor xml:id="nkr_note_add_0338a2301" n="0338a2301"/><anchor xml:id="beg0338a2301" n="0338a2301"/>已<anchor xml:id="end0338a2301"/>約現等三量楷定唯心。更約事理二門。辨明
<lb ed="X" n="0338a24"/><lb ed="R109" n="0763b06"/>具造。謂由有理具。方有事造。理若不具。事何所造。所
<pb ed="X" xml:id="X62.1182.0338b" n="0338b"/>
<lb ed="X" n="0338b01"/><lb ed="R109" n="0763b07"/>以理具。但具事造。離事造外。無別所具。由有事造。方
<lb ed="X" n="0338b02"/><lb ed="R109" n="0763b08"/>顯理具。事若不造。爭知理具。所以事造。祇造理具。離
<lb ed="X" n="0338b03"/><lb ed="R109" n="0763b09"/>理具外別無所造。祇此一念心中。本具十界萬法。卽
<lb ed="X" n="0338b04"/><lb ed="R109" n="0763b10"/>此一念隨緣。能造十界萬法。理具。如金中本具可成
<lb ed="X" n="0338b05"/><lb ed="R109" n="0763b11"/>缾盤釵釧之理。事造。如隨工匠鑪鎚之緣造成缾盤
<lb ed="X" n="0338b06"/><lb ed="R109" n="0763b12"/>釵釧之器。又理具。如<g ref="#CB15097">麫</g>中本具可成種種食物之理。
<lb ed="X" n="0338b07"/><lb ed="R109" n="0763b13"/>事造。如水火人工之緣。造成種種食品也。<anchor xml:id="nkr_note_add_0338b0701" n="0338b0701"/><anchor xml:id="beg0338b0701" n="0338b0701"/>已<anchor xml:id="end0338b0701"/>辨事理。
<lb ed="X" n="0338b08"/><lb ed="R109" n="0763b14"/>復約名體同異揀定眞妄。佛法中有名同而體異者。
<lb ed="X" n="0338b09"/><lb ed="R109" n="0763b15"/>有名異而體同者。名同體異。如心之一名。有肉團心。
<lb ed="X" n="0338b10"/><lb ed="R109" n="0763b16"/>有緣慮心。有集起心。有堅實心。肉團心。同外四大。無
<lb ed="X" n="0338b11"/><lb ed="R109" n="0763b17"/>所知識。緣慮心通於八識。以八種識皆能緣慮自分
<lb ed="X" n="0338b12"/><lb ed="R109" n="0763b18"/>境故。此則是妄集起心。唯約第八。以能集諸法種子。
<lb ed="X" n="0338b13"/><lb ed="R109" n="0764a01"/>能起諸法現行故。此則眞妄和合。堅實心者。卽堅固
<lb ed="X" n="0338b14"/><lb ed="R109" n="0764a02"/>眞實之性。乃離念靈知。純眞心體也。今言唯心者。乃
<lb ed="X" n="0338b15"/><lb ed="R109" n="0764a03"/>堅實純眞之心也。名異體同者。如諸經中所說眞如。
<lb ed="X" n="0338b16"/><lb ed="R109" n="0764a04"/>佛性。實相。法界等。種種極則之名。皆此堅實純眞心
<lb ed="X" n="0338b17"/><lb ed="R109" n="0764a05"/>也。<anchor xml:id="nkr_note_add_0338b1701" n="0338b1701"/><anchor xml:id="beg0338b1701" n="0338b1701"/>已<anchor xml:id="end0338b1701"/>揀眞妄。還約本有現前折衷指點。以諸經皆言
<lb ed="X" n="0338b18"/><lb ed="R109" n="0764a06"/>無始本有眞心。夫旣曰本有。卽今豈無。而今現有。卽
<lb ed="X" n="0338b19"/><lb ed="R109" n="0764a07"/>本有也。若無無始。則無現前。若離現前。豈有無始。是
<lb ed="X" n="0338b20"/><lb ed="R109" n="0764a08"/>故不必高尊本有。遠推無始。但現前一念心之自性。
<lb ed="X" n="0338b21"/><lb ed="R109" n="0764a09"/>卽本有眞心也。以現前一念。全眞成妄。全妄卽眞。終
<lb ed="X" n="0338b22"/><lb ed="R109" n="0764a10"/>日隨緣。終日不變。離此現前一念之外。豈別有眞心
<lb ed="X" n="0338b23"/><lb ed="R109" n="0764a11"/>自性哉。古德云。威音那畔。不離今世門頭。衆生現行
<lb ed="X" n="0338b24"/><lb ed="R109" n="0764a12"/>無明。卽是諸佛不動智體。其庶幾乎。由上四義。以顯
<pb ed="X" xml:id="X62.1182.0338c" n="0338c"/>
<lb ed="X" n="0338c01"/><lb ed="R109" n="0764a13"/>唯心。故一以唯心爲宗也。又一句阿彌陀。以唯佛爲
<lb ed="X" n="0338c02"/><lb ed="R109" n="0764a14"/>宗。以一切萬法。旣唯心現。全體唯心。心無彼此。心無
<lb ed="X" n="0338c03"/><lb ed="R109" n="0764a15"/>分際。於十界萬法。若依若正。假名實法。隨拈一法。皆
<lb ed="X" n="0338c04"/><lb ed="R109" n="0764a16"/>卽心之全體。皆具心之大用。如心權徧。如心豎窮。以
<lb ed="X" n="0338c05"/><lb ed="R109" n="0764a17"/>唯心義成。唯色唯聲唯香唯味唯觸唯法。乃至唯微
<lb ed="X" n="0338c06"/><lb ed="R109" n="0764a18"/>塵唯芥子。一切唯義俱成。一切唯義俱成。方成眞唯
<lb ed="X" n="0338c07"/><lb ed="R109" n="0764b01"/>心義。若一切唯義不成。但有唯心之虗名。而無唯心
<lb ed="X" n="0338c08"/><lb ed="R109" n="0764b02"/>之實義。以一切唯義俱成。故曰法無定相。遇緣卽宗。
<lb ed="X" n="0338c09"/><lb ed="R109" n="0764b03"/>唯微塵。唯芥子。尙可爲宗。八萬相好莊嚴之果地彌
<lb ed="X" n="0338c10"/><lb ed="R109" n="0764b04"/>陀。反不可以爲宗耶。故以唯佛爲宗。又以絕待圓融
<lb ed="X" n="0338c11"/><lb ed="R109" n="0764b05"/>爲宗。於十界萬法。隨拈一法。無非卽心全體。具心大
<lb ed="X" n="0338c12"/><lb ed="R109" n="0764b06"/>用。橫徧十方。豎窮三際。離於四句。絕於百非。獨體全
<lb ed="X" n="0338c13"/><lb ed="R109" n="0764b07"/>眞。更無有外。彌滿淸淨。中不容他。一法旣爾。萬法皆
<lb ed="X" n="0338c14"/><lb ed="R109" n="0764b08"/>然。各約諸法當體。絕待無外。是爲絕待。又以十界萬
<lb ed="X" n="0338c15"/><lb ed="R109" n="0764b09"/>法。各各互徧。各各互含。一一交羅。一一該徹。彼彼無
<lb ed="X" n="0338c16"/><lb ed="R109" n="0764b10"/>障無礙。各各無壞無雜。如當壹古鏡。影現重重。如帝
<lb ed="X" n="0338c17"/><lb ed="R109" n="0764b11"/>網千珠。回環交攝。此約諸法迭互相望。是爲圓融。今
<lb ed="X" n="0338c18"/><lb ed="R109" n="0764b12"/>合絕待圓融爲一宗。正絕待時。卽圓融。正圓融時。便
<lb ed="X" n="0338c19"/><lb ed="R109" n="0764b13"/>絕待。非離絕待。別有圓融。絕待。絕待其圓融。非離圓
<lb ed="X" n="0338c20"/><lb ed="R109" n="0764b14"/>融。別有絕待。圓融。圓融其絕待。絕待圓融。各皆不可
<lb ed="X" n="0338c21"/><lb ed="R109" n="0764b15"/>思議。今共合爲一宗。則不思議中。不思議也。又超情
<lb ed="X" n="0338c22"/><lb ed="R109" n="0764b16"/>離見爲宗。以但約諸法絕待。離過絕非。<anchor xml:id="nkr_note_add_0338c2201" n="0338c2201"/><anchor xml:id="beg0338c2201" n="0338c2201"/>已<anchor xml:id="end0338c2201"/>超一切衆
<lb ed="X" n="0338c23"/><lb ed="R109" n="0764b17"/>生情妄執著。三乘賢聖所見差別。若約諸法圓融。圓
<lb ed="X" n="0338c24"/><lb ed="R109" n="0764b18"/>該四句。融會百非。尤非凡情聖見之所能及。故總立
<pb ed="X" xml:id="X62.1182.0339a" n="0339a"/>
<lb ed="X" n="0339a01"/><lb ed="R109" n="0765a01"/>超情離見爲宗。初以唯心爲宗。次以唯佛爲宗。三以
<lb ed="X" n="0339a02"/><lb ed="R109" n="0765a02"/>絕待圓融爲宗。末以超情離見爲宗。總此四重宗旨。
<lb ed="X" n="0339a03"/><lb ed="R109" n="0765a03"/>方是一句彌陀正宗。宗旨豈易言哉。</p>
<lb ed="X" n="0339a04"/><lb ed="R109" n="0765a04"/><p xml:id="pX62p0339a0401">此一念佛法門。如天普葢。似地普擎。無有一人一法。
<lb ed="X" n="0339a05"/><lb ed="R109" n="0765a05"/>能出其外。不在其中者。如華嚴全經。雖有五周四分
<lb ed="X" n="0339a06"/><lb ed="R109" n="0765a06"/>之殊。以因果二字。該盡無餘。四十一位因心。無一心
<lb ed="X" n="0339a07"/><lb ed="R109" n="0765a07"/>而不趨向果覺。四十一位所修種種法行。豈非皆念
<lb ed="X" n="0339a08"/><lb ed="R109" n="0765a08"/>佛法行也。而末後普賢以十大願王。導歸極樂。爲全
<lb ed="X" n="0339a09"/><lb ed="R109" n="0765a09"/>經一。大結穴。不其然乎。又華嚴者。以萬行因華。莊嚴
<lb ed="X" n="0339a10"/><lb ed="R109" n="0765a10"/>一乘佛果。此萬行非念佛行耶。華嚴具<name role="" type="person">婆須蜜</name>女。無
<lb ed="X" n="0339a11"/><lb ed="R109" n="0765a11"/>厭足王。勝熱婆羅門等無量門。然皆顯示毗盧境界。
<lb ed="X" n="0339a12"/><lb ed="R109" n="0765a12"/>此無量門。非卽念佛門耶。法華一經。從始至終。無非
<lb ed="X" n="0339a13"/><lb ed="R109" n="0765a13"/>開示悟入佛知佛見。此非始終唯一念佛法門耶。楞
<lb ed="X" n="0339a14"/><lb ed="R109" n="0765a14"/>嚴最初顯示藏性。明成佛之眞因也。其次揀選圓通。
<lb ed="X" n="0339a15"/><lb ed="R109" n="0765a15"/>示成佛之妙行也。後歷六十聖位。圓滿菩提。歸無所
<lb ed="X" n="0339a16"/><lb ed="R109" n="0765a16"/>得。證佛地之極果也。背此。則成七趣沈淪。向此。則明
<lb ed="X" n="0339a17"/><lb ed="R109" n="0765a17"/>五魔擾亂。末後云。有人身具四重。十波羅夷。瞬息卽
<lb ed="X" n="0339a18"/><lb ed="R109" n="0765a18"/>經此方他方<name role="" type="person">阿鼻地獄</name>。乃至窮盡十方無間。靡不經
<lb ed="X" n="0339a19"/><lb ed="R109" n="0765b01"/>歷。若能一念將此法門。於末劫中。開示未學。是人罪
<lb ed="X" n="0339a20"/><lb ed="R109" n="0765b02"/>障應念消滅。變其地獄所受苦因。爲安樂國。此則徹
<lb ed="X" n="0339a21"/><lb ed="R109" n="0765b03"/>始徹終唯一念佛法門也。總佛一代時敎。三藏十二
<lb ed="X" n="0339a22"/><lb ed="R109" n="0765b04"/>部半滿權實。偏圓頓漸。種種法門。無非顯示唯心自
<lb ed="X" n="0339a23"/><lb ed="R109" n="0765b05"/>性。圓成無上妙覺而<anchor xml:id="nkr_note_add_0339a2301" n="0339a2301"/><anchor xml:id="beg0339a2301" n="0339a2301"/>已<anchor xml:id="end0339a2301"/>。得非總一大念佛法門耶。至
<lb ed="X" n="0339a24"/><lb ed="R109" n="0765b06"/>如禪宗達摩大師西來。但當曰。直指人心。見性便了。
<pb ed="X" xml:id="X62.1182.0339b" n="0339b"/>
<lb ed="X" n="0339b01"/><lb ed="R109" n="0765b07"/>而云成佛者。非宗門亦念佛門耶。故合二派五宗。千
<lb ed="X" n="0339b02"/><lb ed="R109" n="0765b08"/>七百則公案。不過指點當人本源心性。顯示本有淸
<lb ed="X" n="0339b03"/><lb ed="R109" n="0765b09"/>淨法身。法身橫徧豎窮。無所不徧。而參禪人。要須時
<lb ed="X" n="0339b04"/><lb ed="R109" n="0765b10"/>時現前。頭頭相應。此何在而非念佛法門哉。至如佛
<lb ed="X" n="0339b05"/><lb ed="R109" n="0765b11"/>之一字吾不喜聞。一棒打殺與狗子喫等語。皆顯示
<lb ed="X" n="0339b06"/><lb ed="R109" n="0765b12"/>法身向上勝妙方便。是眞念佛也。往往無知之輩。謂
<lb ed="X" n="0339b07"/><lb ed="R109" n="0765b13"/>宗門中人。不宜念佛。此不唯不知念佛。豈眞知宗哉。
<lb ed="X" n="0339b08"/><lb ed="R109" n="0765b14"/>不唯宗敎兩門如是。卽普天之下。士農工商。諸子百
<lb ed="X" n="0339b09"/><lb ed="R109" n="0765b15"/>家。縱不欲念佛。不知佛者。亦不能出於念佛法門之
<lb ed="X" n="0339b10"/><lb ed="R109" n="0765b16"/>外。以彼去來動靜咸率此道。百姓日用而不知也。所
<lb ed="X" n="0339b11"/><lb ed="R109" n="0765b17"/>謂一氣不言含有象。萬靈何處謝無私。夾路桃華風
<lb ed="X" n="0339b12"/><lb ed="R109" n="0765b18"/>雨後。馬蹄無地避殘紅。</p>
<lb ed="X" n="0339b13"/><lb ed="R109" n="0766a01"/><p xml:id="pX62p0339b1301">一眞爲生死發菩提心。是學道通途。二以深信願持
<lb ed="X" n="0339b14"/><lb ed="R109" n="0766a02"/>佛名號。爲淨土正宗。三以攝心專注而念。爲下手方
<lb ed="X" n="0339b15"/><lb ed="R109" n="0766a03"/>便。四以折伏現行煩惱。爲修心要務。五以堅持四重
<lb ed="X" n="0339b16"/><lb ed="R109" n="0766a04"/>戒法。爲入道根本。六以種種苦行。爲修道助緣。七以
<lb ed="X" n="0339b17"/><lb ed="R109" n="0766a05"/>一心不亂。爲淨行歸宿。八以種種靈瑞。爲往生驗證。
<lb ed="X" n="0339b18"/><lb ed="R109" n="0766a06"/>此八種事。各宜痛講。修淨業者。不可不知矣。</p>
<lb ed="X" n="0339b19"/><lb ed="R109" n="0766a07"/><p xml:id="pX62p0339b1901">衆生所以輪回者。六道也。餘趣衆生。爲驚瞋苦樂所
<lb ed="X" n="0339b20"/><lb ed="R109" n="0766a08"/>障。無暇向道。可以整心慮趣菩提。唯人道爲能耳。但
<lb ed="X" n="0339b21"/><lb ed="R109" n="0766a09"/>失人身者如大地土。得人身者如爪上土。人身豈易
<lb ed="X" n="0339b22"/><lb ed="R109" n="0766a10"/>得乎。人道衆生。從生至壯以及老死。眼之所見。耳之
<lb ed="X" n="0339b23"/><lb ed="R109" n="0766a11"/>所聞。無非世間塵勞生死業緣耳。佛法豈易聞乎。得
<lb ed="X" n="0339b24"/><lb ed="R109" n="0766a12"/>人身<anchor xml:id="nkr_note_add_0339b2401" n="0339b2401"/><anchor xml:id="beg0339b2401" n="0339b2401"/>已<anchor xml:id="end0339b2401"/>難。況得男子身六根具足尤難。聞佛法<anchor xml:id="nkr_note_add_0339b2402" n="0339b2402"/><anchor xml:id="beg0339b2402" n="0339b2402"/>已<anchor xml:id="end0339b2402"/>難。
<pb ed="X" xml:id="X62.1182.0339c" n="0339c"/>
<lb ed="X" n="0339c01"/><lb ed="R109" n="0766a13"/>況聞彌陀名號淨土法門尤難。何幸而得難得之人
<lb ed="X" n="0339c02"/><lb ed="R109" n="0766a14"/>身。何幸而聞難聞之佛法。聞之而猶不肯信。不深爲
<lb ed="X" n="0339c03"/><lb ed="R109" n="0766a15"/>可惜也哉。不信姑置。卽如信者。信而不願。猶不信也。
<lb ed="X" n="0339c04"/><lb ed="R109" n="0766a16"/>願而無行。猶弗願也。行而不猛。猶弗行也。行之所以
<lb ed="X" n="0339c05"/><lb ed="R109" n="0766a17"/>不猛。由願不切。願之所以不切。由信不眞。總之生眞
<lb ed="X" n="0339c06"/><lb ed="R109" n="0766a18"/>信難。信果眞矣。願自能切。願果切矣。行自能猛。眞切
<lb ed="X" n="0339c07"/><lb ed="R109" n="0766b01"/>信願。加以勇猛行力。決定得生淨土。決定得見彌陀。
<lb ed="X" n="0339c08"/><lb ed="R109" n="0766b02"/>決定證三不退。決定一生補佛。旣得生淨土矣。曠大
<lb ed="X" n="0339c09"/><lb ed="R109" n="0766b03"/>劫來生死業根。則從此永斷。旣一生補佛矣。至極尊
<lb ed="X" n="0339c10"/><lb ed="R109" n="0766b04"/>貴無上妙覺。則便得圓成。此一念眞信所關係者。豈
<lb ed="X" n="0339c11"/><lb ed="R109" n="0766b05"/>淺淺哉。苟非障道緣薄。生死業輕。久種善根。宿因深
<lb ed="X" n="0339c12"/><lb ed="R109" n="0766b06"/>厚者。何以能爾。然吾人無量劫來。業力輕重。善根深
<lb ed="X" n="0339c13"/><lb ed="R109" n="0766b07"/>淺。皆莫得而知。但業力由心轉變。善根在人栽培。是
<lb ed="X" n="0339c14"/><lb ed="R109" n="0766b08"/>故宏法者。不得不善巧方便。懇切開示。而學道者。不
<lb ed="X" n="0339c15"/><lb ed="R109" n="0766b09"/>可不竭力奮勉。勇往直前。但一言入耳。一念動心。皆
<lb ed="X" n="0339c16"/><lb ed="R109" n="0766b10"/>可轉變業力。皆能栽培善根。雖聞種種緊要開示。都
<lb ed="X" n="0339c17"/><lb ed="R109" n="0766b11"/>無一言所入。雖遭種種逆順境界。曾無一念奮發。是
<lb ed="X" n="0339c18"/><lb ed="R109" n="0766b12"/>爲眞業力深重。眞善根輕鮮。則亦莫可如何也矣。</p>
<lb ed="X" n="0339c19"/><lb ed="R109" n="0766b13"/><p xml:id="pX62p0339c1901">現前一念心性。本與佛同體。佛<anchor xml:id="nkr_note_add_0339c1901" n="0339c1901"/><anchor xml:id="beg0339c1901" n="0339c1901"/>已<anchor xml:id="end0339c1901"/>久悟。而我猶迷。佛
<lb ed="X" n="0339c20"/><lb ed="R109" n="0766b14"/>雖<anchor xml:id="nkr_note_add_0339c2001" n="0339c2001"/><anchor xml:id="beg0339c2001" n="0339c2001"/>已<anchor xml:id="end0339c2001"/>悟。亦無所增。我雖猶迷。亦無所減。佛雖無增。以
<lb ed="X" n="0339c21"/><lb ed="R109" n="0766b15"/>順性故。受大法樂。我雖無減。以背性故。遭極重苦。佛
<lb ed="X" n="0339c22"/><lb ed="R109" n="0766b16"/>於同體心性之中。雖受法樂。以同體大悲無緣大慈。
<lb ed="X" n="0339c23"/><lb ed="R109" n="0766b17"/>念念憶念於我。念念攝化於我。我於同體心性之中。
<lb ed="X" n="0339c24"/><lb ed="R109" n="0766b18"/>雖遭衆苦。不知仰求於佛。不知憶念於佛。但唯逐境
<pb ed="X" xml:id="X62.1182.0340a" n="0340a"/>
<lb ed="X" n="0340a01"/><lb ed="R109" n="0767a01"/>生心循情造業。曠大劫來。五逆十惡種種重業。何所
<lb ed="X" n="0340a02"/><lb ed="R109" n="0767a02"/>不造。三途八難種種大苦。何所不受。言之可慚。思之
<lb ed="X" n="0340a03"/><lb ed="R109" n="0767a03"/>可怖。設今更不念佛。依舊埋頭造種種業。依舊從頭
<lb ed="X" n="0340a04"/><lb ed="R109" n="0767a04"/>受種種苦。可不愧乎。可不懼乎。今且知佛以大慈大
<lb ed="X" n="0340a05"/><lb ed="R109" n="0767a05"/>悲。於念念中憶念攝化於我。則我今者深感佛恩故
<lb ed="X" n="0340a06"/><lb ed="R109" n="0767a06"/>應念佛。一向長劫枉受衆苦。欲求脫苦故應念佛。<anchor xml:id="nkr_note_add_0340a0601" n="0340a0601"/><anchor xml:id="beg0340a0601" n="0340a0601"/>已<anchor xml:id="end0340a0601"/>
<lb ed="X" n="0340a07"/><lb ed="R109" n="0767a07"/>造之業無可如何。未來之業可更造乎。生慚愧心故
<lb ed="X" n="0340a08"/><lb ed="R109" n="0767a08"/>應念佛。同體心性旣曰本有。卽今豈無。祇欠悟證耳。
<lb ed="X" n="0340a09"/><lb ed="R109" n="0767a09"/>求悟心性故應念佛。以求悟心念佛。念佛必切。以慚
<lb ed="X" n="0340a10"/><lb ed="R109" n="0767a10"/>愧心念佛。念佛必切。以畏苦心念佛。念佛必切。以感
<lb ed="X" n="0340a11"/><lb ed="R109" n="0767a11"/>恩心念佛。念佛必切。我不念佛。佛尙念我。我今懇切
<lb ed="X" n="0340a12"/><lb ed="R109" n="0767a12"/>念佛。佛必轉更念我矣。大勢至菩薩云。十方諸佛憐
<lb ed="X" n="0340a13"/><lb ed="R109" n="0767a13"/>念衆生。如母憶子。子若逃逝。雖憶何爲。若子憶母。如
<lb ed="X" n="0340a14"/><lb ed="R109" n="0767a14"/>母憶時。母子歷生不相違遠。若衆生心憶佛念佛。現
<lb ed="X" n="0340a15"/><lb ed="R109" n="0767a15"/>前當來必定見佛。去佛不遠。不假方便自得心開。此
<lb ed="X" n="0340a16"/><lb ed="R109" n="0767a16"/>大士親證實到境界。吐心吐膽相吿語也。我今念佛。
<lb ed="X" n="0340a17"/><lb ed="R109" n="0767a17"/>必得見佛。一得見佛。便脫衆苦。卽開悟有期。果得開
<lb ed="X" n="0340a18"/><lb ed="R109" n="0767a18"/>悟。便可一痛洗<anchor xml:id="nkr_note_add_0340a1801" n="0340a1801"/><anchor xml:id="beg0340a1801" n="0340a1801"/>已<anchor xml:id="end0340a1801"/>往之慚愧矣。佛尙可不念乎。</p>
<lb ed="X" n="0340a19"/><lb ed="R109" n="0767b01"/><p xml:id="pX62p0340a1901">一切衆生。本來是佛。眞心本有。妄性元空。一切善法。
<lb ed="X" n="0340a20"/><lb ed="R109" n="0767b02"/>性本自具。但以久隨迷染之緣。未斷元空之妄。未證
<lb ed="X" n="0340a21"/><lb ed="R109" n="0767b03"/>本有之眞。善本具而未修。佛本是而未成。今欲斷元
<lb ed="X" n="0340a22"/><lb ed="R109" n="0767b04"/>空之妄。證本有之眞。修本具之善。成本是之佛。而隨
<lb ed="X" n="0340a23"/><lb ed="R109" n="0767b05"/>悟淨之緣者。求其直其痛快。至頓至圓者。無如持名
<lb ed="X" n="0340a24"/><lb ed="R109" n="0767b06"/>念佛之一行矣。以能念之心。本是全眞成妄。全妄卽
<pb ed="X" xml:id="X62.1182.0340b" n="0340b"/>
<lb ed="X" n="0340b01"/><lb ed="R109" n="0767b07"/>眞。所念之佛。亦本全德立名。全名卽德。能念心外。無
<lb ed="X" n="0340b02"/><lb ed="R109" n="0767b08"/>別所念之佛。所念佛外。無別能念之心。能所兩忘。心
<lb ed="X" n="0340b03"/><lb ed="R109" n="0767b09"/>佛一如。於念念中。圓伏圓斷五住煩惱。圓轉圓滅三
<lb ed="X" n="0340b04"/><lb ed="R109" n="0767b10"/>雜染障。圓破五陰。圓超五濁。圓淨四土。圓念三身。圓
<lb ed="X" n="0340b05"/><lb ed="R109" n="0767b11"/>修萬行。圓證本眞。而圓成無上妙覺也。一念如是。念
<lb ed="X" n="0340b06"/><lb ed="R109" n="0767b12"/>念皆然。但能念念相續。其伏斷修證。有不可得而思
<lb ed="X" n="0340b07"/><lb ed="R109" n="0767b13"/>議者矣。以是全佛之心。念全心之佛。實有自心果佛
<lb ed="X" n="0340b08"/><lb ed="R109" n="0767b14"/>全分威德神力。冥熏加被耳。一句佛號。不雜異緣。十
<lb ed="X" n="0340b09"/><lb ed="R109" n="0767b15"/>念功成。頓超多劫。於此不信。眞同木石。捨此別修。非
<lb ed="X" n="0340b10"/><lb ed="R109" n="0767b16"/>狂卽癡。復何言哉。復何言哉。</p>
<lb ed="X" n="0340b11"/><lb ed="R109" n="0767b17"/><p xml:id="pX62p0340b1101">問。諸方皆有淨土。何專讚西方。求願往生耶。答。此非
<lb ed="X" n="0340b12"/><lb ed="R109" n="0767b18"/>人師意也。乃金口誠言。分明指示故。大乘顯密諸經。
<lb ed="X" n="0340b13"/><lb ed="R109" n="0768a01"/>同指歸故。令初心人專注一境。三昧易成故。四十八
<lb ed="X" n="0340b14"/><lb ed="R109" n="0768a02"/>願爲緣。緣強故。十念爲因。因勝故。佛與衆生偏有緣
<lb ed="X" n="0340b15"/><lb ed="R109" n="0768a03"/>故。此土衆生。無論僧俗男女老幼善惡之人。當其處
<lb ed="X" n="0340b16"/><lb ed="R109" n="0768a04"/>極順逆苦樂境緣之時。多必由中而發。衝口而出。念
<lb ed="X" n="0340b17"/><lb ed="R109" n="0768a05"/>佛一聲。然不念佛則<anchor xml:id="nkr_note_add_0340b1701" n="0340b1701"/><anchor xml:id="beg0340b1701" n="0340b1701"/>已<anchor xml:id="end0340b1701"/>。凡念佛。必念阿彌陀佛。此誰
<lb ed="X" n="0340b18"/><lb ed="R109" n="0768a06"/>使之然。葢衆生久蒙佛化。久受佛恩。與佛緣深故也。
<lb ed="X" n="0340b19"/><lb ed="R109" n="0768a07"/>且此彌陀一經。羅什最初譯成。東林遠祖。卽與一百
<lb ed="X" n="0340b20"/><lb ed="R109" n="0768a08"/>二十三人。結社念佛。其一百二十三人。以次漸化。臨
<lb ed="X" n="0340b21"/><lb ed="R109" n="0768a09"/>終皆留瑞應。雖鸚鵡八八兒念佛。化時皆有瑞相。此
<lb ed="X" n="0340b22"/><lb ed="R109" n="0768a10"/>非衆生與佛緣深。謂之何哉。又無量壽經云。當來經
<lb ed="X" n="0340b23"/><lb ed="R109" n="0768a11"/>道滅盡。我以願力。特留此經。更住百年。廣度含識。夫
<lb ed="X" n="0340b24"/><lb ed="R109" n="0768a12"/>不留他經。而獨留此經者。豈非以此法門。下手易而
<pb ed="X" xml:id="X62.1182.0340c" n="0340c"/>
<lb ed="X" n="0340c01"/><lb ed="R109" n="0768a13"/>攝機普。入道穩而獲益速耶。以是而知。其時愈後。此
<lb ed="X" n="0340c02"/><lb ed="R109" n="0768a14"/>法愈當機矣。</p>
<lb ed="X" n="0340c03"/><lb ed="R109" n="0768a15"/><p xml:id="pX62p0340c0301">世間衆生。當處急難痛苦之時。嗥叫父母。呼天喚地。
<lb ed="X" n="0340c04"/><lb ed="R109" n="0768a16"/>不知父母人天王等。不能救我生死。盡我輪回。以其
<lb ed="X" n="0340c05"/><lb ed="R109" n="0768a17"/>同在生死輪回故耳。三乘聖人雖出生死。無大悲心。
<lb ed="X" n="0340c06"/><lb ed="R109" n="0768a18"/>無益於我。諸菩薩等。雖有大慈悲心。以其心證各有
<lb ed="X" n="0340c07"/><lb ed="R109" n="0768b01"/>分限。未能普利衆生。滿一切願。十方諸佛。雖皆證窮
<lb ed="X" n="0340c08"/><lb ed="R109" n="0768b02"/>法界。然我感之不易。縱感極而見。不過暫時離苦。終
<lb ed="X" n="0340c09"/><lb ed="R109" n="0768b03"/>非究竟。唯阿彌陀佛。但得一見。卽頓脫生死。永斷苦
<lb ed="X" n="0340c10"/><lb ed="R109" n="0768b04"/>根矣。唯此一句阿彌陀佛。是所當盡心竭力者。予曾
<lb ed="X" n="0340c11"/><lb ed="R109" n="0768b05"/>有偈云。世間出世思惟徧。不念彌陀更念誰。然而念
<lb ed="X" n="0340c12"/><lb ed="R109" n="0768b06"/>佛不難。難於堅久。果能堅持一念。如生鐵鑄成。渾鋼
<lb ed="X" n="0340c13"/><lb ed="R109" n="0768b07"/>打就。如一人與萬人敵。千聖遮攔不住。萬牛挽不回
<lb ed="X" n="0340c14"/><lb ed="R109" n="0768b08"/>頭。如是久之。必能感通相應。若其未能如此用心。便
<lb ed="X" n="0340c15"/><lb ed="R109" n="0768b09"/>謂佛言無驗。佛心難感者。夫豈可哉。但得一念感通。
<lb ed="X" n="0340c16"/><lb ed="R109" n="0768b10"/>便頓出生死。直登不退。穩成佛果。豈易事也哉。</p>
<lb ed="X" n="0340c17"/><lb ed="R109" n="0768b11"/><p xml:id="pX62p0340c1701">知小而不知大。見近而不見遠者。此衆生之常分也。
<lb ed="X" n="0340c18"/><lb ed="R109" n="0768b12"/>如阿彌陀佛。於諸衆生有大恩德。衆生不知也。佛於
<lb ed="X" n="0340c19"/><lb ed="R109" n="0768b13"/>無量劫前。對<name role="" type="person">世自在王佛</name>。普爲惡世界苦衆生。發四
<lb ed="X" n="0340c20"/><lb ed="R109" n="0768b14"/>十八種大願。依願久經長劫。修菩薩行。捨金輪王位
<lb ed="X" n="0340c21"/><lb ed="R109" n="0768b15"/>國城妻子頭目腦髓。不知其幾千萬億。此但萬行中
<lb ed="X" n="0340c22"/><lb ed="R109" n="0768b16"/>內外財布施一行也。如是忍人所不能忍。行人所不
<lb ed="X" n="0340c23"/><lb ed="R109" n="0768b17"/>能行。圓修萬行。力極功純。嚴成淨土。自致成佛。分身
<lb ed="X" n="0340c24"/><lb ed="R109" n="0768b18"/>無量。接引衆生。方便攝化。令生彼國。然則如爲一人。
<pb ed="X" xml:id="X62.1182.0341a" n="0341a"/>
<lb ed="X" n="0341a01"/><lb ed="R109" n="0769a01"/>衆多亦然。如爲衆多。一人亦然。若以衆多觀之。佛則
<lb ed="X" n="0341a02"/><lb ed="R109" n="0769a02"/>普爲一切衆生也。若以一人觀之。佛則專爲我一人
<lb ed="X" n="0341a03"/><lb ed="R109" n="0769a03"/>也。稱性大願。爲我發也。長劫大行。爲我修也。四土。爲
<lb ed="X" n="0341a04"/><lb ed="R109" n="0769a04"/>我嚴淨也。三身。爲我圓滿也。以致頭頭現身接引。處
<lb ed="X" n="0341a05"/><lb ed="R109" n="0769a05"/>處顯示瑞應。總皆爲我也。我造業時。佛則警覺我。我
<lb ed="X" n="0341a06"/><lb ed="R109" n="0769a06"/>受苦時。佛則拔濟我。我歸命時。佛則攝受我。我修行
<lb ed="X" n="0341a07"/><lb ed="R109" n="0769a07"/>時。佛則加被我。佛之所以種種爲我者。不過欲我念
<lb ed="X" n="0341a08"/><lb ed="R109" n="0769a08"/>佛也。欲我往生也。欲我永脫衆苦。廣受法樂也。欲我
<lb ed="X" n="0341a09"/><lb ed="R109" n="0769a09"/>展轉化度一切衆生。直至一生補佛而後<anchor xml:id="nkr_note_add_0341a0901" n="0341a0901"/><anchor xml:id="beg0341a0901" n="0341a0901"/>已<anchor xml:id="end0341a0901"/>也。噫。佛
<lb ed="X" n="0341a10"/><lb ed="R109" n="0769a10"/>之深恩重德。非父母所可比。雖天地不足以喩其高
<lb ed="X" n="0341a11"/><lb ed="R109" n="0769a11"/>厚矣。非聞開示。安知此意。不讀佛經。安曉此理。今而
<lb ed="X" n="0341a12"/><lb ed="R109" n="0769a12"/>後。<anchor xml:id="nkr_note_add_0341a1201" n="0341a1201"/><anchor xml:id="beg0341a1201" n="0341a1201"/>已<anchor xml:id="end0341a1201"/>知之矣。唯有竭力精修。盡報歸誠。<g ref="#CB05270">𢬵</g>命念佛而
<lb ed="X" n="0341a13"/><lb ed="R109" n="0769a13"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0341a1301" n="0341a1301"/><anchor xml:id="beg0341a1301" n="0341a1301"/>已<anchor xml:id="end0341a1301"/>。復何言哉。</p>
<lb ed="X" n="0341a14"/><lb ed="R109" n="0769a14"/><p xml:id="pX62p0341a1401">一切衆生。爲利鈍十使所使。久經長劫。流轉生死。受
<lb ed="X" n="0341a15"/><lb ed="R109" n="0769a15"/>大苦惱。不能出離。可悲也。十使者何。卽身邊邪見戒。
<lb ed="X" n="0341a16"/><lb ed="R109" n="0769a16"/>此五爲利使。以發動輕便故。貪瞋癡慢疑。此五爲鈍
<lb ed="X" n="0341a17"/><lb ed="R109" n="0769a17"/>使。由利使所生。對利說鈍故。此之十使。衆生或多或
<lb ed="X" n="0341a18"/><lb ed="R109" n="0769a18"/>少。各有偏重。若帶之修道。但唯增長邪見煩惱。決無
<lb ed="X" n="0341a19"/><lb ed="R109" n="0769b01"/>相應分。如欲斷之實難。以此十使。於四諦下歷三界
<lb ed="X" n="0341a20"/><lb ed="R109" n="0769b02"/>九地。有八十八使見惑。八十一品思惑。但斷見惑。如
<lb ed="X" n="0341a21"/><lb ed="R109" n="0769b03"/>斷四十里流。況思惑乎。若見思二惑毫髮未盡。分段
<lb ed="X" n="0341a22"/><lb ed="R109" n="0769b04"/>生死不能出離。此所謂豎出三界也。甚難甚難。然此
<lb ed="X" n="0341a23"/><lb ed="R109" n="0769b05"/>十使。總名衆生知見。古德謂衆生知見。須以佛知見
<lb ed="X" n="0341a24"/><lb ed="R109" n="0769b06"/>治之。佛知見者。卽現前離念靈知也。然此靈知。不能
<pb ed="X" xml:id="X62.1182.0341b" n="0341b"/>
<lb ed="X" n="0341b01"/><lb ed="R109" n="0769b07"/>孑然自立必隨緣起。不隨佛界之緣。便隨九界緣起。
<lb ed="X" n="0341b02"/><lb ed="R109" n="0769b08"/>離十界外。無別緣起故。欲隨佛界緣起。無如以信願
<lb ed="X" n="0341b03"/><lb ed="R109" n="0769b09"/>心持佛名號。但信貴深。願貴切。持名貴專<anchor xml:id="nkr_note_add_0341b0301" n="0341b0301"/><anchor xml:id="beg0341b0301" n="0341b0301"/>勤<anchor xml:id="end0341b0301"/>。果以深
<lb ed="X" n="0341b04"/><lb ed="R109" n="0769b10"/>切專勤之心。信願持名。卽是以佛知見而爲知見。亦
<lb ed="X" n="0341b05"/><lb ed="R109" n="0769b11"/>卽是念念中以佛知見治衆生知見也。熾然十使心
<lb ed="X" n="0341b06"/><lb ed="R109" n="0769b12"/>中。但置一信願持名之心。卽轉生界緣起。爲佛界緣
<lb ed="X" n="0341b07"/><lb ed="R109" n="0769b13"/>起。此於修道門中。乃點鐵成金極妙之法。只須赤體
<lb ed="X" n="0341b08"/><lb ed="R109" n="0769b14"/>擔當。久久勿替。管取金臺可以坐待。寶蓮不日來迎。
<lb ed="X" n="0341b09"/><lb ed="R109" n="0769b15"/>是爲從此同居。生彼同居。橫出三界。較之豎出者。不
<lb ed="X" n="0341b10"/><lb ed="R109" n="0769b16"/>亦省力也哉。</p>
<lb ed="X" n="0341b11"/><lb ed="R109" n="0769b17"/><p xml:id="pX62p0341b1101">一句阿彌陀佛。是阿伽陀藥。無病不療。是如意珠王。
<lb ed="X" n="0341b12"/><lb ed="R109" n="0769b18"/>無願不滿。是生死苦海之慈航。無苦不度。是無明長
<lb ed="X" n="0341b13"/><lb ed="R109" n="0770a01"/>夜之慧燈。無暗不破。但得一歷耳根。便爲有緣。但能
<lb ed="X" n="0341b14"/><lb ed="R109" n="0770a02"/>一念信心。便可相應。信心果眞。願不期發而自發。只
<lb ed="X" n="0341b15"/><lb ed="R109" n="0770a03"/>將此信願二法常存在心。如忠臣之奉聖君密旨。孝
<lb ed="X" n="0341b16"/><lb ed="R109" n="0770a04"/>子之受慈父嚴命。憶念不忘。作爲第一件要事。不論
<lb ed="X" n="0341b17"/><lb ed="R109" n="0770a05"/>所處境界靜閙閒忙。多念少念。總皆爲往生正因。只
<lb ed="X" n="0341b18"/><lb ed="R109" n="0770a06"/>恐介在勤怠間耳。吾人曠大劫來。久在輪回。豈永不
<lb ed="X" n="0341b19"/><lb ed="R109" n="0770a07"/>發求出離之心。修向道之行耶。葢皆廢於因循。敗於
<lb ed="X" n="0341b20"/><lb ed="R109" n="0770a08"/>怠惰。所以常在生死。受大苦惱。今聞持名簡要法門。
<lb ed="X" n="0341b21"/><lb ed="R109" n="0770a09"/>若仍循故轍。安於覆敗。可謂第一等無血性漢子矣。</p>
<lb ed="X" n="0341b22"/><lb ed="R109" n="0770a10"/><p xml:id="pX62p0341b2201">所謂執持名號者。卽拳拳服膺之謂。謂牢持於心。而
<lb ed="X" n="0341b23"/><lb ed="R109" n="0770a11"/>不暫忘也。稍或一念間斷。則非執持也。稍或一念夾
<lb ed="X" n="0341b24"/><lb ed="R109" n="0770a12"/>雜。則非執持也。念念相續。無雜無間。是眞精進。精進
<pb ed="X" xml:id="X62.1182.0341c" n="0341c"/>
<lb ed="X" n="0341c01"/><lb ed="R109" n="0770a13"/>不<anchor xml:id="nkr_note_add_0341c0101" n="0341c0101"/><anchor xml:id="beg0341c0101" n="0341c0101"/>已<anchor xml:id="end0341c0101"/>。則漸入一心不亂。圓成淨業。若到一心不亂。仍
<lb ed="X" n="0341c02"/><lb ed="R109" n="0770a14"/>復精進不輟。將見開智慧。發辯才。得神通。成念佛三
<lb ed="X" n="0341c03"/><lb ed="R109" n="0770a15"/>昧。以至種種靈異瑞相。皆現前矣。如蠟人向火。薄處
<lb ed="X" n="0341c04"/><lb ed="R109" n="0770a16"/>先穿。但不可豫存期效之心。唯當致力於一心不亂
<lb ed="X" n="0341c05"/><lb ed="R109" n="0770a17"/>耳。一心不亂。乃淨業之歸宿。淨土之大門。若未入此
<lb ed="X" n="0341c06"/><lb ed="R109" n="0770a18"/>門。終非穩妥。學者可不勉哉。</p>
<lb ed="X" n="0341c07"/><lb ed="R109" n="0770b01"/><p xml:id="pX62p0341c0701">修習一切法門。貴乎明宗得旨。今人但知萬法唯心。
<lb ed="X" n="0341c08"/><lb ed="R109" n="0770b02"/>不知心唯萬法。但知心外無佛。不知佛外無心。但知
<lb ed="X" n="0341c09"/><lb ed="R109" n="0770b03"/>無量爲一。不知一爲無量。但知轉山河大地歸自<anchor xml:id="nkr_note_add_0341c0901" n="0341c0901"/><anchor xml:id="beg0341c0901" n="0341c0901"/>己<anchor xml:id="end0341c0901"/>
<lb ed="X" n="0341c10"/><lb ed="R109" n="0770b04"/>不知轉自<anchor xml:id="nkr_note_add_0341c1001" n="0341c1001"/><anchor xml:id="beg0341c1001" n="0341c1001"/>己<anchor xml:id="end0341c1001"/>歸山河大地。然旣不知心唯萬法。豈眞
<lb ed="X" n="0341c11"/><lb ed="R109" n="0770b05"/>知萬法唯心。旣不知佛外無心。豈眞知心外無佛。所
<lb ed="X" n="0341c12"/><lb ed="R109" n="0770b06"/>謂一箇圓球。擘作兩半。離之則兩傷。合之則雙美也。
<lb ed="X" n="0341c13"/><lb ed="R109" n="0770b07"/>是故念佛者。必以唯佛唯土爲宗。若唯佛唯土之宗
<lb ed="X" n="0341c14"/><lb ed="R109" n="0770b08"/>不明。則眞唯心義不成。果透眞唯心義。則唯佛唯土
<lb ed="X" n="0341c15"/><lb ed="R109" n="0770b09"/>之宗自成旣成此宗。則一句所念之佛。所生之土。全
<lb ed="X" n="0341c16"/><lb ed="R109" n="0770b10"/>體大用。橫徧豎窮。獨體全眞。包羅無外。所念旣爾。能
<lb ed="X" n="0341c17"/><lb ed="R109" n="0770b11"/>念亦然。是謂以實相心。念實相佛。以法界心。念法界
<lb ed="X" n="0341c18"/><lb ed="R109" n="0770b12"/>佛。念念絕待。念念圓融。以絕待故。全超一切法門。無
<lb ed="X" n="0341c19"/><lb ed="R109" n="0770b13"/>與等者。以圓融故。全收一切法門。無出其外者。此之
<lb ed="X" n="0341c20"/><lb ed="R109" n="0770b14"/>謂法無定相。遇緣卽宗。繁興大用。擧必全眞。一句阿
<lb ed="X" n="0341c21"/><lb ed="R109" n="0770b15"/>彌陀佛。須恁麼信。恁麼念。方是不思議中不思議也。</p>
<lb ed="X" n="0341c22"/><lb ed="R109" n="0770b16"/><p xml:id="pX62p0341c2201">生佛不二。平等共有者。唯此現前離念靈知耳。諸佛
<lb ed="X" n="0341c23"/><lb ed="R109" n="0770b17"/>以隨悟淨因緣。悟之又悟。淨之又淨。悟淨之極。故其
<lb ed="X" n="0341c24"/><lb ed="R109" n="0770b18"/>靈知橫徧豎窮。廣大無外也。衆生以隨迷染因緣。迷
<pb ed="X" xml:id="X62.1182.0342a" n="0342a"/>
<lb ed="X" n="0342a01"/><lb ed="R109" n="0771a01"/>之又迷。染之又染。故其靈知局然促然。介爾微劣也
<lb ed="X" n="0342a02"/><lb ed="R109" n="0771a02"/>然卽此介爾靈知。與諸佛廣大靈知。覿體不二。毫髮
<lb ed="X" n="0342a03"/><lb ed="R109" n="0771a03"/>無差。使其得隨悟淨之緣。業盡情空。則此介爾之知。
<lb ed="X" n="0342a04"/><lb ed="R109" n="0771a04"/>當下轉爲廣大無外之靈知矣。如一星之火。能燒萬
<lb ed="X" n="0342a05"/><lb ed="R109" n="0771a05"/>頃荒田。然此現前一念靈知。若約所知之境。固有廣
<lb ed="X" n="0342a06"/><lb ed="R109" n="0771a06"/>狹勝劣之不同。若約能知之知。則全體無異。如同一
<lb ed="X" n="0342a07"/><lb ed="R109" n="0771a07"/>火也。燒檀則香。燒糞則臭。所燒雖殊。能燒之火無二。
<lb ed="X" n="0342a08"/><lb ed="R109" n="0771a08"/>又如同一水也。淸濁不同。同一鏡也。昏明有異。淸濁
<lb ed="X" n="0342a09"/><lb ed="R109" n="0771a09"/>雖殊。濕性不二。昏明雖異。光體是同。水同一濕也。濁
<lb ed="X" n="0342a10"/><lb ed="R109" n="0771a10"/>者可使澄之而淸。鏡同一光也。昏者可使磨之而明。
<lb ed="X" n="0342a11"/><lb ed="R109" n="0771a11"/>光昏者。爲帶垢耳。垢非光。光者鏡之本體也。水濁者。
<lb ed="X" n="0342a12"/><lb ed="R109" n="0771a12"/>爲雜塵耳。塵非濕。濕者水之本性也。此一念靈知。如
<lb ed="X" n="0342a13"/><lb ed="R109" n="0771a13"/>水之濕。如鏡之光。如火之燒。擧體無異者也。唯其擧
<lb ed="X" n="0342a14"/><lb ed="R109" n="0771a14"/>體無異。故於修道方便門中。便有多門。有但仰慕諸
<lb ed="X" n="0342a15"/><lb ed="R109" n="0771a15"/>聖者。有但尊重<anchor xml:id="nkr_note_add_0342a1501" n="0342a1501"/><anchor xml:id="beg0342a1501" n="0342a1501"/>己<anchor xml:id="end0342a1501"/>靈者。有外慕諸聖。內重<anchor xml:id="nkr_note_add_0342a1502" n="0342a1502"/><anchor xml:id="beg0342a1502" n="0342a1502"/>己<anchor xml:id="end0342a1502"/>靈者。有
<lb ed="X" n="0342a16"/><lb ed="R109" n="0771a16"/>不慕諸聖。不重<anchor xml:id="nkr_note_add_0342a1601" n="0342a1601"/><anchor xml:id="beg0342a1601" n="0342a1601"/>己<anchor xml:id="end0342a1601"/>靈者。若但仰慕諸聖者。如本分念
<lb ed="X" n="0342a17"/><lb ed="R109" n="0771a17"/>佛之人。以知諸聖。皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0342a1701" n="0342a1701"/><anchor xml:id="beg0342a1701" n="0342a1701"/>已<anchor xml:id="end0342a1701"/>先證我之<anchor xml:id="nkr_note_add_0342a1702" n="0342a1702"/><anchor xml:id="beg0342a1702" n="0342a1702"/>己<anchor xml:id="end0342a1702"/>靈。語默動靜。皆
<lb ed="X" n="0342a18"/><lb ed="R109" n="0771a18"/>堪垂範。我曹若不仰慕諸聖。則進修無路矣。故或專
<lb ed="X" n="0342a19"/><lb ed="R109" n="0771b01"/>持名號。或觀想音容。三業虔誠。六時敬禮。傾心歸命。
<lb ed="X" n="0342a20"/><lb ed="R109" n="0771b02"/>盡報遵承。及乎時至緣熟。感應道交。心地大開。靈光
<lb ed="X" n="0342a21"/><lb ed="R109" n="0771b03"/>獨露。乃知我之<anchor xml:id="nkr_note_add_0342a2101" n="0342a2101"/><anchor xml:id="beg0342a2101" n="0342a2101"/>己<anchor xml:id="end0342a2101"/>靈。原與諸聖平等無異。亦不可不
<lb ed="X" n="0342a22"/><lb ed="R109" n="0771b04"/>自尊重也。又但尊重<anchor xml:id="nkr_note_add_0342a2201" n="0342a2201"/><anchor xml:id="beg0342a2201" n="0342a2201"/>己<anchor xml:id="end0342a2201"/>靈者。如宗門參禪者。以直指
<lb ed="X" n="0342a23"/><lb ed="R109" n="0771b05"/>人心見性成佛。故唯欲十二時中。四威儀內。獨露當
<lb ed="X" n="0342a24"/><lb ed="R109" n="0771b06"/>人面目。受用本地風光。離心性外。毫無取著。所謂任
<pb ed="X" xml:id="X62.1182.0342b" n="0342b"/>
<lb ed="X" n="0342b01"/><lb ed="R109" n="0771b07"/>他千聖現。我有天眞佛也。及乎造詣功深。悟證<anchor xml:id="nkr_note_add_0342b0101" n="0342b0101"/><anchor xml:id="beg0342b0101" n="0342b0101"/>已<anchor xml:id="end0342b0101"/>極。
<lb ed="X" n="0342b02"/><lb ed="R109" n="0771b08"/>乃知一切諸聖。皆久<anchor xml:id="nkr_note_add_0342b0201" n="0342b0201"/><anchor xml:id="beg0342b0201" n="0342b0201"/>已<anchor xml:id="end0342b0201"/>先證我之<anchor xml:id="nkr_note_add_0342b0202" n="0342b0202"/><anchor xml:id="beg0342b0202" n="0342b0202"/>己<anchor xml:id="end0342b0202"/>靈者。尤不可不
<lb ed="X" n="0342b03"/><lb ed="R109" n="0771b09"/>仰慕也。又外慕諸聖。內重<anchor xml:id="nkr_note_add_0342b0301" n="0342b0301"/><anchor xml:id="beg0342b0301" n="0342b0301"/>己<anchor xml:id="end0342b0301"/>靈者。夫欲尊重<anchor xml:id="nkr_note_add_0342b0302" n="0342b0302"/><anchor xml:id="beg0342b0302" n="0342b0302"/>己<anchor xml:id="end0342b0302"/>靈。必
<lb ed="X" n="0342b04"/><lb ed="R109" n="0771b10"/>須仰慕諸聖。唯其仰慕諸聖。正是尊重<anchor xml:id="nkr_note_add_0342b0401" n="0342b0401"/><anchor xml:id="beg0342b0401" n="0342b0401"/>己<anchor xml:id="end0342b0401"/>靈。又仰慕
<lb ed="X" n="0342b05"/><lb ed="R109" n="0771b11"/>諸聖。必須尊重<anchor xml:id="nkr_note_add_0342b0501" n="0342b0501"/><anchor xml:id="beg0342b0501" n="0342b0501"/>己<anchor xml:id="end0342b0501"/>靈。若不尊重<anchor xml:id="nkr_note_add_0342b0502" n="0342b0502"/><anchor xml:id="beg0342b0502" n="0342b0502"/>己<anchor xml:id="end0342b0502"/>靈。豈能仰慕諸聖。
<lb ed="X" n="0342b06"/><lb ed="R109" n="0771b12"/>此則內外交修。心佛等重。旣無偏執。進道彌速。至於
<lb ed="X" n="0342b07"/><lb ed="R109" n="0771b13"/>力極功純。全體相應。乃知諸聖。但不過先證我之<anchor xml:id="nkr_note_add_0342b0701" n="0342b0701"/><anchor xml:id="beg0342b0701" n="0342b0701"/>己<anchor xml:id="end0342b0701"/>
<lb ed="X" n="0342b08"/><lb ed="R109" n="0771b14"/>靈而<anchor xml:id="nkr_note_add_0342b0801" n="0342b0801"/><anchor xml:id="beg0342b0801" n="0342b0801"/>已<anchor xml:id="end0342b0801"/>。無庸仰慕。而我<anchor xml:id="nkr_note_add_0342b0802" n="0342b0802"/><anchor xml:id="beg0342b0802" n="0342b0802"/>己<anchor xml:id="end0342b0802"/>靈者。亦不過平等齊於諸
<lb ed="X" n="0342b09"/><lb ed="R109" n="0771b15"/>聖而<anchor xml:id="nkr_note_add_0342b0901" n="0342b0901"/><anchor xml:id="beg0342b0901" n="0342b0901"/>已<anchor xml:id="end0342b0901"/>。何勞尊重。又不慕諸聖。不重<anchor xml:id="nkr_note_add_0342b0902" n="0342b0902"/><anchor xml:id="beg0342b0902" n="0342b0902"/>己<anchor xml:id="end0342b0902"/>靈者。此謂寸
<lb ed="X" n="0342b10"/><lb ed="R109" n="0771b16"/>絲不挂。心佛兩忘。徹底撒開。迥無依倚。外遺世界。內
<lb ed="X" n="0342b11"/><lb ed="R109" n="0771b17"/>脫身心。一念不生。萬緣坐斷。至於久久功熟。圓滿證
<lb ed="X" n="0342b12"/><lb ed="R109" n="0771b18"/>入。本靈獨露。諸聖頓齊。雖不仰慕諸聖。乃善仰慕。雖
<lb ed="X" n="0342b13"/><lb ed="R109" n="0772a01"/>不尊重<anchor xml:id="nkr_note_add_0342b1301" n="0342b1301"/><anchor xml:id="beg0342b1301" n="0342b1301"/>己<anchor xml:id="end0342b1301"/>靈。卻眞尊重。此之四路。學者自諒根性。各
<lb ed="X" n="0342b14"/><lb ed="R109" n="0772a02"/>隨好樂。但當一門深入。久之必皆有相應。切不可妄
<lb ed="X" n="0342b15"/><lb ed="R109" n="0772a03"/>生執著。輕發議論。出奴入主。是一非餘。不唯背妙道
<lb ed="X" n="0342b16"/><lb ed="R109" n="0772a04"/>而成障礙。將恐謗大法而詔愆尤也矣。</p>
<lb ed="X" n="0342b17"/><lb ed="R109" n="0772a05"/><p xml:id="pX62p0342b1701">楞伽經云。諸聖所知。轉相傳授。妄想無性。二祖云。覓
<lb ed="X" n="0342b18"/><lb ed="R109" n="0772a06"/>心了不可得。起信論云若有能觀無念者。卽爲向佛
<lb ed="X" n="0342b19"/><lb ed="R109" n="0772a07"/>智故。華嚴合論云。頓悟一念緣起無生。超彼三乘權
<lb ed="X" n="0342b20"/><lb ed="R109" n="0772a08"/>學等見。此佛經祖語菩薩知識造論。皆就現前一念
<lb ed="X" n="0342b21"/><lb ed="R109" n="0772a09"/>指點。顯妄性本空也。夫妄本空而眞本有。非佛而何。
<lb ed="X" n="0342b22"/><lb ed="R109" n="0772a10"/>但衆生久隨汙染之緣。未能頓復其本空耳。須以淸
<lb ed="X" n="0342b23"/><lb ed="R109" n="0772a11"/>淨緣起漸而轉之。以吾卽佛之因心。念吾卽心之果
<lb ed="X" n="0342b24"/><lb ed="R109" n="0772a12"/>佛。因果從來交徹。心佛法爾一如。而吾卽心之果佛。
<pb ed="X" xml:id="X62.1182.0342c" n="0342c"/>
<lb ed="X" n="0342c01"/><lb ed="R109" n="0772a13"/>無緣大慈。同體大悲。本自不可思議。且吾卽佛之因
<lb ed="X" n="0342c02"/><lb ed="R109" n="0772a14"/>心。深信切願。專懇持名。亦復不可思議能於念念中。
<lb ed="X" n="0342c03"/><lb ed="R109" n="0772a15"/>齊澄衆染。圓顯本空。頓契靈源。直趣果海。然則淸淨
<lb ed="X" n="0342c04"/><lb ed="R109" n="0772a16"/>之緣無過此者。<anchor xml:id="nkr_note_add_0342c0401" n="0342c0401"/><anchor xml:id="beg0342c0401" n="0342c0401"/>但<anchor xml:id="end0342c0401"/>於念時。當萬緣放下。一念單提。如
<lb ed="X" n="0342c05"/><lb ed="R109" n="0772a17"/>救頭然。如喪考妣。如雞抱卵。如龍養珠。不期小效。不
<lb ed="X" n="0342c06"/><lb ed="R109" n="0772a18"/>求速成。但只一心常恁麼念。是名無上深妙禪門。此
<lb ed="X" n="0342c07"/><lb ed="R109" n="0772b01"/>則根身世界。密隨其心念念轉變。殆非凡心肉眼所
<lb ed="X" n="0342c08"/><lb ed="R109" n="0772b02"/>能知見者也。及乎報終命盡。彌陀聖衆忽現在前。或
<lb ed="X" n="0342c09"/><lb ed="R109" n="0772b03"/>現異香天樂。諸靈瑞相。世人方謂淨業成就。然淨業
<lb ed="X" n="0342c10"/><lb ed="R109" n="0772b04"/>之成。豈此時乎。</p>
<lb ed="X" n="0342c11"/><lb ed="R109" n="0772b05"/><p xml:id="pX62p0342c1101">念佛當生四種心。云何爲四。一無始以來造業至此。
<lb ed="X" n="0342c12"/><lb ed="R109" n="0772b06"/>當生慚愧心。二得聞此法門。當生忻慶心。三無始業
<lb ed="X" n="0342c13"/><lb ed="R109" n="0772b07"/>障。此法難遭難遇。當生悲痛心。四佛如是慈悲。當生
<lb ed="X" n="0342c14"/><lb ed="R109" n="0772b08"/>感激心。此四種心中有一。淨業卽能成就。念佛當長
<lb ed="X" n="0342c15"/><lb ed="R109" n="0772b09"/>久。不可間斷。間斷。淨業亦不能有成。長久當勇猛。不
<lb ed="X" n="0342c16"/><lb ed="R109" n="0772b10"/>可疲怠。疲怠。淨業亦不能成。長久不勇猛。卽有退。勇
<lb ed="X" n="0342c17"/><lb ed="R109" n="0772b11"/>猛不長久。卽無進。</p>
<lb ed="X" n="0342c18"/><lb ed="R109" n="0772b12"/><p xml:id="pX62p0342c1801">當念佛時。不可有別想。無有別想。卽是止。當念佛時。
<lb ed="X" n="0342c19"/><lb ed="R109" n="0772b13"/>須了了分明。能了了分明。卽是觀。一念中止觀具足。
<lb ed="X" n="0342c20"/><lb ed="R109" n="0772b14"/>非別有止觀。止卽定因。定卽止果。觀卽慧因。慧卽觀
<lb ed="X" n="0342c21"/><lb ed="R109" n="0772b15"/>果。一念不生。了了分明。卽寂而照。了了分明。一念不
<lb ed="X" n="0342c22"/><lb ed="R109" n="0772b16"/>生。卽照而寂。能如是者。淨業必無不成。如此成者。皆
<lb ed="X" n="0342c23"/><lb ed="R109" n="0772b17"/>是上品。一人乃至百千萬億人。如是修。皆如是成就。
<lb ed="X" n="0342c24"/><lb ed="R109" n="0772b18"/>念佛者。可不愼乎。</p></cb:div></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X62.1182.0343a" n="0343a"/>
<lb ed="X" n="0343a01"/>
<lb ed="X" n="0343a02"/><lb ed="R109" n="0772b18"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>徹悟禪師語錄卷上</cb:jhead></cb:juan>
</body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0331c2201" to="#end0331c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0332a0101" to="#end0332a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0332a0201" to="#end0332a0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0332a0301" to="#end0332a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0332c2401" to="#end0332c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0333a2001" to="#end0333a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0333a2002" to="#end0333a2002"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0333b0901" to="#end0333b0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0333b1301" to="#end0333b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0333c1001" to="#end0333c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0334b0201" to="#end0334b0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0334b1701" to="#end0334b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0334b2201" to="#end0334b2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0334c1001" to="#end0334c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0335b1301" to="#end0335b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0336b0501" to="#end0336b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0336b0601" to="#end0336b0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0336b2001" to="#end0336b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0336b2101" to="#end0336b2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0336c1501" to="#end0336c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0336c2101" to="#end0336c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0337a0801" to="#end0337a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0337b1701" to="#end0337b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0337c0101" to="#end0337c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0338a2301" to="#end0338a2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0338b0701" to="#end0338b0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0338b1701" to="#end0338b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0338c2201" to="#end0338c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0339a2301" to="#end0339a2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0339b2401" to="#end0339b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0339b2402" to="#end0339b2402"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0339c1901" to="#end0339c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0339c2001" to="#end0339c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0340a0601" to="#end0340a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0340a1801" to="#end0340a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0340b1701" to="#end0340b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0341a0901" to="#end0341a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0341a1201" to="#end0341a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0341a1301" to="#end0341a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0341b0301" to="#end0341b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">勤</lem><rdg wit="#wit.orig">勒</rdg></app>
<app from="#beg0341c0101" to="#end0341c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0341c0901" to="#end0341c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0341c1001" to="#end0341c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0342a1501" to="#end0342a1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0342a1502" to="#end0342a1502"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0342a1601" to="#end0342a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0342a1701" to="#end0342a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0342a1702" to="#end0342a1702"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0342a2101" to="#end0342a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0342a2201" to="#end0342a2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0342b0101" to="#end0342b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0342b0201" to="#end0342b0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0342b0202" to="#end0342b0202"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0342b0301" to="#end0342b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0342b0302" to="#end0342b0302"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0342b0401" to="#end0342b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0342b0501" to="#end0342b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0342b0502" to="#end0342b0502"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0342b0701" to="#end0342b0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0342b0801" to="#end0342b0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0342b0802" to="#end0342b0802"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0342b0901" to="#end0342b0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0342b0902" to="#end0342b0902"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0342b1301" to="#end0342b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0342c0401" to="#end0342c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="xuzang-notes">
<head>卍續藏 校注</head>
<p>
<note n="0332001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0332001">目錄新作</note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
<note n="0331c2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0331c2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0332a0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0332a0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0332a0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0332a0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0332a0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0332a0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0332c2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0332c2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0333a2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0333a2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0333a2002" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0333a2002">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0333b0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0333b0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0333b1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0333b1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0333c1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0333c1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0334b0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0334b0201">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0334b1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0334b1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0334b2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0334b2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0334c1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0334c1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0335b1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0335b1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0336b0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0336b0501">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0336b0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0336b0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0336b2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0336b2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0336b2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0336b2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0336c1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0336c1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0336c2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0336c2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0337a0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0337a0801">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0337b1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0337b1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0337c0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0337c0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0338a2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0338a2301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0338b0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0338b0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0338b1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0338b1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0338c2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0338c2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0339a2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0339a2301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0339b2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0339b2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0339b2402" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0339b2402">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0339c1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0339c1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0339c2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0339c2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0340a0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0340a0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0340a1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0340a1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0340b1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0340b1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0341a0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0341a0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0341a1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0341a1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0341a1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0341a1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0341b0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0341b0301">勤【CB】，勒【卍續】</note>
<note n="0341c0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0341c0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0341c0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0341c0901">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0341c1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0341c1001">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0342a1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0342a1501">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0342a1502" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0342a1502">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0342a1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0342a1601">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0342a1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0342a1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0342a1702" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0342a1702">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0342a2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0342a2101">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0342a2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0342a2201">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0342b0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0342b0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0342b0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0342b0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0342b0202" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0342b0202">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0342b0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0342b0301">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0342b0302" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0342b0302">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0342b0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0342b0401">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0342b0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0342b0501">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0342b0502" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0342b0502">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0342b0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0342b0701">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0342b0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0342b0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0342b0802" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0342b0802">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0342b0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0342b0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0342b0902" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0342b0902">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0342b1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0342b1301">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0342c0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0342c0401">但【CB】，伹【卍續】</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>