<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="T40n1806">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Taishō Tripiṭaka, Electronic version, No. 1806 四分律比丘含注戒本</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">大正新脩大藏經數位版, No. 1806 四分律比丘含注戒本</title>
			<author>唐 道宣述</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>Taisho</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>3卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">T</idno>.<idno type="vol">40</idno>.<idno type="no">1806</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2022-10-28 08:07:46 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Taishō Tripiṭaka</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">大正新脩大藏經</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">四分律比丘含注戒本</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">Text as provided by Mr. Hsiao Chen-Kuo, Text as provided by Gaya Foundation, Text as provided by Anonymous from USA, Punctuated text as provided by Beijing Longquan Temple</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">蕭鎭國大德提供，<name role="" type="person">伽耶山</name>基金會提供，北美某大德提供，北京<name role="" type="person">龍泉寺</name>提供新式標點</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>新式標點</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【大】</witness>
						<witness xml:id="wit1">【甲】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		<charDecl>
<char xml:id="CB00463">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00463</charName>
				<mapping cb:dec="983503" type="PUA">U+F01CF</mapping>
			<mapping type="unicode">U+4A6D</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>羈</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[革*奇]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB00626">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00626</charName>
				<mapping cb:dec="983666" type="PUA">U+F0272</mapping>
			<mapping type="unicode">U+3CB2</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[疊*毛]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB01567">
				<charName>CBETA CHARACTER CB01567</charName>
				<mapping cb:dec="984607" type="PUA">U+F061F</mapping>
			<mapping type="unicode">U+27ACE</mapping><mapping type="normal_unicode">U+8AEE</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[言*恣]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB04249">
				<charName>CBETA CHARACTER CB04249</charName>
				<mapping cb:dec="987289" type="PUA">U+F1099</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+384C</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>帽</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[幌-光+月]</value></charProp></char>
</charDecl>
	</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-05-20">
			<name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication
		</change>
		<change when="2000-06-01T09:45:06">
			CW (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT (00/01/24)
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<milestone n="1" unit="juan"/>
<pb n="0429a" ed="T" xml:id="T40.1806.0429a"/>
<lb n="0429a01" ed="T"/>
<lb n="0429a02" ed="T"/><cb:docNumber>No. 1806 [cf. Nos. 1429, 1430]</cb:docNumber>
<lb n="0429a03" ed="T"/><cb:div type="xu"><cb:mulu level="1" type="序">四分律比丘含注戒本序</cb:mulu><head><anchor xml:id="nkr_note_orig_0429001" n="0429001"/>四分律比丘含注戒本序</head>
<lb n="0429a04" ed="T"/>
<lb n="0429a05" ed="T"/><byline cb:type="author">太一山沙門<name role="" type="person">釋道宣</name>述</byline>
<lb n="0429a06" ed="T"/><p xml:id="pT40p0429a0601">《四分戒本》者，蓋開萬行之通衢，引三乘之正
<lb n="0429a07" ed="T"/>軌也。自法王利見，弘濟在緣，程上聖之<anchor xml:id="nkr_note_orig_0429002" n="0429002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0429002" n="0429002"/><anchor xml:id="beg0429002" n="0429002"/>悽
<lb n="0429a08" ed="T"/>惶<anchor xml:id="end0429002"/>，悼小凡之沈溺。故能闢不諱之門，示祕密
<lb n="0429a09" ed="T"/>之深術；張無問之說，顯初學之津塗。遂靜處
<lb n="0429a10" ed="T"/>而興敎源，集衆而宣玄範。前明由序，廣陳發
<lb n="0429a11" ed="T"/>致之功；後列大宗，盛羅機欲所被。約時敷演，
<lb n="0429a12" ed="T"/>通行於是承遵；合潔等聞，正法由茲久住。</p><p xml:id="pT40p0429a1217" cb:place="inline">但
<lb n="0429a13" ed="T"/>以時來不競，情變所流，經陣夢<g ref="#CB00626">㲲</g>之徵，律舒
<lb n="0429a14" ed="T"/>分杖之喩。致使敎隨文結，理任情移；雲飛二
<lb n="0429a15" ed="T"/>部、五部之殊，山張十八、五百之異。取其元始
<lb n="0429a16" ed="T"/>所被，無非計情；窮其要會之心，俱通正業。逮
<lb n="0429a17" ed="T"/>乎曹魏之末，《戒本》創傳；終於隋運之初，芟改
<lb n="0429a18" ed="T"/>者衆。或依梵本，或寫隷文，或以義求，或以緣
<lb n="0429a19" ed="T"/>據。讎校諸說，成務蒙然，濫罔前修，翳昏後
<lb n="0429a20" ed="T"/>學。梵本則文旨乖互，方言未融；準《律》則得在
<lb n="0429a21" ed="T"/>宗歸，失於辨相；義求雖有深會，未靜論端；緣
<lb n="0429a22" ed="T"/>據似是具周，止存別見。</p><p xml:id="pT40p0429a2210" cb:place="inline">原夫正戒明禁，唯佛
<lb n="0429a23" ed="T"/>制、開；賢聖緘默，但知祇奉。故律論所述，咸宗
<lb n="0429a24" ed="T"/>本經；自餘位班，曾未揣度。總叙諸見，師心者
<lb n="0429a25" ed="T"/>多；考定昔緣，良所未暇。今以戒本繁略，隱義
<lb n="0429a26" ed="T"/>局文，用則失儀，捨則非據，若不顯相，人難具
<lb n="0429a27" ed="T"/>依。</p><p xml:id="pT40p0429a2702" cb:place="inline">余少仰玄風，志隆淸範。昔在帝京，周流講
<lb n="0429a28" ed="T"/>肆，伏膺請業，載紀相尋。何甞不執卷臨文，慨
<lb n="0429a29" ed="T"/>斯壅結。遂以貞觀四年庚寅之歲，薄遊嶽瀆，
<pb n="0429b" ed="T" xml:id="T40.1806.0429b"/>
<lb n="0429b01" ed="T"/>廣評律宗。但見誦語紛綸，未思弘遠；高譚有
<lb n="0429b02" ed="T"/>務，事用無施。纔羅七五之名，妄居一字之首；
<lb n="0429b03" ed="T"/>但述行藏之要，寧開決正之心？問以戒律廢
<lb n="0429b04" ed="T"/>興，妙憑疏解；約之情通本據，無文可依。自有
<lb n="0429b05" ed="T"/>博學生知，行名雙顯，而神用莫準，情取天乖。
<lb n="0429b06" ed="T"/>余意之所未安，義當依法爲定，則諍輪自弭，
<lb n="0429b07" ed="T"/>何俟繁辭！</p><p xml:id="pT40p0429b0705" cb:place="inline">今試敢依《律本》，具錄正經，仍從佛
<lb n="0429b08" ed="T"/>解，卽爲注述。文唯一卷，同昔所傳；持、犯兩明，
<lb n="0429b09" ed="T"/>今便異古。庶令初、後兼學，愚、智齊遵。麁知則
<lb n="0429b10" ed="T"/>具三種持律，精練則是一師大化。以斯用求，
<lb n="0429b11" ed="T"/>成濟爲極。又以戒各緣起，妄說非無，若不鏡
<lb n="0429b12" ed="T"/>曉，終歸虛託。故隨戒類引，刪要補之。俾夫顯
<lb n="0429b13" ed="T"/>相通班，輕重昭現，足以潤身光德，足以護法
<lb n="0429b14" ed="T"/>匡時。臨文無取謬於文，思義則不資他義。豈
<lb n="0429b15" ed="T"/>直自貽無漏，亦將兼濟有緣。故輒筆記，序之
<lb n="0429b16" ed="T"/>云爾。</p></cb:div>
<lb n="0429b17" ed="T"/>
<lb n="0429b18" ed="T"/><cb:div type="jing">
<lb n="0429b19" ed="T"/><cb:juan n="001" fun="open"><cb:mulu n="1" type="卷">上</cb:mulu><cb:jhead>四分律比丘含注戒本上</cb:jhead></cb:juan>
<lb n="0429b20" ed="T"/>
<lb n="0429b21" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0429b2101">四分戒本</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0429b2105" cb:place="inline">出曇無德<note place="inline">唐言「法護」</note>部律。</p></cb:div>
<lb n="0429b22" ed="T"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgT40p0429b2201" type="regular"><l>稽首禮諸佛，</l><l>及法比丘僧，</l><l>今演毘尼法，</l>
<lb n="0429b23" ed="T"/><l>令正法久住。</l><l>戒如海無涯，</l><l>如寶求無厭，</l>
<lb n="0429b24" ed="T"/><l>欲護聖法財，</l><l>衆集聽我說。</l><l>欲除四<anchor xml:id="nkr_note_orig_0429003" n="0429003"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0429003" n="0429003"/><anchor xml:id="beg0429003" n="0429003"/>棄<anchor xml:id="end0429003"/>法，</l>
<lb n="0429b25" ed="T"/><l>及滅僧殘法，</l><l>障三十捨墮，</l><l>衆集聽我說。</l>
<lb n="0429b26" ed="T"/><l>毘婆尸、式棄，</l><l>毘舍、拘留孫，</l><l>拘那含牟尼，</l>
<lb n="0429b27" ed="T"/><l>迦葉、釋迦文，</l><l>諸世尊大德，</l><l>爲我說是事，</l>
<lb n="0429b28" ed="T"/><l>我今欲善說，</l><l>諸賢咸共聽。</l><l>譬如人毀足，</l>
<lb n="0429b29" ed="T"/><l>不堪有所涉，</l><l>毀戒亦如是，</l><l>不得生天人。</l>
<pb n="0429c" ed="T" xml:id="T40.1806.0429c"/>
<lb n="0429c01" ed="T"/><l>欲得生天上，</l><l>若生人中者，</l><l>常當護戒足，</l>
<lb n="0429c02" ed="T"/><l>勿令有毀損。</l><l>如御入險道，</l><l>失轄折軸憂，</l>
<lb n="0429c03" ed="T"/><l>毀戒亦如是，</l><l>死時懷恐懼。</l><l>如人自照鏡，</l>
<lb n="0429c04" ed="T"/><l>好醜生欣慼，</l><l>說戒亦如是，</l><l>全毀生憂喜。</l>
<lb n="0429c05" ed="T"/><l>如兩陣共戰，</l><l>勇怯有進退，</l><l>說戒亦如是，</l>
<lb n="0429c06" ed="T"/><l>淨穢生安畏。</l><l>世間王爲最，</l><l>衆流海爲最，</l>
<lb n="0429c07" ed="T"/><l>衆星月爲最，</l><l>衆聖佛爲最，</l><l>一切衆律中，</l>
<lb n="0429c08" ed="T"/><l>《戒經》爲上最；</l><l>如來立禁戒，</l><l>半月半月說。</l></lg></cb:div>
<lb n="0429c09" ed="T"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0429c0901">已前偈文，法護尊者所作，爲廣、略二敎通
<lb n="0429c10" ed="T"/>序，前開持、毀之言，以成說、聽之本也。「和合」
<lb n="0429c11" ed="T"/>已下，二敎大宗，自分三分：序、正、流通。</p></cb:div>
<lb n="0429c12" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0429c1201">和合？</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0429c1203" cb:place="inline">時，有與同師、知識別部說戒。法當尊
<lb n="0429c13" ed="T"/>重承事，恭敬布薩，一處住和合說戒；違者與
<lb n="0429c14" ed="T"/>罪。佛言，有三種和合：一、應來者來；二、應與欲
<lb n="0429c15" ed="T"/>者與欲；三、現前得訶者不訶。反此，別衆也。</p></cb:div>
<lb n="0429c16" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0429c1601">僧集會？</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0429c1604" cb:place="inline">時，有比丘說戒日，若在界內，若有
<lb n="0429c17" ed="T"/>戒場，不往說戒處。佛言：「應求，應喚，是我所敎。
<lb n="0429c18" ed="T"/>若出界外，若往而不坐者，如法治之。自今已
<lb n="0429c19" ed="T"/>去，隨所住處有一比丘，至說戒日，當先至布
<lb n="0429c20" ed="T"/>薩堂中，掃灑，敷座，具水、然燈幷舍羅等。若有
<lb n="0429c21" ed="T"/>客來，四人若過，作自說戒；乃至一人，心念淸
<lb n="0429c22" ed="T"/>淨。若有非法別衆說戒者，如法治之。」</p></cb:div>
<lb n="0429c23" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0429c2301">未受大戒者出？</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0429c2307" cb:place="inline">時，有比丘令餘人遮說戒
<lb n="0429c24" ed="T"/>事，佛並令至不見聞處。餘人未受戒者；非人
<lb n="0429c25" ed="T"/>來者，聽之。又不應在尼前作也。</p></cb:div>
<lb n="0429c26" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0429c2601">不來諸比丘說欲及淸淨？</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0429c2611" cb:place="inline">時說戒日，有病比
<lb n="0429c27" ed="T"/>丘，若看病者，及三寶事，不來聽戒。佛言：「應與
<lb n="0429c28" ed="T"/>欲及淸淨，隨其廣略。若不現身相、不口說者，
<lb n="0429c29" ed="T"/>不成。若病重者，昇至僧中；恐病增動，若出界
<pb n="0430a" ed="T" xml:id="T40.1806.0430a"/>
<lb n="0430a01" ed="T"/>作。以無方便可得別衆羯磨說戒故也。」</p></cb:div>
<lb n="0430a02" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0430a0201">比丘尼衆遣何人來耶？</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0430a0210" cb:place="inline">佛言：「若有者，卽應
<lb n="0430a03" ed="T"/>起白言：『比丘尼僧和合，禮比丘僧足。』」廣如《刪
<lb n="0430a04" ed="T"/>補羯磨》中。若無來者，答云：「無尼請敎誡也。」</p></cb:div>
<lb n="0430a05" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0430a0501">今僧和合，何所作爲？</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0430a0509" cb:place="inline">彼應答言：</p></cb:div>
<lb n="0430a06" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0430a0601">說戒羯磨。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0430a0605" cb:place="inline">佛言：「若說戒日，不得在房；比座
<lb n="0430a07" ed="T"/>相撿來不來者。應先白已，然後說戒。若癡比
<lb n="0430a08" ed="T"/>丘，言『先不誦』，或有忘者，不成說戒；當依能誦
<lb n="0430a09" ed="T"/>戒者。比丘五夏，當誦使利。若詣比近，學誦戒
<lb n="0430a10" ed="T"/>序乃至餘法，還至本處，次第說之，不應重誦。
<lb n="0430a11" ed="T"/>若不得者，但說法、誦經，從座而起。不者，如法
<lb n="0430a12" ed="T"/>治也。」</p></cb:div>
<lb n="0430a13" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0430a1301">大德僧聽！今僧十五日布薩說戒。若僧時到，
<lb n="0430a14" ed="T"/>僧忍聽，布薩說戒。白如是。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0430a1411" cb:place="inline">佛言：「當隨王者，
<lb n="0430a15" ed="T"/>若十四日，若十五日。應作數法，若黑若白各
<lb n="0430a16" ed="T"/>有十五。隨月稱之。若得四人，應作此白；三人
<lb n="0430a17" ed="T"/>以下，當三語說戒也。」</p></cb:div>
<lb n="0430a18" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0430a1801">諸大德！我今欲說波羅提木叉。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0430a1813" cb:place="inline">佛言：「新受
<lb n="0430a19" ed="T"/>者未聞戒，不知何學，聽集一處，和合說之。波
<lb n="0430a20" ed="T"/>羅提木叉者，戒也。自攝持威儀住處，行根、面
<lb n="0430a21" ed="T"/>首，集衆善法，三昧成就。當結，當說，當發起，演
<lb n="0430a22" ed="T"/>布開現，反覆分別故也。」</p></cb:div>
<lb n="0430a23" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0430a2301">諸比丘共集在一處。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0430a2309" cb:place="inline">佛言：「同羯磨者集在
<lb n="0430a24" ed="T"/>一處，乃至應訶者不訶，是名如法。若衆大聲
<lb n="0430a25" ed="T"/>小，敷妙高座，立上而說。八難、餘緣，隨時略說。
<lb n="0430a26" ed="T"/>若客舊外集，數有少多，說過此序，吿淨便聽。」
<lb n="0430a27" ed="T"/>餘廣如《律》。</p></cb:div>
<lb n="0430a28" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0430a2801">汝等諦聽，善思念之。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0430a2809" cb:place="inline">佛言：端意專心而聽
<lb n="0430a29" ed="T"/>法也。</p></cb:div>
<pb n="0430b" ed="T" xml:id="T40.1806.0430b"/>
<lb n="0430b01" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0430b0101">若自知有犯者，卽應自懺悔。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0430b0112" cb:place="inline">佛言：「謂所犯
<lb n="0430b02" ed="T"/>事未懺悔也。有二種智人：有罪能見，見罪能
<lb n="0430b03" ed="T"/>如法懺悔。若欲悔者，當詣淸淨比丘，說犯名
<lb n="0430b04" ed="T"/>字，如法除已，方得聞戒。乃至於罪有疑亦如
<lb n="0430b05" ed="T"/>是說。若僧並犯，無人可懺，不問識、疑，白懺後
<lb n="0430b06" ed="T"/>說。」</p></cb:div>
<lb n="0430b07" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0430b0701">不犯者默然。默然者，知諸大德淸淨。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0430b0715" cb:place="inline">佛言：「無
<lb n="0430b08" ed="T"/>犯者有二種：若本不犯，若犯已懺也。」</p></cb:div>
<lb n="0430b09" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0430b0901">若有他問者，亦如是答。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0430b0910" cb:place="inline">佛言：如二比丘相
<lb n="0430b10" ed="T"/>問答也。</p></cb:div>
<lb n="0430b11" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0430b1101">如是比丘在衆中，乃至三問，憶念有罪不懺悔
<lb n="0430b12" ed="T"/>者，得故妄語。妄語者，佛說障道法。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0430b1214" cb:place="inline">佛言：「僧
<lb n="0430b13" ed="T"/>說戒時，默妄語故，犯突吉羅。」言「障道」者，障於
<lb n="0430b14" ed="T"/>四禪、三空、四果。吿諸比丘：「如彼大海不受死
<lb n="0430b15" ed="T"/>屍，設有，漂出；我法亦爾，不受死屍。謂『死屍』者，
<lb n="0430b16" ed="T"/>非沙門梵行，自言沙門梵行，犯戒惡法不淸
<lb n="0430b17" ed="T"/>淨，穢汚邪見覆藏，內懷腐爛，外現完淨，如空
<lb n="0430b18" ed="T"/>中樹；雖在衆坐，常遠離衆，衆亦遠彼。」故知懺
<lb n="0430b19" ed="T"/>罪方成聞戒也。</p></cb:div>
<lb n="0430b20" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0430b2001">若彼比丘，憶念有罪，欲求淸淨者，應懺悔，懺悔
<lb n="0430b21" ed="T"/>得安樂。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0430b2104" cb:place="inline">佛言：以淸淨戒學故，便得淸淨定
<lb n="0430b22" ed="T"/>慧，名得禪、果，爲「安樂」也。</p></cb:div>
<lb n="0430b23" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0430b2301">諸大德！我已說「戒經序」。</p><p xml:id="pT40p0430b2310" cb:place="inline">今問諸大德：是中淸淨
<lb n="0430b24" ed="T"/>不？</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0430b2402" cb:place="inline">三說。</p></cb:div>
<lb n="0430b25" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0430b2501">諸大德！是中淸淨，默然故。是事如是持。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0430b2516" cb:place="inline">自此
<lb n="0430b26" ed="T"/>已前，「廣敎」之別序也；後說之文，卽「廣敎」之正
<lb n="0430b27" ed="T"/>宗也。</p></cb:div>
<lb n="0430b28" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0430b2801">諸大德！是四波羅夷法，半月半月說，《戒經》中來。</p>
<lb n="0430b29" ed="T"/><p xml:id="pT40p0430b2901">初、大婬戒。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0430b2905" cb:place="inline">佛在毘舍離國。時，<name role="" type="person">須提那</name>子，持
<pb n="0430c" ed="T" xml:id="T40.1806.0430c"/>
<lb n="0430c01" ed="T"/>信出家，後還本村，與其故二共行不淨。諸比
<lb n="0430c02" ed="T"/>丘察知已，言：「當於如來淸淨法中，於欲無欲，
<lb n="0430c03" ed="T"/>能斷渴愛，破壞巢窟，除衆結縛，愛盡涅槃。云
<lb n="0430c04" ed="T"/>何乃作如是惡事？」以過白佛。卽集衆僧，知時
<lb n="0430c05" ed="T"/>義合，取自言已，佛訶責云：「汝所爲非，非威儀，
<lb n="0430c06" ed="T"/>非沙門，非淨行，非隨順行，所不應爲。」吿諸比
<lb n="0430c07" ed="T"/>丘：「我無數方便，說斷欲法，越度愛結。」又說此
<lb n="0430c08" ed="T"/>欲如火如炬，乃至如刀如戟。如是訶已，「此爲
<lb n="0430c09" ed="T"/>癡人，多種有漏，最初犯戒。今當結戒，集十句
<lb n="0430c10" ed="T"/>義：一、攝取於僧；二、令僧歡喜；三、令僧安樂；四、
<lb n="0430c11" ed="T"/>未信者令信；五、已信令增長；六、難調者調順；
<lb n="0430c12" ed="T"/>七、慚愧者安樂；八、斷現在有漏；九、斷未來有
<lb n="0430c13" ed="T"/>漏；十、正法久住。」諸戒例爾，下並略之。欲說戒
<lb n="0430c14" ed="T"/>者，當如是說。</p></cb:div>
<lb n="0430c15" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0430c1501">若比丘，</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0430c1504" cb:place="inline">佛言：「『若比丘』者，名字比丘、相似比
<lb n="0430c16" ed="T"/>丘、自稱比丘、乞求比丘、著割截衣比丘、破結
<lb n="0430c17" ed="T"/>使比丘、善來比丘，受大戒白四如法成就得
<lb n="0430c18" ed="T"/>處所比丘。是中『比丘』者，若受大戒白四如法
<lb n="0430c19" ed="T"/>成就得處所，住比丘法中，是『比丘』義也。」</p></cb:div>
<lb n="0430c20" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0430c2001">共比丘，</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0430c2004" cb:place="inline">佛言：若共餘比丘受大戒，白四羯
<lb n="0430c21" ed="T"/>磨，乃至住比丘法中者，是謂「共比丘」義也。</p></cb:div>
<lb n="0430c22" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0430c2201">同戒，</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0430c2203" cb:place="inline">佛言：「我爲諸弟子結此戒已，寧死不
<lb n="0430c23" ed="T"/>犯。是中共餘比丘一戒、同戒、等戒，是名『同戒』
<lb n="0430c24" ed="T"/>義也。」</p></cb:div>
<lb n="0430c25" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0430c2501">若不還戒，</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0430c2505" cb:place="inline">佛言：「若有比丘不樂梵行，聽捨
<lb n="0430c26" ed="T"/>戒還家。復欲出家，於佛法中修梵行者，應度
<lb n="0430c27" ed="T"/>出家，得受大戒。云何不名捨戒？若自顚狂、心
<lb n="0430c28" ed="T"/>亂、痛惱、瘂、聾，又向如是人前，及中、邊人等互
<lb n="0430c29" ed="T"/>捨，不成。若戲，若眠，若無知人，若自不語，若前
<pb n="0431a" ed="T" xml:id="T40.1806.0431a"/>
<lb n="0431a01" ed="T"/>人不解，並不成捨。若言『我捨佛，捨法，捨僧、和
<lb n="0431a02" ed="T"/>尙、戒律』『我受家法』等，是名『捨戒』也。」</p></cb:div>
<lb n="0431a03" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0431a0301">戒羸不自悔，</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0431a0306" cb:place="inline">佛言：「云何戒羸不捨戒？若有
<lb n="0431a04" ed="T"/>比丘，常懷愁憂，不樂梵行，厭比丘法，意欲在
<lb n="0431a05" ed="T"/>家，便言『我念父母婦兒親里、村落城邑、園田
<lb n="0431a06" ed="T"/>家業』『我欲捨佛』乃至『學事』等是也。若作是
<lb n="0431a07" ed="T"/>思『我今捨戒』，是戒羸而捨也。」</p></cb:div>
<lb n="0431a08" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0431a0801">犯不淨行，</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0431a0805" cb:place="inline">佛言：「是婬欲法也。男則二道，女則
<lb n="0431a09" ed="T"/>三道。若從道入道，從道入非道，從非道入道，
<lb n="0431a10" ed="T"/>若限齊，若盡入，乃至入如毛頭者，皆波羅夷。」</p></cb:div>
<lb n="0431a11" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0431a1101">乃至共畜生，</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0431a1106" cb:place="inline">佛言：「可得行婬處者是也。有
<lb n="0431a12" ed="T"/>三種行婬：人、非人、畜生趣。復有五種：婦、童
<lb n="0431a13" ed="T"/>女、二形、黃門、男子。比丘婬心，向前境三處、二
<lb n="0431a14" ed="T"/>處，初入便犯，有隔亦犯。若向睡眠，若死未壞，
<lb n="0431a15" ed="T"/>若多未壞，於三處、二處行婬，初入便犯，如是
<lb n="0431a16" ed="T"/>廣說。若比丘爲怨家將至前所，強持令入三
<lb n="0431a17" ed="T"/>處、二處：始入覺樂，犯；不樂，不犯；有隔、無隔亦
<lb n="0431a18" ed="T"/>同上。若爲怨家強捉比丘行不淨行，覺樂、不
<lb n="0431a19" ed="T"/>樂，有隔、無隔，亦如上也。」</p></cb:div>
<lb n="0431a20" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0431a2001">是比丘波羅夷，</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0431a2007" cb:place="inline">佛言：「譬如斷人頭，不可復
<lb n="0431a21" ed="T"/>起，比丘亦如是，犯此法者不復成比丘，故名
<lb n="0431a22" ed="T"/>也。若方便欲行不淨，成者波羅夷，不成者偷
<lb n="0431a23" ed="T"/>蘭遮。若敎比丘行，若作，敎者偷蘭遮；不作，突
<lb n="0431a24" ed="T"/>吉羅。除比丘、比丘尼，餘衆相敎，作、不作盡突
<lb n="0431a25" ed="T"/>吉羅。若屍半壞，若一切壞，若骨間，若地孔、泥
<lb n="0431a26" ed="T"/>孔，行不淨者，並偷蘭。若道，作道想，若疑，若非
<lb n="0431a27" ed="T"/>道想，並波羅夷。若非道，道想，道疑，並偷蘭遮。
<lb n="0431a28" ed="T"/>比丘尼波羅夷。式叉摩那、沙彌、沙彌尼，突吉
<lb n="0431a29" ed="T"/>羅，滅擯。是謂爲犯。不犯者，若睡眠無所覺知，
<pb n="0431b" ed="T" xml:id="T40.1806.0431b"/>
<lb n="0431b01" ed="T"/>不受樂，一切無有婬意。不犯者，最初未制戒，
<lb n="0431b02" ed="T"/>癡狂、心亂、痛惱所纏。」</p></cb:div>
<lb n="0431b03" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0431b0301">不共住。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0431b0304" cb:place="inline">佛言：「有二共住：同一羯磨、同一說
<lb n="0431b04" ed="T"/>戒。不得於此二事中住，故名『不共住』也。」</p></cb:div>
<lb n="0431b05" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0431b0501">二、大盜戒。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0431b0505" cb:place="inline">佛在羅閱城。有檀尼迦，在閑靜
<lb n="0431b06" ed="T"/>處草屋坐禪，爲人持去，乃<anchor xml:id="nkr_note_orig_0431001" n="0431001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0431001" n="0431001"/><anchor xml:id="beg0431001" n="0431001"/>作<anchor xml:id="end0431001"/>全成瓦屋，佛令
<lb n="0431b07" ed="T"/>打破。便詐宣王敎，取彼要材，爲王臣、人民訶
<lb n="0431b08" ed="T"/>責「無使入村，勿復安止」。比丘以過白佛，因斯
<lb n="0431b09" ed="T"/>如上制戒。</p></cb:div>
<lb n="0431b10" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0431b1001">若比丘，</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0431b1004" cb:place="inline">其義如上。</p></cb:div>
<lb n="0431b11" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0431b1101">在村落，</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0431b1104" cb:place="inline">村有四種：一者，<anchor xml:id="nkr_note_orig_0431002" n="0431002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0431002" n="0431002"/><anchor xml:id="beg0431002" n="0431002"/>四<anchor xml:id="end0431002"/>周牆；二者，柵
<lb n="0431b12" ed="T"/>籬；三者，籬、牆<anchor xml:id="nkr_note_orig_0431003" n="0431003"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0431003" n="0431003"/><anchor xml:id="beg0431003" n="0431003"/>不周<anchor xml:id="end0431003"/>；四者，四周屋也。</p></cb:div>
<lb n="0431b13" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0431b1301">若閑靜處，</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0431b1305" cb:place="inline">卽村外靜地也。處者，若地中，若
<lb n="0431b14" ed="T"/>地上處，若乘，若擔，若空，若架上，若村，若阿
<lb n="0431b15" ed="T"/>蘭若，若田處，若處所，若船，若水，若私度關塞
<lb n="0431b16" ed="T"/>不輸稅，若取他寄信物，若取水，若楊枝，若園
<lb n="0431b17" ed="T"/>果、草木，若無足衆生，若二足、四足、多足，若同
<lb n="0431b18" ed="T"/>財業，若共要，若伺候，若守護，若邏道，是名
<lb n="0431b19" ed="T"/>「處」也。</p></cb:div>
<lb n="0431b20" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0431b2001">不與，</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0431b2003" cb:place="inline">他不捨也。若他物想、他所護想、有主
<lb n="0431b21" ed="T"/>想、非己物、非暫用、非同意故也。</p></cb:div>
<lb n="0431b22" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0431b2201">盜心取，</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0431b2204" cb:place="inline">賊心取也。有五種：黑闇心、邪心、曲
<lb n="0431b23" ed="T"/>戾心、恐怯心、常有盜他心。又五種取：決定
<lb n="0431b24" ed="T"/>取、恐怯取、寄物取、見便取、倚託取。或依親
<lb n="0431b25" ed="T"/>友強力，若以言辭辯說，誑惑而取者是。</p></cb:div>
<lb n="0431b26" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0431b2601">隨不與取法，</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0431b2606" cb:place="inline">以王立法「若取五錢，若直五
<lb n="0431b27" ed="T"/>錢物，罪應至死」，佛隨王法，盜滿制重也。</p></cb:div>
<lb n="0431b28" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0431b2801">若爲王、</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0431b2804" cb:place="inline">得自在，不屬人。</p></cb:div>
<lb n="0431b29" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0431b2901">王大臣</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0431b2904" cb:place="inline">種種大臣，輔佐王者。</p></cb:div>
<pb n="0431c" ed="T" xml:id="T40.1806.0431c"/>
<lb n="0431c01" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0431c0101">所捉，若殺，若縛，若驅出國，「汝是賊，汝癡，汝無所
<lb n="0431c02" ed="T"/>知」，是比丘波羅夷，</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0431c0208" cb:place="inline">「比丘」，如上。諸處得物，盜
<lb n="0431c03" ed="T"/>直五錢，若過五錢，波羅夷；方便，偷蘭遮。若取
<lb n="0431c04" ed="T"/>減五錢，偷蘭遮；不得者，突吉羅。敎人盜取，彼
<lb n="0431c05" ed="T"/>若得物，俱波羅夷。若受敎者自取異物，若
<lb n="0431c06" ed="T"/>異處取物，取者犯重，敎者偷蘭。若爲取物，使
<lb n="0431c07" ed="T"/>無盜心，敎者波羅夷，受使者不犯。若敎人取
<lb n="0431c08" ed="T"/>物，謂遣盜取，受敎者犯重，敎者無犯。有主想，
<lb n="0431c09" ed="T"/>犯重；若疑，偷蘭。無主物，有主想、疑，偷蘭。比丘
<lb n="0431c10" ed="T"/>尼等四衆，並如上戒。不犯者，與想取、己有想、
<lb n="0431c11" ed="T"/>糞掃想、暫取想、親厚意想者是也。</p></cb:div>
<lb n="0431c12" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0431c1201">不共住。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0431c1204" cb:place="inline">義如上解。</p></cb:div>
<lb n="0431c13" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0431c1301">三、大殺戒。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0431c1305" cb:place="inline">佛在毘舍離，爲諸比丘說不淨
<lb n="0431c14" ed="T"/>觀。彼習定已，厭患身命，歎死，勸死。難提比丘
<lb n="0431c15" ed="T"/>受雇殺人，居士驚怖。佛知此事，便說禪法。比
<lb n="0431c16" ed="T"/>丘修習，並證上果。因訶上過，而制此戒。</p></cb:div>
<lb n="0431c17" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0431c1701">若比丘，故自手斷</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0431c1708" cb:place="inline">所謂行殺也。若自殺，若
<lb n="0431c18" ed="T"/>敎殺，若遣使殺，若往來使殺，若重使殺，若展
<lb n="0431c19" ed="T"/>轉使殺，若求男子殺，若敎人求男子殺，若求
<lb n="0431c20" ed="T"/>持刀人殺，若敎人求持刀人殺，若身現相，若
<lb n="0431c21" ed="T"/>口說，若身、口現相，若敎使歎，若遣書，若敎遣
<lb n="0431c22" ed="T"/>書，若坑陷，若倚撥，若與藥，若安殺具，及餘
<lb n="0431c23" ed="T"/>方便殺者是也。</p></cb:div>
<lb n="0431c24" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0431c2401">人命，</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0431c2403" cb:place="inline">從初識至後識而斷其命。</p></cb:div>
<lb n="0431c25" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0431c2501">持刀與人，歎譽死，快勸死「咄，男子！用此惡活爲？
<lb n="0431c26" ed="T"/>寧死不生！」，作如是心思惟，種種方便，歎譽死，快
<lb n="0431c27" ed="T"/>勸死，是比丘波羅夷，</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0431c2709" cb:place="inline">若作如上殺人方便，不
<lb n="0431c28" ed="T"/>死，偷蘭。若殺非人，若畜生有智、解於人語，若
<lb n="0431c29" ed="T"/>能變形，方便殺者，並偷蘭；不死者，突吉羅。畜
<pb n="0432a" ed="T" xml:id="T40.1806.0432a"/>
<lb n="0432a01" ed="T"/>生不能變形，若殺，波逸提。實人，人想，波羅夷；
<lb n="0432a02" ed="T"/>非人想、疑，偷蘭。四衆犯相如上。不犯者：擲刀
<lb n="0432a03" ed="T"/>杖、瓦石，誤著而死；若營事作房，誤墮木石而
<lb n="0432a04" ed="T"/>死；若扶將病人，入房往反，一切無害心而死
<lb n="0432a05" ed="T"/>者是。</p></cb:div>
<lb n="0432a06" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0432a0601">不共住。</p>
<lb n="0432a07" ed="T"/><p xml:id="pT40p0432a0701">四、大妄語戒。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0432a0706" cb:place="inline">佛在毘舍離。時世穀貴，乞食
<lb n="0432a08" ed="T"/>難得，婆求河邊有安居者，便共稱歎得上人
<lb n="0432a09" ed="T"/>法，信心居士減分施之。後往佛所，因問訶責，
<lb n="0432a10" ed="T"/>而制此戒。</p></cb:div>
<lb n="0432a11" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0432a1101">若比丘，實無所知，</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0432a1108" cb:place="inline">謂實無知見法。</p></cb:div>
<lb n="0432a12" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0432a1201">自稱言「我得上人法，</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0432a1209" cb:place="inline">自稱說有信、戒、施、聞、
<lb n="0432a13" ed="T"/>智慧、辯才過人。人法者，人陰、人界、人入也。上
<lb n="0432a14" ed="T"/>人法者，諸法能出要成就也。</p></cb:div>
<lb n="0432a15" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0432a1501">我已入聖智勝法，</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0432a1508" cb:place="inline">自言：有念在身，若正憶
<lb n="0432a16" ed="T"/>念，若堅持戒，若有欲，若不放逸，若精進，若
<lb n="0432a17" ed="T"/>得定，若正受，若有道，若有修，若有慧，若有
<lb n="0432a18" ed="T"/>見，若有得，若有果。</p></cb:div>
<lb n="0432a19" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0432a1901">我知是，我見是」，</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0432a1907" cb:place="inline">若言『天龍鬼神來供養我，
<lb n="0432a20" ed="T"/>若得不淨觀、四禪、四空定』等。</p></cb:div>
<lb n="0432a21" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0432a2101">彼於異時，若問若不問，欲自淸淨故，作是說「我
<lb n="0432a22" ed="T"/>實不知不見，言知言見」，</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0432a2210" cb:place="inline">意欲以後悔前，用實
<lb n="0432a23" ed="T"/>轉虛。由口造業，言了結重。</p></cb:div>
<lb n="0432a24" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0432a2401">除增上慢，</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0432a2405" cb:place="inline">比丘慢心，自謂得道，後勤精進，
<lb n="0432a25" ed="T"/>證增上果，生疑，白佛，便言：「增上慢人爲不
<lb n="0432a26" ed="T"/>犯。」</p></cb:div>
<lb n="0432a27" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0432a2701">是比丘波羅夷，</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0432a2707" cb:place="inline">若作是虛，而向人說，前人
<lb n="0432a28" ed="T"/>知者，波羅夷；不知者，偷蘭。若遣手印，若遣使，
<lb n="0432a29" ed="T"/>若書，若作知相，若知者，其犯亦爾。若於不能
<pb n="0432b" ed="T" xml:id="T40.1806.0432b"/>
<lb n="0432b01" ed="T"/>變形畜生向說，得突吉羅。下四衆如前說。不
<lb n="0432b02" ed="T"/>犯者，增上慢人，若業報得，若不言「我得」，或戲
<lb n="0432b03" ed="T"/>笑說、疾說、屛說，欲說此、錯說彼是也。</p></cb:div>
<lb n="0432b04" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0432b0401">不共住。</p>
<lb n="0432b05" ed="T"/><p xml:id="pT40p0432b0501">諸大德！我已說四波羅夷法。若比丘犯一一波
<lb n="0432b06" ed="T"/>羅夷法，不得與諸比丘共住如前，後亦如是。是
<lb n="0432b07" ed="T"/>比丘得波羅夷，不應共住。</p><p xml:id="pT40p0432b0711" cb:place="inline">今問諸大德：是中淸
<lb n="0432b08" ed="T"/>淨不？</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0432b0803" cb:place="inline">三說。</p></cb:div>
<lb n="0432b09" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0432b0901">諸大德！是中淸淨，默然故。是事如是持。</p>
<lb n="0432b10" ed="T"/><p xml:id="pT40p0432b1001">諸大德！是十三僧伽婆尸沙法，半月半月說，《戒
<lb n="0432b11" ed="T"/>經》中來。</p>
<lb n="0432b12" ed="T"/><p xml:id="pT40p0432b1201">初、故出不淨戒。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0432b1207" cb:place="inline">佛遊<name role="" type="person">舍衛城</name>。<name role="" type="person">迦留陀夷</name>欲意
<lb n="0432b13" ed="T"/>熾盛，身色瘦悴，獨處一房，好床蓐被，地施敷
<lb n="0432b14" ed="T"/>具，飯食豐足，隨念弄失，諸根悅豫，顏色光澤。
<lb n="0432b15" ed="T"/>諸比丘擧過白佛，佛無數訶責已，而制此戒。</p></cb:div>
<lb n="0432b16" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0432b1601">若比丘，故弄陰失精，</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0432b1609" cb:place="inline">實心故作出不淨意。
<lb n="0432b17" ed="T"/>前境有六，若於內色、外色、內外色，若水，若風，
<lb n="0432b18" ed="T"/>若空，隨作方便，若出，卽犯。</p></cb:div>
<lb n="0432b19" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0432b1901">除夢中，</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0432b1904" cb:place="inline">佛言：「亂意睡眠有五過失：一者，惡
<lb n="0432b20" ed="T"/>夢；二者，諸天不護；三者，心不入法；四者，不思
<lb n="0432b21" ed="T"/>惟明相；五者，於夢中失精。」善意睡眠有五功
<lb n="0432b22" ed="T"/>德，卽反上句也。</p></cb:div>
<lb n="0432b23" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0432b2301">僧伽婆尸沙。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0432b2306" cb:place="inline">若方便弄不失，偷蘭。比丘自
<lb n="0432b24" ed="T"/>相敎，若失，犯偷蘭；不失，突吉羅。尼，波逸提。下
<lb n="0432b25" ed="T"/>三衆，吉羅。不犯者，一切不作出精意。</p></cb:div>
<lb n="0432b26" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0432b2601">二、觸女人戒。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0432b2606" cb:place="inline">佛在<name role="" type="person">舍衛國</name>。迦留比丘，以佛
<lb n="0432b27" ed="T"/>前制，便在門外伺諸婦女，將至房中，手捉捫
<lb n="0432b28" ed="T"/>摸，樂者便笑；有不樂，瞋恚罵辱。諸比丘擧過
<lb n="0432b29" ed="T"/>白佛，便集僧制戒。</p></cb:div>
<pb n="0432c" ed="T" xml:id="T40.1806.0432c"/>
<lb n="0432c01" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0432c0101">若比丘，婬欲意，</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0432c0107" cb:place="inline">愛染汚心。</p></cb:div>
<lb n="0432c02" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0432c0201">與女人</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0432c0204" cb:place="inline">謂境有四：覺、睡、新死及少分壞。</p></cb:div>
<lb n="0432c03" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0432c0301">身</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0432c0302" cb:place="inline">從髮至足。</p></cb:div>
<lb n="0432c04" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0432c0401">相觸，</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0432c0403" cb:place="inline">若捉摩、重摩，或牽或推，逆摩、順摩，或
<lb n="0432c05" ed="T"/>擧或下，或捉或捺，若餘觸方便。</p></cb:div>
<lb n="0432c06" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0432c0601">若捉手，若髮，若觸一一身分，僧伽婆尸沙。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0432c0617" cb:place="inline">若
<lb n="0432c07" ed="T"/>觸四女，著<anchor xml:id="nkr_note_orig_0432001" n="0432001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0432001" n="0432001"/><anchor xml:id="beg0432001" n="0432001"/>便<anchor xml:id="end0432001"/>僧殘。女觸比丘，動身同犯；若不
<lb n="0432c08" ed="T"/>動身，但犯吉羅；先有染心，偷蘭。互觸有衣，偷
<lb n="0432c09" ed="T"/>蘭；俱有衣者，吉羅。若與二形相觸，偷蘭。若以
<lb n="0432c10" ed="T"/>欲心觸男子身，或衣、坐具，乃至自觸及以畜
<lb n="0432c11" ed="T"/>生，一切突吉羅。尼，波羅夷。下三衆，吉羅。不犯
<lb n="0432c12" ed="T"/>者，有所取與、戲笑相觸是也。</p></cb:div>
<lb n="0432c13" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0432c1301">三、與人女麁語戒。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0432c1308" cb:place="inline">佛在<name role="" type="person">舍衛國</name>。<name role="" type="person">迦留陀夷</name>
<lb n="0432c14" ed="T"/>聞佛已制前二戒故，便於女前，欲心向彼說
<lb n="0432c15" ed="T"/>麁語。比丘擧過，佛因制戒。</p></cb:div>
<lb n="0432c16" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0432c1601">若比丘，婬欲意，與女人</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0432c1610" cb:place="inline">女人有<anchor xml:id="nkr_note_orig_0432002" n="0432002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0432002" n="0432002"/><anchor xml:id="beg0432002" n="0432002"/>智<anchor xml:id="end0432002"/>，命根不
<lb n="0432c17" ed="T"/>斷。</p></cb:div>
<lb n="0432c18" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0432c1801">麁惡婬欲語，</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0432c1806" cb:place="inline">麁惡者，非梵行也。婬欲語者，
<lb n="0432c19" ed="T"/>稱二道好惡也。若求，若敎他求，若問，若答，若
<lb n="0432c20" ed="T"/>解，若說，若敎，若罵。所言「求」者，「與我二道作如
<lb n="0432c21" ed="T"/>是事」，若復作餘語，如是解者是也。</p></cb:div>
<lb n="0432c22" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0432c2201">隨說麁惡婬欲語者，僧伽婆尸沙。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0432c2214" cb:place="inline">若一反麁
<lb n="0432c23" ed="T"/>語，僧殘。隨語多少，說而了了者，一一僧殘；不
<lb n="0432c24" ed="T"/>了了，偷蘭。若與書、印，遣使，作相，令彼女知，僧
<lb n="0432c25" ed="T"/>殘；不知，偷蘭。除大小道，說餘處，偷蘭。與非女
<lb n="0432c26" ed="T"/>人、黃門、二形麁語，知者，偷蘭。畜生不能變形，
<lb n="0432c27" ed="T"/>若向男子麁語，一切吉羅。尼偷蘭，下三衆吉
<lb n="0432c28" ed="T"/>羅，乃至下戒亦爾。不犯者，爲說不淨觀，若說
<lb n="0432c29" ed="T"/>毘尼、受經、問答，無欲意故。</p></cb:div>
<pb n="0433a" ed="T" xml:id="T40.1806.0433a"/>
<lb n="0433a01" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0433a0101">四、歎身向人女索欲供養戒。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0433a0112" cb:place="inline">佛在<name role="" type="person">舍衛國</name>。
<lb n="0433a02" ed="T"/>因<name role="" type="person">迦留陀夷</name>聞佛已制前三戒故，伺諸婦女，
<lb n="0433a03" ed="T"/>將入房中，自讚歎身：「汝可持欲以供養我。」諸
<lb n="0433a04" ed="T"/>女訶怪，比丘擧過，佛因制戒。</p></cb:div>
<lb n="0433a05" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0433a0501">若比丘婬欲意，於女人前</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0433a0511" cb:place="inline">女人如上。</p></cb:div>
<lb n="0433a06" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0433a0601">自歎身</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0433a0604" cb:place="inline">歎身「端正好顏色，我是刹帝利、長
<lb n="0433a07" ed="T"/>者居士、婆羅門大姓種。」</p></cb:div>
<lb n="0433a08" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0433a0801">言「大姝！我修梵行，</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0433a0808" cb:place="inline">勤修離穢濁也。</p></cb:div>
<lb n="0433a09" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0433a0901">持戒精進，</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0433a0905" cb:place="inline">不缺，不穿漏，無染汚。</p></cb:div>
<lb n="0433a10" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0433a1001">修善法，</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0433a1004" cb:place="inline">樂閑靜處，時到乞食，著糞掃衣，作
<lb n="0433a11" ed="T"/>餘食法不食，一坐食，一揣食，塚間坐，樹下坐，
<lb n="0433a12" ed="T"/>常坐，隨坐，持三衣，唄匿，多聞，能說法，持毘尼，
<lb n="0433a13" ed="T"/>坐禪是也。</p></cb:div>
<lb n="0433a14" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0433a1401">可持是婬欲法供養我。如是供養第一最」，僧伽
<lb n="0433a15" ed="T"/>婆尸沙。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0433a1504" cb:place="inline">若作如上譽已，「供養我來」，不說「婬
<lb n="0433a16" ed="T"/>欲」者，偷蘭。餘境雜犯，如前戒說。不犯者：若比
<lb n="0433a17" ed="T"/>丘語女人言「此處妙尊最上，此比丘精進持
<lb n="0433a18" ed="T"/>戒、修善法，汝等應以身、口、意業等供養於彼」，
<lb n="0433a19" ed="T"/>若女意謂「爲我歎身」；若說毘尼，言次及此，彼
<lb n="0433a20" ed="T"/>謂歎身；若錯說者⸺並不犯。</p></cb:div>
<lb n="0433a21" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0433a2101">五、媒人戒。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0433a2105" cb:place="inline">佛在<name role="" type="person">羅閱祇</name>。迦羅比丘，本是大
<lb n="0433a22" ed="T"/>臣，善知俗法，城中嫁娶盡往<g ref="#CB01567">𧫎</g>問。時婚娶者，
<lb n="0433a23" ed="T"/>逢對好、惡，便願迦羅受於苦、樂。居士譏訶，比
<lb n="0433a24" ed="T"/>丘擧過，佛因制戒。</p></cb:div>
<lb n="0433a25" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0433a2501">若比丘，往來彼此媒嫁，</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0433a2510" cb:place="inline">使所應可和合者是
<lb n="0433a26" ed="T"/>也。</p></cb:div>
<lb n="0433a27" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0433a2701">持男意語女，持女意語男，</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0433a2711" cb:place="inline">女人有二十種，
<lb n="0433a28" ed="T"/>母護、父護、父母護，兄護、姊護、兄姊護、自護、法
<lb n="0433a29" ed="T"/>護、姓護、宗親護、自樂爲婢、與衣婢、與財婢、同
<pb n="0433b" ed="T" xml:id="T40.1806.0433b"/>
<lb n="0433b01" ed="T"/>業婢、水所漂婢、不輸稅婢、放去婢、<anchor xml:id="nkr_note_orig_0433001" n="0433001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0433001" n="0433001"/><anchor xml:id="beg0433001" n="0433001"/>客<anchor xml:id="end0433001"/>作婢、
<lb n="0433b02" ed="T"/>他護婢、邊方得婢是也。男子亦有二十種，並
<lb n="0433b03" ed="T"/>同上列。</p></cb:div>
<lb n="0433b04" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0433b0401">若爲成婦事，若爲私通，乃至須臾頃，僧伽婆尸
<lb n="0433b05" ed="T"/>沙。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0433b0502" cb:place="inline">若初受語，吉羅。往說不報，偷蘭。若還報
<lb n="0433b06" ed="T"/>者，僧殘。若遣使，若書、指印、現相，隨媒多少，說
<lb n="0433b07" ed="T"/>而了了，隨其往反，一一僧殘；若不了者，偷蘭。
<lb n="0433b08" ed="T"/>除二道，說餘身支節而媒嫁者，偷蘭。若媒非
<lb n="0433b09" ed="T"/>人、黃門、二根者，偷蘭。若媒畜生及人男者，吉
<lb n="0433b10" ed="T"/>羅。若持他書往而不看，若爲白衣作餘使者，
<lb n="0433b11" ed="T"/>吉羅。比丘尼同犯。不犯者：若男女先通，後離，
<lb n="0433b12" ed="T"/>還合；若爲父母疾患、繫閉，看書持往；信心精
<lb n="0433b13" ed="T"/>進俗人亦爾；若爲佛、法、比丘使，亦同。</p></cb:div>
<lb n="0433b14" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0433b1401">六、無主不處分過量房戒。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0433b1411" cb:place="inline">佛在<name role="" type="person">羅閱祇</name>，聽
<lb n="0433b15" ed="T"/>諸比丘作私房室。曠野比丘便作大房，乞求
<lb n="0433b16" ed="T"/>煩多，惱亂居士。乞旣難得，遂斫神樹。神及比
<lb n="0433b17" ed="T"/>丘以事白佛。因往曠野訶責、引喩，便制此
<lb n="0433b18" ed="T"/>戒。</p></cb:div>
<lb n="0433b19" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0433b1901">若比丘，自求</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0433b1906" cb:place="inline">彼處處乞索也。</p></cb:div>
<lb n="0433b20" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0433b2001">作屋，</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0433b2003" cb:place="inline">屋者，房也。</p></cb:div>
<lb n="0433b21" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0433b2101">無主，</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0433b2103" cb:place="inline">彼無有主，若一，若二，若衆多也。</p></cb:div>
<lb n="0433b22" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0433b2201">自爲己，</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0433b2204" cb:place="inline">不爲他作。</p></cb:div>
<lb n="0433b23" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0433b2301">當應量作。是中量者，長十二佛磔手，內廣七磔
<lb n="0433b24" ed="T"/>手。當將諸比丘指授處所，</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0433b2411" cb:place="inline"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0433002" n="0433002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0433002" n="0433002"/><anchor xml:id="beg0433002" n="0433002"/>彼<anchor xml:id="end0433002"/>比丘看無難、
<lb n="0433b25" ed="T"/>無妨處已，到僧中，脫革屣，偏露右肩，禮上座
<lb n="0433b26" ed="T"/>足，右膝著地，合掌白言：「大德僧聽！某甲比丘
<lb n="0433b27" ed="T"/>自乞作屋，無主，自爲己。我今從衆僧乞知無
<lb n="0433b28" ed="T"/>難處、無妨處。」如是再三也。</p></cb:div>
<lb n="0433b29" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0433b2901">彼比丘當指示處所，</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0433b2909" cb:place="inline">爾時衆僧觀此比丘，
<pb n="0433c" ed="T" xml:id="T40.1806.0433c"/>
<lb n="0433c01" ed="T"/>若可信者，卽聽使作；若不可信者，衆僧往看。
<lb n="0433c02" ed="T"/>若僧不去，應遣僧中可信者看。若有妨、難，不
<lb n="0433c03" ed="T"/>應處分；無者，應與。衆中應差堪能作羯磨者：
<lb n="0433c04" ed="T"/>若上座，若次座，若誦律，若不誦律。應作白言：
<lb n="0433c05" ed="T"/>「大德僧聽！某甲比丘自乞作屋，無主，自爲己，
<lb n="0433c06" ed="T"/>今從僧乞處分無難、無妨處。若僧時到，僧忍
<lb n="0433c07" ed="T"/>聽，當與某甲比丘處分無難、無妨處。白如是。
<lb n="0433c08" ed="T"/>大德僧聽！某甲比丘自求作屋，無主，自爲己，
<lb n="0433c09" ed="T"/>從僧乞處分無難、無妨處。僧今與某甲比丘
<lb n="0433c10" ed="T"/>處分無難、無妨處。誰諸長老忍『僧與某甲比
<lb n="0433c11" ed="T"/>丘處分無難、無妨處』者默然，誰不忍者說。僧
<lb n="0433c12" ed="T"/>已忍『與某甲比丘處分無難、無妨處』竟，僧忍
<lb n="0433c13" ed="T"/>默然故，是事如是持。」彼作房者，應知初安石
<lb n="0433c14" ed="T"/>及土塹、泥團，乃至最後泥治訖者是也。</p></cb:div>
<lb n="0433c15" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0433c1501">無難處，</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0433c1504" cb:place="inline">有虎、狼、<anchor xml:id="nkr_note_orig_0433003" n="0433003"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0433003" n="0433003"/><anchor xml:id="beg0433003" n="0433003"/>師<anchor xml:id="end0433003"/>子諸獸者，下至蟻子。若
<lb n="0433c16" ed="T"/>不爲此諸蟲獸所惱，應治平地。若有石、樹、株
<lb n="0433c17" ed="T"/>杌、荆棘，使人掘出。若有坑、溝、渠、陂池，當使塡
<lb n="0433c18" ed="T"/>滿。若畏水淹漬，當豫設堤防。若地爲人所認，
<lb n="0433c19" ed="T"/>當共斷，當無使他有語。是謂難處也。</p></cb:div>
<lb n="0433c20" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0433c2001">無妨處。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0433c2004" cb:place="inline">謂通草車迴轉往來者。</p></cb:div>
<lb n="0433c21" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0433c2101">若比丘有難處、妨處，自求作屋，無主，自爲己，不
<lb n="0433c22" ed="T"/>將諸比丘指示處所，若過量作者，僧伽婆尸沙。</p></cb:div>
<lb n="0433c23" ed="T"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0433c2301">若彼作房，於妨、難二處者，二突吉羅；不處
<lb n="0433c24" ed="T"/>分，過量，二僧殘；互相有無者，隨其所犯。若使
<lb n="0433c25" ed="T"/>他作，成犯亦爾。爲他作，成者，二偷蘭，二吉羅。
<lb n="0433c26" ed="T"/>若以繩絣地作，受敎者過量作者，犯；殘不還
<lb n="0433c27" ed="T"/>報，又不問彼，並犯吉羅。比丘尼偷蘭。不犯者：
<lb n="0433c28" ed="T"/>如量作，減量作，僧處分，無難處，無妨處，如法
<lb n="0433c29" ed="T"/>絣作，若爲僧，爲佛圖，講堂，草庵，葉庵，小容身
<pb n="0434a" ed="T" xml:id="T40.1806.0434a"/>
<lb n="0434a01" ed="T"/>屋，若作多人住屋，如法者是。</p></cb:div>
<lb n="0434a02" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0434a0201">七、有主爲已不處分造房戒。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0434a0212" cb:place="inline">佛在拘睒彌
<lb n="0434a03" ed="T"/>國。時，憂塡王爲闡陀造屋。便斫路中神樹。路
<lb n="0434a04" ed="T"/>人訶已，比丘擧過。佛訶責已，「若斫神樹，吉羅」，
<lb n="0434a05" ed="T"/>便制此戒。</p></cb:div>
<lb n="0434a06" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0434a0601">若比丘，欲作大房，</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0434a0608" cb:place="inline">大房者，多用財物也。</p></cb:div>
<lb n="0434a07" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0434a0701">有主，</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0434a0703" cb:place="inline">反上「無主」是也。</p></cb:div>
<lb n="0434a08" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0434a0801">爲己作，當將餘比丘往指授處所。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0434a0814" cb:place="inline">彼比丘如
<lb n="0434a09" ed="T"/>上知已，應至僧中，禮上座足等，從僧三乞，文
<lb n="0434a10" ed="T"/>同於上，以「有主」爲異。</p></cb:div>
<lb n="0434a11" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0434a1101">彼比丘應指授處所，</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0434a1109" cb:place="inline">僧應觀察，若有信者、
<lb n="0434a12" ed="T"/>有智慧，卽信彼而與白二；若不信者，如上進
<lb n="0434a13" ed="T"/>止。</p></cb:div>
<lb n="0434a14" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0434a1401">無難處，</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0434a1404" cb:place="inline">謂師子、羆、熊等獸也。若不爲彼而
<lb n="0434a15" ed="T"/>所嬈者，應如上<anchor xml:id="nkr_note_orig_0434001" n="0434001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0434001" n="0434001"/><anchor xml:id="beg0434001" n="0434001"/>平<anchor xml:id="end0434001"/>治，乃至畏識認，應先斷
<lb n="0434a16" ed="T"/>了。</p></cb:div>
<lb n="0434a17" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0434a1701">無妨處。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0434a1704" cb:place="inline">中間容草車迴轉者。</p></cb:div>
<lb n="0434a18" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0434a1801">若比丘，有難處，有妨處，作大房，有主，爲己作，不
<lb n="0434a19" ed="T"/>將餘比丘往指授處所者，僧伽婆尸沙。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0434a1916" cb:place="inline">辨相、
<lb n="0434a20" ed="T"/>開通，如前房戒，唯無「過量」爲異也。</p></cb:div>
<lb n="0434a21" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0434a2101">八、無根波羅夷謗戒。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0434a2109" cb:place="inline">佛在<name role="" type="person">羅閱祇</name>。尊者沓
<lb n="0434a22" ed="T"/>婆得羅漢已，手出火光，爲僧知事，佛讚第一。
<lb n="0434a23" ed="T"/>慈地衆中次得惡房，又得惡食，便令姝尼對
<lb n="0434a24" ed="T"/>僧重謗。問取自言，比丘擧過，因制此戒。</p></cb:div>
<lb n="0434a25" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0434a2501">若比丘，瞋恚所覆故，</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0434a2509" cb:place="inline">有十惡法因緣故瞋，
<lb n="0434a26" ed="T"/>隨十事中，以二事而生瞋也。</p></cb:div>
<lb n="0434a27" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0434a2701">非波羅夷比丘，以無根波羅夷法謗，</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0434a2715" cb:place="inline">謂根有
<lb n="0434a28" ed="T"/>三：見、聞、疑也。見根者：見犯梵行；見偷五錢；見
<lb n="0434a29" ed="T"/>斷人命；若他見，從彼聞。是謂<anchor xml:id="nkr_note_orig_0434002" n="0434002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0434002" n="0434002"/><anchor xml:id="beg0434002" n="0434002"/>見<anchor xml:id="end0434002"/>根。聞犯梵
<pb n="0434b" ed="T" xml:id="T40.1806.0434b"/>
<lb n="0434b01" ed="T"/>行；聞偷五錢；聞斷人命；聞自言得上人法；若
<lb n="0434b02" ed="T"/>彼說從彼聞。是謂聞根。疑根二種：從見生者，
<lb n="0434b03" ed="T"/>見與婦女入林、出林，無衣裸形，不淨汚身，捉
<lb n="0434b04" ed="T"/>刀血汚，惡人爲伴是也；從聞生者，若在闇地，
<lb n="0434b05" ed="T"/>聞動床聲，聞轉側聲，若身動聲，若共語聲，若
<lb n="0434b06" ed="T"/>聞「我犯非梵行」聲，乃至若聞「我得上人法」聲。
<lb n="0434b07" ed="T"/>除此三根，更以餘法謗者，是無根也。</p></cb:div>
<lb n="0434b08" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0434b0801">欲壞彼淸淨行；</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0434b0807" cb:place="inline">謂言：「衆僧滅擯此人，我得安
<lb n="0434b09" ed="T"/>樂住。」</p></cb:div>
<lb n="0434b10" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0434b1001">若於異時，若問若不問，</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0434b1010" cb:place="inline">佛勅比丘問能謗者：
<lb n="0434b11" ed="T"/>「此事實不？若以無根謗他，獲大重罪也。」</p></cb:div>
<lb n="0434b12" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0434b1201">知此事無根，說</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0434b1207" cb:place="inline">彼比丘言：「沓婆淸淨人，無
<lb n="0434b13" ed="T"/>如是事。」</p></cb:div>
<lb n="0434b14" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0434b1401">「我瞋恚故作是說」；</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0434b1408" cb:place="inline">由前次得惡房、惡食，懷
<lb n="0434b15" ed="T"/>瞋恨故，便謗彼耳。</p></cb:div>
<lb n="0434b16" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0434b1601">若比丘作是語者，僧伽婆尸沙。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0434b1613" cb:place="inline">若以無根四
<lb n="0434b17" ed="T"/>事加謗，說而了了，僧殘；不了，偷蘭。若指印、書、
<lb n="0434b18" ed="T"/>使、知相，了與不了，其犯亦爾。十三難事謗者
<lb n="0434b19" ed="T"/>同犯。除此非比丘法，更以餘無根法謗，隨前
<lb n="0434b20" ed="T"/>所犯。若謗比丘尼，亦同前犯。謗下衆者，突吉
<lb n="0434b21" ed="T"/>羅。尼犯僧殘。不犯者，三根說實，戲笑說，若
<lb n="0434b22" ed="T"/>疾說，獨說，靜處及錯說等。</p></cb:div>
<lb n="0434b23" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0434b2301">九、假根波羅夷謗戒。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0434b2309" cb:place="inline">佛在<name role="" type="person">羅閱祇</name>。慈地比
<lb n="0434b24" ed="T"/>丘見羊行婬，便言：「此羝羊者，沓婆也；其母羊
<lb n="0434b25" ed="T"/>者，卽慈地尼。」便語比丘：「我今親見，非前無根。」
<lb n="0434b26" ed="T"/>比丘詰問，便自臣伏。擧過白佛，而制此戒。</p></cb:div>
<lb n="0434b27" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0434b2701">若比丘，以瞋恚故，</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0434b2708" cb:place="inline">如上所說。</p></cb:div>
<lb n="0434b28" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0434b2801">於異分事中取片，</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0434b2808" cb:place="inline">異分者，若假異罪、異趣、
<lb n="0434b29" ed="T"/>異人，若本在家，若假響。</p></cb:div>
<pb n="0434c" ed="T" xml:id="T40.1806.0434c"/>
<lb n="0434c01" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0434c0101">非波羅夷比丘，以無根波羅夷法謗，欲壞彼淸
<lb n="0434c02" ed="T"/>淨行；彼於異時，若問若不問，知是異分事中取
<lb n="0434c03" ed="T"/>片，是比丘自言「我瞋恚故作是語」者，僧伽婆尸
<lb n="0434c04" ed="T"/>沙。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0434c0402" cb:place="inline">辨相、開通，並同前戒。</p></cb:div>
<lb n="0434c05" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0434c0501">十、破僧違諫戒。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0434c0507" cb:place="inline">佛在彌尼樓國，度八釋子。
<lb n="0434c06" ed="T"/>詣瞻波國。並證增上地，唯提婆達得神足證。
<lb n="0434c07" ed="T"/>佛還<name role="" type="person">羅閱祇</name>。提婆敎人害佛，事發，惡名流布，
<lb n="0434c08" ed="T"/>利養斷絕，便別衆食。爲佛訶責，因卽破僧。擧
<lb n="0434c09" ed="T"/>過設諫，而制此戒。</p></cb:div>
<lb n="0434c10" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0434c1001">若比丘，欲壞</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0434c1006" cb:place="inline">言「破壞」者，有十八事：法、非法，
<lb n="0434c11" ed="T"/>律、非律，犯、不犯，若輕，若重，有殘、無殘，麁惡、非
<lb n="0434c12" ed="T"/>麁惡，常所行、非常所行，制、非制，說、非說是
<lb n="0434c13" ed="T"/>也。</p></cb:div>
<lb n="0434c14" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0434c1401">和合</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0434c1403" cb:place="inline">一羯磨，同說戒。</p></cb:div>
<lb n="0434c15" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0434c1501">僧，</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0434c1502" cb:place="inline">四比丘，若五，若十，乃至無數也。</p></cb:div>
<lb n="0434c16" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0434c1601">方便受壞和合法，堅持不捨，</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0434c1612" cb:place="inline">謂住十八法而
<lb n="0434c17" ed="T"/>破僧也。</p></cb:div>
<lb n="0434c18" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0434c1801">彼比丘應諫是比丘言：「大德！莫壞和合僧，莫方
<lb n="0434c19" ed="T"/>便壞和合僧，莫受壞僧法堅持不捨。大德！應與
<lb n="0434c20" ed="T"/>僧和合，歡喜不諍，同一師學，如水乳合，於佛法
<lb n="0434c21" ed="T"/>中有增益安樂住。」</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0434c2108" cb:place="inline">應語彼言：「可捨此事，莫
<lb n="0434c22" ed="T"/>令僧作訶諫而犯重罪。」若用語者，善。若不用
<lb n="0434c23" ed="T"/>語，復令餘比丘尼、優婆塞、優婆夷，若王，若大
<lb n="0434c24" ed="T"/>臣，種種異道沙門、婆羅門求；若餘方比丘，聞
<lb n="0434c25" ed="T"/>知其人信用語者，應求諫之。是屛諫也。</p></cb:div>
<lb n="0434c26" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0434c2601">是比丘，如是諫時，堅持不捨，</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0434c2612" cb:place="inline">拒屛諫也。</p></cb:div>
<lb n="0434c27" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0434c2701">彼比丘應三諫，捨此事故，乃至三諫，捨者，善；</p></cb:div>
<lb n="0434c28" ed="T"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0434c2801">彼比丘應集僧羯磨，如諫作白已，應更求。乃
<lb n="0434c29" ed="T"/>至一羯磨、二羯磨亦爾。</p></cb:div>
<pb n="0435a" ed="T" xml:id="T40.1806.0435a"/>
<lb n="0435a01" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0435a0101">不捨者，</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0435a0104" cb:place="inline">拒僧諫也。後戒<anchor xml:id="nkr_note_orig_0435001" n="0435001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0435001" n="0435001"/><anchor xml:id="beg0435001" n="0435001"/>例<anchor xml:id="end0435001"/>爾。</p></cb:div>
<lb n="0435a02" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0435a0201">僧伽婆尸沙。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0435a0206" cb:place="inline">若僧諫時，白二竟捨，犯三偷
<lb n="0435a03" ed="T"/>蘭；乃至白竟捨者，犯一偷蘭；白未竟捨，但一
<lb n="0435a04" ed="T"/>吉羅。若未白前，受破僧法，堅持不捨，並犯吉
<lb n="0435a05" ed="T"/>羅。尼同僧殘。不犯者：初諫便捨；若立非羯磨
<lb n="0435a06" ed="T"/>作訶諫者；若非法、非律、非佛所敎；若破惡友、
<lb n="0435a07" ed="T"/>知識。若欲破僧者，若作非法者，若爲僧、塔、和
<lb n="0435a08" ed="T"/>尙、闍梨、知識作損減，破者，不犯。</p></cb:div>
<lb n="0435a09" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0435a0901">十一、助破僧違諫戒。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0435a0909" cb:place="inline">佛在<name role="" type="person">羅閱祇</name>。時，提婆
<lb n="0435a10" ed="T"/>達故執五法：盡形乞食，著糞掃衣，常受露坐，
<lb n="0435a11" ed="T"/>不食穌鹽、魚及肉。以敎比丘。衆僧諫時，伴黨
<lb n="0435a12" ed="T"/>比丘助破諫僧。比丘擧過，佛訶責已，因制此
<lb n="0435a13" ed="T"/>戒。</p></cb:div>
<lb n="0435a14" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0435a1401">若比丘，有餘伴黨，若一、二、三，乃至無數；</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0435a1416" cb:place="inline">言其
<lb n="0435a15" ed="T"/>伴者，四人，若過。有二順從：法順從者，以法
<lb n="0435a16" ed="T"/>敎授增戒、增心、增慧，諷誦承受也；衣食順從
<lb n="0435a17" ed="T"/>者，給與衣被、食飮、床臥具、醫藥。</p></cb:div>
<lb n="0435a18" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0435a1801">彼比丘語是比丘：「大德！莫諫此比丘，此比丘是
<lb n="0435a19" ed="T"/>法語比丘、律語比丘。此比丘所說，我等喜樂；此
<lb n="0435a20" ed="T"/>比丘所說，我等忍可。」</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0435a2009" cb:place="inline">此謂助伴黨惡諫僧
<lb n="0435a21" ed="T"/>言：「調達者，具明法律，我今喜樂，云何設諫？」爲
<lb n="0435a22" ed="T"/>此過本也。</p></cb:div>
<lb n="0435a23" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0435a2301">彼比丘言：「大德！莫作是說言：『此比丘是法語比
<lb n="0435a24" ed="T"/>丘、律語比丘。此比丘所說，我等喜樂；此比丘所
<lb n="0435a25" ed="T"/>說，我等忍可。』然此比丘，非法語比丘，非律語比
<lb n="0435a26" ed="T"/>丘。大德！莫欲壞和合僧，汝等當樂欲和合僧。大
<lb n="0435a27" ed="T"/>德！與僧和合，歡喜不諍，同一師學，如水乳合，於
<lb n="0435a28" ed="T"/>佛法中有增益安樂住。」</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0435a2810" cb:place="inline">此謂諸善比丘以法
<lb n="0435a29" ed="T"/>屛諫：調達所說，人、法俱非，勿妄受也。</p></cb:div>
<pb n="0435b" ed="T" xml:id="T40.1806.0435b"/>
<lb n="0435b01" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0435b0101">是比丘如是諫時，堅持不捨，彼比丘應三諫，捨
<lb n="0435b02" ed="T"/>是事故。乃至三諫，捨者，善；不捨者，僧伽婆尸沙。</p></cb:div>
<lb n="0435b03" ed="T"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0435b0301">辨相如上。</p></cb:div>
<lb n="0435b04" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0435b0401">十二、汚家擯謗違諫戒。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0435b0410" cb:place="inline">佛在<name role="" type="person">舍衛國</name>。阿濕
<lb n="0435b05" ed="T"/>婆等，<g ref="#CB00463">䩭</g>連聚落行惡汚家。比丘擧過，令舍利
<lb n="0435b06" ed="T"/>弗等往彼擯擧。當作法時，謗僧不受。以過白
<lb n="0435b07" ed="T"/>佛，訶諫制戒。</p></cb:div>
<lb n="0435b08" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0435b0801">若比丘，依聚落</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0435b0807" cb:place="inline">村有四種，如上。</p></cb:div>
<lb n="0435b09" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0435b0901">若城邑住，</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0435b0905" cb:place="inline">言屬王也。</p></cb:div>
<lb n="0435b10" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0435b1001">汚他家，</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0435b1004" cb:place="inline">家者，有男有女。汚家者，有四<anchor xml:id="nkr_note_orig_0435002" n="0435002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0435002" n="0435002"/><anchor xml:id="beg0435002" n="0435002"/>種<anchor xml:id="end0435002"/>。一
<lb n="0435b11" ed="T"/>者，依家汚家。一家得物，又與一家。所得物處
<lb n="0435b12" ed="T"/>聞之不喜，所與物處思當報恩，卽作是言：「有
<lb n="0435b13" ed="T"/>與我者，我當報之；若不與我，我何故與？」二者，
<lb n="0435b14" ed="T"/>依利養汚家。如法得利，及鉢中餘，或與一居
<lb n="0435b15" ed="T"/>士。得者生念：「當報其恩。若不與我，我何故與？」
<lb n="0435b16" ed="T"/>三者，依親友汚家。若比丘依王、大臣，或爲一居
<lb n="0435b17" ed="T"/>士，或不爲一居士。便生念言：「其爲我者，我當
<lb n="0435b18" ed="T"/>供養；不爲我者，我不供養。」四者，依僧伽藍汚
<lb n="0435b19" ed="T"/>家。若比丘取僧華果與一居士，不與一居士。
<lb n="0435b20" ed="T"/>彼有得者思「當供養；若不與者，我不供養」也。</p></cb:div>
<lb n="0435b21" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0435b2101">行惡行，</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0435b2104" cb:place="inline">彼比丘作如是等非法行也。自種
<lb n="0435b22" ed="T"/>華樹，自漑灌，自摘華，自作華鬘，以線貫繫，
<lb n="0435b23" ed="T"/>自持與人，若復敎人作如上事。村有婦女，同
<lb n="0435b24" ed="T"/>床坐，同器飮食，言語戲笑。或自歌舞倡伎，或
<lb n="0435b25" ed="T"/>他作，己唱和。或作<anchor xml:id="nkr_note_orig_0435003" n="0435003"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0435003" n="0435003"/><anchor xml:id="beg0435003" n="0435003"/>俳<anchor xml:id="end0435003"/>說，或彈、鼓簧、吹唄、作衆
<lb n="0435b26" ed="T"/>鳥鳴。或走，或揚跛行，或嘯，或自作弄身，或受
<lb n="0435b27" ed="T"/>雇戲笑是也。</p></cb:div>
<lb n="0435b28" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0435b2801">汚他家亦見亦聞，行惡行亦見亦聞；</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0435b2815" cb:place="inline">時有比
<lb n="0435b29" ed="T"/>丘，於彼止宿，著衣持鉢，入村乞食，法服齊整，
<pb n="0435c" ed="T" xml:id="T40.1806.0435c"/>
<lb n="0435c01" ed="T"/>行步庠序，低目直前，不左右顧視，以次行乞。
<lb n="0435c02" ed="T"/>居士見已，自相謂言：「此是何人？低目而行，旣
<lb n="0435c03" ed="T"/>不顧視，亦不言笑，不相周接、善言問訊。我等
<lb n="0435c04" ed="T"/>不應與其飮食。不如阿濕婆等，與人周接⸺及
<lb n="0435c05" ed="T"/>上所言⸺應與供養。」時彼乞食，困乃得之。往至
<lb n="0435c06" ed="T"/>佛所，問言：「住止樂不？僧和合不？不以飮食爲
<lb n="0435c07" ed="T"/>苦耶？」彼具白佛。便遙訶責，令往設擯。</p></cb:div>
<lb n="0435c08" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0435c0801">諸比丘當語是比丘言：「大德汚他家，行惡行；汚
<lb n="0435c09" ed="T"/>他家亦見亦聞，行惡行亦見亦聞。大德！汝汚他
<lb n="0435c10" ed="T"/>家，行惡行，今可遠此聚落去，不須住此。」</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0435c1016" cb:place="inline">時舍
<lb n="0435c11" ed="T"/>利弗爲諸居士說法，令得信樂。食訖集僧，爲
<lb n="0435c12" ed="T"/>彼比丘作擧，作憶念，便與罪，如上作羯磨已，
<lb n="0435c13" ed="T"/>驅出聚落。當作法時，便起謗言：「餘同犯者不
<lb n="0435c14" ed="T"/>驅，而獨驅我！」便作是言。</p></cb:div>
<lb n="0435c15" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0435c1501">是比丘語彼比丘，作如是語：「大德！諸比丘有愛，
<lb n="0435c16" ed="T"/>有恚，有怖，有癡；有如是同罪比丘，有驅者，有不
<lb n="0435c17" ed="T"/>驅者。」</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0435c1703" cb:place="inline">時舍利弗還白世尊，具陳謗事。佛便
<lb n="0435c18" ed="T"/>遙訶，令作訶諫。</p></cb:div>
<lb n="0435c19" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0435c1901">諸比丘諫言：「大德！莫作是語『有愛，有怖，有恚，有
<lb n="0435c20" ed="T"/>癡；有如是同罪比丘，有驅者，有不驅者』。而諸比
<lb n="0435c21" ed="T"/>丘不愛，不恚，不怖，不癡。大德汚他家，行惡行；汚
<lb n="0435c22" ed="T"/>他家亦見亦聞，行惡行亦見亦聞。」是比丘如是
<lb n="0435c23" ed="T"/>諫時，堅持不捨，彼比丘應三諫，捨此事故。乃至
<lb n="0435c24" ed="T"/>三諫，捨者，善；不捨者，僧伽婆尸沙。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0435c2414" cb:place="inline">若未白前
<lb n="0435c25" ed="T"/>言僧有愛、恚、怖、癡，若不看書持往，及爲白衣
<lb n="0435c26" ed="T"/>信使，一切突吉羅。尼同僧犯。不犯者：初語時
<lb n="0435c27" ed="T"/>捨；非法訶諫；若得衣食，與父母，與病人，與小
<lb n="0435c28" ed="T"/>兒，與妊身人，與牢獄繫人，與寺中客作者；若
<lb n="0435c29" ed="T"/>種華果、自取華乃至敎人貫華，持供養佛、法、
<pb n="0436a" ed="T" xml:id="T40.1806.0436a"/>
<lb n="0436a01" ed="T"/>僧者⸺一切不犯。若人欲打，被賊、虎、狼恐怖難
<lb n="0436a02" ed="T"/>處，若擔刺來，於中走避者，不犯。若渡河、溝、渠、
<lb n="0436a03" ed="T"/>坑，跳躑者，不犯。若同伴在後，還顧不見而嘯
<lb n="0436a04" ed="T"/>喚者，不犯。若爲父母，若爲病人，若繫閉牢獄；
<lb n="0436a05" ed="T"/>若篤信優婆塞有病，若在獄，看書持往；若爲
<lb n="0436a06" ed="T"/>塔、僧、病比丘事，持書往反⸺如是不犯。</p></cb:div>
<lb n="0436a07" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0436a0701">十三、惡性拒僧違諫戒。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0436a0710" cb:place="inline">佛在<name role="" type="person">拘睒彌國</name>。尊
<lb n="0436a08" ed="T"/>者闡陀惡性拒諫，反言：「我應敎諸大德，何以
<lb n="0436a09" ed="T"/>故？我聖主得正覺故。」比丘擧過白佛。便訶責
<lb n="0436a10" ed="T"/>已，而制此戒。</p></cb:div>
<lb n="0436a11" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0436a1101">若比丘，惡性不受人語，</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0436a1110" cb:place="inline">不忍受人敎誨也。</p></cb:div>
<lb n="0436a12" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0436a1201">於戒法中，</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0436a1205" cb:place="inline">以戒律如法敎授者，有七犯聚：
<lb n="0436a13" ed="T"/>波羅夷、僧伽婆尸沙、波逸提、波羅提提舍尼、偷
<lb n="0436a14" ed="T"/>蘭遮、吉羅、惡說。</p></cb:div>
<lb n="0436a15" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0436a1501">諸比丘如法諫已，</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0436a1508" cb:place="inline">如法、如律、如佛所敎。</p></cb:div>
<lb n="0436a16" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0436a1601">自身不受諫語，言：「諸大德！莫向我說若好若惡，
<lb n="0436a17" ed="T"/>我亦不向諸大德說若好若惡。諸大德且止，莫
<lb n="0436a18" ed="T"/>數諫我。」</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0436a1804" cb:place="inline">此正諫戒所爲事也。下二諫中，條
<lb n="0436a19" ed="T"/>而誨喩。</p></cb:div>
<lb n="0436a20" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0436a2001">彼比丘諫是比丘言：「大德！莫自身不受諫語。大
<lb n="0436a21" ed="T"/>德自身當受諫語。大德如法諫諸比丘，諸比丘
<lb n="0436a22" ed="T"/>亦當如法諫大德。如是佛弟子衆得增益，展轉
<lb n="0436a23" ed="T"/>相諫，展轉相敎，展轉懺悔。」是比丘如是諫時，堅
<lb n="0436a24" ed="T"/>持不捨，彼比丘應三諫，捨是事故。乃至三諫，捨
<lb n="0436a25" ed="T"/>者，善；不捨者，僧伽婆尸沙。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0436a2511" cb:place="inline">若未白前，惡性不
<lb n="0436a26" ed="T"/>受人語，一切吉羅。尼同僧犯。不犯者：若初諫
<lb n="0436a27" ed="T"/>便捨；非法訶諫，非法、非律、非佛所說者。若爲
<lb n="0436a28" ed="T"/>無知人訶諫時，應語彼言「汝和尙、阿闍<anchor xml:id="nkr_note_orig_0436001" n="0436001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0436001" n="0436001"/><anchor xml:id="beg0436001" n="0436001"/>梨<anchor xml:id="end0436001"/>所
<lb n="0436a29" ed="T"/>行亦爾。汝當更學問誦經」，若其事如是，若錯
<pb n="0436b" ed="T" xml:id="T40.1806.0436b"/>
<lb n="0436b01" ed="T"/>說<anchor xml:id="nkr_note_orig_0436002" n="0436002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0436002" n="0436002"/><anchor xml:id="beg0436002" n="0436002"/>者<anchor xml:id="end0436002"/>，皆不犯。</p></cb:div>
<lb n="0436b02" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0436b0201">諸大德！我已說十三僧伽婆尸沙法。九戒初犯，
<lb n="0436b03" ed="T"/>四至三諫。若比丘犯一一法，知而覆藏，應強與
<lb n="0436b04" ed="T"/>波利婆沙。行波利婆沙竟，增上與六夜摩那埵。
<lb n="0436b05" ed="T"/>行摩那埵已，應與出罪。應二十僧中出是比丘
<lb n="0436b06" ed="T"/>罪。若少一人，不滿二十衆出，是比丘罪不得除，
<lb n="0436b07" ed="T"/>諸比丘亦可訶。此是時。</p><p xml:id="pT40p0436b0710" cb:place="inline">今問諸大德：是中淸淨
<lb n="0436b08" ed="T"/>不？</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0436b0802" cb:place="inline">三說。</p></cb:div>
<lb n="0436b09" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0436b0901">諸大德！是中淸淨，默然故。是事如是持。</p>
<lb n="0436b10" ed="T"/><p xml:id="pT40p0436b1001">諸大德！是二不定法，半月半月說，《戒經》中來。</p>
<lb n="0436b11" ed="T"/><p xml:id="pT40p0436b1101">屛處不定戒。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0436b1106" cb:place="inline">佛在<name role="" type="person">舍衛國</name>。<name role="" type="person">迦留陀夷</name>先俗
<lb n="0436b12" ed="T"/>友婦齋優婆私，形並端正，各有繫意。時到詣
<lb n="0436b13" ed="T"/>彼，共屛覆坐，說非法語。<name role="" type="person">毘舍佉母</name>闚見起過，
<lb n="0436b14" ed="T"/>疾往白佛，因訶制戒。</p></cb:div>
<lb n="0436b15" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0436b1501">若比丘，共女人</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0436b1507" cb:place="inline">人女有智，未命終也。</p></cb:div>
<lb n="0436b16" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0436b1601">獨</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0436b1602" cb:place="inline">一比丘，一女人。</p></cb:div>
<lb n="0436b17" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0436b1701">在屛處、</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0436b1704" cb:place="inline">屛有二種：一者，見屛，若塵，若霧，若黑
<lb n="0436b18" ed="T"/>闇中，不相見也；聞屛者，乃至常語不聞聲處。</p></cb:div>
<lb n="0436b19" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0436b1901">覆處、</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0436b1903" cb:place="inline">上有物作蓋也。</p></cb:div>
<lb n="0436b20" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0436b2001">障處、</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0436b2003" cb:place="inline">若樹，若牆，若籬，若衣，及餘物障。</p></cb:div>
<lb n="0436b21" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0436b2101">可作婬處坐，</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0436b2106" cb:place="inline">得容行婬處也。</p></cb:div>
<lb n="0436b22" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0436b2201">說非法語，</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0436b2205" cb:place="inline">說婬欲法。</p></cb:div>
<lb n="0436b23" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0436b2301">有住信憂婆私</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0436b2307" cb:place="inline">謂信佛、法、僧，歸佛，歸法，歸
<lb n="0436b24" ed="T"/>僧，不殺、不盜、不邪婬、不妄語、不飮酒，善憶持
<lb n="0436b25" ed="T"/>事不錯，所說實而不妄。</p></cb:div>
<lb n="0436b26" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0436b2601">於三法中以一一法說，若波羅夷，若僧伽婆尸
<lb n="0436b27" ed="T"/>沙，若波逸提；是坐比丘自言「我犯是罪」，於三法
<lb n="0436b28" ed="T"/>中應一一治，若波羅夷，若僧伽婆尸沙，若波逸
<lb n="0436b29" ed="T"/>提，如住信憂婆私所說，應如法治是比丘，是名
<pb n="0436c" ed="T" xml:id="T40.1806.0436c"/>
<lb n="0436c01" ed="T"/>不定法。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0436c0104" cb:place="inline">是中自言所趣向處、所到處，若坐，若
<lb n="0436c02" ed="T"/>臥，若作。若不自言，並如憂婆私所說治也。</p></cb:div>
<lb n="0436c03" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0436c0301">露處不定戒。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0436c0306" cb:place="inline">佛在<name role="" type="person">舍衛國</name>。<name role="" type="person">迦留陀夷</name>初犯
<lb n="0436c04" ed="T"/>此戒，緣如前戒，但以「露處」「二罪」爲異。</p></cb:div>
<lb n="0436c05" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0436c0501">若比丘，共女人在露現處</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0436c0511" cb:place="inline">謂無牆<anchor xml:id="nkr_note_orig_0436003" n="0436003"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0436003" n="0436003"/><anchor xml:id="beg0436003" n="0436003"/>壁<anchor xml:id="end0436003"/>及餘
<lb n="0436c06" ed="T"/>物障。</p></cb:div>
<lb n="0436c07" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0436c0701">不可作婬處坐，</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0436c0707" cb:place="inline">不容行婬處也。</p></cb:div>
<lb n="0436c08" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0436c0801">作麁惡語，</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0436c0805" cb:place="inline">說婬欲不淨行，讚歎二道好惡
<lb n="0436c09" ed="T"/>也。</p></cb:div>
<lb n="0436c10" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0436c1001">有住信憂婆私於二法中以一一法說，若僧伽
<lb n="0436c11" ed="T"/>婆尸沙，若波逸提；是坐比丘自言「我犯是事」，於
<lb n="0436c12" ed="T"/>二法中應一一治，若僧伽婆尸沙，若波逸提，如
<lb n="0436c13" ed="T"/>住信憂婆私所說，應如法治是比丘，是名不定
<lb n="0436c14" ed="T"/>法。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0436c1402" cb:place="inline">是中若自言所趣向處、所到處，若坐若
<lb n="0436c15" ed="T"/>臥。或不自言，並如憂婆私所說治。是中無定
<lb n="0436c16" ed="T"/>法，故言「不定」也。</p></cb:div>
<lb n="0436c17" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0436c1701">諸大德！我已說二不定法。</p><p xml:id="pT40p0436c1711" cb:place="inline">今問諸大德：是中淸
<lb n="0436c18" ed="T"/>淨不？</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0436c1803" cb:place="inline">三說。</p></cb:div>
<lb n="0436c19" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0436c1901">諸大德！是中淸淨，默然故。是事如是持。</p>
<lb n="0436c20" ed="T"/><p xml:id="pT40p0436c2001">諸大德！是三十尼薩耆波逸提法，半月半月說，
<lb n="0436c21" ed="T"/>《戒經》中來。</p>
<lb n="0436c22" ed="T"/><p xml:id="pT40p0436c2201">初、畜長衣過限戒。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0436c2208" cb:place="inline">佛在<name role="" type="person">舍衛國</name>，聽持三衣，
<lb n="0436c23" ed="T"/>不得有長。六群比丘，畜多長衣，或旦起衣，或
<lb n="0436c24" ed="T"/>中時衣，或晡時衣。彼常經營、莊嚴衣服，積而
<lb n="0436c25" ed="T"/>藏擧。比丘擧過，佛便訶已，因開重制。</p></cb:div>
<lb n="0436c26" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0436c2601">若比丘，衣已竟，</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0436c2607" cb:place="inline">三衣是也。</p></cb:div>
<lb n="0436c27" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0436c2701">迦絺那衣已出，</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0436c2707" cb:place="inline">謂出功德衣外持也。</p></cb:div>
<lb n="0436c28" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0436c2801">畜長衣，</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0436c2804" cb:place="inline">衣有十種。長衣者，長如來八指，若
<lb n="0436c29" ed="T"/>廣四指是。</p></cb:div>
<pb n="0437a" ed="T" xml:id="T40.1806.0437a"/>
<lb n="0437a01" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0437a0101">不淨施，得畜，若過十日，</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0437a0110" cb:place="inline">初制畜長。因阿難
<lb n="0437a02" ed="T"/>得一貴糞掃衣，欲奉迦葉，恐犯故，以迦葉十
<lb n="0437a03" ed="T"/>日當還，因聽畜長齊十日。</p></cb:div>
<lb n="0437a04" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0437a0401">尼薩耆波逸提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0437a0407" cb:place="inline">不犯有八：若不得衣，若淨
<lb n="0437a05" ed="T"/>施，若遣與人，若失衣，若故壞，若作非衣，若
<lb n="0437a06" ed="T"/>親友意，若忘去。反上並是尼薩耆。若捨墮衣
<lb n="0437a07" ed="T"/>不捨，更貿餘衣，一尼薩耆波逸提，一突吉羅。
<lb n="0437a08" ed="T"/>此捨墮衣應捨與僧，乃<anchor xml:id="nkr_note_orig_0437001" n="0437001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0437001" n="0437001"/><anchor xml:id="beg0437001" n="0437001"/>至<anchor xml:id="end0437001"/>一人，不得別衆捨
<lb n="0437a09" ed="T"/>⸺不成捨，突吉羅。比丘尼同犯。下三衆，乃至下
<lb n="0437a10" ed="T"/>戒，並犯吉羅。不犯者，十日內，若轉淨施，若遣
<lb n="0437a11" ed="T"/>與人。若賊奪想；若失想；若燒想；漂想；若奪衣、
<lb n="0437a12" ed="T"/>失衣，取著；若他與作被；若付衣者遠行，水陸
<lb n="0437a13" ed="T"/>道斷⸺如是不淨施，不與人，皆不犯。</p></cb:div>
<lb n="0437a14" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0437a1401">二、離衣宿戒。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0437a1406" cb:place="inline">佛在<name role="" type="person">舍衛國</name>。六群持衣囑親
<lb n="0437a15" ed="T"/>友，往人間行。彼爲出衣曬之。比丘問言：「佛聽
<lb n="0437a16" ed="T"/>畜三衣，不得有長。此是誰衣？」具答，被訶，白佛
<lb n="0437a17" ed="T"/>竟，因制此戒。</p></cb:div>
<lb n="0437a18" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0437a1801">若比丘，衣已竟，迦絺那衣已出，</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0437a1813" cb:place="inline">並是上解。</p></cb:div>
<lb n="0437a19" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0437a1901">三衣中</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0437a1904" cb:place="inline">僧伽梨、欝多羅僧、安陀會。衣者，有十
<lb n="0437a20" ed="T"/>種也。</p></cb:div>
<lb n="0437a21" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0437a2101">離一一衣異處宿，</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0437a2108" cb:place="inline">不失衣者，僧伽藍裏有
<lb n="0437a22" ed="T"/>一界；失衣者，僧伽藍裏有若干界。如是樹、場、
<lb n="0437a23" ed="T"/>車、船、村、舍、堂、庫、倉，界別亦爾。此僧伽藍四種
<lb n="0437a24" ed="T"/>如上。樹者，與人等量，足蔭加坐。場者，<anchor xml:id="nkr_note_orig_0437002" n="0437002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0437002" n="0437002"/><anchor xml:id="beg0437002" n="0437002"/>洽<anchor xml:id="end0437002"/>五穀
<lb n="0437a25" ed="T"/>處。車者，若迴轉處；船界亦爾。村者四種。堂者，
<lb n="0437a26" ed="T"/>相多敞露。庫者，積藏諸物。倉者，儲積米穀。阿
<lb n="0437a27" ed="T"/>蘭若者，無界，八樹中間，間別七弓，弓長中肘
<lb n="0437a28" ed="T"/>四肘量也。伽藍界者，此伽藍界，非彼伽藍界，
<lb n="0437a29" ed="T"/>非彼樹界，乃至庫藏、倉界；餘者作句亦如是。
<pb n="0437b" ed="T" xml:id="T40.1806.0437b"/>
<lb n="0437b01" ed="T"/>僧伽藍界者，在伽藍邊，中人用石若磚擲所
<lb n="0437b02" ed="T"/>及處，是名「衣界」；乃至庫藏界亦爾。比丘置衣
<lb n="0437b03" ed="T"/>在伽藍中，乃至在樹下宿，明相未出，若捨衣，
<lb n="0437b04" ed="T"/>若手捉衣，若至擲石所及處；若不捨衣，若不
<lb n="0437b05" ed="T"/>手捉衣，若不至擲石所及處，明相出，隨所離
<lb n="0437b06" ed="T"/>衣，尼薩耆波逸提也。</p></cb:div>
<lb n="0437b07" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0437b0701">除僧羯磨，</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0437b0705" cb:place="inline">時，比丘得乾痟病，糞掃僧伽梨
<lb n="0437b08" ed="T"/>極重，有因緣事人間遊行，不堪持行，以事白
<lb n="0437b09" ed="T"/>佛。佛令三乞已，白二離。</p></cb:div>
<lb n="0437b10" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0437b1001">尼薩耆波逸提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0437b1007" cb:place="inline">除三衣已，若離餘衣，吉羅。
<lb n="0437b11" ed="T"/>尼同僧犯。不犯者：僧作羯磨；明相未出，若手
<lb n="0437b12" ed="T"/>捉衣，若捨衣，若至擲石所及處。若奪想，若水
<lb n="0437b13" ed="T"/>陸道斷急難，若賊，惡獸，強者所執，或命、梵難
<lb n="0437b14" ed="T"/>⸺若不捨衣及不至擲石及處，不犯也。</p></cb:div>
<lb n="0437b15" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0437b1501">三、月望衣過限戒。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0437b1508" cb:place="inline">佛在<name role="" type="person">舍衛國</name>。但三衣比
<lb n="0437b16" ed="T"/>丘有僧伽梨故爛，十日中間便不能辦，聽畜
<lb n="0437b17" ed="T"/>長衣，爲滿足故。六群比丘取同衣不足者，浣
<lb n="0437b18" ed="T"/>染點淨，寄人遊行。比丘擧過，佛訶制戒。</p></cb:div>
<lb n="0437b19" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0437b1901">若比丘，衣已竟，迦絺那衣已出，若比丘得非時
<lb n="0437b20" ed="T"/>衣，</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0437b2002" cb:place="inline">時者，無迦絺那衣，自恣後一月；有迦絺
<lb n="0437b21" ed="T"/>那衣，自恣後五月。非時者，謂過此限。</p></cb:div>
<lb n="0437b22" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0437b2201">欲須便受，受已疾成。若足者，善；</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0437b2213" cb:place="inline">若十日中同
<lb n="0437b23" ed="T"/>衣足者，裁割如上；不者，至十一日，隨衣多少，
<lb n="0437b24" ed="T"/>並犯捨墮。</p></cb:div>
<lb n="0437b25" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0437b2501">若不足者，得畜一月，爲滿足故。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0437b2513" cb:place="inline">若同衣不足
<lb n="0437b26" ed="T"/>者，至十一日同衣足者，卽十一日應如上作，
<lb n="0437b27" ed="T"/>違者至十二日隨衣並犯。乃至二十九日亦
<lb n="0437b28" ed="T"/>爾。至三十日，若足、不足，同衣、不同，卽日並如
<lb n="0437b29" ed="T"/>上法。</p></cb:div>
<pb n="0437c" ed="T" xml:id="T40.1806.0437c"/>
<lb n="0437c01" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0437c0101">若過畜者，尼薩耆波逸提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0437c0111" cb:place="inline">比丘尼同犯。不
<lb n="0437c02" ed="T"/>犯者：若十日內同衣足作，乃至三十日卽日
<lb n="0437c03" ed="T"/>作衣；餘有緣同「長衣戒」。</p></cb:div>
<lb n="0437c04" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0437c0401">四、取非親尼衣戒。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0437c0408" cb:place="inline">佛在<name role="" type="person">羅閱祇</name>。蓮華色尼
<lb n="0437c05" ed="T"/>持食往山，與諸上座。彼有比丘著弊故納，尼
<lb n="0437c06" ed="T"/>脫所著貴價換之，後著弊衣。爲佛怪問，訶彼
<lb n="0437c07" ed="T"/>比丘，因制此戒。</p></cb:div>
<lb n="0437c08" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0437c0801">若比丘，從非親里比丘尼</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0437c0811" cb:place="inline">非親里者，非父
<lb n="0437c09" ed="T"/>母親及非七世；反上是親。若非親里，亦不籌
<lb n="0437c10" ed="T"/>量可不；若是親里，則便籌量，知有無，可取、不
<lb n="0437c11" ed="T"/>可取，若好若惡，若新若故等也。</p></cb:div>
<lb n="0437c12" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0437c1201">取衣，</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0437c1203" cb:place="inline">衣有十種。尼著弊衣，具白世尊，佛言：
<lb n="0437c13" ed="T"/>「不應如是。聽畜五衣完堅者，餘衣隨意淨施，
<lb n="0437c14" ed="T"/>若與人。何以故？婦人著上衣服，猶尙不好，何
<lb n="0437c15" ed="T"/>況弊故也。」</p></cb:div>
<lb n="0437c16" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0437c1601">除貿易，</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0437c1604" cb:place="inline">時，二部僧得衣共分，二部錯得，佛
<lb n="0437c17" ed="T"/>言：「聽互貿衣。」言「貿易」者：以衣貿衣，若非衣；或
<lb n="0437c18" ed="T"/>以非衣貿衣，若鍼，若筒，若刀，若線，若小段物，
<lb n="0437c19" ed="T"/>乃至一丸藥貿衣者是。</p></cb:div>
<lb n="0437c20" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0437c2001">尼薩耆波逸提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0437c2007" cb:place="inline">比丘尼吉羅。不犯者，從親
<lb n="0437c21" ed="T"/>尼邊取衣，若貿易得，若爲僧、爲佛圖取者，不
<lb n="0437c22" ed="T"/>犯。</p></cb:div>
<lb n="0437c23" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0437c2301">五、使非親尼浣故衣戒。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0437c2310" cb:place="inline">佛在<name role="" type="person">舍衛國</name>。迦留
<lb n="0437c24" ed="T"/>陀夷及偷蘭難陀尼，貌各端正，俱有繫意，坐
<lb n="0437c25" ed="T"/>失不淨，汚安陀會，令尼浣之。比丘以過白佛，
<lb n="0437c26" ed="T"/>因訶而制。</p></cb:div>
<lb n="0437c27" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0437c2701">若比丘，令非親里</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0437c2708" cb:place="inline">如上說。</p></cb:div>
<lb n="0437c28" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0437c2801">比丘尼</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0437c2804" cb:place="inline">若非親式叉尼、沙彌尼浣、染、打故衣，
<lb n="0437c29" ed="T"/>突吉羅。</p></cb:div>
<pb n="0438a" ed="T" xml:id="T40.1806.0438a"/>
<lb n="0438a01" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0438a0101">浣故衣，</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0438a0104" cb:place="inline">故衣者，下至一經身著。新衣浣、染、
<lb n="0438a02" ed="T"/>打者，突吉羅。</p></cb:div>
<lb n="0438a03" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0438a0301">若染若打，是尼薩耆波逸提</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0438a0312" cb:place="inline">若語使浣、染、
<lb n="0438a04" ed="T"/>打，若俱爲者，三尼薩耆波逸提。互不爲者，隨
<lb n="0438a05" ed="T"/>有吉羅。不犯者，若病時使浣、染、打。若爲僧、佛
<lb n="0438a06" ed="T"/>圖，若借他衣，浣、染、打者，不犯。</p></cb:div>
<lb n="0438a07" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0438a0701">六、從非親俗人乞衣戒。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0438a0710" cb:place="inline">佛在<name role="" type="person">舍衛國</name>。時，跋
<lb n="0438a08" ed="T"/>難陀爲人說法，從索所著衣。俛仰與已，單衣
<lb n="0438a09" ed="T"/>入城，便云：「祇桓中被賊。」諸俗譏嫌。比丘擧
<lb n="0438a10" ed="T"/>過，佛便制戒。</p></cb:div>
<lb n="0438a11" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0438a1101">若比丘，從非親里居士若居士婦乞衣，</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0438a1116" cb:place="inline">解文
<lb n="0438a12" ed="T"/>如上。</p></cb:div>
<lb n="0438a13" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0438a1301">除餘時，尼薩耆波逸提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0438a1310" cb:place="inline">比丘尼同犯。</p></cb:div>
<lb n="0438a14" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0438a1401">餘時者，若奪衣、</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0438a1407" cb:place="inline">時比丘被賊剝衣，裸形而
<lb n="0438a15" ed="T"/>行，佛言：「不爾，得突吉羅。若有此者，當以軟
<lb n="0438a16" ed="T"/>草、樹葉覆形，應往寺邊，若取長，若知友邊取；
<lb n="0438a17" ed="T"/>若無者，僧中問取可分衣；若無者，問取僧衣、
<lb n="0438a18" ed="T"/>臥具；若不與者，自開庫看，若褥、敷、氈、被，摘解
<lb n="0438a19" ed="T"/>取裁作衣，出外乞衣。若得衣已，還浣、染、縫治，
<lb n="0438a20" ed="T"/>安著本處；若不還本處，如法治。」</p></cb:div>
<lb n="0438a21" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0438a2101">失衣、燒衣、漂衣，</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0438a2107" cb:place="inline">緣同上也。</p></cb:div>
<lb n="0438a22" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0438a2201">是謂餘時。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0438a2205" cb:place="inline">不犯者：若奪、失等緣，從非親乞；
<lb n="0438a23" ed="T"/>若從親乞；若從出家人乞；或爲他乞；他爲己
<lb n="0438a24" ed="T"/>乞；或不求而得⸺並不名犯。</p></cb:div>
<lb n="0438a25" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0438a2501">七、過分取衣戒。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0438a2507" cb:place="inline">佛在<name role="" type="person">舍衛國</name>。多比丘遇賊
<lb n="0438a26" ed="T"/>失衣，來到祇桓。有信聞之，多送衣與，比丘
<lb n="0438a27" ed="T"/>言：「止，便爲供養已。有三衣故，不須也。」六群令
<lb n="0438a28" ed="T"/>取，「持以與我」。遂更受之。比丘擧過，佛因制
<lb n="0438a29" ed="T"/>戒。</p></cb:div>
<pb n="0438b" ed="T" xml:id="T40.1806.0438b"/>
<lb n="0438b01" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0438b0101">若比丘，失衣、奪衣、燒衣、漂衣，</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0438b0112" cb:place="inline">若失一衣，不應
<lb n="0438b02" ed="T"/>取。若失二衣，餘<anchor xml:id="nkr_note_orig_0438001" n="0438001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0438001" n="0438001"/><anchor xml:id="beg0438001" n="0438001"/>二<anchor xml:id="end0438001"/>衣二重、三重、四重者，應
<lb n="0438b03" ed="T"/>摘作僧伽梨，若欝多羅僧，若安多會。</p></cb:div>
<lb n="0438b04" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0438b0401">若非親里居士、居士婦，</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0438b0410" cb:place="inline">並如上解。</p></cb:div>
<lb n="0438b05" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0438b0501">自恣請多與衣，</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0438b0507" cb:place="inline">若自恣多與衣者，若細，若
<lb n="0438b06" ed="T"/>薄，若不牢，應取作二重、三重、四重，當安緣作，
<lb n="0438b07" ed="T"/>當肩上揲垢膩處，應安鉤紐。若有餘殘，語居
<lb n="0438b08" ed="T"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0438002" n="0438002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0438002" n="0438002"/><anchor xml:id="beg0438002" n="0438002"/>上<anchor xml:id="end0438002"/>言：「此餘殘衣，裁作何等？」若檀越言「我不
<lb n="0438b09" ed="T"/>以失衣故與，我曹自與大德耳」，若欲受者，便
<lb n="0438b10" ed="T"/>應受之。</p></cb:div>
<lb n="0438b11" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0438b1101">是比丘當知足受衣。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0438b1109" cb:place="inline">若三衣都失，彼應知
<lb n="0438b12" ed="T"/>足受衣。知足有二種：在家人知足者，隨白衣
<lb n="0438b13" ed="T"/>所與衣受之；出家人知足者，三衣也。</p></cb:div>
<lb n="0438b14" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0438b1401">若過者，</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0438b1404" cb:place="inline">謂失一受一，都失受三之例。</p></cb:div>
<lb n="0438b15" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0438b1501">尼薩耆波逸提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0438b1507" cb:place="inline">比丘尼同犯。不犯者：若知
<lb n="0438b16" ed="T"/>足取衣；若減知足取；若多與衣，若細、薄、不牢，
<lb n="0438b17" ed="T"/>若二三重作，有餘，如上語知，不犯。</p></cb:div>
<lb n="0438b18" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0438b1801">八、勸居士增衣價戒。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0438b1809" cb:place="inline">佛在<name role="" type="person">舍衛國</name>。居士夫
<lb n="0438b19" ed="T"/>婦共<anchor xml:id="nkr_note_orig_0438003" n="0438003"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0438003" n="0438003"/><anchor xml:id="beg0438003" n="0438003"/>議<anchor xml:id="end0438003"/>云：「<name role="" type="person">跋難陀</name>是我知舊，持是衣價，買衣
<lb n="0438b20" ed="T"/>與之。」乞食比丘聞已吿知。後往彼家，勸令當
<lb n="0438b21" ed="T"/>須廣大新好堅緻。俗人譏嫌，比丘擧過。佛便
<lb n="0438b22" ed="T"/>制戒。</p></cb:div>
<lb n="0438b23" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0438b2301">若比丘，居士、居士婦</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0438b2309" cb:place="inline">如上說。</p></cb:div>
<lb n="0438b24" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0438b2401">爲比丘辦衣價</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0438b2407" cb:place="inline">謂以若錢，若金、銀、眞珠、琉璃，
<lb n="0438b25" ed="T"/>若玉石，若瓔珞、生像，乃至十種衣。</p></cb:div>
<lb n="0438b26" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0438b2601">「具如是衣價，與某甲比丘」，是比丘先不受自恣
<lb n="0438b27" ed="T"/>請，</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0438b2702" cb:place="inline">若自恣問「須何等衣」，佛聽比丘少欲知
<lb n="0438b28" ed="T"/>足索不如者。</p></cb:div>
<lb n="0438b29" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0438b2901">到居士家，作如是說「善哉，居士！爲我買如是衣
<pb n="0438c" ed="T" xml:id="T40.1806.0438c"/>
<lb n="0438c01" ed="T"/>與我，爲好故」，</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0438c0106" cb:place="inline">求有二種：言「求價」者，檀越與
<lb n="0438c02" ed="T"/>作大價衣，乃至求增一錢十六分之一分；言
<lb n="0438c03" ed="T"/>「求衣」者，語居士言「作廣長衣」，乃至增一線者。</p></cb:div>
<lb n="0438c04" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0438c0401">若得衣者，尼薩耆波逸提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0438c0411" cb:place="inline">比丘尼同犯。不
<lb n="0438c05" ed="T"/>犯者：先受自恣請而往求索，知足，於求中減
<lb n="0438c06" ed="T"/>少作；從親里求；從出家人求；或爲他求；他爲
<lb n="0438c07" ed="T"/>己求；若不求自得者。</p></cb:div>
<lb n="0438c08" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0438c0801">九、勸二家增衣價戒。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0438c0809" cb:place="inline">佛在<name role="" type="person">舍衛國</name>。有二居
<lb n="0438c09" ed="T"/>士夫婦共議，欲與<name role="" type="person">跋難陀</name>買衣。乞食比丘聞
<lb n="0438c10" ed="T"/>已具吿。彼到二家，語令共作。居士譏嫌，比丘
<lb n="0438c11" ed="T"/>擧過。佛因訶制戒。</p></cb:div>
<lb n="0438c12" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0438c1201">若比丘，二居士、居士婦與比丘辦衣價「買如是
<lb n="0438c13" ed="T"/>衣與某甲比丘」，是比丘先不受自恣請，到二居
<lb n="0438c14" ed="T"/>士家，作如是言「善哉，居士！辦如是衣價與我，共
<lb n="0438c15" ed="T"/>作一衣，爲好故」，若得衣者，尼薩耆波逸提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0438c1517" cb:place="inline">戒
<lb n="0438c16" ed="T"/>相成犯、開通並如前戒。</p></cb:div>
<lb n="0438c17" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0438c1701">十、過限急索衣戒。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0438c1708" cb:place="inline">佛在舍衛。羅閱城大臣
<lb n="0438c18" ed="T"/>與<name role="" type="person">跋難陀</name>親厚往來，遣送衣價。彼將衣價付
<lb n="0438c19" ed="T"/>淨主已，因事急索，致令被罰。諸俗譏嫌，比丘
<lb n="0438c20" ed="T"/>擧過。佛因制戒。</p></cb:div>
<lb n="0438c21" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0438c2101">若比丘，若王，</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0438c2106" cb:place="inline">得自在，無所屬。</p></cb:div>
<lb n="0438c22" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0438c2201">若大臣，</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0438c2204" cb:place="inline">在王左右。</p></cb:div>
<lb n="0438c23" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0438c2301">若婆羅門，</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0438c2305" cb:place="inline">有生婆羅門。</p></cb:div>
<lb n="0438c24" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0438c2401">若居士、</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0438c2404" cb:place="inline">除王、大臣、婆羅門，諸在家者是。</p></cb:div>
<lb n="0438c25" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0438c2501">居士婦，</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0438c2504" cb:place="inline">在家婦人。</p></cb:div>
<lb n="0438c26" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0438c2601">遣使爲比丘送衣價</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0438c2609" cb:place="inline">如上說。</p></cb:div>
<lb n="0438c27" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0438c2701">「持如是衣價與某甲比丘」；彼使至比丘所，語比
<lb n="0438c28" ed="T"/>丘言：「大德！今爲汝故，送是衣價，受取。」是比丘語
<lb n="0438c29" ed="T"/>彼使如是言：「我不應受此衣價。我若須衣，合時
<pb n="0439a" ed="T" xml:id="T40.1806.0439a"/>
<lb n="0439a01" ed="T"/>淸淨當受。」彼使語比丘言：「大德！有執事人不？」比
<lb n="0439a02" ed="T"/>丘應語言：「有。若僧伽藍民，若優婆塞，此是比丘
<lb n="0439a03" ed="T"/>執事人，常爲諸比丘執事。」時彼使往執事人所，
<lb n="0439a04" ed="T"/>與衣價已，還到比丘所，如是言：「大德所示某甲
<lb n="0439a05" ed="T"/>執事人，我已與衣價。大德知時，往彼當得衣。」須
<lb n="0439a06" ed="T"/>衣比丘當往執事人所，若二反、三反，爲作憶念，
<lb n="0439a07" ed="T"/>應語言：「我須衣。」</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0439a0707" cb:place="inline">憶念者，若執事人若在家，
<lb n="0439a08" ed="T"/>若在市肆，若在作處，應至彼處，一反、二反、三
<lb n="0439a09" ed="T"/>反，語言「我今須衣，與我作」者是也。</p></cb:div>
<lb n="0439a10" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0439a1001">若二反、三反，爲作憶念，得衣者善。若不得衣，四
<lb n="0439a11" ed="T"/>反、五反、六反，在前默然立。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0439a1111" cb:place="inline">彼執事人若在家、
<lb n="0439a12" ed="T"/>在市、作處，到彼前默然立。執事人問：「何緣此
<lb n="0439a13" ed="T"/>立？」比丘報言：「汝自知之。」若彼人言：「今我不知。」
<lb n="0439a14" ed="T"/>餘人知者，比丘當語：「彼人知之。」是默然相也。</p></cb:div>
<lb n="0439a15" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0439a1501">若四反、五反、六反，在前默然住，得衣者善。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0439a1517" cb:place="inline">若
<lb n="0439a16" ed="T"/>作一反語，破二反默然，乃至三反語破六反
<lb n="0439a17" ed="T"/>默然也。</p></cb:div>
<lb n="0439a18" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0439a1801">若不得衣，過是求得衣者，尼薩耆波逸提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0439a1817" cb:place="inline">比
<lb n="0439a19" ed="T"/>丘尼同僧犯。</p></cb:div>
<lb n="0439a20" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0439a2001">若不得衣，從所得衣價處，若自往，若遣<anchor xml:id="nkr_note_orig_0439001" n="0439001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0439001" n="0439001"/><anchor xml:id="beg0439001" n="0439001"/>使<anchor xml:id="end0439001"/>往，
<lb n="0439a21" ed="T"/>語言：「汝先遣使持衣價與某甲比丘，是比丘竟
<lb n="0439a22" ed="T"/>不得衣。汝還取，莫使失。」此是時。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0439a2213" cb:place="inline">不犯者：若
<lb n="0439a23" ed="T"/>遣使吿知，若彼言「我今不須，卽相布施」，是比
<lb n="0439a24" ed="T"/>丘以時、軟語、方便索衣；若爲作波利迦羅故
<lb n="0439a25" ed="T"/>與，以時、軟語索，若方便索得者。</p></cb:div>
<lb n="0439a26" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0439a2601">十一、綿作臥具戒。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0439a2608" cb:place="inline">佛在曠野國。六群比丘
<lb n="0439a27" ed="T"/>至養蠶家，索未成綿及已成綿，幷雜野蠶綿，
<lb n="0439a28" ed="T"/>以作臥具，又看暴繭。居士譏嫌，言「害生命，無
<lb n="0439a29" ed="T"/>有正法」。比丘擧過，佛因制戒。</p></cb:div>
<pb n="0439b" ed="T" xml:id="T40.1806.0439b"/>
<lb n="0439b01" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0439b0101">若比丘，雜</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0439b0105" cb:place="inline">若毳，若劫貝，若衣及餘縷雜也。</p></cb:div>
<lb n="0439b02" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0439b0201">野蠶綿作新臥具，尼薩耆</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0439b0211" cb:place="inline">是中捨者，若斧，
<lb n="0439b03" ed="T"/>若斤，剉斬和泥，以塗壁也。</p></cb:div>
<lb n="0439b04" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0439b0401">波逸提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0439b0404" cb:place="inline">自作、敎他，成者俱犯；不成者，吉羅。
<lb n="0439b05" ed="T"/>爲他作，成者吉羅。尼突吉羅。不犯者，若得已
<lb n="0439b06" ed="T"/>成者，斧斬和泥以塗埵也。</p></cb:div>
<lb n="0439b07" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0439b0701">十二、黑毛臥具戒。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0439b0708" cb:place="inline">佛在毘舍離。諸梨車子
<lb n="0439b08" ed="T"/>多行邪行，作黑毛氈，披體夜行，使人不見。六
<lb n="0439b09" ed="T"/>群比丘見，便故作之，梨車譏嫌。比丘擧過，佛
<lb n="0439b10" ed="T"/>因制戒。</p></cb:div>
<lb n="0439b11" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0439b1101">若比丘，以新純黑</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0439b1108" cb:place="inline">若生黑，或染黑。</p></cb:div>
<lb n="0439b12" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0439b1201">羺羊毛作新臥具者，尼薩耆波逸提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0439b1215" cb:place="inline">自作、敎
<lb n="0439b13" ed="T"/>他、爲他，犯相並如前戒。尼突吉羅。不犯者：若
<lb n="0439b14" ed="T"/>得已成者；若割裁壞；若細薄疊作兩重；若小
<lb n="0439b15" ed="T"/>坐具；若作褥；若作<g ref="#CB04249">㡌</g>；作袾；作攝熱巾；或作<anchor xml:id="nkr_note_add_0439b1501" n="0439b1501"/><anchor xml:id="beg0439b1501" n="0439b1501"/>裹<anchor xml:id="end0439b1501"/>
<lb n="0439b16" ed="T"/>革屣巾⸺一切不犯。</p></cb:div>
<lb n="0439b17" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0439b1701">十三、白毛臥具戒。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0439b1708" cb:place="inline">佛在<name role="" type="person">舍衛國</name>。六群比丘
<lb n="0439b18" ed="T"/>純以白毛作新臥具，居士譏嫌「如王、大臣」。比
<lb n="0439b19" ed="T"/>丘擧過，佛因訶制。</p></cb:div>
<lb n="0439b20" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0439b2001">若比丘，作新臥具，應用二分純黑羊毛、三分白、</p></cb:div>
<lb n="0439b21" ed="T"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0439b2101">或生白，或染白。</p></cb:div>
<lb n="0439b22" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0439b2201">四分尨。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0439b2204" cb:place="inline">頭上毛，耳上毛，若脚上毛，若餘尨
<lb n="0439b23" ed="T"/>色毛也。欲作四十鉢羅臥具者，二十鉢羅黑，
<lb n="0439b24" ed="T"/>十鉢羅白，十鉢羅尨。乃至作二十鉢羅臥具，
<lb n="0439b25" ed="T"/>準上可知也。</p></cb:div>
<lb n="0439b26" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0439b2601">若比丘，不用二分黑、三分白、四分尨，作新臥具
<lb n="0439b27" ed="T"/>者，尼薩耆波逸提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0439b2708" cb:place="inline">自作，敎他，若爲他作，並同
<lb n="0439b28" ed="T"/>上也。尼突吉羅。不犯者，若應量作，若得已成
<lb n="0439b29" ed="T"/>者，餘同前戒。</p></cb:div>
<pb n="0439c" ed="T" xml:id="T40.1806.0439c"/>
<lb n="0439c01" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0439c0101">十四、減六年臥具戒。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0439c0109" cb:place="inline">佛在<name role="" type="person">舍衛國</name>。六群比
<lb n="0439c02" ed="T"/>丘嫌故臥具或重或輕，或厚或薄，不捨故者，
<lb n="0439c03" ed="T"/>而更作新，常營求，藏積衆多。比丘擧過，佛訶
<lb n="0439c04" ed="T"/>制戒。</p></cb:div>
<lb n="0439c05" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0439c0501">若比丘作新臥具，持至六年。若減六年，不捨故
<lb n="0439c06" ed="T"/>而更作<anchor xml:id="nkr_note_orig_0439002" n="0439002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0439002" n="0439002"/><anchor xml:id="beg0439002" n="0439002"/>新<anchor xml:id="end0439002"/>，</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0439c0605" cb:place="inline">若自作、敎他、爲他，並同前戒。</p></cb:div>
<lb n="0439c07" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0439c0701">除僧羯磨，</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0439c0705" cb:place="inline">有比丘得乾痟病，糞掃臥具重，
<lb n="0439c08" ed="T"/>不堪持行，佛言：從僧三乞更作新者，當白二
<lb n="0439c09" ed="T"/>與之也。</p></cb:div>
<lb n="0439c10" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0439c1001">尼薩耆波逸提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0439c1007" cb:place="inline">尼犯吉羅。不犯者：僧聽；及
<lb n="0439c11" ed="T"/>滿六年；減六年，捨故，更作新；若得已成者；若
<lb n="0439c12" ed="T"/>無；若他與作⸺俱不犯。</p></cb:div>
<lb n="0439c13" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0439c1301">十五、不揲坐具戒。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0439c1308" cb:place="inline">佛在舍衛，遣人請食，常
<lb n="0439c14" ed="T"/>法請後遍行諸房。見故坐具，處處狼藉，無人
<lb n="0439c15" ed="T"/>收攝，由諸比丘嫌其厚薄輕重，更作新者。乃
<lb n="0439c16" ed="T"/>制故者揲新。六群違制，比丘擧過，佛制此
<lb n="0439c17" ed="T"/>戒。</p></cb:div>
<lb n="0439c18" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0439c1801">若比丘，作新坐具，當取故者縱廣一磔手，揲新
<lb n="0439c19" ed="T"/>者上，以壞色故。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0439c1907" cb:place="inline">彼作新坐具時，若故者未
<lb n="0439c20" ed="T"/>壞、未有穿孔，當取浣染治之，牽挽令舒，裁取
<lb n="0439c21" ed="T"/>方一磔手，揲著新者上，若揲邊、中央，以壞色
<lb n="0439c22" ed="T"/>故也。</p></cb:div>
<lb n="0439c23" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0439c2301">若作新坐具，不取故者縱廣一磔手揲新者上
<lb n="0439c24" ed="T"/>用壞色者，尼薩耆波逸提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0439c2411" cb:place="inline">自作、敎他、爲他，成
<lb n="0439c25" ed="T"/>犯如上。尼犯吉羅。不犯者：裁取故者揲新者
<lb n="0439c26" ed="T"/>上；若彼自無，更作新者；若他爲作；若得成者；
<lb n="0439c27" ed="T"/>若純故者⸺並不犯。</p></cb:div>
<lb n="0439c28" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0439c2801">十六、持羊毛過限戒。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0439c2809" cb:place="inline">佛在<name role="" type="person">舍衛國</name>。時，跋難
<lb n="0439c29" ed="T"/>陀得羊毛，貫杖頭而行，居士譏言「販賣羊毛」。
<pb n="0440a" ed="T" xml:id="T40.1806.0440a"/>
<lb n="0440a01" ed="T"/>比丘擧過，佛因制戒。</p></cb:div>
<lb n="0440a02" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0440a0201">若比丘，道路行得羊毛，若無人持，得自持，乃至
<lb n="0440a03" ed="T"/>三由旬。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0440a0304" cb:place="inline">若道行，若住處，得羊毛，若須，應取，
<lb n="0440a04" ed="T"/>無人持，自持至三由旬。若有人者，語言：「我有
<lb n="0440a05" ed="T"/>此物，助我持，乃至彼處。」比丘於此中間，不得
<lb n="0440a06" ed="T"/>佐；持者，吉羅。若令尼四衆持，過三由旬，吉羅。
<lb n="0440a07" ed="T"/>除羊毛，若持餘衣，若麻等，吉羅。若擔餘物杖
<lb n="0440a08" ed="T"/>頭者，吉羅。</p></cb:div>
<lb n="0440a09" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0440a0901">若無人持，自持過三由旬，尼薩耆波逸提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0440a0917" cb:place="inline">比
<lb n="0440a10" ed="T"/>丘尼吉羅。不犯者：若持至三由旬；若減三由
<lb n="0440a11" ed="T"/>旬；有人，語持，中間不助；使尼四衆，齊三由旬；
<lb n="0440a12" ed="T"/>若擔毳莊、毳繩；若擔頭上毛；作<g ref="#CB04249">㡌</g>、巾者，得。</p></cb:div>
<lb n="0440a13" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0440a1301">十七、使非親尼浣羊毛戒。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0440a1311" cb:place="inline">佛在<name role="" type="person">迦維羅衛</name>。
<lb n="0440a14" ed="T"/>六群比丘取羊毛使尼浣、染、擗之。時，姨母尼
<lb n="0440a15" ed="T"/>爲染毛故，汚色在手，住佛所，禮足而立。佛知
<lb n="0440a16" ed="T"/>故問，訶而制戒。</p></cb:div>
<lb n="0440a17" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0440a1701">若比丘，使非親里比丘尼浣、染、擗羊毛者，尼薩
<lb n="0440a18" ed="T"/>耆波逸提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0440a1805" cb:place="inline">比丘尼吉羅。成犯、開通如「浣故
<lb n="0440a19" ed="T"/>衣戒」也。</p></cb:div>
<lb n="0440a20" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0440a2001">十八、畜錢寶戒。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0440a2007" cb:place="inline">佛在羅閱城。有一大臣，爲
<lb n="0440a21" ed="T"/><name role="" type="person">跋難陀</name>留其食分，兒以五錢取食。<name role="" type="person">跋難陀</name>來，
<lb n="0440a22" ed="T"/>取錢寄市肆上。居士共嫌，比丘訶責，王共臣
<lb n="0440a23" ed="T"/>論，佛廣說喩，因訶制戒。</p></cb:div>
<lb n="0440a24" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0440a2401">若比丘，自手捉錢</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0440a2408" cb:place="inline">上有文像。</p></cb:div>
<lb n="0440a25" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0440a2501">若金銀，若敎人捉，若置地受，尼薩耆</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0440a2515" cb:place="inline">是中捨
<lb n="0440a26" ed="T"/>者。彼有信樂守園人，若優婆塞，當語言：「此是
<lb n="0440a27" ed="T"/>我所不應，汝當知之。」若彼取，還與比丘者，當
<lb n="0440a28" ed="T"/>爲彼人物故受，勅淨人使掌之；若得淨衣鉢，
<lb n="0440a29" ed="T"/>應持貿易受持之。若彼優婆塞取已，與比丘
<pb n="0440b" ed="T" xml:id="T40.1806.0440b"/>
<lb n="0440b01" ed="T"/>淨衣鉢者，應取持之。</p></cb:div>
<lb n="0440b02" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0440b0201">波逸提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0440b0204" cb:place="inline">比丘尼同犯。若不語彼人「知是，看
<lb n="0440b03" ed="T"/>是」，突吉羅。不犯者：若語言「知是，看是」，如上捨
<lb n="0440b04" ed="T"/>法。若彼人不肯與衣者，餘比丘當語言：「佛有
<lb n="0440b05" ed="T"/>敎，爲淨故與汝；應還他物。」若又不與，自往語
<lb n="0440b06" ed="T"/>言：「佛敎比丘作淨與汝，汝應與僧、塔、和尙、知
<lb n="0440b07" ed="T"/>識及本施主。」不欲令失彼信施故也。</p></cb:div>
<lb n="0440b08" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0440b0801">十九、貿錢寶戒。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0440b0807" cb:place="inline">佛在<name role="" type="person">羅閱祇</name>。時，<name role="" type="person">跋難陀</name>往
<lb n="0440b09" ed="T"/>市肆上，以錢易錢。居士譏嫌，言「善能賣買」。比
<lb n="0440b10" ed="T"/>丘聞吿，佛訶制戒。</p></cb:div>
<lb n="0440b11" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0440b1101">若比丘，種種賣買者，</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0440b1109" cb:place="inline">若已成金、未成金、已
<lb n="0440b12" ed="T"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0440001" n="0440001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0440001" n="0440001"/><anchor xml:id="beg0440001" n="0440001"/>成<anchor xml:id="end0440001"/>未成金，銀亦三種，錢唯一種，交互相易。
<lb n="0440b13" ed="T"/>錢者八種，金、銀、銅、<anchor xml:id="nkr_note_orig_0440002" n="0440002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0440002" n="0440002"/><anchor xml:id="beg0440002" n="0440002"/>鐵<anchor xml:id="end0440002"/>、白鑞、鈆錫、木錢、胡膠八
<lb n="0440b14" ed="T"/>種錢也。</p></cb:div>
<lb n="0440b15" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0440b1501">尼薩耆波逸提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0440b1507" cb:place="inline">比丘尼同犯。餘捨法、開通、
<lb n="0440b16" ed="T"/>索寶方便，並如前戒。不犯者，若以錢寶貿瓔
<lb n="0440b17" ed="T"/>珞具，以錢易錢，爲佛、法、僧者是。</p></cb:div>
<lb n="0440b18" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0440b1801">二十、販賣戒。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0440b1806" cb:place="inline">佛在<name role="" type="person">舍衛國</name>。時，<name role="" type="person">跋難陀</name>往無
<lb n="0440b19" ed="T"/>住處村，以生薑易食，食已持去。舍利弗後至
<lb n="0440b20" ed="T"/>乞食，檀越以<name role="" type="person">跋難陀</name>事徵之，慚愧無言。又共
<lb n="0440b21" ed="T"/>外道博衣，悔而不得。比丘擧過，佛因制戒。</p></cb:div>
<lb n="0440b22" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0440b2201">若比丘，種種</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0440b2206" cb:place="inline">以時藥易時、非時、七日、盡形、波
<lb n="0440b23" ed="T"/>利迦羅，如是互易，乃至以衣易衣。</p></cb:div>
<lb n="0440b24" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0440b2401">販賣，</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0440b2403" cb:place="inline">謂價直一錢，數數上下。增賣者，價直
<lb n="0440b25" ed="T"/>一錢，言直三錢；重增賣者，價直一錢，言直五
<lb n="0440b26" ed="T"/>錢。買亦如是犯也。</p></cb:div>
<lb n="0440b27" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0440b2701">尼薩耆波逸提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0440b2707" cb:place="inline">比丘尼同犯。不犯者：聽五
<lb n="0440b28" ed="T"/>衆出家人共易，應自審定，不相高下如市道
<lb n="0440b29" ed="T"/>法，不得與餘人貿易；令淨人貿；若悔，聽還。若
<pb n="0440c" ed="T" xml:id="T40.1806.0440c"/>
<lb n="0440c01" ed="T"/>酥、油相易者，不犯。</p></cb:div>
<lb n="0440c02" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0440c0201">二十一、畜鉢過限戒。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0440c0209" cb:place="inline">佛在舍衛。六群畜鉢，
<lb n="0440c03" ed="T"/>惡者置之，常覓好鉢，畜之遂多。居士遊觀，便
<lb n="0440c04" ed="T"/>譏似陶師瓦肆無異。比丘擧過，佛便訶責，而
<lb n="0440c05" ed="T"/>制此戒。</p></cb:div>
<lb n="0440c06" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0440c0601">若比丘，畜長鉢，</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0440c0607" cb:place="inline">有六種：鐵鉢、黑鉢、赤鉢、蘇
<lb n="0440c07" ed="T"/>摩國鉢、<anchor xml:id="nkr_note_orig_0440003" n="0440003"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0440003" n="0440003"/><anchor xml:id="beg0440003" n="0440003"/>鳥<anchor xml:id="end0440003"/>伽羅國鉢、憂伽賒國鉢。大要有
<lb n="0440c08" ed="T"/>二：鐵鉢、泥鉢。大者三斗，小者一斗半，此是
<lb n="0440c09" ed="T"/>鉢量。如是應持，應淨施。</p></cb:div>
<lb n="0440c10" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0440c1001">不淨施，</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0440c1004" cb:place="inline">淨施、不淨施相對八門，如「長衣戒」
<lb n="0440c11" ed="T"/>不異也。</p></cb:div>
<lb n="0440c12" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0440c1201">齊十日，</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0440c1204" cb:place="inline">時，阿難得貴價鉢，欲奉迦葉，以常
<lb n="0440c13" ed="T"/>用故。十日當還，恐犯捨墮，以事白佛，便開制
<lb n="0440c14" ed="T"/>至於十日。</p></cb:div>
<lb n="0440c15" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0440c1501">過者，尼薩耆波逸提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0440c1509" cb:place="inline">尼同犯。辨相、開通如
<lb n="0440c16" ed="T"/>「長衣戒」。</p></cb:div>
<lb n="0440c17" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0440c1701">二十二、非分乞鉢戒。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0440c1709" cb:place="inline">佛在<name role="" type="person">舍衛國</name>。<name role="" type="person">跋難陀</name>
<lb n="0440c18" ed="T"/>鉢破，求多鉢畜。居士計會，乃知多受，便譏嫌
<lb n="0440c19" ed="T"/>言：「受取無厭！」比丘以過白佛，因訶制戒。</p></cb:div>
<lb n="0440c20" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0440c2001">若比丘，畜鉢，減五綴不漏，</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0440c2011" cb:place="inline">相去兩指間一綴
<lb n="0440c21" ed="T"/>也。</p></cb:div>
<lb n="0440c22" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0440c2201">更求新鉢，爲好故，</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0440c2208" cb:place="inline">若滿五綴不漏，更求新者，
<lb n="0440c23" ed="T"/>吉羅。</p></cb:div>
<lb n="0440c24" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0440c2401">尼薩耆</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0440c2404" cb:place="inline">是中捨者。於此住處僧中捨鉢已，
<lb n="0440c25" ed="T"/>單白受懺，便說罪名、種、相，責心生厭離。鉢若
<lb n="0440c26" ed="T"/>好者，應奪留置，取最下不如者與之：便作單
<lb n="0440c27" ed="T"/>白，以鉢次第向上座易之，持上座鉢與次座，
<lb n="0440c28" ed="T"/>若與彼比丘，如是展轉乃至下座也。</p></cb:div>
<lb n="0440c29" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0440c2901">波逸提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0440c2904" cb:place="inline">比丘尼同犯。</p></cb:div>
<pb n="0441a" ed="T" xml:id="T40.1806.0441a"/>
<lb n="0441a01" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0441a0101">彼比丘應往僧中捨，展轉取最下鉢與之令持，
<lb n="0441a02" ed="T"/>乃至破，應持。此是時。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0441a0209" cb:place="inline">僧以下鉢白二與，彼
<lb n="0441a03" ed="T"/>應守護。不得著瓦石落處，倚杖、刀下，著懸物
<lb n="0441a04" ed="T"/>下、道中、石上、果樹下及不平地，不得著戶牖
<lb n="0441a05" ed="T"/>內、戶扉下，若床下、床角，除暫著。不得著兩床
<lb n="0441a06" ed="T"/>間，及立蕩鉢乃至足令破。彼不應故壞、故失、
<lb n="0441a07" ed="T"/>非鉢用者，吉羅。不犯者：若五綴漏，若減漏，求
<lb n="0441a08" ed="T"/>新者；若從親索；若從出家人索；若爲他；他爲
<lb n="0441a09" ed="T"/>己；不求而得；若施次得；若自有價買畜者⸺皆
<lb n="0441a10" ed="T"/>不犯。</p></cb:div>
<lb n="0441a11" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0441a1101">二十三、乞縷使非親織師戒。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0441a1112" cb:place="inline">佛在<name role="" type="person">舍衛國</name>。
<lb n="0441a12" ed="T"/><name role="" type="person">跋難陀</name>縫僧伽梨，乞線遂多，持線使織，自作
<lb n="0441a13" ed="T"/>繀，看織。居士譏嫌，比丘擧過。訶制此戒。</p></cb:div>
<lb n="0441a14" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0441a1401">若比丘，自乞縷線，</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0441a1408" cb:place="inline">彼在處處乞。縷線者，十
<lb n="0441a15" ed="T"/>種衣縷。</p></cb:div>
<lb n="0441a16" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0441a1601">使非親里織師織作衣，</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0441a1610" cb:place="inline">若織師、與線者俱親
<lb n="0441a17" ed="T"/>里，不犯。與線者非親，吉羅。看織、自織、作繀，吉
<lb n="0441a18" ed="T"/>羅也。</p></cb:div>
<lb n="0441a19" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0441a1901">尼薩耆波逸提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0441a1907" cb:place="inline">比丘尼同犯。不犯者：二俱
<lb n="0441a20" ed="T"/>親里；若自織作鉢囊、革屣囊、針氈、禪帶、腰帶、帽、
<lb n="0441a21" ed="T"/>袜、攝熱巾、<anchor xml:id="nkr_note_add_0441a2101" n="0441a2101"/><anchor xml:id="beg0441a2101" n="0441a2101"/>裹<anchor xml:id="end0441a2101"/>革屣巾者，得也。</p></cb:div>
<lb n="0441a22" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0441a2201">二十四、勸織師增縷戒。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0441a2210" cb:place="inline">佛在<name role="" type="person">舍衛國</name>。居士
<lb n="0441a23" ed="T"/>出線與織師爲<name role="" type="person">跋難陀</name>作衣，彼後至家，擇取
<lb n="0441a24" ed="T"/>好線與織師織，又許與價。居士譏嫌，比丘擧
<lb n="0441a25" ed="T"/>過。佛因訶制。</p></cb:div>
<lb n="0441a26" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0441a2601">若比丘，居士、居士婦使織師爲比丘織作衣，彼
<lb n="0441a27" ed="T"/>比丘先不受自恣請，</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0441a2709" cb:place="inline">若居士與比丘貴價
<lb n="0441a28" ed="T"/>衣，聽少欲知足索不如者，隨意也。</p></cb:div>
<lb n="0441a29" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0441a2901">便往織師所，語言：「此衣爲我作，與我極好織，令
<pb n="0441b" ed="T" xml:id="T40.1806.0441b"/>
<lb n="0441b01" ed="T"/>廣大堅緻，我當多少與汝價。」是比丘與價，乃至
<lb n="0441b02" ed="T"/>一食直，若得衣者，尼薩耆波逸提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0441b0214" cb:place="inline">若求衣不
<lb n="0441b03" ed="T"/>得，突吉羅。尼同犯。不犯者，減少求，從親里
<lb n="0441b04" ed="T"/>索、出家人索，他爲己者是也。</p></cb:div>
<lb n="0441b05" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0441b0501">二十五、奪比丘衣戒。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0441b0509" cb:place="inline">佛在<name role="" type="person">舍衛國</name>。難陀弟
<lb n="0441b06" ed="T"/>子善能勸化。<name role="" type="person">跋難陀</name>意欲共遊行，便先與衣。
<lb n="0441b07" ed="T"/>餘比丘言：「彼癡，不知誦戒、說戒、布薩、羯磨。」後
<lb n="0441b08" ed="T"/>去不隨，彼卽奪衣。比丘訶擧，佛因制戒。</p></cb:div>
<lb n="0441b09" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0441b0901">若比丘，先與比丘衣，後瞋恚，若自奪，若敎人奪，
<lb n="0441b10" ed="T"/>「還我衣來，不與汝」；</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0441b1008" cb:place="inline">若瞋，自奪，及敎人奪而藏
<lb n="0441b11" ed="T"/>者，犯；奪，未藏者，吉羅。若著樹上、架上、床上，及
<lb n="0441b12" ed="T"/>餘著處，離處犯墮；取不離處者，吉羅。</p></cb:div>
<lb n="0441b13" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0441b1301">彼若還衣，若取衣者，尼薩耆波逸提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0441b1315" cb:place="inline">尼同僧
<lb n="0441b14" ed="T"/>犯。不犯者：不瞋恚，言「我悔，不與汝，還我衣
<lb n="0441b15" ed="T"/>來」，彼知心悔，可卽還衣；若餘人言「此比丘欲
<lb n="0441b16" ed="T"/>悔」，還他衣。若借他衣，著無道理，還奪，不犯。恐
<lb n="0441b17" ed="T"/>失，恐壞，若彼人破戒、破見、破威儀，若被擧、滅
<lb n="0441b18" ed="T"/>擯、應擯，若爲此事命、梵難，一切奪取不藏擧
<lb n="0441b19" ed="T"/>者，皆不犯。</p></cb:div>
<lb n="0441b20" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0441b2001">二十六、畜七日藥過限戒。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0441b2011" cb:place="inline">佛在舍衛。比丘
<lb n="0441b21" ed="T"/>秋月風病動，形枯生瘡，佛言：「有酥、油、生酥、蜜
<lb n="0441b22" ed="T"/>脂，聽有病緣，時、非時服。」佛在<name role="" type="person">羅閱祇</name>，畢陵伽
<lb n="0441b23" ed="T"/>徒衆大畜流漫。道俗譏責，白佛訶制。</p></cb:div>
<lb n="0441b24" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0441b2401">若比丘有病，</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0441b2406" cb:place="inline">謂醫敎服爾所種藥。</p></cb:div>
<lb n="0441b25" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0441b2501">殘藥酥、油、生酥、蜜、石蜜，齊七日得服。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0441b2515" cb:place="inline">八門句
<lb n="0441b26" ed="T"/>義，如前「衣戒」。</p></cb:div>
<lb n="0441b27" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0441b2701">若過七日服者，尼薩耆</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0441b2710" cb:place="inline">此應捨樂與僧已，
<lb n="0441b28" ed="T"/>白治罪竟，還彼藥法：至第七日，捨與比丘，彼
<lb n="0441b29" ed="T"/>應取食；若過七日，酥、油塗戶嚮，蜜、石蜜與守
<pb n="0441c" ed="T" xml:id="T40.1806.0441c"/>
<lb n="0441c01" ed="T"/>園人；減七日者，白二還之，比丘當取塗脚、然
<lb n="0441c02" ed="T"/>燈用。</p></cb:div>
<lb n="0441c03" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0441c0301">波逸提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0441c0304" cb:place="inline">比丘尼同犯。不犯者，如上捨、用等
<lb n="0441c04" ed="T"/>差別也。</p></cb:div>
<lb n="0441c05" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0441c0501">二十七、過前求雨衣、過前用戒。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0441c0513" cb:place="inline">佛在舍衛。
<lb n="0441c06" ed="T"/><name role="" type="person">毘舍佉母</name>請佛及僧。婢白時到，見諸比丘裸
<lb n="0441c07" ed="T"/>浴。因發八願，爲佛所讚。六群常求，比丘擧
<lb n="0441c08" ed="T"/>過。佛因制戒。</p></cb:div>
<lb n="0441c09" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0441c0901">若比丘，春殘一月在，當求雨浴衣，</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0441c0914" cb:place="inline">雨衣者，
<lb n="0441c10" ed="T"/>比丘用雨中浴。衣有十種。彼應三月十六日
<lb n="0441c11" ed="T"/>求也。</p></cb:div>
<lb n="0441c12" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0441c1201">半月應用浴。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0441c1206" cb:place="inline">四月一日應用。</p></cb:div>
<lb n="0441c13" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0441c1301">若比丘，過一月前求雨浴衣，</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0441c1312" cb:place="inline">三月十六日前
<lb n="0441c14" ed="T"/>求雨衣。</p></cb:div>
<lb n="0441c15" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0441c1501">過半月前用浴，</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0441c1507" cb:place="inline">謂四月一日前用也。</p></cb:div>
<lb n="0441c16" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0441c1601">尼薩耆波逸提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0441c1607" cb:place="inline">比丘尼吉羅。不犯者，若捨
<lb n="0441c17" ed="T"/>作餘用，若著而浴，若浣，若擧者，是不犯。</p></cb:div>
<lb n="0441c18" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0441c1801">二十八、過前受急施衣、過後畜戒。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0441c1814" cb:place="inline">佛在毘蘭
<lb n="0441c19" ed="T"/>若，聽受夏衣。六群常乞衣，常受衣。<name role="" type="person">跋難陀</name>異
<lb n="0441c20" ed="T"/>處安居，異處受衣。佛在舍衛安居中，大臣爲
<lb n="0441c21" ed="T"/>安居施，佛因開而制戒。</p></cb:div>
<lb n="0441c22" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0441c2201">若比丘，十日未竟夏三月，</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0441c2211" cb:place="inline">謂七月六日已後，
<lb n="0441c23" ed="T"/>十五日已前是也。</p></cb:div>
<lb n="0441c24" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0441c2401">諸比丘得急施衣，</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0441c2408" cb:place="inline">若受便得，不受便失，故
<lb n="0441c25" ed="T"/>名「急」也。衣者有十種。</p></cb:div>
<lb n="0441c26" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0441c2601">比丘知是急施衣，當受；受已，乃至衣時應畜。</p></cb:div>
<lb n="0441c27" ed="T"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0441c2701">衣時者，自恣竟，不受迦絺那衣一月，受衣五
<lb n="0441c28" ed="T"/>月。若自恣十日在，得急施衣，受已，至一月、五
<lb n="0441c29" ed="T"/>月畜。乃至明日自恣應受，一月、五月外更增
<pb n="0442a" ed="T" xml:id="T40.1806.0442a"/>
<lb n="0442a01" ed="T"/>九日也。</p></cb:div>
<lb n="0442a02" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0442a0201">若過畜者，尼薩耆波逸提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0442a0211" cb:place="inline">謂急施衣，若過前，
<lb n="0442a03" ed="T"/>若過後，並犯墮。比丘尼同犯。不犯者，不過前，
<lb n="0442a04" ed="T"/>不過後，不犯。若奪衣、失衣，過前取，不犯。若寄
<lb n="0442a05" ed="T"/>衣比丘遠行，水陸道斷，過後，不犯。</p></cb:div>
<lb n="0442a06" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0442a0601">二十九、蘭若有疑離衣過限戒。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0442a0613" cb:place="inline">佛在舍衛。比
<lb n="0442a07" ed="T"/>丘蘭若處爲賊所打，幷奪什物，佛令留一
<lb n="0442a08" ed="T"/>一衣置村舍內。六群寄衣遊行。同徒擧過，佛
<lb n="0442a09" ed="T"/>困制戒。</p></cb:div>
<lb n="0442a10" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0442a1001">若比丘，夏三月竟，後迦提一月滿，</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0442a1014" cb:place="inline">謂八月半
<lb n="0442a11" ed="T"/>後。</p></cb:div>
<lb n="0442a12" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0442a1201">在阿蘭若，</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0442a1205" cb:place="inline">去村五百弓，遮摩羅國弓長四
<lb n="0442a13" ed="T"/>肘，用中肘量也。</p></cb:div>
<lb n="0442a14" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0442a1401">若有疑</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0442a1404" cb:place="inline">疑有賊盜。</p></cb:div>
<lb n="0442a15" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0442a1501">恐懼處，</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0442a1504" cb:place="inline">中有恐怖賊盜。</p></cb:div>
<lb n="0442a16" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0442a1601">比丘在如是處住，三衣中欲留一一衣置村舍
<lb n="0442a17" ed="T"/>內，</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0442a1702" cb:place="inline">村者，聚也。</p></cb:div>
<lb n="0442a18" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0442a1801">諸比丘有因緣離衣宿，乃至六夜。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0442a1814" cb:place="inline">若彼有緣
<lb n="0442a19" ed="T"/>離衣宿，第七夜明相未出前，若捨，若捉衣，若
<lb n="0442a20" ed="T"/>至擲石所及處。反上成犯。</p></cb:div>
<lb n="0442a21" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0442a2101">若過者，尼薩耆波逸提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0442a2110" cb:place="inline">開緣如前「離衣戒」。</p></cb:div>
<lb n="0442a22" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0442a2201">三十、迴僧物戒。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0442a2207" cb:place="inline">佛在舍衛。居士飯僧、施衣，
<lb n="0442a23" ed="T"/><name role="" type="person">跋難陀</name>聞，語言：「施僧者多，今可施我。」居士後
<lb n="0442a24" ed="T"/>見長老比丘威儀具足，便卽悔歎。比丘擧過，
<lb n="0442a25" ed="T"/>佛因制戒。</p></cb:div>
<lb n="0442a26" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0442a2601">若比丘，知</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0442a2605" cb:place="inline">不知，非犯。</p></cb:div>
<lb n="0442a27" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0442a2701">是僧物，</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0442a2704" cb:place="inline">有三種：僧物者，已許僧；爲僧者，爲
<lb n="0442a28" ed="T"/>僧故作，未許僧；已與僧者，<anchor xml:id="nkr_note_add_0442a2801" n="0442a2801"/><anchor xml:id="beg0442a2801" n="0442a2801"/>已<anchor xml:id="end0442a2801"/>許僧，已捨與僧。
<lb n="0442a29" ed="T"/>物者，下至飮水器也。</p></cb:div>
<pb n="0442b" ed="T" xml:id="T40.1806.0442b"/>
<lb n="0442b01" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0442b0101">自求入己者，</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0442b0106" cb:place="inline">若許僧，轉與塔；若許四方僧，
<lb n="0442b02" ed="T"/>轉與現在僧；若僧，尼；若異處；若反上交互；若
<lb n="0442b03" ed="T"/>疑、想⸺並突吉羅。</p></cb:div>
<lb n="0442b04" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0442b0401">尼薩耆波逸提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0442b0407" cb:place="inline">不犯者：若不知；若作不許
<lb n="0442b05" ed="T"/>想；若許少，勸令多；許少人，勸與多人；勸與好
<lb n="0442b06" ed="T"/>物；若言戲；若錯說者⸺並不犯。</p></cb:div>
<lb n="0442b07" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0442b0701">諸大德！我已說三十尼薩耆波逸提法。</p><p xml:id="pT40p0442b0716" cb:place="inline">今問諸
<lb n="0442b08" ed="T"/>大德：是中淸淨不？</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pT40p0442b0808" cb:place="inline">三說。</p></cb:div>
<lb n="0442b09" ed="T"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pT40p0442b0901">諸大德！是中淸淨，默然故。是事如是持。</p></cb:div>
<lb n="0442b10" ed="T"/><cb:juan n="001" fun="close"><cb:jhead>四分律比丘含注戒本<note place="inline">上</note></cb:jhead></cb:juan>
</cb:div></body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0429002" to="#end0429002"><lem wit="#wit.orig">悽<lb n="0429a08" ed="T"/>惶</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">棲遑</rdg></app>
<app from="#beg0429003" to="#end0429003"><lem wit="#wit.orig">棄</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">葉</rdg></app>
<app from="#beg0431001" to="#end0431001"><lem wit="#wit.orig">作</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">至</rdg></app>
<app from="#beg0431002" to="#end0431002"><lem wit="#wit.orig">四</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1"><space quantity="0"/></rdg></app>
<app from="#beg0431003" to="#end0431003"><lem wit="#wit.orig">不周</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1"><space quantity="0"/></rdg></app>
<app from="#beg0432001" to="#end0432001"><lem wit="#wit.orig">便</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">更</rdg></app>
<app from="#beg0432002" to="#end0432002"><lem wit="#wit.orig">智</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">知</rdg></app>
<app from="#beg0433001" to="#end0433001"><lem wit="#wit.orig">客</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">容</rdg></app>
<app from="#beg0433002" to="#end0433002"><lem wit="#wit.orig">彼</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">注</rdg></app>
<app from="#beg0433003" to="#end0433003"><lem wit="#wit.orig">師</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">獅</rdg></app>
<app from="#beg0434001" to="#end0434001"><lem wit="#wit.orig">平</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">乎</rdg></app>
<app from="#beg0434002" to="#end0434002"><lem wit="#wit.orig">見</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">疑</rdg></app>
<app from="#beg0435001" to="#end0435001"><lem wit="#wit.orig">例</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">列</rdg></app>
<app from="#beg0435002" to="#end0435002"><lem wit="#wit.orig">種</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1"><space quantity="0"/></rdg></app>
<app from="#beg0435003" to="#end0435003"><lem wit="#wit.orig">俳</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">排</rdg></app>
<app from="#beg0436001" to="#end0436001"><lem wit="#wit.orig">梨</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">黎</rdg></app>
<app from="#beg0436002" to="#end0436002"><lem wit="#wit.orig">者</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">若</rdg></app>
<app from="#beg0436003" to="#end0436003"><lem wit="#wit.orig">壁</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">譬</rdg></app>
<app from="#beg0437001" to="#end0437001"><lem wit="#wit.orig">至</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">堅</rdg></app>
<app from="#beg0437002" to="#end0437002"><lem wit="#wit.orig">洽</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">治</rdg></app>
<app from="#beg0438001" to="#end0438001"><lem wit="#wit.orig">二</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">一</rdg></app>
<app from="#beg0438002" to="#end0438002"><lem wit="#wit.orig">上</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">士</rdg></app>
<app from="#beg0438003" to="#end0438003"><lem wit="#wit.orig">議</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">譏</rdg></app>
<app from="#beg0439001" to="#end0439001"><lem wit="#wit.orig">使</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">得</rdg></app>
<app from="#beg0439b1501" to="#end0439b1501"><lem resp="#resp1" wit="#wit.cbeta">裹</lem><rdg wit="#wit.orig">裏</rdg></app>
<app from="#beg0439002" to="#end0439002"><lem wit="#wit.orig">新</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">新者</rdg></app>
<app from="#beg0440001" to="#end0440001"><lem wit="#wit.orig">成</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">或</rdg></app>
<app from="#beg0440002" to="#end0440002"><lem wit="#wit.orig">鐵</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">錢</rdg></app>
<app from="#beg0440003" to="#end0440003"><lem wit="#wit.orig">鳥</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">烏</rdg></app>
<app from="#beg0441a2101" to="#end0441a2101"><lem resp="#resp1" wit="#wit.cbeta">裹</lem><rdg wit="#wit.orig">裏</rdg></app>
<app from="#beg0442a2801" to="#end0442a2801"><lem resp="#resp1" wit="#wit.cbeta">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="cbeta-notes">
<head>CBETA 校注</head>
<p>
<note n="0429002" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0429002">悽惶【大】，棲遑【甲】</note>
<note n="0429003" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0429003">棄【大】，葉【甲】</note>
<note n="0431001" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0431001">作【大】，至【甲】</note>
<note n="0431002" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0431002">四【大】，〔－〕【甲】</note>
<note n="0431003" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0431003">不周【大】，〔－〕【甲】</note>
<note n="0432001" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0432001">便【大】，更【甲】</note>
<note n="0432002" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0432002">智【大】，知【甲】</note>
<note n="0433001" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0433001">客【大】，容【甲】</note>
<note n="0433002" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0433002">彼【大】，注【甲】</note>
<note n="0433003" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0433003">師【大】，獅【甲】</note>
<note n="0434001" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0434001">平【大】，乎【甲】</note>
<note n="0434002" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0434002">見【大】，疑【甲】</note>
<note n="0435001" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0435001">例【大】，列【甲】</note>
<note n="0435002" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0435002">種【大】，〔－〕【甲】</note>
<note n="0435003" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0435003">俳【大】，排【甲】</note>
<note n="0436001" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0436001">梨【大】，黎【甲】</note>
<note n="0436002" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0436002">者【大】，若【甲】</note>
<note n="0436003" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0436003">壁【大】，譬【甲】</note>
<note n="0437001" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0437001">至【大】，堅【甲】</note>
<note n="0437002" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0437002">洽【大】，治【甲】</note>
<note n="0438001" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0438001">二【大】，一【甲】</note>
<note n="0438002" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0438002">上【大】，士【甲】</note>
<note n="0438003" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0438003">議【大】，譏【甲】</note>
<note n="0439001" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0439001">使【大】，得【甲】</note>
<note n="0439002" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0439002">新【大】，新者【甲】</note>
<note n="0440001" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0440001">成【大】，或【甲】</note>
<note n="0440002" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0440002">鐵【大】，錢【甲】</note>
<note n="0440003" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0440003">鳥【大】，烏【甲】</note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="taisho-notes">
<head>大正藏 校注</head>
<p>
<note n="0429001" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0429001">【原】德川時代刊宗敎大學藏本，【甲】大日本續藏經</note>
<note n="0429002" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0429002">悽惶＝棲遑【甲】</note>
<note n="0429003" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0429003">棄＝葉【甲】</note>
<note n="0431001" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0431001">作＝至【甲】</note>
<note n="0431002" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0431002">〔四〕－【甲】</note>
<note n="0431003" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0431003">〔不周〕－【甲】</note>
<note n="0432001" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0432001">便＝更【甲】</note>
<note n="0432002" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0432002">智＝知【甲】</note>
<note n="0433001" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0433001">客＝容【甲】</note>
<note n="0433002" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0433002">彼＝注【甲】</note>
<note n="0433003" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0433003">師＝獅【甲】</note>
<note n="0434001" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0434001">平＝乎【甲】</note>
<note n="0434002" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0434002">見＝疑【甲】</note>
<note n="0435001" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0435001">例＝列【甲】</note>
<note n="0435002" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0435002">〔種〕－【甲】</note>
<note n="0435003" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0435003">俳＝排【甲】</note>
<note n="0436001" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0436001">梨＝黎【甲】</note>
<note n="0436002" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0436002">者＝若【甲】</note>
<note n="0436003" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0436003">壁＝譬【甲】</note>
<note n="0437001" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0437001">至＝堅【甲】</note>
<note n="0437002" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0437002">洽＝治【甲】</note>
<note n="0438001" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0438001">二＝一【甲】</note>
<note n="0438002" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0438002">上＝士【甲】</note>
<note n="0438003" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0438003">議＝譏【甲】</note>
<note n="0439001" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0439001">使＝得【甲】</note>
<note n="0439002" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0439002">新＋（者）【甲】</note>
<note n="0440001" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0440001">成＝或【甲】</note>
<note n="0440002" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0440002">鐵＝錢【甲】</note>
<note n="0440003" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0440003">鳥＝烏【甲】</note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
<note n="0439b1501" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0439b1501">裹【CB】，裏【大】</note>
<note n="0441a2101" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0441a2101">裹【CB】，裏【大】</note>
<note n="0442a2801" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0442a2801">已【CB】，巳【大】</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>