<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="T44n1837">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Taishō Tripiṭaka, Electronic version, No. 1837 大乘百法明門論疏</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">大正新脩大藏經數位版, No. 1837 大乘百法明門論疏</title>
			<author>唐 大乘光撰</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>Taisho</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>2卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">T</idno>.<idno type="vol">44</idno>.<idno type="no">1837</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2022-10-12 23:43:51 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Taishō Tripiṭaka</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">大正新脩大藏經</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">大乘百法明門論疏</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">Text as provided by Mr. Hsiao Chen-Kuo, Text as provided by Anonymous from USA, Punctuated text as provided by Kitty Kwong</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">蕭鎭國大德提供，北美某大德提供，Kitty Kwong 提供新式標點</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>新式標點</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【大】</witness>
						<witness xml:id="wit1">【原】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-05-20">
			<name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication
		</change>
		<change when="2000-06-14T11:13:10">
			CW (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT (00/01/24)
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<milestone n="1" unit="juan"/>
<lb n="0052c22" ed="T"/>
<lb n="0052c23" ed="T"/>
<lb n="0052c24" ed="T"/><cb:docNumber>No. 1837 [cf. No. 1614]</cb:docNumber>
<lb n="0052c25" ed="T"/><cb:juan n="001" fun="open"><cb:mulu n="1" type="卷"/><cb:jhead><anchor xml:id="nkr_note_orig_0052003" n="0052003"/>大乘百法明門論疏卷上</cb:jhead></cb:juan>
<lb n="0052c26" ed="T"/>
<lb n="0052c27" ed="T"/><byline cb:type="author"><name role="" type="person">大慈恩寺</name>沙門大乘光撰</byline>
<lb n="0052c28" ed="T"/><cb:div type="jing"><p xml:id="pT44p0052c2801">將欲造文，略以三門分別：第一、明造論意，第
<lb n="0052c29" ed="T"/>二、釋題目，第三、隨文解釋。</p><p xml:id="pT44p0052c2911" cb:place="inline">第一、明造論意者，
<pb n="0053a" ed="T" xml:id="T44.1837.0053a"/>
<lb n="0053a01" ed="T"/>尋夫三界有情，五趣漂溺，循環不息，輪迴無
<lb n="0053a02" ed="T"/>替者，莫不以斷常空有紛糺于懷，所以菩薩
<lb n="0053a03" ed="T"/>降生垂範利物，爲除空有兩執，故開空有二
<lb n="0053a04" ed="T"/>門，前明百法有體，爲遣執空，後明人法二空，
<lb n="0053a05" ed="T"/>爲除有見。所以有體，世諦非無，所以言空，眞
<lb n="0053a06" ed="T"/>諦何有？隨病說藥，病息藥亡，執藥成病，悟病
<lb n="0053a07" ed="T"/>成藥，非空非有，卽有卽空，旣絕百非，又亡四
<lb n="0053a08" ed="T"/>句。然因詮顯旨，故假論以明，旣不說而說，亦
<lb n="0053a09" ed="T"/>聽無所聽，論之興也，其在茲乎！此卽第一明
<lb n="0053a10" ed="T"/>造論意。</p><p xml:id="pT44p0053a1004" cb:place="inline">第二釋題目，言《大乘百法明門論》本
<lb n="0053a11" ed="T"/>事分中略錄名數者，大是遮小得名，乘以運
<lb n="0053a12" ed="T"/>載爲義。此言大乘，遮詮立號，非是直詮。言遮
<lb n="0053a13" ed="T"/>詮者，簡小乘故，名曰遮詮。十十名百，廣如後
<lb n="0053a14" ed="T"/>釋。持自性故，名之爲法。明者是慧，與明爲門，
<lb n="0053a15" ed="T"/>故曰明門。問答往還，稱之爲論。言〈本事分〉中
<lb n="0053a16" ed="T"/>者，卽《百法明門論･本事分》中也。〈本事分〉中文
<lb n="0053a17" ed="T"/>繁浩博，此論文略故言略錄，非義略也。目召
<lb n="0053a18" ed="T"/>諸法，稱之曰名，一十百千名之爲數，故言《大
<lb n="0053a19" ed="T"/>乘百法明門論･本事分》中略錄名數。此卽第
<lb n="0053a20" ed="T"/>二釋其題目。</p><p xml:id="pT44p0053a2006" cb:place="inline">第三隨文解釋者，就此文中，義
<lb n="0053a21" ed="T"/>別不同，分爲三段：第一、引經標宗，第二、尋經
<lb n="0053a22" ed="T"/>起問，第三、依問爲通。</p>
<lb n="0053a23" ed="T"/><p xml:id="pT44p0053a2301">論云：「如世尊言：『一切法無我』」者。</p><p xml:id="pT44p0053a2313" cb:place="inline">解云：「此初
<lb n="0053a24" ed="T"/>第一、引經標宗，明法無我。如佛世尊諸經，
<lb n="0053a25" ed="T"/>皆說一切法中都無有我。故今擧敎標以爲
<lb n="0053a26" ed="T"/>宗。」</p>
<lb n="0053a27" ed="T"/><p xml:id="pT44p0053a2701">論云：「何等一切法？云何爲無我」者。</p><p xml:id="pT44p0053a2714" cb:place="inline">解云：「自
<lb n="0053a28" ed="T"/>下第二、依經起問。旣引聖言『諸法無我』，未知
<lb n="0053a29" ed="T"/>何者是一切法？云何爲無我？」</p>
<pb n="0053b" ed="T" xml:id="T44.1837.0053b"/>
<lb n="0053b01" ed="T"/><p xml:id="pT44p0053b0101">論云：「一切法等」者。</p><p xml:id="pT44p0053b0108" cb:place="inline">解云：「自下第三、依問爲
<lb n="0053b02" ed="T"/>通。就答文中有二，初答前問，第二、言無我者
<lb n="0053b03" ed="T"/>以下答後問。此言一切法者，略有五種等者，
<lb n="0053b04" ed="T"/>此答初問。就初答中有三：第一、牒前問擧數
<lb n="0053b05" ed="T"/>列名，第二、廢立五法前後次第，第三、別釋五
<lb n="0053b06" ed="T"/>法。就初有二：一、擧數，二、列名，此卽第一、牒章
<lb n="0053b07" ed="T"/>擧數。」</p>
<lb n="0053b08" ed="T"/><p xml:id="pT44p0053b0801">論云：「一者、心法，二者、心所有法，三者、色法，四者、
<lb n="0053b09" ed="T"/>心不相應行法，五者、無爲法」者。</p><p xml:id="pT44p0053b0913" cb:place="inline">此卽第二、列
<lb n="0053b10" ed="T"/>五法名。</p>
<lb n="0053b11" ed="T"/><p xml:id="pT44p0053b1101">論云：「一切最勝故」者。</p><p xml:id="pT44p0053b1109" cb:place="inline">解云：「自下第二、廢立
<lb n="0053b12" ed="T"/>五法前後次第。</p><p xml:id="pT44p0053b1207" cb:place="inline">「問：『何故第一明其心法？』</p><p xml:id="pT44p0053b1216" cb:place="inline">「一切
<lb n="0053b13" ed="T"/>法中，心法最勝，是故經言：『心淨故衆生淨，
<lb n="0053b14" ed="T"/>心染故衆生染。』由此心故，或著生死、或證涅
<lb n="0053b15" ed="T"/>槃，以勝用強，是故第一明其心法。」</p>
<lb n="0053b16" ed="T"/><p xml:id="pT44p0053b1601">論云：「與此相應故」者。</p><p xml:id="pT44p0053b1609" cb:place="inline">解云：「何故第二明其
<lb n="0053b17" ed="T"/>心所有法？謂此心法常與心王同依、同緣及
<lb n="0053b18" ed="T"/>與同時；若約小乘，更有同行，今依大乘，心法
<lb n="0053b19" ed="T"/>與王不同其行。所以者何？由心法等與王行
<lb n="0053b20" ed="T"/>相各各不同，如緣靑色，心王自變，心法自變，
<lb n="0053b21" ed="T"/>是故不同。此之心法與其心王，各緣諸境，一
<lb n="0053b22" ed="T"/>時相應，心起卽起、心無卽無，如王左右不離
<lb n="0053b23" ed="T"/>於王，心數相應亦復如是。」</p>
<lb n="0053b24" ed="T"/><p xml:id="pT44p0053b2401">論云：「二所現影故」者。</p><p xml:id="pT44p0053b2409" cb:place="inline">解云：「何故第三明其
<lb n="0053b25" ed="T"/>色法？謂此色法不能別起，依心及所數之所
<lb n="0053b26" ed="T"/>變生，是彼二法所現影故，是故第三明其色
<lb n="0053b27" ed="T"/>法。」</p>
<lb n="0053b28" ed="T"/><p xml:id="pT44p0053b2801">論云：「三位差別故」者。</p><p xml:id="pT44p0053b2809" cb:place="inline">解云：「何故第四明心
<lb n="0053b29" ed="T"/>不相應？謂不相應無別有體，總是假立，於前
<pb n="0053c" ed="T" xml:id="T44.1837.0053c"/>
<lb n="0053c01" ed="T"/>色心、及心所有法三法之上分位差別，假施
<lb n="0053c02" ed="T"/>設有，是故第四明心不相應。」</p>
<lb n="0053c03" ed="T"/><p xml:id="pT44p0053c0301">論云：「四所顯示故」等。</p><p xml:id="pT44p0053c0309" cb:place="inline">解云：「何故第五明其
<lb n="0053c04" ed="T"/>無爲？無爲之法，相難了知，若不約法以明，何
<lb n="0053c05" ed="T"/>能顯示？故能依色、心、心所有法、不相應行四
<lb n="0053c06" ed="T"/>法之上顯示無爲，是故第五明無爲法。」</p>
<lb n="0053c07" ed="T"/><p xml:id="pT44p0053c0701">論云：「第一心法」者。</p><p xml:id="pT44p0053c0708" cb:place="inline">解云：「自下第三，別解五
<lb n="0053c08" ed="T"/>法。於中有五：第一、解心法，第二、解心所有法，
<lb n="0053c09" ed="T"/>第三、解色法，第四、解心不相應行法，第五、解
<lb n="0053c10" ed="T"/>無爲法。就第一解心法中有三：一、牒章，二、擧
<lb n="0053c11" ed="T"/>數，三、列名。此卽第一牒章。」</p>
<lb n="0053c12" ed="T"/><p xml:id="pT44p0053c1201">論云：「略有八種」者。</p><p xml:id="pT44p0053c1208" cb:place="inline">擧數。</p>
<lb n="0053c13" ed="T"/><p xml:id="pT44p0053c1301">論云：「一、眼識，二、耳識，三、鼻識，四、舌識，五、身識，六、
<lb n="0053c14" ed="T"/>意識，七、末那識，八、阿賴耶識」者。</p><p xml:id="pT44p0053c1413" cb:place="inline">解云：「自下
<lb n="0053c15" ed="T"/>第三列名，眼識、眼根。識能了別，謂此之識依
<lb n="0053c16" ed="T"/>於眼根了別色塵，識從所依，名爲眼識。如眼
<lb n="0053c17" ed="T"/>識旣然，耳、鼻、舌、身及與意識，隨義應知。七、末
<lb n="0053c18" ed="T"/>那者，末那梵音，此翻爲意，意以思量爲義，此
<lb n="0053c19" ed="T"/>卽隨義立名。八、阿賴耶識者，阿賴耶識，西國
<lb n="0053c20" ed="T"/>梵音，此翻爲藏，亦名爲宅。宅卽攝持諸法，藏
<lb n="0053c21" ed="T"/>卽貯積無遺，藏宅之名，此皆從義立名。上來
<lb n="0053c22" ed="T"/>第一略釋其名，今復略以五門料簡八識。第
<lb n="0053c23" ed="T"/>一、緣境分別，第二、四緣分別，第三、四界分別，
<lb n="0053c24" ed="T"/>第四、重數分別，第五、三性分別。</p><p xml:id="pT44p0053c2413" cb:place="inline">「第一緣境分
<lb n="0053c25" ed="T"/>別者，就緣境中有二：初約因位辨，次約果位
<lb n="0053c26" ed="T"/>辨。初因位辨者，眼等五識所緣境界，西方諸
<lb n="0053c27" ed="T"/>師有其兩釋。第一釋云：『眼等五識，唯緣實塵，
<lb n="0053c28" ed="T"/>不緣於假。所以者何？眼等五識緣證量塵，不
<lb n="0053c29" ed="T"/>待名言，不待此餘根境，由長短等諸餘假色，
<pb n="0054a" ed="T" xml:id="T44.1837.0054a"/>
<lb n="0054a01" ed="T"/>要待名言，及待此餘根境，是故不緣長等假
<lb n="0054a02" ed="T"/>色。』」</p><p xml:id="pT44p0054a0202" cb:place="inline">問曰：「五塵之中，何者是實？何者是假？」</p><p xml:id="pT44p0054a0216" cb:place="inline">解云：
<lb n="0054a03" ed="T"/>「色塵之中，靑、黃、赤、白四種是實，餘並是假；聲
<lb n="0054a04" ed="T"/>塵之中，因執受大種聲、因不執受大種聲、因
<lb n="0054a05" ed="T"/>執受不執受大種聲，此三是實，餘並是假；香
<lb n="0054a06" ed="T"/>塵之中，好香、惡香、平等香，此三是實，餘並是
<lb n="0054a07" ed="T"/>假；味塵之中，苦、酢、甘、辛、鹹、淡，此六是實，餘並
<lb n="0054a08" ed="T"/>悉假<anchor xml:id="nkr_note_orig_0054001" n="0054001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0054001" n="0054001"/><anchor xml:id="beg0054001" n="0054001"/>有<anchor xml:id="end0054001"/>；觸塵之中，地、水、火、風，四種是實，餘並
<lb n="0054a09" ed="T"/>是假<anchor xml:id="fxT44p0054a01"/>有。」</p><p xml:id="pT44p0054a0904" cb:place="inline">問曰：「眼等五識旣不緣假，何故諸論
<lb n="0054a10" ed="T"/>色塵之中說有長等假色，乃至觸塵之中說有
<lb n="0054a11" ed="T"/>滑等假觸？」</p><p xml:id="pT44p0054a1105" cb:place="inline">解云：「所以色塵之中說有假色，乃
<lb n="0054a12" ed="T"/>至觸塵之中說有假觸者，此文但據攝假從
<lb n="0054a13" ed="T"/>實，是故合說；據實不緣。」</p><p xml:id="pT44p0054a1310" cb:place="inline">問曰：「若不緣者，猶
<lb n="0054a14" ed="T"/>如陰夜遠望樹林，唯見長等，不見靑黃，云何
<lb n="0054a15" ed="T"/>眼識不緣其假？」</p><p xml:id="pT44p0054a1507" cb:place="inline">解云：「此亦得緣靑黃實色，陰
<lb n="0054a16" ed="T"/>夜遠望靑、黃、赤、白，雖非分明了了至觸而見，
<lb n="0054a17" ed="T"/>然亦得緣，是故唯緣靑等實色，不緣於假。」</p><p xml:id="pT44p0054a1717" cb:place="inline">問
<lb n="0054a18" ed="T"/>曰：「長等假色，眼識不緣，此諸假色，何色中攝？」
<lb n="0054a19" ed="T"/>答曰：「當知此諸假色法處之中，遍計所起色
<lb n="0054a20" ed="T"/>攝。」</p><p xml:id="pT44p0054a2002" cb:place="inline">問曰：「忿等諸惑是貪上假，則皆法處中攝，
<lb n="0054a21" ed="T"/>何故長等假色是靑等上假，非色處中收？」</p><p xml:id="pT44p0054a2117" cb:place="inline">解
<lb n="0054a22" ed="T"/>云：「忿貪俱意緣，是故法處攝，長等非眼見，故
<lb n="0054a23" ed="T"/>非色處收。如色塵中作此分別，乃至觸塵分別
<lb n="0054a24" ed="T"/>隨義應知。</p><p xml:id="pT44p0054a2405" cb:place="inline">「又一釋云：『眼等五識，假實並緣。若
<lb n="0054a25" ed="T"/>緣於假，必緣其實，緣實之時，不緣於假。所以
<lb n="0054a26" ed="T"/>者何？假依實有，緣假之時，其必緣實；實不依
<lb n="0054a27" ed="T"/>假，緣實之時，不緣於假。』此家所說諸假法等，
<lb n="0054a28" ed="T"/>非法處中遍計性攝。如長等假色，卽色處中
<lb n="0054a29" ed="T"/>收，乃至觸塵之中滑等假，觸處中攝，第六意
<lb n="0054a30" ed="T"/>識緣一切法，如其所應隨義應知。</p><p xml:id="pT44p0054a3014" cb:place="inline">「第七末那
<pb n="0054b" ed="T" xml:id="T44.1837.0054b"/>
<lb n="0054b01" ed="T"/>緣境，西方諸德亦有兩釋。一釋云：『末那緣阿
<lb n="0054b02" ed="T"/>賴耶識見分爲我，緣阿賴耶識相分爲其我
<lb n="0054b03" ed="T"/>所。』」</p><p xml:id="pT44p0054b0302" cb:place="inline">問曰：「何一心執阿賴耶識見分爲我，復執
<lb n="0054b04" ed="T"/>阿賴耶識相分爲其我所？」</p><p xml:id="pT44p0054b0411" cb:place="inline">解云：「且如眼識，一
<lb n="0054b05" ed="T"/>時尙緣靑等種種諸色，一心所緣我、我所，此亦
<lb n="0054b06" ed="T"/>何過？」</p><p xml:id="pT44p0054b0603" cb:place="inline">問曰：「諸論並云：『末那執阿賴耶識爲我、
<lb n="0054b07" ed="T"/>我所』，不言執其相分。何故今者乃言執其相
<lb n="0054b08" ed="T"/>分以爲我所？」</p><p xml:id="pT44p0054b0806" cb:place="inline">解云：「當知此相不離於見，所以
<lb n="0054b09" ed="T"/>諸論並言緣阿賴耶識爲我、我所，此亦無過。</p>
<lb n="0054b10" ed="T"/><p xml:id="pT44p0054b1001">「又一釋云：『末那執阿賴耶識爲我、我所。』」</p><p xml:id="pT44p0054b1016" cb:place="inline">問曰：
<lb n="0054b11" ed="T"/>「執阿賴耶識爲我，云何復執爲其我所？」</p><p xml:id="pT44p0054b1116" cb:place="inline">解云：
<lb n="0054b12" ed="T"/>「謂此末那先執阿賴耶識爲我，後復執此所
<lb n="0054b13" ed="T"/>計之我是我家所有，故名我所。」</p><p xml:id="pT44p0054b1313" cb:place="inline">問曰：「若執
<lb n="0054b14" ed="T"/>阿賴耶識相分爲我所者，此有何過？」</p><p xml:id="pT44p0054b1415" cb:place="inline">解云：「諸
<lb n="0054b15" ed="T"/>論中但言執阿賴耶識爲我、我所，不言執其相
<lb n="0054b16" ed="T"/>分是其我所。末那直執阿賴耶識爲我、我所，
<lb n="0054b17" ed="T"/>何能復更外執相分以爲我所？於義不可。是
<lb n="0054b18" ed="T"/>故不緣第八阿賴耶識，緣於種子五根、五塵。」</p>
<lb n="0054b19" ed="T"/><p xml:id="pT44p0054b1901">問曰：「何故不緣六、七等識？」</p><p xml:id="pT44p0054b1911" cb:place="inline">解云：「阿賴耶識緣
<lb n="0054b20" ed="T"/>任運境，六、七等識非任運境，是故不緣。」</p><p xml:id="pT44p0054b2016" cb:place="inline">問曰：
<lb n="0054b21" ed="T"/>「何故第六識得緣諸識？」</p><p xml:id="pT44p0054b2110" cb:place="inline">解云：「第六識分別用
<lb n="0054b22" ed="T"/>強，是故得緣，第八識無此分別，是故不緣。此
<lb n="0054b23" ed="T"/>卽第一約因位辨也。</p><p xml:id="pT44p0054b2309" cb:place="inline">「第二、約果位辨者，若至
<lb n="0054b24" ed="T"/>果位，眼等諸識皆緣諸法。</p><p xml:id="pT44p0054b2411" cb:place="inline">「第二、四緣分別者，
<lb n="0054b25" ed="T"/>阿賴耶識當體自望，若約麁言但有三緣，約
<lb n="0054b26" ed="T"/>細言之具四緣。約麁言之具三緣者：種子望現
<lb n="0054b27" ed="T"/>行得作因緣，前心滅、後心生得作等無間緣，
<lb n="0054b28" ed="T"/>不相障礙故得有增上緣；阿賴耶識前後不
<lb n="0054b29" ed="T"/>相緣故，無所緣緣。若約細言之亦有所緣緣，
<pb n="0054c" ed="T" xml:id="T44.1837.0054c"/>
<lb n="0054c01" ed="T"/>謂一心起時有其四分，所謂相分、見分、自證
<lb n="0054c02" ed="T"/>分、證自證分，此四分中有前後相緣，故得有
<lb n="0054c03" ed="T"/>所緣緣。</p><p xml:id="pT44p0054c0304" cb:place="inline">「阿賴耶識望末那得有二緣：阿賴耶
<lb n="0054c04" ed="T"/>識生現行末那故得有因緣，不相障礙故得有
<lb n="0054c05" ed="T"/>增上緣；不由阿賴耶識滅<anchor xml:id="nkr_note_orig_0054002" n="0054002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0054002" n="0054002"/><anchor xml:id="beg0054002" n="0054002"/>故<anchor xml:id="end0054002"/>末那得<anchor xml:id="nkr_note_orig_0054003" n="0054003"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0054003" n="0054003"/><anchor xml:id="beg0054003" n="0054003"/>生，<anchor xml:id="end0054003"/>無
<lb n="0054c06" ed="T"/>等無間緣，阿賴耶識不能緣末那故，無所緣
<lb n="0054c07" ed="T"/>緣。</p><p xml:id="pT44p0054c0702" cb:place="inline">「阿賴耶識望第六識得有二緣：阿賴耶識
<lb n="0054c08" ed="T"/>生現行六識故得有因緣，不相障礙故得有
<lb n="0054c09" ed="T"/>增上緣；不由阿賴耶識滅<anchor xml:id="fxT44p0054c01"/>故第六識得<anchor xml:id="fxT44p0054c02"/>生，
<lb n="0054c10" ed="T"/>無等無間緣。阿賴耶識不能緣六識爲境故，
<lb n="0054c11" ed="T"/>無所緣緣。</p><p xml:id="pT44p0054c1105" cb:place="inline">「阿賴耶識望五識有二緣：阿賴耶
<lb n="0054c12" ed="T"/>識生現行五識故得有因緣，不相障礙故有
<lb n="0054c13" ed="T"/>增上緣；不由阿賴耶識滅<anchor xml:id="fxT44p0054c03"/>故五識得<anchor xml:id="fxT44p0054c04"/>生，無
<lb n="0054c14" ed="T"/>等無間緣，阿賴耶識不能緣五識故，無所緣
<lb n="0054c15" ed="T"/>緣。</p><p xml:id="pT44p0054c1502" cb:place="inline">「第七末那當體自望，若約麁言之有二緣，
<lb n="0054c16" ed="T"/>若約細言之有三緣。約麁言之有二緣者：前
<lb n="0054c17" ed="T"/>念與後念爲次第<anchor xml:id="nkr_note_orig_0054004" n="0054004"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0054004" n="0054004"/><anchor xml:id="beg0054004" n="0054004"/>緣<anchor xml:id="end0054004"/>，不相障礙有增上緣。
<lb n="0054c18" ed="T"/>約細言之有三緣：二緣者如前，更加所緣緣，
<lb n="0054c19" ed="T"/>謂一心中有其四分，前後相緣故有所緣緣。
<lb n="0054c20" ed="T"/>此之四分如前已說，不煩重列。</p><p xml:id="pT44p0054c2013" cb:place="inline">「末那望阿
<lb n="0054c21" ed="T"/>賴耶識得有三緣：謂末那熏阿賴耶識故得
<lb n="0054c22" ed="T"/>有因緣，末那緣阿賴耶識得有所緣緣，不相
<lb n="0054c23" ed="T"/>障礙故得有增上緣；不由末那滅<anchor xml:id="fxT44p0054c05"/>故阿賴耶
<lb n="0054c24" ed="T"/>識生，故無等無間緣。</p><p xml:id="pT44p0054c2409" cb:place="inline">「末那望第六識得有一
<lb n="0054c25" ed="T"/>緣，謂不相障礙故得有增上緣；不由末那滅
<lb n="0054c26" ed="T"/><anchor xml:id="fxT44p0054c06"/>故第六識生，故無等無間緣。末那不熏第六
<lb n="0054c27" ed="T"/>識故無因緣，末那不能緣六識爲境故無所
<lb n="0054c28" ed="T"/>緣緣。</p><p xml:id="pT44p0054c2803" cb:place="inline">「末那望五識得有一緣，謂不相障礙故
<lb n="0054c29" ed="T"/>有增上緣；末那不熏五識故無因緣，不由末
<pb n="0055a" ed="T" xml:id="T44.1837.0055a"/>
<lb n="0055a01" ed="T"/>那滅五識生故，無等無間緣，末那不能緣五
<lb n="0055a02" ed="T"/>識爲境故，無所緣緣。</p><p xml:id="pT44p0055a0209" cb:place="inline">「第六意識當體自望得
<lb n="0055a03" ed="T"/>有三緣：謂前後相緣故有所緣緣，前心有開
<lb n="0055a04" ed="T"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0055001" n="0055001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0055001" n="0055001"/><anchor xml:id="beg0055001" n="0055001"/>闢<anchor xml:id="end0055001"/>義故有等無間緣，不相障礙故有增上緣；
<lb n="0055a05" ed="T"/>從阿賴耶識種子生故，無因緣。</p><p xml:id="pT44p0055a0513" cb:place="inline">「第六識望阿
<lb n="0055a06" ed="T"/>賴耶識得有三緣：熏阿賴耶識故有因緣，緣
<lb n="0055a07" ed="T"/>阿賴耶識爲境故得有所緣緣，不相障礙故
<lb n="0055a08" ed="T"/>得有增上緣；不由第六識滅<anchor xml:id="fxT44p0055a01"/>故阿賴耶識生，
<lb n="0055a09" ed="T"/>故無等無間緣。</p><p xml:id="pT44p0055a0907" cb:place="inline">「第六識望末那有二緣：謂緣
<lb n="0055a10" ed="T"/>末那爲境故得有所緣緣，不相障礙故得有
<lb n="0055a11" ed="T"/>增上緣；不熏末那故無因緣，不由第六識滅
<lb n="0055a12" ed="T"/><anchor xml:id="fxT44p0055a02"/>故末那生，故無等無間緣。</p><p xml:id="pT44p0055a1211" cb:place="inline">「第六識望五識得
<lb n="0055a13" ed="T"/>有三緣：謂緣五識爲境故得有所緣緣，由有
<lb n="0055a14" ed="T"/>開<anchor xml:id="fxT44p0055a03"/>闢義故有等無間緣，不相障礙故得有增
<lb n="0055a15" ed="T"/>上緣；不能熏五識故，無因緣。</p><p xml:id="pT44p0055a1512" cb:place="inline">「五識當體自望，
<lb n="0055a16" ed="T"/>若約麁言之有一緣，若約細言之有二緣。約
<lb n="0055a17" ed="T"/>麁言之有一緣者，謂五識前後不相障礙，故
<lb n="0055a18" ed="T"/>有增上緣，五識從阿賴耶識種子生故，無因
<lb n="0055a19" ed="T"/>緣；五識後必起意識，以間斷故，自類相望，無
<lb n="0055a20" ed="T"/>等無間緣，五識前後不相緣故，無所緣緣。約
<lb n="0055a21" ed="T"/>細言之有二緣者：亦得有所緣緣，謂五識起
<lb n="0055a22" ed="T"/>時有四分，前後相緣故，得有所緣緣。五識望
<lb n="0055a23" ed="T"/>阿賴耶識得有二緣：謂五識熏阿賴耶識故，
<lb n="0055a24" ed="T"/>有因緣，不相障礙故，有增上緣；不由五識滅
<lb n="0055a25" ed="T"/><anchor xml:id="fxT44p0055a04"/>故阿賴耶識生，故無等無間緣，五識不能緣
<lb n="0055a26" ed="T"/>阿賴耶識爲境，故無所緣緣。五識望末那得
<lb n="0055a27" ed="T"/>有一緣，謂不障礙故有增上緣；五識不熏末
<lb n="0055a28" ed="T"/>那故無因緣，不由五識滅<anchor xml:id="fxT44p0055a05"/>故末那生，故無等
<lb n="0055a29" ed="T"/>無間緣，五識不能緣末那爲境，故無所緣緣。</p>
<pb n="0055b" ed="T" xml:id="T44.1837.0055b"/>
<lb n="0055b01" ed="T"/><p xml:id="pT44p0055b0101">「五識望第六識有二緣：謂五識望第六識有
<lb n="0055b02" ed="T"/>開<anchor xml:id="fxT44p0055b01"/>闢義故有等無間緣，生時不相障礙故
<lb n="0055b03" ed="T"/>有增上緣；不熏第六識故無因緣，不能緣第
<lb n="0055b04" ed="T"/>六識爲境故無所緣緣。</p><p xml:id="pT44p0055b0410" cb:place="inline">「第三、四界分別者，四
<lb n="0055b05" ed="T"/>界謂欲界、色界、無色界、及無漏界。</p><p xml:id="pT44p0055b0514" cb:place="inline">「問曰：『八
<lb n="0055b06" ed="T"/>識幾通四界？幾通三界？幾通二界？幾唯一界？』</p>
<lb n="0055b07" ed="T"/><p xml:id="pT44p0055b0701">「答曰：『三通四界，三謂意識、末那、阿賴耶識。三
<lb n="0055b08" ed="T"/>通三界，三謂眼識、耳識、身識。三界謂欲界、色
<lb n="0055b09" ed="T"/>界及無漏界。二識通二界，二識謂鼻識、舌識。
<lb n="0055b10" ed="T"/>二界謂欲界及無漏界。此八識中，當知無有
<lb n="0055b11" ed="T"/>唯一界者。』</p><p xml:id="pT44p0055b1105" cb:place="inline">「第四、重數分別者，眼等五識及與
<lb n="0055b12" ed="T"/>末那，有其三重：謂種子爲一重，現行爲第二
<lb n="0055b13" ed="T"/>重，第六意識緣爲第三重。第六意識有三重：
<lb n="0055b14" ed="T"/>種子爲一重，現行爲第二重，前後相緣爲第
<lb n="0055b15" ed="T"/>三重。阿賴耶識有四重：謂種子爲一重，現行
<lb n="0055b16" ed="T"/>爲第二重，第六意識緣爲第三重，末那緣爲
<lb n="0055b17" ed="T"/>第四重。</p><p xml:id="pT44p0055b1704" cb:place="inline">「第五、三性分別者，三性謂善、不善、無
<lb n="0055b18" ed="T"/>記。眼等六識通於三性，第七末那通於二性，
<lb n="0055b19" ed="T"/>謂善性、無記性，若在因位是無記性；若在果
<lb n="0055b20" ed="T"/>位及入觀時，當知是善性。第八阿賴耶識亦
<lb n="0055b21" ed="T"/>通二性，謂異熟無記及與善性；若在因位是
<lb n="0055b22" ed="T"/>異熟無記，若在果位卽是其善。上來略料簡
<lb n="0055b23" ed="T"/>八識訖。」</p>
<lb n="0055b24" ed="T"/><p xml:id="pT44p0055b2401">論云：「第二、心所有法，略爲六種」者。</p><p xml:id="pT44p0055b2414" cb:place="inline">自下第二
<lb n="0055b25" ed="T"/>明心所有法，就中有三：第一、總牒開章，第二、
<lb n="0055b26" ed="T"/>列名擧數，第三、別牒具陳。此卽第一總牒開
<lb n="0055b27" ed="T"/>章。言心所有法者，謂彼心王是其能有，此等
<lb n="0055b28" ed="T"/>諸法數，心之所有，故名心所有法。言略有六
<lb n="0055b29" ed="T"/>種者，擧心所有法，結六位數名。</p>
<pb n="0055c" ed="T" xml:id="T44.1837.0055c"/>
<lb n="0055c01" ed="T"/><p xml:id="pT44p0055c0101">論云：「遍行有五，別境有五，善有十一，煩惱有六，
<lb n="0055c02" ed="T"/>隨煩惱有二十，不定有四」者。</p><p xml:id="pT44p0055c0212" cb:place="inline">此卽第二列名
<lb n="0055c03" ed="T"/>擧數。</p>
<lb n="0055c04" ed="T"/><p xml:id="pT44p0055c0401">論云：「遍行五者：一、作意，二、觸，三、受，四、想，五、思」者。</p>
<lb n="0055c05" ed="T"/><p xml:id="pT44p0055c0501">此下第三別牒具陳。就中有六：第一、解遍
<lb n="0055c06" ed="T"/>行五，第二、解別境五，第三、解善十一，第四、解
<lb n="0055c07" ed="T"/>煩惱六，第五、解隨煩惱二十，第六、解不定四。
<lb n="0055c08" ed="T"/>此卽第一解遍行五。言遍行者，於一切時恒
<lb n="0055c09" ed="T"/>相續起，遍八識有，名曰遍行。一作意等者，作
<lb n="0055c10" ed="T"/>動於心，令心數數<anchor xml:id="nkr_note_orig_0055002" n="0055002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0055002" n="0055002"/><anchor xml:id="beg0055002" n="0055002"/>外緣<anchor xml:id="end0055002"/>諸境，名爲作意。旣作
<lb n="0055c11" ed="T"/>意已，令其心王觸於前境，名之爲觸。領納外
<lb n="0055c12" ed="T"/>塵覺苦知樂，如是取境，名之爲受。謂於境界
<lb n="0055c13" ed="T"/>取其像貌，方圓等相故名爲想。令心造作善、
<lb n="0055c14" ed="T"/>惡、無記如是等業，稱之爲思。卽第一解遍
<lb n="0055c15" ed="T"/>行訖。</p>
<lb n="0055c16" ed="T"/><p xml:id="pT44p0055c1601">論云：「別境五者，一、欲，二、勝解，三、念，四、三摩地，五、
<lb n="0055c17" ed="T"/>慧」者。</p><p xml:id="pT44p0055c1703" cb:place="inline">此卽第二解別境五。言別境者，別緣
<lb n="0055c18" ed="T"/>諸境，名爲別境。何者名別？且如其欲，希望前
<lb n="0055c19" ed="T"/>境名之爲欲；不希望境卽無有欲。希望之欲
<lb n="0055c20" ed="T"/>與不希望，二種有異，名之爲別。乃至第五慧
<lb n="0055c21" ed="T"/>數，簡擇諸法名之爲慧，不簡擇法不名爲慧，
<lb n="0055c22" ed="T"/>簡擇之慧與不簡擇二種有異，名之爲別。</p><p xml:id="pT44p0055c2217" cb:place="inline">言
<lb n="0055c23" ed="T"/>一欲者，於自樂境，希望願求，或善或惡，名之
<lb n="0055c24" ed="T"/>爲欲。於所緣境，心生決定，是事必爾，名爲勝
<lb n="0055c25" ed="T"/>解，<anchor xml:id="nkr_note_orig_0055003" n="0055003"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0055003" n="0055003"/><anchor xml:id="beg0055003" n="0055003"/>過<anchor xml:id="end0055003"/>去曾<anchor xml:id="nkr_note_orig_0055004" n="0055004"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0055004" n="0055004"/><anchor xml:id="beg0055004" n="0055004"/>緣<anchor xml:id="end0055004"/>所習境界，明記不忘，名之爲
<lb n="0055c26" ed="T"/>念。於一境界令心不散，專住不離，名三摩地。
<lb n="0055c27" ed="T"/>三摩地名翻爲等持，此卽定之異名，持其心
<lb n="0055c28" ed="T"/>王及與數法等至於境，名爲等持。簡擇是非，
<lb n="0055c29" ed="T"/>分別善惡，得決定義，名之爲慧。上來第二解
<pb n="0056a" ed="T" xml:id="T44.1837.0056a"/>
<lb n="0056a01" ed="T"/>別境訖。</p>
<lb n="0056a02" ed="T"/><p xml:id="pT44p0056a0201">論云：「善有十一者：一、信，二、精進，三、慚，四、愧，五、無
<lb n="0056a03" ed="T"/>貪，六、無嗔，七、無癡，八、輕安，九、不放逸，十、捨，十一、
<lb n="0056a04" ed="T"/>不害」者。</p><p xml:id="pT44p0056a0404" cb:place="inline">此卽第三解善十一。言善者，不造
<lb n="0056a05" ed="T"/>衆惡，名之爲善。信有三寶、四諦，心不生謗，名
<lb n="0056a06" ed="T"/>之爲信。心勇不退，精勤策勵，求諸善法，名爲
<lb n="0056a07" ed="T"/>精進。造諸過惡，自羞名慚。造諸過惡，羞他名
<lb n="0056a08" ed="T"/>愧。又解云：「造諸過惡羞天名慚，造諸過惡羞
<lb n="0056a09" ed="T"/>人名愧。」於世榮利、財色等法，心不耽著，名曰
<lb n="0056a10" ed="T"/>無貪。於諸有情，心無損害、慈愍在懷，名曰無
<lb n="0056a11" ed="T"/>嗔。於諸善法，心無迷惑、如實了知，名曰無癡。
<lb n="0056a12" ed="T"/>身心調暢，遠離麁重，適悅安樂，名爲輕安。耽
<lb n="0056a13" ed="T"/>著五欲，名爲放逸。遠離彼塵，名不放逸。離沈、
<lb n="0056a14" ed="T"/>離掉，處於中庸，其心平等，名之爲捨。損惱有
<lb n="0056a15" ed="T"/>情，稱之爲害。哀愍生故，名爲不害。上來第三
<lb n="0056a16" ed="T"/>解善十一訖。</p>
<lb n="0056a17" ed="T"/><p xml:id="pT44p0056a1701">論云：「煩惱六者：一、貪，二、嗔，三、慢，四、無明，五、疑，六、
<lb n="0056a18" ed="T"/>不正見」者。</p><p xml:id="pT44p0056a1805" cb:place="inline">此卽第四解煩惱六。言煩惱者，
<lb n="0056a19" ed="T"/>惱亂身心，名爲煩惱。言貪者，於諸有情及資
<lb n="0056a20" ed="T"/>具等，愛樂耽著，名之爲貪。於諸有情起諸損
<lb n="0056a21" ed="T"/>害，心不安隱，稱之爲嗔。衆財色等而起貢高，
<lb n="0056a22" ed="T"/>計己勝他，名之爲慢。了其眞實，名之爲明。不
<lb n="0056a23" ed="T"/>了眞實，號曰無明。於諸諦中，心懷猶豫，如立
<lb n="0056a24" ed="T"/>衢路，名之曰疑。稱境而知，名爲正見。此見邪
<lb n="0056a25" ed="T"/>僻，名不正見。上來第四解煩惱六訖。</p>
<lb n="0056a26" ed="T"/><p xml:id="pT44p0056a2601">論云：「隨煩惱二十者：一、忿，二、恨，三、惱，四、覆，五、誑，
<lb n="0056a27" ed="T"/>六、諂，七、憍，八、害，九、嫉，十、慳，十一、無慚，十二、無愧，
<lb n="0056a28" ed="T"/>十三、不信，十四、懈怠，十五、放逸，十六、惛沈，十七、
<lb n="0056a29" ed="T"/>掉擧，十八、失念，十九、不正知，二十、心亂」者。</p><p xml:id="pT44p0056a2917" cb:place="inline">此
<pb n="0056b" ed="T" xml:id="T44.1837.0056b"/>
<lb n="0056b01" ed="T"/>卽第五解隨煩惱二十。言隨煩惱者，惱亂身
<lb n="0056b02" ed="T"/>心，煩勞行者，名爲煩惱。忿等諸惑，隨貪等起，
<lb n="0056b03" ed="T"/>名隨煩惱。又解云：「謂此忿等隨順於心，不念
<lb n="0056b04" ed="T"/>解脫，名隨煩惱。」言忿等者，於違憤發，名之爲
<lb n="0056b05" ed="T"/>忿。忿後結怨，名之爲恨。心恨暴怒，稱之爲惱。
<lb n="0056b06" ed="T"/>隱實過惡，目之爲覆。讒詐惑亂，稱之曰誑。憍
<lb n="0056b07" ed="T"/>現恭順，名之爲諂。恃榮自擧，悅豫名憍。無悲
<lb n="0056b08" ed="T"/>無愍，損惱稱害。妬勝憂慼，名之爲嫉。蘊財貪
<lb n="0056b09" ed="T"/>著，名之爲慳。過不自恥，名曰無慚。惡不羞他，
<lb n="0056b10" ed="T"/>名曰無愧。違正不欲，心不淸淨，名爲不信。耽
<lb n="0056b11" ed="T"/>樂退善，名爲懈怠。於惡不防，名爲放逸。滯境
<lb n="0056b12" ed="T"/>無堪，名曰惛沈。心不寂靜，緣貪欲等，名爲掉
<lb n="0056b13" ed="T"/>擧。謂於所說若法、若義，無所堪能，名爲失念。
<lb n="0056b14" ed="T"/>正了諸法，名爲正知。邪了不達，名不正知。馳
<lb n="0056b15" ed="T"/>散外緣，其心散亂，流轉不息，名爲心亂。上來
<lb n="0056b16" ed="T"/>第五解隨煩惱二十訖。</p>
<lb n="0056b17" ed="T"/><p xml:id="pT44p0056b1701">論云：「不定四者：一、睡眠，二、惡作，三、尋，四、伺」者。</p>
<lb n="0056b18" ed="T"/><p xml:id="pT44p0056b1801">此卽第六解不定四。言不定者，謂此四法，於
<lb n="0056b19" ed="T"/>三界中不定一處，如尋、伺二數色界中有，餘
<lb n="0056b20" ed="T"/>二卽無，不定相隨，故名不定。言睡眠等者，
<lb n="0056b21" ed="T"/>略攝於心、不自在轉，越失所作，名曰睡眠。於
<lb n="0056b22" ed="T"/>已作、未作善、不善事，心懷追悔，名爲惡作。於
<lb n="0056b23" ed="T"/>法推求，未審細察，令心麁轉，名之爲尋。於所
<lb n="0056b24" ed="T"/>尋法數數推求，令心細轉，故名爲伺。上來第
<lb n="0056b25" ed="T"/>二明心所有法訖。</p>
<lb n="0056b26" ed="T"/><cb:juan n="001" fun="close"><cb:jhead>大乘百法明門論疏卷上</cb:jhead></cb:juan>
</cb:div></body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0054001" to="#end0054001"><lem resp="#resp2" wit="#wit.orig">有</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1" type="correctionRemark"><space quantity="0"/></rdg></app>
<app from="#beg0054002" to="#end0054002"><lem resp="#resp2" wit="#wit.orig">故</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1" type="correctionRemark"><space quantity="0"/></rdg></app>
<app from="#beg0054003" to="#end0054003"><lem resp="#resp2" wit="#wit.orig">生，</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1" type="correctionRemark">生故</rdg></app>
<app from="#beg0054004" to="#end0054004"><lem resp="#resp2" wit="#wit.orig">緣</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1" type="correctionRemark">緣有等無間緣</rdg></app>
<app from="#beg0055001" to="#end0055001"><lem resp="#resp2" wit="#wit.orig">闢</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1" type="correctionRemark">避</rdg><rdg resp="#resp2" wit="#wit1" type="correctionRemark">導</rdg></app>
<app from="#beg0055002" to="#end0055002"><lem resp="#resp2" wit="#wit.orig">外緣</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1" type="correctionRemark">緣外</rdg></app>
<app from="#beg0055003" to="#end0055003"><lem resp="#resp2" wit="#wit.orig">過</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1" type="correctionRemark">緣過</rdg></app>
<app from="#beg0055004" to="#end0055004"><lem resp="#resp2" wit="#wit.orig">緣</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1" type="correctionRemark"><space quantity="0"/></rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="cbeta-notes">
<head>CBETA 校注</head>
<p>
<note n="0054001" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0054001">有【大】＊，〔－〕【考僞-原】＊</note>
<note n="0054002" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0054002">故【大】＊，〔－〕【考僞-原】＊</note>
<note n="0054003" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0054003">生【大】＊，生故【考僞-原】＊</note>
<note n="0054004" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0054004">緣【大】，緣有等無間緣【考僞-原】</note>
<note n="0055001" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0055001">闢【大】＊，避【考僞-原】＊，導【考僞-原】＊</note>
<note n="0055002" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0055002">外緣【大】，緣外【考僞-原】</note>
<note n="0055003" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0055003">過【大】，緣過【考僞-原】</note>
<note n="0055004" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0055004">緣【大】，〔－〕【考僞-原】</note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="taisho-notes">
<head>大正藏 校注</head>
<p>
<note n="0052003" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0052003">【原】寬政五年刊<name role="" type="person">大谷大學</name>藏本</note>
<note n="0054001" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0054001">〔有〕－ヵ【原】＊</note>
<note n="0054002" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0054002">〔故〕－ヵ【原】＊</note>
<note n="0054003" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0054003">生＋（故）ヵ【原】＊</note>
<note n="0054004" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0054004">緣＋（有等無間緣）ヵ【原】</note>
<note n="0055001" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0055001">闢＝避ヵ【原】＊，導ヵ【原】＊</note>
<note n="0055002" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0055002">外緣＝緣外ヵ【原】</note>
<note n="0055003" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0055003">（緣）ヵ＋過【原】</note>
<note n="0055004" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0055004">〔緣〕－ヵ【原】</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>