<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="T08n0235">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Taishō Tripiṭaka, Electronic version, No. 235 金剛般若波羅蜜經</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">大正新脩大藏經數位版, No. 235 金剛般若波羅蜜經</title>
			<author>後秦 鳩摩羅什譯</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>Taisho</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>CBETA.poyung</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>1卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">T</idno>.<idno type="vol">8</idno>.<idno type="no">235</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2023-03-29 17:20:03 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Taishō Tripiṭaka</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">大正新脩大藏經</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">金剛般若波羅蜜經</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p cb:type="ly" xml:lang="en">Text as provided by Electronic Buddhadharma Society (EBS), CBETA OCR Group, Punctuated text as provided by Electronic Buddhadharma Society (EBS), Re-proofing punctuated text as provided by Mr. Zhang Ge-Feng, Others</p>
			<p cb:type="ly" xml:lang="zh-Hant">佛敎電腦資訊庫功德會提供，CBETA 自行掃瞄辨識，佛敎電腦資訊庫功德會提供新式標點，張革豐大德提供新式標點重校，其他</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>新式標點</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【大】</witness>
						<witness xml:id="wit1">【宮】</witness>
						<witness xml:id="wit2">【明】</witness>
						<witness xml:id="wit3">【麗-CB】</witness>
						<witness xml:id="wit4">【磧-CB】</witness>
						<witness xml:id="wit5">【宋】</witness>
						<witness xml:id="wit6">【元】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		<charDecl>
<char xml:id="CB00972">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00972</charName>
				<mapping cb:dec="984012" type="PUA">U+F03CC</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+8FA0</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>罪</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[自/幸]</value></charProp></char>
</charDecl>
	</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="sa">Sanskrit</language>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-05-20">
			<name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication
		</change>
		<change when="1999-07-21T18:35:44">
			CW (ed.) converted to XML with CBXML.BAT (99/6/30)
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<milestone n="1" unit="juan"/>
<lb ed="T" n="0748c15"/>
<lb n="0748c16" ed="T"/><cb:docNumber>No. 235 [Nos. 220(9), 236-239]</cb:docNumber>
<lb ed="T" n="0748c17"/><cb:juan n="001" fun="open"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead><title><anchor xml:id="nkr_note_orig_0748025" n="0748025"/><anchor xml:id="nkr_note_foreign_0748025" n="0748025"/>金剛般若波羅蜜經</title></cb:jhead></cb:juan>
<lb n="0748c18" ed="T"/>
<lb ed="T" n="0748c19"/><byline>姚秦<anchor xml:id="nkr_note_orig_0748026" n="0748026"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0748026" n="0748026"/><anchor xml:id="beg0748026" n="0748026"/>天竺三藏<anchor xml:id="end0748026"/>鳩摩羅什譯</byline>
<lb n="0748c20" ed="T"/><cb:div type="jing"><p xml:id="pT08p0748c2001">如是我聞：</p><p xml:id="pT08p0748c2005" cb:place="inline">一時，佛在<name role="" type="person">舍衛國</name><name role="" type="person">祇樹給孤獨園</name>，
<lb ed="T" n="0748c21"/>與大比丘衆千二百五十人俱。爾時，世尊食
<lb n="0748c22" ed="T"/>時，著衣持鉢，入舍衛大城乞食。於其城中，
<lb ed="T" n="0748c23"/>次第乞已，還至本處。飯食訖，收衣鉢，洗足
<lb ed="T" n="0748c24"/>已，敷座而坐。</p><p xml:id="pT08p0748c2406" cb:place="inline">時，長老<anchor xml:id="nkr_note_orig_0748027" n="0748027"/><anchor xml:id="nkr_note_foreign_0748027" n="0748027"/>須菩提在大衆中卽
<lb ed="T" n="0748c25"/>從座起，偏袒右肩，右膝著地，合掌恭敬而
<lb n="0748c26" ed="T"/>白佛言：「希有世尊！如來善護念諸菩薩，善
<lb n="0748c27" ed="T"/>付囑諸菩薩。世尊！善男子、善女人，發阿耨
<lb n="0748c28" ed="T"/>多羅三藐三菩提心，<anchor xml:id="nkr_note_orig_0748028" n="0748028"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0748028" n="0748028"/><anchor xml:id="beg0748028" n="0748028"/>應云何<anchor xml:id="end0748028"/>住？云何降伏
<lb n="0748c29" ed="T"/>其心？」</p><p xml:id="pT08p0748c2903" cb:place="inline">佛言：「善哉，善哉！須菩提！如汝所說：『如
<pb xml:id="T08.0235.0749a" ed="T" n="0749a"/>
<lb ed="T" n="0749a01"/>來善護念諸菩薩，善付囑諸菩薩。』汝今諦
<lb ed="T" n="0749a02"/>聽，當爲汝說。善男子、善女人，發阿耨多
<lb ed="T" n="0749a03"/>羅三藐三菩提心，應如是住，如是降伏其
<lb ed="T" n="0749a04"/>心。」</p><p xml:id="pT08p0749a0402" cb:place="inline">「唯然。世尊！願樂欲聞。」</p>
<lb ed="T" n="0749a05"/><p xml:id="pT08p0749a0501">佛吿須菩提：「諸菩薩摩訶薩應如是降伏
<lb n="0749a06" ed="T"/>其心：『所有一切衆生之類，若卵生、若胎生、若
<lb n="0749a07" ed="T"/>濕生、若化生，若有色、若無色，若有想、若無想、
<lb ed="T" n="0749a08"/>若非有想非無想，我皆令入無餘涅槃而
<lb ed="T" n="0749a09"/>滅度之。』如是滅度無量、無數、無邊衆生，實
<lb ed="T" n="0749a10"/>無衆生得滅度者。何以故？須菩提！若菩薩
<lb n="0749a11" ed="T"/>有我相、人相、衆生相、壽者相，卽非菩薩。</p>
<lb n="0749a12" ed="T"/><p xml:id="pT08p0749a1201">「復次，須菩提！菩薩於法應無所住行於布
<lb ed="T" n="0749a13"/>施，所謂不住色布施，不住聲、香、味、觸、法布
<lb ed="T" n="0749a14"/>施。須菩提！菩薩應如是布施，不住於相。何
<lb n="0749a15" ed="T"/>以故？若菩薩不住相布施，其福德不可思
<lb ed="T" n="0749a16"/>量。</p><p xml:id="pT08p0749a1602" cb:place="inline">「須菩提！於意云何？東方虛空可思量不？」</p>
<lb ed="T" n="0749a17"/><p xml:id="pT08p0749a1701">「不也，世尊！」</p><p xml:id="pT08p0749a1705" cb:place="inline">「須菩提！南、西、北方，四維、上、下虛空
<lb n="0749a18" ed="T"/>可思量不？」</p><p xml:id="pT08p0749a1805" cb:place="inline">「不也，世尊！」</p><p xml:id="pT08p0749a1809" cb:place="inline">「須菩提！菩薩無住相
<lb ed="T" n="0749a19"/>布施，福德亦復如是不可思量。須菩提！菩
<lb n="0749a20" ed="T"/>薩但應如所敎住。</p>
<lb ed="T" n="0749a21"/><p xml:id="pT08p0749a2101">「須菩提！於意云何？可以身相見如來不？」</p>
<lb ed="T" n="0749a22"/><p xml:id="pT08p0749a2201">「不也，世尊！不可以身相得見如來。何以
<lb ed="T" n="0749a23"/>故？如來所說身相，卽非身相。」</p><p xml:id="pT08p0749a2312" cb:place="inline">佛吿須菩提：
<lb n="0749a24" ed="T"/>「凡所有相，皆是虛妄；若見諸相非相，則見
<lb ed="T" n="0749a25"/>如來。」</p>
<lb n="0749a26" ed="T"/><p xml:id="pT08p0749a2601">須菩提白佛言：「世尊！頗有衆生，得聞如
<lb n="0749a27" ed="T"/>是言說章句，生實信不？」</p><p xml:id="pT08p0749a2710" cb:place="inline">佛吿須菩提：「莫
<lb ed="T" n="0749a28"/>作是說。如來滅後後五百歲，有持戒修福
<lb n="0749a29" ed="T"/>者，於此章句能生信心，以此爲實，當知
<pb xml:id="T08.0235.0749b" ed="T" n="0749b"/>
<lb n="0749b01" ed="T"/>是人不於一佛二佛、三、四、五佛而種善根，
<lb ed="T" n="0749b02"/>已於無量千萬佛所種諸善根。聞是章句，
<lb ed="T" n="0749b03"/>乃至一念生淨信者，須菩提！如來悉知悉
<lb n="0749b04" ed="T"/>見是諸衆生得如是無量福德。何以故？是
<lb n="0749b05" ed="T"/>諸衆生無復我相、人相、衆生相、壽者相。</p><p xml:id="pT08p0749b0516" cb:place="inline">「無法
<lb n="0749b06" ed="T"/>相，亦無非法相。何以故？是諸衆生若心取
<lb n="0749b07" ed="T"/>相，則爲著我、人、衆生、壽者。</p><p xml:id="pT08p0749b0711" cb:place="inline">「若取法相，卽著
<lb ed="T" n="0749b08"/>我、人、衆生、壽者。何以故？若取非法相，卽著
<lb ed="T" n="0749b09"/>我、人、衆生、壽者。是故不應取法，不應取非
<lb n="0749b10" ed="T"/>法。以是義故，如來常說：『汝等比丘，知我說
<lb n="0749b11" ed="T"/>法，如筏喩者，法尙應捨，何況非法。』</p>
<lb n="0749b12" ed="T"/><p xml:id="pT08p0749b1201">「須菩提！於意云何？如來得阿耨多羅三藐
<lb n="0749b13" ed="T"/>三菩提耶？如來有所說法耶？」</p><p xml:id="pT08p0749b1312" cb:place="inline">須菩提言：「如
<lb ed="T" n="0749b14"/>我解佛所說義，無有定法名阿耨多羅三
<lb ed="T" n="0749b15"/>藐三菩提，亦無有定法如來可說。何以故？
<lb n="0749b16" ed="T"/>如來所說法，皆不可取、不可說、非法、非非法。
<lb n="0749b17" ed="T"/>所以者何？一切賢聖皆以無爲法而有差
<lb n="0749b18" ed="T"/>別。」</p><p xml:id="pT08p0749b1802" cb:place="inline">「須菩提！於意云何？若人滿三千大千世
<lb n="0749b19" ed="T"/>界七寶以用布施，是人所得福德，寧爲多不？」</p>
<lb ed="T" n="0749b20"/><p xml:id="pT08p0749b2001">須菩提言：「甚多，世尊！何以故？是福德卽非
<lb n="0749b21" ed="T"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0749b2101" n="0749b2101"/><anchor xml:id="beg0749b2101" n="0749b2101"/>福德<anchor xml:id="end0749b2101"/>性，是故如來說福德多。」</p><p xml:id="pT08p0749b2112" cb:place="inline">「若復有人，於
<lb ed="T" n="0749b22"/>此經中受持乃至四句偈等，爲他人說，其
<lb n="0749b23" ed="T"/>福勝彼。何以故？須菩提！一切諸佛及諸佛
<lb n="0749b24" ed="T"/>阿耨多羅三藐三菩提法，皆從此經出。須菩
<lb n="0749b25" ed="T"/>提！所謂佛法者，卽非佛法。</p>
<lb n="0749b26" ed="T"/><p xml:id="pT08p0749b2601">「須菩提！於意云何？須陀洹能作是念，『我得
<lb ed="T" n="0749b27"/>須陀洹果』不？」</p><p xml:id="pT08p0749b2706" cb:place="inline">須菩提言：「不也，世尊！何以故？
<lb n="0749b28" ed="T"/>須陀洹名爲入流，而無所入，不入色、聲、香、
<lb ed="T" n="0749b29"/>味、觸、法，是名須陀洹。」</p><p xml:id="pT08p0749b2909" cb:place="inline">「須菩提！於意云何？斯
<pb xml:id="T08.0235.0749c" ed="T" n="0749c"/>
<lb ed="T" n="0749c01"/>陀含能作是念，『我得斯陀含果』不？」</p><p xml:id="pT08p0749c0114" cb:place="inline">須菩提
<lb ed="T" n="0749c02"/>言：「不也，世尊！何以故？斯陀含名一往來，而
<lb ed="T" n="0749c03"/>實無往來，是名斯陀含。」</p><p xml:id="pT08p0749c0310" cb:place="inline">「須菩提！於意云何？
<lb n="0749c04" ed="T"/>阿那含能作是念，『我得阿那含果』不？」</p><p xml:id="pT08p0749c0415" cb:place="inline">須菩提
<lb n="0749c05" ed="T"/>言：「不也，世尊！何以故？阿那含名爲不來，而
<lb ed="T" n="0749c06"/>實無<anchor xml:id="nkr_note_orig_0749001" n="0749001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0749001" n="0749001"/><anchor xml:id="beg0749001" n="0749001"/>來<anchor xml:id="end0749001"/>，是故名阿那含。」</p><p xml:id="pT08p0749c0610" cb:place="inline">「須菩提！於意云
<lb n="0749c07" ed="T"/>何？阿羅漢能作是念，『我得阿羅漢道』不？」</p><p xml:id="pT08p0749c0716" cb:place="inline">須
<lb ed="T" n="0749c08"/>菩提言：「不也，世尊！何以故？實無有法名阿
<lb ed="T" n="0749c09"/>羅漢。世尊！若阿羅漢作是念『我得阿羅漢
<lb n="0749c10" ed="T"/>道』，卽爲著我、人、衆生、壽者。世尊！佛說我得
<lb n="0749c11" ed="T"/>無諍三昧人中最爲第一，是第一離欲阿羅
<lb ed="T" n="0749c12"/>漢。我不作是念：『我是離欲阿羅漢。』世尊！我
<lb ed="T" n="0749c13"/>若作是念『我得阿羅漢道』，世尊則不說須
<lb ed="T" n="0749c14"/>菩提是<anchor xml:id="nkr_note_orig_0749002" n="0749002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0749002" n="0749002"/><anchor xml:id="beg0749002" n="0749002"/>樂阿蘭那行者<anchor xml:id="end0749002"/>。以須菩提實無所
<lb ed="T" n="0749c15"/>行，而名須菩提是樂阿蘭那行。」</p>
<lb ed="T" n="0749c16"/><p xml:id="pT08p0749c1601">佛吿須菩提：「於意云何？如來昔在<anchor xml:id="nkr_note_orig_0749003" n="0749003"/><anchor xml:id="beg0749003" n="0749003"/>然燈
<lb ed="T" n="0749c17"/>佛<anchor xml:id="end0749003"/>所，於法有所得<anchor xml:id="nkr_note_orig_0749004" n="0749004"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0749004" n="0749004"/><anchor xml:id="beg0749004" n="0749004"/>不<anchor xml:id="end0749004"/>？」</p><p xml:id="pT08p0749c1709" cb:place="inline">「世尊！如來在然燈
<lb ed="T" n="0749c18"/>佛所，於法實無所得。」</p><p xml:id="pT08p0749c1809" cb:place="inline">「須菩提！於意云何？菩
<lb ed="T" n="0749c19"/>薩莊嚴佛土不？」</p><p xml:id="pT08p0749c1907" cb:place="inline">「不也，世尊！何以故？莊嚴佛
<lb ed="T" n="0749c20"/>土者，<anchor xml:id="nkr_note_orig_0749005" n="0749005"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0749005" n="0749005"/><anchor xml:id="beg0749005" n="0749005"/>則<anchor xml:id="end0749005"/>非莊嚴，是名莊嚴。」</p><p xml:id="pT08p0749c2011" cb:place="inline">「是故須菩提，諸
<lb n="0749c21" ed="T"/>菩薩摩訶薩應如是生淸淨心，不應住色
<lb n="0749c22" ed="T"/>生心，不應住聲、香、味、觸、法生心，應無所
<lb n="0749c23" ed="T"/>住而生其心。</p><p xml:id="pT08p0749c2306" cb:place="inline">「須菩提！譬如有人，身如須彌
<lb ed="T" n="0749c24"/>山王，於意云何？是身爲大不？」</p><p xml:id="pT08p0749c2412" cb:place="inline">須菩提言：「甚
<lb n="0749c25" ed="T"/>大，世尊！何以故？佛說非身，是名大身。」</p><p xml:id="pT08p0749c2515" cb:place="inline">「須菩
<lb n="0749c26" ed="T"/>提！如恒河中所<anchor xml:id="nkr_note_add_0749c2601" n="0749c2601"/><anchor xml:id="beg0749c2601" n="0749c2601"/>有<anchor xml:id="end0749c2601"/>沙數，如是沙等恒河，於
<lb n="0749c27" ed="T"/>意云何？是諸恒河沙寧爲多不？」</p><p xml:id="pT08p0749c2713" cb:place="inline">須菩提言：「甚
<lb ed="T" n="0749c28"/>多，世尊！但諸恒河尙多無數，何況其沙。」</p><p xml:id="pT08p0749c2816" cb:place="inline">「須菩
<lb ed="T" n="0749c29"/>提！我今實言吿汝，若有善男子、善女人，以
<pb xml:id="T08.0235.0750a" ed="T" n="0750a"/>
<lb ed="T" n="0750a01"/>七寶滿爾所恒河沙數三千大千世界以用
<lb ed="T" n="0750a02"/>布施，得福多不？」</p><p xml:id="pT08p0750a0207" cb:place="inline">須菩提言：「甚多，世尊！」</p><p xml:id="pT08p0750a0215" cb:place="inline">佛吿
<lb ed="T" n="0750a03"/>須菩提：「若善男子、善女人於此經中，乃至
<lb n="0750a04" ed="T"/>受持四句偈等，爲他人說，而此福德勝前
<lb n="0750a05" ed="T"/>福德。</p>
<lb ed="T" n="0750a06"/><p xml:id="pT08p0750a0601">「復次，須菩提！隨說是經，乃至四句偈等，當知
<lb ed="T" n="0750a07"/>此處，一切世間天、人、阿修羅皆應供養，如佛
<lb ed="T" n="0750a08"/>塔廟，何況有人盡能受持讀誦？須菩提！當
<lb ed="T" n="0750a09"/>知是人成就最上、第一、希有之法，若是經典
<lb ed="T" n="0750a10"/>所在之處，則爲有佛，若尊重弟子。」</p>
<lb n="0750a11" ed="T"/><p xml:id="pT08p0750a1101">爾時，須菩提白佛言：「世尊！當何名此經？我
<lb ed="T" n="0750a12"/>等云何奉持？」</p><p xml:id="pT08p0750a1206" cb:place="inline">佛吿須菩提：「是經名爲『金剛般
<lb ed="T" n="0750a13"/>若波羅蜜』。以是名字，汝當奉持。所以者何？
<lb n="0750a14" ed="T"/>須菩提！佛說般若波羅蜜，<anchor xml:id="beg_1" type="star"/>則<anchor xml:id="end_1"/>非般若波羅
<lb n="0750a15" ed="T"/>蜜。須菩提！於意云何？如來有所說法不？」</p><p xml:id="pT08p0750a1516" cb:place="inline">須
<lb n="0750a16" ed="T"/>菩提白佛言：「世尊！如來無所說。」</p><p xml:id="pT08p0750a1613" cb:place="inline">「須菩提！於
<lb ed="T" n="0750a17"/>意云何？三千大千世界所有微塵是爲多不？」</p>
<lb ed="T" n="0750a18"/><p xml:id="pT08p0750a1801">須菩提言：「甚多，世尊！」</p><p xml:id="pT08p0750a1809" cb:place="inline">「須菩提！諸微塵，如來
<lb ed="T" n="0750a19"/>說非微塵，是名微塵。如來說世界，非世界，
<lb n="0750a20" ed="T"/>是名世界。</p><p xml:id="pT08p0750a2005" cb:place="inline">「須菩提！於意云何？可以三十二
<lb ed="T" n="0750a21"/>相見如來不？」</p><p xml:id="pT08p0750a2106" cb:place="inline">「不也，世尊！不可以三十二
<lb ed="T" n="0750a22"/>相得見如來。何以故？如來說三十二相，卽
<lb ed="T" n="0750a23"/>是非相，是名三十二相。」</p><p xml:id="pT08p0750a2310" cb:place="inline">「須菩提！若有善男
<lb n="0750a24" ed="T"/>子、善女人，以恒河沙等身命布施；若復有
<lb ed="T" n="0750a25"/>人，於此經中，乃至受持四句偈等，爲他人
<lb ed="T" n="0750a26"/>說，其福甚多。」</p>
<lb ed="T" n="0750a27"/><p xml:id="pT08p0750a2701">爾時，須菩提聞說是經，深解義趣，涕淚悲
<lb n="0750a28" ed="T"/>泣，而白佛言：「希有世尊！佛說如是甚深經
<lb ed="T" n="0750a29"/>典，我從昔來所得慧眼，未曾得聞如是之
<pb n="0750b" ed="T" xml:id="T08.0235.0750b"/>
<lb n="0750b01" ed="T"/>經。世尊！若復有人得聞是經，信心淸淨，則
<lb n="0750b02" ed="T"/>生實相，當知是人，成就第一希有功德。世
<lb ed="T" n="0750b03"/>尊！是實相者，則是非相，是故如來說名實相。
<lb ed="T" n="0750b04"/>世尊！我今得聞如是經典，信解、受持不足
<lb ed="T" n="0750b05"/>爲難，若當來世後五百歲，其有衆生得聞
<lb n="0750b06" ed="T"/>是經，信解、受持，是人則爲第一希有。何以
<lb n="0750b07" ed="T"/>故？此人無我相、人相、衆生相、壽者相。所以者
<lb n="0750b08" ed="T"/>何？我相卽是非相，人相、衆生相、壽者相卽是
<lb n="0750b09" ed="T"/>非相。何以故？離一切諸相，則名諸佛。」</p><p xml:id="pT08p0750b0915" cb:place="inline">佛吿
<lb n="0750b10" ed="T"/>須菩提：「如是，如是！若復有人得聞是經，不
<lb n="0750b11" ed="T"/>驚、不怖、不畏，當知是人甚爲希有。何以故？
<lb n="0750b12" ed="T"/>須菩提！如來說第一波羅蜜，<anchor xml:id="nkr_note_orig_0750001" n="0750001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0750001" n="0750001"/><anchor xml:id="beg0750001" n="0750001"/>非<anchor xml:id="end0750001"/>第一波羅
<lb ed="T" n="0750b13"/>蜜，是名第一波羅蜜。須菩提！忍辱波羅蜜，如
<lb ed="T" n="0750b14"/>來說非忍辱波羅蜜。何以故？須菩提！如我
<lb n="0750b15" ed="T"/>昔爲<anchor xml:id="nkr_note_orig_0750002" n="0750002"/><anchor xml:id="nkr_note_foreign_0750002" n="0750002"/>歌利王割截身體，我於爾時，無我
<lb n="0750b16" ed="T"/>相、無人相、無衆生相、無壽者相。何以故？我
<lb ed="T" n="0750b17"/>於往昔節節支解時，若有我相、人相、衆生
<lb n="0750b18" ed="T"/>相、壽者相，應生瞋恨。須菩提！又念過去於
<lb ed="T" n="0750b19"/>五百世作忍辱仙人，於爾所世，無我相、無
<lb n="0750b20" ed="T"/>人相、無衆生相、無壽者相。是故，須菩提！菩
<lb n="0750b21" ed="T"/>薩應離一切相，發阿耨多羅三藐三菩提
<lb ed="T" n="0750b22"/>心，不應住色生心，不應住聲、香、味、觸、法
<lb ed="T" n="0750b23"/>生心，應生無所住心。若心有住，則爲非
<lb ed="T" n="0750b24"/>住。是故，佛說菩薩心不應住色布施。</p><p xml:id="pT08p0750b2415" cb:place="inline">「須菩
<lb ed="T" n="0750b25"/>提！菩薩爲利益一切衆生，應如是布施。如
<lb ed="T" n="0750b26"/>來說：『一切諸相，卽是非相。』又說：『一切衆生，
<lb n="0750b27" ed="T"/><anchor xml:id="beg_2" type="star"/>則<anchor xml:id="end_2"/>非衆生。』</p><p xml:id="pT08p0750b2705" cb:place="inline">「須菩提！如來是眞語者、實語者、
<lb n="0750b28" ed="T"/>如語者、不誑語者、不異語者。</p><p xml:id="pT08p0750b2812" cb:place="inline">「須菩提！如來
<lb ed="T" n="0750b29"/>所得法，此法無實無虛。須菩提！若菩薩心住
<pb n="0750c" ed="T" xml:id="T08.0235.0750c"/>
<lb ed="T" n="0750c01"/>於法而行布施，如人入闇，則無所見；若菩
<lb n="0750c02" ed="T"/>薩心不住法而行布施，如人有目，日光明
<lb n="0750c03" ed="T"/>照，見種種色。</p><p xml:id="pT08p0750c0306" cb:place="inline">「須菩提！當來之世，若有善男
<lb ed="T" n="0750c04"/>子、善女人，能於此經受持、讀誦，則爲如來
<lb n="0750c05" ed="T"/>以佛智慧悉知是人，悉見是人，皆得成就
<lb ed="T" n="0750c06"/>無量無邊功德。</p>
<lb n="0750c07" ed="T"/><p xml:id="pT08p0750c0701">「須菩提！若有善男子、善女人，初日分以恒
<lb n="0750c08" ed="T"/>河沙等身布施，中日<anchor xml:id="nkr_note_orig_0750003" n="0750003"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0750003" n="0750003"/><anchor xml:id="beg0750003" n="0750003"/>分<anchor xml:id="end0750003"/>復以恒河沙等身
<lb n="0750c09" ed="T"/>布施，後日分亦以恒河沙等身布施，如是
<lb ed="T" n="0750c10"/>無量百千萬億劫以身布施；若復有人，聞此
<lb ed="T" n="0750c11"/>經典，信心不逆，其福勝彼，何況書寫、受持、讀
<lb ed="T" n="0750c12"/>誦、爲人解說。</p><p xml:id="pT08p0750c1206" cb:place="inline">「須菩提！以要言之，是經有不
<lb ed="T" n="0750c13"/>可思議、不可稱量、無邊功德。如來爲<anchor xml:id="nkr_note_orig_0750004" n="0750004"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0750004" n="0750004"/><anchor xml:id="beg0750004" n="0750004"/>發大乘
<lb n="0750c14" ed="T"/>者<anchor xml:id="end0750004"/>說，爲<anchor xml:id="nkr_note_orig_0750005" n="0750005"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0750005" n="0750005"/><anchor xml:id="beg0750005" n="0750005"/>發最上乘者<anchor xml:id="end0750005"/>說。若有人能受持、
<lb n="0750c15" ed="T"/>讀誦、廣爲人說，如來悉知是人，悉見是人，
<lb ed="T" n="0750c16"/>皆得成就不可量、不可稱、無有邊、不可思議
<lb ed="T" n="0750c17"/>功德，如是人等，則爲荷擔如來阿耨多羅三
<lb ed="T" n="0750c18"/>藐三菩提。何以故？須菩提！若<anchor xml:id="nkr_note_orig_0750006" n="0750006"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0750006" n="0750006"/><anchor xml:id="beg0750006" n="0750006"/>樂小法者<anchor xml:id="end0750006"/>，
<lb ed="T" n="0750c19"/>著我見、人見、衆生見、壽者見，則於此經，不
<lb n="0750c20" ed="T"/>能聽受、讀誦、爲人解說。</p><p xml:id="pT08p0750c2010" cb:place="inline">「須菩提！在在處處
<lb ed="T" n="0750c21"/>若有此經，一切世間天、人、阿修羅所應供
<lb ed="T" n="0750c22"/>養；當知此處則爲是塔，皆應恭敬、作禮、圍
<lb n="0750c23" ed="T"/>繞，以諸華香而散其處。</p>
<lb n="0750c24" ed="T"/><p xml:id="pT08p0750c2401">「復次，須菩提！善男子、善女人受持、讀誦此經，
<lb n="0750c25" ed="T"/>若爲人輕賤，是人先世<anchor xml:id="nkr_note_orig_0750007" n="0750007"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0750007" n="0750007"/><anchor xml:id="beg0750007" n="0750007"/>罪<anchor xml:id="end0750007"/>業應墮惡道，以
<lb ed="T" n="0750c26"/>今世人輕賤故，先世<anchor xml:id="beg_3" type="star"/>罪<anchor xml:id="end_3"/>業則爲消滅，當
<lb n="0750c27" ed="T"/>得阿耨多羅三藐三菩提。</p><p xml:id="pT08p0750c2711" cb:place="inline">「須菩提！我念過
<lb ed="T" n="0750c28"/>去無量阿僧祇劫，於然燈佛前，得値八百
<lb n="0750c29" ed="T"/>四千萬億那由他諸佛，悉皆供養承事，無空
<pb n="0751a" xml:id="T08.0235.0751a" ed="T"/>
<lb n="0751a01" ed="T"/>過者；若復有人，於後末世，能受持、讀誦此
<lb ed="T" n="0751a02"/>經，所得功德，於我所供養諸佛功德，百分
<lb n="0751a03" ed="T"/>不及一，千萬億分乃至算數、譬喩所不能
<lb ed="T" n="0751a04"/>及。</p><p xml:id="pT08p0751a0402" cb:place="inline">「須菩提！若善男子、善女人於後末世，有
<lb ed="T" n="0751a05"/>受持、讀誦此經所得功德，我若具說者，或
<lb n="0751a06" ed="T"/>有人聞，心則狂亂，狐疑不信。須菩提！當知
<lb ed="T" n="0751a07"/>是經義不可思議，果報亦不可思議。」</p>
<lb n="0751a08" ed="T"/><p xml:id="pT08p0751a0801">爾時，須菩提白佛言：「世尊！善男子、善女人
<lb n="0751a09" ed="T"/>發阿耨多羅三藐三菩提心，云何應住？云何
<lb ed="T" n="0751a10"/>降伏其心？」</p><p xml:id="pT08p0751a1005" cb:place="inline">佛吿須菩提：「善男子、善女人發
<lb ed="T" n="0751a11"/>阿耨多羅三藐三菩<anchor xml:id="nkr_note_orig_0751001" n="0751001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0751001" n="0751001"/><anchor xml:id="beg0751001" n="0751001"/>提<anchor xml:id="end0751001"/>者，當生如是心：『我
<lb ed="T" n="0751a12"/>應滅度一切衆生。滅度一切衆生已，而無
<lb ed="T" n="0751a13"/>有一衆生實滅度者。』何以故？須菩提！若菩
<lb ed="T" n="0751a14"/>薩有我相、人相、衆生相、壽者相，則非菩薩。所
<lb n="0751a15" ed="T"/>以者何？須菩提！實無有法發阿耨多羅三
<lb n="0751a16" ed="T"/>藐三菩<anchor xml:id="nkr_note_orig_0751002" n="0751002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0751002" n="0751002"/><anchor xml:id="beg0751002" n="0751002"/>提<anchor xml:id="end0751002"/>者。</p><p xml:id="pT08p0751a1606" cb:place="inline">「須菩提！於意云何？如來於然
<lb n="0751a17" ed="T"/>燈佛所，有法得阿耨多羅三藐三菩提不？」</p>
<lb n="0751a18" ed="T"/><p xml:id="pT08p0751a1801">「不也，世尊！如我解佛所說義，佛於然燈佛
<lb n="0751a19" ed="T"/>所，無有法得阿耨多羅三藐三菩提。」</p><p xml:id="pT08p0751a1915" cb:place="inline">佛言：
<lb n="0751a20" ed="T"/>「如是，如是！須菩提！實無有法，如來得阿
<lb n="0751a21" ed="T"/>耨多羅三藐三菩提。須菩提！若有法，如來
<lb ed="T" n="0751a22"/>得阿耨多羅三藐三菩提者，然燈佛則不
<lb n="0751a23" ed="T"/>與我<anchor xml:id="nkr_note_orig_0751003" n="0751003"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0751003" n="0751003"/><anchor xml:id="beg0751003" n="0751003"/>受<anchor xml:id="end0751003"/>記：『汝於來世當得作佛，號釋迦
<lb n="0751a24" ed="T"/>牟尼。』以實無有法得阿耨多羅三藐三菩
<lb n="0751a25" ed="T"/>提，是故然燈佛與我<anchor xml:id="beg_4" type="star"/>受<anchor xml:id="end_4"/>記，作是言：『汝於來
<lb n="0751a26" ed="T"/>世當得作佛，號釋迦牟尼。』何以故？如來者，
<lb n="0751a27" ed="T"/>卽諸法如義。</p><p xml:id="pT08p0751a2706" cb:place="inline">「若有人言『如來得阿耨多羅
<lb n="0751a28" ed="T"/>三藐三菩提』，須菩提！實無有法，佛得阿耨
<lb n="0751a29" ed="T"/>多羅三藐三菩提。須菩提！如來所得阿耨多
<pb ed="T" xml:id="T08.0235.0751b" n="0751b"/>
<lb n="0751b01" ed="T"/>羅三藐三菩提，於是中無實無虛，是故如
<lb ed="T" n="0751b02"/>來說：『一切法皆是佛法。』須菩提！所言一切法
<lb ed="T" n="0751b03"/>者，卽非一切法，是故名一切法。</p><p xml:id="pT08p0751b0313" cb:place="inline">「須菩提！譬
<lb n="0751b04" ed="T"/>如人身長、大。」</p><p xml:id="pT08p0751b0406" cb:place="inline">須菩提言：「世尊！如來說人身
<lb ed="T" n="0751b05"/>長、大，則爲非大身，是名大身。」</p><p xml:id="pT08p0751b0512" cb:place="inline">「須菩提！菩薩
<lb ed="T" n="0751b06"/>亦如是，若作是言『我當滅度無量衆生』，則
<lb ed="T" n="0751b07"/>不名菩薩。何以故？須菩提！實無有法名
<lb n="0751b08" ed="T"/>爲菩薩。是故，佛說：『一切法無我、無人、無衆生、
<lb n="0751b09" ed="T"/>無壽者。』須菩提！若菩薩作是言『我當莊嚴
<lb n="0751b10" ed="T"/>佛土』，是不名菩薩。何以故？如來說莊嚴佛
<lb ed="T" n="0751b11"/>土者，卽非莊嚴，是名莊嚴。須菩提！若菩薩
<lb n="0751b12" ed="T"/>通達無我<anchor xml:id="nkr_note_add_0751b1201" n="0751b1201"/>、法者，如來說名眞是菩薩。</p>
<lb n="0751b13" ed="T"/><p xml:id="pT08p0751b1301">「須菩提！於意云何？如來有肉眼不？」</p><p xml:id="pT08p0751b1314" cb:place="inline">「如是，
<lb n="0751b14" ed="T"/>世尊！如來有肉眼。」</p><p xml:id="pT08p0751b1408" cb:place="inline">「須菩提！於意云何？如來
<lb ed="T" n="0751b15"/>有天眼不？」</p><p xml:id="pT08p0751b1505" cb:place="inline">「如是，世尊！如來有天眼。」</p><p xml:id="pT08p0751b1514" cb:place="inline">「須菩
<lb n="0751b16" ed="T"/>提！於意云何？如來有慧眼不？」</p><p xml:id="pT08p0751b1612" cb:place="inline">「如是，世尊！
<lb ed="T" n="0751b17"/>如來有慧眼。」</p><p xml:id="pT08p0751b1706" cb:place="inline">「須菩提！於意云何？如來有法
<lb ed="T" n="0751b18"/>眼不？」</p><p xml:id="pT08p0751b1803" cb:place="inline">「如是，世尊！如來有法眼。」</p><p xml:id="pT08p0751b1812" cb:place="inline">「須菩提！於
<lb n="0751b19" ed="T"/>意云何？如來有佛眼不？」</p><p xml:id="pT08p0751b1910" cb:place="inline">「如是，世尊！如來
<lb n="0751b20" ed="T"/>有佛眼。」</p><p xml:id="pT08p0751b2004" cb:place="inline">「須菩提！於意云何？<anchor xml:id="nkr_note_orig_0751004" n="0751004"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0751004" n="0751004"/><anchor xml:id="beg0751004" n="0751004"/>恒<anchor xml:id="end0751004"/>河中所有
<lb n="0751b21" ed="T"/>沙，佛說是沙不？」</p><p xml:id="pT08p0751b2107" cb:place="inline">「如是，世尊！如來說是沙。」</p><p xml:id="pT08p0751b2116" cb:place="inline">「須
<lb n="0751b22" ed="T"/>菩提！於意云何？如一恒河中所有沙，有如
<lb n="0751b23" ed="T"/>是<anchor xml:id="nkr_note_orig_0751005" n="0751005"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0751005" n="0751005"/><anchor xml:id="beg0751005" n="0751005"/>等<anchor xml:id="end0751005"/>恒河，是諸恒河所有沙數佛世界，如
<lb n="0751b24" ed="T"/>是寧爲多不？」</p><p xml:id="pT08p0751b2406" cb:place="inline">「甚多，世尊！」</p><p xml:id="pT08p0751b2410" cb:place="inline">佛吿須菩提：「爾所
<lb n="0751b25" ed="T"/>國土中，所有衆生若干種心，如來悉知。何以
<lb n="0751b26" ed="T"/>故？如來說諸心，皆爲非心，是名爲心。所以
<lb ed="T" n="0751b27"/>者何？須菩提！過去心不可得，現在心不可
<lb ed="T" n="0751b28"/>得，未來心不可得。</p>
<lb n="0751b29" ed="T"/><p xml:id="pT08p0751b2901">「須菩提！於意云何？若有人滿三千大千世
<pb xml:id="T08.0235.0751c" ed="T" n="0751c"/>
<lb n="0751c01" ed="T"/>界七寶以用布施，是人以是因緣得福多
<lb n="0751c02" ed="T"/>不？」</p><p xml:id="pT08p0751c0202" cb:place="inline">「如是，世尊！此人以是因緣得福甚多。」</p>
<lb n="0751c03" ed="T"/><p xml:id="pT08p0751c0301">「須菩提！若福德有實，如來不說得福德多；
<lb ed="T" n="0751c04"/>以福德無故，如來說得福德多。</p>
<lb ed="T" n="0751c05"/><p xml:id="pT08p0751c0501">「須菩提！於意云何？佛可以具足色身見
<lb n="0751c06" ed="T"/>不？」</p><p xml:id="pT08p0751c0602" cb:place="inline">「不也，世尊！如來不應以具足色身見。何
<lb ed="T" n="0751c07"/>以故？如來說具足色身，卽非具足色身，是
<lb ed="T" n="0751c08"/>名具足色身。」</p><p xml:id="pT08p0751c0806" cb:place="inline">「須菩提！於意云何？如來可以
<lb ed="T" n="0751c09"/>具足諸相見不？」</p><p xml:id="pT08p0751c0907" cb:place="inline">「不也，世尊！如來不應以
<lb n="0751c10" ed="T"/>具足諸相見。何以故？如來說諸相具足，卽
<lb ed="T" n="0751c11"/>非具足，是名諸相具足。」</p><p xml:id="pT08p0751c1110" cb:place="inline">「須菩提！汝勿謂如
<lb n="0751c12" ed="T"/>來作是念，『我當有所說法』。莫作是念，何以
<lb n="0751c13" ed="T"/>故？若人言『如來有所說法』，卽爲謗佛，不
<lb n="0751c14" ed="T"/>能解我所說故。須菩提！說法者，無法可
<lb n="0751c15" ed="T"/>說，是名說法。」</p>
<lb n="0751c16" ed="T"/><p xml:id="pT08p0751c1601">爾時，慧命須菩提白佛言：「世尊！頗有衆生
<lb n="0751c17" ed="T"/>於未來世，聞說是法生信心不？」</p><p xml:id="pT08p0751c1713" cb:place="inline">佛言：「須
<lb n="0751c18" ed="T"/>菩提！彼非衆生，非不衆生。何以故？須菩
<lb n="0751c19" ed="T"/>提！衆生、衆生者，如來說非衆生，是名衆生。」</p>
<lb ed="T" n="0751c20"/><p xml:id="pT08p0751c2001">須菩提白佛言：「世尊！佛得阿耨多羅三藐
<lb ed="T" n="0751c21"/>三菩提，爲無所得耶？」</p><p xml:id="pT08p0751c2109" cb:place="inline">「<anchor xml:id="nkr_note_orig_0751006" n="0751006"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0751006" n="0751006"/><anchor xml:id="beg0751006" n="0751006"/>如<anchor xml:id="end0751006"/>是，如是！須菩提！
<lb n="0751c22" ed="T"/>我於阿耨多羅三藐三菩提乃至無有少法
<lb n="0751c23" ed="T"/>可得，是名阿耨多羅三藐三菩提。</p>
<lb n="0751c24" ed="T"/><p xml:id="pT08p0751c2401">「復次，須菩提！是法平等，無有高下，是名阿
<lb ed="T" n="0751c25"/>耨多羅三藐三菩提；以無我、無人、無衆生、無
<lb ed="T" n="0751c26"/>壽者，修一切善法，則得阿耨多羅三藐三菩
<lb ed="T" n="0751c27"/>提。須菩提！所言善法者，如來說<anchor xml:id="nkr_note_orig_0751007" n="0751007"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0751007" n="0751007"/><anchor xml:id="beg0751007" n="0751007"/>非<anchor xml:id="end0751007"/>善法，
<lb ed="T" n="0751c28"/>是名善法。</p>
<lb ed="T" n="0751c29"/><p xml:id="pT08p0751c2901">「須菩提！若三千大千世界中所有諸<name role="" type="person">須彌山</name>
<pb ed="T" xml:id="T08.0235.0752a" n="0752a"/>
<lb n="0752a01" ed="T"/>王，如是等七寶聚，有人持用布施；若人以
<lb n="0752a02" ed="T"/>此《般若波羅蜜經》，乃至四句偈等，受持、讀誦、
<lb n="0752a03" ed="T"/>爲他人說，於前福德百分不及一，<anchor xml:id="nkr_note_orig_0752001" n="0752001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0752001" n="0752001"/><anchor xml:id="beg0752001" n="0752001"/>百<anchor xml:id="end0752001"/>千
<lb n="0752a04" ed="T"/>萬億分，乃至算數、譬喩所不能及。</p>
<lb n="0752a05" ed="T"/><p xml:id="pT08p0752a0501">「須菩提！於意云何？汝等勿謂如來作是念：
<lb ed="T" n="0752a06"/>『我當度衆生。』須菩提！莫作是念。何以故？
<lb ed="T" n="0752a07"/>實無有衆生如來度者，若有衆生如來度
<lb ed="T" n="0752a08"/>者，如來則有我、人、衆生、壽者。須菩提！如來
<lb ed="T" n="0752a09"/>說有我者，則非有我，而凡夫之人以爲有
<lb n="0752a10" ed="T"/>我。須菩提！凡夫者，如來說則非凡<anchor xml:id="nkr_note_orig_0752002" n="0752002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0752002" n="0752002"/><anchor xml:id="beg0752002" n="0752002"/>夫<anchor xml:id="end0752002"/>。</p>
<lb n="0752a11" ed="T"/><p xml:id="pT08p0752a1101">「須菩提！於意云何？可以三十二相觀如
<lb ed="T" n="0752a12"/>來不？」</p><p xml:id="pT08p0752a1203" cb:place="inline">須菩提言：「如是，如是！以三十二相
<lb n="0752a13" ed="T"/>觀如來。」</p><p xml:id="pT08p0752a1304" cb:place="inline">佛言：「須菩提！若以三十二相觀
<lb ed="T" n="0752a14"/>如來者，轉輪聖王則是如來。」</p><p xml:id="pT08p0752a1412" cb:place="inline">須菩提白佛
<lb ed="T" n="0752a15"/>言：「世尊！如我解佛所說義，不應以三十
<lb n="0752a16" ed="T"/>二相觀如來。」</p><p xml:id="pT08p0752a1606" cb:place="inline">爾時，世尊而說偈言：</p>
<lb ed="T" n="0752a17"/><lg type="regular" xml:id="lgT08p0752a1701" subtype="v5"><l>「若以色見我，</l><l>以音聲求我，</l>
<lb n="0752a18" ed="T"/><l>是人行邪道，</l><l>不能見如來。</l></lg>
<lb n="0752a19" ed="T"/><p xml:id="pT08p0752a1901">「須菩提！汝若作是念：『如來不以具足相故，
<lb n="0752a20" ed="T"/>得阿耨多羅三藐三菩提。』須菩提！莫作是
<lb n="0752a21" ed="T"/>念：『如來不以具足相故，得阿耨多羅三藐
<lb n="0752a22" ed="T"/>三菩提。』</p><p xml:id="pT08p0752a2204" cb:place="inline">「須菩提！<anchor xml:id="nkr_note_add_0752a2201" n="0752a2201"/><anchor xml:id="beg0752a2201" n="0752a2201"/>汝<anchor xml:id="end0752a2201"/>若作是念：『發阿耨多羅
<lb n="0752a23" ed="T"/>三藐三菩<anchor xml:id="nkr_note_orig_0752003" n="0752003"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0752003" n="0752003"/><anchor xml:id="beg0752003" n="0752003"/>提<anchor xml:id="end0752003"/>者，說諸法斷滅<anchor xml:id="nkr_note_orig_0752004" n="0752004"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0752004" n="0752004"/><anchor xml:id="beg0752004" n="0752004"/>相<anchor xml:id="end0752004"/>。』莫作是
<lb ed="T" n="0752a24"/>念。何以故？發阿耨多羅三藐三菩提心者，
<lb ed="T" n="0752a25"/>於法不說斷滅相。</p><p xml:id="pT08p0752a2508" cb:place="inline">「須菩提！若菩薩以滿恒
<lb ed="T" n="0752a26"/>河沙等世界七<anchor xml:id="nkr_note_orig_0752005" n="0752005"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0752005" n="0752005"/><anchor xml:id="beg0752005" n="0752005"/>寶<anchor xml:id="end0752005"/>布施；若復有人知一切
<lb n="0752a27" ed="T"/>法無我，得成於忍，此菩薩勝前菩薩所得
<lb n="0752a28" ed="T"/>功<anchor xml:id="nkr_note_orig_0752006" n="0752006"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0752006" n="0752006"/><anchor xml:id="beg0752006" n="0752006"/>德<anchor xml:id="end0752006"/>。須菩提！以諸菩薩不受福德故。」</p><p xml:id="pT08p0752a2815" cb:place="inline">須
<lb n="0752a29" ed="T"/>菩提白佛言：「世尊！云何菩薩不受福德？」</p><p xml:id="pT08p0752a2916" cb:place="inline">「須
<pb n="0752b" xml:id="T08.0235.0752b" ed="T"/>
<lb ed="T" n="0752b01"/>菩提！菩薩所作福德，不應貪著，是故說不
<lb ed="T" n="0752b02"/>受福德。</p>
<lb ed="T" n="0752b03"/><p xml:id="pT08p0752b0301">「須菩提！若有人言『如來若來若去、若坐若
<lb ed="T" n="0752b04"/>臥』，是人不解我所說義。何以故？如來者，無
<lb n="0752b05" ed="T"/>所從來，亦無所去，故名如來。</p>
<lb ed="T" n="0752b06"/><p xml:id="pT08p0752b0601">「須菩提！若善男子、善女人以三千大千世界
<lb n="0752b07" ed="T"/>碎爲微塵，於意云何？是微塵衆寧爲多不？」</p>
<lb n="0752b08" ed="T"/><p xml:id="pT08p0752b0801">「甚多，世尊！何以故？若是微塵衆實有者，佛
<lb ed="T" n="0752b09"/>則不說是微塵衆。所以者何？佛說微塵衆，
<lb ed="T" n="0752b10"/>則非微塵衆，是名微塵衆。世尊！如來所說
<lb ed="T" n="0752b11"/>三千大千世界，則非世界，是名世界。何以
<lb ed="T" n="0752b12"/>故？若世界實有者，則是一合相。如來說一合
<lb ed="T" n="0752b13"/>相，則非一合相，是名一合相。」</p><p xml:id="pT08p0752b1312" cb:place="inline">「須菩提！一合
<lb n="0752b14" ed="T"/>相者，則是不可說，但凡夫之人貪著其事。</p>
<lb ed="T" n="0752b15"/><p xml:id="pT08p0752b1501">「須菩提！若人言『佛說我見、人見、衆生見、壽者
<lb n="0752b16" ed="T"/>見』，須菩提！於意云何？是人解我所說義
<lb n="0752b17" ed="T"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0752007" n="0752007"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0752007" n="0752007"/><anchor xml:id="beg0752007" n="0752007"/>不<anchor xml:id="end0752007"/>？」</p><p xml:id="pT08p0752b1702" cb:place="inline">「世尊！是人不解如來所說義。何以故？
<lb n="0752b18" ed="T"/>世尊說我見、人見、衆生見、壽者見，卽非我見、
<lb n="0752b19" ed="T"/>人見、衆生見、壽者見，是名我見、人見、衆生見、
<lb n="0752b20" ed="T"/>壽者見。」</p><p xml:id="pT08p0752b2004" cb:place="inline">「須菩提！發阿耨多羅三藐三菩提心
<lb n="0752b21" ed="T"/>者，於一切法，應如是知，如是見，如是信解，
<lb ed="T" n="0752b22"/>不生法相。須菩提！所言法相者，如來說卽
<lb n="0752b23" ed="T"/>非法相，是名法相。</p><p xml:id="pT08p0752b2308" cb:place="inline">「須菩提！若有人以滿
<lb ed="T" n="0752b24"/>無量阿僧祇世界七寶持用布施，若有善男
<lb ed="T" n="0752b25"/>子、善女人發菩<anchor xml:id="nkr_note_orig_0752008" n="0752008"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0752008" n="0752008"/><anchor xml:id="beg0752008" n="0752008"/>薩<anchor xml:id="end0752008"/>心者，持於此經乃至四
<lb n="0752b26" ed="T"/>句偈等，受持、讀誦、爲人演說，其福勝彼。云何
<lb ed="T" n="0752b27"/>爲人演說？不取於相，如如不動。何以故？</p>
<lb ed="T" n="0752b28"/><lg type="regular" xml:id="lgT08p0752b2801" subtype="v5"><l>「<anchor xml:id="nkr_note_orig_0752009" n="0752009"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0752009" n="0752009"/><anchor xml:id="beg0752009" n="0752009"/>一切有爲法，</l><l>如夢、幻、泡、影，</l>
<lb n="0752b29" ed="T"/><l>如露亦如電，</l><l>應作如是觀。」</l><anchor xml:id="end0752009"/></lg>
<lb ed="T" n="0752b30"/><p xml:id="pT08p0752b3001">佛說是經已，長老須菩提及諸比丘、比丘尼、
<pb xml:id="T08.0235.0752c" ed="T" n="0752c"/>
<lb ed="T" n="0752c01"/>優婆塞、優婆夷，一切世間天、人、阿修羅，聞佛
<lb n="0752c02" ed="T"/>所說，皆大歡喜，信受奉行。</p></cb:div><cb:juan fun="close" n="1" place="inline"><cb:jhead>金剛般若波羅蜜
<lb n="0752c03" ed="T"/>經</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="T" n="0752c04"/><cb:div type="w"><cb:mulu level="1" type="附文">眞言</cb:mulu><anchor xml:id="nkr_note_orig_0752010" n="0752010"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0752010" n="0752010"/><anchor xml:id="beg0752010" n="0752010"/><head>眞言</head>
<lb n="0752c05" ed="T"/><p cb:type="dharani" xml:id="pT08p0752c0501">那謨婆伽跋帝　鉢喇壤　波羅弭多曳　唵
<lb ed="T" n="0752c06"/>伊利底　伊室利　輸盧馱　毘舍耶　毘舍
<lb n="0752c07" ed="T"/>耶　莎婆訶</p><anchor xml:id="end0752010"/></cb:div>
</body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0748026" to="#end0748026"><lem wit="#wit.orig">天竺三藏</lem><rdg wit="#wit1" resp="#resp2">三藏法師</rdg></app>
<app from="#beg0748028" to="#end0748028"><lem wit="#wit.orig">應云何</lem><rdg wit="#wit2" resp="#resp2">云何應</rdg></app>
<app from="#beg0749b2101" to="#end0749b2101"><lem resp="#resp3" wit="#wit.cbeta #wit3 #wit4">福德<note type="cf1">K05n0013_p0980a01</note><note type="cf2">Q05_p0361a26</note></lem><rdg wit="#wit.orig">復福</rdg></app>
<app from="#beg0749001" to="#end0749001"><lem wit="#wit.orig">來</lem><rdg wit="#wit2" resp="#resp2">不來</rdg></app>
<app from="#beg0749004" to="#end0749004"><lem wit="#wit.orig">不</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit5 #wit6 #wit2 #wit1">不不也</rdg></app>
<app from="#beg0749005" to="#end0749005"><lem wit="#wit.orig">則</lem><rdg wit="#wit2" resp="#resp2">卽</rdg></app>
<app from="#beg0749c2601" to="#end0749c2601"><lem wit="#wit.cbeta #wit3 #wit4" resp="#resp3">有<note type="cf1">K05n0013_p0980b17</note><note type="cf2">Q05_p0361b28</note></lem><rdg wit="#wit.orig">所</rdg></app>
<app from="#beg_1" to="#end_1" corresp="#0749005"><lem wit="#wit.orig">則</lem><rdg wit="#wit2" resp="#resp2">卽</rdg></app>
<app from="#beg0750001" to="#end0750001"><lem wit="#wit.orig">非</lem><rdg wit="#wit2" resp="#resp2">卽非</rdg></app>
<app from="#beg_2" to="#end_2" corresp="#0749005"><lem wit="#wit.orig">則</lem><rdg wit="#wit2" resp="#resp2">卽</rdg></app>
<app from="#beg0750003" to="#end0750003"><lem wit="#wit.orig">分</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">亦</rdg></app>
<app from="#beg0750007" to="#end0750007"><lem wit="#wit.orig">罪</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit2"><g ref="#CB00972">辠</g></rdg></app>
<app from="#beg_3" to="#end_3" corresp="#0750007"><lem wit="#wit.orig">罪</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit2"><g ref="#CB00972">辠</g></rdg></app>
<app from="#beg0751001" to="#end0751001"><lem wit="#wit.orig">提</lem><rdg wit="#wit5 #wit6 #wit2" resp="#resp2">提心</rdg></app>
<app from="#beg0751002" to="#end0751002"><lem wit="#wit.orig">提</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit5 #wit6 #wit2 #wit1">提心</rdg></app>
<app from="#beg0751003" to="#end0751003"><lem wit="#wit.orig">受</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit2">授</rdg></app>
<app from="#beg_4" to="#end_4" corresp="#0751003"><lem wit="#wit.orig">受</lem><rdg wit="#wit2" resp="#resp2">授</rdg></app>
<app from="#beg0751004" to="#end0751004"><lem wit="#wit.orig">恒</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit2">知恒</rdg></app>
<app from="#beg0751005" to="#end0751005"><lem wit="#wit.orig">等</lem><rdg wit="#wit6 #wit2" resp="#resp2">沙等</rdg></app>
<app from="#beg0751006" to="#end0751006"><lem wit="#wit.orig">如</lem><rdg wit="#wit5 #wit6 #wit2 #wit1" resp="#resp2">佛言如</rdg></app>
<app from="#beg0751007" to="#end0751007"><lem wit="#wit.orig">非</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit2">卽非</rdg></app>
<app from="#beg0752001" to="#end0752001"><lem wit="#wit.orig">百</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit5"><space quantity="0"/></rdg></app>
<app from="#beg0752002" to="#end0752002"><lem wit="#wit.orig">夫</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit5 #wit6">夫是名凡夫</rdg></app>
<app from="#beg0752a2201" to="#end0752a2201"><lem resp="#resp3" wit="#wit.cbeta #wit3 #wit4">汝<note type="cf1">K05n0013_p0983c10</note><note type="cf2">Q05_p0363c01</note></lem><rdg wit="#wit.orig"><space quantity="0"/></rdg></app>
<app from="#beg0752003" to="#end0752003"><lem wit="#wit.orig">提</lem><rdg wit="#wit5 #wit6 #wit2" resp="#resp2">提心</rdg></app>
<app from="#beg0752004" to="#end0752004"><lem wit="#wit.orig">相</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit5 #wit6 #wit2 #wit1"><space quantity="0"/></rdg></app>
<app from="#beg0752005" to="#end0752005"><lem wit="#wit.orig">寶</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit5 #wit6 #wit2 #wit1">寶持用</rdg></app>
<app from="#beg0752006" to="#end0752006"><lem wit="#wit.orig">德</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit5 #wit2 #wit1">德何以故</rdg></app>
<app from="#beg0752007" to="#end0752007"><lem wit="#wit.orig">不</lem><rdg wit="#wit5 #wit6 #wit2 #wit1" resp="#resp2">不不也</rdg></app>
<app from="#beg0752008" to="#end0752008"><lem wit="#wit.orig">薩</lem><rdg wit="#wit2" resp="#resp2">提</rdg></app>
<app cb:word-count="35" from="#beg0752010" to="#end0752010"><lem wit="#wit.orig"><head>眞言</head>
<lb n="0752c05" ed="T"/><p cb:type="dharani">那謨婆伽跋帝　鉢喇壤　波羅弭多曳　唵<lb ed="T" n="0752c06"/>伊利底　伊室利　輸盧馱　毘舍耶　毘舍<lb n="0752c07" ed="T"/>耶　莎婆訶</p></lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit5 #wit6 #wit2"><space quantity="0"/></rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="tt">
<head>多語詞條對照</head>
<p>
<cb:tt type="app" from="#beg0749002" to="#end0749002">
	<cb:t xml:lang="zh-Hant" resp="#resp2">樂阿蘭那行者</cb:t>
	<cb:t place="foot" resp="#resp2" xml:lang="sa">Araṇāvihārin.</cb:t>
</cb:tt>
<cb:tt type="app" from="#beg0749003" to="#end0749003">
	<cb:t xml:lang="zh-Hant" resp="#resp2">然燈<lb ed="T" n="0749c17"/>佛</cb:t>
	<cb:t resp="#resp2" place="foot" xml:lang="sa">Dīpaṃkara.</cb:t>
</cb:tt>
<cb:tt type="app" from="#beg0750004" to="#end0750004">
	<cb:t xml:lang="zh-Hant" resp="#resp2">發大乘<lb n="0750c14" ed="T"/>者</cb:t>
	<cb:t resp="#resp2" place="foot" xml:lang="sa">Agrayāna saṃprasthita.</cb:t>
</cb:tt>
<cb:tt type="app" from="#beg0750005" to="#end0750005">
	<cb:t resp="#resp2" xml:lang="zh-Hant">發最上乘者</cb:t>
	<cb:t xml:lang="sa" place="foot" resp="#resp2">Śreṣṭayāna saṃprasthita.</cb:t>
</cb:tt>
<cb:tt type="app" from="#beg0750006" to="#end0750006">
	<cb:t xml:lang="zh-Hant" resp="#resp2">樂小法者</cb:t>
	<cb:t place="foot" resp="#resp2" xml:lang="sa">Hīnādhimuktika.</cb:t>
</cb:tt>
<cb:tt type="app" from="#beg0752009" to="#end0752009">
	<cb:t resp="#resp1" xml:lang="zh-Hant"><l>一切有爲法，</l><l>如夢、幻、泡、影，</l>
<lb n="0752b29" ed="T"/><l>如露亦如電，</l><l>應作如是觀。」</l></cb:t>
	<cb:t xml:lang="sa" resp="#resp2" place="foot">Tārakā timiraṃ dīpo māyāvaśyāya budbudaṃ, svapnaṃ ca vidyud abhraṃ ca evaṃ draṣṭavyaṃ saṃskṛtaṃ.</cb:t>
</cb:tt>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="cbeta-notes">
<head>CBETA 校注</head>
<p>
<note type="mod" resp="#resp1" n="0748026" target="#nkr_note_mod_0748026">天竺三藏【大】，三藏法師【宮】</note>
<note n="0748028" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0748028">應云何【大】，云何應【明】</note>
<note n="0749001" resp="#resp1" type="mod" cb:note_key="T08.0749c06.03" target="#nkr_note_mod_0749001">來【大】，不來【明】（CBETA 按：《金剛般若經疏》：「阿那含，此云不還，亦云不來，欲界結盡，上界證無學，應云不來，略以『無』兼『不』，互文現耳。」（T33n1698_p0078c08-10））</note>
<note resp="#resp1" type="mod" n="0749002" target="#nkr_note_mod_0749002">樂阿蘭那行者 Araṇāvihārin.</note>
<note type="mod" resp="#resp1" n="0749004" target="#nkr_note_mod_0749004">不【大】，不不也【宋】【元】【明】【宮】</note>
<note type="mod" resp="#resp1" n="0749005" target="#nkr_note_mod_0749005">則【大】＊，卽【明】＊</note>
<note type="mod" resp="#resp1" n="0750001" target="#nkr_note_mod_0750001">非【大】，卽非【明】</note>
<note type="mod" resp="#resp1" n="0750003" target="#nkr_note_mod_0750003">分【大】，亦【宮】</note>
<note resp="#resp1" type="mod" n="0750004" target="#nkr_note_mod_0750004">發大乘者 Agrayāna saṃprasthita.</note>
<note n="0750005" type="mod" resp="#resp1" target="#nkr_note_mod_0750005">發最上乘者 Śreṣṭayāna saṃprasthita.</note>
<note type="mod" resp="#resp1" n="0750006" target="#nkr_note_mod_0750006">樂小法者 Hīnādhimuktika.</note>
<note n="0750007" type="mod" resp="#resp1" target="#nkr_note_mod_0750007">罪【大】＊，<g ref="#CB00972">辠</g>【明】＊</note>
<note resp="#resp1" type="mod" n="0751001" target="#nkr_note_mod_0751001"><!--CBETA todo type: ＊-->提【大】＊，提心【宋】＊【元】＊【明】＊</note>
<note resp="#resp1" type="mod" n="0751002" target="#nkr_note_mod_0751002">提【大】，提心【宋】【元】【明】【宮】</note>
<note n="0751003" type="mod" resp="#resp1" target="#nkr_note_mod_0751003">受【大】＊，授【明】＊</note>
<note n="0751004" type="mod" resp="#resp1" target="#nkr_note_mod_0751004">恒【大】，知恒【明】</note>
<note n="0751005" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0751005">等【大】，沙等【元】【明】</note>
<note resp="#resp1" type="mod" n="0751006" target="#nkr_note_mod_0751006">如【大】，佛言如【宋】【元】【明】【宮】</note>
<note type="mod" resp="#resp1" n="0751007" target="#nkr_note_mod_0751007">非【大】，卽非【明】</note>
<note n="0752001" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0752001">百【大】，〔－〕【宋】</note>
<note resp="#resp1" type="mod" n="0752002" target="#nkr_note_mod_0752002">夫【大】，夫是名凡夫【宋】【元】</note>
<note type="mod" resp="#resp1" n="0752003" target="#nkr_note_mod_0752003">提【大】，提心【宋】【元】【明】</note>
<note n="0752004" type="mod" resp="#resp1" cb:note_key="T08.0752a23.12" target="#nkr_note_mod_0752004">相【大】，〔－〕【宋】【元】【明】【宮】</note>
<note resp="#resp1" type="mod" n="0752005" target="#nkr_note_mod_0752005">寶【大】，寶持用【宋】【元】【明】【宮】</note>
<note type="mod" resp="#resp1" n="0752006" target="#nkr_note_mod_0752006">德【大】，德何以故【宋】【明】【宮】</note>
<note resp="#resp1" type="mod" n="0752007" target="#nkr_note_mod_0752007">不【大】，不不也【宋】【元】【明】【宮】</note>
<note n="0752008" type="mod" resp="#resp1" target="#nkr_note_mod_0752008">薩【大】，提【明】</note>
<note type="mod" resp="#resp1" n="0752009" target="#nkr_note_mod_0752009">一切有爲法如夢幻泡影如露亦如電應作如是觀 Tārakā timiraṃ dīpo māyāvaśyāya budbudaṃ, svapnaṃ ca vidyud abhraṃ ca evaṃ draṣṭavyaṃ saṃskṛtaṃ.</note>
<note n="0752010" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0752010">（眞言…訶）三十五字【大】，〔－〕【宋】【元】【明】</note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="taisho-notes">
<head>大正藏 校注</head>
<p>
<note n="0748025" place="foot text" type="orig" resp="#resp2" target="#nkr_note_orig_0748025">Vajracchedikā[-prajñāpā amitā]</note>
<note type="orig" place="foot text" resp="#resp2" n="0748026" target="#nkr_note_orig_0748026">天竺三藏＝三藏法師【宮】</note>
<note place="foot text" type="orig" resp="#resp2" n="0748027" target="#nkr_note_orig_0748027">subhūti</note>
<note n="0748028" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0748028">應云何＝云何應【明】</note>
<note n="0749001" type="orig" place="foot text" resp="#resp2" target="#nkr_note_orig_0749001">（不）＋來【明】</note>
<note type="orig" place="foot text" resp="#resp2" n="0749002" target="#nkr_note_orig_0749002">樂阿蘭那行者. Araṇāvihārin.</note>
<note resp="#resp2" type="orig" place="foot text" n="0749003" target="#nkr_note_orig_0749003">然燈佛 Dīpaṃkara.</note>
<note n="0749004" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0749004">不＋（不也）【三】【宮】</note>
<note type="orig" resp="#resp2" place="foot text" n="0749005" target="#nkr_note_orig_0749005">則＝卽【明】＊</note>
<note type="orig" resp="#resp2" place="foot text" n="0750001" target="#nkr_note_orig_0750001">（卽）＋非【明】</note>
<note resp="#resp2" type="orig" place="foot text" n="0750002" target="#nkr_note_orig_0750002">Kaīṅga.</note>
<note type="orig" resp="#resp2" place="foot text" n="0750003" target="#nkr_note_orig_0750003">分＝亦【宮】</note>
<note place="foot text" type="orig" resp="#resp2" n="0750004" target="#nkr_note_orig_0750004">發大乘者. Agrayāna saṃprasthita.</note>
<note n="0750005" type="orig" resp="#resp2" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0750005">發最上乘者. Śreṣṭayāna saṃprasthita.</note>
<note n="0750006" type="orig" resp="#resp2" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0750006">樂小法者. Hīnādhimuktika.</note>
<note n="0750007" type="orig" place="foot text" resp="#resp2" target="#nkr_note_orig_0750007">罪＝<g ref="#CB00972">辠</g>【明】＊</note>
<note n="0751001" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0751001">提＋（心）【三】＊</note>
<note n="0751002" type="orig" resp="#resp2" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0751002">提＋（心）【三】【宮】</note>
<note n="0751003" type="orig" resp="#resp2" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0751003">受＝授【明】＊</note>
<note n="0751004" place="foot text" type="orig" resp="#resp2" target="#nkr_note_orig_0751004">（知）＋恒【明】</note>
<note n="0751005" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0751005">（沙）＋等【元】【明】</note>
<note place="foot text" type="orig" resp="#resp2" n="0751006" target="#nkr_note_orig_0751006">（佛言）＋如【三】【宮】</note>
<note type="orig" resp="#resp2" place="foot text" n="0751007" target="#nkr_note_orig_0751007">（卽）＋非【明】</note>
<note n="0752001" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0752001">〔百〕－【宋】</note>
<note resp="#resp2" type="orig" place="foot text" n="0752002" target="#nkr_note_orig_0752002">夫＋（是名凡夫）【宋】【元】</note>
<note n="0752003" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0752003">提＋（心）【三】</note>
<note type="orig" resp="#resp2" place="foot text" n="0752004" target="#nkr_note_orig_0752004">〔相〕－【三】【宮】</note>
<note place="foot text" type="orig" resp="#resp2" n="0752005" target="#nkr_note_orig_0752005">寶＋（持用）【三】【宮】</note>
<note type="orig" place="foot text" resp="#resp2" n="0752006" target="#nkr_note_orig_0752006">德＋（何以故）【宋】【明】【宮】</note>
<note n="0752007" type="orig" place="foot text" resp="#resp2" target="#nkr_note_orig_0752007">不＋（不也）【三】【宮】</note>
<note n="0752008" type="orig" resp="#resp2" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0752008">薩＝提【明】</note>
<note n="0752009" type="orig" resp="#resp2" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0752009">偈 Tārakā timiraṃ dīpo māyāvaśyāya budbudaṃ, svapnaṃ ca vidyud abhraṃ ca evaṃ draṣṭavyaṃ saṃskṛtaṃ.</note>
<note type="orig" resp="#resp2" place="foot text" n="0752010" target="#nkr_note_orig_0752010">〔眞言…訶〕三十五字－【三】</note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
<note n="0749b2101" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0749b2101">福德【CB】【麗-CB】【磧-CB】，復福【大】</note>
<note n="0749c2601" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0749c2601">有【CB】【麗-CB】【磧-CB】，所【大】</note>
<note n="0751b1201" resp="#resp4" cb:provider="來函：常法喜 (2022-11-29)" type="add" cb:note_key="T08.0751b12.04" target="#nkr_note_add_0751b1201">CBETA 按：此處頓號在於表達二種無我故，謂人無我、法無我。</note>
<note n="0752a2201" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0752a2201">汝【CB】【麗-CB】【磧-CB】，［－］【大】</note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="rest-notes">
<head>其他校注</head>
<p>
<note target="#nkr_note_foreign_0748025"><foreign cb:place="foot" cb:resp="#resp2" xml:lang="sa" n="0748025">Vajracchedikā[-prajñāpā amitā]</foreign></note>
<note target="#nkr_note_foreign_0748027"><foreign cb:resp="#resp2" cb:place="foot" n="0748027" xml:lang="sa">subhūti</foreign></note>
<note target="#nkr_note_foreign_0750002"><foreign cb:place="foot" cb:resp="#resp2" xml:lang="sa" n="0750002">Kaīṅga.</foreign></note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>