<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant" xml:id="T61n2224">
<teiHeader>
    <fileDesc>
        <titleStmt>
            <title xml:lang="zh-Hant">大正新脩大藏經數位版, No. 1 金剛頂經偈釋</title>
            <author></author>
            <respStmt>
                <resp>Electronic Version by</resp>
                <name>CBETA</name>
            </respStmt>
        </titleStmt>
    </fileDesc>
    <encodingDesc>
      <charDecl>
      
      </charDecl>
    </encodingDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<milestone n="1" unit="juan"/>
<lb ed="T" n="0114b11"/><span class="tx"><anchor n="0114b1106" xml:id="0572D0114b1106"></anchor>金剛頂經偈釋</span>
<lb ed="T" n="0114b12"/><span class="tx">　三井寺頼尊　</span>
<lb ed="T" n="0114b13"/><span class="tx">分爲十二。一十六大薩埵。二五佛。三四波羅</span>
<lb ed="T" n="0114b14"/><span class="tx">蜜。四八供養。五四攝。六賢劫十六。七諸不退</span>
<lb ed="T" n="0114b15"/><span class="tx">衆。八諸佛頂。九諸執金剛神。十小聖衆。十</span>
<lb ed="T" n="0114b16"/><span class="tx">一諸明王衆。十二諸世天衆 初二偈明羯磨</span>
<lb ed="T" n="0114b17"/><span class="tx">十六。後一偈明三昧耶十六。又云。後一偈</span>
<lb ed="T" n="0114b18"/><span class="tx">明章名。配對可知。更不繁文　無始無終</span>
<lb ed="T" n="0114b19"/><span class="tx">下兩句二字。明五字五佛。言無始無終者。</span>
<lb ed="T" n="0114b20"/><span class="tx">是毘盧遮那。寂是阿閦菩薩。惠性堅固寂靜</span>
<lb ed="T" n="0114b21"/><span class="tx">故云寂也。暴怒卽是寶生。大安忍是無量壽</span>
<lb ed="T" n="0114b22"/><span class="tx">也。藥叉二字爲不空　羅刹次下二句三字。</span>
<lb ed="T" n="0114b23"/><span class="tx">三明四波羅蜜。金剛惠性恐怖一切勇健無</span>
<lb ed="T" n="0114b24"/><span class="tx">畏爲羅刹勇。寶密以有寶勝及以大威耀</span>
<lb ed="T" n="0114b25"/><span class="tx">義名爲威猛。法密滿之義爲大富貴也。又</span>
<lb ed="T" n="0114b26"/><span class="tx">寶以羯磨密寛廣之義爲鄔摩天世主。如大</span>
<lb ed="T" n="0114b27"/><span class="tx">梵王爲衆生父。羯磨妙用不捨一切。毘</span>
<lb ed="T" n="0114b28"/><span class="tx">紐以下三句二字。四明八供養。嬉戲善愛猶</span>
<lb ed="T" n="0114b29"/><span class="tx">如毘紐饒益愛者。花嚴鬘供養無比殊妙有</span>
<lb ed="T" n="0114c01"/><span class="tx">大莊嚴無住無著。故云勝大寂。妙法歌音能</span>
<lb ed="T" n="0114c02"/><span class="tx">護世間。故云世護。神通妙舞遍一切處無</span>
<lb ed="T" n="0114c03"/><span class="tx">所滯礙。如大虛空無有礙礙。故爲虛空。</span>
<lb ed="T" n="0114c04"/><span class="tx">一切如來眞如薰香遍十方界供養諸佛。及</span>
<lb ed="T" n="0114c05"/><span class="tx">破衆生心地臭穢得適悅香。猶如栴檀香</span>
<lb ed="T" n="0114c06"/><span class="tx">風悅可衆心。以此因緣地皆嚴淨。擧所顯</span>
<lb ed="T" n="0114c07"/><span class="tx">能故云三地也。金剛覺花十方三世莊嚴如</span>
<lb ed="T" n="0114c08"/><span class="tx">來破衆生迷開敷心花故云三世。金剛燈</span>
<lb ed="T" n="0114c09"/><span class="tx">雲流出光明遍照十方世界供養諸佛。能</span>
<lb ed="T" n="0114c10"/><span class="tx">破衆生無明住地獲得如來清淨五眼。擧所</span>
<lb ed="T" n="0114c11"/><span class="tx">顯能故云三界。五分戒香是爲大種。印祕密</span>
<lb ed="T" n="0114c12"/><span class="tx">學處三聚淨戒四波羅夷等。諸佛菩薩由此</span>
<lb ed="T" n="0114c13"/><span class="tx">得生是大乘種故云大種　善人益諸設</span>
<lb ed="T" n="0114c14"/><span class="tx">嚩祖久流轉。善人以下一句五字。五明四攝。</span>
<lb ed="T" n="0114c15"/><span class="tx">能諸佛菩薩人稱爲善人。又拔衆生安𣵀</span>
<lb ed="T" n="0114c16"/><span class="tx">槃城以爲善人。福德實能益利一切。金剛羂</span>
<lb ed="T" n="0114c17"/><span class="tx">索護此德門名爲益也。設嚩祖久亦云索</span>
<lb ed="T" n="0114c18"/><span class="tx">婆述。是金剛兒也</span><note place="inline">更檢</note><span class="tx">卽堅牢義。金剛鎖拭</span>
<lb ed="T" n="0114c19"/><span class="tx">縛住聖衆。及摧一切衆生邪見堅住菩提</span>
<lb ed="T" n="0114c20"/><span class="tx">故。文云鎖拭。光明遍照十方令引入一切</span>
<lb ed="T" n="0114c21"/><span class="tx">如來聖衆道場。以大悲誓繫縛而住。及摧</span>
<lb ed="T" n="0114c22"/><span class="tx">一切衆生外道諸見。住無上菩提不退堅固</span>
<lb ed="T" n="0114c23"/><span class="tx">無礙大城也。金剛鈴三摩地智流轉妙聲</span>
<lb ed="T" n="0114c24"/><span class="tx">令聖衆喜。幷破衆生一切異執令住正見。</span>
<lb ed="T" n="0114c25"/><span class="tx">是爲流轉　𣵀槃常正流轉大覺清淨大乘</span>
<lb ed="T" n="0114c26"/><span class="tx">三有常恒者降三世食樂主宰諸能調堅主妙</span>
<lb ed="T" n="0114c27"/><span class="tx">地勝智彼岸。從𣵀槃以下一偈二句六字。六</span>
<lb ed="T" n="0114c28"/><span class="tx">明賢劫十六大菩薩　慈氏與樂之義以爲</span>
<lb ed="T" n="0114c29"/><span class="tx">𣵀槃　不空見菩薩常恒觀察如來常住無</span>
<lb ed="T" n="0115a01"/><span class="tx">有變易故以爲常　能除一切惡趣名爲</span>
<lb ed="T" n="0115a02"/><span class="tx">正流轉</span><note place="inline">又轉者<br/>捨義也</note><span class="tx">香象大力以善根運載衆生</span>
<lb ed="T" n="0115a03"/><span class="tx">到大𣵀槃云大也。除憂闇菩薩以大智慧</span>
<lb ed="T" n="0115a04"/><span class="tx">明摧滅一切無明黑闇。覺悟自性清淨法</span>
<lb ed="T" n="0115a05"/><span class="tx">界。故云覺清淨也。勇猛精進是爲大乘</span>
<lb ed="T" n="0115a06"/><span class="tx">　虛空藏富貴遍一切三界故名爲三有。又</span>
<lb ed="T" n="0115a07"/><span class="tx">遍在三際故爲三有也　智幢本性常清不</span>
<lb ed="T" n="0115a08"/><span class="tx">滅故爲常恒者　本際智光降伏三惑遍</span>
<lb ed="T" n="0115a09"/><span class="tx">照十方故爲降三世。無量光　能以清涼祕</span>
<lb ed="T" n="0115a10"/><span class="tx">密法樂宛足衆生令離生死煩惱燋熱故</span>
<lb ed="T" n="0115a11"/><span class="tx">爲食樂。　月光　爲諸群生化導之主能守</span>
<lb ed="T" n="0115a12"/><span class="tx">護之。不過時處說法相應。離煩惱垢令得</span>
<lb ed="T" n="0115a13"/><span class="tx">覩見本際清淨法界曼荼羅身故。主宰稱</span>
<lb ed="T" n="0115a14"/><span class="tx">爲巧護亦爲利垢者。卽是賢護也　於生</span>
<lb ed="T" n="0115a15"/><span class="tx">死海敷大敎網能調群機拔出衆生。普皆</span>
<lb ed="T" n="0115a16"/><span class="tx">得見法界日輪故爲能調。是光網事。稱爲</span>
<lb ed="T" n="0115a17"/><span class="tx">普願及方便者卽是也　金剛藏於金剛中</span>
<lb ed="T" n="0115a18"/><span class="tx">而爲上首故云堅主。一切金剛諸奇希有事</span>
<lb ed="T" n="0115a19"/><span class="tx">無不由茲。是故稱爲出生幷立驗也　無</span>
<lb ed="T" n="0115a20"/><span class="tx">盡竟寶猶如大地載持萬物故爲妙地。以</span>
<lb ed="T" n="0115a21"/><span class="tx">三祕密寶遍施於法界。寶無盡故意亦無盡。</span>
<lb ed="T" n="0115a22"/><span class="tx">稱爲寶意旨在此也　辨演如來三昧耶</span>
<lb ed="T" n="0115a23"/><span class="tx">敎開覺衆生無明大夢。樂說無窮無有倫</span>
<lb ed="T" n="0115a24"/><span class="tx">匹故。以勝而號巧辨良由於此。卽辨積也</span>
<lb ed="T" n="0115a25"/><span class="tx">　普賢卽是佛菩薩母。賢聖所歸也。故爲智</span>
<lb ed="T" n="0115a26"/><span class="tx">彼岸。稱爲普攝者。卽此義也　理趣以下三</span>
<lb ed="T" n="0115a27"/><span class="tx">句二字者。明諸不退衆。十波羅蜜以爲理</span>
<lb ed="T" n="0115a28"/><span class="tx">趣檀戒等十。是卽菩薩之理趣故。故契經中。</span>
<lb ed="T" n="0115a29"/><span class="tx">施等波羅蜜。名爲理趣也。一切智智除諸</span>
<lb ed="T" n="0115b01"/><span class="tx">有情五住蓋障故爲解脫。卽除蓋障菩薩事</span>
<lb ed="T" n="0115b02"/><span class="tx">也。實相智光普照一切開覺群迷故云覺</span>
<lb ed="T" n="0115b03"/><span class="tx">有情。是大光明菩薩行也。開智地藏行如來</span>
<lb ed="T" n="0115b04"/><span class="tx">事故云行一切如來。是卽地藏薩埵妙用也。</span>
<lb ed="T" n="0115b05"/><span class="tx">以佛智寶覺悟群機輔助導故云覺利益</span>
<lb ed="T" n="0115b06"/><span class="tx">佛心。是寶幢大士妙業也。諸菩提無上句者。</span>
<lb ed="T" n="0115b07"/><span class="tx">通上下文。若屬上文以爲總結。若屬下文</span>
<lb ed="T" n="0115b08"/><span class="tx">以爲總表。諸菩提以下一偈一句。八明諸</span>
<lb ed="T" n="0115b09"/><span class="tx">佛頂。言諸菩提無上者。亦總顯諸佛頂輪。</span>
<lb ed="T" n="0115b10"/><span class="tx">言遍照最勝主。謂一字頂輪王。故瑜祇經云。</span>
<lb ed="T" n="0115b11"/><span class="tx">一切佛頂最上遍照王。遍照佛頂無始無終</span>
<lb ed="T" n="0115b12"/><span class="tx">故云自然。總攝諸頂故爲總持。傘蓋是顯</span>
<lb ed="T" n="0115b13"/><span class="tx">佛頂威德。故彼經云。欲現佛傘蓋威德故</span>
<lb ed="T" n="0115b14"/><span class="tx">住白傘蓋。佛頂王身彼自然佛心之所生故</span>
<lb ed="T" n="0115b15"/><span class="tx">爲念也。光聚大力能壞一切能辨一切故</span>
<lb ed="T" n="0115b16"/><span class="tx">云大薩埵大印。高佛頂輪以爲等持。故彼</span>
<lb ed="T" n="0115b17"/><span class="tx">經說高佛頂竟云。此名高佛頂王。一切如</span>
<lb ed="T" n="0115b18"/><span class="tx">來三摩地力。爲諸衆生拔因果苦與因果</span>
<lb ed="T" n="0115b19"/><span class="tx">樂爲佛作業。勝佛頂頂輪能示其事。故彼</span>
<lb ed="T" n="0115b20"/><span class="tx">經說勝佛頂云。現神通威德故。一切罪息</span>
<lb ed="T" n="0115b21"/><span class="tx">滅故。一切惡趣摧壞故。一切那落迦苦息除</span>
<lb ed="T" n="0115b22"/><span class="tx">故。現不思議行神通故。現一切如來神通</span>
<lb ed="T" n="0115b23"/><span class="tx">威德積集故。然諸如來非無此義。今隨偏</span>
<lb ed="T" n="0115b24"/><span class="tx">増顯示文旨也。出生義云。又住頂生三</span>
<lb ed="T" n="0115b25"/><span class="tx">昧而現頂生之身多矣。今塔之上方所以</span>
<lb ed="T" n="0115b26"/><span class="tx">獨有五頂轉五會者。蓋以諸頂生身皆攝</span>
<lb ed="T" n="0115b27"/><span class="tx">入此無上五頂智焉。至如不可得而究者佛</span>
<lb ed="T" n="0115b28"/><span class="tx">之頂相也。是至勝之法亦然。不可得其際</span>
<lb ed="T" n="0115b29"/><span class="tx">也。稱頂焉。其五頂王又一切眞言尊宰割之</span>
<lb ed="T" n="0115c01"/><span class="tx">至也。故稱王焉。就五頂輪。而金輪爲之最</span>
<lb ed="T" n="0115c02"/><span class="tx">不然。熟知勝絶唯一法哉。故自觀自在菩</span>
<lb ed="T" n="0115c03"/><span class="tx">薩已下攝怖歸命矣。又下方有十六執金剛</span>
<lb ed="T" n="0115c04"/><span class="tx">神。蓋一切如來勇健菩提心之所生化也</span>
<lb ed="T" n="0115c05"/><span class="tx">次一切佛爲身一句。是九明諸執金剛神等。</span>
<lb ed="T" n="0115c06"/><span class="tx">金剛數多故云一切。皆是如來金剛惠數故</span>
<lb ed="T" n="0115c07"/><span class="tx">云佛爲身。是故文云。如來修行之時。有塵</span>
<lb ed="T" n="0115c08"/><span class="tx">數心障煩惱。以是金剛惠破之大覺之後。</span>
<lb ed="T" n="0115c09"/><span class="tx">成塵數種類智門。以是金剛惠用之故也。</span>
<lb ed="T" n="0115c10"/><span class="tx">又一切佛者。謂毘盧遮那。以諸佛體故。諸</span>
<lb ed="T" n="0115c11"/><span class="tx">金剛神等。是彼以佛智用故云爲身也。以</span>
<lb ed="T" n="0115c12"/><span class="tx">諸佛體故諸金剛　次薩埵常益覺一句。是</span>
<lb ed="T" n="0115c13"/><span class="tx">十明小聖身。謂大日世尊爲樂小者常恒</span>
<lb ed="T" n="0115c14"/><span class="tx">現作小聖之身。漸漸引導終得大智。故云</span>
<lb ed="T" n="0115c15"/><span class="tx">薩埵常益覺也　從大根本以下三句。十一</span>
<lb ed="T" n="0115c16"/><span class="tx">更別明諸明王等。不動明王是中方忿怒故</span>
<lb ed="T" n="0115c17"/><span class="tx">爲大根本。中央卽爲諸方本也。金剛藥叉</span>
<lb ed="T" n="0115c18"/><span class="tx">是北方菩薩。北是黑色故爲大黑也。降三世</span>
<lb ed="T" n="0115c19"/><span class="tx">金剛爲大染欲。卽是東方。染欲如來大菩薩</span>
<lb ed="T" n="0115c20"/><span class="tx">故以爲大染欲也。軍吒利金剛名爲大樂。</span>
<lb ed="T" n="0115c21"/><span class="tx">是南方。拯抱衆生無邊貧匱。皆令滿足世</span>
<lb ed="T" n="0115c22"/><span class="tx">出世間大安樂故。六足金剛爲大方便。文殊</span>
<lb ed="T" n="0115c23"/><span class="tx">師利大智方便敎令輪故。卽西方也。馬頭火</span>
<lb ed="T" n="0115c24"/><span class="tx">頭諸明王等總爲大勝。以大勢力除諸障</span>
<lb ed="T" n="0115c25"/><span class="tx">者。普爲衆生發勝利故。次諸勝宮自在</span>
<lb ed="T" n="0115c26"/><span class="tx">一句。十二明諸世天也。二十天等以爲勝</span>
<lb ed="T" n="0115c27"/><span class="tx">宮。以諸世間是殊勝故。世天族類名數不</span>
<lb ed="T" n="0115c28"/><span class="tx">少故云諸也。地水火風諸輪王等名爲自</span>
<lb ed="T" n="0115c29"/><span class="tx">在。各於界分得自在故。然此偈頌隱密難</span>
<lb ed="T" n="0116a01"/><span class="tx">解。非師授實不可知。更復應有逆順配</span>
<lb ed="T" n="0116a02"/><span class="tx">對諸尊名目。縱橫分配諸聖密印。分字結句</span>
<lb ed="T" n="0116a03"/><span class="tx">種種異解。今隨一門且解釋之。不可守隅</span>
<lb ed="T" n="0116a04"/><span class="tx">妨礙諸方</span>
<lb ed="T" n="0116a05"/><span class="tx">　　</span><note place="inline">(朱書)</note><span class="tx">長元六年夏之比略妙了</span>
<lb ed="T" n="0116a06"/><span class="tx">　三井寺沙門頼尊記　</span>
<lb ed="T" n="0116a07"/><span class="tx">　　</span><note place="inline">(本云)</note><span class="tx">以靈坊本書寫</span>
<lb ed="T" n="0116a08"/>
<lb ed="T" n="0116a09"/>
<lb ed="T" n="0116a10"/>
<lb ed="T" n="0116a11"/>
<lb ed="T" n="0116a12"/>
<lb ed="T" n="0116a13"/>
<lb ed="T" n="0116a14"/>
<lb ed="T" n="0116a15"/>
<lb ed="T" n="0116a16"/>
<lb ed="T" n="0116a17"/>
<lb ed="T" n="0116a18"/>
<lb ed="T" n="0116a19"/>
<lb ed="T" n="0116a20"/>
<lb ed="T" n="0116a21"/>
<lb ed="T" n="0116a22"/>
<lb ed="T" n="0116a23"/>
<lb ed="T" n="0116a24"/>
<lb ed="T" n="0116a25"/>
<lb ed="T" n="0116a26"/>
<lb ed="T" n="0116a27"/>
<lb ed="T" n="0116a28"/>
<lb ed="T" n="0116a29"/>
<lb ed="T" n="0116b01"/>
<lb ed="T" n="0116b02"/>
<lb ed="T" n="0116b03"/>
<lb ed="T" n="0116b04"/>
<lb ed="T" n="0116b05"/>
<lb ed="T" n="0116b06"/>
<lb ed="T" n="0116b07"/>
<lb ed="T" n="0116b08"/>
<lb ed="T" n="0116b09"/>
<lb ed="T" n="0116b10"/>
<lb ed="T" n="0116b11"/>
<lb ed="T" n="0116b12"/>
<lb ed="T" n="0116b13"/>
<lb ed="T" n="0116b14"/>
<lb ed="T" n="0116b15"/>
<lb ed="T" n="0116b16"/>
<lb ed="T" n="0116b17"/>
<lb ed="T" n="0116b18"/>
<lb ed="T" n="0116b19"/>
<lb ed="T" n="0116b20"/>
<lb ed="T" n="0116b21"/>
<lb ed="T" n="0116b22"/>
<lb ed="T" n="0116b23"/>
<lb ed="T" n="0116b24"/>
<lb ed="T" n="0116b25"/>
<lb ed="T" n="0116b26"/>
<lb ed="T" n="0116b27"/>
<lb ed="T" n="0116b28"/>
<lb ed="T" n="0116b29"/>
<lb ed="T" n="0116c01"/>
<lb ed="T" n="0116c02"/>
<lb ed="T" n="0116c03"/>
<lb ed="T" n="0116c04"/>
<lb ed="T" n="0116c05"/>
<lb ed="T" n="0116c06"/>
<lb ed="T" n="0116c07"/>
<lb ed="T" n="0116c08"/>
<lb ed="T" n="0116c09"/>
<lb ed="T" n="0116c10"/>
<lb ed="T" n="0116c11"/>
<lb ed="T" n="0116c12"/>
<lb ed="T" n="0116c13"/>
<lb ed="T" n="0116c14"/>
<lb ed="T" n="0116c15"/>
<lb ed="T" n="0116c16"/>
<lb ed="T" n="0116c17"/>
<lb ed="T" n="0116c18"/>
<lb ed="T" n="0116c19"/>
<lb ed="T" n="0116c20"/>
<lb ed="T" n="0116c21"/>
<lb ed="T" n="0116c22"/>
<lb ed="T" n="0116c23"/>
<lb ed="T" n="0116c24"/>
<lb ed="T" n="0116c25"/>
<lb ed="T" n="0116c26"/>
<lb ed="T" n="0116c27"/>
<lb ed="T" n="0116c28"/>
<lb ed="T" n="0116c29"/>
</body>
<back>
    <cb:div type="taisho-notes">
    <head>大正 校註</head>
    <note n="0114b1106" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#0572D0114b1106">＜原＞平安朝末寫石山寺藏本</note>
    </cb:div>
</back>
</text>
</TEI>
