<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="T31n1602">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Taishō Tripiṭaka, Electronic version, No. 1602 顯揚聖敎論</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">大正新脩大藏經數位版, No. 1602 顯揚聖敎論</title>
			<author>無著菩薩造  唐 <name role="" type="person">玄奘</name>譯</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>Taisho</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>CBETA.liyi</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp5"><resp>corrections</resp><name>CBETA.huimin</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>20卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">T</idno>.<idno type="vol">31</idno>.<idno type="no">1602</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2023-01-09 22:22:33 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Taishō Tripiṭaka</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">大正新脩大藏經</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">顯揚聖敎論</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">Text as provided by Mr. Hsiao Chen-Kuo, Tripitaka Koreana as provided by Mr. Christian Wittern, Text as provided by Anonymous from USA, Punctuated text as provided by Mr. Li Ming-Fang</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">蕭鎭國大德提供，維習安大德提供之高麗藏 CD 經文，北美某大德提供，李明芳大德提供新式標點</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>新式標點</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【大】</witness>
						<witness xml:id="wit1">【宋】</witness>
						<witness xml:id="wit2">【元】</witness>
						<witness xml:id="wit3">【明】</witness>
						<witness xml:id="wit4">【宮】</witness>
						<witness xml:id="wit5">【聖】</witness>
						<witness xml:id="wit6">【磧-CB】</witness>
						<witness xml:id="wit7">【麗-CB】</witness>
						<witness xml:id="wit8">【宮-CB】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		<charDecl>
<char xml:id="CB00825">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00825</charName>
				<mapping cb:dec="983865" type="PUA">U+F0339</mapping>
			<mapping type="unicode">U+24077</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>滴</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[泳-永+適]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB02768">
				<charName>CBETA CHARACTER CB02768</charName>
				<mapping cb:dec="985808" type="PUA">U+F0AD0</mapping>
			<mapping type="unicode">U+39E3</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[打-丁+朱]</value></charProp></char>
</charDecl>
	</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-05-20">
			<name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication
		</change>
		<change when="1999-06-28T20:51:07">
			CW (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT (99/6/28)
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<milestone unit="juan" n="1"/>
<lb n="0480b08" ed="T"/>
<lb n="0480b09" ed="T"/>
<lb n="0480b10" ed="T"/><cb:docNumber>No. 1602 [cf. No. 1603]</cb:docNumber><cb:div type="pin">
<lb n="0480b11" ed="T"/><cb:juan n="001" fun="open"><cb:mulu n="001" type="卷"/><cb:jhead><title>顯揚聖敎論</title><anchor xml:id="nkr_note_orig_0480005" n="0480005"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0480005" n="0480005"/><anchor xml:id="beg0480005" n="0480005"/>卷<anchor xml:id="nkr_note_orig_0480006" n="0480006"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0480006" n="0480006"/><anchor xml:id="beg0480006" n="0480006"/>第一<anchor xml:id="end0480006"/><anchor xml:id="end0480005"/></cb:jhead></cb:juan>
<lb n="0480b12" ed="T"/>
<lb n="0480b13" ed="T"/><byline cb:type="author">無著菩薩造</byline>
<lb n="0480b14" ed="T"/><byline cb:type="Translator"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0480007" n="0480007"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0480007" n="0480007"/><anchor xml:id="beg0480007" n="0480007"/>三藏法師<anchor xml:id="end0480007"/><name role="" type="person">玄奘</name>奉　詔譯</byline>
<lb n="0480b15" ed="T"/><cb:mulu n="1" level="1" type="品">1 攝事品</cb:mulu><cb:mulu level="2">1</cb:mulu><head><anchor xml:id="nkr_note_orig_0480008" n="0480008"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0480008" n="0480008"/><anchor xml:id="beg0480008" n="0480008"/>攝<anchor xml:id="end0480008"/>事品<anchor xml:id="nkr_note_orig_0480009" n="0480009"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0480009" n="0480009"/><anchor xml:id="beg0480009" n="0480009"/>第一<anchor xml:id="end0480009"/></head>
<lb n="0480b16" ed="T"/><lg type="regular" xml:id="lgT31p0480b1601"><l>善逝善說妙三身，</l><l>無畏無流證敎法，</l>
<lb n="0480b17" ed="T"/><l>上乘眞實牟尼子，</l><l>我今至誠先讚禮。</l>
<lb n="0480b18" ed="T"/><l>稽首次敬大慈尊，</l><l>將紹種智法王位，</l>
<lb n="0480b19" ed="T"/><l>無依世間所歸趣，</l><l>宣說瑜伽師地者。</l>
<lb n="0480b20" ed="T"/><l>昔我無著從彼聞，</l><l>今當錯綜地中要，</l>
<lb n="0480b21" ed="T"/><l>顯揚聖敎慈悲故，</l><l>文約義周而易曉。</l>
<lb n="0480b22" ed="T"/><l>攝事淨義成善巧，</l><l>無常苦空與無性，</l>
<lb n="0480b23" ed="T"/><l>現觀瑜伽不思議，</l><l>攝勝決擇十一品。</l>
<lb n="0480b24" ed="T"/><l>一切界雜染，</l><l>諦依止覺分，</l>
<lb n="0480b25" ed="T"/><l>補特伽羅果，</l><l>諸功德九事。</l></lg>
<lb n="0480b26" ed="T"/><p xml:id="pT31p0480b2601">論曰：一切者，有五法，總攝菩薩藏。何等爲五？
<lb n="0480b27" ed="T"/>頌曰：</p>
<lb n="0480b28" ed="T"/><lg xml:id="lgT31p0480b2801"><l>心、心所有、色、</l><l>不相應、無爲。</l></lg>
<lb n="0480b29" ed="T"/><p xml:id="pT31p0480b2901">論曰：心者，謂心意識差別名也。問：何等爲識？
<pb n="0480c" ed="T" xml:id="T31.1602.0480c"/>
<lb n="0480c01" ed="T"/>答：識有八種，謂阿賴耶識，眼耳鼻舌身識，意
<lb n="0480c02" ed="T"/>及意識。</p>
<lb n="0480c03" ed="T"/><p xml:id="pT31p0480c0301">阿賴耶識者，謂先世所作增長業煩惱爲緣，
<lb n="0480c04" ed="T"/>無始時來戲論熏習爲因，所生一切種子異
<lb n="0480c05" ed="T"/>熟識爲體。此識能執受了別色根、根所依處
<lb n="0480c06" ed="T"/>及戲論熏習，於一切時一類生滅不可了知。
<lb n="0480c07" ed="T"/>又能執持了別外器世界，與不苦不樂受等相
<lb n="0480c08" ed="T"/>應，一向無覆無記，與轉識等作所依因，與染淨
<lb n="0480c09" ed="T"/>轉識受等俱轉，能增長有染轉識等爲業，及能
<lb n="0480c10" ed="T"/>損減淸淨轉識等爲業。云何知有此識？如薄
<lb n="0480c11" ed="T"/>伽梵說：無明所覆、愛結所繫，愚夫感得有識
<lb n="0480c12" ed="T"/>之身。此言顯有異熟阿賴耶識。又說：如五種
<lb n="0480c13" ed="T"/>子，此則名爲有取之識。此言顯有一切種子
<lb n="0480c14" ed="T"/>阿賴耶識。又說阿陀那識甚深細，一切種子
<lb n="0480c15" ed="T"/>如<anchor xml:id="nkr_note_orig_0480010" n="0480010"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0480010" n="0480010"/><anchor xml:id="beg0480010" n="0480010"/>暴<anchor xml:id="end0480010"/>流，我於凡愚不開演，恐彼分別執爲
<lb n="0480c16" ed="T"/>我。眼識者，謂從阿賴耶識種子所生，依於眼
<lb n="0480c17" ed="T"/>根，與彼俱轉，緣色<anchor xml:id="nkr_note_orig_0480011" n="0480011"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0480011" n="0480011"/><anchor xml:id="beg0480011" n="0480011"/>境界<anchor xml:id="end0480011"/>，了別爲性。如薄伽梵
<lb n="0480c18" ed="T"/>說：內眼處不壞、外色處現前，及彼所生作意
<lb n="0480c19" ed="T"/>正起，如是所生眼識得生。又說緣眼及色眼
<lb n="0480c20" ed="T"/>識得生。如是應知，乃至身識。此中差別者，謂
<lb n="0480c21" ed="T"/>各依自根、各緣自境、各別了別。一切應引如
<lb n="0480c22" ed="T"/>前二經。</p>
<lb n="0480c23" ed="T"/><p xml:id="pT31p0480c2301">意者，謂從阿賴耶識種子所生，還緣彼識，我
<lb n="0480c24" ed="T"/>癡我愛我我所執我慢相應或翻彼相應，於
<lb n="0480c25" ed="T"/>一切時恃擧爲行或平等行，與彼俱轉，了別
<lb n="0480c26" ed="T"/>爲性。如薄伽梵說：內意處不壞、外法處現前，
<lb n="0480c27" ed="T"/>及彼所生作意正起，如是所生意識得生。意
<lb n="0480c28" ed="T"/>識者，謂從阿賴耶識種子所生，依於意根與
<lb n="0480c29" ed="T"/>彼俱轉，緣一切共不共法爲境，了別爲性。</p><p xml:id="pT31p0480c2917" cb:place="inline"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0480012" n="0480012"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0480012" n="0480012"/><anchor xml:id="beg0480012" n="0480012"/>心<anchor xml:id="end0480012"/>
<pb n="0481a" ed="T" xml:id="T31.1602.0481a"/>
<lb n="0481a01" ed="T"/>所有法者，謂若法從阿賴耶識種子所生，依
<lb n="0481a02" ed="T"/>心所起與心俱轉相應。彼復云何？謂遍行有
<lb n="0481a03" ed="T"/>五：一作意、二觸、三受、四想、五思。別境有五：一
<lb n="0481a04" ed="T"/>欲、二勝解、三念、四等持、五慧。善有十一：一信、
<lb n="0481a05" ed="T"/>二慚、三愧、四無貪、五無瞋、六無癡、七精進、八輕
<lb n="0481a06" ed="T"/>安、九不放逸、十捨、十一不害。煩惱有六：一貪、
<lb n="0481a07" ed="T"/>二瞋、三慢、四無明、五見、六疑。隨煩惱有二十：
<lb n="0481a08" ed="T"/>一忿、二恨、三覆、四惱、五嫉、六慳、七誑、八諂、九憍、
<lb n="0481a09" ed="T"/>十害、十一無慚、十二無愧、十三惛沈、十四掉擧、
<lb n="0481a10" ed="T"/>十五不信、十六懈怠、十七放逸、十八失念、十九
<lb n="0481a11" ed="T"/>心亂、二十不正知。不定有四：一惡作、二睡眠、
<lb n="0481a12" ed="T"/>三尋、四伺。</p>
<lb n="0481a13" ed="T"/><p xml:id="pT31p0481a1301">作意者，謂從阿賴耶識種子所生，依心所起，
<lb n="0481a14" ed="T"/>與心俱轉相應，動心爲體。引心爲業。由此與
<lb n="0481a15" ed="T"/>心同緣一境，故說和合非不和合。如經中說：
<lb n="0481a16" ed="T"/>若於此作意卽於此了別，若於此了別卽於此
<lb n="0481a17" ed="T"/>作意。是故此二恒和合非不和合，此二法不
<lb n="0481a18" ed="T"/>可施設離別殊異。復如是說：心心法行不可
<lb n="0481a19" ed="T"/>思議。又說：由彼所生作意正起，如是所生眼
<lb n="0481a20" ed="T"/>等識生。</p>
<lb n="0481a21" ed="T"/><p xml:id="pT31p0481a2101">觸者，謂三事和合，分別爲體。受依爲業。如經
<lb n="0481a22" ed="T"/>說：有六觸身。又說：眼色爲緣能起眼識。如是
<lb n="0481a23" ed="T"/>三法聚集合故能有所觸。又說：觸爲受緣。</p><p xml:id="pT31p0481a2317" cb:place="inline">受
<lb n="0481a24" ed="T"/>者，謂領納爲體。愛緣爲業。如經說：有六受身。
<lb n="0481a25" ed="T"/>又說：受爲愛緣。</p>
<lb n="0481a26" ed="T"/><p xml:id="pT31p0481a2601">想者，謂名句文身，熏習爲緣。從阿賴耶識種
<lb n="0481a27" ed="T"/>子所生，依心所起。與心俱轉，相應取相爲體。
<lb n="0481a28" ed="T"/>發言議爲業。如經說：有六想身。又說：如其所
<lb n="0481a29" ed="T"/>想而起言議。</p><p xml:id="pT31p0481a2906" cb:place="inline">思者，謂令心造作<anchor xml:id="nkr_note_orig_0481001" n="0481001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0481001" n="0481001"/><anchor xml:id="beg0481001" n="0481001"/>得<anchor xml:id="end0481001"/>失俱非，意
<pb n="0481b" ed="T" xml:id="T31.1602.0481b"/>
<lb n="0481b01" ed="T"/>業爲體。或爲和合、或爲別離、或爲隨與、或爲
<lb n="0481b02" ed="T"/>貪愛、或爲瞋恚、或爲棄捨、或起尋伺、或復爲
<lb n="0481b03" ed="T"/>起身語二業、或爲染汚、或爲淸淨行，善不
<lb n="0481b04" ed="T"/>善非二爲業。如經說：有六思身。又說：當知我
<lb n="0481b05" ed="T"/>說今六觸處，卽前世思所造故業。</p>
<lb n="0481b06" ed="T"/><p xml:id="pT31p0481b0601">欲者，謂於所樂境希望爲體。勤依爲業。如經
<lb n="0481b07" ed="T"/>說：欲爲一切諸法根本。</p>
<lb n="0481b08" ed="T"/><p xml:id="pT31p0481b0801">勝解者，謂於決定境如其所應印解爲體。不
<lb n="0481b09" ed="T"/>可引轉爲業。如經說：我等今者心生勝解，是
<lb n="0481b10" ed="T"/>內六處必定無我。</p>
<lb n="0481b11" ed="T"/><p xml:id="pT31p0481b1101">念者，謂於串習境令心明記不忘爲體。等持
<lb n="0481b12" ed="T"/>所依爲業。如經說：諸念與隨念，別<anchor xml:id="nkr_note_orig_0481002" n="0481002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0481002" n="0481002"/><anchor xml:id="beg0481002" n="0481002"/>念念<anchor xml:id="end0481002"/>及憶，不
<lb n="0481b13" ed="T"/>忘不失法，心明記爲性。</p>
<lb n="0481b14" ed="T"/><p xml:id="pT31p0481b1401">等持者，謂於所觀境專住一緣爲體。令心不
<lb n="0481b15" ed="T"/>散智依爲業。如經說：諸令心住與等住、安住、
<lb n="0481b16" ed="T"/>近住及定住不亂不散攝寂止等持。心住一緣
<lb n="0481b17" ed="T"/>性。</p>
<lb n="0481b18" ed="T"/><p xml:id="pT31p0481b1801">慧者，謂卽於所觀境簡擇爲體。如理、不如理、
<lb n="0481b19" ed="T"/>非如理、非不如理，悟入所知爲業。如經說：簡
<lb n="0481b20" ed="T"/>擇諸法、最極簡擇、極簡擇法、遍了、近了、黠了、通
<lb n="0481b21" ed="T"/>達、審察、聰叡、覺明、慧行、毘鉢<anchor xml:id="nkr_note_orig_0481003" n="0481003"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0481003" n="0481003"/><anchor xml:id="beg0481003" n="0481003"/>舍<anchor xml:id="end0481003"/>那。</p>
<lb n="0481b22" ed="T"/><p xml:id="pT31p0481b2201">信者，謂於有體有德有能心淨忍可爲體。斷
<lb n="0481b23" ed="T"/>不信障爲業、能得菩提資糧圓滿爲業、利益
<lb n="0481b24" ed="T"/>自他爲業、能趣善道爲業、增長淨信爲業。如
<lb n="0481b25" ed="T"/>經說：於如來所起堅固信。</p>
<lb n="0481b26" ed="T"/><p xml:id="pT31p0481b2601">慚者，謂依自增上及法增上，羞恥過惡爲體。
<lb n="0481b27" ed="T"/>斷無慚障爲業，如前乃至增長慚爲業。如經
<lb n="0481b28" ed="T"/>說：慚於所慚，乃至廣說。</p><p xml:id="pT31p0481b2810" cb:place="inline">愧者，謂依世增上，羞
<lb n="0481b29" ed="T"/>恥過惡爲體。斷無愧障爲業，如前乃至增長
<pb n="0481c" ed="T" xml:id="T31.1602.0481c"/>
<lb n="0481c01" ed="T"/>愧爲業。如經說：愧於所愧，乃至廣說。</p>
<lb n="0481c02" ed="T"/><p xml:id="pT31p0481c0201">無貪者，謂於有有具厭離、無執、不藏、不愛、無
<lb n="0481c03" ed="T"/>著爲體。能斷貪障爲業，如前乃至增長無貪
<lb n="0481c04" ed="T"/>爲業。如經說：無貪善根。</p><p xml:id="pT31p0481c0410" cb:place="inline">無瞋者，謂於諸有情
<lb n="0481c05" ed="T"/>心無損害慈愍爲體。能斷瞋障爲業，如前乃
<lb n="0481c06" ed="T"/>至增長無瞋爲業。如經說：無瞋善根。</p>
<lb n="0481c07" ed="T"/><p xml:id="pT31p0481c0701">無癡者，謂正了眞實爲體。能斷癡障爲業，如
<lb n="0481c08" ed="T"/>前乃至增長無癡爲業。如經說：無癡善根。</p><p xml:id="pT31p0481c0817" cb:place="inline">精
<lb n="0481c09" ed="T"/>進者：謂心勇無<anchor xml:id="nkr_note_orig_0481004" n="0481004"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0481004" n="0481004"/><anchor xml:id="beg0481004" n="0481004"/>惰<anchor xml:id="end0481004"/>、不自輕賤爲體。斷懈怠障
<lb n="0481c10" ed="T"/>爲業，如前乃至增長精進爲業。如經說：起精
<lb n="0481c11" ed="T"/>進住有勢有勤有勇堅猛不捨善軛。</p>
<lb n="0481c12" ed="T"/><p xml:id="pT31p0481c1201">輕安者，謂遠離麁重、身心調暢爲體。斷麁重
<lb n="0481c13" ed="T"/>障爲業，如前乃至能增長輕安爲業。如經說：
<lb n="0481c14" ed="T"/>適悅於意，身及心安。</p><p xml:id="pT31p0481c1409" cb:place="inline">不放逸者，謂總攝無貪
<lb n="0481c15" ed="T"/>無瞋無癡精進爲體。依此能斷惡不善法，及
<lb n="0481c16" ed="T"/>能修彼對治善法，斷放逸障爲業，如前乃至
<lb n="0481c17" ed="T"/>增長不放逸爲業。如經說：所有無量善法生
<lb n="0481c18" ed="T"/>起，一切皆依不放逸根。</p>
<lb n="0481c19" ed="T"/><p xml:id="pT31p0481c1901">捨者，謂總攝無貪、無瞋、無癡、精進爲體。依此
<lb n="0481c20" ed="T"/>捨故得心平等、得心正直，心無發動，斷發動障
<lb n="0481c21" ed="T"/>爲業，如前乃至增長捨爲業。由不放逸除遣
<lb n="0481c22" ed="T"/>染<anchor xml:id="nkr_note_orig_0481005" n="0481005"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0481005" n="0481005"/><anchor xml:id="beg0481005" n="0481005"/>法<anchor xml:id="end0481005"/>，由彼捨故<anchor xml:id="nkr_note_orig_0481006" n="0481006"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0481006" n="0481006"/><anchor xml:id="beg0481006" n="0481006"/>於<anchor xml:id="end0481006"/>已除遣不染汚住。如經
<lb n="0481c23" ed="T"/>說：爲除貪憂，心依<anchor xml:id="nkr_note_orig_0481007" n="0481007"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0481007" n="0481007"/><anchor xml:id="beg0481007" n="0481007"/>止<anchor xml:id="end0481007"/>捨。</p>
<lb n="0481c24" ed="T"/><p xml:id="pT31p0481c2401">不害者，謂由不惱害諸有情故，悲哀惻愴愍
<lb n="0481c25" ed="T"/>物爲體。能斷害障爲業，如前乃至增長不害
<lb n="0481c26" ed="T"/>爲業。如經說：由不害故知彼聰叡，乃至廣說。</p>
<lb n="0481c27" ed="T"/><p xml:id="pT31p0481c2701">貪者，謂於五取蘊愛樂覆藏保著爲體。或是
<lb n="0481c28" ed="T"/>俱生或分別起能障無貪爲業、障得菩提資
<lb n="0481c29" ed="T"/>糧圓滿爲業、損害自他爲業、能趣惡道爲業、
<pb n="0482a" ed="T" xml:id="T31.1602.0482a"/>
<lb n="0482a01" ed="T"/>增長貪欲爲業。如經說：諸有貪愛者，爲貪所
<lb n="0482a02" ed="T"/>伏蔽。</p>
<lb n="0482a03" ed="T"/><p xml:id="pT31p0482a0301">瞋者。謂於有情欲興損害爲體。或是俱生或
<lb n="0482a04" ed="T"/>分別起，能障無瞋爲業，如前乃至增長瞋恚
<lb n="0482a05" ed="T"/>爲業。如經說：諸有瞋恚者，爲瞋所伏蔽。</p>
<lb n="0482a06" ed="T"/><p xml:id="pT31p0482a0601">慢者，謂以他方己，計我爲勝、我等、我劣，令心
<lb n="0482a07" ed="T"/>恃擧爲體。或是俱生或分別起，能障無慢爲
<lb n="0482a08" ed="T"/>業，如前乃至增長慢爲業。如經說：三種慢類，
<lb n="0482a09" ed="T"/>我勝慢類、我等慢類、我劣慢類。</p><p xml:id="pT31p0482a0913" cb:place="inline">無明者，謂不
<lb n="0482a10" ed="T"/>正了眞實爲體。或是俱生或分別起，能障正
<lb n="0482a11" ed="T"/>了爲業，如前乃至增長無<anchor xml:id="nkr_note_orig_0482001" n="0482001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0482001" n="0482001"/><anchor xml:id="beg0482001" n="0482001"/>明<anchor xml:id="end0482001"/>爲業。如經說：諸
<lb n="0482a12" ed="T"/>有愚癡者，無明所伏蔽。</p>
<lb n="0482a13" ed="T"/><p xml:id="pT31p0482a1301">見者，謂五見爲體：一薩迦耶見，謂於五取蘊
<lb n="0482a14" ed="T"/>計我我所，染汚慧爲體。或是俱生或分別起，
<lb n="0482a15" ed="T"/>能障無我無顚倒解爲業，如前乃至增長薩
<lb n="0482a16" ed="T"/>迦耶見爲業。如經說：如是知見永斷三結，謂
<lb n="0482a17" ed="T"/>身見、戒禁取、疑。二邊執見，謂於五取蘊執計
<lb n="0482a18" ed="T"/>斷常，染汚慧爲體。或是俱生或分別起，能障
<lb n="0482a19" ed="T"/>無常無顚倒解爲業，如前乃至增長邊執見
<lb n="0482a20" ed="T"/>爲業。如經說：迦多衍那一切世間依止二種，
<lb n="0482a21" ed="T"/>或有或無。三邪見，謂謗因謗果、或謗功用、或
<lb n="0482a22" ed="T"/>壞實事，染汚慧爲體。唯分別起，能障正見爲
<lb n="0482a23" ed="T"/>業，如前乃至增長邪見爲業。如經說：有邪見
<lb n="0482a24" ed="T"/>者所執皆倒，乃至廣說。四見取，謂於前三見
<lb n="0482a25" ed="T"/>及見所依蘊，計最勝上及與第一，染汚慧爲體。
<lb n="0482a26" ed="T"/>唯分別起，能障苦及不淨無顚倒解爲業，如
<lb n="0482a27" ed="T"/>前乃至增長見取爲業。如經說：於自所見取
<lb n="0482a28" ed="T"/>執堅住，乃至廣說。五戒禁取，謂於前諸見及
<lb n="0482a29" ed="T"/>見所依蘊，計爲淸淨、解脫、出離，染汚慧爲體。
<pb n="0482b" ed="T" xml:id="T31.1602.0482b"/>
<lb n="0482b01" ed="T"/>唯分別起，能障如前無顚倒解爲業，如前乃
<lb n="0482b02" ed="T"/>至增長戒禁取爲業。如經說：取結<anchor xml:id="nkr_note_orig_0482002" n="0482002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0482002" n="0482002"/><anchor xml:id="beg0482002" n="0482002"/>所<anchor xml:id="end0482002"/>繫。</p><p xml:id="pT31p0482b0216" cb:place="inline">疑
<lb n="0482b03" ed="T"/>者，謂於諸諦猶豫不決爲體。唯分別起，能障
<lb n="0482b04" ed="T"/>無疑爲業，如前乃至增長疑爲業。如經說：猶
<lb n="0482b05" ed="T"/>豫者疑。</p>
<lb n="0482b06" ed="T"/><p xml:id="pT31p0482b0601">忿者，謂於現在違緣令心憤發爲體。能障無
<lb n="0482b07" ed="T"/>瞋爲業，乃至增長忿爲業。</p>
<lb n="0482b08" ed="T"/><p xml:id="pT31p0482b0801">恨者，謂於過去違緣結怨不捨爲體。能障無
<lb n="0482b09" ed="T"/>瞋爲業，乃至增長恨爲業。</p>
<lb n="0482b10" ed="T"/><p xml:id="pT31p0482b1001">覆者，謂於過犯，若他諫誨若不諫誨，祕所作
<lb n="0482b11" ed="T"/>惡爲體。能障發露悔過爲業，乃至增長覆爲
<lb n="0482b12" ed="T"/>業。</p>
<lb n="0482b13" ed="T"/><p xml:id="pT31p0482b1301">惱者，謂於過犯，若他諫誨便發麁言，心暴不
<lb n="0482b14" ed="T"/>忍爲體，能障善友爲業，乃至增長惱爲業。</p>
<lb n="0482b15" ed="T"/><p xml:id="pT31p0482b1501">嫉者，謂於他所有功德名譽、恭敬利養，心妬
<lb n="0482b16" ed="T"/>不悅爲體。能障慈仁爲業，乃至增長嫉爲業。</p>
<lb n="0482b17" ed="T"/><p xml:id="pT31p0482b1701">慳者，謂積聚<anchor xml:id="nkr_note_orig_0482003" n="0482003"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0482003" n="0482003"/><anchor xml:id="beg0482003" n="0482003"/>悋<anchor xml:id="end0482003"/>著爲體。能障無貪爲業，乃
<lb n="0482b18" ed="T"/>至增長慳爲業。</p>
<lb n="0482b19" ed="T"/><p xml:id="pT31p0482b1901">誑者，謂爲惑亂他，現不實事，心詭爲體。能障
<lb n="0482b20" ed="T"/>愛敬爲業，乃至增長誑爲業。</p>
<lb n="0482b21" ed="T"/><p xml:id="pT31p0482b2101">諂者，謂爲欺彼故，詐現恭順，心曲爲體。能障
<lb n="0482b22" ed="T"/>愛敬爲業，乃至增長諂爲業。如經說：忿恨覆
<lb n="0482b23" ed="T"/>惱嫉慳誑諂。</p>
<lb n="0482b24" ed="T"/><p xml:id="pT31p0482b2401">憍者，謂暫獲世間興盛等事，心恃高擧無所
<lb n="0482b25" ed="T"/>忌憚爲體。能障厭離爲業，乃至增長憍爲業。
<lb n="0482b26" ed="T"/>如經說：無正聞愚夫，見少年無病壽命等暫住
<lb n="0482b27" ed="T"/>而廣生憍逸，乃至廣說。</p>
<lb n="0482b28" ed="T"/><p xml:id="pT31p0482b2801">害者，謂逼惱有情，無悲無愍無哀無憐無惻
<lb n="0482b29" ed="T"/>爲體。能障不害爲業，乃至增長害爲業。如經
<pb n="0482c" ed="T" xml:id="T31.1602.0482c"/>
<lb n="0482c01" ed="T"/>說：諸有害者必損惱他。</p>
<lb n="0482c02" ed="T"/><p xml:id="pT31p0482c0201">無慚者，謂於自及法二種增上，不恥過惡爲
<lb n="0482c03" ed="T"/>體。能障慚爲業，乃至增長無慚爲業。如經說：
<lb n="0482c04" ed="T"/>不慚所慚，無慚生起惡不善法，乃至廣說。</p><p xml:id="pT31p0482c0417" cb:place="inline">無
<lb n="0482c05" ed="T"/>愧者，謂於世增上，不恥過惡爲體。能障愧爲
<lb n="0482c06" ed="T"/>業，乃至增長無愧爲業。如經說：不愧所愧，無
<lb n="0482c07" ed="T"/>愧生起惡不善法，乃至廣說。</p>
<lb n="0482c08" ed="T"/><p xml:id="pT31p0482c0801">惛沈者，謂依身麁重，甘執不進以爲樂故，令
<lb n="0482c09" ed="T"/>心沈沒爲體。能障毘鉢舍那爲業，乃至增長
<lb n="0482c10" ed="T"/>惛沈爲業。如經說：此人生起身意惛沈。</p><p xml:id="pT31p0482c1016" cb:place="inline">掉擧
<lb n="0482c11" ed="T"/>者，謂依不正尋求，或復追念曾所經見戲樂
<lb n="0482c12" ed="T"/>等事，心不靜息爲體。能障奢摩他爲業，乃至
<lb n="0482c13" ed="T"/>增長掉擧爲業。如經說：汝爲掉動亦復高擧，
<lb n="0482c14" ed="T"/>乃至廣說。</p>
<lb n="0482c15" ed="T"/><p xml:id="pT31p0482c1501">不信者，謂於有體有德有能，心不淨信爲體。
<lb n="0482c16" ed="T"/>障信爲業，乃至增長不信爲業。如經說：若人
<lb n="0482c17" ed="T"/>不住不淨信心，終無退失所有善法，乃至廣說。</p>
<lb n="0482c18" ed="T"/><p xml:id="pT31p0482c1801">懈怠者，謂耽著睡眠倚臥樂故、怖畏升進自
<lb n="0482c19" ed="T"/>輕蔑故，心不勉勵爲體。能障發起正勤爲業，
<lb n="0482c20" ed="T"/>乃至增長懈怠爲業。如經說：若有懈怠必退
<lb n="0482c21" ed="T"/>正勤，乃至廣說。</p>
<lb n="0482c22" ed="T"/><p xml:id="pT31p0482c2201">放逸者，謂總貪、瞋、癡、懈怠爲體。由依此故，心
<lb n="0482c23" ed="T"/>不制<anchor xml:id="nkr_note_orig_0482004" n="0482004"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0482004" n="0482004"/><anchor xml:id="beg0482004" n="0482004"/>止<anchor xml:id="end0482004"/>惡不善法，及不修習彼對治法，障不
<lb n="0482c24" ed="T"/>放逸爲業，乃至增長放逸爲業。如經說：夫放
<lb n="0482c25" ed="T"/>逸者是生死迹，乃至廣說。</p>
<lb n="0482c26" ed="T"/><p xml:id="pT31p0482c2601">失念者，謂於久所作所說所思，若法若義，染
<lb n="0482c27" ed="T"/>汚不記爲體。障不忘念爲業，乃至增長失念爲
<lb n="0482c28" ed="T"/>業。如經說：<anchor xml:id="nkr_note_orig_0482005" n="0482005"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0482005" n="0482005"/><anchor xml:id="beg0482005" n="0482005"/>謂<anchor xml:id="end0482005"/>失念者無所能爲，乃至廣說。</p>
<lb n="0482c29" ed="T"/><p xml:id="pT31p0482c2901">心亂者，謂於所修善，心不喜樂爲依止故，馳
<pb n="0483a" ed="T" xml:id="T31.1602.0483a"/>
<lb n="0483a01" ed="T"/>散外緣爲體。能障等持爲業，乃至增長心亂
<lb n="0483a02" ed="T"/>爲業。如經說：若於五欲其心散亂流轉不息，
<lb n="0483a03" ed="T"/>乃至廣說。</p>
<lb n="0483a04" ed="T"/><p xml:id="pT31p0483a0401">不正知者，謂於身語意行不正了住，染汚慧
<lb n="0483a05" ed="T"/>爲體。能障正知爲業，乃至增長不正知爲業。
<lb n="0483a06" ed="T"/>如經說：有失念者住不正知，乃至廣說。</p>
<lb n="0483a07" ed="T"/><p xml:id="pT31p0483a0701">惡作者，謂於已作未作善不善事，若染不染，
<lb n="0483a08" ed="T"/>悵怏追<anchor xml:id="nkr_note_orig_0483001" n="0483001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0483001" n="0483001"/><anchor xml:id="beg0483001" n="0483001"/>變<anchor xml:id="end0483001"/>爲體。能障奢摩他爲業，乃至增長
<lb n="0483a09" ed="T"/>惡作爲業。如經說：若懷追悔則不安隱，乃至
<lb n="0483a10" ed="T"/>廣說。</p>
<lb n="0483a11" ed="T"/><p xml:id="pT31p0483a1101">睡眠者，謂略攝於心不自在轉爲體。能障毘
<lb n="0483a12" ed="T"/>鉢舍那爲業，乃至增長睡眠爲業。如經說：貪
<lb n="0483a13" ed="T"/>著睡眠味，如大魚所吞。</p><p xml:id="pT31p0483a1310" cb:place="inline">尋者，謂或時由思於
<lb n="0483a14" ed="T"/>法造作、或時由慧於法推求，散行外境令心麁
<lb n="0483a15" ed="T"/>轉爲體。障心內淨爲業，乃至增長尋爲業。</p>
<lb n="0483a16" ed="T"/><p xml:id="pT31p0483a1601">伺者，謂從阿賴耶識種子所生，依心所起與
<lb n="0483a17" ed="T"/>心俱轉相應，於所尋法略行外境，令心細轉爲
<lb n="0483a18" ed="T"/>體。餘如尋說。乃至增長伺爲業，由此與心同
<lb n="0483a19" ed="T"/>緣一境故，說和合非不和合。如薄伽梵說：若
<lb n="0483a20" ed="T"/>於此伺察卽於此了別，若於此了別卽於此
<lb n="0483a21" ed="T"/>伺察，是故此二恒和合非不和合，此之二法
<lb n="0483a22" ed="T"/>不可施設離別殊異。復如是說：心心法行不
<lb n="0483a23" ed="T"/>可思議。</p>
<lb n="0483a24" ed="T"/><p xml:id="pT31p0483a2401">證有此二，阿笈摩者，如薄伽梵說：由依尋伺
<lb n="0483a25" ed="T"/>故發起言說，非無尋伺。</p>
<lb n="0483a26" ed="T"/><p xml:id="pT31p0483a2601">諸心法中略不說者，如其所應，廣說應知。如
<lb n="0483a27" ed="T"/>識與心法不可思議，是諸心法展轉相望應
<lb n="0483a28" ed="T"/>知亦爾。</p>
<lb n="0483a29" ed="T"/><p xml:id="pT31p0483a2901">色者有十五種，謂地、水、火、風、眼、耳、鼻、舌、身、色、
<pb n="0483b" ed="T" xml:id="T31.1602.0483b"/>
<lb n="0483b01" ed="T"/>聲、香、味、觸一分及法處所攝色。地有二種：一
<lb n="0483b02" ed="T"/>內、二外。內謂各別身內眼等五根及彼居處
<lb n="0483b03" ed="T"/>之所依止，堅鞕所攝有執受性。復有增上積
<lb n="0483b04" ed="T"/>集，所謂髮毛爪齒、塵垢皮肉、筋骨脈等諸不
<lb n="0483b05" ed="T"/>淨物，是內地體形段。受用爲業。外謂各別身
<lb n="0483b06" ed="T"/>外色等，五境之所依止，堅鞕所攝非執受性。
<lb n="0483b07" ed="T"/>復有增上積集，所謂礫石丘山樹林甎等。水
<lb n="0483b08" ed="T"/>等災起彼尋壞滅，是外地體形段。受用爲
<lb n="0483b09" ed="T"/>業、依持受用爲業、破壞受用爲業、對治資養
<lb n="0483b10" ed="T"/>爲業。</p>
<lb n="0483b11" ed="T"/><p xml:id="pT31p0483b1101">水亦二種：一內、二外。內謂各別身內眼等五
<lb n="0483b12" ed="T"/>根及彼居處之所依止，濕潤所攝有執受性。
<lb n="0483b13" ed="T"/>復有增上積集，所謂洟淚涎汗、膏髓<anchor xml:id="nkr_note_orig_0483002" n="0483002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0483002" n="0483002"/><anchor xml:id="beg0483002" n="0483002"/>痰<anchor xml:id="end0483002"/>等諸
<lb n="0483b14" ed="T"/>不淨物，是內水體。潤澤聚集受用爲業。外謂
<lb n="0483b15" ed="T"/>各別身外色等五境之所依止，濕潤所攝非
<lb n="0483b16" ed="T"/>執受性。復有增上積集，所謂泉源溪沼巨壑
<lb n="0483b17" ed="T"/>洪流等，火等災起彼尋消竭。是外水體。依持
<lb n="0483b18" ed="T"/>受用爲業、變壞受用爲業、對治資養爲業。</p><p xml:id="pT31p0483b1817" cb:place="inline">火
<lb n="0483b19" ed="T"/>亦二種：一內、二外。內謂各別身內眼等五根
<lb n="0483b20" ed="T"/>及彼居處之所依止，煖熱所攝有執受性。復
<lb n="0483b21" ed="T"/>有增上積集，所謂能令有情遍溫增熱，又能
<lb n="0483b22" ed="T"/>消化凡所飮噉。諸如是等是內火體。成熟和
<lb n="0483b23" ed="T"/>合受用爲業。外謂各別身外色等五境之所
<lb n="0483b24" ed="T"/>依止，煖熱所攝非執受性。復有增上積集，所
<lb n="0483b25" ed="T"/>謂炎燎村城蔓<anchor xml:id="nkr_note_orig_0483003" n="0483003"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0483003" n="0483003"/><anchor xml:id="beg0483003" n="0483003"/>延<anchor xml:id="end0483003"/>洲渚，乃至空逈無依故
<lb n="0483b26" ed="T"/>滅，或鑽木擊石種種求火，此火生已不久灰
<lb n="0483b27" ed="T"/>燼，是外火體。變壞受用爲業、對治資養爲業。</p>
<lb n="0483b28" ed="T"/><p xml:id="pT31p0483b2801">風亦二種：一內、二外。內謂各別身內眼等五
<lb n="0483b29" ed="T"/>根及彼居處之所依止，輕動所攝有執受性。
<pb n="0483c" ed="T" xml:id="T31.1602.0483c"/>
<lb n="0483c01" ed="T"/>復有增上積集，所謂上下橫行入出氣息，諸
<lb n="0483c02" ed="T"/>如是等是內風體。發動作事受用爲業。外謂
<lb n="0483c03" ed="T"/>各別身外色等五境之所依止，輕動所攝非
<lb n="0483c04" ed="T"/>執受性。復有增上積集，所謂摧破山崖偃<anchor xml:id="nkr_note_orig_0483004" n="0483004"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0483004" n="0483004"/><anchor xml:id="beg0483004" n="0483004"/>伏<anchor xml:id="end0483004"/>
<lb n="0483c05" ed="T"/>林木等，彼旣散壞無依故靜。若求風者動衣
<lb n="0483c06" ed="T"/>搖扇，其不動搖無緣故息。諸如是等是外風
<lb n="0483c07" ed="T"/>體。依持受用爲業、變壞受用爲業、對治資養
<lb n="0483c08" ed="T"/>爲業。</p>
<lb n="0483c09" ed="T"/><p xml:id="pT31p0483c0901">眼謂一切種子阿賴耶識之所執受，四大所
<lb n="0483c10" ed="T"/>造色爲境界，緣色境識之所依止。淨色爲體。
<lb n="0483c11" ed="T"/>色蘊所攝，無見有對<anchor xml:id="nkr_note_orig_0483005" n="0483005"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0483005" n="0483005"/><anchor xml:id="beg0483005" n="0483005"/>性<anchor xml:id="end0483005"/>。如眼，如是耳鼻舌身
<lb n="0483c12" ed="T"/>亦爾。此中差別者，謂各行自境、緣自境識之
<lb n="0483c13" ed="T"/>所依止。</p>
<lb n="0483c14" ed="T"/><p xml:id="pT31p0483c1401">色謂眼所行境，眼識所緣，四大所造若顯色、
<lb n="0483c15" ed="T"/>若形色、若表色爲體。色蘊所攝，有見有對。此
<lb n="0483c16" ed="T"/>復三種，謂妙、不妙及俱相違。彼復云何？謂靑、
<lb n="0483c17" ed="T"/>黃、赤、白如是等顯色，長、短、方、圓、麁、細、高、下、正
<lb n="0483c18" ed="T"/>及不正，烟、雲、塵、霧、光、影、明、闇，若空一顯色，若
<lb n="0483c19" ed="T"/>彼影像之色，是名爲色。</p>
<lb n="0483c20" ed="T"/><p xml:id="pT31p0483c2001">聲謂耳所行境，耳識所緣，四大所造可聞音
<lb n="0483c21" ed="T"/>爲體。色蘊所攝，無見有對。此復三種，謂可意、
<lb n="0483c22" ed="T"/>不可意及俱相違。或因手等相擊出聲、或由
<lb n="0483c23" ed="T"/>尋伺扣絃拊革，或依世俗、或爲養命、或宣暢
<lb n="0483c24" ed="T"/>法義而起言說，或依託崖<anchor xml:id="nkr_note_orig_0483006" n="0483006"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0483006" n="0483006"/><anchor xml:id="beg0483006" n="0483006"/>谷<anchor xml:id="end0483006"/>而發響聲。如是
<lb n="0483c25" ed="T"/>若自相、若分別、若響音，是名爲聲。</p>
<lb n="0483c26" ed="T"/><p xml:id="pT31p0483c2601">香謂鼻所行境，鼻識所緣，四大所造可嗅物
<lb n="0483c27" ed="T"/>爲體。色蘊所攝，無見有對<anchor xml:id="nkr_note_orig_0483007" n="0483007"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0483007" n="0483007"/><anchor xml:id="beg0483007" n="0483007"/>性<anchor xml:id="end0483007"/>。此復三種，謂
<lb n="0483c28" ed="T"/>好香、惡香及俱非香。彼復云何？所謂根莖皮、
<lb n="0483c29" ed="T"/>葉花果、煙末等香，若俱生、若和合、若變異，是
<pb n="0484a" ed="T" xml:id="T31.1602.0484a"/>
<lb n="0484a01" ed="T"/>名爲香。</p><p xml:id="pT31p0484a0104" cb:place="inline">味謂舌所行境，舌識所緣，四大所造
<lb n="0484a02" ed="T"/>可嘗物爲體。色蘊所攝，無見有對<anchor xml:id="beg_1" type="star"/>性<anchor xml:id="end_1"/>。此復
<lb n="0484a03" ed="T"/>三種，謂甘、不甘及俱相違。彼復云何？所謂
<lb n="0484a04" ed="T"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0484001" n="0484001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0484001" n="0484001"/><anchor xml:id="beg0484001" n="0484001"/>酥<anchor xml:id="end0484001"/>油、沙糖、石蜜、熟果等味，若俱生、若和合、若
<lb n="0484a05" ed="T"/>變異，是名爲味。</p><p xml:id="pT31p0484a0507" cb:place="inline">觸一分謂身所行境，身識所
<lb n="0484a06" ed="T"/>緣，四大所造可觸物爲體。色蘊所攝，無見有
<lb n="0484a07" ed="T"/>對<anchor xml:id="beg_2" type="star"/>性<anchor xml:id="end_2"/>。此復三種，謂妙、不妙及俱相違。彼復
<lb n="0484a08" ed="T"/>云何？所謂澁、滑、輕、重、緩、急、<anchor xml:id="nkr_note_orig_0484002" n="0484002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0484002" n="0484002"/><anchor xml:id="beg0484002" n="0484002"/>煖<anchor xml:id="end0484002"/>、冷、飢、渴、飽、悶、強、
<lb n="0484a09" ed="T"/>弱、癢、病、老、死、疲、息、<anchor xml:id="nkr_note_orig_0484003" n="0484003"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0484003" n="0484003"/><anchor xml:id="beg0484003" n="0484003"/>粘<anchor xml:id="end0484003"/>、勇，或緣光澤或不光
<lb n="0484a10" ed="T"/>澤、或緣堅實或不堅實，或緣執縛、或緣增
<lb n="0484a11" ed="T"/>聚、或緣乖違、或緣和順，若俱生、若和合、若變
<lb n="0484a12" ed="T"/>異，是名觸一分。</p>
<lb n="0484a13" ed="T"/><p xml:id="pT31p0484a1301">法處所攝色，謂一切時意所行境，色蘊所攝，
<lb n="0484a14" ed="T"/>無見無對。此復三種，謂律儀色、不律儀色及
<lb n="0484a15" ed="T"/>三摩地所行境色。律儀色云何？謂防護身語
<lb n="0484a16" ed="T"/>業者，由彼增上造作心心法故，依彼不現行
<lb n="0484a17" ed="T"/>法建立色性。不律儀色云何？謂不防護身語
<lb n="0484a18" ed="T"/>業者，由彼增上造作心心法故，依彼現行法
<lb n="0484a19" ed="T"/>建立色性。三摩地所行境色云何？謂由下中
<lb n="0484a20" ed="T"/>上三摩地俱轉，相應心心法故，起彼所緣影
<lb n="0484a21" ed="T"/>像色性，及彼所作成就色性，是名法處所攝。</p>
<lb n="0484a22" ed="T"/><p xml:id="pT31p0484a2201">色心不相應行者，謂諸行與心不相應，於心
<lb n="0484a23" ed="T"/>心法及色法分位假施設性不可施設，與心
<lb n="0484a24" ed="T"/>等法若一若異。彼復差別有二十四種，謂得、
<lb n="0484a25" ed="T"/>無想定、滅盡定、無想天、命根、衆同分、生、老、
<lb n="0484a26" ed="T"/>住、無常、名身、句身、文身、異生性、流轉、定異、
<lb n="0484a27" ed="T"/>相應、次第、勢速、時、方、數、和合、不和合。復有
<lb n="0484a28" ed="T"/>諸餘如是種類差別應知。</p><p xml:id="pT31p0484a2811" cb:place="inline">得者，此復三種：一
<lb n="0484a29" ed="T"/>諸行種子所攝相續差別性、二自在生起相
<pb n="0484b" ed="T" xml:id="T31.1602.0484b"/>
<lb n="0484b01" ed="T"/>續差別性、三自相生起相續差別性。</p><p xml:id="pT31p0484b0115" cb:place="inline">無想定
<lb n="0484b02" ed="T"/>者，謂已離遍淨欲，未離上地欲，觀想如病如
<lb n="0484b03" ed="T"/>癰如箭，唯無想天寂靜微妙。由於無想天起
<lb n="0484b04" ed="T"/>出離想作意前方便故，不恒現行心心法滅
<lb n="0484b05" ed="T"/>性。</p><p xml:id="pT31p0484b0502" cb:place="inline">滅盡定者，謂已離無所有處欲，或入非想
<lb n="0484b06" ed="T"/>非非想處定、或復上進。或入無<anchor xml:id="nkr_note_orig_0484004" n="0484004"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0484004" n="0484004"/><anchor xml:id="beg0484004" n="0484004"/>想<anchor xml:id="end0484004"/>定、或復
<lb n="0484b07" ed="T"/>上進，由起暫息想作意前方便故，止息所緣
<lb n="0484b08" ed="T"/>不恒現行諸心心法及恒行一分諸心心法
<lb n="0484b09" ed="T"/>滅性。</p><p xml:id="pT31p0484b0903" cb:place="inline">無想天者，謂先於此間得無想定，由此
<lb n="0484b10" ed="T"/>後生無想有情天處，不恒現行諸心心法滅
<lb n="0484b11" ed="T"/>性。</p><p xml:id="pT31p0484b1102" cb:place="inline">命根者，謂先業所引異熟，六處住時決定
<lb n="0484b12" ed="T"/>性。</p><p xml:id="pT31p0484b1202" cb:place="inline">衆同分者，謂諸有情互相似性。</p><p xml:id="pT31p0484b1214" cb:place="inline">異生性者，
<lb n="0484b13" ed="T"/>此有二種：一愚夫異生性、二無聞異生性。愚
<lb n="0484b14" ed="T"/>夫異生性者，謂無始世來有情身中愚夫之
<lb n="0484b15" ed="T"/>性。無聞異生性者，謂如來法外諸邪道性。</p><p xml:id="pT31p0484b1517" cb:place="inline">生
<lb n="0484b16" ed="T"/>者，謂諸行自相發起性。</p><p xml:id="pT31p0484b1610" cb:place="inline">老者，謂諸行前後變
<lb n="0484b17" ed="T"/>異性。</p><p xml:id="pT31p0484b1703" cb:place="inline">住者，謂諸行生時相續不斷性。</p><p xml:id="pT31p0484b1715" cb:place="inline">無常者，
<lb n="0484b18" ed="T"/>謂諸行自相生後滅壞性。</p><p xml:id="pT31p0484b1811" cb:place="inline">名身者，謂詮諸行
<lb n="0484b19" ed="T"/>等法自體，想號假立性。</p><p xml:id="pT31p0484b1910" cb:place="inline">句身者，謂聚集諸名，
<lb n="0484b20" ed="T"/>顯染淨義言說所依性。</p><p xml:id="pT31p0484b2010" cb:place="inline">文身者，謂前二所依
<lb n="0484b21" ed="T"/>字性。</p><p xml:id="pT31p0484b2103" cb:place="inline">流轉者，謂諸行因果相續不斷性。</p><p xml:id="pT31p0484b2116" cb:place="inline">定異
<lb n="0484b22" ed="T"/>者，謂諸行因果各異性。</p><p xml:id="pT31p0484b2210" cb:place="inline">相應者，謂諸行因果
<lb n="0484b23" ed="T"/>相稱性。</p><p xml:id="pT31p0484b2304" cb:place="inline">勢速者，謂諸行流轉迅疾性。</p><p xml:id="pT31p0484b2315" cb:place="inline">次第者，
<lb n="0484b24" ed="T"/>謂諸行一一次第流轉性。</p><p xml:id="pT31p0484b2411" cb:place="inline">時者，謂諸行展轉
<lb n="0484b25" ed="T"/>新新生滅性。</p><p xml:id="pT31p0484b2506" cb:place="inline">方者，謂諸色行遍分齊性。</p><p xml:id="pT31p0484b2516" cb:place="inline">數者，
<lb n="0484b26" ed="T"/>謂諸行等各別相續體相流轉性。</p><p xml:id="pT31p0484b2614" cb:place="inline">和合者，謂
<lb n="0484b27" ed="T"/>諸行緣會性。</p><p xml:id="pT31p0484b2706" cb:place="inline">不和合者，謂諸行緣乖性。</p>
<lb n="0484b28" ed="T"/><p xml:id="pT31p0484b2801">無爲者，此有八種，謂虛空、非擇滅、擇滅、不
<lb n="0484b29" ed="T"/>動、想受滅、善法眞如、不善法眞如、無記法眞
<pb n="0484c" ed="T" xml:id="T31.1602.0484c"/>
<lb n="0484c01" ed="T"/>如。虛空者，謂諸心心法所緣外色對治境界
<lb n="0484c02" ed="T"/>性。非擇滅者，謂因緣不會，於其中間諸行不
<lb n="0484c03" ed="T"/>起，滅而非離繫性。擇滅者，謂由慧方便，有漏
<lb n="0484c04" ed="T"/>諸行畢竟不起，滅而是離繫性。不動者，謂離
<lb n="0484c05" ed="T"/>遍淨欲得第四靜慮，於其中間苦樂離繫性。
<lb n="0484c06" ed="T"/>想受滅者，謂離無所有處欲入滅盡定，於其
<lb n="0484c07" ed="T"/>中間不恒現行心心法及恒行一分心心法滅，
<lb n="0484c08" ed="T"/>而離繫性。善、不善、無記法眞如者，謂於善、不
<lb n="0484c09" ed="T"/>善、無記法中淸淨境界性。</p>
<lb n="0484c10" ed="T"/><p xml:id="pT31p0484c1001">復次如是五法復有三相應知，一增益相、二
<lb n="0484c11" ed="T"/>增益所起相、三法性相。增益相者，謂諸法中
<lb n="0484c12" ed="T"/>遍計所執自性。增益所起相者，謂諸法中如
<lb n="0484c13" ed="T"/>其所應依他起自性。法性相者，謂諸法中圓
<lb n="0484c14" ed="T"/>成實自性。如是已說一切，界今當說。頌曰：</p>
<lb n="0484c15" ed="T"/><lg xml:id="lgT31p0484c1501"><l>界謂欲色等，</l><l>及與三千界。</l></lg>
<lb n="0484c16" ed="T"/><p xml:id="pT31p0484c1601">論曰：界有二種，一欲等三界、二三千世界。欲
<lb n="0484c17" ed="T"/>等三界者，一欲界，謂未離欲地雜衆煩惱諸
<lb n="0484c18" ed="T"/>蘊差別。二色界，謂已離欲地雜衆煩惱諸蘊
<lb n="0484c19" ed="T"/>差別。三無色界，謂離色欲地雜衆煩惱諸蘊
<lb n="0484c20" ed="T"/>差別。如是三界復有五種差別應知，一相差
<lb n="0484c21" ed="T"/>別、二麁重差別、三方處差別、四受用差別、五
<lb n="0484c22" ed="T"/>任持差別。相差別者，謂欲界中色多相、不鮮
<lb n="0484c23" ed="T"/>淨相、種種雜相；色界中色少相、鮮淨相、非種
<lb n="0484c24" ed="T"/>種雜相；無色界中雖無業所生色，而有定所
<lb n="0484c25" ed="T"/>生色無見無對。又欲界中有苦受相應相、瞋
<lb n="0484c26" ed="T"/>恚相應相、多隨煩惱相應相；色無色界中有
<lb n="0484c27" ed="T"/>苦受不相應相、瞋恚不相應相、少隨煩惱相
<lb n="0484c28" ed="T"/>應相。麁重差別者，謂欲界中麁重麁而損害，
<lb n="0484c29" ed="T"/>色無色界中麁重細而不損害。方處差別者，
<pb n="0485a" ed="T" xml:id="T31.1602.0485a"/>
<lb n="0485a01" ed="T"/>謂欲界居下方，色界居上方，無色界無方處。
<lb n="0485a02" ed="T"/>受用差別者，謂欲界受用外門境界，色無色
<lb n="0485a03" ed="T"/>界受用內門境界。任持差別者，謂欲<anchor xml:id="nkr_note_orig_0485001" n="0485001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0485001" n="0485001"/><anchor xml:id="beg0485001" n="0485001"/>廛<anchor xml:id="end0485001"/>諸蘊
<lb n="0485a04" ed="T"/>依四食住，色無色<anchor xml:id="beg_3" type="star"/>廛<anchor xml:id="end_3"/>諸蘊依三食住。三千世
<lb n="0485a05" ed="T"/>界者，一小千世界、二中千世界、三大千世界。
<lb n="0485a06" ed="T"/>謂一日月之所照臨名一世界。如是千世界
<lb n="0485a07" ed="T"/>中，有千日月、千<name role="" type="person">蘇迷盧山</name>王、千<name role="" type="person">南贍部洲</name>、千
<lb n="0485a08" ed="T"/>東毘提訶洲、千西瞿陀尼洲、千北拘盧洲、千四
<lb n="0485a09" ed="T"/>大王衆天、千<name role="" type="person">三十三天</name>、千<name role="" type="person">夜摩天</name>、千覩史多天、
<lb n="0485a10" ed="T"/>千樂<anchor xml:id="nkr_note_orig_0485002" n="0485002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0485002" n="0485002"/><anchor xml:id="beg0485002" n="0485002"/>變<anchor xml:id="end0485002"/>化天、千<name role="" type="person">他化自在天</name>、千梵世天，合名
<lb n="0485a11" ed="T"/>第一小千世界。復千小千世界名爲第二中千
<lb n="0485a12" ed="T"/>世界，復千中千世界名爲第三大千世界。問：
<lb n="0485a13" ed="T"/>何因緣故，小千世界名爲卑小？答：猶如特牛
<lb n="0485a14" ed="T"/>斷去兩角，以缺減故名爲卑小。如是梵世已
<lb n="0485a15" ed="T"/>下，其中所有千世界不如<anchor xml:id="nkr_note_orig_0485003" n="0485003"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0485003" n="0485003"/><anchor xml:id="beg0485003" n="0485003"/>上<anchor xml:id="end0485003"/>地，故名卑小。
<lb n="0485a16" ed="T"/>如是三千世界，三災所壞，謂火、水、風。災復有
<lb n="0485a17" ed="T"/>三種。三災之頂，謂第二第三第四靜慮。彼第
<lb n="0485a18" ed="T"/>四靜慮諸天，法爾與所居宮俱起俱滅。復有
<lb n="0485a19" ed="T"/>中三劫起，所謂飢饉、疫病、刀兵。二十中劫世
<lb n="0485a20" ed="T"/>間正壞，二十中劫壞已而住，二十中劫世間
<lb n="0485a21" ed="T"/>正成，二十中劫成已而住。如是合有八十中
<lb n="0485a22" ed="T"/>劫，名爲大劫。譬如天雨<anchor xml:id="nkr_note_orig_0485004" n="0485004"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0485004" n="0485004"/><anchor xml:id="beg0485004" n="0485004"/><g ref="#CB00825">𤁷</g><anchor xml:id="end0485004"/>猶車軸，無有間
<lb n="0485a23" ed="T"/>斷從空而注，如是東方無邊世界無有間斷
<lb n="0485a24" ed="T"/>或成或壞，或有正壞、或壞已住、或有正成、或
<lb n="0485a25" ed="T"/>成已住，如是乃至十方世界，如是已說界，雜
<lb n="0485a26" ed="T"/>染今當說。頌曰：</p>
<lb n="0485a27" ed="T"/><lg xml:id="lgT31p0485a2701"><l>煩惱、業、生性，</l><l>雜染相應知。</l></lg>
<lb n="0485a28" ed="T"/><p xml:id="pT31p0485a2801">論曰：雜染性有三種，一煩惱雜染、二業雜染、
<lb n="0485a29" ed="T"/>三生雜染。煩惱雜染者，謂一切煩惱及隨煩
<pb n="0485b" ed="T" xml:id="T31.1602.0485b"/>
<lb n="0485b01" ed="T"/>惱，合名煩惱雜染。煩惱者略有十種，一薩迦
<lb n="0485b02" ed="T"/>耶見、二邊執見、三邪見、四見取、五戒禁取、
<lb n="0485b03" ed="T"/>六貪、七瞋、八無明、九慢、十疑。或復二種，一
<lb n="0485b04" ed="T"/>見所斷、二修所斷。或復三種，一欲界繫、二色
<lb n="0485b05" ed="T"/>界繫、三無色界繫。復有七種顚倒行，一邪解
<lb n="0485b06" ed="T"/>行、二不解行、三非解非不解行、四執邪解行、
<lb n="0485b07" ed="T"/>五彼因依處行、六彼怖生行、七任運起行。邪
<lb n="0485b08" ed="T"/>解行者，所謂薩迦耶見、邊執見、邪見，於所知
<lb n="0485b09" ed="T"/>事起邪執故。不解行者，所謂無明。非解非不
<lb n="0485b10" ed="T"/>解行者，所謂疑也。執邪解行者，所謂見取、戒
<lb n="0485b11" ed="T"/>禁取，及於諸見所起貪等。彼因依處行者，謂
<lb n="0485b12" ed="T"/>見苦集所斷。彼怖生行者，謂見滅道所斷。任
<lb n="0485b13" ed="T"/>運起行者，謂修所斷，見所斷。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0485005" n="0485005"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0485005" n="0485005"/><anchor xml:id="beg0485005" n="0485005"/>見所斷<anchor xml:id="end0485005"/>有百一
<lb n="0485b14" ed="T"/>十二煩惱，修所斷有十六煩惱，如是見修所
<lb n="0485b15" ed="T"/>斷合有一百二十八煩惱。如是煩惱雜染，種
<lb n="0485b16" ed="T"/>種義差別故，立種種名，所謂結、縛、隨眠、隨煩
<lb n="0485b17" ed="T"/>惱、纏、暴流、軛、取、繫、蓋、<anchor xml:id="nkr_note_orig_0485006" n="0485006"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0485006" n="0485006"/><anchor xml:id="beg0485006" n="0485006"/>株杌<anchor xml:id="end0485006"/>、垢、燒、害、箭、所有、惡
<lb n="0485b18" ed="T"/>行、漏、匱、熱惱、鬪諍、熾然、火、稠林、拘礙，如是等
<lb n="0485b19" ed="T"/>義名差別。</p>
<lb n="0485b20" ed="T"/><p xml:id="pT31p0485b2001">業雜染者，謂或因煩惱所生、或因煩惱緣助
<lb n="0485b21" ed="T"/>善法所生，如其所應三界所攝身業、語業、意
<lb n="0485b22" ed="T"/>業。此復二種，一思、二思所起。此業差別復有
<lb n="0485b23" ed="T"/>多種，欲界所攝名福非福、色無色界所攝名
<lb n="0485b24" ed="T"/>爲不動。復有引業，謂作及增長，能引種種有
<lb n="0485b25" ed="T"/>情世間及器世間果及異<anchor xml:id="nkr_note_orig_0485007" n="0485007"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0485007" n="0485007"/><anchor xml:id="beg0485007" n="0485007"/>熟<anchor xml:id="end0485007"/>。復有生業，謂前
<lb n="0485b26" ed="T"/>所引助令生故。</p>
<lb n="0485b27" ed="T"/><p xml:id="pT31p0485b2701">生雜染者，謂因煩惱及業故生，因生故苦。苦
<lb n="0485b28" ed="T"/>復多種，謂胎藏所迫苦、老病死苦、怨憎會
<lb n="0485b29" ed="T"/>苦、愛別離苦、求不得苦、與麁重行俱生長苦、
<pb n="0485c" ed="T" xml:id="T31.1602.0485c"/>
<lb n="0485c01" ed="T"/>數死生苦、生諸難苦，是名爲生。</p>
<lb n="0485c02" ed="T"/><cb:juan n="001" fun="close"><cb:jhead><title>顯揚聖敎論</title>卷第一</cb:jhead></cb:juan>
</cb:div></body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0480006" to="#end0480006"><lem wit="#wit.orig">第一</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3 #wit4">第一<note place="inline">此論一部總二十卷乃是瑜伽師地論之樞要也</note></rdg></app>
<app from="#beg0480005" to="#end0480005"><lem wit="#wit.orig">卷<note resp="#resp2" n="0480006" place="foot text" type="orig">第一＋（此論一部總二十卷乃是瑜伽師地論之樞要也）夾註【三】【宮】</note><note resp="#resp1" n="0480006" type="mod">第一【大】，第一<note place="inline">此論一部總二十卷乃是瑜伽師地論之樞要也</note>【宋】【元】【明】【宮】</note><app n="0480006"><lem wit="#wit.orig">第一</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3 #wit4">第一<note place="inline">此論一部總二十卷乃是瑜伽師地論之樞要也</note></rdg></app></lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit5"><space quantity="0"/></rdg></app>
<app from="#beg0480007" to="#end0480007"><lem wit="#wit.orig">三藏法師</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit5">沙門</rdg><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit4">大唐三藏法師</rdg><rdg resp="#resp2" wit="#wit3">唐三藏法師</rdg></app>
<app from="#beg0480008" to="#end0480008"><lem wit="#wit.orig">攝</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit4">顯揚聖敎論攝</rdg></app>
<app from="#beg0480009" to="#end0480009"><lem wit="#wit.orig">第一</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit3">第一之一</rdg></app>
<app from="#beg0480010" to="#end0480010"><lem wit="#wit.orig">暴</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3 #wit4">瀑</rdg></app>
<app from="#beg0480011" to="#end0480011"><lem wit="#wit.orig">境界</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3 #wit4 #wit5">爲境</rdg></app>
<app from="#beg0480012" to="#end0480012"><lem wit="#wit.orig">心</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3 #wit4">心心</rdg></app>
<app from="#beg0481001" to="#end0481001"><lem wit="#wit.orig">得</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit5">德</rdg></app>
<app from="#beg0481002" to="#end0481002"><lem resp="#resp3" wit="#wit.cbeta #wit6">念念<note type="cf1">Q15_p0735c23</note></lem><rdg wit="#wit.orig">念</rdg><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3 #wit4 #wit5">念念</rdg><rdg resp="#resp3" wit="#wit7">念<note type="cf1">K16n0571_p0003c20</note></rdg></app>
<app from="#beg0481003" to="#end0481003"><lem wit="#wit.orig">舍</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit3">含</rdg></app>
<app from="#beg0481004" to="#end0481004"><lem wit="#wit.orig">惰</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3 #wit4">墮</rdg></app>
<app from="#beg0481005" to="#end0481005"><lem wit="#wit.orig">法</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3 #wit4">汚</rdg></app>
<app from="#beg0481006" to="#end0481006"><lem wit="#wit.orig">於</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit3">放</rdg></app>
<app from="#beg0481007" to="#end0481007"><lem wit="#wit.orig">止</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3 #wit4">上</rdg></app>
<app from="#beg0482001" to="#end0482001"><lem wit="#wit.orig">明</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2">瞋</rdg></app>
<app from="#beg0482002" to="#end0482002"><lem wit="#wit.orig">所</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3 #wit4">取</rdg></app>
<app from="#beg0482003" to="#end0482003"><lem wit="#wit.orig">悋</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit3">希</rdg></app>
<app from="#beg0482004" to="#end0482004"><lem resp="#resp3" wit="#wit.cbeta #wit6">止<note type="cf1">Q15_p0737b01</note></lem><rdg wit="#wit.orig">正</rdg><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3 #wit4 #wit5">止</rdg><rdg resp="#resp3" wit="#wit7">正<note type="cf1">K16n0571_p0006a05</note></rdg></app>
<app from="#beg0482005" to="#end0482005"><lem wit="#wit.orig">謂</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit4 #wit5">諸</rdg></app>
<app from="#beg0483001" to="#end0483001"><lem wit="#wit.orig">變</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit4 #wit5">戀</rdg></app>
<app from="#beg0483002" to="#end0483002"><lem wit="#wit.orig">痰</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit5">淡</rdg></app>
<app from="#beg0483003" to="#end0483003"><lem wit="#wit.orig">延</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3 #wit4">莚</rdg></app>
<app from="#beg0483004" to="#end0483004"><lem wit="#wit.orig">伏</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3 #wit4 #wit5">拔</rdg></app>
<app from="#beg0483005" to="#end0483005"><lem wit="#wit.orig">性</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3 #wit4 #wit5"><space quantity="0"/></rdg></app>
<app from="#beg0483006" to="#end0483006"><lem wit="#wit.orig">谷</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit5">俗</rdg></app>
<app from="#beg0483007" to="#end0483007"><lem wit="#wit.orig">性</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit5"><space quantity="0"/></rdg></app>
<app from="#beg_1" to="#end_1" corresp="#0483007"><lem wit="#wit.orig">性</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit5"><space quantity="0"/></rdg></app>
<app from="#beg0484001" to="#end0484001"><lem wit="#wit.orig">酥</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit4 #wit5">蘇</rdg></app>
<app from="#beg_2" to="#end_2" corresp="#0483007"><lem wit="#wit.orig">性</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit5"><space quantity="0"/></rdg></app>
<app from="#beg0484002" to="#end0484002"><lem resp="#resp3" wit="#wit.cbeta #wit6">煖<note type="cf1">Q15_p0738b13</note></lem><rdg wit="#wit.orig">軟</rdg><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3 #wit4">煖</rdg><rdg resp="#resp3" wit="#wit7">軟<note type="cf1">K16n0571_p0007c07</note></rdg></app>
<app from="#beg0484003" to="#end0484003"><lem wit="#wit.orig">粘</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit5">黏</rdg></app>
<app from="#beg0484004" to="#end0484004"><lem wit="#wit.orig">想</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit5">相</rdg></app>
<app from="#beg0485001" to="#end0485001"><lem wit="#wit.orig">廛</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit3">纏</rdg></app>
<app from="#beg_3" to="#end_3" corresp="#0485001"><lem wit="#wit.orig">廛</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit3">纏</rdg></app>
<app from="#beg0485002" to="#end0485002"><lem wit="#wit.orig">變</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3 #wit4 #wit5"><space quantity="0"/></rdg></app>
<app from="#beg0485003" to="#end0485003"><lem wit="#wit.orig">上</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit2 #wit3">土</rdg></app>
<app from="#beg0485004" to="#end0485004"><lem wit="#wit.orig"><g ref="#CB00825">𤁷</g></lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3 #wit4 #wit5">滴</rdg></app>
<app from="#beg0485005" to="#end0485005"><lem wit="#wit.orig">見所斷</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3 #wit4 #wit5"><space quantity="0"/></rdg></app>
<app from="#beg0485006" to="#end0485006"><lem wit="#wit.orig">株杌</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit3"><g ref="#CB02768">㧣</g>扼</rdg></app>
<app from="#beg0485007" to="#end0485007"><lem wit="#wit.orig">熟</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit3">熱</rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="cbeta-notes">
<head>CBETA 校注</head>
<p>
<note resp="#resp1" n="0480005" type="mod" target="#nkr_note_mod_0480005">卷第一【大】，〔－〕【聖】</note>
<note resp="#resp1" n="0480006" type="mod" target="#nkr_note_mod_0480006">第一【大】，第一<note place="inline">此論一部總二十卷乃是瑜伽師地論之樞要也</note>【宋】【元】【明】【宮】</note>
<note resp="#resp1" n="0480007" type="mod" target="#nkr_note_mod_0480007">三藏法師【大】＊，沙門【聖】＊，大唐三藏法師【宋】【元】【宮】＊，唐三藏法師【明】＊</note>
<note resp="#resp1" n="0480008" type="mod" target="#nkr_note_mod_0480008">攝【大】，顯揚聖敎論攝【宋】【元】【宮】</note>
<note resp="#resp1" n="0480009" type="mod" target="#nkr_note_mod_0480009">第一【大】，第一之一【明】</note>
<note resp="#resp1" n="0480010" type="mod" target="#nkr_note_mod_0480010">暴【大】，瀑【宋】【元】【明】【宮】</note>
<note resp="#resp1" n="0480011" type="mod" target="#nkr_note_mod_0480011">境界【大】，爲境【宋】【元】【明】【宮】【聖】</note>
<note resp="#resp1" n="0480012" type="mod" target="#nkr_note_mod_0480012">心【大】，心心【宋】【元】【明】【宮】</note>
<note resp="#resp1" n="0481001" type="mod" target="#nkr_note_mod_0481001">得【大】，德【聖】</note>
<note resp="#resp1" n="0481002" type="mod" target="#nkr_note_mod_0481002">念念【CB】【磧-CB】【宋】【元】【明】【宮】【聖】，念【大】【麗-CB】</note>
<note resp="#resp1" n="0481003" type="mod" target="#nkr_note_mod_0481003">舍【大】，含【明】</note>
<note resp="#resp1" n="0481004" type="mod" target="#nkr_note_mod_0481004">惰【大】，墮【宋】【元】【明】【宮】</note>
<note resp="#resp1" n="0481005" type="mod" target="#nkr_note_mod_0481005">法【大】，汚【宋】【元】【明】【宮】</note>
<note resp="#resp1" n="0481006" type="mod" target="#nkr_note_mod_0481006">於【大】，放【明】</note>
<note resp="#resp1" n="0481007" type="mod" target="#nkr_note_mod_0481007">止【大】，上【宋】【元】【明】【宮】</note>
<note resp="#resp1" n="0482001" type="mod" target="#nkr_note_mod_0482001">明【大】，瞋【宋】【元】</note>
<note resp="#resp1" n="0482002" type="mod" target="#nkr_note_mod_0482002">所【大】，取【宋】【元】【明】【宮】</note>
<note resp="#resp1" n="0482003" type="mod" target="#nkr_note_mod_0482003">悋【大】，希【明】</note>
<note resp="#resp1" n="0482004" type="mod" target="#nkr_note_mod_0482004">止【CB】【磧-CB】【宋】【元】【明】【宮】【聖】，正【大】【麗-CB】</note>
<note resp="#resp1" n="0482005" type="mod" target="#nkr_note_mod_0482005">謂【大】，諸【宮】【聖】</note>
<note resp="#resp1" n="0483001" type="mod" target="#nkr_note_mod_0483001">變【大】，戀【宮】【聖】</note>
<note resp="#resp1" n="0483002" type="mod" target="#nkr_note_mod_0483002">痰【大】，淡【聖】</note>
<note resp="#resp1" n="0483003" type="mod" target="#nkr_note_mod_0483003">延【大】，莚【宋】【元】【明】【宮】</note>
<note resp="#resp1" n="0483004" type="mod" target="#nkr_note_mod_0483004">伏【大】，拔【宋】【元】【明】【宮】【聖】</note>
<note resp="#resp1" n="0483005" type="mod" target="#nkr_note_mod_0483005">性【大】，〔－〕【宋】【元】【明】【宮】【聖】</note>
<note resp="#resp1" n="0483006" type="mod" target="#nkr_note_mod_0483006">谷【大】，俗【聖】</note>
<note resp="#resp1" n="0483007" type="mod" target="#nkr_note_mod_0483007">性【大】＊，〔－〕【聖】＊</note>
<note resp="#resp1" n="0484001" type="mod" target="#nkr_note_mod_0484001">酥【大】，蘇【宋】【宮】【聖】</note>
<note resp="#resp1" n="0484002" type="mod" target="#nkr_note_mod_0484002">煖【CB】【磧-CB】【宋】【元】【明】【宮】，軟【大】【麗-CB】</note>
<note resp="#resp1" n="0484003" type="mod" target="#nkr_note_mod_0484003">粘【大】，黏【聖】</note>
<note resp="#resp1" n="0484004" type="mod" target="#nkr_note_mod_0484004">想【大】，相【聖】</note>
<note resp="#resp1" n="0485001" type="mod" target="#nkr_note_mod_0485001">廛【大】＊，纏【明】＊</note>
<note resp="#resp1" n="0485002" type="mod" target="#nkr_note_mod_0485002">變【大】，〔－〕【宋】【元】【明】【宮】【聖】</note>
<note resp="#resp1" n="0485003" type="mod" target="#nkr_note_mod_0485003">上【大】，土【元】【明】</note>
<note resp="#resp1" n="0485004" type="mod" target="#nkr_note_mod_0485004"><g ref="#CB00825">𤁷</g>【大】，滴【宋】【元】【明】【宮】【聖】</note>
<note resp="#resp1" n="0485005" type="mod" target="#nkr_note_mod_0485005">見所斷【大】，〔－〕【宋】【元】【明】【宮】【聖】</note>
<note resp="#resp1" n="0485006" type="mod" target="#nkr_note_mod_0485006">株杌【大】，<g ref="#CB02768">㧣</g>扼【明】</note>
<note resp="#resp1" n="0485007" type="mod" target="#nkr_note_mod_0485007">熟【大】，熱【明】</note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="taisho-notes">
<head>大正藏 校注</head>
<p>
<note resp="#resp2" n="0480005" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0480005">〔卷第一〕－【聖】</note>
<note resp="#resp2" n="0480006" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0480006">第一＋（此論一部總二十卷乃是瑜伽師地論之樞要也）夾註【三】【宮】</note>
<note resp="#resp2" n="0480007" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0480007">（大唐）＋三藏【宋】【元】【宮】＊，（唐）＋三藏【明】＊，三藏法師＝沙門【聖】＊</note>
<note resp="#resp2" n="0480008" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0480008">（顯揚聖敎論）＋攝【宋】【元】【宮】</note>
<note resp="#resp2" n="0480009" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0480009">第一＋（之一）【明】</note>
<note resp="#resp2" n="0480010" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0480010">暴＝瀑【三】【宮】</note>
<note resp="#resp2" n="0480011" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0480011">境界＝爲境【三】【宮】【聖】</note>
<note resp="#resp2" n="0480012" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0480012">心＋（心）【三】【宮】</note>
<note resp="#resp2" n="0481001" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0481001">得＝德【聖】</note>
<note resp="#resp2" n="0481002" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0481002">念＋（念）【三】【宮】【聖】</note>
<note resp="#resp2" n="0481003" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0481003">舍＝含【明】</note>
<note resp="#resp2" n="0481004" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0481004">惰＝墮【三】【宮】</note>
<note resp="#resp2" n="0481005" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0481005">法＝汚【三】【宮】</note>
<note resp="#resp2" n="0481006" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0481006">於＝放【明】</note>
<note resp="#resp2" n="0481007" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0481007">止＝上【三】【宮】</note>
<note resp="#resp2" n="0482001" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0482001">明＝瞋【宋】【元】</note>
<note resp="#resp2" n="0482002" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0482002">所＝取【三】【宮】</note>
<note resp="#resp2" n="0482003" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0482003">悋＝希【明】</note>
<note resp="#resp2" n="0482004" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0482004">正＝止【三】【宮】【聖】</note>
<note resp="#resp2" n="0482005" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0482005">謂＝諸【宮】【聖】</note>
<note resp="#resp2" n="0483001" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0483001">變＝戀【宮】【聖】</note>
<note resp="#resp2" n="0483002" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0483002">痰＝淡【聖】</note>
<note resp="#resp2" n="0483003" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0483003">延＝莚【三】【宮】</note>
<note resp="#resp2" n="0483004" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0483004">伏＝拔【三】【宮】【聖】</note>
<note resp="#resp2" n="0483005" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0483005">〔性〕－【三】【宮】【聖】</note>
<note resp="#resp2" n="0483006" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0483006">谷＝俗【聖】</note>
<note resp="#resp2" n="0483007" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0483007">〔性〕－【聖】＊</note>
<note resp="#resp2" n="0484001" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0484001">酥＝蘇【宋】【宮】【聖】</note>
<note resp="#resp2" n="0484002" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0484002">軟＝煖【三】【宮】</note>
<note resp="#resp2" n="0484003" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0484003">粘＝黏【聖】</note>
<note resp="#resp2" n="0484004" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0484004">想＝相【聖】</note>
<note resp="#resp2" n="0485001" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0485001">廛＝纏【明】＊</note>
<note resp="#resp2" n="0485002" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0485002">〔變〕－【三】【宮】【聖】</note>
<note resp="#resp2" n="0485003" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0485003">上＝土【元】【明】</note>
<note resp="#resp2" n="0485004" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0485004"><g ref="#CB00825">𤁷</g>＝滴【三】【宮】【聖】</note>
<note resp="#resp2" n="0485005" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0485005">〔見所斷〕－【三】【宮】【聖】</note>
<note resp="#resp2" n="0485006" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0485006">株杌＝<g ref="#CB02768">㧣</g>扼【明】</note>
<note resp="#resp2" n="0485007" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0485007">熟＝熱【明】</note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>