<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="X01n0008">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 8 楞伽阿跋多羅寶經會譯</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經數位版, No. 8 楞伽阿跋多羅寶經會譯</title>
			<author>明 員珂會譯</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>AI</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp5"><resp>corrections</resp><name>CBETA.ting</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>4卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">1</idno>.<idno type="no">8</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2024-07-18 21:29:46 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">楞伽阿跋多羅寶經會譯</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA, Punctuated draft text as provided by GJ.cool AI auto punctuation engine</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">CBETA 人工輸入，CBETA 掃瞄辨識，古籍酷 AI 自動標點引擎提供新式標點初稿</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>AI 標點</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【卍續】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		<charDecl>
<char xml:id="CB00145">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00145</charName>
				<mapping cb:dec="983185" type="PUA">U+F0091</mapping>
			<mapping type="unicode">U+3779</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[少/兔]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB00551">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00551</charName>
				<mapping cb:dec="983591" type="PUA">U+F0227</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+7ABB</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>窗</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[窗/心]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB00701">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00701</charName>
				<mapping cb:dec="983741" type="PUA">U+F02BD</mapping>
			<mapping type="unicode">U+3B4A</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>析</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[木*片]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB00931">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00931</charName>
				<mapping cb:dec="983971" type="PUA">U+F03A3</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+2A37F</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[麩-夫+廣]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB02494">
				<charName>CBETA CHARACTER CB02494</charName>
				<mapping cb:dec="985534" type="PUA">U+F09BE</mapping>
			<mapping type="unicode">U+47E6</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>跋</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[跳-兆+(乏-之+友)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB08504">
				<charName>CBETA CHARACTER CB08504</charName>
				<mapping cb:dec="991544" type="PUA">U+F2138</mapping>
			<mapping type="unicode">U+269A8</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>燄</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[舀*炎]</value></charProp></char>
</charDecl>
	</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-05-20">
			<name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication
		</change>
		<change when="2005-10-03T09:13:08">
			Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<milestone unit="juan" n="1"/>
<pb ed="X" xml:id="X01.0008.0235a" n="0235a"/>
<lb ed="X" n="0235a01"/>
<lb ed="X" n="0235a02"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 8-A 楞伽會譯序</cb:mulu><head>No. 8-A
<lb ed="X" n="0235a03"/><lb ed="R001" n="0445a01"/> 楞伽會譯序</head>
<lb ed="X" n="0235a04"/>
<lb ed="X" n="0235a05"/><lb ed="R001" n="0445a02"/><p xml:id="pX01p0235a0501">此經凡四譯，今存者三：其一則劉宋求那<g ref="#CB02494">䟦</g>陀羅譯
<lb ed="X" n="0235a06"/><lb ed="R001" n="0445a03"/>成四卷，曰楞伽阿<g ref="#CB02494">䟦</g>多羅寶經；其二則元魏菩提流
<lb ed="X" n="0235a07"/><lb ed="R001" n="0445a04"/>支譯成十卷，曰入楞伽經；其三則唐<name role="" type="person">實叉難陀</name>與復
<lb ed="X" n="0235a08"/><lb ed="R001" n="0445a05"/>禮等譯成七卷，曰大乘入楞伽經。盖先佛所說，微妙
<lb ed="X" n="0235a09"/><lb ed="R001" n="0445a06"/>第一，眞實了義，故謂之佛語心品。達磨西來，以授二
<lb ed="X" n="0235a10"/><lb ed="R001" n="0445a07"/>祖曰：吾有楞伽經四卷，可以印心。盖宋本也。以故其
<lb ed="X" n="0235a11"/><lb ed="R001" n="0445a08"/>傳獨顯，然文字簡古難讀。昔法親布衲謂正受禪師
<lb ed="X" n="0235a12"/><lb ed="R001" n="0445a09"/>曰：此聖智境界，非麤心者可入。子欲入之，當有方便。
<lb ed="X" n="0235a13"/><lb ed="R001" n="0445a10"/>正受進曰：願聞其說。衲曰：子試取魏、唐二譯十七卷，
<lb ed="X" n="0235a14"/><lb ed="R001" n="0445a11"/>置於宋譯四卷之左右，證其神觀，參考妍味，則可以
<lb ed="X" n="0235a15"/><lb ed="R001" n="0445a12"/>入是經矣。正受如其言，盖彌月而疑閡氷釋。嗟嗟！此
<lb ed="X" n="0235a16"/><lb ed="R001" n="0445a13"/>會譯之不可<anchor xml:id="nkr_note_add_0235a1601" n="0235a1601"/><anchor xml:id="beg0235a1601" n="0235a1601"/>已<anchor xml:id="end0235a1601"/>也。荆山上人圓珂，少遊玉芝聚禪師
<lb ed="X" n="0235a17"/><lb ed="R001" n="0445a14"/>之門，深究楞嚴宗旨。<anchor xml:id="nkr_note_add_0235a1701" n="0235a1701"/><anchor xml:id="beg0235a1701" n="0235a1701"/>已<anchor xml:id="end0235a1701"/>讀楞伽，博探三譯，妙契心要。
<lb ed="X" n="0235a18"/><lb ed="R001" n="0445a15"/>遂謀諸聚師，欲會其句編之，未果。晚偕陸司空光祖
<lb ed="X" n="0235a19"/><lb ed="R001" n="0445a16"/>結夏山中，商及初願。司空謂：不若依泐師註本節編
<lb ed="X" n="0235a20"/><lb ed="R001" n="0445a17"/>之，庶無謬戾。上人首肯，遂成是編。首刊宋譯，而魏、唐
<lb ed="X" n="0235a21"/><lb ed="R001" n="0445a18"/>附其下，名曰楞伽會譯。今歲春，開講於郡城之天寧
<lb ed="X" n="0235a22"/><lb ed="R001" n="0445b01"/>寺。時余以在
<lb ed="X" n="0235a23" type="honorific"/><lb ed="R001" n="0445b02"/>吿，得間預聽席，遂募檀信授之剞劂，以爲天寧常住。
<lb ed="X" n="0235a24"/><lb ed="R001" n="0445b03"/>達磨有言：此經五百年後，翻爲名相之學。讀會譯者，
<pb ed="X" xml:id="X01.0008.0235b" n="0235b"/>
<lb ed="X" n="0235b01"/><lb ed="R001" n="0445b04"/>當直了自心，愼勿得指迷月而墮祖師之先見。則上
<lb ed="X" n="0235b02"/><lb ed="R001" n="0445b05"/>人之法施，其宏也哉！</p>
<lb ed="X" n="0235b03"/><lb ed="R001" n="0445b06"/><p xml:id="pX01p0235b0301">旹
<lb ed="X" n="0235b04" type="honorific"/><lb ed="R001" n="0445b07"/>明萬曆八年庚辰春佛成道日馮夢禎熏沐和南譔</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0235b05"/>
<lb ed="X" n="0235b06"/>
<lb ed="X" n="0235b07"/>
<lb ed="X" n="0235b08"/>
<lb ed="X" n="0235b09"/><cb:docNumber>No. 8</cb:docNumber>
<lb ed="X" n="0235b10"/><lb ed="R001" n="0446a01"/><cb:juan fun="open" n="1a"><cb:mulu type="卷" n="1a">第一之上</cb:mulu><cb:jhead>楞伽阿<g ref="#CB02494">䟦</g>多羅寶經會譯卷第一之上</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0235b11"/>
<lb ed="X" n="0235b12"/><lb ed="R001" n="0446a02"/><byline cb:type="translator">宋天竺三藏求那<g ref="#CB02494">䟦</g>陀羅初譯</byline>
<lb ed="X" n="0235b13"/><lb ed="R001" n="0446a03"/><byline cb:type="translator">魏天竺三藏<name role="" type="person">菩提留支</name>再譯</byline>
<lb ed="X" n="0235b14"/><lb ed="R001" n="0446a04"/><byline cb:type="translator">唐于闐國三藏<name role="" type="person">實叉難陀</name>後譯</byline>
<lb ed="X" n="0235b15"/><lb ed="R001" n="0446a05"/><byline cb:type="other">明臨濟正宗中都沙門員珂會譯</byline>
<lb ed="X" n="0235b16"/><lb ed="R001" n="0446a06"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">一切佛語心品第一</cb:mulu><head>一切佛語心品第一之上</head>
<lb ed="X" n="0235b17"/><lb ed="R001" n="0446a07"/><p xml:id="pX01p0235b1701">如是我聞：一時，佛住南海濱<name role="" type="person">楞伽山</name>頂，種種寶華以
<lb ed="X" n="0235b18"/><lb ed="R001" n="0446a08"/>爲莊嚴，與大比丘僧及大菩薩衆俱，從彼種種異佛
<lb ed="X" n="0235b19"/><lb ed="R001" n="0446a09"/>刹來。是諸菩薩摩訶薩，無量三昧自在之力神通游
<lb ed="X" n="0235b20"/><lb ed="R001" n="0446a10"/>戲，大慧菩薩摩訶薩而爲上首，一切諸佛手灌其頂，
<lb ed="X" n="0235b21"/><lb ed="R001" n="0446a11"/>自心現境界善解其義，種種衆生、種種心色、無量度
<lb ed="X" n="0235b22"/><lb ed="R001" n="0446a12"/>門隨類普現，於五法、自性、識、二種無我究竟通達。</p>
<lb ed="X" n="0235b23"/><lb ed="R001" n="0446a13"/><p xml:id="pX01p0235b2301">〔魏譯〕如是我聞：一時，婆伽婆住大海畔摩羅耶
<lb ed="X" n="0235b24"/><lb ed="R001" n="0446a14"/>山頂上楞伽城中。彼山種種寶性所成，諸寶間錯，
<pb ed="X" xml:id="X01.0008.0235c" n="0235c"/>
<lb ed="X" n="0235c01"/><lb ed="R001" n="0446a15"/>光明赫焰，如百千日照曜金山。復有無量華園香
<lb ed="X" n="0235c02"/><lb ed="R001" n="0446a16"/>樹，皆寶香林，微風吹擊，搖枝動葉，百千妙香一時
<lb ed="X" n="0235c03"/><lb ed="R001" n="0446a17"/>流布，百千妙音一時俱發。重巖屈曲，處處皆有僊
<lb ed="X" n="0235c04"/><lb ed="R001" n="0446a18"/>堂、靈室、龕窟，無數衆寶所成，內外明徹，日月光輝
<lb ed="X" n="0235c05"/><lb ed="R001" n="0446b01"/>不能復現，皆是古昔諸仙賢聖思如實法得道之
<lb ed="X" n="0235c06"/><lb ed="R001" n="0446b02"/>處。與大比丘僧及大菩薩衆，皆從種種他方佛土
<lb ed="X" n="0235c07"/><lb ed="R001" n="0446b03"/>俱來集會。是諸菩薩具足無量自在三昧神通之
<lb ed="X" n="0235c08"/><lb ed="R001" n="0446b04"/>力，奮迅遊化，大慧菩薩摩訶薩而爲上首，一切諸
<lb ed="X" n="0235c09"/><lb ed="R001" n="0446b05"/>佛手灌其頂而授佛位。自心爲境，善解其義，種種
<lb ed="X" n="0235c10"/><lb ed="R001" n="0446b06"/>衆生、種種心色，隨種種心、種種異念、無量度門，隨
<lb ed="X" n="0235c11"/><lb ed="R001" n="0446b07"/>所應度、隨所應見而爲普現。善知五法、自性、識、二
<lb ed="X" n="0235c12"/><lb ed="R001" n="0446b08"/>種無我，究竟通達。</p>
<lb ed="X" n="0235c13"/><lb ed="R001" n="0446b09"/><p xml:id="pX01p0235c1301">〔唐譯〕如是我聞：一時，佛住大海濱摩羅耶山頂
<lb ed="X" n="0235c14"/><lb ed="R001" n="0446b10"/>楞伽城中，與大比丘衆及大菩薩衆俱，皆從種種
<lb ed="X" n="0235c15"/><lb ed="R001" n="0446b11"/>諸佛國土而來此會。其諸菩薩摩訶薩，遊戲無量
<lb ed="X" n="0235c16"/><lb ed="R001" n="0446b12"/>自在三昧神通諸力，大慧菩薩摩訶薩爲其上首，
<lb ed="X" n="0235c17"/><lb ed="R001" n="0446b13"/>一切諸佛手灌其頂，善知境界自心現義，隨衆生
<lb ed="X" n="0235c18"/><lb ed="R001" n="0446b14"/>心現種種形，方便調伏，悉<anchor xml:id="nkr_note_add_0235c1801" n="0235c1801"/><anchor xml:id="beg0235c1801" n="0235c1801"/>已<anchor xml:id="end0235c1801"/>通達五法、三性、諸識
<lb ed="X" n="0235c19"/><lb ed="R001" n="0446b15"/>無我。</p>
<lb ed="X" n="0235c20"/><lb ed="R001" n="0446b16"/><p xml:id="pX01p0235c2001">爾時，大慧菩薩與摩帝菩薩，俱遊一切諸佛刹土，承
<lb ed="X" n="0235c21"/><lb ed="R001" n="0446b17"/>佛神力，從座而起，偏袒右肩，右膝著地，合掌恭敬，以
<lb ed="X" n="0235c22"/><lb ed="R001" n="0446b18"/>偈讚佛：</p>
<lb ed="X" n="0235c23"/><lb ed="R001" n="0447a01"/><p xml:id="pX01p0235c2301">〔魏譯〕爾時，聖者大慧菩薩，與諸一切大慧菩薩，
<lb ed="X" n="0235c24"/><lb ed="R001" n="0447a02"/>俱遊一切諸佛國土，承佛神力，從座而起，更整衣
<pb ed="X" xml:id="X01.0008.0236a" n="0236a"/>
<lb ed="X" n="0236a01"/><lb ed="R001" n="0447a03"/>服，右膝著地，合掌恭敬，以偈讚佛：</p>
<lb ed="X" n="0236a02"/><lb ed="R001" n="0447a04"/><p xml:id="pX01p0236a0201">〔唐譯〕爾時，大慧菩薩與摩帝菩薩，俱遊一切諸
<lb ed="X" n="0236a03"/><lb ed="R001" n="0447a05"/>佛國土，承佛神力，從座而起，偏袒右肩，右膝著地，
<lb ed="X" n="0236a04"/><lb ed="R001" n="0447a06"/>向佛合掌，曲躬恭敬，而說頌言：</p>
<lb ed="X" n="0236a05"/><lb ed="R001" n="0447a07"/><p xml:id="pX01p0236a0501">世間離生滅，猶如虗空華，智不得有無，而興大悲心。
<lb ed="X" n="0236a06"/><lb ed="R001" n="0447a08"/>一切法如幻，遠離於心識，智不得有無，而興大悲心。
<lb ed="X" n="0236a07"/><lb ed="R001" n="0447a09"/>遠離於斷常，世間恒如夢，智不得有無，而興大悲心。</p>
<lb ed="X" n="0236a08"/><lb ed="R001" n="0447a10"/><p xml:id="pX01p0236a0801">〔魏譯〕世間離生滅，猶如虗空華，有無不可得，佛
<lb ed="X" n="0236a09"/><lb ed="R001" n="0447a11"/>慧大悲觀。一切法如幻，遠離心意識，有無不可得，
<lb ed="X" n="0236a10"/><lb ed="R001" n="0447a12"/>佛慧大悲觀。遠離於斷常，世間猶如夢，有無不可
<lb ed="X" n="0236a11"/><lb ed="R001" n="0447a13"/>得，佛慧大悲觀。</p>
<lb ed="X" n="0236a12"/><lb ed="R001" n="0447a14"/><p xml:id="pX01p0236a1201">〔唐譯〕世間離生滅，譬如虗空華，智不得有無，而
<lb ed="X" n="0236a13"/><lb ed="R001" n="0447a15"/>興大悲心。一切法如幻，遠離於心識，智不得有無，
<lb ed="X" n="0236a14"/><lb ed="R001" n="0447a16"/>而興大悲心。遠離於斷常，世間恒如夢，智不得有
<lb ed="X" n="0236a15"/><lb ed="R001" n="0447a17"/>無，而興大悲心。</p>
<lb ed="X" n="0236a16"/><lb ed="R001" n="0447a18"/><p xml:id="pX01p0236a1601">知人法無我，煩惱及爾<g ref="#CB08504">𦦨</g>，常淸淨無相，而興大悲心。</p>
<lb ed="X" n="0236a17"/><lb ed="R001" n="0447b01"/><p xml:id="pX01p0236a1701">〔魏譯〕二無我淸淨，煩惱障智障，有無不可得，佛
<lb ed="X" n="0236a18"/><lb ed="R001" n="0447b02"/>慧大悲觀。</p>
<lb ed="X" n="0236a19"/><lb ed="R001" n="0447b03"/><p xml:id="pX01p0236a1901">〔唐譯〕知人法無我，煩惱及爾<g ref="#CB08504">𦦨</g>，常淸淨無相，而
<lb ed="X" n="0236a20"/><lb ed="R001" n="0447b04"/>興大悲心。</p>
<lb ed="X" n="0236a21"/><lb ed="R001" n="0447b05"/><p xml:id="pX01p0236a2101">一切無涅槃，無有涅槃佛，無有佛涅槃，遠離覺所覺，
<lb ed="X" n="0236a22"/><lb ed="R001" n="0447b06"/>若有若無有，是二悉俱離。</p>
<lb ed="X" n="0236a23"/><lb ed="R001" n="0447b07"/><p xml:id="pX01p0236a2301">〔魏譯〕佛不入不滅，涅槃亦不住，離覺所覺法，有
<lb ed="X" n="0236a24"/><lb ed="R001" n="0447b08"/>無二俱離。</p>
<pb ed="X" xml:id="X01.0008.0236b" n="0236b"/>
<lb ed="X" n="0236b01"/><lb ed="R001" n="0447b09"/><p xml:id="pX01p0236b0101">〔唐譯〕佛不住涅槃，涅槃不住佛，遠離覺所覺，若
<lb ed="X" n="0236b02"/><lb ed="R001" n="0447b10"/>有若非有。</p>
<lb ed="X" n="0236b03"/><lb ed="R001" n="0447b11"/><p xml:id="pX01p0236b0301">牟尼寂靜觀，是則遠離生，是名爲不取，今世後世靜。</p>
<lb ed="X" n="0236b04"/><lb ed="R001" n="0447b12"/><p xml:id="pX01p0236b0401">〔魏譯〕若如是觀佛，寂靜離生滅，彼人今後世，離
<lb ed="X" n="0236b05"/><lb ed="R001" n="0447b13"/>垢無染取。</p>
<lb ed="X" n="0236b06"/><lb ed="R001" n="0447b14"/><p xml:id="pX01p0236b0601">〔唐譯〕法身如幻夢，云何可稱讚？知無性無生，迺
<lb ed="X" n="0236b07"/><lb ed="R001" n="0447b15"/>名稱讚佛。佛無根境相，不見名見佛，云何於牟尼，
<lb ed="X" n="0236b08"/><lb ed="R001" n="0447b16"/>而能有讚毀？若見於牟尼，寂靜遠離生，是人今後
<lb ed="X" n="0236b09"/><lb ed="R001" n="0447b17"/>世，離著無所取。</p>
<lb ed="X" n="0236b10"/><lb ed="R001" n="0447b18"/><p xml:id="pX01p0236b1001">爾時大慧菩薩偈讚佛<anchor xml:id="nkr_note_add_0236b1001" n="0236b1001"/><anchor xml:id="beg0236b1001" n="0236b1001"/>已<anchor xml:id="end0236b1001"/>，自說姓名：我名爲大慧，通
<lb ed="X" n="0236b11"/><lb ed="R001" n="0448a01"/>達於大乘，今以百八義，仰諮尊中上。</p>
<lb ed="X" n="0236b12"/><lb ed="R001" n="0448a02"/><p xml:id="pX01p0236b1201">〔魏譯〕爾時大慧菩薩摩訶薩如法偈讚佛<anchor xml:id="nkr_note_add_0236b1201" n="0236b1201"/><anchor xml:id="beg0236b1201" n="0236b1201"/>已<anchor xml:id="end0236b1201"/>，自
<lb ed="X" n="0236b13"/><lb ed="R001" n="0448a03"/>說姓名：我名爲大慧，願通達大乘，今以百八問，仰
<lb ed="X" n="0236b14"/><lb ed="R001" n="0448a04"/>諮無上尊。</p>
<lb ed="X" n="0236b15"/><lb ed="R001" n="0448a05"/><p xml:id="pX01p0236b1501">〔唐譯〕爾時大慧菩薩摩訶薩偈讚佛<anchor xml:id="nkr_note_add_0236b1501" n="0236b1501"/><anchor xml:id="beg0236b1501" n="0236b1501"/>已<anchor xml:id="end0236b1501"/>，自說姓
<lb ed="X" n="0236b16"/><lb ed="R001" n="0448a06"/>名：我名爲大慧，通達於大乘，今以百八義，仰諮尊
<lb ed="X" n="0236b17"/><lb ed="R001" n="0448a07"/>中上。</p>
<lb ed="X" n="0236b18"/><lb ed="R001" n="0448a08"/><p xml:id="pX01p0236b1801">世間解之士，聞彼所說偈，觀察一切衆，吿諸佛子言：
<lb ed="X" n="0236b19"/><lb ed="R001" n="0448a09"/>汝等諸佛子，今皆恣所問，我當爲汝說，自覺之境界。</p>
<lb ed="X" n="0236b20"/><lb ed="R001" n="0448a10"/><p xml:id="pX01p0236b2001">〔魏譯〕最勝世間解，聞彼大慧問，觀察諸衆生，吿
<lb ed="X" n="0236b21"/><lb ed="R001" n="0448a11"/>諸佛子言：汝等諸佛子，及大慧諮問，我當爲汝說，
<lb ed="X" n="0236b22"/><lb ed="R001" n="0448a12"/>自覺之境界。</p>
<lb ed="X" n="0236b23"/><lb ed="R001" n="0448a13"/><p xml:id="pX01p0236b2301">〔唐譯〕時，世間解聞是語<anchor xml:id="nkr_note_add_0236b2301" n="0236b2301"/><anchor xml:id="beg0236b2301" n="0236b2301"/>已<anchor xml:id="end0236b2301"/>，普觀衆會而作是言：
<lb ed="X" n="0236b24"/><lb ed="R001" n="0448a14"/>汝等諸佛子，今皆恣所問，我當爲汝說，自證之境
<pb ed="X" xml:id="X01.0008.0236c" n="0236c"/>
<lb ed="X" n="0236c01"/><lb ed="R001" n="0448a15"/>界。</p>
<lb ed="X" n="0236c02"/><lb ed="R001" n="0448a16"/><p xml:id="pX01p0236c0201">爾時，大慧菩薩摩訶薩，承佛所聽，頂禮佛足，合掌恭
<lb ed="X" n="0236c03"/><lb ed="R001" n="0448a17"/>敬，以偈問曰：云何淨其念？云何念增長？云何見癡惑？
<lb ed="X" n="0236c04"/><lb ed="R001" n="0448a18"/>云何惑增長？何故刹土化，相及諸外道？云何無受次？
<lb ed="X" n="0236c05"/><lb ed="R001" n="0448b01"/>何故名無受？</p>
<lb ed="X" n="0236c06"/><lb ed="R001" n="0448b02"/><p xml:id="pX01p0236c0601">〔魏譯〕爾時，聖者大慧菩薩摩訶薩聞佛聽問，頂
<lb ed="X" n="0236c07"/><lb ed="R001" n="0448b03"/>禮佛足，合掌恭敬，以偈問曰：云何淨諸覺？何因而
<lb ed="X" n="0236c08"/><lb ed="R001" n="0448b04"/>有覺？何因見迷惑？何因有迷惑？何因有國土，化相
<lb ed="X" n="0236c09"/><lb ed="R001" n="0448b05"/>諸外道，寂靜及次第？</p>
<lb ed="X" n="0236c10"/><lb ed="R001" n="0448b06"/><p xml:id="pX01p0236c1001">〔唐譯〕爾時，大慧菩薩摩訶薩蒙佛許<anchor xml:id="nkr_note_add_0236c1001" n="0236c1001"/><anchor xml:id="beg0236c1001" n="0236c1001"/>已<anchor xml:id="end0236c1001"/>，頂禮佛
<lb ed="X" n="0236c11"/><lb ed="R001" n="0448b07"/>足，以偈問曰：云何起計度？云何淨計度？云何起迷
<lb ed="X" n="0236c12"/><lb ed="R001" n="0448b08"/>惑？云何淨迷惑？云何刹土化，相及諸外道，及無影
<lb ed="X" n="0236c13"/><lb ed="R001" n="0448b09"/>次第？</p>
<lb ed="X" n="0236c14"/><lb ed="R001" n="0448b10"/><p xml:id="pX01p0236c1401">何故名佛子？解脫至何所？誰縛誰解脫？何等禪境界？
<lb ed="X" n="0236c15"/><lb ed="R001" n="0448b11"/>云何有三乘？唯願爲解說。緣起何所生？云何作所作？
<lb ed="X" n="0236c16"/><lb ed="R001" n="0448b12"/>云何俱異說？云何爲增長？云何無色定，及與滅正受？
<lb ed="X" n="0236c17"/><lb ed="R001" n="0448b13"/>云何爲想滅？何因從定覺？云何所作生，進去及持身？
<lb ed="X" n="0236c18"/><lb ed="R001" n="0448b14"/>云何現分別？云何生諸地？</p>
<lb ed="X" n="0236c19"/><lb ed="R001" n="0448b15"/><p xml:id="pX01p0236c1901">〔魏譯〕云何名佛子？解脫至何所？誰縛何因脫？禪
<lb ed="X" n="0236c20"/><lb ed="R001" n="0448b16"/>者觀何法？何因有三乘？何因緣生法？何因作所作？
<lb ed="X" n="0236c21"/><lb ed="R001" n="0448b17"/>何因俱異說？何因無而現？何因無色定，及與滅盡
<lb ed="X" n="0236c22"/><lb ed="R001" n="0448b18"/>定？何因想滅定？何因從定覺？云何因生果？何因身
<lb ed="X" n="0236c23"/><lb ed="R001" n="0449a01"/>去住？何因觀所見？何因生諸地？</p>
<lb ed="X" n="0236c24"/><lb ed="R001" n="0449a02"/><p xml:id="pX01p0236c2401">〔唐譯〕云何名佛子？解脫至何所？誰縛誰能解？云
<pb ed="X" xml:id="X01.0008.0237a" n="0237a"/>
<lb ed="X" n="0237a01"/><lb ed="R001" n="0449a03"/>何禪境界？何故有三乘？彼以何緣生？何作何能作？
<lb ed="X" n="0237a02"/><lb ed="R001" n="0449a04"/>誰說二俱異？云何諸有起？云何無色定，及與滅盡
<lb ed="X" n="0237a03"/><lb ed="R001" n="0449a05"/>定？云何爲想滅？云何從定覺？云何所作生，進去及
<lb ed="X" n="0237a04"/><lb ed="R001" n="0449a06"/>持身？云何見諸物？云何入諸地？</p>
<lb ed="X" n="0237a05"/><lb ed="R001" n="0449a07"/><p xml:id="pX01p0237a0501">破三有者誰？何處身云何？往生何所至？云何最勝子？
<lb ed="X" n="0237a06"/><lb ed="R001" n="0449a08"/>何因得神通，及自在三昧？云何三昧心？最勝爲我說。</p>
<lb ed="X" n="0237a07"/><lb ed="R001" n="0449a09"/><p xml:id="pX01p0237a0701">〔魏譯〕破三有者誰？何身至何所？云何處而住？云
<lb ed="X" n="0237a08"/><lb ed="R001" n="0449a10"/>何諸佛子？何因得神通，及自在三昧？何因得定心？
<lb ed="X" n="0237a09"/><lb ed="R001" n="0449a11"/>最勝爲我說。</p>
<lb ed="X" n="0237a10"/><lb ed="R001" n="0449a12"/><p xml:id="pX01p0237a1001">〔唐譯〕誰能破三有？何處身云何？生復住何處？云
<lb ed="X" n="0237a11"/><lb ed="R001" n="0449a13"/>何有佛子？云何得神通，自在及三昧？三昧心何相？
<lb ed="X" n="0237a12"/><lb ed="R001" n="0449a14"/>願佛爲我說。</p>
<lb ed="X" n="0237a13"/><lb ed="R001" n="0449a15"/><p xml:id="pX01p0237a1301">云何名爲藏？云何意及識？云何生與滅？云何見<anchor xml:id="nkr_note_add_0237a1301" n="0237a1301"/><anchor xml:id="beg0237a1301" n="0237a1301"/>已<anchor xml:id="end0237a1301"/>還？
<lb ed="X" n="0237a14"/><lb ed="R001" n="0449a16"/>云何爲種性，非種及心量？云何建立相，及與非我義？
<lb ed="X" n="0237a15"/><lb ed="R001" n="0449a17"/>云何無衆生？云何世俗說？</p>
<lb ed="X" n="0237a16"/><lb ed="R001" n="0449a18"/><p xml:id="pX01p0237a1601">〔魏譯〕何因爲藏識？何因意及識？何因見諸法？何
<lb ed="X" n="0237a17"/><lb ed="R001" n="0449b01"/>因斷所見？云何性非性？云何心無法？何因說法相？
<lb ed="X" n="0237a18"/><lb ed="R001" n="0449b02"/>云何名無我？何因無衆生？何因有世諦？</p>
<lb ed="X" n="0237a19"/><lb ed="R001" n="0449b03"/><p xml:id="pX01p0237a1901">〔唐譯〕云何名藏識？云何名意識？云何起諸見？云
<lb ed="X" n="0237a20"/><lb ed="R001" n="0449b04"/>何退諸見？云何性非性？云何唯是心？何因建立相？
<lb ed="X" n="0237a21"/><lb ed="R001" n="0449b05"/>云何成無我？云何無衆生？云何隨俗說？</p>
<lb ed="X" n="0237a22"/><lb ed="R001" n="0449b06"/><p xml:id="pX01p0237a2201">云何爲斷見，及常見不生？云何佛外道，其相不相違？
<lb ed="X" n="0237a23"/><lb ed="R001" n="0449b07"/>云何當來世，種種諸異部？云何空何因？云何刹那壞？</p>
<lb ed="X" n="0237a24"/><lb ed="R001" n="0449b08"/><p xml:id="pX01p0237a2401">〔魏譯〕何因不見常？何因不見斷？云何佛外道，二
<pb ed="X" xml:id="X01.0008.0237b" n="0237b"/>
<lb ed="X" n="0237b01"/><lb ed="R001" n="0449b09"/>相不相違？何因當來世，種種諸異部？云何名爲空？
<lb ed="X" n="0237b02"/><lb ed="R001" n="0449b10"/>何因念不住？</p>
<lb ed="X" n="0237b03"/><lb ed="R001" n="0449b11"/><p xml:id="pX01p0237b0301">〔唐譯〕云何得不起，常見及斷見？云何佛外道，其
<lb ed="X" n="0237b04"/><lb ed="R001" n="0449b12"/>相不相違？何故當來世，種種諸異部？云何爲性空？
<lb ed="X" n="0237b05"/><lb ed="R001" n="0449b13"/>云何刹那滅？</p>
<lb ed="X" n="0237b06"/><lb ed="R001" n="0449b14"/><p xml:id="pX01p0237b0601">云何胎藏生？云何世不動？何因如夢幻，及揵闥婆城，
<lb ed="X" n="0237b07"/><lb ed="R001" n="0449b15"/>世間熱時<g ref="#CB08504">𦦨</g>，及與水月光？何因說覺支，及與菩提分？
<lb ed="X" n="0237b08"/><lb ed="R001" n="0449b16"/>云何國土亂？云何作有見？</p>
<lb ed="X" n="0237b09"/><lb ed="R001" n="0449b17"/><p xml:id="pX01p0237b0901">〔魏譯〕何因有胎藏？何因世不動？云何如幻夢，說
<lb ed="X" n="0237b10"/><lb ed="R001" n="0449b18"/>如犍闥婆？陽<g ref="#CB08504">𦦨</g>水中月，世尊爲我說。云何說覺支？
<lb ed="X" n="0237b11"/><lb ed="R001" n="0450a01"/>何因菩提分？何因國亂動？何因作有見？</p>
<lb ed="X" n="0237b12"/><lb ed="R001" n="0450a02"/><p xml:id="pX01p0237b1201">〔唐譯〕胎藏云何起？云何世不動？云何諸世間，如
<lb ed="X" n="0237b13"/><lb ed="R001" n="0450a03"/>幻亦如夢，乾城及陽<g ref="#CB08504">𦦨</g>，乃至水中月？云何菩提分？
<lb ed="X" n="0237b14"/><lb ed="R001" n="0450a04"/>覺分從何起？云何國土亂？何故見諸有？</p>
<lb ed="X" n="0237b15"/><lb ed="R001" n="0450a05"/><p xml:id="pX01p0237b1501">云何不生滅，世如虗空華？云何覺世間？云何說離字？
<lb ed="X" n="0237b16"/><lb ed="R001" n="0450a06"/>離妄想者誰？云何虗空譬？如實有幾種？幾波羅蜜心？
<lb ed="X" n="0237b17"/><lb ed="R001" n="0450a07"/>何因度諸地？誰至無所受？</p>
<lb ed="X" n="0237b18"/><lb ed="R001" n="0450a08"/><p xml:id="pX01p0237b1801">〔魏譯〕何因不生滅？何因如空華？何因覺世間？何
<lb ed="X" n="0237b19"/><lb ed="R001" n="0450a09"/>因無字說？云何無分別？何因如虗空？眞如有幾種？
<lb ed="X" n="0237b20"/><lb ed="R001" n="0450a10"/>何名心幾岸？何因地次第？眞如無次第。</p>
<lb ed="X" n="0237b21"/><lb ed="R001" n="0450a11"/><p xml:id="pX01p0237b2101">〔唐譯〕云何知世法？云何離文字？云何如空華，不
<lb ed="X" n="0237b22"/><lb ed="R001" n="0450a12"/>生亦不滅？眞如有幾種？諸度心有幾？云何如虗空？
<lb ed="X" n="0237b23"/><lb ed="R001" n="0450a13"/>云何離分別？云何地次第？云何得無影？</p>
<lb ed="X" n="0237b24"/><lb ed="R001" n="0450a14"/><p xml:id="pX01p0237b2401">何等二無我？云何爾焰淨？諸智有幾種？幾戒衆生性？
<pb ed="X" xml:id="X01.0008.0237c" n="0237c"/>
<lb ed="X" n="0237c01"/><lb ed="R001" n="0450a15"/>誰生諸寶性，摩尼眞珠等？誰生諸語言，衆生種種性？</p>
<lb ed="X" n="0237c02"/><lb ed="R001" n="0450a16"/><p xml:id="pX01p0237c0201">〔魏譯〕何因二無我？何因境界淨？幾種智幾戒？何
<lb ed="X" n="0237c03"/><lb ed="R001" n="0450a17"/>因衆生生？誰作諸寶性，金摩尼珠等？誰生於語言，
<lb ed="X" n="0237c04"/><lb ed="R001" n="0450a18"/>衆生種種異？</p>
<lb ed="X" n="0237c05"/><lb ed="R001" n="0450b01"/><p xml:id="pX01p0237c0501">〔唐譯〕何者二無我？云何所知淨？聖智有幾種？戒
<lb ed="X" n="0237c06"/><lb ed="R001" n="0450b02"/>衆生亦然。摩尼等諸寶，斯並云何出？誰起於語言，
<lb ed="X" n="0237c07"/><lb ed="R001" n="0450b03"/>衆生及諸物？</p>
<lb ed="X" n="0237c08"/><lb ed="R001" n="0450b04"/><p xml:id="pX01p0237c0801">明處及伎術，誰之所顯示？伽陀有幾種，長頌及短句？
<lb ed="X" n="0237c09"/><lb ed="R001" n="0450b05"/>成爲有幾種？云何名爲論？云何生飮食，及生諸愛欲？
<lb ed="X" n="0237c10"/><lb ed="R001" n="0450b06"/>云何名爲王，轉輪及小王？云何守護國？諸天有幾種？
<lb ed="X" n="0237c11"/><lb ed="R001" n="0450b07"/>云何名爲地，星宿及日月？解脫脩行者，是各有幾種？
<lb ed="X" n="0237c12"/><lb ed="R001" n="0450b08"/>弟子有幾種？云何阿闍梨？佛復有幾種？復有幾種生？</p>
<lb ed="X" n="0237c13"/><lb ed="R001" n="0450b09"/><p xml:id="pX01p0237c1301">〔魏譯〕五明處伎術，誰能如是說？伽陀有幾種？云
<lb ed="X" n="0237c14"/><lb ed="R001" n="0450b10"/>何長短句？法復有幾種？解義復有幾？何因飮食種？
<lb ed="X" n="0237c15"/><lb ed="R001" n="0450b11"/>何因生愛欲？云何名爲王，轉輪及小王？何因護國
<lb ed="X" n="0237c16"/><lb ed="R001" n="0450b12"/>土？諸天有幾種？何因而有地？何因星日月？解脫有
<lb ed="X" n="0237c17"/><lb ed="R001" n="0450b13"/>幾種？行者有幾種？弟子有幾種？阿闍梨幾種？如來
<lb ed="X" n="0237c18"/><lb ed="R001" n="0450b14"/>有幾種？本生有幾種？</p>
<lb ed="X" n="0237c19"/><lb ed="R001" n="0450b15"/><p xml:id="pX01p0237c1901">〔唐譯〕明處與伎術，誰之所顯示？伽陀有幾種？長
<lb ed="X" n="0237c20"/><lb ed="R001" n="0450b16"/>行句亦然？道理幾不同？解釋幾差別？飮食是誰作？
<lb ed="X" n="0237c21"/><lb ed="R001" n="0450b17"/>愛欲云何起？云何轉輪王，及以諸小王？云何王守
<lb ed="X" n="0237c22"/><lb ed="R001" n="0450b18"/>護？天衆幾種別？地日月星宿，斯等並是何？解脫有
<lb ed="X" n="0237c23"/><lb ed="R001" n="0451a01"/>幾種？脩行師復幾？弟子幾差別？云何阿闍梨？如來
<lb ed="X" n="0237c24"/><lb ed="R001" n="0451a02"/>有幾種？本生事亦然。</p>
<pb ed="X" xml:id="X01.0008.0238a" n="0238a"/>
<lb ed="X" n="0238a01"/><lb ed="R001" n="0451a03"/><p xml:id="pX01p0238a0101">魔及諸異學，彼各有幾種？自性及與心，彼復各幾種？
<lb ed="X" n="0238a02"/><lb ed="R001" n="0451a04"/>云何施設量？唯願最勝說。云何空風雲？云何念聰明？
<lb ed="X" n="0238a03"/><lb ed="R001" n="0451a05"/>云何爲林樹？云何爲蔓草？云何象馬鹿？云何而捕取？
<lb ed="X" n="0238a04"/><lb ed="R001" n="0451a06"/>云何爲卑陋？何因而卑陋？云何六<anchor xml:id="nkr_note_orig_0238001" n="0238001"/>節攝？云何一闡提？
<lb ed="X" n="0238a05"/><lb ed="R001" n="0451a07"/>男女及不男，斯皆云何生？</p>
<lb ed="X" n="0238a06"/><lb ed="R001" n="0451a08"/><p xml:id="pX01p0238a0601">〔魏譯〕摩羅有幾種？異學有幾種？自性有幾種？心
<lb ed="X" n="0238a07"/><lb ed="R001" n="0451a09"/>復有幾種？云何施假名？世尊爲我說。何因有風雲？
<lb ed="X" n="0238a08"/><lb ed="R001" n="0451a10"/>何因有黠慧？何因有樹林？世尊爲我說。何因象馬
<lb ed="X" n="0238a09"/><lb ed="R001" n="0451a11"/>鹿？何因人捕取？何因爲矬陋？世尊爲我說。何因有
<lb ed="X" n="0238a10"/><lb ed="R001" n="0451a12"/>六時？何因成闡提？男女及不男？爲我說其生。</p>
<lb ed="X" n="0238a11"/><lb ed="R001" n="0451a13"/><p xml:id="pX01p0238a1101">〔唐譯〕衆魔及異學，如是各有幾？自性幾種異？心
<lb ed="X" n="0238a12"/><lb ed="R001" n="0451a14"/>有幾種別？云何唯假設？願佛爲開演。云何爲風雲？
<lb ed="X" n="0238a13"/><lb ed="R001" n="0451a15"/>念智何因有？藤樹等行列，此並誰能作？云何象馬
<lb ed="X" n="0238a14"/><lb ed="R001" n="0451a16"/>獸？何因而捕取？云何卑陋人？願佛爲我說。云何六
<lb ed="X" n="0238a15"/><lb ed="R001" n="0451a17"/>時攝？云何一闡提？男女及不男，此並云何生？</p>
<lb ed="X" n="0238a16"/><lb ed="R001" n="0451a18"/><p xml:id="pX01p0238a1601">云何脩行退？云何脩行生？禪師以何法，建立何等人？
<lb ed="X" n="0238a17"/><lb ed="R001" n="0451b01"/>衆生生諸趣，何相何像類？</p>
<lb ed="X" n="0238a18"/><lb ed="R001" n="0451b02"/><p xml:id="pX01p0238a1801">〔魏譯〕何因脩行退？何因脩行進？敎何等人脩，令
<lb ed="X" n="0238a19"/><lb ed="R001" n="0451b03"/>住何等法？諸衆生去來，何相何像類？</p>
<lb ed="X" n="0238a20"/><lb ed="R001" n="0451b04"/><p xml:id="pX01p0238a2001">〔唐譯〕云何脩行退？云何脩行進？瑜伽師有幾，令
<lb ed="X" n="0238a21"/><lb ed="R001" n="0451b05"/>人住其中？衆生生諸趣，何形何色相？</p>
<lb ed="X" n="0238a22"/><lb ed="R001" n="0451b06"/><p xml:id="pX01p0238a2201">云何爲財富？云何致財富？云何爲釋種？何因有釋種？
<lb ed="X" n="0238a23"/><lb ed="R001" n="0451b07"/>云何甘蔗種？無上尊願說。云何長苦仙？彼云何敎授？
<lb ed="X" n="0238a24"/><lb ed="R001" n="0451b08"/>如來云何於，一切時刹現，種種名色類，最勝子圍繞？
<pb ed="X" xml:id="X01.0008.0238b" n="0238b"/>
<lb ed="X" n="0238b01"/><lb ed="R001" n="0451b09"/>云何不食肉？云何制斷肉？食肉諸種類，何因故食肉？</p>
<lb ed="X" n="0238b02"/><lb ed="R001" n="0451b10"/><p xml:id="pX01p0238b0201">〔魏譯〕世尊爲我說，何因致財富？云何爲釋種？何
<lb ed="X" n="0238b03"/><lb ed="R001" n="0451b11"/>因有釋種？何因甘蔗種？何因長壽仙？長壽仙何親？
<lb ed="X" n="0238b04"/><lb ed="R001" n="0451b12"/>云何彼敎授？世尊如虗空，爲我分別說。何因佛世
<lb ed="X" n="0238b05"/><lb ed="R001" n="0451b13"/>尊，一切時刹現，種種名色類，佛子衆圍繞？何因不
<lb ed="X" n="0238b06"/><lb ed="R001" n="0451b14"/>食肉？云何制斷肉？食肉諸種類，何因故食肉？</p>
<lb ed="X" n="0238b07"/><lb ed="R001" n="0451b15"/><p xml:id="pX01p0238b0701">〔唐譯〕富饒大自在，此復何因得？云何釋迦種？云
<lb ed="X" n="0238b08"/><lb ed="R001" n="0451b16"/>何甘蔗種？仙人長苦行，是誰之敎授？何因佛世尊，
<lb ed="X" n="0238b09"/><lb ed="R001" n="0451b17"/>一切刹中現，異名諸色類，佛子衆圍繞？何因不食
<lb ed="X" n="0238b10"/><lb ed="R001" n="0451b18"/>肉？何因令斷肉？食肉諸衆生，以何因故食？</p>
<lb ed="X" n="0238b11"/><lb ed="R001" n="0452a01"/><p xml:id="pX01p0238b1101">云何日月形，須彌及蓮華？師子勝相刹，側住覆世界，
<lb ed="X" n="0238b12"/><lb ed="R001" n="0452a02"/>如因陀羅網，或悉諸珍寶，箜篌細腰鼓，狀種種諸華，
<lb ed="X" n="0238b13"/><lb ed="R001" n="0452a03"/>或離日月光，如是等無量。</p>
<lb ed="X" n="0238b14"/><lb ed="R001" n="0452a04"/><p xml:id="pX01p0238b1401">〔魏譯〕何因日月形，須彌及蓮華，師子形勝相，國
<lb ed="X" n="0238b15"/><lb ed="R001" n="0452a05"/>土爲我說？亂側覆世界，如因陀羅網，一切寶國土，
<lb ed="X" n="0238b16"/><lb ed="R001" n="0452a06"/>何因爲我說？如箜篌琵琶，鼓種種華形，離日月光
<lb ed="X" n="0238b17"/><lb ed="R001" n="0452a07"/>土，何因爲我說？</p>
<lb ed="X" n="0238b18"/><lb ed="R001" n="0452a08"/><p xml:id="pX01p0238b1801">〔唐譯〕何故諸國土，猶如日月形，須彌及蓮華，卍
<lb ed="X" n="0238b19"/><lb ed="R001" n="0452a09"/>字師子像？何故諸國土，如因陀羅網，覆住或側住，
<lb ed="X" n="0238b20"/><lb ed="R001" n="0452a10"/>一切寶所成？何故諸國土，無垢日月光，或如花菓
<lb ed="X" n="0238b21"/><lb ed="R001" n="0452a11"/>形，箜篌細腰鼓？</p>
<lb ed="X" n="0238b22"/><lb ed="R001" n="0452a12"/><p xml:id="pX01p0238b2201">云何爲化佛？云何報生佛？云何如如佛？云何智慧佛？
<lb ed="X" n="0238b23"/><lb ed="R001" n="0452a13"/>云何於欲界，不成等正覺？何故色究竟，離欲得菩提？
<lb ed="X" n="0238b24"/><lb ed="R001" n="0452a14"/>善逝般涅槃，誰當持正法？天師住久如？正法幾時住？
<pb ed="X" xml:id="X01.0008.0238c" n="0238c"/>
<lb ed="X" n="0238c01"/><lb ed="R001" n="0452a15"/>悉檀及與見，各復有幾種？毗尼比丘分，云何何因緣，
<lb ed="X" n="0238c02"/><lb ed="R001" n="0452a16"/>彼諸最勝子，緣覺及聲聞？何因百變易？云何百無受？</p>
<lb ed="X" n="0238c03"/><lb ed="R001" n="0452a17"/><p xml:id="pX01p0238c0301">〔魏譯〕何等爲化佛？何等爲報佛？何等如智佛？何
<lb ed="X" n="0238c04"/><lb ed="R001" n="0452a18"/>因爲我說？云何於欲界，不成等正覺？云何色究竟，
<lb ed="X" n="0238c05"/><lb ed="R001" n="0452b01"/>離於中得道？如來般涅槃，何人持正法？世尊住久
<lb ed="X" n="0238c06"/><lb ed="R001" n="0452b02"/>如？正法幾時住？如來立幾法？各見有幾種，毗尼及
<lb ed="X" n="0238c07"/><lb ed="R001" n="0452b03"/>比丘？世尊爲我說。何因百變易？何因百寂靜？聲聞
<lb ed="X" n="0238c08"/><lb ed="R001" n="0452b04"/>辟支佛？世尊爲我說。</p>
<lb ed="X" n="0238c09"/><lb ed="R001" n="0452b05"/><p xml:id="pX01p0238c0901">〔唐譯〕云何變化佛？云何爲報佛？眞如智慧佛，願
<lb ed="X" n="0238c10"/><lb ed="R001" n="0452b06"/>皆爲我說。云何於欲界，不成等正覺？何故色究竟，
<lb ed="X" n="0238c11"/><lb ed="R001" n="0452b07"/>離染得菩提？如來滅度後，誰當持正法？世尊住久
<lb ed="X" n="0238c12"/><lb ed="R001" n="0452b08"/>如？正法幾時住？悉檀有幾種？諸見復有幾？何故立
<lb ed="X" n="0238c13"/><lb ed="R001" n="0452b09"/>毗尼，及以諸比丘，一切諸佛子，獨覺及聲聞？云何
<lb ed="X" n="0238c14"/><lb ed="R001" n="0452b10"/>轉所依？云何得無相？</p>
<lb ed="X" n="0238c15"/><lb ed="R001" n="0452b11"/><p xml:id="pX01p0238c1501">云何世俗通？云何出世間？云何爲七地？唯願爲演說。
<lb ed="X" n="0238c16"/><lb ed="R001" n="0452b12"/>僧伽有幾種？云何爲壞僧？云何醫方論？是復何因緣？</p>
<lb ed="X" n="0238c17"/><lb ed="R001" n="0452b13"/><p xml:id="pX01p0238c1701">〔魏譯〕何因世間通？何因出世通？何因七地心？世
<lb ed="X" n="0238c18"/><lb ed="R001" n="0452b14"/>尊爲我說。僧伽有幾種？何因爲破僧？何因醫方論？
<lb ed="X" n="0238c19"/><lb ed="R001" n="0452b15"/>世尊爲我說。</p>
<lb ed="X" n="0238c20"/><lb ed="R001" n="0452b16"/><p xml:id="pX01p0238c2001">〔唐譯〕云何得世通？云何得出世？復以何因故，心
<lb ed="X" n="0238c21"/><lb ed="R001" n="0452b17"/>住七地中？僧伽有幾種？云何成破僧？云何爲衆生，
<lb ed="X" n="0238c22"/><lb ed="R001" n="0452b18"/>廣說醫方論？</p>
<lb ed="X" n="0238c23"/><lb ed="R001" n="0453a01"/><p xml:id="pX01p0238c2301">何故大牟尼，唱說如是言：迦葉拘留孫，拘那含是我？
<lb ed="X" n="0238c24"/><lb ed="R001" n="0453a02"/>何故說斷常，及與我無我？何不一切時，演說眞實義，
<pb ed="X" xml:id="X01.0008.0239a" n="0239a"/>
<lb ed="X" n="0239a01"/><lb ed="R001" n="0453a03"/>而復爲衆生，分別說心量？何因男女林，訶梨阿摩勒，
<lb ed="X" n="0239a02"/><lb ed="R001" n="0453a04"/>雞羅及鐵圍，金剛等諸山，無量寶莊嚴，仙闥婆充滿？</p>
<lb ed="X" n="0239a03"/><lb ed="R001" n="0453a05"/><p xml:id="pX01p0239a0301">〔魏譯〕。迦葉拘留孫，拘那含是我，常爲諸佛子，何
<lb ed="X" n="0239a04"/><lb ed="R001" n="0453a06"/>故如是說？何故說人我？何故說斷常？何故不但說，
<lb ed="X" n="0239a05"/><lb ed="R001" n="0453a07"/>唯有於一心？何因男女林，訶梨阿摩勒，雞羅及鐵
<lb ed="X" n="0239a06"/><lb ed="R001" n="0453a08"/>圍，金剛等諸山，次第無量山，種種寶莊嚴，仙樂人
<lb ed="X" n="0239a07"/><lb ed="R001" n="0453a09"/>充滿？世尊爲我說。</p>
<lb ed="X" n="0239a08"/><lb ed="R001" n="0453a10"/><p xml:id="pX01p0239a0801">〔唐譯〕。何故大牟尼，唱說如是言：迦葉拘留孫，拘
<lb ed="X" n="0239a09"/><lb ed="R001" n="0453a11"/>那含是我？何故說斷常，及與我無我？何不恒說實，
<lb ed="X" n="0239a10"/><lb ed="R001" n="0453a12"/>一切唯心造？云何男女林，訶梨菴摩羅，雞羅娑輪
<lb ed="X" n="0239a11"/><lb ed="R001" n="0453a13"/>圍，及以金剛山，如是處中間，無量寶莊嚴，仙人乾
<lb ed="X" n="0239a12"/><lb ed="R001" n="0453a14"/>闥婆，一切皆充滿？此皆何因緣？願尊爲我說。</p>
<lb ed="X" n="0239a13"/><lb ed="R001" n="0453a15"/><p xml:id="pX01p0239a1301">無上世間解，聞彼所說偈，大乘諸度門，諸佛心第一。
<lb ed="X" n="0239a14"/><lb ed="R001" n="0453a16"/>善哉善哉問，大慧善諦聽，我今當次第，如汝所問說。</p>
<lb ed="X" n="0239a15"/><lb ed="R001" n="0453a17"/><p xml:id="pX01p0239a1501">〔魏譯〕。大天佛聞彼，所說諸偈句，大乘諸度門，諸
<lb ed="X" n="0239a16"/><lb ed="R001" n="0453a18"/>佛心第一。善哉善哉問，大慧善諦聽，我今當次第，
<lb ed="X" n="0239a17"/><lb ed="R001" n="0453b01"/>如汝問而說。</p>
<lb ed="X" n="0239a18"/><lb ed="R001" n="0453b02"/><p xml:id="pX01p0239a1801">〔唐譯〕爾時，世尊聞其所請大乘微妙諸佛之心
<lb ed="X" n="0239a19"/><lb ed="R001" n="0453b03"/>最上法門，卽吿之言：善哉，大慧！諦聽，諦聽！如汝所
<lb ed="X" n="0239a20"/><lb ed="R001" n="0453b04"/>問，當次第說。卽說頌曰：</p>
<lb ed="X" n="0239a21"/><lb ed="R001" n="0453b05"/><p xml:id="pX01p0239a2101">生及與不生涅槃空，刹那趣至無自性。</p>
<lb ed="X" n="0239a22"/><lb ed="R001" n="0453b06"/><p xml:id="pX01p0239a2201">〔魏譯〕生及與不生，涅槃空刹那，趣至無自體。</p>
<lb ed="X" n="0239a23"/><lb ed="R001" n="0453b07"/><p xml:id="pX01p0239a2301">〔唐譯〕若生若不生，涅槃及空相，流轉無自性。</p>
<lb ed="X" n="0239a24"/><lb ed="R001" n="0453b08"/><p xml:id="pX01p0239a2401">佛諸波羅蜜。佛子與聲聞，緣覺諸外道，及與無色行，
<pb ed="X" xml:id="X01.0008.0239b" n="0239b"/>
<lb ed="X" n="0239b01"/><lb ed="R001" n="0453b09"/>如是種種事。</p>
<lb ed="X" n="0239b02"/><lb ed="R001" n="0453b10"/><p xml:id="pX01p0239b0201">〔魏譯〕佛波羅蜜子，聲聞辟支佛，外道無色者。</p>
<lb ed="X" n="0239b03"/><lb ed="R001" n="0453b11"/><p xml:id="pX01p0239b0301">〔唐譯〕波羅蜜。佛子！聲聞、辟支佛、外道無色行。</p>
<lb ed="X" n="0239b04"/><lb ed="R001" n="0453b12"/><p xml:id="pX01p0239b0401">須彌巨海山，洲渚刹土地，星宿及日月，外道天脩羅。
<lb ed="X" n="0239b05"/><lb ed="R001" n="0453b13"/>解脫自在通，力禪三摩提，滅及如意足，覺支及道品。</p>
<lb ed="X" n="0239b06"/><lb ed="R001" n="0453b14"/><p xml:id="pX01p0239b0601">〔魏譯〕須彌海及山，四天下土地，日月諸星宿，外
<lb ed="X" n="0239b07"/><lb ed="R001" n="0453b15"/>道天脩羅，解脫自在通，力思惟寂定，滅及如意足，
<lb ed="X" n="0239b08"/><lb ed="R001" n="0453b16"/>覺支及道品。</p>
<lb ed="X" n="0239b09"/><lb ed="R001" n="0453b17"/><p xml:id="pX01p0239b0901">〔唐譯〕須彌巨海山，洲渚刹土地，星宿與日月，天
<lb ed="X" n="0239b10"/><lb ed="R001" n="0453b18"/>衆阿脩羅，解脫自在通，力禪諸三昧，滅及如意足，
<lb ed="X" n="0239b11"/><lb ed="R001" n="0454a01"/>菩提分及道。</p>
<lb ed="X" n="0239b12"/><lb ed="R001" n="0454a02"/><p xml:id="pX01p0239b1201">諸禪定無量，諸陰身往來，正受滅盡定，三昧起心說。
<lb ed="X" n="0239b13"/><lb ed="R001" n="0454a03"/>心竟及與識，無我法有五，自性想所想，及與現二見。</p>
<lb ed="X" n="0239b14"/><lb ed="R001" n="0454a04"/><p xml:id="pX01p0239b1401">〔魏譯〕諸禪定無量，五陰及去來，四空定滅盡，發
<lb ed="X" n="0239b15"/><lb ed="R001" n="0454a05"/>起心而說。心意及意識，無我法有五，自性相所想，
<lb ed="X" n="0239b16"/><lb ed="R001" n="0454a06"/>所見能見二。</p>
<lb ed="X" n="0239b17"/><lb ed="R001" n="0454a07"/><p xml:id="pX01p0239b1701">〔唐譯〕禪定與無量，諸蘊及往來，乃至滅盡定，心
<lb ed="X" n="0239b18"/><lb ed="R001" n="0454a08"/>生起言說。心意識無我，五法及自性，分別所分別，
<lb ed="X" n="0239b19"/><lb ed="R001" n="0454a09"/>能所二種見。</p>
<lb ed="X" n="0239b20"/><lb ed="R001" n="0454a10"/><p xml:id="pX01p0239b2001">乘及諸種性，金銀摩尼等，一闡提大種，荒亂及一佛，
<lb ed="X" n="0239b21"/><lb ed="R001" n="0454a11"/>智爾焰得<anchor xml:id="nkr_note_orig_0239001" n="0239001"/>向，衆生有無有？</p>
<lb ed="X" n="0239b22"/><lb ed="R001" n="0454a12"/><p xml:id="pX01p0239b2201">〔魏譯〕云何種種乘？金、摩尼、珠性、一闡提、四大荒
<lb ed="X" n="0239b23"/><lb ed="R001" n="0454a13"/>亂及一佛智境界，敎得衆生有無有？</p>
<lb ed="X" n="0239b24"/><lb ed="R001" n="0454a14"/><p xml:id="pX01p0239b2401">〔唐譯〕諸乘種性處，金摩尼眞珠，一闡提大種，荒
<pb ed="X" xml:id="X01.0008.0239c" n="0239c"/>
<lb ed="X" n="0239c01"/><lb ed="R001" n="0454a15"/>亂及一佛，智所知敎得，衆生有無有。</p>
<lb ed="X" n="0239c02"/><lb ed="R001" n="0454a16"/><p xml:id="pX01p0239c0201">象馬諸禽獸，云何而捕取？譬因成悉檀，及與作所作。</p>
<lb ed="X" n="0239c03"/><lb ed="R001" n="0454a17"/><p xml:id="pX01p0239c0301">〔魏譯〕象馬諸禽獸，云何而捕取？譬喩因相應，力
<lb ed="X" n="0239c04"/><lb ed="R001" n="0454a18"/>說法云何？何因有因果？</p>
<lb ed="X" n="0239c05"/><lb ed="R001" n="0454b01"/><p xml:id="pX01p0239c0501">〔唐譯〕象馬獸何因？云何而捕取？云何因譬喩？相
<lb ed="X" n="0239c06"/><lb ed="R001" n="0454b02"/>應成悉檀，所作及能作。</p>
<lb ed="X" n="0239c07"/><lb ed="R001" n="0454b03"/><p xml:id="pX01p0239c0701">叢林迷惑通，心量不現有，諸地不相至，百變百無受。
<lb ed="X" n="0239c08"/><lb ed="R001" n="0454b04"/>醫方工巧論，伎術諸明處，諸山須彌地，巨海日月量。
<lb ed="X" n="0239c09"/><lb ed="R001" n="0454b05"/>下中上衆生，身各幾微塵？</p>
<lb ed="X" n="0239c10"/><lb ed="R001" n="0454b06"/><p xml:id="pX01p0239c1001">〔魏譯〕相迷惑如實，但心無境界，諸地無次第，百
<lb ed="X" n="0239c11"/><lb ed="R001" n="0454b07"/>變及無相，醫方工巧論，伎術諸明處，何故而問我？
<lb ed="X" n="0239c12"/><lb ed="R001" n="0454b08"/>諸山須彌地，其形量大小，大海日月星，云何而問
<lb ed="X" n="0239c13"/><lb ed="R001" n="0454b09"/>我？上中下衆生，身各幾微塵？</p>
<lb ed="X" n="0239c14"/><lb ed="R001" n="0454b10"/><p xml:id="pX01p0239c1401">〔唐譯〕衆林與迷惑。如是眞實理，唯心無境界，諸
<lb ed="X" n="0239c15"/><lb ed="R001" n="0454b11"/>地無次第，無相轉所依。醫方工巧論，伎術諸明處，
<lb ed="X" n="0239c16"/><lb ed="R001" n="0454b12"/>須彌諸山地，巨海日月量，上中下衆生，身各幾微
<lb ed="X" n="0239c17"/><lb ed="R001" n="0454b13"/>塵？</p>
<lb ed="X" n="0239c18"/><lb ed="R001" n="0454b14"/><p xml:id="pX01p0239c1801">一一刹幾塵，弓弓數有幾？肘步拘樓舍，半由延由延。</p>
<lb ed="X" n="0239c19"/><lb ed="R001" n="0454b15"/><p xml:id="pX01p0239c1901">〔魏譯〕肘步至十里，二十及四十。</p>
<lb ed="X" n="0239c20"/><lb ed="R001" n="0454b16"/><p xml:id="pX01p0239c2001">〔唐譯〕一一刹幾塵，一一弓幾肘，幾弓俱盧舍，半
<lb ed="X" n="0239c21"/><lb ed="R001" n="0454b17"/>由旬由旬。</p>
<lb ed="X" n="0239c22"/><lb ed="R001" n="0454b18"/><p xml:id="pX01p0239c2201">兔毫<g ref="#CB00551">窻</g>塵蟣，羊毛<g ref="#CB00931">𪍿</g>麥塵。</p>
<lb ed="X" n="0239c23"/><lb ed="R001" n="0455a01"/><p xml:id="pX01p0239c2301">〔魏譯〕兔毫<g ref="#CB00551">窻</g>塵蟣羊毛<g ref="#CB00931">𪍿</g>麥塵。</p>
<lb ed="X" n="0239c24"/><lb ed="R001" n="0455a02"/><p xml:id="pX01p0239c2401">〔唐譯〕兔毫與隙遊蟣羊毛<g ref="#CB00931">𪍿</g>麥。</p>
<pb ed="X" xml:id="X01.0008.0240a" n="0240a"/>
<lb ed="X" n="0240a01"/><lb ed="R001" n="0455a03"/><p xml:id="pX01p0240a0101">鉢他幾<g ref="#CB00931">𪍿</g>麥？阿羅<g ref="#CB00931">𪍿</g>麥幾？獨籠那佉梨，勒叉及擧利，
<lb ed="X" n="0240a02"/><lb ed="R001" n="0455a04"/>乃至頻婆羅，是各有幾數？</p>
<lb ed="X" n="0240a03"/><lb ed="R001" n="0455a05"/><p xml:id="pX01p0240a0301">〔魏譯〕一升幾<g ref="#CB00931">𪍿</g>麥？半升幾頭數？一斛及十斛，百
<lb ed="X" n="0240a04"/><lb ed="R001" n="0455a06"/>萬及一億，頻婆羅幾塵？</p>
<lb ed="X" n="0240a05"/><lb ed="R001" n="0455a07"/><p xml:id="pX01p0240a0501">〔唐譯：〕半升與一升，是各幾穬麥？一斛及十斛，十
<lb ed="X" n="0240a06"/><lb ed="R001" n="0455a08"/>萬曁于億，乃至頻婆羅，是等各幾數？</p>
<lb ed="X" n="0240a07"/><lb ed="R001" n="0455a09"/><p xml:id="pX01p0240a0701">爲有幾阿<g ref="#CB00145">㝹</g>，名舍梨沙婆？幾舍梨沙婆，名爲一賴提？
<lb ed="X" n="0240a08"/><lb ed="R001" n="0455a10"/>幾賴提摩沙？幾摩沙<anchor xml:id="nkr_note_orig_0240001" n="0240001"/>陀那？復幾陀那羅，爲伽梨沙那？
<lb ed="X" n="0240a09"/><lb ed="R001" n="0455a11"/>幾伽梨沙那，爲成一波羅？此等積聚相，幾波羅彌樓？
<lb ed="X" n="0240a10"/><lb ed="R001" n="0455a12"/>是等所應請，何須問餘事？</p>
<lb ed="X" n="0240a11"/><lb ed="R001" n="0455a13"/><p xml:id="pX01p0240a1101">〔魏譯〕芥子幾微塵？幾芥成草子？幾草子成豆？幾
<lb ed="X" n="0240a12"/><lb ed="R001" n="0455a14"/>銖成一兩？幾兩成一斤？如是次第數，幾分成須彌？
<lb ed="X" n="0240a13"/><lb ed="R001" n="0455a15"/>佛子今何故，不如是問我？</p>
<lb ed="X" n="0240a14"/><lb ed="R001" n="0455a16"/><p xml:id="pX01p0240a1401">〔唐譯：〕幾塵成芥子？幾芥成草子？復以幾草子，而
<lb ed="X" n="0240a15"/><lb ed="R001" n="0455a17"/>成於一豆？幾豆成一銖？幾銖成一兩？幾兩成一斤？
<lb ed="X" n="0240a16"/><lb ed="R001" n="0455a18"/>幾斤成須彌？此等所應請，何因問餘事？</p>
<lb ed="X" n="0240a17"/><lb ed="R001" n="0455b01"/><p xml:id="pX01p0240a1701">聲聞辟支佛，佛及最勝子，身各有幾數？何故不問此？
<lb ed="X" n="0240a18"/><lb ed="R001" n="0455b02"/>火<g ref="#CB08504">𦦨</g>幾阿<g ref="#CB00145">㝹</g>？風阿<g ref="#CB00145">㝹</g>復幾？根根幾阿<g ref="#CB00145">㝹</g>？毛孔眉毛幾？</p>
<lb ed="X" n="0240a19"/><lb ed="R001" n="0455b03"/><p xml:id="pX01p0240a1901">〔魏譯〕緣覺聲聞等，諸佛及佛子，身幾微塵成？何
<lb ed="X" n="0240a20"/><lb ed="R001" n="0455b04"/>故不問此？火<g ref="#CB08504">𦦨</g>有幾塵？風微塵有幾？根根幾塵數？
<lb ed="X" n="0240a21"/><lb ed="R001" n="0455b05"/>毛孔眉幾塵？</p>
<lb ed="X" n="0240a22"/><lb ed="R001" n="0455b06"/><p xml:id="pX01p0240a2201">〔唐譯〕聲聞辟支佛，諸佛及佛子，如是等身量，各
<lb ed="X" n="0240a23"/><lb ed="R001" n="0455b07"/>有幾微塵？火風各幾塵？一一根有幾？眉及諸毛孔，
<lb ed="X" n="0240a24"/><lb ed="R001" n="0455b08"/>復各幾塵成？如是等諸事，云何不問我？</p>
<pb ed="X" xml:id="X01.0008.0240b" n="0240b"/>
<lb ed="X" n="0240b01"/><lb ed="R001" n="0455b09"/><p xml:id="pX01p0240b0101">護財自在王，轉輪聖帝王，云何王守護？云何爲解脫？
<lb ed="X" n="0240b02"/><lb ed="R001" n="0455b10"/>廣說及句說，如汝之所問。衆生種種欲，種種諸飮食。</p>
<lb ed="X" n="0240b03"/><lb ed="R001" n="0455b11"/><p xml:id="pX01p0240b0301">〔魏譯〕何因則自在，轉輪聖帝主？何因王守護，解
<lb ed="X" n="0240b04"/><lb ed="R001" n="0455b12"/>脫廣略說？種種衆生欲，云何而問我？何因諸飮食？</p>
<lb ed="X" n="0240b05"/><lb ed="R001" n="0455b13"/><p xml:id="pX01p0240b0501">〔唐譯〕云何得財富？云何轉輪王？云何王守護？云
<lb ed="X" n="0240b06"/><lb ed="R001" n="0455b14"/>何得解脫？云何長行句？婬欲及飮食。</p>
<lb ed="X" n="0240b07"/><lb ed="R001" n="0455b15"/><p xml:id="pX01p0240b0701">云何男女林，金剛堅固山？云何如幻夢，野鹿渴愛譬？
<lb ed="X" n="0240b08"/><lb ed="R001" n="0455b16"/>云何山天仙，犍闥婆莊嚴？</p>
<lb ed="X" n="0240b09"/><lb ed="R001" n="0455b17"/><p xml:id="pX01p0240b0901">〔魏譯〕何因男女林？金剛堅固山，爲我說云何？何
<lb ed="X" n="0240b10"/><lb ed="R001" n="0455b18"/>因如幻夢，野鹿渴愛譬？何因而有雲？何因有六時？
<lb ed="X" n="0240b11"/><lb ed="R001" n="0456a01"/>何因種種味，男女非男女？何因諸莊嚴？佛子何因
<lb ed="X" n="0240b12"/><lb ed="R001" n="0456a02"/>問？云何諸妙山，仙樂人莊嚴？</p>
<lb ed="X" n="0240b13"/><lb ed="R001" n="0456a03"/><p xml:id="pX01p0240b1301">〔唐譯〕云何男女林，金剛等諸山？幻夢渴愛譬，諸
<lb ed="X" n="0240b14"/><lb ed="R001" n="0456a04"/>雲從何起？時節云何有？何因種種味？女男及不男，
<lb ed="X" n="0240b15"/><lb ed="R001" n="0456a05"/>佛菩薩嚴飾？云何諸妙山，仙闥婆莊嚴？</p>
<lb ed="X" n="0240b16"/><lb ed="R001" n="0456a06"/><p xml:id="pX01p0240b1601">解脫至何所？誰縛誰解脫？云何禪境界，變化及外道？
<lb ed="X" n="0240b17"/><lb ed="R001" n="0456a07"/>云何無因作？云何有因作，有因無因作，及非有無因？
<lb ed="X" n="0240b18"/><lb ed="R001" n="0456a08"/>云何現<anchor xml:id="nkr_note_add_0240b1801" n="0240b1801"/><anchor xml:id="beg0240b1801" n="0240b1801"/>已<anchor xml:id="end0240b1801"/>滅？云何淨諸覺？云何諸覺轉，及轉諸所作？
<lb ed="X" n="0240b19"/><lb ed="R001" n="0456a09"/>云何斷諸想？云何三昧起？破三有者誰？何處爲何身？</p>
<lb ed="X" n="0240b20"/><lb ed="R001" n="0456a10"/><p xml:id="pX01p0240b2001">〔魏譯〕解脫至何所？誰縛云何縛？云何禪境界，涅
<lb ed="X" n="0240b21"/><lb ed="R001" n="0456a11"/>槃及外道？云何無因作？何因可見<anchor xml:id="nkr_note_orig_0240002" n="0240002"/>轉？何因淨諸覺？
<lb ed="X" n="0240b22"/><lb ed="R001" n="0456a12"/>何因有諸覺？何因轉所作？唯願爲我說。何因斷諸
<lb ed="X" n="0240b23"/><lb ed="R001" n="0456a13"/>想？何因出三昧？破三有者誰？何因身何處？</p>
<lb ed="X" n="0240b24"/><lb ed="R001" n="0456a14"/><p xml:id="pX01p0240b2401">〔唐譯〕解脫至何所？誰縛誰解脫？云何禪境界，變
<pb ed="X" xml:id="X01.0008.0240c" n="0240c"/>
<lb ed="X" n="0240c01"/><lb ed="R001" n="0456a15"/>化及外道？云何無因作？云何有因作？云何轉諸見？
<lb ed="X" n="0240c02"/><lb ed="R001" n="0456a16"/>云何起計度？云何淨計度？所作云何起？云何而轉
<lb ed="X" n="0240c03"/><lb ed="R001" n="0456a17"/>去？云何斷諸想？云何起三昧？破三有者誰？何處身
<lb ed="X" n="0240c04"/><lb ed="R001" n="0456a18"/>云何？</p>
<lb ed="X" n="0240c05"/><lb ed="R001" n="0456b01"/><p xml:id="pX01p0240c0501">云何無衆生，而說有吾我？云何世俗說？唯願廣分別。
<lb ed="X" n="0240c06"/><lb ed="R001" n="0456b02"/>所問相云何，及所問非我？云何爲胎藏，及種種異身？</p>
<lb ed="X" n="0240c07"/><lb ed="R001" n="0456b03"/><p xml:id="pX01p0240c0701">〔魏譯〕云何無人我？何因依世說？何因問我相？云
<lb ed="X" n="0240c08"/><lb ed="R001" n="0456b04"/>何問無我？云何爲胎藏？汝何因問我？</p>
<lb ed="X" n="0240c09"/><lb ed="R001" n="0456b05"/><p xml:id="pX01p0240c0901">〔唐譯：〕云何無有我？云何隨俗說？汝問相云何，及
<lb ed="X" n="0240c10"/><lb ed="R001" n="0456b06"/>所問非我？云何爲胎藏，及以餘支分？</p>
<lb ed="X" n="0240c11"/><lb ed="R001" n="0456b07"/><p xml:id="pX01p0240c1101">云何斷常見？云何心得定，言說及諸智，戒種性佛子？
<lb ed="X" n="0240c12"/><lb ed="R001" n="0456b08"/>云何成及論？云何師弟子，種種諸衆生，斯等復云何？
<lb ed="X" n="0240c13"/><lb ed="R001" n="0456b09"/>云何爲飮食，聰明魔施設？云何樹葛藤，最勝子所問？
<lb ed="X" n="0240c14"/><lb ed="R001" n="0456b10"/>云何種種刹，仙人長苦行？云何爲族姓？從何師受學？
<lb ed="X" n="0240c15"/><lb ed="R001" n="0456b11"/>云何爲醜陋？云何人脩行？欲界何不覺，阿迦膩吒成？</p>
<lb ed="X" n="0240c16"/><lb ed="R001" n="0456b12"/><p xml:id="pX01p0240c1601">〔魏譯〕何因斷常見？何因心得定？何因言及智？界
<lb ed="X" n="0240c17"/><lb ed="R001" n="0456b13"/>性諸佛子，勘解師弟子，種種諸衆生，云何飮食魔？
<lb ed="X" n="0240c18"/><lb ed="R001" n="0456b14"/>虗空聰明施，何因有樹林？佛子何因問？云何種種
<lb ed="X" n="0240c19"/><lb ed="R001" n="0456b15"/>刹？何因長壽仙？何因種種師？汝何因問我？何因有
<lb ed="X" n="0240c20"/><lb ed="R001" n="0456b16"/>醜陋？脩行不欲成，色究竟成道，云何而問我？</p>
<lb ed="X" n="0240c21"/><lb ed="R001" n="0456b17"/><p xml:id="pX01p0240c2101">〔唐譯〕云何斷常見？云何心一境？云何言說智？戒
<lb ed="X" n="0240c22"/><lb ed="R001" n="0456b18"/>種性佛子，云何稱理釋？云何師弟子，衆生種性別，
<lb ed="X" n="0240c23"/><lb ed="R001" n="0457a01"/>飮食及虗空，聰明魔施設？云何樹行布？是汝之所
<lb ed="X" n="0240c24"/><lb ed="R001" n="0457a02"/>問。何因一切刹，種種相不同，仙人長苦行？或有好
<pb ed="X" xml:id="X01.0008.0241a" n="0241a"/>
<lb ed="X" n="0241a01"/><lb ed="R001" n="0457a03"/>族姓，令衆生尊重；或有體卑陋，爲人所輕賤。云何
<lb ed="X" n="0241a02"/><lb ed="R001" n="0457a04"/>欲界中，脩行不成佛，而於色究竟，乃昇等正覺？</p>
<lb ed="X" n="0241a03"/><lb ed="R001" n="0457a05"/><p xml:id="pX01p0241a0301">云何俗神通？云何爲比丘？云何爲化佛？云何爲報佛？
<lb ed="X" n="0241a04"/><lb ed="R001" n="0457a06"/>云何如如佛，平等智慧佛？云何爲衆僧？佛子如是問。
<lb ed="X" n="0241a05"/><lb ed="R001" n="0457a07"/>箜篌腰鼓華，刹土離光明。</p>
<lb ed="X" n="0241a06"/><lb ed="R001" n="0457a08"/><p xml:id="pX01p0241a0601">〔魏譯〕何因世間通？何因爲比丘？云何化報佛？何
<lb ed="X" n="0241a07"/><lb ed="R001" n="0457a09"/>因而問我？云何如智佛？云何爲衆僧？箜篌鼓華刹，
<lb ed="X" n="0241a08"/><lb ed="R001" n="0457a10"/>云何離光明？</p>
<lb ed="X" n="0241a09"/><lb ed="R001" n="0457a11"/><p xml:id="pX01p0241a0901">〔唐譯〕云何世間人，而能獲神通？何因稱比丘？云
<lb ed="X" n="0241a10"/><lb ed="R001" n="0457a12"/>何化及報，眞如智慧佛？何故名僧伽，或有如箜篌，
<lb ed="X" n="0241a11"/><lb ed="R001" n="0457a13"/>腰鼓及衆華，或有離光明？</p>
<lb ed="X" n="0241a12"/><lb ed="R001" n="0457a14"/><p xml:id="pX01p0241a1201">心地者有七，所問皆如實，此及餘衆多，佛子所應問。
<lb ed="X" n="0241a13"/><lb ed="R001" n="0457a15"/>一一相相應，遠離諸見過，悉檀離言說，我今當顯示。
<lb ed="X" n="0241a14"/><lb ed="R001" n="0457a16"/>次第建立句，佛子善諦聽！</p>
<lb ed="X" n="0241a15"/><lb ed="R001" n="0457a17"/><p xml:id="pX01p0241a1501">〔魏譯〕云何爲心地，佛子而問我？此及餘衆多，佛
<lb ed="X" n="0241a16"/><lb ed="R001" n="0457a18"/>子所應問。一一相相應，遠離諸見過，離諸外道法，
<lb ed="X" n="0241a17"/><lb ed="R001" n="0457b01"/>我說汝諦聽。我今說小分，佛子善諦聽。</p>
<lb ed="X" n="0241a18"/><lb ed="R001" n="0457b02"/><p xml:id="pX01p0241a1801">〔唐譯〕云何使其心，得住七地中？此及於餘義，汝
<lb ed="X" n="0241a19"/><lb ed="R001" n="0457b03"/>今咸問我。一一相相應，遠離諸見過，亦離於世俗，
<lb ed="X" n="0241a20"/><lb ed="R001" n="0457b04"/>言語所成法，我當爲汝說，佛子應聽受。</p>
<lb ed="X" n="0241a21"/><lb ed="R001" n="0457b05"/><p xml:id="pX01p0241a2101">此上百八句，如諸佛所說：不生句生句，常句無常句，
<lb ed="X" n="0241a22"/><lb ed="R001" n="0457b06"/>相句無相句，住異句非住異句，刹那句非刹那句，自
<lb ed="X" n="0241a23"/><lb ed="R001" n="0457b07"/>性句離自性句，空句不空句，斷句不斷句。</p>
<lb ed="X" n="0241a24"/><lb ed="R001" n="0457b08"/><p xml:id="pX01p0241a2401">〔魏譯〕此上百八見，如諸佛所說：生見、不生見，常
<pb ed="X" xml:id="X01.0008.0241b" n="0241b"/>
<lb ed="X" n="0241b01"/><lb ed="R001" n="0457b09"/>見、無常見，相見、無相見，住異見、非住異見，刹那見、
<lb ed="X" n="0241b02"/><lb ed="R001" n="0457b10"/>非刹那見，離自性見、非離自性見，空見、不空見，斷
<lb ed="X" n="0241b03"/><lb ed="R001" n="0457b11"/>見、非斷見。</p>
<lb ed="X" n="0241b04"/><lb ed="R001" n="0457b12"/><p xml:id="pX01p0241b0401">〔唐譯〕如先佛所說一百八種句。爾時大慧菩薩
<lb ed="X" n="0241b05"/><lb ed="R001" n="0457b13"/>白佛言：世尊！何者是一百八句？佛言：大慧！所謂生
<lb ed="X" n="0241b06"/><lb ed="R001" n="0457b14"/>句非生句，常句非常句，相句非相句，住異句非住
<lb ed="X" n="0241b07"/><lb ed="R001" n="0457b15"/>異句，刹那句非刹那句，自性句非自性句，空句非
<lb ed="X" n="0241b08"/><lb ed="R001" n="0457b16"/>空句，斷句非斷句。</p>
<lb ed="X" n="0241b09"/><lb ed="R001" n="0457b17"/><p xml:id="pX01p0241b0901">邊句非邊句，中句非中句，常句非常句，緣句非緣句，
<lb ed="X" n="0241b10"/><lb ed="R001" n="0457b18"/>因句非因句，煩惱句非煩惱句，愛句非愛句，方便句
<lb ed="X" n="0241b11"/><lb ed="R001" n="0458a01"/>非方便句，巧句非巧句，淨句非淨句，成句非成句，譬
<lb ed="X" n="0241b12"/><lb ed="R001" n="0458a02"/>句非譬句，弟子句非弟子句，師句非師句。</p>
<lb ed="X" n="0241b13"/><lb ed="R001" n="0458a03"/><p xml:id="pX01p0241b1301">〔魏譯〕心見非心見，邊見非邊見，中見非中見，變
<lb ed="X" n="0241b14"/><lb ed="R001" n="0458a04"/>見非變見，緣見非緣見，因見非因見，煩惱見非煩
<lb ed="X" n="0241b15"/><lb ed="R001" n="0458a05"/>惱見，愛見非愛見，方便見非方便見，巧見非巧見，
<lb ed="X" n="0241b16"/><lb ed="R001" n="0458a06"/>淨見非淨見，相應見非相應見，譬喩見非譬喩見，
<lb ed="X" n="0241b17"/><lb ed="R001" n="0458a07"/>弟子見非弟子見，師見非師見。</p>
<lb ed="X" n="0241b18"/><lb ed="R001" n="0458a08"/><p xml:id="pX01p0241b1801">〔唐譯〕心句非心句，中句非中句，恒句非恒句，緣
<lb ed="X" n="0241b19"/><lb ed="R001" n="0458a09"/>句非緣句，因句非因句，煩惱句非煩惱句，愛句非
<lb ed="X" n="0241b20"/><lb ed="R001" n="0458a10"/>愛句，方便句非方便句，善巧句非善巧句，淸淨句
<lb ed="X" n="0241b21"/><lb ed="R001" n="0458a11"/>非淸淨句，相應句非相應句，譬喩句非譬喩句，弟
<lb ed="X" n="0241b22"/><lb ed="R001" n="0458a12"/>子句非弟子句，師句非師句。</p>
<lb ed="X" n="0241b23"/><lb ed="R001" n="0458a13"/><p xml:id="pX01p0241b2301">種性句，非種性句；三乘句，非三乘句；所有句，非所有
<lb ed="X" n="0241b24"/><lb ed="R001" n="0458a14"/>句；願句，非願句；三輪句，非三輪句；相句，非相句；有品
<pb ed="X" xml:id="X01.0008.0241c" n="0241c"/>
<lb ed="X" n="0241c01"/><lb ed="R001" n="0458a15"/>句，非有品句；俱句，非俱句。</p>
<lb ed="X" n="0241c02"/><lb ed="R001" n="0458a16"/><p xml:id="pX01p0241c0201">〔魏譯〕性見非性見，乘見非乘見，寂靜見非寂靜
<lb ed="X" n="0241c03"/><lb ed="R001" n="0458a17"/>見，願見非願見，三輪見非三輪見，相見非相見，有
<lb ed="X" n="0241c04"/><lb ed="R001" n="0458a18"/>無立見非有無立見，有二見無二見。</p>
<lb ed="X" n="0241c05"/><lb ed="R001" n="0458b01"/><p xml:id="pX01p0241c0501">〔唐譯〕種性句非種性句，三乘句非三乘句，無影
<lb ed="X" n="0241c06"/><lb ed="R001" n="0458b02"/>像句非無影像句，願句非願句，三輪句非三輪句，
<lb ed="X" n="0241c07"/><lb ed="R001" n="0458b03"/>標相句非標相句，有句非有句，無句非無句，俱句
<lb ed="X" n="0241c08"/><lb ed="R001" n="0458b04"/>非俱句。</p>
<lb ed="X" n="0241c09"/><lb ed="R001" n="0458b05"/><p xml:id="pX01p0241c0901">緣自聖智現法樂句非現法樂句，刹土句非刹土句，
<lb ed="X" n="0241c10"/><lb ed="R001" n="0458b06"/>阿<g ref="#CB00145">㝹</g>句非阿<g ref="#CB00145">㝹</g>句，水句非水句，弓句非弓句，實句非
<lb ed="X" n="0241c11"/><lb ed="R001" n="0458b07"/>實句，數句非數句，數句非數句，明句非明句，虗空句
<lb ed="X" n="0241c12"/><lb ed="R001" n="0458b08"/>非虗空句。</p>
<lb ed="X" n="0241c13"/><lb ed="R001" n="0458b09"/><p xml:id="pX01p0241c1301">〔魏譯〕緣內身聖見非緣內身聖見，現法樂見非
<lb ed="X" n="0241c14"/><lb ed="R001" n="0458b10"/>現法樂見，國土見非國土見，微塵見非微塵見，水
<lb ed="X" n="0241c15"/><lb ed="R001" n="0458b11"/>見非水見，弓見非弓見，四大見非四大見，數見非
<lb ed="X" n="0241c16"/><lb ed="R001" n="0458b12"/>數見，通見非通見，虗妄見非虗妄見。</p>
<lb ed="X" n="0241c17"/><lb ed="R001" n="0458b13"/><p xml:id="pX01p0241c1701">〔唐譯〕自證聖智句，非自證聖智句。現法樂句，非
<lb ed="X" n="0241c18"/><lb ed="R001" n="0458b14"/>現法樂句。刹句，非刹句。塵句，非塵句。水句，非水句。
<lb ed="X" n="0241c19"/><lb ed="R001" n="0458b15"/>弓句，非弓句。大種句，非大種句。算數句，非算數句。
<lb ed="X" n="0241c20"/><lb ed="R001" n="0458b16"/>神通句，非神通句。虗空句，非虗空句。</p>
<lb ed="X" n="0241c21"/><lb ed="R001" n="0458b17"/><p xml:id="pX01p0241c2101">雲句，非雲句；工巧伎術明處句，非工巧伎術明處句；
<lb ed="X" n="0241c22"/><lb ed="R001" n="0458b18"/>風句，非風句；地句，非地句；心句，非心句；施設句，非施
<lb ed="X" n="0241c23"/><lb ed="R001" n="0459a01"/>設句；自性句，非自性句；陰句，非陰句；衆生句，非衆生
<lb ed="X" n="0241c24"/><lb ed="R001" n="0459a02"/>句；慧句，非慧句；涅槃句，非涅槃句；爾<g ref="#CB08504">𦦨</g>句，非爾<g ref="#CB08504">𦦨</g>句；
<pb ed="X" xml:id="X01.0008.0242a" n="0242a"/>
<lb ed="X" n="0242a01"/><lb ed="R001" n="0459a03"/>外道句，非外道句；荒亂句，非荒亂句；幻句，非幻句；夢
<lb ed="X" n="0242a02"/><lb ed="R001" n="0459a04"/>句，非夢句。</p>
<lb ed="X" n="0242a03"/><lb ed="R001" n="0459a05"/><p xml:id="pX01p0242a0301">〔魏譯〕雲見非雲見，工巧見非工巧見，明處見非
<lb ed="X" n="0242a04"/><lb ed="R001" n="0459a06"/>明處見，風見非風見，地見非地見，心見非心見，假
<lb ed="X" n="0242a05"/><lb ed="R001" n="0459a07"/>名見非假名見，自性見非自性見，陰見非陰見，衆
<lb ed="X" n="0242a06"/><lb ed="R001" n="0459a08"/>生見非衆生見，智見非智見，涅槃見非涅槃見，境
<lb ed="X" n="0242a07"/><lb ed="R001" n="0459a09"/>界見非境界見，外道見非外道見，亂見非亂見，幻
<lb ed="X" n="0242a08"/><lb ed="R001" n="0459a10"/>見非幻見，夢見非夢見。</p>
<lb ed="X" n="0242a09"/><lb ed="R001" n="0459a11"/><p xml:id="pX01p0242a0901">〔唐譯〕雲句非雲句，巧明句非巧明句，伎術句非
<lb ed="X" n="0242a10"/><lb ed="R001" n="0459a12"/>伎術句，風句非風句，地句非地句，心句非心句，假
<lb ed="X" n="0242a11"/><lb ed="R001" n="0459a13"/>立句非假立句，體性句非體性句，蘊句非蘊句，衆
<lb ed="X" n="0242a12"/><lb ed="R001" n="0459a14"/>生句非衆生句，覺句非覺句，涅槃句非涅槃句，所
<lb ed="X" n="0242a13"/><lb ed="R001" n="0459a15"/>知句非所知句，外道句非外道句，荒亂句非荒亂
<lb ed="X" n="0242a14"/><lb ed="R001" n="0459a16"/>句，幻句非幻句，夢句非夢句。</p>
<lb ed="X" n="0242a15"/><lb ed="R001" n="0459a17"/><p xml:id="pX01p0242a1501"><g ref="#CB08504">𦦨</g>句非<g ref="#CB08504">𦦨</g>句，像句非像句，輪句非輪句，犍闥婆句非
<lb ed="X" n="0242a16"/><lb ed="R001" n="0459a18"/>犍闥婆句，天句非天句，飮食句非飮食句，婬欲句非
<lb ed="X" n="0242a17"/><lb ed="R001" n="0459b01"/>婬欲句，見句非見句，波羅蜜句非波羅蜜句，戒句非
<lb ed="X" n="0242a18"/><lb ed="R001" n="0459b02"/>戒句，日月星宿句非日月星宿句，諦句非諦句，果句
<lb ed="X" n="0242a19"/><lb ed="R001" n="0459b03"/>非果句，滅起句非滅起句，治句非治句，相句非相句，
<lb ed="X" n="0242a20"/><lb ed="R001" n="0459b04"/>支句非支句，巧明處句非巧明處句，禪句非禪句，迷
<lb ed="X" n="0242a21"/><lb ed="R001" n="0459b05"/>句非迷句，現句非現句，護句非護句，族句非族句。</p>
<lb ed="X" n="0242a22"/><lb ed="R001" n="0459b06"/><p xml:id="pX01p0242a2201">〔魏譯〕陽<g ref="#CB08504">𦦨</g>見非陽<g ref="#CB08504">𦦨</g>見，像見非像見，輪見非輪
<lb ed="X" n="0242a23"/><lb ed="R001" n="0459b07"/>見，犍闥婆見非犍闥婆見，天見非天見，飮食見非
<lb ed="X" n="0242a24"/><lb ed="R001" n="0459b08"/>飮食見，婬欲見非婬欲見，見見非見見，波羅蜜見
<pb ed="X" xml:id="X01.0008.0242b" n="0242b"/>
<lb ed="X" n="0242b01"/><lb ed="R001" n="0459b09"/>非波羅蜜見，戒見非戒見，日月星宿見非日月星
<lb ed="X" n="0242b02"/><lb ed="R001" n="0459b10"/>宿見，諦見非諦見，果見非果見，滅見非滅見，起滅
<lb ed="X" n="0242b03"/><lb ed="R001" n="0459b11"/>盡定見非起滅盡定見，治見非治見，相見非相見，
<lb ed="X" n="0242b04"/><lb ed="R001" n="0459b12"/>支見非支見，巧明見非巧明見，禪見非禪見，迷見
<lb ed="X" n="0242b05"/><lb ed="R001" n="0459b13"/>非迷見，現見見非現見，見護見非護見，族姓見非
<lb ed="X" n="0242b06"/><lb ed="R001" n="0459b14"/>族姓見。</p>
<lb ed="X" n="0242b07"/><lb ed="R001" n="0459b15"/><p xml:id="pX01p0242b0701">〔唐譯〕陽<g ref="#CB08504">𦦨</g>句非陽<g ref="#CB08504">𦦨</g>句，影像句非影像句，火輪
<lb ed="X" n="0242b08"/><lb ed="R001" n="0459b16"/>句非火輪句，乾闥婆句非乾闥婆句，天句非天句，
<lb ed="X" n="0242b09"/><lb ed="R001" n="0459b17"/>飮食句非飮食句，婬欲句非婬欲句，見句非見句，
<lb ed="X" n="0242b10"/><lb ed="R001" n="0459b18"/>波羅蜜句非波羅蜜句，戒句非戒句，日月星宿句
<lb ed="X" n="0242b11"/><lb ed="R001" n="0460a01"/>非日月星宿句，諦句非諦句，果句非果句，滅句非
<lb ed="X" n="0242b12"/><lb ed="R001" n="0460a02"/>滅句，起句非起句，醫方句非醫方句，相句非相句，
<lb ed="X" n="0242b13"/><lb ed="R001" n="0460a03"/>支分句非支分句，禪句非禪句，迷句非迷句，現句
<lb ed="X" n="0242b14"/><lb ed="R001" n="0460a04"/>非現句，護句非護句，種族句非種族句。</p>
<lb ed="X" n="0242b15"/><lb ed="R001" n="0460a05"/><p xml:id="pX01p0242b1501">仙句非仙句，王句非王句，攝受句非攝受句，寶句非
<lb ed="X" n="0242b16"/><lb ed="R001" n="0460a06"/>寶句，記句非記句，一闡提句非一闡提句，女男不男
<lb ed="X" n="0242b17"/><lb ed="R001" n="0460a07"/>句非女男不男句，味句非味句，事句非事句，身句非
<lb ed="X" n="0242b18"/><lb ed="R001" n="0460a08"/>身句，覺句非覺句，動句非動句，根句非根句，有爲句
<lb ed="X" n="0242b19"/><lb ed="R001" n="0460a09"/>非有爲句，無爲句非無爲句，因果句非因果句，色究
<lb ed="X" n="0242b20"/><lb ed="R001" n="0460a10"/>竟句非色究竟句，節句非節句，藂樹葛藤句非藂樹
<lb ed="X" n="0242b21"/><lb ed="R001" n="0460a11"/>葛藤句。</p>
<lb ed="X" n="0242b22"/><lb ed="R001" n="0460a12"/><p xml:id="pX01p0242b2201">〔魏譯〕仙人見非仙人見，王見非王見，捕取見非
<lb ed="X" n="0242b23"/><lb ed="R001" n="0460a13"/>捕取見，實見非實見，記見非記見，一闡提見非一
<lb ed="X" n="0242b24"/><lb ed="R001" n="0460a14"/>闡提見，男女見非男女見，味見非味見，作見非作
<pb ed="X" xml:id="X01.0008.0242c" n="0242c"/>
<lb ed="X" n="0242c01"/><lb ed="R001" n="0460a15"/>見，身見非身見，覺見非覺見，動見非動見，根見非
<lb ed="X" n="0242c02"/><lb ed="R001" n="0460a16"/>根見，有爲見非有爲見，因果見非因果見，色究竟
<lb ed="X" n="0242c03"/><lb ed="R001" n="0460a17"/>見非色究竟見，時見非時見，林樹見非林樹見。</p>
<lb ed="X" n="0242c04"/><lb ed="R001" n="0460a18"/><p xml:id="pX01p0242c0401">〔唐譯〕仙句非仙句，王句非王句，攝受句非攝受
<lb ed="X" n="0242c05"/><lb ed="R001" n="0460b01"/>句，寶句非寶句，記句非記句，一闡提句非一闡提
<lb ed="X" n="0242c06"/><lb ed="R001" n="0460b02"/>句，女男不男句非女男不男句，味句非味句，作句
<lb ed="X" n="0242c07"/><lb ed="R001" n="0460b03"/>非作句，身句非身句，計度句非計度句，動句非動
<lb ed="X" n="0242c08"/><lb ed="R001" n="0460b04"/>句，根句非根句，有爲句非有爲句，因果句非因果
<lb ed="X" n="0242c09"/><lb ed="R001" n="0460b05"/>句，色究竟句非色究竟句，時節句非時節句，樹藤
<lb ed="X" n="0242c10"/><lb ed="R001" n="0460b06"/>句非樹藤句。</p>
<lb ed="X" n="0242c11"/><lb ed="R001" n="0460b07"/><p xml:id="pX01p0242c1101">襍句非襍句，說句非說句，毗尼句非毗尼句，比丘句
<lb ed="X" n="0242c12"/><lb ed="R001" n="0460b08"/>非比丘句，處句非處句，字句非字句。大慧，是百八句，
<lb ed="X" n="0242c13"/><lb ed="R001" n="0460b09"/>先佛所說。汝及諸菩薩摩訶薩，應當脩學。</p>
<lb ed="X" n="0242c14"/><lb ed="R001" n="0460b10"/><p xml:id="pX01p0242c1401">〔魏譯〕種種見、非種種見，說見、非說見，比丘見、非
<lb ed="X" n="0242c15"/><lb ed="R001" n="0460b11"/>比丘見，比丘尼見、非比丘尼見，住持見、非住持見，
<lb ed="X" n="0242c16"/><lb ed="R001" n="0460b12"/>字見、非字見。大慧！此百八見，過去諸佛所說，汝及
<lb ed="X" n="0242c17"/><lb ed="R001" n="0460b13"/>諸菩薩，當如是學。</p>
<lb ed="X" n="0242c18"/><lb ed="R001" n="0460b14"/><p xml:id="pX01p0242c1801">〔唐譯〕種種句非種種句，演說句非演說句，決定
<lb ed="X" n="0242c19"/><lb ed="R001" n="0460b15"/>句非決定句，毗尼句非毗尼句，比丘句非比丘句，
<lb ed="X" n="0242c20"/><lb ed="R001" n="0460b16"/>住持句非住持句，文字句非文字句。大慧！此百八
<lb ed="X" n="0242c21"/><lb ed="R001" n="0460b17"/>句，皆是過去諸佛所說。</p>
<lb ed="X" n="0242c22"/><lb ed="R001" n="0460b18"/><p xml:id="pX01p0242c2201">爾時，大慧菩薩摩訶薩，復白佛言：世尊，諸識有幾種
<lb ed="X" n="0242c23"/><lb ed="R001" n="0461a01"/>生、住、滅？佛吿大慧：諸識有二種生、住、滅，非思量所知。
<lb ed="X" n="0242c24"/><lb ed="R001" n="0461a02"/>諸識有二種生，謂流注生及相生。有二種住，謂流注
<pb ed="X" xml:id="X01.0008.0243a" n="0243a"/>
<lb ed="X" n="0243a01"/><lb ed="R001" n="0461a03"/>住及相住。有二種滅，謂流注滅及相滅。</p>
<lb ed="X" n="0243a02"/><lb ed="R001" n="0461a04"/><p xml:id="pX01p0243a0201">〔魏譯〕爾時，聖者大慧菩薩復白佛言：世尊！諸識
<lb ed="X" n="0243a03"/><lb ed="R001" n="0461a05"/>有幾種生、住、滅？佛吿聖者大慧菩薩言：大慧！諸識
<lb ed="X" n="0243a04"/><lb ed="R001" n="0461a06"/>各有二種生、住、滅，非思量者之所能知。大慧！諸識
<lb ed="X" n="0243a05"/><lb ed="R001" n="0461a07"/>有二種生。何等爲二？一者、相生；二者、相續生。大慧！
<lb ed="X" n="0243a06"/><lb ed="R001" n="0461a08"/>諸識有二種住。何等爲二？一者、相住；二者、相續住。
<lb ed="X" n="0243a07"/><lb ed="R001" n="0461a09"/>大慧！諸識有二種滅。何等二種？一者、相滅；二者、相
<lb ed="X" n="0243a08"/><lb ed="R001" n="0461a10"/>續滅。</p>
<lb ed="X" n="0243a09"/><lb ed="R001" n="0461a11"/><p xml:id="pX01p0243a0901">〔唐譯〕爾時，大慧菩薩摩訶薩復白佛言：世尊！諸
<lb ed="X" n="0243a10"/><lb ed="R001" n="0461a12"/>識有幾種生、住、滅？佛言：大慧！諸識有二種生、住、滅，
<lb ed="X" n="0243a11"/><lb ed="R001" n="0461a13"/>非臆度者之所能知，所謂相續生及相生，相續住
<lb ed="X" n="0243a12"/><lb ed="R001" n="0461a14"/>及相住，相續滅及相滅。</p>
<lb ed="X" n="0243a13"/><lb ed="R001" n="0461a15"/><p xml:id="pX01p0243a1301">大慧！諸識有三種相，謂：轉相、業相、眞相。</p>
<lb ed="X" n="0243a14"/><lb ed="R001" n="0461a16"/><p xml:id="pX01p0243a1401">〔魏譯〕大慧！識有三種。何等三種？一者、轉相識；二
<lb ed="X" n="0243a15"/><lb ed="R001" n="0461a17"/>者、業相識；三者、智相識。</p>
<lb ed="X" n="0243a16"/><lb ed="R001" n="0461a18"/><p xml:id="pX01p0243a1601">〔唐譯〕諸識有三種，謂轉相、業相、眞相。</p>
<lb ed="X" n="0243a17"/><lb ed="R001" n="0461b01"/><p xml:id="pX01p0243a1701">大慧！略說有三種識，廣說有八相。何等爲三？謂眞識、
<lb ed="X" n="0243a18"/><lb ed="R001" n="0461b02"/>現識及分別事識。大慧！譬如明鏡持諸色像，現識處
<lb ed="X" n="0243a19"/><lb ed="R001" n="0461b03"/>現亦復如是。</p>
<lb ed="X" n="0243a20"/><lb ed="R001" n="0461b04"/><p xml:id="pX01p0243a2001">〔魏譯〕大慧！有八種識，略說有二種。何等爲二？一
<lb ed="X" n="0243a21"/><lb ed="R001" n="0461b05"/>者、了別識；二者、分別事識。大慧！如明鏡中見諸色
<lb ed="X" n="0243a22"/><lb ed="R001" n="0461b06"/>像。大慧！了別識亦如是，見種種鏡像。</p>
<lb ed="X" n="0243a23"/><lb ed="R001" n="0461b07"/><p xml:id="pX01p0243a2301">〔唐譯〕大慧！識廣說有八，略則惟二，謂：現識及分
<lb ed="X" n="0243a24"/><lb ed="R001" n="0461b08"/>別事識。大慧！如明鏡中現諸色像，現識亦爾。</p>
<pb ed="X" xml:id="X01.0008.0243b" n="0243b"/>
<lb ed="X" n="0243b01"/><lb ed="R001" n="0461b09"/><p xml:id="pX01p0243b0101">大慧，現識及分別事識，此二壞不壞相展轉因。</p>
<lb ed="X" n="0243b02"/><lb ed="R001" n="0461b10"/><p xml:id="pX01p0243b0201">〔魏譯〕大慧！了別識、分別事識，彼二種識無差別
<lb ed="X" n="0243b03"/><lb ed="R001" n="0461b11"/>相，遞共爲因。</p>
<lb ed="X" n="0243b04"/><lb ed="R001" n="0461b12"/><p xml:id="pX01p0243b0401">〔唐譯〕大慧！現識與分別事識，此二識無異，相互
<lb ed="X" n="0243b05"/><lb ed="R001" n="0461b13"/>爲因。</p>
<lb ed="X" n="0243b06"/><lb ed="R001" n="0461b14"/><p xml:id="pX01p0243b0601">大慧！不思議熏及不思議變，是現識因。</p>
<lb ed="X" n="0243b07"/><lb ed="R001" n="0461b15"/><p xml:id="pX01p0243b0701">〔魏譯〕大慧！了別識不可思議熏變因。</p>
<lb ed="X" n="0243b08"/><lb ed="R001" n="0461b16"/><p xml:id="pX01p0243b0801">〔唐譯〕大慧！現識以不思議熏變爲因。</p>
<lb ed="X" n="0243b09"/><lb ed="R001" n="0461b17"/><p xml:id="pX01p0243b0901">大慧，取種種塵及無始妄想熏，是分別事識因。</p>
<lb ed="X" n="0243b10"/><lb ed="R001" n="0461b18"/><p xml:id="pX01p0243b1001">〔魏譯〕大慧！分別事識分別取境界，因無始來戲
<lb ed="X" n="0243b11"/><lb ed="R001" n="0462a01"/>論熏習。</p>
<lb ed="X" n="0243b12"/><lb ed="R001" n="0462a02"/><p xml:id="pX01p0243b1201">〔唐譯〕分別事識。以分別境界及無始戲論習氣
<lb ed="X" n="0243b13"/><lb ed="R001" n="0462a03"/>爲因。</p>
<lb ed="X" n="0243b14"/><lb ed="R001" n="0462a04"/><p xml:id="pX01p0243b1401">大慧，若覆彼眞識，種種不實諸虗妄滅，則一切根識
<lb ed="X" n="0243b15"/><lb ed="R001" n="0462a05"/>滅。大慧，是名相滅。</p>
<lb ed="X" n="0243b16"/><lb ed="R001" n="0462a06"/><p xml:id="pX01p0243b1601">〔魏譯〕大慧！阿黎耶識虗妄分別，種種熏滅，諸根
<lb ed="X" n="0243b17"/><lb ed="R001" n="0462a07"/>亦滅。大慧！是名相滅。</p>
<lb ed="X" n="0243b18"/><lb ed="R001" n="0462a08"/><p xml:id="pX01p0243b1801">〔唐譯〕大慧！阿賴耶識虗妄分別種種習氣滅，卽
<lb ed="X" n="0243b19"/><lb ed="R001" n="0462a09"/>一切根識滅，是名相滅。</p>
<lb ed="X" n="0243b20"/><lb ed="R001" n="0462a10"/><p xml:id="pX01p0243b2001">大慧，相續滅者，相續所因滅則相續滅，所從滅及所
<lb ed="X" n="0243b21"/><lb ed="R001" n="0462a11"/>緣滅則相續滅。大慧，所以者何？是其所依故。依者，謂
<lb ed="X" n="0243b22"/><lb ed="R001" n="0462a12"/>無始妄想熏；緣者，謂自心見等識境妄想。</p>
<lb ed="X" n="0243b23"/><lb ed="R001" n="0462a13"/><p xml:id="pX01p0243b2301">〔魏譯〕大慧！相續滅者，相續因滅則相續滅，因滅
<lb ed="X" n="0243b24"/><lb ed="R001" n="0462a14"/>緣滅則相續滅。大慧！所謂依法依緣，言依法者，謂
<pb ed="X" xml:id="X01.0008.0243c" n="0243c"/>
<lb ed="X" n="0243c01"/><lb ed="R001" n="0462a15"/>無始戲論妄想熏習；言依緣者，謂自心識見境界
<lb ed="X" n="0243c02"/><lb ed="R001" n="0462a16"/>分別。</p>
<lb ed="X" n="0243c03"/><lb ed="R001" n="0462a17"/><p xml:id="pX01p0243c0301">〔唐譯〕大慧！相續滅者，謂所依因滅及所緣滅，卽
<lb ed="X" n="0243c04"/><lb ed="R001" n="0462a18"/>相續滅。所依因者，謂無始戲論虗妄習氣。所緣者，
<lb ed="X" n="0243c05"/><lb ed="R001" n="0462b01"/>謂自心所見分別境界。</p>
<lb ed="X" n="0243c06"/><lb ed="R001" n="0462b02"/><p xml:id="pX01p0243c0601">大慧，譬如泥團、微塵非異非不異，金莊嚴具亦復如
<lb ed="X" n="0243c07"/><lb ed="R001" n="0462b03"/>是。大慧，若泥團、微塵異者，非彼所成而實彼成，是故
<lb ed="X" n="0243c08"/><lb ed="R001" n="0462b04"/>不異；若不異者，則泥團、微塵應無分別。</p>
<lb ed="X" n="0243c09"/><lb ed="R001" n="0462b05"/><p xml:id="pX01p0243c0901">〔魏譯〕大慧！譬如泥團、微塵，非異、非不異；金莊嚴
<lb ed="X" n="0243c10"/><lb ed="R001" n="0462b06"/>具亦如是，非異、非不異。大慧！若泥團異者，非彼所
<lb ed="X" n="0243c11"/><lb ed="R001" n="0462b07"/>成而實彼成，是故不異；若不異者，泥團、微塵應無
<lb ed="X" n="0243c12"/><lb ed="R001" n="0462b08"/>分別。</p>
<lb ed="X" n="0243c13"/><lb ed="R001" n="0462b09"/><p xml:id="pX01p0243c1301">〔唐譯〕大慧！譬如泥團與微塵非異、非不異，金與
<lb ed="X" n="0243c14"/><lb ed="R001" n="0462b10"/>莊嚴具亦如是。大慧！若泥團與微塵異者，應非彼
<lb ed="X" n="0243c15"/><lb ed="R001" n="0462b11"/>成而實彼成，是故不異；若不異者，泥團、微塵應無
<lb ed="X" n="0243c16"/><lb ed="R001" n="0462b12"/>分別。</p>
<lb ed="X" n="0243c17"/><lb ed="R001" n="0462b13"/><p xml:id="pX01p0243c1701">如是，大慧，轉識、藏識眞相若異者，藏識非因；若不異
<lb ed="X" n="0243c18"/><lb ed="R001" n="0462b14"/>者，轉識滅，藏識亦應滅，而自眞相實不滅。</p>
<lb ed="X" n="0243c19"/><lb ed="R001" n="0462b15"/><p xml:id="pX01p0243c1901">〔魏譯〕大慧！如是，轉識、阿黎耶識，若異相者，不從
<lb ed="X" n="0243c20"/><lb ed="R001" n="0462b16"/>阿黎耶識生；若不異者，轉識滅，阿黎耶識亦應滅，
<lb ed="X" n="0243c21"/><lb ed="R001" n="0462b17"/>而自相阿黎耶識不滅。</p>
<lb ed="X" n="0243c22"/><lb ed="R001" n="0462b18"/><p xml:id="pX01p0243c2201">〔唐譯〕大慧！轉識、藏識若異者，藏識非彼因；若不
<lb ed="X" n="0243c23"/><lb ed="R001" n="0463a01"/>異者，轉識滅，藏識亦應滅，然彼眞相不滅。</p>
<lb ed="X" n="0243c24"/><lb ed="R001" n="0463a02"/><p xml:id="pX01p0243c2401">是故，大慧，非自眞相識滅，但業相滅；若自眞相識滅
<pb ed="X" xml:id="X01.0008.0244a" n="0244a"/>
<lb ed="X" n="0244a01"/><lb ed="R001" n="0463a03"/>者，藏識則滅。大慧，藏識滅者，不異外道斷見論議。</p>
<lb ed="X" n="0244a02"/><lb ed="R001" n="0463a04"/><p xml:id="pX01p0244a0201">〔魏譯〕是故，大慧！諸識自相滅。自相滅者，業相滅。
<lb ed="X" n="0244a03"/><lb ed="R001" n="0463a05"/>若自相滅者，阿黎耶識應滅。大慧！若阿黎耶識滅
<lb ed="X" n="0244a04"/><lb ed="R001" n="0463a06"/>者，此不異外道斷見戲論。</p>
<lb ed="X" n="0244a05"/><lb ed="R001" n="0463a07"/><p xml:id="pX01p0244a0501">〔唐譯〕大慧！識眞相不滅，但業相滅。若眞相滅者，
<lb ed="X" n="0244a06"/><lb ed="R001" n="0463a08"/>藏識應滅；若藏識滅者，卽不異外道斷滅論。</p>
<lb ed="X" n="0244a07"/><lb ed="R001" n="0463a09"/><p xml:id="pX01p0244a0701">大慧，彼諸外道作如是論，謂攝受境界滅，識流注亦
<lb ed="X" n="0244a08"/><lb ed="R001" n="0463a10"/>滅；若識流注滅者，無始流注應斷。大慧，外道說流注
<lb ed="X" n="0244a09"/><lb ed="R001" n="0463a11"/>生因，非眼識色明集會而生，更有異因。大慧，彼因者，
<lb ed="X" n="0244a10"/><lb ed="R001" n="0463a12"/>說言若勝妙、若士夫、若自在、若時、若微塵。</p>
<lb ed="X" n="0244a11"/><lb ed="R001" n="0463a13"/><p xml:id="pX01p0244a1101">〔魏譯〕大慧！彼諸外道作如是說，所謂：離諸境界，
<lb ed="X" n="0244a12"/><lb ed="R001" n="0463a14"/>相續識滅；相續識滅<anchor xml:id="nkr_note_add_0244a1201" n="0244a1201"/><anchor xml:id="beg0244a1201" n="0244a1201"/>已<anchor xml:id="end0244a1201"/>，卽滅諸識。大慧！若相續識
<lb ed="X" n="0244a13"/><lb ed="R001" n="0463a15"/>滅者，無始世來諸識應滅。大慧！諸外道說相續諸
<lb ed="X" n="0244a14"/><lb ed="R001" n="0463a16"/>識從作者生，不說識依眼、色、空、明和合而生，而說
<lb ed="X" n="0244a15"/><lb ed="R001" n="0463a17"/>有作者。大慧！何者是外道作者？勝人、自在、時、微塵
<lb ed="X" n="0244a16"/><lb ed="R001" n="0463a18"/>是能作者。</p>
<lb ed="X" n="0244a17"/><lb ed="R001" n="0463b01"/><p xml:id="pX01p0244a1701">〔唐譯〕大慧！彼諸外道作如是說：取境界相續識
<lb ed="X" n="0244a18"/><lb ed="R001" n="0463b02"/>滅，卽無始相續識滅。大慧！彼諸外道說相續識從
<lb ed="X" n="0244a19"/><lb ed="R001" n="0463b03"/>作者生，不說眼識依色、光明和合而生，唯說作者
<lb ed="X" n="0244a20"/><lb ed="R001" n="0463b04"/>爲生因故。作者是何？彼計勝性、丈夫、自在、時及微
<lb ed="X" n="0244a21"/><lb ed="R001" n="0463b05"/>塵爲能作者。</p>
<lb ed="X" n="0244a22"/><lb ed="R001" n="0463b06"/><p xml:id="pX01p0244a2201">復次，大慧！有七種性自性，所謂：集性自性、性自性、相
<lb ed="X" n="0244a23"/><lb ed="R001" n="0463b07"/>性自性、大種性自性、因性自性、緣性自性、成性自性。</p>
<lb ed="X" n="0244a24"/><lb ed="R001" n="0463b08"/><p xml:id="pX01p0244a2401">〔魏譯〕復次，大慧！外道有七種自性。何等爲七？一
<pb ed="X" xml:id="X01.0008.0244b" n="0244b"/>
<lb ed="X" n="0244b01"/><lb ed="R001" n="0463b09"/>者、集性自性，二者、性自性，三者、相性自性，四者、大
<lb ed="X" n="0244b02"/><lb ed="R001" n="0463b10"/>性自性，五者、因性自性，六者、緣性自性，七者、成性
<lb ed="X" n="0244b03"/><lb ed="R001" n="0463b11"/>自性。</p>
<lb ed="X" n="0244b04"/><lb ed="R001" n="0463b12"/><p xml:id="pX01p0244b0401">〔唐譯〕復次，大慧！有七種自性，所謂：集自性、性自
<lb ed="X" n="0244b05"/><lb ed="R001" n="0463b13"/>性、相自性、大種自性、因自性、緣自性、成自性。</p>
<lb ed="X" n="0244b06"/><lb ed="R001" n="0463b14"/><p xml:id="pX01p0244b0601">復次，大慧！有七種第一義，所謂：心境界、慧境界、智境
<lb ed="X" n="0244b07"/><lb ed="R001" n="0463b15"/>界、見境界、超二見境界、超子地境界、如來自到境界。</p>
<lb ed="X" n="0244b08"/><lb ed="R001" n="0463b16"/><p xml:id="pX01p0244b0801">〔魏譯〕復次，大慧！我有七種第一義。何等爲七？一
<lb ed="X" n="0244b09"/><lb ed="R001" n="0463b17"/>者、心境界；二者、智境界；三者、慧境界；四者、二見境
<lb ed="X" n="0244b10"/><lb ed="R001" n="0463b18"/>界；五者、過二見境界；六者、過佛子地境界；七者、入
<lb ed="X" n="0244b11"/><lb ed="R001" n="0464a01"/>如來地內行境界。</p>
<lb ed="X" n="0244b12"/><lb ed="R001" n="0464a02"/><p xml:id="pX01p0244b1201">〔唐譯〕復次，大慧！有七種第一義，所謂：心所行、智
<lb ed="X" n="0244b13"/><lb ed="R001" n="0464a03"/>所行、二見所行、超二見所行、超子地所行、如來所
<lb ed="X" n="0244b14"/><lb ed="R001" n="0464a04"/>行、如來自證聖智所行。</p>
<lb ed="X" n="0244b15"/><lb ed="R001" n="0464a05"/><p xml:id="pX01p0244b1501">大慧，此是過去、未來、現在諸如來應供等正覺，性自
<lb ed="X" n="0244b16"/><lb ed="R001" n="0464a06"/>性第一義心。</p>
<lb ed="X" n="0244b17"/><lb ed="R001" n="0464a07"/><p xml:id="pX01p0244b1701">〔魏譯〕大慧！此是過去、未來、現在諸佛、如來、應、正
<lb ed="X" n="0244b18"/><lb ed="R001" n="0464a08"/>遍知性自性第一義心。</p>
<lb ed="X" n="0244b19"/><lb ed="R001" n="0464a09"/><p xml:id="pX01p0244b1901">〔唐譯〕大慧！此是過去、未來、現在一切如來、應、正
<lb ed="X" n="0244b20"/><lb ed="R001" n="0464a10"/>等覺法自性第一義心。</p>
<lb ed="X" n="0244b21"/><lb ed="R001" n="0464a11"/><p xml:id="pX01p0244b2101">以性自性第一義心，成就如來世間、出世間、出世間
<lb ed="X" n="0244b22"/><lb ed="R001" n="0464a12"/>上上法。</p>
<lb ed="X" n="0244b23"/><lb ed="R001" n="0464a13"/><p xml:id="pX01p0244b2301">〔魏譯〕大慧！依此性自性第一義心，諸佛如來畢
<lb ed="X" n="0244b24"/><lb ed="R001" n="0464a14"/>竟得於世間出世間。</p>
<pb ed="X" xml:id="X01.0008.0244c" n="0244c"/>
<lb ed="X" n="0244c01"/><lb ed="R001" n="0464a15"/><p xml:id="pX01p0244c0101">〔唐譯〕以此心成就如來世間、出世間最上法。</p>
<lb ed="X" n="0244c02"/><lb ed="R001" n="0464a16"/><p xml:id="pX01p0244c0201">聖慧眼入自共相建立，如所建立，不與外道論惡見
<lb ed="X" n="0244c03"/><lb ed="R001" n="0464a17"/>共。</p>
<lb ed="X" n="0244c04"/><lb ed="R001" n="0464a18"/><p xml:id="pX01p0244c0401">〔魏譯〕諸佛智慧眼，同相別相，諸法建立，如所建
<lb ed="X" n="0244c05"/><lb ed="R001" n="0464b01"/>立，不與外道邪見共同。</p>
<lb ed="X" n="0244c06"/><lb ed="R001" n="0464b02"/><p xml:id="pX01p0244c0601">〔唐譯〕以聖慧眼入自共相，種種安立，其所安立
<lb ed="X" n="0244c07"/><lb ed="R001" n="0464b03"/>不與外道惡見共。</p>
<lb ed="X" n="0244c08"/><lb ed="R001" n="0464b04"/><p xml:id="pX01p0244c0801">大慧，云何外道論惡見共？所謂自境界妄想見不覺
<lb ed="X" n="0244c09"/><lb ed="R001" n="0464b05"/>識，自心所現分齊不通。</p>
<lb ed="X" n="0244c10"/><lb ed="R001" n="0464b06"/><p xml:id="pX01p0244c1001">〔魏譯〕大慧！云何不與外道邪見共同？所謂分別
<lb ed="X" n="0244c11"/><lb ed="R001" n="0464b07"/>自心境界妄想見，而不覺知自心想見。</p>
<lb ed="X" n="0244c12"/><lb ed="R001" n="0464b08"/><p xml:id="pX01p0244c1201">〔唐譯〕大慧！云何爲外道惡見？謂：不知境界自分
<lb ed="X" n="0244c13"/><lb ed="R001" n="0464b09"/>別現。</p>
<lb ed="X" n="0244c14"/><lb ed="R001" n="0464b10"/><p xml:id="pX01p0244c1401">大慧，愚痴凡夫，性、無性、自性第一義，作二見論。</p>
<lb ed="X" n="0244c15"/><lb ed="R001" n="0464b11"/><p xml:id="pX01p0244c1501">〔魏譯〕大慧！諸愚痴凡夫無有實體以爲第一義，
<lb ed="X" n="0244c16"/><lb ed="R001" n="0464b12"/>說二見論。</p>
<lb ed="X" n="0244c17"/><lb ed="R001" n="0464b13"/><p xml:id="pX01p0244c1701">〔唐譯〕於自性第一義見有見無而起言說。</p>
<lb ed="X" n="0244c18"/><lb ed="R001" n="0464b14"/><p xml:id="pX01p0244c1801">復次，大慧！妄想三有苦滅，無知愛業緣滅，自心所現
<lb ed="X" n="0244c19"/><lb ed="R001" n="0464b15"/>幻境隨見，今當說。</p>
<lb ed="X" n="0244c20"/><lb ed="R001" n="0464b16"/><p xml:id="pX01p0244c2001">〔魏譯〕復次，大慧！汝今諦聽！我爲汝說。虗妄分別
<lb ed="X" n="0244c21"/><lb ed="R001" n="0464b17"/>以爲有物，爲斷三種苦。何等爲三？謂無知愛業因
<lb ed="X" n="0244c22"/><lb ed="R001" n="0464b18"/>緣滅，自心所見如幻境界。</p>
<lb ed="X" n="0244c23"/><lb ed="R001" n="0465a01"/><p xml:id="pX01p0244c2301">〔唐譯〕大慧！我今當說，若了境如幻，自心所現，則
<lb ed="X" n="0244c24"/><lb ed="R001" n="0465a02"/>滅妄想三有苦，及無知愛業緣。</p>
<pb ed="X" xml:id="X01.0008.0245a" n="0245a"/>
<lb ed="X" n="0245a01"/><lb ed="R001" n="0465a03"/><p xml:id="pX01p0245a0101">大慧，若有沙門、婆羅門，欲令無種有種因果現及事
<lb ed="X" n="0245a02"/><lb ed="R001" n="0465a04"/>時住，緣陰界入生住，或言生<anchor xml:id="nkr_note_add_0245a0201" n="0245a0201"/><anchor xml:id="beg0245a0201" n="0245a0201"/>已<anchor xml:id="end0245a0201"/>滅。</p>
<lb ed="X" n="0245a03"/><lb ed="R001" n="0465a05"/><p xml:id="pX01p0245a0301">〔魏譯〕大慧！諸沙門、婆羅門作如是說：本無始生，
<lb ed="X" n="0245a04"/><lb ed="R001" n="0465a06"/>依因果而現。復作是說：實有物住，依諸緣故；有陰、
<lb ed="X" n="0245a05"/><lb ed="R001" n="0465a07"/>界、入，生、住、滅<anchor xml:id="nkr_note_orig_0245001" n="0245001"/>故，以生者滅故。</p>
<lb ed="X" n="0245a06"/><lb ed="R001" n="0465a08"/><p xml:id="pX01p0245a0601">〔唐譯〕大慧！有諸沙門、婆羅門，妄計非有及有，於
<lb ed="X" n="0245a07"/><lb ed="R001" n="0465a09"/>因果外顯現諸物，依時而住；或計蘊、界、處，依緣生
<lb ed="X" n="0245a08"/><lb ed="R001" n="0465a10"/>住，有<anchor xml:id="nkr_note_add_0245a0801" n="0245a0801"/><anchor xml:id="beg0245a0801" n="0245a0801"/>已<anchor xml:id="end0245a0801"/>卽滅。</p>
<lb ed="X" n="0245a09"/><lb ed="R001" n="0465a11"/><p xml:id="pX01p0245a0901">大慧，彼若相續、若事、若生、若有、若涅槃、若道、若業、若
<lb ed="X" n="0245a10"/><lb ed="R001" n="0465a12"/>果、若諦，破壞斷滅論。所以者何？以此現前不可得，及
<lb ed="X" n="0245a11"/><lb ed="R001" n="0465a13"/>見始非分故。</p>
<lb ed="X" n="0245a12"/><lb ed="R001" n="0465a14"/><p xml:id="pX01p0245a1201">〔魏譯〕大慧！彼沙門、婆羅門，說相續體本無始有，
<lb ed="X" n="0245a13"/><lb ed="R001" n="0465a15"/>若生、若滅、若涅槃、若道、若業、若果、若諦，破壞諸法，
<lb ed="X" n="0245a14"/><lb ed="R001" n="0465a16"/>是斷滅論，非我所說。何以故？以現法不可得故，不
<lb ed="X" n="0245a15"/><lb ed="R001" n="0465a17"/>見根本故。</p>
<lb ed="X" n="0245a16"/><lb ed="R001" n="0465a18"/><p xml:id="pX01p0245a1601">〔唐譯〕大慧！彼於若相續、若作用、若生、若滅、若諸
<lb ed="X" n="0245a17"/><lb ed="R001" n="0465b01"/>有、若涅槃、若道、若業、若果、若諦，是破壞斷滅論。何
<lb ed="X" n="0245a18"/><lb ed="R001" n="0465b02"/>以故？不得現法故，不見根本故。</p>
<lb ed="X" n="0245a19"/><lb ed="R001" n="0465b03"/><p xml:id="pX01p0245a1901">大慧，譬如破甁不作甁事，亦如焦種不作牙事。</p>
<lb ed="X" n="0245a20"/><lb ed="R001" n="0465b04"/><p xml:id="pX01p0245a2001">〔魏譯〕大慧！譬如甁破不得甁用。大慧！譬如燋種
<lb ed="X" n="0245a21"/><lb ed="R001" n="0465b05"/>不生牙等。</p>
<lb ed="X" n="0245a22"/><lb ed="R001" n="0465b06"/><p xml:id="pX01p0245a2201">〔唐譯〕大慧！譬如甁破不作甁事，又如燋種不能
<lb ed="X" n="0245a23"/><lb ed="R001" n="0465b07"/>生牙，此亦如是。</p>
<lb ed="X" n="0245a24"/><lb ed="R001" n="0465b08"/><p xml:id="pX01p0245a2401">如是，大慧，若陰界入性，<anchor xml:id="nkr_note_add_0245a2401" n="0245a2401"/><anchor xml:id="beg0245a2401" n="0245a2401"/>已<anchor xml:id="end0245a2401"/>滅、今滅、當滅，自心妄想見
<pb ed="X" xml:id="X01.0008.0245b" n="0245b"/>
<lb ed="X" n="0245b01"/><lb ed="R001" n="0465b09"/>無因故，彼無次第生。</p>
<lb ed="X" n="0245b02"/><lb ed="R001" n="0465b10"/><p xml:id="pX01p0245b0201">〔魏譯〕大慧！彼陰、界、入是滅，過去陰、界、入滅，現在、
<lb ed="X" n="0245b03"/><lb ed="R001" n="0465b11"/>未來亦滅。何以故？因自心虗妄分別見故。大慧！無
<lb ed="X" n="0245b04"/><lb ed="R001" n="0465b12"/>彼陰、界、入相續體故。</p>
<lb ed="X" n="0245b05"/><lb ed="R001" n="0465b13"/><p xml:id="pX01p0245b0501">〔唐譯〕若蘊界處法<anchor xml:id="nkr_note_add_0245b0501" n="0245b0501"/><anchor xml:id="beg0245b0501" n="0245b0501"/>已<anchor xml:id="end0245b0501"/>現當滅，應知此則無相續
<lb ed="X" n="0245b06"/><lb ed="R001" n="0465b14"/>生，以無因故，但自心虗妄所見。</p>
<lb ed="X" n="0245b07"/><lb ed="R001" n="0465b15"/><p xml:id="pX01p0245b0701">大慧，若復說無種有種識三緣合生者，龜應生毛，沙
<lb ed="X" n="0245b08"/><lb ed="R001" n="0465b16"/>應出油，汝宗則壞，違決定義。有種無種說有如是過，
<lb ed="X" n="0245b09"/><lb ed="R001" n="0465b17"/>所作事業悉空無義。</p>
<lb ed="X" n="0245b10"/><lb ed="R001" n="0465b18"/><p xml:id="pX01p0245b1001">〔魏譯〕大慧！若本無始生，依三法生種種識者，龜
<lb ed="X" n="0245b11"/><lb ed="R001" n="0466a01"/>毛何故不生沙、不出油？汝之所立決定之義，是卽
<lb ed="X" n="0245b12"/><lb ed="R001" n="0466a02"/>自壞。汝說有無，說生所成，因果亦壞。</p>
<lb ed="X" n="0245b13"/><lb ed="R001" n="0466a03"/><p xml:id="pX01p0245b1301">〔唐譯〕復次，大慧！若本無有識，三緣合生，龜應生
<lb ed="X" n="0245b14"/><lb ed="R001" n="0466a04"/>毛，沙應出油，汝宗則壞，違決定義，所作事業，悉空
<lb ed="X" n="0245b15"/><lb ed="R001" n="0466a05"/>無益。</p>
<lb ed="X" n="0245b16"/><lb ed="R001" n="0466a06"/><p xml:id="pX01p0245b1601">大慧，彼諸外道說有三緣合生者，所作方便因果自
<lb ed="X" n="0245b17"/><lb ed="R001" n="0466a07"/>相，過去、未來、現在有種無種相，從本<anchor xml:id="nkr_note_add_0245b1701" n="0245b1701"/><anchor xml:id="beg0245b1701" n="0245b1701"/>已<anchor xml:id="end0245b1701"/>來成事相承
<lb ed="X" n="0245b18"/><lb ed="R001" n="0466a08"/>覺想地轉，自見過習氣，作如是說。</p>
<lb ed="X" n="0245b19"/><lb ed="R001" n="0466a09"/><p xml:id="pX01p0245b1901">〔魏譯〕大慧！若如是依三法因緣，應生諸法因果
<lb ed="X" n="0245b20"/><lb ed="R001" n="0466a10"/>自相，過去現在未來有無諸相譬喩，及阿含自覺
<lb ed="X" n="0245b21"/><lb ed="R001" n="0466a11"/>觀地，依自見熏心，作如是說。</p>
<lb ed="X" n="0245b22"/><lb ed="R001" n="0466a12"/><p xml:id="pX01p0245b2201">〔唐譯〕大慧！三合爲緣，是因果性，可說爲有。過、現、
<lb ed="X" n="0245b23"/><lb ed="R001" n="0466a13"/>未來，從無生有。此依住覺想地者所有理敎，及自
<lb ed="X" n="0245b24"/><lb ed="R001" n="0466a14"/>惡見熏習餘氣，作如是說。</p>
<pb ed="X" xml:id="X01.0008.0245c" n="0245c"/>
<lb ed="X" n="0245c01"/><lb ed="R001" n="0466a15"/><p xml:id="pX01p0245c0101">如是，大慧，愚痴凡夫惡見所噬，邪曲迷醉，無智妄稱
<lb ed="X" n="0245c02"/><lb ed="R001" n="0466a16"/>一切智說。</p>
<lb ed="X" n="0245c03"/><lb ed="R001" n="0466a17"/><p xml:id="pX01p0245c0301">〔魏譯〕大慧！愚痴凡夫亦復如是，惡見所害，邪見
<lb ed="X" n="0245c04"/><lb ed="R001" n="0466a18"/>迷意，無智妄稱一切智說。</p>
<lb ed="X" n="0245c05"/><lb ed="R001" n="0466b01"/><p xml:id="pX01p0245c0501">〔唐譯〕大慧！愚痴凡夫惡見所噬，邪見迷醉，無智
<lb ed="X" n="0245c06"/><lb ed="R001" n="0466b02"/>妄稱一切智說。</p>
<lb ed="X" n="0245c07"/><lb ed="R001" n="0466b03"/><p xml:id="pX01p0245c0701">大慧，若復諸餘沙門、婆羅門，見離自性浮雲、火輪、乾
<lb ed="X" n="0245c08"/><lb ed="R001" n="0466b04"/>闥婆城，無生幻<g ref="#CB08504">𦦨</g>、水月及夢，內外心現妄想，無始虗
<lb ed="X" n="0245c09"/><lb ed="R001" n="0466b05"/>僞不離自心，妄想因緣滅盡離妄想，說所說、觀所觀，
<lb ed="X" n="0245c10"/><lb ed="R001" n="0466b06"/>受用建立身之藏識，於識境界攝受，及攝受者不相
<lb ed="X" n="0245c11"/><lb ed="R001" n="0466b07"/>應無所有境界，離生住滅，自心起隨入分別。</p>
<lb ed="X" n="0245c12"/><lb ed="R001" n="0466b08"/><p xml:id="pX01p0245c1201">〔魏譯〕大慧！若復有沙門、婆羅門，見諸法離自性
<lb ed="X" n="0245c13"/><lb ed="R001" n="0466b09"/>故；如雲，火輪、乾闥婆城，不生不滅故；如幻，陽<g ref="#CB08504">𦦨</g>、水
<lb ed="X" n="0245c14"/><lb ed="R001" n="0466b10"/>中月故；如夢，內外心依無始世來虗妄分別戲論
<lb ed="X" n="0245c15"/><lb ed="R001" n="0466b11"/>而現故；離自心虗妄分別可見因緣故；離滅盡妄
<lb ed="X" n="0245c16"/><lb ed="R001" n="0466b12"/>想說所說法故；離身資生持用法故；離阿梨耶識
<lb ed="X" n="0245c17"/><lb ed="R001" n="0466b13"/>取境界相應故；入寂靜境界故；離生住滅法故；如
<lb ed="X" n="0245c18"/><lb ed="R001" n="0466b14"/>是思惟觀察自心以爲生故。</p>
<lb ed="X" n="0245c19"/><lb ed="R001" n="0466b15"/><p xml:id="pX01p0245c1901">〔唐譯〕大慧！復有沙門、婆羅門，觀一切法皆無自
<lb ed="X" n="0245c20"/><lb ed="R001" n="0466b16"/>性，如空中雲、如旋火輪、如乾闥婆城、如幻、如<g ref="#CB08504">𦦨</g>、如
<lb ed="X" n="0245c21"/><lb ed="R001" n="0466b17"/>水中月、如夢所見，不離自心。由無始來虗妄見故，
<lb ed="X" n="0245c22"/><lb ed="R001" n="0466b18"/>取以爲外。作是觀<anchor xml:id="nkr_note_add_0245c2201" n="0245c2201"/><anchor xml:id="beg0245c2201" n="0245c2201"/>已<anchor xml:id="end0245c2201"/>，斷分別緣，亦離妄心所取名
<lb ed="X" n="0245c23"/><lb ed="R001" n="0467a01"/>義。知身及物幷所住處，一切皆是藏識境界，無能
<lb ed="X" n="0245c24"/><lb ed="R001" n="0467a02"/>所取及生住滅。如是思惟，恒住不捨。</p>
<pb ed="X" xml:id="X01.0008.0246a" n="0246a"/>
<lb ed="X" n="0246a01"/><lb ed="R001" n="0467a03"/><p xml:id="pX01p0246a0101">大慧！彼菩薩不久當得生死涅槃平等大悲巧方便，
<lb ed="X" n="0246a02"/><lb ed="R001" n="0467a04"/>無開發方便。大慧！彼於一切衆生界皆悉如幻，不勤
<lb ed="X" n="0246a03"/><lb ed="R001" n="0467a05"/>因緣，遠離內外境界，心外無所見，次第隨入無相處，
<lb ed="X" n="0246a04"/><lb ed="R001" n="0467a06"/>次第隨入從地至地三昧境界。</p>
<lb ed="X" n="0246a05"/><lb ed="R001" n="0467a07"/><p xml:id="pX01p0246a0501">〔魏譯〕大慧！如是菩薩不久當得世間涅槃平等
<lb ed="X" n="0246a06"/><lb ed="R001" n="0467a08"/>之心。大慧！汝巧方便開發方便，觀察一切諸衆生
<lb ed="X" n="0246a07"/><lb ed="R001" n="0467a09"/>界，皆悉如幻如鏡中像故，無因緣起遠離內外境
<lb ed="X" n="0246a08"/><lb ed="R001" n="0467a10"/>界故，自心見外境界故，次第隨入無相處故，次第
<lb ed="X" n="0246a09"/><lb ed="R001" n="0467a11"/>隨入從地至地三昧境界故。</p>
<lb ed="X" n="0246a10"/><lb ed="R001" n="0467a12"/><p xml:id="pX01p0246a1001">〔唐譯〕大慧！此菩薩摩訶薩不久當得生死、涅槃
<lb ed="X" n="0246a11"/><lb ed="R001" n="0467a13"/>二種平等大悲方便無功用行，觀諸衆生如幻如
<lb ed="X" n="0246a12"/><lb ed="R001" n="0467a14"/>影從緣<anchor xml:id="nkr_note_orig_0246001" n="0246001"/>無起，知一切境界離心無得行無相道，漸
<lb ed="X" n="0246a13"/><lb ed="R001" n="0467a15"/>昇諸地住三昧境。</p>
<lb ed="X" n="0246a14"/><lb ed="R001" n="0467a16"/><p xml:id="pX01p0246a1401">解三界如幻分別觀察，當得如幻三昧，度自心現無
<lb ed="X" n="0246a15"/><lb ed="R001" n="0467a17"/>所有，得住般若波羅蜜，捨離彼生所作方便金剛喩
<lb ed="X" n="0246a16"/><lb ed="R001" n="0467a18"/>三摩提，隨入如來身，隨入如如化，神通自在慈悲方
<lb ed="X" n="0246a17"/><lb ed="R001" n="0467b01"/>便具足莊嚴，等入一切佛刹外道入處，離心意意識，
<lb ed="X" n="0246a18"/><lb ed="R001" n="0467b02"/>是菩薩漸次轉身得如來身。</p>
<lb ed="X" n="0246a19"/><lb ed="R001" n="0467b03"/><p xml:id="pX01p0246a1901">〔魏譯〕信三界自心幻故。大慧！如是脩行者，當得
<lb ed="X" n="0246a20"/><lb ed="R001" n="0467b04"/>如幻三昧故，入自心寂靜境界故，到彼岸境界故，
<lb ed="X" n="0246a21"/><lb ed="R001" n="0467b05"/>離作者生法故，得金剛三昧故，入如來身故，入如
<lb ed="X" n="0246a22"/><lb ed="R001" n="0467b06"/>來化身故，入諸力通自在大慈大悲莊嚴身故，入
<lb ed="X" n="0246a23"/><lb ed="R001" n="0467b07"/>一切佛國土故，入一切衆生所樂故，離心、意、意識
<lb ed="X" n="0246a24"/><lb ed="R001" n="0467b08"/>境界故，轉身得妙身故。大慧！諸菩薩摩訶薩如是
<pb ed="X" xml:id="X01.0008.0246b" n="0246b"/>
<lb ed="X" n="0246b01"/><lb ed="R001" n="0467b09"/>脩行者，必得如來無上妙身故。</p>
<lb ed="X" n="0246b02"/><lb ed="R001" n="0467b10"/><p xml:id="pX01p0246b0201">〔唐譯〕了達三界皆唯自心，得如幻定絕衆影像，
<lb ed="X" n="0246b03"/><lb ed="R001" n="0467b11"/>成就智慧證無生法，入金剛喩三昧，當得佛身恒
<lb ed="X" n="0246b04"/><lb ed="R001" n="0467b12"/>住如如，起諸變化力通自在，大慧方便以爲嚴飾，
<lb ed="X" n="0246b05"/><lb ed="R001" n="0467b13"/>遊衆佛國離諸外道及心意識，轉依次第成如來
<lb ed="X" n="0246b06"/><lb ed="R001" n="0467b14"/>身。</p>
<lb ed="X" n="0246b07"/><lb ed="R001" n="0467b15"/><p xml:id="pX01p0246b0701">大慧！是故欲得如來隨入身者，當遠離陰界入心因
<lb ed="X" n="0246b08"/><lb ed="R001" n="0467b16"/>緣所作，方便生住滅妄想虗僞，唯心直進觀察無始
<lb ed="X" n="0246b09"/><lb ed="R001" n="0467b17"/>虗僞，過妄想習氣，因三有思惟無所有，佛地無生到
<lb ed="X" n="0246b10"/><lb ed="R001" n="0467b18"/>自覺聖趣，自心自在到無開發行。如隨衆色摩尼，隨
<lb ed="X" n="0246b11"/><lb ed="R001" n="0468a01"/>入衆生微細之心，而以化身隨心量度，諸地漸次相
<lb ed="X" n="0246b12"/><lb ed="R001" n="0468a02"/>續建立。是故，大慧！自悉檀善應當脩學。</p>
<lb ed="X" n="0246b13"/><lb ed="R001" n="0468a03"/><p xml:id="pX01p0246b1301">〔魏譯〕大慧！菩薩欲證如來身者，當遠離陰、界、入
<lb ed="X" n="0246b14"/><lb ed="R001" n="0468a04"/>心因緣和合法故，遠離生、住、滅虗妄分別戲論故。
<lb ed="X" n="0246b15"/><lb ed="R001" n="0468a05"/>諸法惟心，當如是知，見三界因無始世來虗妄分
<lb ed="X" n="0246b16"/><lb ed="R001" n="0468a06"/>別戲論而有故，觀如來地寂靜不生故，進趣內身
<lb ed="X" n="0246b17"/><lb ed="R001" n="0468a07"/>聖行故。大慧！汝當不久得心自在無功用行究竟
<lb ed="X" n="0246b18"/><lb ed="R001" n="0468a08"/>故，如衆色隨摩尼寶化身入諸衆生微細心故，以
<lb ed="X" n="0246b19"/><lb ed="R001" n="0468a09"/>入隨心地故，令諸衆生次第入地故。是故，大慧！諸
<lb ed="X" n="0246b20"/><lb ed="R001" n="0468a10"/>菩薩摩訶薩應當善知諸菩薩修自行內法故。</p>
<lb ed="X" n="0246b21"/><lb ed="R001" n="0468a11"/><p xml:id="pX01p0246b2101">〔唐譯〕大慧！菩薩摩訶薩欲得佛身，應當遠離蘊、
<lb ed="X" n="0246b22"/><lb ed="R001" n="0468a12"/>界、處心因緣所作，生、住、滅法戲論分別，但住心量
<lb ed="X" n="0246b23"/><lb ed="R001" n="0468a13"/>觀察三有，無始時來妄習所起，思惟佛地無相無
<lb ed="X" n="0246b24"/><lb ed="R001" n="0468a14"/>生，自證聖法得心自在無功用行，如如意寶隨宜
<pb ed="X" xml:id="X01.0008.0246c" n="0246c"/>
<lb ed="X" n="0246c01"/><lb ed="R001" n="0468a15"/>現身，令達唯心漸入諸地。是故，大慧！菩薩摩訶薩
<lb ed="X" n="0246c02"/><lb ed="R001" n="0468a16"/>於自悉檀應善修學。</p>
<lb ed="X" n="0246c03"/><lb ed="R001" n="0468a17"/><p xml:id="pX01p0246c0301">爾時大慧菩薩復白佛言：世尊！所說心意意識五法
<lb ed="X" n="0246c04"/><lb ed="R001" n="0468a18"/>自性相，一切諸佛菩薩所行，自心見等所緣境界，不
<lb ed="X" n="0246c05"/><lb ed="R001" n="0468b01"/>和合顯示一切說成眞實相。一切佛語心，爲楞伽國
<lb ed="X" n="0246c06"/><lb ed="R001" n="0468b02"/>摩羅耶山海中住處諸大菩薩，說如來所歎海浪藏
<lb ed="X" n="0246c07"/><lb ed="R001" n="0468b03"/>識境界法身。</p>
<lb ed="X" n="0246c08"/><lb ed="R001" n="0468b04"/><p xml:id="pX01p0246c0801">〔魏譯〕爾時，聖者大慧菩薩摩訶薩復白佛言：世
<lb ed="X" n="0246c09"/><lb ed="R001" n="0468b05"/>尊！惟願爲諸菩薩摩訶薩說心、意、意識、五法、自體
<lb ed="X" n="0246c10"/><lb ed="R001" n="0468b06"/>相等法門，諸佛菩薩脩行之處，遠離自心邪見境
<lb ed="X" n="0246c11"/><lb ed="R001" n="0468b07"/>界和合故，能破一切言語譬喩體相故，一切諸佛
<lb ed="X" n="0246c12"/><lb ed="R001" n="0468b08"/>所說法心，爲楞伽城摩羅耶山大海中諸菩薩說
<lb ed="X" n="0246c13"/><lb ed="R001" n="0468b09"/>觀察阿黎耶識大海波境界，說法身如來所說法
<lb ed="X" n="0246c14"/><lb ed="R001" n="0468b10"/>故。</p>
<lb ed="X" n="0246c15"/><lb ed="R001" n="0468b11"/><p xml:id="pX01p0246c1501">〔唐譯〕爾時，大慧菩薩摩訶薩復白佛言：世尊！唯
<lb ed="X" n="0246c16"/><lb ed="R001" n="0468b12"/>願爲我說心、意、意識五法自性相衆妙法門。此是
<lb ed="X" n="0246c17"/><lb ed="R001" n="0468b13"/>一切諸佛、菩薩入自心境，離所行相，稱眞實義，諸
<lb ed="X" n="0246c18"/><lb ed="R001" n="0468b14"/>佛敎心。唯願如來爲此山中諸菩薩衆，隨順過去
<lb ed="X" n="0246c19"/><lb ed="R001" n="0468b15"/>諸佛，演說藏識海浪法身境界。</p>
<lb ed="X" n="0246c20"/><lb ed="R001" n="0468b16"/><p xml:id="pX01p0246c2001">爾時，世尊吿大慧菩薩言：四因緣故眼識轉。何等爲
<lb ed="X" n="0246c21"/><lb ed="R001" n="0468b17"/>四？謂自心現，攝受不覺無始虗僞，過色習氣計着識
<lb ed="X" n="0246c22"/><lb ed="R001" n="0468b18"/>性，自性欲見種種色相。大慧！是名四種因緣，水流處
<lb ed="X" n="0246c23"/><lb ed="R001" n="0469a01"/>藏識轉識浪生。</p>
<lb ed="X" n="0246c24"/><lb ed="R001" n="0469a02"/><p xml:id="pX01p0246c2401">〔魏譯〕爾時佛吿聖者大慧菩薩摩訶薩言：大慧！
<pb ed="X" xml:id="X01.0008.0247a" n="0247a"/>
<lb ed="X" n="0247a01"/><lb ed="R001" n="0469a03"/>有四因緣眼識生。何等爲四？一者、不覺自內身取
<lb ed="X" n="0247a02"/><lb ed="R001" n="0469a04"/>境界故，二者、無始世來虗妄分別色境界熏習執
<lb ed="X" n="0247a03"/><lb ed="R001" n="0469a05"/>着戲論故，三者、識自性體如是故，四者、樂見種種
<lb ed="X" n="0247a04"/><lb ed="R001" n="0469a06"/>色相故。大慧！是名四種因緣，於阿黎耶識海起大
<lb ed="X" n="0247a05"/><lb ed="R001" n="0469a07"/>湧波能生轉識。</p>
<lb ed="X" n="0247a06"/><lb ed="R001" n="0469a08"/><p xml:id="pX01p0247a0601">〔唐譯〕爾時，世尊吿大慧菩薩摩訶薩言：有四種
<lb ed="X" n="0247a07"/><lb ed="R001" n="0469a09"/>因緣眼識轉。何等爲四？所謂不覺自心現而執取
<lb ed="X" n="0247a08"/><lb ed="R001" n="0469a10"/>故，無始時來取着於色虗妄習氣故，識本性如是
<lb ed="X" n="0247a09"/><lb ed="R001" n="0469a11"/>故，樂見種種諸色相故。大慧！以此四緣，阿賴耶識
<lb ed="X" n="0247a10"/><lb ed="R001" n="0469a12"/>如瀑流水生轉識浪。</p>
<lb ed="X" n="0247a11"/><lb ed="R001" n="0469a13"/><p xml:id="pX01p0247a1101">大慧！如眼識，一切諸根、微塵、毛孔俱生，隨次境界生
<lb ed="X" n="0247a12"/><lb ed="R001" n="0469a14"/>亦復如是。譬如明鏡現衆色像，猶如猛風吹大海水。</p>
<lb ed="X" n="0247a13"/><lb ed="R001" n="0469a15"/><p xml:id="pX01p0247a1301">〔魏譯〕大慧！如眼識起識，一切諸根毛孔一時轉；
<lb ed="X" n="0247a14"/><lb ed="R001" n="0469a16"/>識生如鏡中像，多少一時；復有隨因緣次第生。大
<lb ed="X" n="0247a15"/><lb ed="R001" n="0469a17"/>慧！猶如猛風吹境心海。</p>
<lb ed="X" n="0247a16"/><lb ed="R001" n="0469a18"/><p xml:id="pX01p0247a1601">〔唐譯〕如眼識，餘亦如是。於一切諸根、微塵、毛孔、
<lb ed="X" n="0247a17"/><lb ed="R001" n="0469b01"/>眼等轉識，或頓生，譬如明鏡現衆色像；或漸生，猶
<lb ed="X" n="0247a18"/><lb ed="R001" n="0469b02"/>如猛風吹大海水。</p>
<lb ed="X" n="0247a19"/><lb ed="R001" n="0469b03"/><p xml:id="pX01p0247a1901">外境界風，飄蕩心海，識浪不斷。因所作相異不異，合
<lb ed="X" n="0247a20"/><lb ed="R001" n="0469b04"/>業生相，深入計着，不能了知色等自性，故五識身轉。
<lb ed="X" n="0247a21"/><lb ed="R001" n="0469b05"/>大慧，卽彼五識身，俱因差別分段相知，當知是意識
<lb ed="X" n="0247a22"/><lb ed="R001" n="0469b06"/>因。</p>
<lb ed="X" n="0247a23"/><lb ed="R001" n="0469b07"/><p xml:id="pX01p0247a2301">〔魏譯〕而識波生，不斷因事相故，遞共不相離故，
<lb ed="X" n="0247a24"/><lb ed="R001" n="0469b08"/>業體相使縛故，不覺色體故，而五識身轉故。大慧！
<pb ed="X" xml:id="X01.0008.0247b" n="0247b"/>
<lb ed="X" n="0247b01"/><lb ed="R001" n="0469b09"/>不離彼五識因，了別識相，名爲意識，共彼因常轉
<lb ed="X" n="0247b02"/><lb ed="R001" n="0469b10"/>故。</p>
<lb ed="X" n="0247b03"/><lb ed="R001" n="0469b11"/><p xml:id="pX01p0247b0301">〔唐譯〕心海亦<anchor xml:id="nkr_note_orig_0247001" n="0247001"/>是境界風吹，起諸識浪相續不絕。
<lb ed="X" n="0247b04"/><lb ed="R001" n="0469b12"/>大慧！因所作相非一非異，業與生相相繫深縛，不
<lb ed="X" n="0247b05"/><lb ed="R001" n="0469b13"/>能了知色等自性，五識身轉。大慧！與五識俱，或因
<lb ed="X" n="0247b06"/><lb ed="R001" n="0469b14"/>了別差別境相，有意識生。</p>
<lb ed="X" n="0247b07"/><lb ed="R001" n="0469b15"/><p xml:id="pX01p0247b0701">彼身轉，彼不作是念：我展轉相。因自心現妄想計着
<lb ed="X" n="0247b08"/><lb ed="R001" n="0469b16"/>轉，而彼各各壞相俱轉，分別境界分段差別，謂彼轉。</p>
<lb ed="X" n="0247b09"/><lb ed="R001" n="0469b17"/><p xml:id="pX01p0247b0901">〔魏譯〕大慧！五識及心識不作是念：我遞共爲因。
<lb ed="X" n="0247b10"/><lb ed="R001" n="0469b18"/>自心見虗妄分別取諸境界，而彼各各不異相，俱
<lb ed="X" n="0247b11"/><lb ed="R001" n="0470a01"/>現分別境界，如是彼識微細生滅。</p>
<lb ed="X" n="0247b12"/><lb ed="R001" n="0470a02"/><p xml:id="pX01p0247b1201">〔唐譯〕然，彼諸識不作是念：我等同時展轉爲因。
<lb ed="X" n="0247b13"/><lb ed="R001" n="0470a03"/>而於自心所現境界分別執着，俱時而起無差別
<lb ed="X" n="0247b14"/><lb ed="R001" n="0470a04"/>相，各了自境。</p>
<lb ed="X" n="0247b15"/><lb ed="R001" n="0470a05"/><p xml:id="pX01p0247b1501">如脩行者入禪三昧，微細習氣轉而不覺知，而作是
<lb ed="X" n="0247b16"/><lb ed="R001" n="0470a06"/>念：識滅然後入禪正受。實不識滅而入正受，以習氣
<lb ed="X" n="0247b17"/><lb ed="R001" n="0470a07"/>種子不滅故不滅，以境界轉攝受不具故滅。</p>
<lb ed="X" n="0247b18"/><lb ed="R001" n="0470a08"/><p xml:id="pX01p0247b1801">〔魏譯〕以入脩行三昧者，不覺不知微細熏習。而
<lb ed="X" n="0247b19"/><lb ed="R001" n="0470a09"/>脩行者作是念：我滅諸識入三昧。而脩行者不滅
<lb ed="X" n="0247b20"/><lb ed="R001" n="0470a10"/>諸識入三昧。大慧！熏習種子心不滅，取外境界諸
<lb ed="X" n="0247b21"/><lb ed="R001" n="0470a11"/>識滅。</p>
<lb ed="X" n="0247b22"/><lb ed="R001" n="0470a12"/><p xml:id="pX01p0247b2201">〔唐譯〕大慧！諸脩行者入於三昧，以習力微起而
<lb ed="X" n="0247b23"/><lb ed="R001" n="0470a13"/>不覺知，但作是念：我滅諸識入於三昧。實不滅識
<lb ed="X" n="0247b24"/><lb ed="R001" n="0470a14"/>而入三昧，以彼不滅習氣種故，但不取諸境，名爲
<pb ed="X" xml:id="X01.0008.0247c" n="0247c"/>
<lb ed="X" n="0247c01"/><lb ed="R001" n="0470a15"/>識滅。</p>
<lb ed="X" n="0247c02"/><lb ed="R001" n="0470a16"/><p xml:id="pX01p0247c0201">大慧，如是微細藏識究竟邊際，除諸如來及住地菩
<lb ed="X" n="0247c03"/><lb ed="R001" n="0470a17"/>薩，諸聲聞、緣覺、外道脩行所得三昧智慧之力，一切
<lb ed="X" n="0247c04"/><lb ed="R001" n="0470a18"/>不能測量決了。</p>
<lb ed="X" n="0247c05"/><lb ed="R001" n="0470b01"/><p xml:id="pX01p0247c0501">〔魏譯〕大慧！如是微細阿黎耶識行，惟除佛如來
<lb ed="X" n="0247c06"/><lb ed="R001" n="0470b02"/>入地諸菩薩摩訶薩，諸餘聲聞辟支佛外道脩行
<lb ed="X" n="0247c07"/><lb ed="R001" n="0470b03"/>者不能知故，入三昧智力亦不能覺。</p>
<lb ed="X" n="0247c08"/><lb ed="R001" n="0470b04"/><p xml:id="pX01p0247c0801">〔唐譯〕大慧！如是藏識行相微細，唯除諸佛及住
<lb ed="X" n="0247c09"/><lb ed="R001" n="0470b05"/>地菩薩，其餘一切二乘外道定慧之力皆不能知。</p>
<lb ed="X" n="0247c10"/><lb ed="R001" n="0470b06"/><p xml:id="pX01p0247c1001">餘地相智慧，巧便分別決斷句義，最勝無邊善根成
<lb ed="X" n="0247c11"/><lb ed="R001" n="0470b07"/>熟，離自心現妄想虗僞，宴坐山林下中上脩，能見自
<lb ed="X" n="0247c12"/><lb ed="R001" n="0470b08"/>心妄想流注，無量刹土諸佛灌頂，得自在力神通三
<lb ed="X" n="0247c13"/><lb ed="R001" n="0470b09"/>昧，諸善知識佛子眷屬，彼心意意識自心所現，自性
<lb ed="X" n="0247c14"/><lb ed="R001" n="0470b10"/>境界虗妄之想，生死有海業愛無知，如是等因悉<anchor xml:id="nkr_note_add_0247c1401" n="0247c1401"/><anchor xml:id="beg0247c1401" n="0247c1401"/>已<anchor xml:id="end0247c1401"/>
<lb ed="X" n="0247c15"/><lb ed="R001" n="0470b11"/>超度。是故，大慧，諸脩行者，應當親近最勝知識。</p>
<lb ed="X" n="0247c16"/><lb ed="R001" n="0470b12"/><p xml:id="pX01p0247c1601">〔魏譯〕以其不知諸地相故，以不能知智慧方便
<lb ed="X" n="0247c17"/><lb ed="R001" n="0470b13"/>差別善決定故，以不能覺諸佛如來集諸善根故，
<lb ed="X" n="0247c18"/><lb ed="R001" n="0470b14"/>以不能知自心現境界分別戲論故，以不能入種
<lb ed="X" n="0247c19"/><lb ed="R001" n="0470b15"/>種稠林阿黎耶識窟故。大慧！依下中上如實脩行
<lb ed="X" n="0247c20"/><lb ed="R001" n="0470b16"/>者，乃能分別見自心中虗妄見故，能於無量國土
<lb ed="X" n="0247c21"/><lb ed="R001" n="0470b17"/>爲諸如來授位故，得無量自在力神通三昧故，依
<lb ed="X" n="0247c22"/><lb ed="R001" n="0470b18"/>善知識佛子眷屬而能得見心意意識自心自體
<lb ed="X" n="0247c23"/><lb ed="R001" n="0471a01"/>境界故，分別生死大海以業愛無知以爲因有故。
<lb ed="X" n="0247c24"/><lb ed="R001" n="0471a02"/>大慧！是故如實脩行者，應推覔親近善知識故。</p>
<pb ed="X" xml:id="X01.0008.0248a" n="0248a"/>
<lb ed="X" n="0248a01"/><lb ed="R001" n="0471a03"/><p xml:id="pX01p0248a0101">〔唐譯〕唯有脩行如實行者，以智慧力了諸地相，
<lb ed="X" n="0248a02"/><lb ed="R001" n="0471a04"/>善達句義，無邊佛所廣集善根，不妄分別自心所
<lb ed="X" n="0248a03"/><lb ed="R001" n="0471a05"/>見，能知之耳。大慧！諸脩行人宴處山林，上、中、下脩，
<lb ed="X" n="0248a04"/><lb ed="R001" n="0471a06"/>能見自心分別流注，得諸三昧自在力通，諸佛灌
<lb ed="X" n="0248a05"/><lb ed="R001" n="0471a07"/>頂，菩薩圍繞，知心、意、意識所行境界，超愛、業、無明、
<lb ed="X" n="0248a06"/><lb ed="R001" n="0471a08"/>生死大海。是故，汝等應當親近諸佛、菩薩，如實脩
<lb ed="X" n="0248a07"/><lb ed="R001" n="0471a09"/>行大善知識。</p>
<lb ed="X" n="0248a08"/><lb ed="R001" n="0471a10"/><p xml:id="pX01p0248a0801">爾時，世尊欲重宣此義，而說偈言：譬如巨海浪，斯由
<lb ed="X" n="0248a09"/><lb ed="R001" n="0471a11"/>猛風起，洪波鼓冥壑，無有斷絕時。藏識海常住，境界
<lb ed="X" n="0248a10"/><lb ed="R001" n="0471a12"/>風所動，種種諸識浪，騰躍而轉生。靑赤種種色，珂乳
<lb ed="X" n="0248a11"/><lb ed="R001" n="0471a13"/>及石蜜，淡味衆花果，日月與光明，非異非不異，海水
<lb ed="X" n="0248a12"/><lb ed="R001" n="0471a14"/>起波浪。七識亦如是，心俱和合生。</p>
<lb ed="X" n="0248a13"/><lb ed="R001" n="0471a15"/><p xml:id="pX01p0248a1301">〔魏譯〕爾時，世尊而說偈言：譬如巨海浪，斯由猛
<lb ed="X" n="0248a14"/><lb ed="R001" n="0471a16"/>風起，洪波鼓冥壑，無有斷絕時。黎耶識亦爾，境界
<lb ed="X" n="0248a15"/><lb ed="R001" n="0471a17"/>風吹動，種種諸識浪，騰躍而轉生。靑赤鹽珂乳，味
<lb ed="X" n="0248a16"/><lb ed="R001" n="0471a18"/>及於石蜜，衆華與果實，如日月光明。非異非不異，
<lb ed="X" n="0248a17"/><lb ed="R001" n="0471b01"/>海水起波浪，七識亦如是，心俱和合生。</p>
<lb ed="X" n="0248a18"/><lb ed="R001" n="0471b02"/><p xml:id="pX01p0248a1801">〔唐譯〕爾時，世尊重說偈言：譬如巨海浪，斯由猛
<lb ed="X" n="0248a19"/><lb ed="R001" n="0471b03"/>風起，洪波鼓冥壑，無有斷絕時。藏識海常住，境界
<lb ed="X" n="0248a20"/><lb ed="R001" n="0471b04"/>風所動，種種諸識浪，騰躍而轉生。靑赤等諸色，鹽
<lb ed="X" n="0248a21"/><lb ed="R001" n="0471b05"/>貝乳石蜜，花果日月光，非異非不異。意等七種識，
<lb ed="X" n="0248a22"/><lb ed="R001" n="0471b06"/>應知亦如是，如海洪波浪，心俱和合生。</p>
<lb ed="X" n="0248a23"/><lb ed="R001" n="0471b07"/><p xml:id="pX01p0248a2301">譬如海水變，種種波浪轉，七識亦如是，心俱和合生。
<lb ed="X" n="0248a24"/><lb ed="R001" n="0471b08"/>謂彼藏識處，種種諸識轉，謂以彼意識，思惟諸相義。
<pb ed="X" xml:id="X01.0008.0248b" n="0248b"/>
<lb ed="X" n="0248b01"/><lb ed="R001" n="0471b09"/>不壞相有八，無相亦無相，譬如海波浪，是則無差別。
<lb ed="X" n="0248b02"/><lb ed="R001" n="0471b10"/>諸識心如是，異亦不可得。</p>
<lb ed="X" n="0248b03"/><lb ed="R001" n="0471b11"/><p xml:id="pX01p0248b0301">〔魏譯〕譬如海水動，種種波浪轉，黎耶識亦爾，種
<lb ed="X" n="0248b04"/><lb ed="R001" n="0471b12"/>種諸識生。心意及意識，爲諸相故說，諸識無別相，
<lb ed="X" n="0248b05"/><lb ed="R001" n="0471b13"/>非見所見相。譬如海水波，是則無差別，諸識心如
<lb ed="X" n="0248b06"/><lb ed="R001" n="0471b14"/>是，異亦不可得。</p>
<lb ed="X" n="0248b07"/><lb ed="R001" n="0471b15"/><p xml:id="pX01p0248b0701">〔唐譯〕譬如海水動，種種波浪轉，藏識亦如是，種
<lb ed="X" n="0248b08"/><lb ed="R001" n="0471b16"/>種諸識生。心意及意識，爲識相故說，八識無別相，
<lb ed="X" n="0248b09"/><lb ed="R001" n="0471b17"/>無能相所相。譬如海波浪，是則無差別，諸識心如
<lb ed="X" n="0248b10"/><lb ed="R001" n="0471b18"/>是，異亦不可得。</p>
<lb ed="X" n="0248b11"/><lb ed="R001" n="0472a01"/><p xml:id="pX01p0248b1101">心名採集業，意名廣採集，諸識識所識，現等境說五。</p>
<lb ed="X" n="0248b12"/><lb ed="R001" n="0472a02"/><p xml:id="pX01p0248b1201">〔魏譯〕心能集諸業，意能觀集境，識能了所識，五
<lb ed="X" n="0248b13"/><lb ed="R001" n="0472a03"/>識現分別。</p>
<lb ed="X" n="0248b14"/><lb ed="R001" n="0472a04"/><p xml:id="pX01p0248b1401">〔唐譯〕心能積集業，意能廣積集，了別故名識，對
<lb ed="X" n="0248b15"/><lb ed="R001" n="0472a05"/>現境說五。</p>
<lb ed="X" n="0248b16"/><lb ed="R001" n="0472a06"/><p xml:id="pX01p0248b1601">爾時，大慧菩薩以偈問曰：靑赤諸色像，衆生發諸識，
<lb ed="X" n="0248b17"/><lb ed="R001" n="0472a07"/>如浪種種法，云何惟願說？</p>
<lb ed="X" n="0248b18"/><lb ed="R001" n="0472a08"/><p xml:id="pX01p0248b1801">〔魏譯〕爾時，聖者大慧菩薩摩訶薩以偈問佛：靑
<lb ed="X" n="0248b19"/><lb ed="R001" n="0472a09"/>赤諸色像，自識如是見，水波相對法，何故如是說？</p>
<lb ed="X" n="0248b20"/><lb ed="R001" n="0472a10"/><p xml:id="pX01p0248b2001">〔唐譯〕爾時，大慧菩薩摩訶薩以頌問曰：靑赤諸
<lb ed="X" n="0248b21"/><lb ed="R001" n="0472a11"/>色像，衆生識顯現，如浪種種法，云何願佛說？</p>
<lb ed="X" n="0248b22"/><lb ed="R001" n="0472a12"/><p xml:id="pX01p0248b2201">爾時，世尊以偈答曰：靑赤諸雜色，波浪悉無有，採集
<lb ed="X" n="0248b23"/><lb ed="R001" n="0472a13"/>業說心，開悟諸凡夫。</p>
<lb ed="X" n="0248b24"/><lb ed="R001" n="0472a14"/><p xml:id="pX01p0248b2401">〔魏譯〕爾時，世尊以偈答曰：靑赤諸雜色，波中悉
<pb ed="X" xml:id="X01.0008.0248c" n="0248c"/>
<lb ed="X" n="0248c01"/><lb ed="R001" n="0472a15"/>皆無，說轉識心中，爲凡夫相說。</p>
<lb ed="X" n="0248c02"/><lb ed="R001" n="0472a16"/><p xml:id="pX01p0248c0201">〔唐譯〕爾時，世尊以頌答曰：靑赤諸色像，浪中不
<lb ed="X" n="0248c03"/><lb ed="R001" n="0472a17"/>可得，言心起衆相，開悟諸凡夫。</p>
<lb ed="X" n="0248c04"/><lb ed="R001" n="0472a18"/><p xml:id="pX01p0248c0401">彼業悉無有，自心所攝離，所攝無所攝，與彼波浪同。</p>
<lb ed="X" n="0248c05"/><lb ed="R001" n="0472b01"/><p xml:id="pX01p0248c0501">〔魏譯〕彼業悉皆無，自心離可取，可取及能取，與
<lb ed="X" n="0248c06"/><lb ed="R001" n="0472b02"/>彼波浪同。</p>
<lb ed="X" n="0248c07"/><lb ed="R001" n="0472b03"/><p xml:id="pX01p0248c0701">〔唐譯〕而彼本無起，自心所取離，能取及所取，與
<lb ed="X" n="0248c08"/><lb ed="R001" n="0472b04"/>彼波浪同。</p>
<lb ed="X" n="0248c09"/><lb ed="R001" n="0472b05"/><p xml:id="pX01p0248c0901">受用建立身，是衆生現識，於彼現諸業，譬如水波浪。</p>
<lb ed="X" n="0248c10"/><lb ed="R001" n="0472b06"/><p xml:id="pX01p0248c1001">〔魏譯〕身資生住持，衆生惟識見，是故現轉識，水
<lb ed="X" n="0248c11"/><lb ed="R001" n="0472b07"/>波浪相似。</p>
<lb ed="X" n="0248c12"/><lb ed="R001" n="0472b08"/><p xml:id="pX01p0248c1201">〔唐譯〕身資財安住，衆生識所現，是故見此起，與
<lb ed="X" n="0248c13"/><lb ed="R001" n="0472b09"/>浪無差別。</p>
<lb ed="X" n="0248c14"/><lb ed="R001" n="0472b10"/><p xml:id="pX01p0248c1401">爾時，大慧菩薩復說偈言：大海波浪性，鼓躍可分別，
<lb ed="X" n="0248c15"/><lb ed="R001" n="0472b11"/>藏與業如是，何故不覺知？</p>
<lb ed="X" n="0248c16"/><lb ed="R001" n="0472b12"/><p xml:id="pX01p0248c1601">〔魏譯：〕大海波浪動，鼓躍可分別，阿黎耶識轉，何
<lb ed="X" n="0248c17"/><lb ed="R001" n="0472b13"/>故不覺知？</p>
<lb ed="X" n="0248c18"/><lb ed="R001" n="0472b14"/><p xml:id="pX01p0248c1801">〔唐譯〕爾時，大慧復說頌言：大海波浪性，鼓躍可
<lb ed="X" n="0248c19"/><lb ed="R001" n="0472b15"/>分別，藏識如是起，何故不覺知？</p>
<lb ed="X" n="0248c20"/><lb ed="R001" n="0472b16"/><p xml:id="pX01p0248c2001">爾時，世尊以偈答曰：凡夫無智慧，藏識如巨海，業相
<lb ed="X" n="0248c21"/><lb ed="R001" n="0472b17"/>猶波浪，依彼譬類通。</p>
<lb ed="X" n="0248c22"/><lb ed="R001" n="0472b18"/><p xml:id="pX01p0248c2201">〔魏譯〕凡夫無智慧，黎耶識如海，波浪轉對法，是
<lb ed="X" n="0248c23"/><lb ed="R001" n="0473a01"/>故譬喩說。</p>
<lb ed="X" n="0248c24"/><lb ed="R001" n="0473a02"/><p xml:id="pX01p0248c2401">〔唐譯〕爾時，世尊以頌答曰：阿賴耶如海，轉識同
<pb ed="X" xml:id="X01.0008.0249a" n="0249a"/>
<lb ed="X" n="0249a01"/><lb ed="R001" n="0473a03"/>波浪，爲凡夫無智，譬喩廣開演。</p>
<lb ed="X" n="0249a02"/><lb ed="R001" n="0473a04"/><p xml:id="pX01p0249a0201">爾時，大慧菩薩復說偈言：日出光等照，下中上衆生，
<lb ed="X" n="0249a03"/><lb ed="R001" n="0473a05"/>如來照世間，爲愚說眞實。<anchor xml:id="nkr_note_add_0249a0301" n="0249a0301"/><anchor xml:id="beg0249a0301" n="0249a0301"/>已<anchor xml:id="end0249a0301"/>分部諸法，何故不說實？</p>
<lb ed="X" n="0249a04"/><lb ed="R001" n="0473a06"/><p xml:id="pX01p0249a0401">〔魏譯〕爾時，聖者大慧菩薩摩訶薩復說偈言：日
<lb ed="X" n="0249a05"/><lb ed="R001" n="0473a07"/>出光等照，下中上衆生，如來出世間，爲凡夫說實。
<lb ed="X" n="0249a06"/><lb ed="R001" n="0473a08"/>佛得究竟法，何故不說實？</p>
<lb ed="X" n="0249a07"/><lb ed="R001" n="0473a09"/><p xml:id="pX01p0249a0701">〔唐譯〕爾時，大慧復說頌言：譬如日光出，上下等
<lb ed="X" n="0249a08"/><lb ed="R001" n="0473a10"/>皆照，世間燈亦然，應爲愚說實。<anchor xml:id="nkr_note_add_0249a0801" n="0249a0801"/><anchor xml:id="beg0249a0801" n="0249a0801"/>已<anchor xml:id="end0249a0801"/>能開示法，何不
<lb ed="X" n="0249a09"/><lb ed="R001" n="0473a11"/>顯眞實？</p>
<lb ed="X" n="0249a10"/><lb ed="R001" n="0473a12"/><p xml:id="pX01p0249a1001">爾時，世尊以偈答曰：若說眞實者，彼心無眞實。譬如
<lb ed="X" n="0249a11"/><lb ed="R001" n="0473a13"/>海波浪，鏡中像及夢，一切俱時現，心境界亦然。</p>
<lb ed="X" n="0249a12"/><lb ed="R001" n="0473a14"/><p xml:id="pX01p0249a1201">〔魏譯〕爾時，世尊以偈答曰：若說眞實者，彼心無
<lb ed="X" n="0249a13"/><lb ed="R001" n="0473a15"/>眞實，譬如海波浪，鏡中像及夢，俱時而得現，心境
<lb ed="X" n="0249a14"/><lb ed="R001" n="0473a16"/>界亦然。</p>
<lb ed="X" n="0249a15"/><lb ed="R001" n="0473a17"/><p xml:id="pX01p0249a1501">〔唐譯〕爾時，世尊以頌答曰：若說眞實者，彼心無
<lb ed="X" n="0249a16"/><lb ed="R001" n="0473a18"/>眞實，譬如海波浪，鏡中像及夢，俱時而顯現，心境
<lb ed="X" n="0249a17"/><lb ed="R001" n="0473b01"/>界亦然。</p>
<lb ed="X" n="0249a18"/><lb ed="R001" n="0473b02"/><p xml:id="pX01p0249a1801">境界不具故，次第業轉生。識者識所識，意者意謂然，
<lb ed="X" n="0249a19"/><lb ed="R001" n="0473b03"/>五則以顯現，無有定次第。</p>
<lb ed="X" n="0249a20"/><lb ed="R001" n="0473b04"/><p xml:id="pX01p0249a2001">〔魏譯〕：境界不具故，是故次第現，識者識所識，意
<lb ed="X" n="0249a21"/><lb ed="R001" n="0473b05"/>者然不然。五則以現見，定中無如是。</p>
<lb ed="X" n="0249a22"/><lb ed="R001" n="0473b06"/><p xml:id="pX01p0249a2201">〔唐譯〕境界不具故，次第而轉生，識以能了知，意
<lb ed="X" n="0249a23"/><lb ed="R001" n="0473b07"/>復意謂然。五識了現境，無有定次第。</p>
<lb ed="X" n="0249a24"/><lb ed="R001" n="0473b08"/><p xml:id="pX01p0249a2401">譬如工畫師，及與畫弟子，布彩圖衆形，我說亦如是。
<pb ed="X" xml:id="X01.0008.0249b" n="0249b"/>
<lb ed="X" n="0249b01"/><lb ed="R001" n="0473b09"/>彩色本無文，非筆亦非素，爲悅衆生故，綺錯繪衆像。</p>
<lb ed="X" n="0249b02"/><lb ed="R001" n="0473b10"/><p xml:id="pX01p0249b0201">〔魏譯〕譬如巧畫師，及畫師弟子，布彩圖衆像，我
<lb ed="X" n="0249b03"/><lb ed="R001" n="0473b11"/>說法亦爾。彩色本無文，非筆亦非器，爲衆生說故，
<lb ed="X" n="0249b04"/><lb ed="R001" n="0473b12"/>綺錯畫衆像。</p>
<lb ed="X" n="0249b05"/><lb ed="R001" n="0473b13"/><p xml:id="pX01p0249b0501">〔唐譯〕譬如工畫師，及畫師弟子，布彩圖衆像，我
<lb ed="X" n="0249b06"/><lb ed="R001" n="0473b14"/>說亦如是。彩色中無文，非筆亦非素，爲悅衆生故，
<lb ed="X" n="0249b07"/><lb ed="R001" n="0473b15"/>綺煥成衆像。</p>
<lb ed="X" n="0249b08"/><lb ed="R001" n="0473b16"/><p xml:id="pX01p0249b0801">言說別施行，眞實離名字，分別應初業，脩行示眞實。
<lb ed="X" n="0249b09"/><lb ed="R001" n="0473b17"/>眞實自悟處，覺想所覺離，此爲佛子說。</p>
<lb ed="X" n="0249b10"/><lb ed="R001" n="0473b18"/><p xml:id="pX01p0249b1001">〔魏譯〕言說離眞實，眞實離名字，我得眞實處，如
<lb ed="X" n="0249b11"/><lb ed="R001" n="0474a01"/>實內身知，離覺所覺相，解如實爲說，此爲佛子說。</p>
<lb ed="X" n="0249b12"/><lb ed="R001" n="0474a02"/><p xml:id="pX01p0249b1201">〔唐譯〕言說則變異，眞實離文字，我所住實法，爲
<lb ed="X" n="0249b13"/><lb ed="R001" n="0474a03"/>諸脩行說。眞實自證處，能所分別離，此爲佛子說。</p>
<lb ed="X" n="0249b14"/><lb ed="R001" n="0474a04"/><p xml:id="pX01p0249b1401">愚者廣分別，種種皆如幻，雖見無眞實。如是種種說，
<lb ed="X" n="0249b15"/><lb ed="R001" n="0474a05"/>隨事別施設，所說非所應，於彼爲非說。</p>
<lb ed="X" n="0249b16"/><lb ed="R001" n="0474a06"/><p xml:id="pX01p0249b1601">〔魏譯〕愚者異分別，種種皆如幻，惟見非眞實。如
<lb ed="X" n="0249b17"/><lb ed="R001" n="0474a07"/>是種種說，隨事實不實，爲此人故說，於彼爲非說。</p>
<lb ed="X" n="0249b18"/><lb ed="R001" n="0474a08"/><p xml:id="pX01p0249b1801">〔唐譯〕愚夫別開演，種種皆如幻，所見不可得。如
<lb ed="X" n="0249b19"/><lb ed="R001" n="0474a09"/>是種種說，隨事而變異，所說非所應，於彼爲非說。</p>
<lb ed="X" n="0249b20"/><lb ed="R001" n="0474a10"/><p xml:id="pX01p0249b2001">彼彼諸病人，良醫隨處方，如來爲衆生，隨心應量說。
<lb ed="X" n="0249b21"/><lb ed="R001" n="0474a11"/>妄想非境界，聲聞亦非分，哀憫者所說，自覺之境界。</p>
<lb ed="X" n="0249b22"/><lb ed="R001" n="0474a12"/><p xml:id="pX01p0249b2201">〔魏譯〕彼彼諸病人，良醫隨處藥，如來爲衆生，惟
<lb ed="X" n="0249b23"/><lb ed="R001" n="0474a13"/>心應器說。妄想非境界，聲聞亦非分，諸如來世尊，
<lb ed="X" n="0249b24"/><lb ed="R001" n="0474a14"/>自覺境界說。</p>
<pb ed="X" xml:id="X01.0008.0249c" n="0249c"/>
<lb ed="X" n="0249c01"/><lb ed="R001" n="0474a15"/><p xml:id="pX01p0249c0101">〔唐譯〕譬如衆病人，良醫隨授藥，如來爲衆生，隨
<lb ed="X" n="0249c02"/><lb ed="R001" n="0474a16"/>心應量說。外道非境界，聲聞亦復然，世間依怙者，
<lb ed="X" n="0249c03"/><lb ed="R001" n="0474a17"/>證智所行處。</p>
<lb ed="X" n="0249c04"/><lb ed="R001" n="0474a18"/><p xml:id="pX01p0249c0401">復次，大慧！若菩薩摩訶薩欲知自心現量攝受及攝
<lb ed="X" n="0249c05"/><lb ed="R001" n="0474b01"/>受者妄想境界，當離羣聚習俗睡眠，初中後夜常自
<lb ed="X" n="0249c06"/><lb ed="R001" n="0474b02"/>覺悟脩行方便，當離惡見經論言說及諸聲聞緣覺
<lb ed="X" n="0249c07"/><lb ed="R001" n="0474b03"/>乘相，當通達自心現妄想之相。</p>
<lb ed="X" n="0249c08"/><lb ed="R001" n="0474b04"/><p xml:id="pX01p0249c0801">〔魏譯〕復次，大慧！若菩薩摩訶薩，欲知自心離虗
<lb ed="X" n="0249c09"/><lb ed="R001" n="0474b05"/>妄分別能取、可取境界相者，當離憒閙，離睡眠盖，
<lb ed="X" n="0249c10"/><lb ed="R001" n="0474b06"/>初夜、後夜常自覺悟，脩行方便，離諸外道一切戲
<lb ed="X" n="0249c11"/><lb ed="R001" n="0474b07"/>論，離聲聞、緣覺乘相，當通達自心現見虗妄分別
<lb ed="X" n="0249c12"/><lb ed="R001" n="0474b08"/>之相。</p>
<lb ed="X" n="0249c13"/><lb ed="R001" n="0474b09"/><p xml:id="pX01p0249c1301">〔唐譯〕復次，大慧！菩薩摩訶薩若欲了知能取、所
<lb ed="X" n="0249c14"/><lb ed="R001" n="0474b10"/>取分別境界，皆是自心之所現者，當離憒閙、昏滯、
<lb ed="X" n="0249c15"/><lb ed="R001" n="0474b11"/>睡眠，初、中、後夜勤加修習，遠離曾聞外道邪論及
<lb ed="X" n="0249c16"/><lb ed="R001" n="0474b12"/>二乘法，通達自心分別之相。</p>
<lb ed="X" n="0249c17"/><lb ed="R001" n="0474b13"/><p xml:id="pX01p0249c1701">復次，大慧！菩薩摩訶薩建立智慧相住<anchor xml:id="nkr_note_add_0249c1701" n="0249c1701"/><anchor xml:id="beg0249c1701" n="0249c1701"/>已<anchor xml:id="end0249c1701"/>，於上聖智
<lb ed="X" n="0249c18"/><lb ed="R001" n="0474b14"/>三相當勤修學。何等爲聖智三相當勤脩學？所謂無
<lb ed="X" n="0249c19"/><lb ed="R001" n="0474b15"/>所有相、一切諸佛自願處相、自覺聖智究竟之相。脩
<lb ed="X" n="0249c20"/><lb ed="R001" n="0474b16"/>行得此<anchor xml:id="nkr_note_add_0249c2001" n="0249c2001"/><anchor xml:id="beg0249c2001" n="0249c2001"/>已<anchor xml:id="end0249c2001"/>，能捨跛驢心智慧相，得最勝子第八之地，
<lb ed="X" n="0249c21"/><lb ed="R001" n="0474b17"/>則於彼上三相脩生。大慧！無所有相者，謂聲聞緣覺
<lb ed="X" n="0249c22"/><lb ed="R001" n="0474b18"/>及外道相，彼修習生。大慧！自願處相者，謂諸先佛自
<lb ed="X" n="0249c23"/><lb ed="R001" n="0475a01"/>願處脩生。大慧！自覺聖智究竟相者，一切法相無所
<lb ed="X" n="0249c24"/><lb ed="R001" n="0475a02"/>計着，得如幻三昧身，諸佛地處進趣行生。大慧！是名
<pb ed="X" xml:id="X01.0008.0250a" n="0250a"/>
<lb ed="X" n="0250a01"/><lb ed="R001" n="0475a03"/>聖智三相。若成就此聖智三相者，能到自覺聖智究
<lb ed="X" n="0250a02"/><lb ed="R001" n="0475a04"/>竟境界。是故，大慧！聖智三相當勤修學。</p>
<lb ed="X" n="0250a03"/><lb ed="R001" n="0475a05"/><p xml:id="pX01p0250a0301">〔魏譯〕復次，大慧！菩薩摩訶薩建立住持智慧心
<lb ed="X" n="0250a04"/><lb ed="R001" n="0475a06"/>相者，於上聖智三相當勤脩學。大慧！何等爲上聖
<lb ed="X" n="0250a05"/><lb ed="R001" n="0475a07"/>智三相？所謂無所有相、一切諸佛自願住持相、內
<lb ed="X" n="0250a06"/><lb ed="R001" n="0475a08"/>身聖智自覺知相。脩行此<anchor xml:id="nkr_note_add_0250a0601" n="0250a0601"/><anchor xml:id="beg0250a0601" n="0250a0601"/>已<anchor xml:id="end0250a0601"/>，能捨跛驢智慧之相，
<lb ed="X" n="0250a07"/><lb ed="R001" n="0475a09"/>得勝子第八地三相脩行。大慧！何者無所有相？謂
<lb ed="X" n="0250a08"/><lb ed="R001" n="0475a10"/>觀聲聞、緣覺、外道相。大慧！何者一切諸佛自願住
<lb ed="X" n="0250a09"/><lb ed="R001" n="0475a11"/>持相？謂諸佛本自作願住持諸法。大慧！何者內身
<lb ed="X" n="0250a10"/><lb ed="R001" n="0475a12"/>聖智自覺知相？一切法相無所執著，得如幻三昧
<lb ed="X" n="0250a11"/><lb ed="R001" n="0475a13"/>身，諸佛地處進趣脩行。大慧！是名上聖智三相。若
<lb ed="X" n="0250a12"/><lb ed="R001" n="0475a14"/>成就此三相者，能到自覺聖智境界。是故，大慧！諸
<lb ed="X" n="0250a13"/><lb ed="R001" n="0475a15"/>菩薩摩訶薩求上聖智三相者，當如是學。</p>
<lb ed="X" n="0250a14"/><lb ed="R001" n="0475a16"/><p xml:id="pX01p0250a1401">〔唐譯〕復次，大慧！菩薩摩訶薩住智慧心所住相
<lb ed="X" n="0250a15"/><lb ed="R001" n="0475a17"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0250a1501" n="0250a1501"/><anchor xml:id="beg0250a1501" n="0250a1501"/>已<anchor xml:id="end0250a1501"/>，於上聖智三相當勤脩學。何者爲三？所謂：無影
<lb ed="X" n="0250a16"/><lb ed="R001" n="0475a18"/>像相；一切諸佛願持相；自證聖智所趣相。謂脩行
<lb ed="X" n="0250a17"/><lb ed="R001" n="0475b01"/>者獲此相<anchor xml:id="nkr_note_add_0250a1701" n="0250a1701"/><anchor xml:id="beg0250a1701" n="0250a1701"/>已<anchor xml:id="end0250a1701"/>，卽捨跛驢智慧心相，入菩薩第八地，
<lb ed="X" n="0250a18"/><lb ed="R001" n="0475b02"/>於此三相脩行不捨。大慧！無影像相者，謂由慣習
<lb ed="X" n="0250a19"/><lb ed="R001" n="0475b03"/>一切二乘外道相故而得生起；一切諸佛願持相
<lb ed="X" n="0250a20"/><lb ed="R001" n="0475b04"/>者，謂由諸佛自本願力所加持故而得生起；自證
<lb ed="X" n="0250a21"/><lb ed="R001" n="0475b05"/>聖智所趣相者，謂由不取一切法相，成就如幻諸
<lb ed="X" n="0250a22"/><lb ed="R001" n="0475b06"/>三昧身，趣佛地智故而得生起。大慧！是名上聖智
<lb ed="X" n="0250a23"/><lb ed="R001" n="0475b07"/>三種相。若得此相，卽到自證聖智所行之處，汝及
<lb ed="X" n="0250a24"/><lb ed="R001" n="0475b08"/>諸菩薩摩訶薩應勤脩學。</p>
<pb ed="X" xml:id="X01.0008.0250b" n="0250b"/>
<lb ed="X" n="0250b01"/><lb ed="R001" n="0475b10"/><cb:juan fun="close" n="1a"><cb:jhead>楞伽阿<g ref="#CB02494">䟦</g>多羅寶經會譯卷第一之上</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0250b02"/>
<lb ed="X" n="0250b03"/>
<lb ed="X" n="0250b04"/>
<lb ed="X" n="0250b05"/><lb ed="R001" n="0475b12"/><cb:juan fun="open" n="1b"><cb:mulu type="卷" n="1b">第一之下</cb:mulu><cb:jhead>楞伽阿<g ref="#CB02494">䟦</g>多羅寶經會譯卷第一之下</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0250b06"/><lb ed="R001" n="0475b13"/><byline cb:type="other">明臨濟正宗中都沙門員珂會譯</byline>
<lb ed="X" n="0250b07"/><lb ed="R001" n="0475b14"/><p cb:type="head1" xml:id="pX01p0250b0701">一切佛語心品第一之下</p>
<lb ed="X" n="0250b08"/><lb ed="R001" n="0475b15"/><p xml:id="pX01p0250b0801">爾時，大慧菩薩摩訶薩知大菩薩衆心之所念，名聖
<lb ed="X" n="0250b09"/><lb ed="R001" n="0475b16"/>智事分別自性經，承一切佛威神之力而白佛言：世
<lb ed="X" n="0250b10"/><lb ed="R001" n="0475b17"/>尊！惟願爲說聖智事分別自性經百八句分別所依。</p>
<lb ed="X" n="0250b11"/><lb ed="R001" n="0475b18"/><p xml:id="pX01p0250b1101">〔魏譯〕爾時，聖者大慧菩薩知諸大菩薩摩訶薩
<lb ed="X" n="0250b12"/><lb ed="R001" n="0476a01"/>心之所念，承佛如來住持之力，問於如來名聖智
<lb ed="X" n="0250b13"/><lb ed="R001" n="0476a02"/>行分別法門體：世尊！願爲我說名聖智行分別法
<lb ed="X" n="0250b14"/><lb ed="R001" n="0476a03"/>門體，依百八句分別說。</p>
<lb ed="X" n="0250b15"/><lb ed="R001" n="0476a04"/><p xml:id="pX01p0250b1501">〔唐譯〕爾時大慧菩薩摩訶薩，知諸菩薩心之所
<lb ed="X" n="0250b16"/><lb ed="R001" n="0476a05"/>念，承一切佛威神之力，白佛言：唯願爲說百八句
<lb ed="X" n="0250b17"/><lb ed="R001" n="0476a06"/>差別所依聖智事自性法門。</p>
<lb ed="X" n="0250b18"/><lb ed="R001" n="0476a07"/><p xml:id="pX01p0250b1801">如來、應供、等正覺依此分別，說菩薩摩訶薩入自相、
<lb ed="X" n="0250b19"/><lb ed="R001" n="0476a08"/>共相、妄想自性。以分別說妄想自性故，則能善知周
<lb ed="X" n="0250b20"/><lb ed="R001" n="0476a09"/>徧觀察人、法無我，淨除妄想，照明諸地，超越一切聲
<lb ed="X" n="0250b21"/><lb ed="R001" n="0476a10"/>聞、緣覺及諸外道諸禪定樂，觀察如來不可思議所
<lb ed="X" n="0250b22"/><lb ed="R001" n="0476a11"/>行境界，畢定捨離五法自性。諸佛如來法身智慧善
<lb ed="X" n="0250b23"/><lb ed="R001" n="0476a12"/>自莊嚴，<anchor xml:id="nkr_note_orig_0250001" n="0250001"/>起幻境界，昇一切佛刹<name role="" type="person">兜率天</name>宮乃至色究
<lb ed="X" n="0250b24"/><lb ed="R001" n="0476a13"/>竟天宮，逮得如來常住法身。</p>
<pb ed="X" xml:id="X01.0008.0250c" n="0250c"/>
<lb ed="X" n="0250c01"/><lb ed="R001" n="0476a14"/><p xml:id="pX01p0250c0101">〔魏譯〕如來、應、正遍知依此百八句爲諸菩薩摩
<lb ed="X" n="0250c02"/><lb ed="R001" n="0476a15"/>訶薩分別說自相、同相、妄想分別體、脩行差別法。
<lb ed="X" n="0250c03"/><lb ed="R001" n="0476a16"/>諸菩薩善得此妄想分別自體、法行差別，能淸淨
<lb ed="X" n="0250c04"/><lb ed="R001" n="0476a17"/>人無我、法無我，善解諸地，過諸聲聞、辟支佛禪定
<lb ed="X" n="0250c05"/><lb ed="R001" n="0476a18"/>三摩<g ref="#CB02494">䟦</g>提之樂，得諸佛如來不可思議境界脩行
<lb ed="X" n="0250c06"/><lb ed="R001" n="0476b01"/>故；得離五法自體相行，入諸佛法身體眞實行故；
<lb ed="X" n="0250c07"/><lb ed="R001" n="0476b02"/>得如來法身善決定處，如幻境界所成故；一切國
<lb ed="X" n="0250c08"/><lb ed="R001" n="0476b03"/>土從<name role="" type="person">兜率天</name>、阿迦尼吒處得如來身故。</p>
<lb ed="X" n="0250c09"/><lb ed="R001" n="0476b04"/><p xml:id="pX01p0250c0901">〔唐譯〕一切如來、應、正等覺，爲諸菩薩摩訶薩墮
<lb ed="X" n="0250c10"/><lb ed="R001" n="0476b05"/>自共相者，說此妄計性差別義門。知此義<anchor xml:id="nkr_note_add_0250c1001" n="0250c1001"/><anchor xml:id="beg0250c1001" n="0250c1001"/>已<anchor xml:id="end0250c1001"/>，則能
<lb ed="X" n="0250c11"/><lb ed="R001" n="0476b06"/>淨治二無我觀，照明諸地，超越一切二乘外道三
<lb ed="X" n="0250c12"/><lb ed="R001" n="0476b07"/>昧之樂，見諸如來不可思議所行境界，畢竟捨離
<lb ed="X" n="0250c13"/><lb ed="R001" n="0476b08"/>五法自性，以一切佛法身智慧而自莊嚴，入如幻
<lb ed="X" n="0250c14"/><lb ed="R001" n="0476b09"/>境，住一切刹兜率陀宮色究竟天，成如來身。</p>
<lb ed="X" n="0250c15"/><lb ed="R001" n="0476b10"/><p xml:id="pX01p0250c1501">佛吿大慧：有一種外道，作無所有妄想計著，覺知因
<lb ed="X" n="0250c16"/><lb ed="R001" n="0476b11"/>盡，兔無角想；如兔無角，一切法亦復如是。大慧，復有
<lb ed="X" n="0250c17"/><lb ed="R001" n="0476b12"/>餘外道，見種求那極微陀羅驃，形處橫法各各差別；
<lb ed="X" n="0250c18"/><lb ed="R001" n="0476b13"/>見<anchor xml:id="nkr_note_add_0250c1801" n="0250c1801"/><anchor xml:id="beg0250c1801" n="0250c1801"/>已<anchor xml:id="end0250c1801"/>計著，無兔角橫法，作牛有角想。</p>
<lb ed="X" n="0250c19"/><lb ed="R001" n="0476b14"/><p xml:id="pX01p0250c1901">〔魏譯〕佛吿聖者大慧菩薩：有一種外道，邪見執
<lb ed="X" n="0250c20"/><lb ed="R001" n="0476b15"/>著空無所有，妄想分別智因有二：自體、無體，分別
<lb ed="X" n="0250c21"/><lb ed="R001" n="0476b16"/>兔角無；如兔角無，諸法亦無。大慧！復有餘外道，見
<lb ed="X" n="0250c22"/><lb ed="R001" n="0476b17"/>四大功德實有物；見各各有差別相，實無兔角；虗
<lb ed="X" n="0250c23"/><lb ed="R001" n="0476b18"/>妄執著妄想分別，實有牛角。</p>
<lb ed="X" n="0250c24"/><lb ed="R001" n="0477a01"/><p xml:id="pX01p0250c2401">〔唐譯〕佛言：大慧！有一類外道，見一切法隨因而
<pb ed="X" xml:id="X01.0008.0251a" n="0251a"/>
<lb ed="X" n="0251a01"/><lb ed="R001" n="0477a02"/>盡，生分別解，想兔無角，起於無見；如兔角無，一切
<lb ed="X" n="0251a02"/><lb ed="R001" n="0477a03"/>諸法悉亦如是。復有外道，見大種求那塵等諸物，
<lb ed="X" n="0251a03"/><lb ed="R001" n="0477a04"/>形量分位各差別<anchor xml:id="nkr_note_add_0251a0301" n="0251a0301"/><anchor xml:id="beg0251a0301" n="0251a0301"/>已<anchor xml:id="end0251a0301"/>，執兔無角，於此而生牛有角
<lb ed="X" n="0251a04"/><lb ed="R001" n="0477a05"/>想。</p>
<lb ed="X" n="0251a05"/><lb ed="R001" n="0477a06"/><p xml:id="pX01p0251a0501">大慧，彼墮二見不解心量，自心境界妄想增長，身受
<lb ed="X" n="0251a06"/><lb ed="R001" n="0477a07"/>用建立妄想<anchor xml:id="nkr_note_orig_0251001" n="0251001"/>根量。大慧，一切法性亦復如是，離有無
<lb ed="X" n="0251a07"/><lb ed="R001" n="0477a08"/>不應作想。大慧，若復離有無而作兔無角想，是名邪
<lb ed="X" n="0251a08"/><lb ed="R001" n="0477a09"/>想；彼因待觀故，兔無角不應作想，乃至微塵分別事
<lb ed="X" n="0251a09"/><lb ed="R001" n="0477a10"/>性悉不可得。大慧，聖境界離，不應作牛有角想。</p>
<lb ed="X" n="0251a10"/><lb ed="R001" n="0477a11"/><p xml:id="pX01p0251a1001">〔魏譯〕大慧！彼諸外道墮於二見，不知唯心，妄想
<lb ed="X" n="0251a11"/><lb ed="R001" n="0477a12"/>分別增長自心界。大慧！如身資生器世間等，唯是
<lb ed="X" n="0251a12"/><lb ed="R001" n="0477a13"/>心分別，不得分別兔角離於有無。大慧！不得分別
<lb ed="X" n="0251a13"/><lb ed="R001" n="0477a14"/>一切諸法離於有無。大慧！若有人離於有無，作如
<lb ed="X" n="0251a14"/><lb ed="R001" n="0477a15"/>是言：無有有兔角分別，不得分別無有有兔角。彼
<lb ed="X" n="0251a15"/><lb ed="R001" n="0477a16"/>人見相待因，不得分別無兔角。何以故？大慧！乃至
<lb ed="X" n="0251a16"/><lb ed="R001" n="0477a17"/>觀察微細微塵不見實事，離聖人智境界，不得分
<lb ed="X" n="0251a17"/><lb ed="R001" n="0477a18"/>別有牛角。</p>
<lb ed="X" n="0251a18"/><lb ed="R001" n="0477b01"/><p xml:id="pX01p0251a1801">〔唐譯〕大慧！彼墮二見不了唯心，但於自心增長
<lb ed="X" n="0251a19"/><lb ed="R001" n="0477b02"/>分別。大慧！身及資生器世間等，一切皆唯分別所
<lb ed="X" n="0251a20"/><lb ed="R001" n="0477b03"/>現。大慧！應知兔角離於有無，諸法悉然，勿生分別。
<lb ed="X" n="0251a21"/><lb ed="R001" n="0477b04"/>云何兔角離於有無？互因待故，分<g ref="#CB00701">㭊</g>牛角乃至微
<lb ed="X" n="0251a22"/><lb ed="R001" n="0477b05"/>塵，求其體相終不可得。聖智所行遠離彼見，是故
<lb ed="X" n="0251a23"/><lb ed="R001" n="0477b06"/>於此不應分別。</p>
<lb ed="X" n="0251a24"/><lb ed="R001" n="0477b07"/><p xml:id="pX01p0251a2401">爾時，大慧菩薩摩訶薩白佛言：世尊，得無妄想者，見
<pb ed="X" xml:id="X01.0008.0251b" n="0251b"/>
<lb ed="X" n="0251b01"/><lb ed="R001" n="0477b08"/>不生相<anchor xml:id="nkr_note_add_0251b0101" n="0251b0101"/><anchor xml:id="beg0251b0101" n="0251b0101"/>已<anchor xml:id="end0251b0101"/>，隨比思量觀察，不生妄想言無耶？</p>
<lb ed="X" n="0251b02"/><lb ed="R001" n="0477b09"/><p xml:id="pX01p0251b0201">〔魏譯〕爾時，聖者大慧菩薩摩訶薩白佛言：世尊！
<lb ed="X" n="0251b03"/><lb ed="R001" n="0477b10"/>愚痴凡夫不見分別相而比智分別，彼人見無？</p>
<lb ed="X" n="0251b04"/><lb ed="R001" n="0477b11"/><p xml:id="pX01p0251b0401">〔唐譯〕爾時大慧菩薩摩訶薩復白佛言：世尊！彼
<lb ed="X" n="0251b05"/><lb ed="R001" n="0477b12"/>豈不以妄見起相，比度觀待妄計無耶？</p>
<lb ed="X" n="0251b06"/><lb ed="R001" n="0477b13"/><p xml:id="pX01p0251b0601">佛吿大慧：非觀察不生妄想言無。所以者何？妄想者，
<lb ed="X" n="0251b07"/><lb ed="R001" n="0477b14"/>因彼生故，依彼角生妄想；以依角生妄想，是故言依
<lb ed="X" n="0251b08"/><lb ed="R001" n="0477b15"/>因故。離異、不異故，非觀察不生妄想言無角。</p>
<lb ed="X" n="0251b09"/><lb ed="R001" n="0477b16"/><p xml:id="pX01p0251b0901">〔魏譯〕佛吿聖者大慧菩薩：大慧！非觀分別心，彼
<lb ed="X" n="0251b10"/><lb ed="R001" n="0477b17"/>人無相。何以故？因虗妄分別心，依角有分別心。大
<lb ed="X" n="0251b11"/><lb ed="R001" n="0477b18"/>慧！依止虗妄角有分別心，是故依依止。因離相待
<lb ed="X" n="0251b12"/><lb ed="R001" n="0478a01"/>法，非見法，彼無角。</p>
<lb ed="X" n="0251b13"/><lb ed="R001" n="0478a02"/><p xml:id="pX01p0251b1301">〔唐譯〕佛言：不以分別起，相待以言無。何以故？彼
<lb ed="X" n="0251b14"/><lb ed="R001" n="0478a03"/>以分別爲生因故，以角分別爲其所依，所依爲因
<lb ed="X" n="0251b15"/><lb ed="R001" n="0478a04"/>離異不異，非由相待顯兔角無。</p>
<lb ed="X" n="0251b16"/><lb ed="R001" n="0478a05"/><p xml:id="pX01p0251b1601">大慧，若復妄想異角者，則不因角生；若不異者，則因
<lb ed="X" n="0251b17"/><lb ed="R001" n="0478a06"/>彼故，乃至微塵分析推求悉不可得；不異角故，彼亦
<lb ed="X" n="0251b18"/><lb ed="R001" n="0478a07"/>非性。二俱無性者，何法何故而言無耶？大慧，若無故
<lb ed="X" n="0251b19"/><lb ed="R001" n="0478a08"/>無角，觀有故言兔無角者，不應作想。大慧，不正因故
<lb ed="X" n="0251b20"/><lb ed="R001" n="0478a09"/>而說有無，二俱不成。</p>
<lb ed="X" n="0251b21"/><lb ed="R001" n="0478a10"/><p xml:id="pX01p0251b2101">〔魏譯〕大慧！若離分別心更有分別，應離角有，非
<lb ed="X" n="0251b22"/><lb ed="R001" n="0478a11"/>因角有。大慧！若不離彼分別心，彼法乃至觀察微
<lb ed="X" n="0251b23"/><lb ed="R001" n="0478a12"/>塵不見有實物。大慧！不離於心，彼法應無，以彼二
<lb ed="X" n="0251b24"/><lb ed="R001" n="0478a13"/>法有無不可得。若爾，見何等法有？何等法無？大慧！
<pb ed="X" xml:id="X01.0008.0251c" n="0251c"/>
<lb ed="X" n="0251c01"/><lb ed="R001" n="0478a14"/>若不如是見有無，不得分別有無。此義云何？見有
<lb ed="X" n="0251c02"/><lb ed="R001" n="0478a15"/>牛角，見無兔角，不得如是分別。大慧！以因不相似
<lb ed="X" n="0251c03"/><lb ed="R001" n="0478a16"/>故，有無義不成；以諸外道、凡夫、聲聞說有無義，二
<lb ed="X" n="0251c04"/><lb ed="R001" n="0478a17"/>俱不成故。</p>
<lb ed="X" n="0251c05"/><lb ed="R001" n="0478a18"/><p xml:id="pX01p0251c0501">〔唐譯〕大慧！若此分別異兔角者，則非角因；若不
<lb ed="X" n="0251c06"/><lb ed="R001" n="0478b01"/>異者，因彼而起。大慧！分析牛角乃至極微，求不可
<lb ed="X" n="0251c07"/><lb ed="R001" n="0478b02"/>得異於有角。言無角者，如是分別決定非理。二俱
<lb ed="X" n="0251c08"/><lb ed="R001" n="0478b03"/>非有，誰待於誰？若相待不成，待於有故。言兔角無，
<lb ed="X" n="0251c09"/><lb ed="R001" n="0478b04"/>不應分別不正因故。有無論者，執有執無，二俱不
<lb ed="X" n="0251c10"/><lb ed="R001" n="0478b05"/>成。</p>
<lb ed="X" n="0251c11"/><lb ed="R001" n="0478b06"/><p xml:id="pX01p0251c1101">大慧，復有餘外道，見計著色空事形處橫法，不能善
<lb ed="X" n="0251c12"/><lb ed="R001" n="0478b07"/>知虗空分齊，言色離虗空起分齊見妄想。</p>
<lb ed="X" n="0251c13"/><lb ed="R001" n="0478b08"/><p xml:id="pX01p0251c1301">〔魏譯〕大慧，復有餘外道，見色有因妄想執著形
<lb ed="X" n="0251c14"/><lb ed="R001" n="0478b09"/>相長短，見虗空無形相分齊，見諸色相異於虗空
<lb ed="X" n="0251c15"/><lb ed="R001" n="0478b10"/>有其分齊。</p>
<lb ed="X" n="0251c16"/><lb ed="R001" n="0478b11"/><p xml:id="pX01p0251c1601">〔唐譯〕大慧，復有外道，見色形狀虗空分齊而生
<lb ed="X" n="0251c17"/><lb ed="R001" n="0478b12"/>執著，言色異虗空，起於分別。</p>
<lb ed="X" n="0251c18"/><lb ed="R001" n="0478b13"/><p xml:id="pX01p0251c1801">大慧，虗空是色，隨入色種。大慧，色是虗空，持所持處
<lb ed="X" n="0251c19"/><lb ed="R001" n="0478b14"/>所建立性，色空事分別當知。大慧，四大種生時自相
<lb ed="X" n="0251c20"/><lb ed="R001" n="0478b15"/>各別，亦不住虗空，非彼無虗空。</p>
<lb ed="X" n="0251c21"/><lb ed="R001" n="0478b16"/><p xml:id="pX01p0251c2101">〔魏譯〕大慧！虗空卽是色，以色大入虗空故。大慧！
<lb ed="X" n="0251c22"/><lb ed="R001" n="0478b17"/>色卽是虗空，依此法有彼法，依彼法有此法故；以
<lb ed="X" n="0251c23"/><lb ed="R001" n="0478b18"/>依色分別虗空，以虗空分別色故。大慧！四大種生，
<lb ed="X" n="0251c24"/><lb ed="R001" n="0479a01"/>自相各別，不住虗空，而四大中非無虗空。</p>
<pb ed="X" xml:id="X01.0008.0252a" n="0252a"/>
<lb ed="X" n="0252a01"/><lb ed="R001" n="0479a02"/><p xml:id="pX01p0252a0101">〔唐譯〕大慧！虗空是色，隨入色種。大慧！色是虗空
<lb ed="X" n="0252a02"/><lb ed="R001" n="0479a03"/>能持所持建立性故，色空分齊應如是知。大慧！大
<lb ed="X" n="0252a03"/><lb ed="R001" n="0479a04"/>種生時自相各別，不住虗空中，非彼無虗空。</p>
<lb ed="X" n="0252a04"/><lb ed="R001" n="0479a05"/><p xml:id="pX01p0252a0401">如是，大慧！觀牛有角故兔無角。大慧！又牛角者析爲
<lb ed="X" n="0252a05"/><lb ed="R001" n="0479a06"/>微塵，又分別微塵刹那不住，彼何所觀故而言無耶？
<lb ed="X" n="0252a06"/><lb ed="R001" n="0479a07"/>若言觀餘物者，彼法亦然。</p>
<lb ed="X" n="0252a07"/><lb ed="R001" n="0479a08"/><p xml:id="pX01p0252a0701">〔魏譯〕大慧！兔角亦如是，因牛角有，言兔角無。大
<lb ed="X" n="0252a08"/><lb ed="R001" n="0479a09"/>慧！又，彼牛角析爲微塵，分別微塵相不可得，見彼
<lb ed="X" n="0252a09"/><lb ed="R001" n="0479a10"/>何等何等法有，何等何等法無，而言有耶？無耶？若
<lb ed="X" n="0252a10"/><lb ed="R001" n="0479a11"/>如是觀，餘法亦然。</p>
<lb ed="X" n="0252a11"/><lb ed="R001" n="0479a12"/><p xml:id="pX01p0252a1101">〔唐譯〕大慧！兔角亦爾，觀待牛角言彼角無。大慧！
<lb ed="X" n="0252a12"/><lb ed="R001" n="0479a13"/>分析牛角乃至微塵，又析彼塵其相不現，彼何所
<lb ed="X" n="0252a13"/><lb ed="R001" n="0479a14"/>待而言無耶？若待餘物，彼亦如是。</p>
<lb ed="X" n="0252a14"/><lb ed="R001" n="0479a15"/><p xml:id="pX01p0252a1401">爾時，世尊吿大慧菩薩摩訶薩言：當離兔角、牛角、虗
<lb ed="X" n="0252a15"/><lb ed="R001" n="0479a16"/>空形色異見妄想。汝等諸菩薩摩訶薩，當思惟自心
<lb ed="X" n="0252a16"/><lb ed="R001" n="0479a17"/>現妄想，隨入爲一切刹土最勝子，以自心現方便而
<lb ed="X" n="0252a17"/><lb ed="R001" n="0479a18"/>敎授之。</p>
<lb ed="X" n="0252a18"/><lb ed="R001" n="0479b01"/><p xml:id="pX01p0252a1801">〔魏譯〕爾時，佛吿聖者大慧菩薩言：大慧！汝當應
<lb ed="X" n="0252a19"/><lb ed="R001" n="0479b02"/>離兔角、牛角、虗空色異妄想見等。大慧！汝亦應爲
<lb ed="X" n="0252a20"/><lb ed="R001" n="0479b03"/>諸菩薩說離兔角等相。大慧！汝應當知自心所見
<lb ed="X" n="0252a21"/><lb ed="R001" n="0479b04"/>虗妄分別之相。大慧！汝當於諸佛國土中，爲諸佛
<lb ed="X" n="0252a22"/><lb ed="R001" n="0479b05"/>子說汝自心現見一切虗妄境界。</p>
<lb ed="X" n="0252a23"/><lb ed="R001" n="0479b06"/><p xml:id="pX01p0252a2301">〔唐譯〕大慧！汝應遠離兔角、牛角、虗空及色所有
<lb ed="X" n="0252a24"/><lb ed="R001" n="0479b07"/>分別。汝及諸菩薩摩訶薩，應常觀察自心所見分
<pb ed="X" xml:id="X01.0008.0252b" n="0252b"/>
<lb ed="X" n="0252b01"/><lb ed="R001" n="0479b08"/>別之相，於一切國土，爲諸佛子說觀察自心脩行
<lb ed="X" n="0252b02"/><lb ed="R001" n="0479b09"/>之法。</p>
<lb ed="X" n="0252b03"/><lb ed="R001" n="0479b10"/><p xml:id="pX01p0252b0301">爾時，世尊欲重宣此義，而說偈言：色等及心無，色等
<lb ed="X" n="0252b04"/><lb ed="R001" n="0479b11"/>長養心，身受用安立，識藏現衆生。心意及與識，自性
<lb ed="X" n="0252b05"/><lb ed="R001" n="0479b12"/>法有五，無我二種淨，廣說者所說。長短有無等，展轉
<lb ed="X" n="0252b06"/><lb ed="R001" n="0479b13"/>互相生，以無故成有，以有故成無。微塵分別事，不起
<lb ed="X" n="0252b07"/><lb ed="R001" n="0479b14"/>色妄想，心量安立處，惡見所不樂。覺想非境界，聲聞
<lb ed="X" n="0252b08"/><lb ed="R001" n="0479b15"/>亦復然，救世之所說，自覺之境界。</p>
<lb ed="X" n="0252b09"/><lb ed="R001" n="0479b16"/><p xml:id="pX01p0252b0901">〔魏譯〕爾時，世尊重說偈言：色於心中無，心依境
<lb ed="X" n="0252b10"/><lb ed="R001" n="0479b17"/>見有，內識衆生見，身資生住處。心意與意識，自性
<lb ed="X" n="0252b11"/><lb ed="R001" n="0479b18"/>及五法，二種無我淨，如來如是說。長短有無等，展
<lb ed="X" n="0252b12"/><lb ed="R001" n="0480a01"/>轉互相生，以無故成有，以有故成無。分別微塵體，
<lb ed="X" n="0252b13"/><lb ed="R001" n="0480a02"/>不起色妄想，但心安住處，惡見不能淨。非妄智境
<lb ed="X" n="0252b14"/><lb ed="R001" n="0480a03"/>界，聲聞亦不知，如來之所說，自覺之境界。</p>
<lb ed="X" n="0252b15"/><lb ed="R001" n="0480a04"/><p xml:id="pX01p0252b1501">〔唐譯〕爾時，世尊卽說頌言：心所見無有，唯依心
<lb ed="X" n="0252b16"/><lb ed="R001" n="0480a05"/>故起，身資所住影，衆生藏識現。心意及與識，自性
<lb ed="X" n="0252b17"/><lb ed="R001" n="0480a06"/>五種法，二無我淸淨，諸導師演說。長短共觀待，展
<lb ed="X" n="0252b18"/><lb ed="R001" n="0480a07"/>轉互相生，因有故成無，因無故成有。微塵分析事，
<lb ed="X" n="0252b19"/><lb ed="R001" n="0480a08"/>不起色分別，唯心所安立，惡見者不信。外道非行
<lb ed="X" n="0252b20"/><lb ed="R001" n="0480a09"/>處，聲聞亦復然，救世之所說，自證之境界。</p>
<lb ed="X" n="0252b21"/><lb ed="R001" n="0480a10"/><p xml:id="pX01p0252b2101">爾時大慧菩薩爲淨除自心現流故，復請如來白佛
<lb ed="X" n="0252b22"/><lb ed="R001" n="0480a11"/>言：世尊！云何淨除一切衆生自心現流？爲頓爲漸耶？</p>
<lb ed="X" n="0252b23"/><lb ed="R001" n="0480a12"/><p xml:id="pX01p0252b2301">〔魏譯〕爾時，聖者大慧菩薩摩訶薩爲淨自心現
<lb ed="X" n="0252b24"/><lb ed="R001" n="0480a13"/>流，復請如來而作是言：世尊！云何淨除自心現流？
<pb ed="X" xml:id="X01.0008.0252c" n="0252c"/>
<lb ed="X" n="0252c01"/><lb ed="R001" n="0480a14"/>爲次第淨？爲一時耶？</p>
<lb ed="X" n="0252c02"/><lb ed="R001" n="0480a15"/><p xml:id="pX01p0252c0201">〔唐譯〕爾時，大慧菩薩摩訶薩爲淨自心現流故，
<lb ed="X" n="0252c03"/><lb ed="R001" n="0480a16"/>而請佛言：世尊！云何淨諸衆生自心現流？爲漸次
<lb ed="X" n="0252c04"/><lb ed="R001" n="0480a17"/>淨？爲頓淨耶？</p>
<lb ed="X" n="0252c05"/><lb ed="R001" n="0480a18"/><p xml:id="pX01p0252c0501">佛吿大慧：漸淨非頓。如菴羅果漸熟非頓，如來淨除
<lb ed="X" n="0252c06"/><lb ed="R001" n="0480b01"/>一切衆生自心現流，亦復如是漸淨非頓。譬如陶家
<lb ed="X" n="0252c07"/><lb ed="R001" n="0480b02"/>造作諸器漸成非頓，如來淨除一切衆生自心現流，
<lb ed="X" n="0252c08"/><lb ed="R001" n="0480b03"/>亦復如是漸淨非頓。譬如大地漸生萬物非頓生也，
<lb ed="X" n="0252c09"/><lb ed="R001" n="0480b04"/>如來淨除一切衆生自心現流，亦復如是漸淨非頓。
<lb ed="X" n="0252c10"/><lb ed="R001" n="0480b05"/>譬如人學音樂書畫種種伎術漸成非頓，如來淨除
<lb ed="X" n="0252c11"/><lb ed="R001" n="0480b06"/>一切衆生自心現流，亦復如是漸成非頓。譬如明鏡
<lb ed="X" n="0252c12"/><lb ed="R001" n="0480b07"/>頓現一切無相色像，如來淨除一切衆生自心現流，
<lb ed="X" n="0252c13"/><lb ed="R001" n="0480b08"/>亦復如是頓現無相無有所有淸淨境界。如日月輪
<lb ed="X" n="0252c14"/><lb ed="R001" n="0480b09"/>頓照顯示一切色像，如來爲離自心現習氣過患衆
<lb ed="X" n="0252c15"/><lb ed="R001" n="0480b10"/>生，亦復如是頓爲顯示不思議智最勝境界。譬如藏
<lb ed="X" n="0252c16"/><lb ed="R001" n="0480b11"/>識頓分別知自心現及身安立受用境界，彼諸依佛
<lb ed="X" n="0252c17"/><lb ed="R001" n="0480b12"/>亦復如是，頓熟衆生所處境界，以脩行者安處於彼
<lb ed="X" n="0252c18"/><lb ed="R001" n="0480b13"/>色究竟天。譬如法佛所作依佛光明照耀，自覺聖趣
<lb ed="X" n="0252c19"/><lb ed="R001" n="0480b14"/>亦復如是，彼於法相有性無性惡見妄想照令除滅。</p>
<lb ed="X" n="0252c20"/><lb ed="R001" n="0480b15"/><p xml:id="pX01p0252c2001">〔魏譯〕佛吿聖者大慧菩薩摩訶薩言：大慧！淨自
<lb ed="X" n="0252c21"/><lb ed="R001" n="0480b16"/>心現流，次第漸淨非爲一時。大慧！譬如菴摩羅果，
<lb ed="X" n="0252c22"/><lb ed="R001" n="0480b17"/>漸次成熟非爲一時。大慧！衆生淸淨自心現流亦
<lb ed="X" n="0252c23"/><lb ed="R001" n="0480b18"/>復如是，漸次淸淨非爲一時。譬如陶師造作諸器，
<lb ed="X" n="0252c24"/><lb ed="R001" n="0481a01"/>漸次成就非爲一時。大慧！諸佛如來淨諸衆生自
<pb ed="X" xml:id="X01.0008.0253a" n="0253a"/>
<lb ed="X" n="0253a01"/><lb ed="R001" n="0481a02"/>心現流亦復如是，漸次而淨非一時淨。大慧！譬如
<lb ed="X" n="0253a02"/><lb ed="R001" n="0481a03"/>大地生諸樹林藥草萬物，漸次增長非一時成。大
<lb ed="X" n="0253a03"/><lb ed="R001" n="0481a04"/>慧！諸佛如來淨諸衆生自心現流亦復如是，漸次
<lb ed="X" n="0253a04"/><lb ed="R001" n="0481a05"/>而淨非一時淨。大慧！譬如有人學諸音樂歌舞書
<lb ed="X" n="0253a05"/><lb ed="R001" n="0481a06"/>畫種種伎術，漸次而解非一時知。大慧！<anchor xml:id="nkr_note_orig_0253001" n="0253001"/>諸如來淨
<lb ed="X" n="0253a06"/><lb ed="R001" n="0481a07"/>諸衆生自心現流亦復如是，漸次而淨非一時淨。
<lb ed="X" n="0253a07"/><lb ed="R001" n="0481a08"/>大慧！譬如明鏡無分別心，一時俱現一切色像。如
<lb ed="X" n="0253a08"/><lb ed="R001" n="0481a09"/>來世尊亦復如是，無有分別淨諸衆生自心現流，
<lb ed="X" n="0253a09"/><lb ed="R001" n="0481a10"/>一時淸淨非漸次淨，令住寂靜無分別處。大慧！譬
<lb ed="X" n="0253a10"/><lb ed="R001" n="0481a11"/>如日月輪相光明，一時遍照一切色像非爲前後。
<lb ed="X" n="0253a11"/><lb ed="R001" n="0481a12"/>大慧！如來世尊亦復如是，爲令衆生遠離自心煩
<lb ed="X" n="0253a12"/><lb ed="R001" n="0481a13"/>惱見熏習氣過患，一時示現不思議智最勝境界。
<lb ed="X" n="0253a13"/><lb ed="R001" n="0481a14"/>大慧！譬如阿黎耶識分別現境，自身資生器世間
<lb ed="X" n="0253a14"/><lb ed="R001" n="0481a15"/>等，一時而知非是前後。大慧！報佛如來亦復如是，
<lb ed="X" n="0253a15"/><lb ed="R001" n="0481a16"/>一時成熟諸衆生界，置究竟天淨妙宮殿脩行淸
<lb ed="X" n="0253a16"/><lb ed="R001" n="0481a17"/>淨之處。大慧！譬如法佛報佛放諸光明，有應化佛
<lb ed="X" n="0253a17"/><lb ed="R001" n="0481a18"/>照諸世間。大慧！內身聖行光明法體，照除世間有
<lb ed="X" n="0253a18"/><lb ed="R001" n="0481b01"/>無邪見亦復如是。</p>
<lb ed="X" n="0253a19"/><lb ed="R001" n="0481b02"/><p xml:id="pX01p0253a1901">〔唐譯〕佛言：大慧！漸淨非頓。如菴羅果漸熟非頓，
<lb ed="X" n="0253a20"/><lb ed="R001" n="0481b03"/>諸佛如來淨諸衆生自心現流亦復如是，漸淨非
<lb ed="X" n="0253a21"/><lb ed="R001" n="0481b04"/>頓。如陶師造器漸成非頓，諸佛如來淨諸衆生自
<lb ed="X" n="0253a22"/><lb ed="R001" n="0481b05"/>心現流亦復如是，漸而非頓。譬如大地生諸草木
<lb ed="X" n="0253a23"/><lb ed="R001" n="0481b06"/>漸生非頓，諸佛如來淨諸衆生自心現流亦復如
<lb ed="X" n="0253a24"/><lb ed="R001" n="0481b07"/>是，漸而非頓。大慧！譬如人學音樂書畫種種伎術
<pb ed="X" xml:id="X01.0008.0253b" n="0253b"/>
<lb ed="X" n="0253b01"/><lb ed="R001" n="0481b08"/>漸成非頓，諸佛如來淨諸衆生自心現流亦復如
<lb ed="X" n="0253b02"/><lb ed="R001" n="0481b09"/>是，漸而非頓。譬如明鏡頓現衆像而無分別，諸佛
<lb ed="X" n="0253b03"/><lb ed="R001" n="0481b10"/>如來淨諸衆生自心現流亦復如是，頓現一切無
<lb ed="X" n="0253b04"/><lb ed="R001" n="0481b11"/>相境界而無分別。如日月輪一時遍照一切色像，
<lb ed="X" n="0253b05"/><lb ed="R001" n="0481b12"/>諸佛如來淨諸衆生自心過習亦復如是，頓爲示
<lb ed="X" n="0253b06"/><lb ed="R001" n="0481b13"/>現不可思議諸佛如來智慧境界。譬如藏識頓現
<lb ed="X" n="0253b07"/><lb ed="R001" n="0481b14"/>於身及資生國土一切境界，報佛亦爾，於色究竟
<lb ed="X" n="0253b08"/><lb ed="R001" n="0481b15"/>天頓能成熟一切衆生令修諸行。譬如法佛頓現
<lb ed="X" n="0253b09"/><lb ed="R001" n="0481b16"/>報佛及以化佛光明照曜，自證聖境亦復如是，頓
<lb ed="X" n="0253b10"/><lb ed="R001" n="0481b17"/>現法相而爲照曜，令離一切有無惡見。</p>
<lb ed="X" n="0253b11"/><lb ed="R001" n="0481b18"/><p xml:id="pX01p0253b1101">大慧，法依佛說，一切法入自相共相，自心現習氣因，
<lb ed="X" n="0253b12"/><lb ed="R001" n="0482a01"/>相續妄相自性計著因，種種不實如幻，種種計著不
<lb ed="X" n="0253b13"/><lb ed="R001" n="0482a02"/>可得。</p>
<lb ed="X" n="0253b14"/><lb ed="R001" n="0482a03"/><p xml:id="pX01p0253b1401">〔魏譯〕復次，大慧！法佛報佛說一切法自相同相
<lb ed="X" n="0253b15"/><lb ed="R001" n="0482a04"/>故，因<anchor xml:id="nkr_note_orig_0253002" n="0253002"/>故，自心現見熏習相故，因虗妄分別戲論相
<lb ed="X" n="0253b16"/><lb ed="R001" n="0482a05"/>縛故，如所說法無如是體故。大慧！譬如幻師幻作
<lb ed="X" n="0253b17"/><lb ed="R001" n="0482a06"/>一切種種形像，諸愚痴人取以爲實，而彼諸像實
<lb ed="X" n="0253b18"/><lb ed="R001" n="0482a07"/>不可得。</p>
<lb ed="X" n="0253b19"/><lb ed="R001" n="0482a08"/><p xml:id="pX01p0253b1901">〔唐譯〕大慧！法性所流。佛說一切法自相、共相、自
<lb ed="X" n="0253b20"/><lb ed="R001" n="0482a09"/>心現習氣因相、妄計性所執因相，更相繫屬，種種
<lb ed="X" n="0253b21"/><lb ed="R001" n="0482a10"/>幻事，皆無自性。而諸衆生種種執著，取以爲實，悉
<lb ed="X" n="0253b22"/><lb ed="R001" n="0482a11"/>不可得。</p>
<lb ed="X" n="0253b23"/><lb ed="R001" n="0482a12"/><p xml:id="pX01p0253b2301">復次，大慧！計著緣起自性，生妄想自性相。大慧！如工
<lb ed="X" n="0253b24"/><lb ed="R001" n="0482a13"/>幻師依草木瓦石作種種幻，起一切衆生若干形色
<pb ed="X" xml:id="X01.0008.0253c" n="0253c"/>
<lb ed="X" n="0253c01"/><lb ed="R001" n="0482a14"/>起種種妄想，彼諸妄想亦無眞實。</p>
<lb ed="X" n="0253c02"/><lb ed="R001" n="0482a15"/><p xml:id="pX01p0253c0201">〔魏譯〕復次，大慧！虗妄法體依因緣法，執著有實
<lb ed="X" n="0253c03"/><lb ed="R001" n="0482a16"/>分別而生。大慧！如巧幻師依草木瓦石作種種事，
<lb ed="X" n="0253c04"/><lb ed="R001" n="0482a17"/>依於呪術人工之力，成就一切衆生形色身分之
<lb ed="X" n="0253c05"/><lb ed="R001" n="0482a18"/>相，名幻人像。衆生見幻種種形色，執著爲人而實
<lb ed="X" n="0253c06"/><lb ed="R001" n="0482b01"/>無人。大慧！衆生雖見以爲是人，無實人體。</p>
<lb ed="X" n="0253c07"/><lb ed="R001" n="0482b02"/><p xml:id="pX01p0253c0701">〔唐譯〕復次，大慧！妄計自性執著緣起自性起。大
<lb ed="X" n="0253c08"/><lb ed="R001" n="0482b03"/>慧！譬如幻師以幻術力，依草木瓦石幻作衆生若
<lb ed="X" n="0253c09"/><lb ed="R001" n="0482b04"/>干色像，令其見者種種分別皆無眞實。</p>
<lb ed="X" n="0253c10"/><lb ed="R001" n="0482b05"/><p xml:id="pX01p0253c1001">如是，大慧！依緣起自性起妄想，自性種種妄想，心種
<lb ed="X" n="0253c11"/><lb ed="R001" n="0482b06"/>種相，行事妄想相，計著習氣妄想。大慧！是爲妄想自
<lb ed="X" n="0253c12"/><lb ed="R001" n="0482b07"/>性相生。大慧！是名依佛說法。</p>
<lb ed="X" n="0253c13"/><lb ed="R001" n="0482b08"/><p xml:id="pX01p0253c1301">〔魏譯〕大慧！因緣法體隨心分別亦復如是，以見
<lb ed="X" n="0253c14"/><lb ed="R001" n="0482b09"/>心相種種幻故。何以故？以執著虗妄相因分別心
<lb ed="X" n="0253c15"/><lb ed="R001" n="0482b10"/>熏習故。大慧！是名分別虗妄體相。大慧！是名報佛
<lb ed="X" n="0253c16"/><lb ed="R001" n="0482b11"/>說法之相。</p>
<lb ed="X" n="0253c17"/><lb ed="R001" n="0482b12"/><p xml:id="pX01p0253c1701">〔唐譯〕大慧！此亦如是，由取著境界習氣力故，於
<lb ed="X" n="0253c18"/><lb ed="R001" n="0482b13"/>緣起性中，有妄計性種種相現，是名妄計性生。大
<lb ed="X" n="0253c19"/><lb ed="R001" n="0482b14"/>慧！是名法性所流佛說法相。</p>
<lb ed="X" n="0253c20"/><lb ed="R001" n="0482b15"/><p xml:id="pX01p0253c2001">大慧，法佛者，離心自性相，自覺聖所緣境界建立施
<lb ed="X" n="0253c21"/><lb ed="R001" n="0482b16"/>作。</p>
<lb ed="X" n="0253c22"/><lb ed="R001" n="0482b17"/><p xml:id="pX01p0253c2201">〔魏譯〕大慧！法佛說法者，離心相應體故，內證聖
<lb ed="X" n="0253c23"/><lb ed="R001" n="0482b18"/>行境界故。大慧！是名法佛說法之相。</p>
<lb ed="X" n="0253c24"/><lb ed="R001" n="0483a01"/><p xml:id="pX01p0253c2401">〔唐譯〕大慧！法性佛者，建立自證智所行離心自
<pb ed="X" xml:id="X01.0008.0254a" n="0254a"/>
<lb ed="X" n="0254a01"/><lb ed="R001" n="0483a02"/>性相。</p>
<lb ed="X" n="0254a02"/><lb ed="R001" n="0483a03"/><p xml:id="pX01p0254a0201">大慧，化佛者，說施、戒、忍、精進、禪定及心智慧，離陰、界、
<lb ed="X" n="0254a03"/><lb ed="R001" n="0483a04"/>入、解脫、識相分別觀察建立，超外道見、無色見。</p>
<lb ed="X" n="0254a04"/><lb ed="R001" n="0483a05"/><p xml:id="pX01p0254a0401">〔魏譯〕大慧！應化佛所作，應佛說施、戒、忍、精進、禪
<lb ed="X" n="0254a05"/><lb ed="R001" n="0483a06"/>定、智慧故，陰、界、入、解脫故，建立識想差別行故，說
<lb ed="X" n="0254a06"/><lb ed="R001" n="0483a07"/>諸外道無色三摩<g ref="#CB02494">䟦</g>提次第相。大慧！是名應佛所
<lb ed="X" n="0254a07"/><lb ed="R001" n="0483a08"/>作，應佛說法相。</p>
<lb ed="X" n="0254a08"/><lb ed="R001" n="0483a09"/><p xml:id="pX01p0254a0801">〔唐譯〕大慧化佛。說施、戒、忍、進、禪定、智慧、蘊、界、處
<lb ed="X" n="0254a09"/><lb ed="R001" n="0483a10"/>法，又諸解脫、諸識行相建立差別，越外道見，超無
<lb ed="X" n="0254a10"/><lb ed="R001" n="0483a11"/>色行。</p>
<lb ed="X" n="0254a11"/><lb ed="R001" n="0483a12"/><p xml:id="pX01p0254a1101">大慧，又法佛者，離攀緣，<anchor xml:id="nkr_note_orig_0254001" n="0254001"/>攀緣離，一切所作根量根滅，
<lb ed="X" n="0254a12"/><lb ed="R001" n="0483a13"/>非諸凡夫、聲聞、緣覺、外道計著我相所著境界，自覺
<lb ed="X" n="0254a13"/><lb ed="R001" n="0483a14"/>聖究竟差別相建立。是故，大慧，自覺聖究竟差別相
<lb ed="X" n="0254a14"/><lb ed="R001" n="0483a15"/>當勤脩學，自心現見應當除滅。</p>
<lb ed="X" n="0254a15"/><lb ed="R001" n="0483a16"/><p xml:id="pX01p0254a1501">〔魏譯〕復次，大慧！法佛說法者，離攀緣故，離能觀
<lb ed="X" n="0254a16"/><lb ed="R001" n="0483a17"/>所觀故，離所作相量相故。大慧！非諸凡夫、聲聞、緣
<lb ed="X" n="0254a17"/><lb ed="R001" n="0483a18"/>覺、外道境界故，以諸外道執著虗妄我相故。是故，
<lb ed="X" n="0254a18"/><lb ed="R001" n="0483b01"/>大慧！如是內身自覺脩行勝相，當如是學。大慧！汝
<lb ed="X" n="0254a19"/><lb ed="R001" n="0483b02"/>當應離見自心相以爲非實。</p>
<lb ed="X" n="0254a20"/><lb ed="R001" n="0483b03"/><p xml:id="pX01p0254a2001">〔唐譯〕復次，大慧！法性佛非所攀緣，一切所緣一
<lb ed="X" n="0254a21"/><lb ed="R001" n="0483b04"/>切所作根量等相悉皆遠離，非凡夫二乘及諸外
<lb ed="X" n="0254a22"/><lb ed="R001" n="0483b05"/>道執著我相所取境界。是故，大慧！於自證聖智勝
<lb ed="X" n="0254a23"/><lb ed="R001" n="0483b06"/>境界相當勤脩學，於自心所現分別見相當速捨
<lb ed="X" n="0254a24"/><lb ed="R001" n="0483b07"/>離。</p>
<pb ed="X" xml:id="X01.0008.0254b" n="0254b"/>
<lb ed="X" n="0254b01"/><lb ed="R001" n="0483b08"/><p xml:id="pX01p0254b0101">復次，大慧！有二種聲聞乘通分別相，謂得自覺聖差
<lb ed="X" n="0254b02"/><lb ed="R001" n="0483b09"/>別相，及性妄想自性計著相。云何得自覺聖差別相
<lb ed="X" n="0254b03"/><lb ed="R001" n="0483b10"/>聲聞？謂無常、苦、空、無我境界，眞諦離欲寂滅，息陰界
<lb ed="X" n="0254b04"/><lb ed="R001" n="0483b11"/>入自共相，外不壞相如實知，心得寂止。心寂止<anchor xml:id="nkr_note_add_0254b0401" n="0254b0401"/><anchor xml:id="beg0254b0401" n="0254b0401"/>已<anchor xml:id="end0254b0401"/>，禪
<lb ed="X" n="0254b05"/><lb ed="R001" n="0483b12"/>定解脫三昧道果正受解脫，不離習氣不思議變易
<lb ed="X" n="0254b06"/><lb ed="R001" n="0483b13"/>死，得自覺聖樂住聲聞。是名得自覺聖差別相聲聞。</p>
<lb ed="X" n="0254b07"/><lb ed="R001" n="0483b14"/><p xml:id="pX01p0254b0701">〔魏譯〕復次，大慧！聲聞乘有二種差別相，謂於內
<lb ed="X" n="0254b08"/><lb ed="R001" n="0483b15"/>身證得聖相故，執著虗妄相分別有物故。大慧！何
<lb ed="X" n="0254b09"/><lb ed="R001" n="0483b16"/>者聲聞內身證得聖相？謂無常、苦、空、無我境界故，
<lb ed="X" n="0254b10"/><lb ed="R001" n="0483b17"/>眞諦離欲寂滅故，陰、界、入故，自相同相故，內外不
<lb ed="X" n="0254b11"/><lb ed="R001" n="0483b18"/>滅相故，見如實法故，得心三昧；得心三昧<anchor xml:id="nkr_note_add_0254b1101" n="0254b1101"/><anchor xml:id="beg0254b1101" n="0254b1101"/>已<anchor xml:id="end0254b1101"/>，得禪
<lb ed="X" n="0254b12"/><lb ed="R001" n="0484a01"/>定解脫、三昧道果、三摩<g ref="#CB02494">䟦</g>提不退解脫故，<anchor xml:id="nkr_note_orig_0254002" n="0254002"/>未得不
<lb ed="X" n="0254b13"/><lb ed="R001" n="0484a02"/>可思議熏習變易死故，內身證得聖樂行法住聲
<lb ed="X" n="0254b14"/><lb ed="R001" n="0484a03"/>聞地故。大慧！是名聲聞內身證得聖相。</p>
<lb ed="X" n="0254b15"/><lb ed="R001" n="0484a04"/><p xml:id="pX01p0254b1501">〔唐譯〕復次，大慧！聲聞乘有二種差別相，所謂：自
<lb ed="X" n="0254b16"/><lb ed="R001" n="0484a05"/>證聖智殊勝相，分別執著自性相。云何自證聖智
<lb ed="X" n="0254b17"/><lb ed="R001" n="0484a06"/>殊勝相？謂：明見苦、空、無常、無我諸諦境界，離欲寂
<lb ed="X" n="0254b18"/><lb ed="R001" n="0484a07"/>滅故；於蘊、界、處，若自若共，外不壞相，如實了知故；
<lb ed="X" n="0254b19"/><lb ed="R001" n="0484a08"/>心住一境，住一境<anchor xml:id="nkr_note_add_0254b1901" n="0254b1901"/><anchor xml:id="beg0254b1901" n="0254b1901"/>已<anchor xml:id="end0254b1901"/>，獲禪、解脫、三昧、道果而得出
<lb ed="X" n="0254b20"/><lb ed="R001" n="0484a09"/>離；住自證聖智境界樂，未離習氣及不思議變易
<lb ed="X" n="0254b21"/><lb ed="R001" n="0484a10"/>死。是名聲聞乘自證聖智境界相。</p>
<lb ed="X" n="0254b22"/><lb ed="R001" n="0484a11"/><p xml:id="pX01p0254b2201">大慧！得自覺聖差別樂住菩薩摩訶薩，非滅門樂、正
<lb ed="X" n="0254b23"/><lb ed="R001" n="0484a12"/>受樂，顧憫衆生及本願不作證。大慧！是名聲聞得自
<lb ed="X" n="0254b24"/><lb ed="R001" n="0484a13"/>覺聖差別相樂，菩薩摩訶薩於彼得自覺聖差別相
<pb ed="X" xml:id="X01.0008.0254c" n="0254c"/>
<lb ed="X" n="0254c01"/><lb ed="R001" n="0484a14"/>樂，不應脩學。</p>
<lb ed="X" n="0254c02"/><lb ed="R001" n="0484a15"/><p xml:id="pX01p0254c0201">〔魏譯〕大慧！菩薩摩訶薩入諸聲聞內證聖行三
<lb ed="X" n="0254c03"/><lb ed="R001" n="0484a16"/>昧樂法，而不取寂滅空門樂，不取三摩<g ref="#CB02494">䟦</g>提樂，以
<lb ed="X" n="0254c04"/><lb ed="R001" n="0484a17"/>憐愍衆生故起本願力行，是故雖知不取爲究竟。
<lb ed="X" n="0254c05"/><lb ed="R001" n="0484a18"/>大慧！是名聲聞內身證聖脩行樂相。大慧！菩薩摩
<lb ed="X" n="0254c06"/><lb ed="R001" n="0484b01"/>訶薩應當脩行內身證聖脩行樂門而不取著。</p>
<lb ed="X" n="0254c07"/><lb ed="R001" n="0484b02"/><p xml:id="pX01p0254c0701">〔唐譯〕菩薩摩訶薩雖亦得此聖智境界，以憐愍
<lb ed="X" n="0254c08"/><lb ed="R001" n="0484b03"/>衆生故，本願所持故，不證寂滅門及三昧樂。諸菩
<lb ed="X" n="0254c09"/><lb ed="R001" n="0484b04"/>薩摩訶薩於此自證聖智樂中，不應脩學。</p>
<lb ed="X" n="0254c10"/><lb ed="R001" n="0484b05"/><p xml:id="pX01p0254c1001">大慧！云何性妄想自性計著相聲聞？所謂大種靑黃
<lb ed="X" n="0254c11"/><lb ed="R001" n="0484b06"/>赤白、堅濕煖動、非作生、自相共相，先勝善說，見<anchor xml:id="nkr_note_add_0254c1101" n="0254c1101"/><anchor xml:id="beg0254c1101" n="0254c1101"/>已<anchor xml:id="end0254c1101"/>於
<lb ed="X" n="0254c12"/><lb ed="R001" n="0484b07"/>彼起自性妄想。菩薩摩訶薩於彼應知應捨，隨入法
<lb ed="X" n="0254c13"/><lb ed="R001" n="0484b08"/>無我相、滅人無我相見，漸次諸地相續建立，是名諸
<lb ed="X" n="0254c14"/><lb ed="R001" n="0484b09"/>聲聞性妄想自性計著相。</p>
<lb ed="X" n="0254c15"/><lb ed="R001" n="0484b10"/><p xml:id="pX01p0254c1501">〔魏譯〕大慧！何者是聲聞分別有物執著虗妄相？
<lb ed="X" n="0254c16"/><lb ed="R001" n="0484b11"/>謂於四大堅濕熱動相，靑黃赤白等相故，無作者
<lb ed="X" n="0254c17"/><lb ed="R001" n="0484b12"/>而有生故，自相同相故，斟量相應阿含先勝見善
<lb ed="X" n="0254c18"/><lb ed="R001" n="0484b13"/>說故，依彼法虗妄執著以爲實有。大慧！是名聲聞
<lb ed="X" n="0254c19"/><lb ed="R001" n="0484b14"/>分別有物執著虗妄相。大慧！菩薩摩訶薩於彼聲
<lb ed="X" n="0254c20"/><lb ed="R001" n="0484b15"/>聞法應知而捨，捨<anchor xml:id="nkr_note_add_0254c2001" n="0254c2001"/><anchor xml:id="beg0254c2001" n="0254c2001"/>已<anchor xml:id="end0254c2001"/>入法無我相，入法無我相<anchor xml:id="nkr_note_add_0254c2002" n="0254c2002"/><anchor xml:id="beg0254c2002" n="0254c2002"/>已<anchor xml:id="end0254c2002"/>
<lb ed="X" n="0254c21"/><lb ed="R001" n="0484b16"/>入人無我，觀察無我相<anchor xml:id="nkr_note_add_0254c2101" n="0254c2101"/><anchor xml:id="beg0254c2101" n="0254c2101"/>已<anchor xml:id="end0254c2101"/>次第入諸地。大慧！是名
<lb ed="X" n="0254c22"/><lb ed="R001" n="0484b17"/>聲聞分別有物執著虗妄相。大慧！所言聲聞乘有
<lb ed="X" n="0254c23"/><lb ed="R001" n="0484b18"/>二種相者，我<anchor xml:id="nkr_note_add_0254c2301" n="0254c2301"/><anchor xml:id="beg0254c2301" n="0254c2301"/>已<anchor xml:id="end0254c2301"/>說竟。</p>
<lb ed="X" n="0254c24"/><lb ed="R001" n="0485a01"/><p xml:id="pX01p0254c2401">〔唐譯〕大慧！云何分別執著自性相？所謂知堅濕
<pb ed="X" xml:id="X01.0008.0255a" n="0255a"/>
<lb ed="X" n="0255a01"/><lb ed="R001" n="0485a02"/>煖動靑黃赤白，如是等法非作者生，然依敎理見
<lb ed="X" n="0255a02"/><lb ed="R001" n="0485a03"/>自共相分別執著，是名聲聞乘分別執著相。菩薩
<lb ed="X" n="0255a03"/><lb ed="R001" n="0485a04"/>摩訶薩於此法中，應知應捨離人無我見，入法無
<lb ed="X" n="0255a04"/><lb ed="R001" n="0485a05"/>我相漸住諸地。</p>
<lb ed="X" n="0255a05"/><lb ed="R001" n="0485a06"/><p xml:id="pX01p0255a0501">爾時，大慧菩薩摩訶薩白佛言：世尊，世尊所說常不
<lb ed="X" n="0255a06"/><lb ed="R001" n="0485a07"/>思議，自覺聖趣境界及第一義境界。世尊，非諸外道
<lb ed="X" n="0255a07"/><lb ed="R001" n="0485a08"/>所說常不思議因緣耶？</p>
<lb ed="X" n="0255a08"/><lb ed="R001" n="0485a09"/><p xml:id="pX01p0255a0801">〔魏譯〕爾時，聖者大慧菩薩摩訶薩復白佛言：世
<lb ed="X" n="0255a09"/><lb ed="R001" n="0485a10"/>尊！世尊所說常不可思議法，內身證聖境界法、第
<lb ed="X" n="0255a10"/><lb ed="R001" n="0485a11"/>一義法。世尊！外道亦說常不可思議因果，此義云
<lb ed="X" n="0255a11"/><lb ed="R001" n="0485a12"/>何？</p>
<lb ed="X" n="0255a12"/><lb ed="R001" n="0485a13"/><p xml:id="pX01p0255a1201">〔唐譯〕爾時，大慧菩薩摩訶薩白佛言：世尊！如來
<lb ed="X" n="0255a13"/><lb ed="R001" n="0485a14"/>所說常不思議自證聖智第一義境，將無同諸外
<lb ed="X" n="0255a14"/><lb ed="R001" n="0485a15"/>道所說常不思議作者耶？</p>
<lb ed="X" n="0255a15"/><lb ed="R001" n="0485a16"/><p xml:id="pX01p0255a1501">佛吿大慧：非諸外道因緣得常不思議。所以者何？諸
<lb ed="X" n="0255a16"/><lb ed="R001" n="0485a17"/>外道常不思議不因自相成，若常不思議不因自相
<lb ed="X" n="0255a17"/><lb ed="R001" n="0485a18"/>成者，何因顯現常不思議？復次，大慧！不思議若因自
<lb ed="X" n="0255a18"/><lb ed="R001" n="0485b01"/>相成者，彼則應常，由作者因相故，常不思議不成。</p>
<lb ed="X" n="0255a19"/><lb ed="R001" n="0485b02"/><p xml:id="pX01p0255a1901">〔魏譯〕佛吿聖者大慧菩薩言：大慧！諸外道說常
<lb ed="X" n="0255a20"/><lb ed="R001" n="0485b03"/>不可思議，因果不成。何以故？大慧！諸外道說常不
<lb ed="X" n="0255a21"/><lb ed="R001" n="0485b04"/>可思議，非因自相相應故。大慧！諸外道說常不可
<lb ed="X" n="0255a22"/><lb ed="R001" n="0485b05"/>思議，若因自相相應者，此何等法何等法了出？是
<lb ed="X" n="0255a23"/><lb ed="R001" n="0485b06"/>故外道不得言常不可思議。復次，大慧！諸外道說
<lb ed="X" n="0255a24"/><lb ed="R001" n="0485b07"/>常不可思議者，若因自相相應者，應成無常不可
<pb ed="X" xml:id="X01.0008.0255b" n="0255b"/>
<lb ed="X" n="0255b01"/><lb ed="R001" n="0485b08"/>思議，以有因相故，是故不成常不可思議。</p>
<lb ed="X" n="0255b02"/><lb ed="R001" n="0485b09"/><p xml:id="pX01p0255b0201">〔唐譯〕佛言：大慧！非諸外道作者得常不思議。所
<lb ed="X" n="0255b03"/><lb ed="R001" n="0485b10"/>以者何？諸外道常不思議，因自相不成；旣因自相
<lb ed="X" n="0255b04"/><lb ed="R001" n="0485b11"/>不成，以何顯示常不思議？大慧！外道所說常不思
<lb ed="X" n="0255b05"/><lb ed="R001" n="0485b12"/>議，若因自相成，彼則有常；但以作者爲因相故，常
<lb ed="X" n="0255b06"/><lb ed="R001" n="0485b13"/>不思議不成。</p>
<lb ed="X" n="0255b07"/><lb ed="R001" n="0485b14"/><p xml:id="pX01p0255b0701">大慧，我第一義常不思議，第一義因相成，離性非性
<lb ed="X" n="0255b08"/><lb ed="R001" n="0485b15"/>得。自覺相故有相，第一義智因故有因，離性非性故。
<lb ed="X" n="0255b09"/><lb ed="R001" n="0485b16"/>譬如無作、虗空、涅槃、滅盡故常。如是，大慧，不同外道
<lb ed="X" n="0255b10"/><lb ed="R001" n="0485b17"/>常不思議論。如是，大慧，此常不思議，諸如來自覺聖
<lb ed="X" n="0255b11"/><lb ed="R001" n="0485b18"/>智所得，<anchor xml:id="nkr_note_orig_0255001" n="0255001"/>如是故常不思議。自覺聖智所得，應當脩學。</p>
<lb ed="X" n="0255b12"/><lb ed="R001" n="0486a01"/><p xml:id="pX01p0255b1201">〔魏譯〕大慧！我說常不可思議，第一義常不可思
<lb ed="X" n="0255b13"/><lb ed="R001" n="0486a02"/>議，與第一義相因果相應，以離有無故，以內身證
<lb ed="X" n="0255b14"/><lb ed="R001" n="0486a03"/>相故，以有彼相故，以第一義智因相應故，以離有
<lb ed="X" n="0255b15"/><lb ed="R001" n="0486a04"/>無故，以非所作故，與虗空涅槃寂滅譬喩相應故，
<lb ed="X" n="0255b16"/><lb ed="R001" n="0486a05"/>是故常不可思議。是故，大慧！我說常不可思議，不
<lb ed="X" n="0255b17"/><lb ed="R001" n="0486a06"/>同外道常不可思議論。大慧！此常不可思議，諸佛
<lb ed="X" n="0255b18"/><lb ed="R001" n="0486a07"/>如來、應、正遍知實是常法，以諸佛聖智內身證得
<lb ed="X" n="0255b19"/><lb ed="R001" n="0486a08"/>故，非心、意、意識境界故。大慧！是故菩薩摩訶薩，應
<lb ed="X" n="0255b20"/><lb ed="R001" n="0486a09"/>當脩行常不可思議內身所證聖智行法。</p>
<lb ed="X" n="0255b21"/><lb ed="R001" n="0486a10"/><p xml:id="pX01p0255b2101">〔唐譯〕大慧！我第一義常不思議。第一義因相成，
<lb ed="X" n="0255b22"/><lb ed="R001" n="0486a11"/>遠離有無，自證聖智所行相故有相；第一義智爲
<lb ed="X" n="0255b23"/><lb ed="R001" n="0486a12"/>其因故有因；離有無故非作者，如虗空涅槃寂滅
<lb ed="X" n="0255b24"/><lb ed="R001" n="0486a13"/>法故常不思議。是故我說常不思議，不同外道所
<pb ed="X" xml:id="X01.0008.0255c" n="0255c"/>
<lb ed="X" n="0255c01"/><lb ed="R001" n="0486a14"/>有諍論。大慧！此常不思議，是諸如來自證聖智所
<lb ed="X" n="0255c02"/><lb ed="R001" n="0486a15"/>行眞理，是故菩薩當勤脩學。</p>
<lb ed="X" n="0255c03"/><lb ed="R001" n="0486a16"/><p xml:id="pX01p0255c0301">復次，大慧！外道常不思議，無常性異相因故，非自作
<lb ed="X" n="0255c04"/><lb ed="R001" n="0486a17"/>因相力故常。復次，大慧！諸外道常不思議，於所作性
<lb ed="X" n="0255c05"/><lb ed="R001" n="0486a18"/>非性無常見<anchor xml:id="nkr_note_add_0255c0501" n="0255c0501"/><anchor xml:id="beg0255c0501" n="0255c0501"/>已<anchor xml:id="end0255c0501"/>，思量計常。</p>
<lb ed="X" n="0255c06"/><lb ed="R001" n="0486b01"/><p xml:id="pX01p0255c0601">〔魏譯〕復次，大慧！諸外道常不可思議，無常法相
<lb ed="X" n="0255c07"/><lb ed="R001" n="0486b02"/>因相應故，是故無常；非因相而得名故，是故常法
<lb ed="X" n="0255c08"/><lb ed="R001" n="0486b03"/>不可思議。大慧！若諸外道常不可思議，見有無法
<lb ed="X" n="0255c09"/><lb ed="R001" n="0486b04"/>而言常，以彼法比智知言有常。</p>
<lb ed="X" n="0255c10"/><lb ed="R001" n="0486b05"/><p xml:id="pX01p0255c1001">〔唐譯〕復次，大慧！外道常不思議，以無常異相因
<lb ed="X" n="0255c11"/><lb ed="R001" n="0486b06"/>故常，非自相因力故常。大慧！外道常不思議，以見
<lb ed="X" n="0255c12"/><lb ed="R001" n="0486b07"/>所作法有<anchor xml:id="nkr_note_add_0255c1201" n="0255c1201"/><anchor xml:id="beg0255c1201" n="0255c1201"/>已<anchor xml:id="end0255c1201"/>還無，無常<anchor xml:id="nkr_note_add_0255c1202" n="0255c1202"/><anchor xml:id="beg0255c1202" n="0255c1202"/>已<anchor xml:id="end0255c1202"/>比知是常。</p>
<lb ed="X" n="0255c13"/><lb ed="R001" n="0486b08"/><p xml:id="pX01p0255c1301">大慧，我亦以如是因緣所作者，性非性無常；見<anchor xml:id="nkr_note_add_0255c1301" n="0255c1301"/><anchor xml:id="beg0255c1301" n="0255c1301"/>已<anchor xml:id="end0255c1301"/>，自
<lb ed="X" n="0255c14"/><lb ed="R001" n="0486b09"/>覺聖境界，說彼常無因。大慧，若復諸外道，因相成常
<lb ed="X" n="0255c15"/><lb ed="R001" n="0486b10"/>不思議，因自相性非性同於兔角。此常不思議，但言
<lb ed="X" n="0255c16"/><lb ed="R001" n="0486b11"/>說妄想，諸外道輩有如是過。所以者何？謂但言說妄
<lb ed="X" n="0255c17"/><lb ed="R001" n="0486b12"/>想同於兔角，自因相非分。</p>
<lb ed="X" n="0255c18"/><lb ed="R001" n="0486b13"/><p xml:id="pX01p0255c1801">〔魏譯〕大慧！我亦如是，卽因此法作有無見，無常
<lb ed="X" n="0255c19"/><lb ed="R001" n="0486b14"/>應常。何以故？以無因相故。復次，大慧！諸外道說：若
<lb ed="X" n="0255c20"/><lb ed="R001" n="0486b15"/>因相相，應成常不可思議。以彼外道言：因自相有
<lb ed="X" n="0255c21"/><lb ed="R001" n="0486b16"/>無故者，同於兔角。大慧！此常不可思議，諸外道等
<lb ed="X" n="0255c22"/><lb ed="R001" n="0486b17"/>但虗妄分別。何以故？以無兔角，但虗妄分別故，自
<lb ed="X" n="0255c23"/><lb ed="R001" n="0486b18"/>因相無故。</p>
<lb ed="X" n="0255c24"/><lb ed="R001" n="0487a01"/><p xml:id="pX01p0255c2401">〔唐譯〕我亦見所作法有<anchor xml:id="nkr_note_add_0255c2401" n="0255c2401"/><anchor xml:id="beg0255c2401" n="0255c2401"/>已<anchor xml:id="end0255c2401"/>還無，無常<anchor xml:id="nkr_note_add_0255c2402" n="0255c2402"/><anchor xml:id="beg0255c2402" n="0255c2402"/>已<anchor xml:id="end0255c2402"/>不？因此
<pb ed="X" xml:id="X01.0008.0256a" n="0256a"/>
<lb ed="X" n="0256a01"/><lb ed="R001" n="0487a02"/>說爲常。大慧！外道以如是因相成常不思議，此因
<lb ed="X" n="0256a02"/><lb ed="R001" n="0487a03"/>相非有，同於兔角故。常不思議唯是分別，但有言
<lb ed="X" n="0256a03"/><lb ed="R001" n="0487a04"/>說。何故彼因同於兔角？無自因相故。</p>
<lb ed="X" n="0256a04"/><lb ed="R001" n="0487a05"/><p xml:id="pX01p0256a0401">大慧，我常不思議因自覺得相故，離所作性非性故
<lb ed="X" n="0256a05"/><lb ed="R001" n="0487a06"/>常，非外性非性無常思量計常。大慧，若復外性非性
<lb ed="X" n="0256a06"/><lb ed="R001" n="0487a07"/>無常思量計常不思議常，而彼不知常不思議自因
<lb ed="X" n="0256a07"/><lb ed="R001" n="0487a08"/>之相，去得自覺聖智境界相遠，彼不應說。</p>
<lb ed="X" n="0256a08"/><lb ed="R001" n="0487a09"/><p xml:id="pX01p0256a0801">〔魏譯〕大慧！我常不可思議，唯內身證相因故，離
<lb ed="X" n="0256a09"/><lb ed="R001" n="0487a10"/>作有無法故，是故常不可思議，以無外相故，常法
<lb ed="X" n="0256a10"/><lb ed="R001" n="0487a11"/>相應故。大慧！諸外道等見無外相，比智知常不可
<lb ed="X" n="0256a11"/><lb ed="R001" n="0487a12"/>思議以爲常，彼外道等不知常不可思議自因相，
<lb ed="X" n="0256a12"/><lb ed="R001" n="0487a13"/>彼因相故，以內身聖智證境界相故。大慧！彼諸外
<lb ed="X" n="0256a13"/><lb ed="R001" n="0487a14"/>道<anchor xml:id="nkr_note_orig_0256001" n="0256001"/>外於我法不應爲說。</p>
<lb ed="X" n="0256a14"/><lb ed="R001" n="0487a15"/><p xml:id="pX01p0256a1401">〔唐譯〕大慧！我常不思議以自證爲因相，不以外
<lb ed="X" n="0256a15"/><lb ed="R001" n="0487a16"/>法有<anchor xml:id="nkr_note_add_0256a1501" n="0256a1501"/><anchor xml:id="beg0256a1501" n="0256a1501"/>已<anchor xml:id="end0256a1501"/>還無無常爲因。外道反此，曾不能知常不
<lb ed="X" n="0256a16"/><lb ed="R001" n="0487a17"/>思議自因之相，而恒在於自證聖智所行相外，此
<lb ed="X" n="0256a17"/><lb ed="R001" n="0487a18"/>不應說。</p>
<lb ed="X" n="0256a18"/><lb ed="R001" n="0487b01"/><p xml:id="pX01p0256a1801">復次，大慧！諸聲聞畏生死妄想苦而求涅槃，不知生
<lb ed="X" n="0256a19"/><lb ed="R001" n="0487b02"/>死涅槃差別，一切性妄想非性，未來諸根境界休息
<lb ed="X" n="0256a20"/><lb ed="R001" n="0487b03"/>作涅槃想，非自覺聖智趣藏識轉，是故凡愚說有三
<lb ed="X" n="0256a21"/><lb ed="R001" n="0487b04"/>乘，說心量趣無所有。是故，大慧！彼不知過去未來現
<lb ed="X" n="0256a22"/><lb ed="R001" n="0487b05"/>在諸如來自心現境界，計著外心現境界，生死輪常
<lb ed="X" n="0256a23"/><lb ed="R001" n="0487b06"/>轉。</p>
<lb ed="X" n="0256a24"/><lb ed="R001" n="0487b07"/><p xml:id="pX01p0256a2401">〔魏譯〕復次，大慧！諸聲聞、辟支佛畏生死妄想苦
<pb ed="X" xml:id="X01.0008.0256b" n="0256b"/>
<lb ed="X" n="0256b01"/><lb ed="R001" n="0487b08"/>而求涅槃，不知世間涅槃無差別故，分別一切法
<lb ed="X" n="0256b02"/><lb ed="R001" n="0487b09"/>與非法而滅諸相，不取未來境界妄取以爲涅槃，
<lb ed="X" n="0256b03"/><lb ed="R001" n="0487b10"/>不知內身證脩行法故，不知阿黎耶識轉故。大慧！
<lb ed="X" n="0256b04"/><lb ed="R001" n="0487b11"/>是故彼愚癡人說有三乘法，而不能知唯心相滅
<lb ed="X" n="0256b05"/><lb ed="R001" n="0487b12"/>得寂靜法。是故彼無智愚人，不知過去、未來、現在
<lb ed="X" n="0256b06"/><lb ed="R001" n="0487b13"/>諸佛、如來、應、正徧知自心見境界故，執著外心境
<lb ed="X" n="0256b07"/><lb ed="R001" n="0487b14"/>界故。是故，大慧！彼愚痴人於世間生死輪中常轉
<lb ed="X" n="0256b08"/><lb ed="R001" n="0487b15"/>不住。</p>
<lb ed="X" n="0256b09"/><lb ed="R001" n="0487b16"/><p xml:id="pX01p0256b0901">〔唐譯〕復次，大慧！諸聲聞畏生死妄想苦而求涅
<lb ed="X" n="0256b10"/><lb ed="R001" n="0487b17"/>槃，不知生死涅槃差別之相，一切皆是妄分別有
<lb ed="X" n="0256b11"/><lb ed="R001" n="0487b18"/>無所有故，妄計未來諸根境滅以爲涅槃，不知證
<lb ed="X" n="0256b12"/><lb ed="R001" n="0488a01"/>自智境界，轉所依藏識爲大涅槃。彼愚痴人說有
<lb ed="X" n="0256b13"/><lb ed="R001" n="0488a02"/>三乘，不說惟心無有境界。大慧！彼人不知去來現
<lb ed="X" n="0256b14"/><lb ed="R001" n="0488a03"/>在諸佛所說自心境界，取心外境，常於生死輪轉
<lb ed="X" n="0256b15"/><lb ed="R001" n="0488a04"/>不絕。</p>
<lb ed="X" n="0256b16"/><lb ed="R001" n="0488a05"/><p xml:id="pX01p0256b1601">復次，大慧！一切法不生，是過去、未來、現在諸如來所
<lb ed="X" n="0256b17"/><lb ed="R001" n="0488a06"/>說。所以者何？謂自心現性非性，離有非有生故。大慧！
<lb ed="X" n="0256b18"/><lb ed="R001" n="0488a07"/>一切性不生，一切法如兔馬等角，是愚痴凡夫不覺
<lb ed="X" n="0256b19"/><lb ed="R001" n="0488a08"/>妄想自性妄想故。大慧！一切法不生，自覺聖智趣境
<lb ed="X" n="0256b20"/><lb ed="R001" n="0488a09"/>界者，一切性自性相不生，非彼愚夫妄想二境界自
<lb ed="X" n="0256b21"/><lb ed="R001" n="0488a10"/>性，身財建立趣自性相。大慧！藏識攝所攝相轉，愚夫
<lb ed="X" n="0256b22"/><lb ed="R001" n="0488a11"/>墮生住滅二見，希望一切性生有非有妄想生，非聖
<lb ed="X" n="0256b23"/><lb ed="R001" n="0488a12"/>賢也。大慧！於彼應當脩學。</p>
<lb ed="X" n="0256b24"/><lb ed="R001" n="0488a13"/><p xml:id="pX01p0256b2401">〔魏譯〕復次，大慧！過去、未來、現在一切諸佛，皆說
<pb ed="X" xml:id="X01.0008.0256c" n="0256c"/>
<lb ed="X" n="0256c01"/><lb ed="R001" n="0488a14"/>諸法不生。何以故？謂自心見有無法故，若離有無，
<lb ed="X" n="0256c02"/><lb ed="R001" n="0488a15"/>諸法不生故。是故，大慧！一切法不生。大慧！一切法
<lb ed="X" n="0256c03"/><lb ed="R001" n="0488a16"/>如兔、馬、驢、駝角等。大慧！愚痴凡夫妄想分別分別
<lb ed="X" n="0256c04"/><lb ed="R001" n="0488a17"/>諸法，是故一切諸法不生。大慧！一切諸法自體相
<lb ed="X" n="0256c05"/><lb ed="R001" n="0488a18"/>不生，是內身證聖智境界故，非諸凡夫自體分別
<lb ed="X" n="0256c06"/><lb ed="R001" n="0488b01"/>二境界故。大慧！是阿黎耶識身資生器世間去來
<lb ed="X" n="0256c07"/><lb ed="R001" n="0488b02"/>自體相故，見能取可取轉故，諸凡夫墮於生住滅
<lb ed="X" n="0256c08"/><lb ed="R001" n="0488b03"/>二相心故，分別諸法生有無故。大慧！汝應知如是
<lb ed="X" n="0256c09"/><lb ed="R001" n="0488b04"/>法故。</p>
<lb ed="X" n="0256c10"/><lb ed="R001" n="0488b05"/><p xml:id="pX01p0256c1001">〔唐譯〕復次，大慧！去來現在諸如來，說一切法不
<lb ed="X" n="0256c11"/><lb ed="R001" n="0488b06"/>生。何以故？自心所見非有性故，離有無生故，如兔
<lb ed="X" n="0256c12"/><lb ed="R001" n="0488b07"/>馬等角。凡愚妄取，唯自證聖智所行之處，非諸愚
<lb ed="X" n="0256c13"/><lb ed="R001" n="0488b08"/>夫二分別境。大慧！身及資生器世間等，一切皆是
<lb ed="X" n="0256c14"/><lb ed="R001" n="0488b09"/>藏識影像，所取能取二種相現。彼諸愚夫墮生住
<lb ed="X" n="0256c15"/><lb ed="R001" n="0488b10"/>滅二見中故，於中妄起有無分別。大慧！汝於此義
<lb ed="X" n="0256c16"/><lb ed="R001" n="0488b11"/>當勤脩學。</p>
<lb ed="X" n="0256c17"/><lb ed="R001" n="0488b12"/><p xml:id="pX01p0256c1701">復次，大慧！有五無間種性。云何爲五？謂聲聞乘無間
<lb ed="X" n="0256c18"/><lb ed="R001" n="0488b13"/>種性、緣覺乘無間種性、如來乘無間種性、不定種性、
<lb ed="X" n="0256c19"/><lb ed="R001" n="0488b14"/>各別種性。</p>
<lb ed="X" n="0256c20"/><lb ed="R001" n="0488b15"/><p xml:id="pX01p0256c2001">〔魏譯〕復次，大慧！我說五種乘性證法。何等爲五？
<lb ed="X" n="0256c21"/><lb ed="R001" n="0488b16"/>一者、聲聞乘性證法，二者、辟支佛乘性證法，三者、
<lb ed="X" n="0256c22"/><lb ed="R001" n="0488b17"/>如來乘性證法，四者、不定乘性證法，五者、無性證
<lb ed="X" n="0256c23"/><lb ed="R001" n="0488b18"/>法。</p>
<lb ed="X" n="0256c24"/><lb ed="R001" n="0489a01"/><p xml:id="pX01p0256c2401">〔唐譯〕復次，大慧！有五種種性。何等爲五？謂：聲聞
<pb ed="X" xml:id="X01.0008.0257a" n="0257a"/>
<lb ed="X" n="0257a01"/><lb ed="R001" n="0489a02"/>乘種性、緣覺乘種性、如來乘種性、不定種性、無種
<lb ed="X" n="0257a02"/><lb ed="R001" n="0489a03"/>性。</p>
<lb ed="X" n="0257a03"/><lb ed="R001" n="0489a04"/><p xml:id="pX01p0257a0301">云何知聲聞乘無間種性？若聞說得陰、界、入自共相
<lb ed="X" n="0257a04"/><lb ed="R001" n="0489a05"/>斷，知時擧身毛孔熈怡欣悅，及樂脩相智，不脩緣起
<lb ed="X" n="0257a05"/><lb ed="R001" n="0489a06"/>發悟之相，是名聲聞乘無間種性。聲聞無間見第八
<lb ed="X" n="0257a06"/><lb ed="R001" n="0489a07"/>地，起煩惱斷、習煩惱不斷，不度不思議變易死、度分
<lb ed="X" n="0257a07"/><lb ed="R001" n="0489a08"/>段死，正師子吼：我生<anchor xml:id="nkr_note_add_0257a0701" n="0257a0701"/><anchor xml:id="beg0257a0701" n="0257a0701"/>已<anchor xml:id="end0257a0701"/>盡，梵行<anchor xml:id="nkr_note_add_0257a0702" n="0257a0702"/><anchor xml:id="beg0257a0702" n="0257a0702"/>已<anchor xml:id="end0257a0702"/>立，不受後有。如實
<lb ed="X" n="0257a08"/><lb ed="R001" n="0489a09"/>知脩習人無我，乃至得般涅槃覺。</p>
<lb ed="X" n="0257a09"/><lb ed="R001" n="0489a10"/><p xml:id="pX01p0257a0901">〔魏譯〕大慧！何者聲聞乘性證法？謂說陰界入法
<lb ed="X" n="0257a10"/><lb ed="R001" n="0489a11"/>故，說自相同相證智法故，彼身毛孔熈怡欣悅樂
<lb ed="X" n="0257a11"/><lb ed="R001" n="0489a12"/>脩相智，不脩因緣不相離相故。大慧！是名聲聞乘
<lb ed="X" n="0257a12"/><lb ed="R001" n="0489a13"/>性證法故。彼聲聞人邪見證智，離起麤煩惱，不離
<lb ed="X" n="0257a13"/><lb ed="R001" n="0489a14"/>無明熏習煩惱，見<anchor xml:id="nkr_note_add_0257a1301" n="0257a1301"/><anchor xml:id="beg0257a1301" n="0257a1301"/>己<anchor xml:id="end0257a1301"/>身證相，謂初地中乃至五地
<lb ed="X" n="0257a14"/><lb ed="R001" n="0489a15"/>六地，離諸煩惱同<anchor xml:id="nkr_note_add_0257a1401" n="0257a1401"/><anchor xml:id="beg0257a1401" n="0257a1401"/>己<anchor xml:id="end0257a1401"/>所離故，熏習無明煩惱故，墮
<lb ed="X" n="0257a15"/><lb ed="R001" n="0489a16"/>不可思議變易死故，而作是言：我生<anchor xml:id="nkr_note_add_0257a1501" n="0257a1501"/><anchor xml:id="beg0257a1501" n="0257a1501"/>已<anchor xml:id="end0257a1501"/>盡，梵行<anchor xml:id="nkr_note_add_0257a1502" n="0257a1502"/><anchor xml:id="beg0257a1502" n="0257a1502"/>已<anchor xml:id="end0257a1502"/>
<lb ed="X" n="0257a16"/><lb ed="R001" n="0489a17"/>立，所作<anchor xml:id="nkr_note_add_0257a1601" n="0257a1601"/><anchor xml:id="beg0257a1601" n="0257a1601"/>已<anchor xml:id="end0257a1601"/>辦，不受後有。如是等得入人無我，乃至
<lb ed="X" n="0257a17"/><lb ed="R001" n="0489a18"/>生心以爲得涅槃故。</p>
<lb ed="X" n="0257a18"/><lb ed="R001" n="0489b01"/><p xml:id="pX01p0257a1801">〔唐譯〕大慧！云何知是聲聞乘種性？若聞說於蘊、
<lb ed="X" n="0257a19"/><lb ed="R001" n="0489b02"/>界、處自相、共相，若知、若證，擧身毛竪，心樂脩習，於
<lb ed="X" n="0257a20"/><lb ed="R001" n="0489b03"/>緣起相不樂觀察，應知此是聲聞乘種性。彼於自
<lb ed="X" n="0257a21"/><lb ed="R001" n="0489b04"/>乘見所證<anchor xml:id="nkr_note_add_0257a2101" n="0257a2101"/><anchor xml:id="beg0257a2101" n="0257a2101"/>已<anchor xml:id="end0257a2101"/>，於五、六地斷煩惱結，不斷煩惱習，住
<lb ed="X" n="0257a22"/><lb ed="R001" n="0489b05"/>不思議死，正師子吼言：我生<anchor xml:id="nkr_note_add_0257a2201" n="0257a2201"/><anchor xml:id="beg0257a2201" n="0257a2201"/>已<anchor xml:id="end0257a2201"/>盡，梵行<anchor xml:id="nkr_note_add_0257a2202" n="0257a2202"/><anchor xml:id="beg0257a2202" n="0257a2202"/>已<anchor xml:id="end0257a2202"/>立，所作
<lb ed="X" n="0257a23"/><lb ed="R001" n="0489b06"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0257a2301" n="0257a2301"/><anchor xml:id="beg0257a2301" n="0257a2301"/>已<anchor xml:id="end0257a2301"/>辦，不受後有。脩習人無我，乃至生於得涅槃覺。</p>
<lb ed="X" n="0257a24"/><lb ed="R001" n="0489b07"/><p xml:id="pX01p0257a2401">大慧！各別無間者，我、人、衆生、壽命、長養、士夫，彼諸衆
<pb ed="X" xml:id="X01.0008.0257b" n="0257b"/>
<lb ed="X" n="0257b01"/><lb ed="R001" n="0489b08"/>生作如是覺求般涅槃。復有異外道說，悉由作者見
<lb ed="X" n="0257b02"/><lb ed="R001" n="0489b09"/>一切性<anchor xml:id="nkr_note_add_0257b0201" n="0257b0201"/><anchor xml:id="beg0257b0201" n="0257b0201"/>已<anchor xml:id="end0257b0201"/>，言此是般涅槃，作如是覺法無我見非分，
<lb ed="X" n="0257b03"/><lb ed="R001" n="0489b10"/>彼無解脫。大慧！此諸聲聞乘無間外道種性不出出
<lb ed="X" n="0257b04"/><lb ed="R001" n="0489b11"/>覺，爲轉彼惡見故應當脩學。</p>
<lb ed="X" n="0257b05"/><lb ed="R001" n="0489b12"/><p xml:id="pX01p0257b0501">〔魏譯〕大慧！復有餘外道，求證涅槃而作是言：覺
<lb ed="X" n="0257b06"/><lb ed="R001" n="0489b13"/>知我、人、衆生、壽命、作者、受者、丈夫以爲涅槃。大慧！
<lb ed="X" n="0257b07"/><lb ed="R001" n="0489b14"/>復有餘外道，見一切諸法依因而有，生涅槃心故。
<lb ed="X" n="0257b08"/><lb ed="R001" n="0489b15"/>大慧！彼諸外道無涅槃解脫，以不見法無我故。大
<lb ed="X" n="0257b09"/><lb ed="R001" n="0489b16"/>慧！是名聲聞乘外道性，於非離處而生離想。大慧！
<lb ed="X" n="0257b10"/><lb ed="R001" n="0489b17"/>汝應轉此邪見，脩行如實行故。</p>
<lb ed="X" n="0257b11"/><lb ed="R001" n="0489b18"/><p xml:id="pX01p0257b1101">〔唐譯〕大慧！復有衆生求證涅槃，言能覺知我人
<lb ed="X" n="0257b12"/><lb ed="R001" n="0490a01"/>衆生養者取者，此是涅槃。復有說言，見一切法因
<lb ed="X" n="0257b13"/><lb ed="R001" n="0490a02"/>作者有，此是涅槃。大慧！彼無解脫，以未能見法無
<lb ed="X" n="0257b14"/><lb ed="R001" n="0490a03"/>我故，此是聲聞乘及外道種性，於未出中生出離
<lb ed="X" n="0257b15"/><lb ed="R001" n="0490a04"/>想，應勤脩習捨此惡見。</p>
<lb ed="X" n="0257b16"/><lb ed="R001" n="0490a05"/><p xml:id="pX01p0257b1601">大慧！緣覺乘無間種性者，若聞說各別緣無間，擧身
<lb ed="X" n="0257b17"/><lb ed="R001" n="0490a06"/>毛竪悲泣流淚，不相近緣所有不著，種種自身種種
<lb ed="X" n="0257b18"/><lb ed="R001" n="0490a07"/>神通，若合若離種種變化，聞說是時其心隨入。若知
<lb ed="X" n="0257b19"/><lb ed="R001" n="0490a08"/>彼緣覺乘無間種性<anchor xml:id="nkr_note_add_0257b1901" n="0257b1901"/><anchor xml:id="beg0257b1901" n="0257b1901"/>已<anchor xml:id="end0257b1901"/>，隨順爲說緣覺之乘，是名緣
<lb ed="X" n="0257b20"/><lb ed="R001" n="0490a09"/>覺乘無間種性相。</p>
<lb ed="X" n="0257b21"/><lb ed="R001" n="0490a10"/><p xml:id="pX01p0257b2101">〔魏譯〕大慧！何者辟支佛乘性證法？謂聞說緣覺
<lb ed="X" n="0257b22"/><lb ed="R001" n="0490a11"/>證法，擧身毛竪悲泣流淚，不樂憒閙故；觀察諸因
<lb ed="X" n="0257b23"/><lb ed="R001" n="0490a12"/>緣法故；不著諸因緣法故；聞說自身種種神通，若
<lb ed="X" n="0257b24"/><lb ed="R001" n="0490a13"/>離若合種種變化，其心隨入故。大慧！是名緣覺乘
<pb ed="X" xml:id="X01.0008.0257c" n="0257c"/>
<lb ed="X" n="0257c01"/><lb ed="R001" n="0490a14"/>性證法，汝當應知隨順緣覺說。</p>
<lb ed="X" n="0257c02"/><lb ed="R001" n="0490a15"/><p xml:id="pX01p0257c0201">〔唐譯〕大慧！云何知是緣覺乘種性？謂若聞說緣
<lb ed="X" n="0257c03"/><lb ed="R001" n="0490a16"/>覺乘法，擧身毛竪，悲泣流淚，離憒閙緣，無所染著。
<lb ed="X" n="0257c04"/><lb ed="R001" n="0490a17"/>有時聞說現種種身，或聚或散，神通變化，其心信
<lb ed="X" n="0257c05"/><lb ed="R001" n="0490a18"/>受，無所違逆。當知此是緣覺乘種性，應爲其說緣
<lb ed="X" n="0257c06"/><lb ed="R001" n="0490b01"/>覺乘法。</p>
<lb ed="X" n="0257c07"/><lb ed="R001" n="0490b02"/><p xml:id="pX01p0257c0701">大慧，彼如來乘無間種性有四種，謂自性法無間種
<lb ed="X" n="0257c08"/><lb ed="R001" n="0490b03"/>性、離自性法無間種性、得自覺聖無間種性、外刹殊
<lb ed="X" n="0257c09"/><lb ed="R001" n="0490b04"/>勝無間種性。大慧，若聞此四事一一說時，及說自心
<lb ed="X" n="0257c10"/><lb ed="R001" n="0490b05"/>現身財建立不思議境界時，心不驚怖者，是名如來
<lb ed="X" n="0257c11"/><lb ed="R001" n="0490b06"/>乘無間種性相。</p>
<lb ed="X" n="0257c12"/><lb ed="R001" n="0490b07"/><p xml:id="pX01p0257c1201">〔魏譯〕大慧！何者如來乘性證法？大慧！如來乘性
<lb ed="X" n="0257c13"/><lb ed="R001" n="0490b08"/>證法有四種。何者爲四？一者、證實法性；二者、離實
<lb ed="X" n="0257c14"/><lb ed="R001" n="0490b09"/>法證性；三者、自身內證聖智性；四者、外諸國土勝
<lb ed="X" n="0257c15"/><lb ed="R001" n="0490b10"/>妙莊嚴證法性。大慧！若聞說此一一法時，但阿黎
<lb ed="X" n="0257c16"/><lb ed="R001" n="0490b11"/>耶心見外身所依資生器世間不可思議境界，不
<lb ed="X" n="0257c17"/><lb ed="R001" n="0490b12"/>驚不怖不畏者，大慧！當知是證如來乘性人。大慧！
<lb ed="X" n="0257c18"/><lb ed="R001" n="0490b13"/>是名如來乘性證法人相。</p>
<lb ed="X" n="0257c19"/><lb ed="R001" n="0490b14"/><p xml:id="pX01p0257c1901">〔唐譯〕大慧！如來乘種性所證法有三種，所謂：自
<lb ed="X" n="0257c20"/><lb ed="R001" n="0490b15"/>性無自性法、內身自證聖智法、外諸佛刹廣大法。
<lb ed="X" n="0257c21"/><lb ed="R001" n="0490b16"/>大慧！若有聞說此一一法，及自心所現身財建立
<lb ed="X" n="0257c22"/><lb ed="R001" n="0490b17"/>阿賴耶識不思議境，不驚、不怖、不畏，當知此是如
<lb ed="X" n="0257c23"/><lb ed="R001" n="0490b18"/>來乘性。</p>
<lb ed="X" n="0257c24"/><lb ed="R001" n="0491a01"/><p xml:id="pX01p0257c2401">大慧！不定種性者，謂說彼三種時，隨說而入隨彼而
<pb ed="X" xml:id="X01.0008.0258a" n="0258a"/>
<lb ed="X" n="0258a01"/><lb ed="R001" n="0491a02"/>成。大慧！此是初治地者，謂種性建立，爲超入無所有
<lb ed="X" n="0258a02"/><lb ed="R001" n="0491a03"/>地故作是建立。彼自覺藏者，自煩惱習淨見法無我，
<lb ed="X" n="0258a03"/><lb ed="R001" n="0491a04"/>得三昧樂住聲聞，當得如來最勝之身。</p>
<lb ed="X" n="0258a04"/><lb ed="R001" n="0491a05"/><p xml:id="pX01p0258a0401">〔魏譯〕大慧！何者不定乘性證法？大慧！若人聞說
<lb ed="X" n="0258a05"/><lb ed="R001" n="0491a06"/>此三種法，於一一中有所樂者，隨順爲說。大慧！說
<lb ed="X" n="0258a06"/><lb ed="R001" n="0491a07"/>三乘者，爲發起脩行地故；說諸性差別非究竟地，
<lb ed="X" n="0258a07"/><lb ed="R001" n="0491a08"/>爲欲建立畢竟能取寂靜之地故。大慧！彼三種人，
<lb ed="X" n="0258a08"/><lb ed="R001" n="0491a09"/>離煩惱障熏習得淸淨故，見法無我得三昧樂行
<lb ed="X" n="0258a09"/><lb ed="R001" n="0491a10"/>故，聲聞緣覺畢竟證得如來法身故。</p>
<lb ed="X" n="0258a10"/><lb ed="R001" n="0491a11"/><p xml:id="pX01p0258a1001">〔唐譯〕大慧！不定種性者，謂聞說彼三種法時，隨
<lb ed="X" n="0258a11"/><lb ed="R001" n="0491a12"/>生信解而順脩學。大慧！爲初治地人而說種性，欲
<lb ed="X" n="0258a12"/><lb ed="R001" n="0491a13"/>令其入無影像地，作此建立。大慧！彼住三昧樂聲
<lb ed="X" n="0258a13"/><lb ed="R001" n="0491a14"/>聞，若能證知自所依識，見法無我，淨煩惱習，畢竟
<lb ed="X" n="0258a14"/><lb ed="R001" n="0491a15"/>常得如來之身。</p>
<lb ed="X" n="0258a15"/><lb ed="R001" n="0491a16"/><p xml:id="pX01p0258a1501">爾時，世尊欲重宣此義，而說偈言：須陀槃那果，往來
<lb ed="X" n="0258a16"/><lb ed="R001" n="0491a17"/>及不還，逮得阿羅漢，是等心惑亂。</p>
<lb ed="X" n="0258a17"/><lb ed="R001" n="0491a18"/><p xml:id="pX01p0258a1701">〔魏譯〕爾時，世尊重說偈言：逆流修無漏，往來及
<lb ed="X" n="0258a18"/><lb ed="R001" n="0491b01"/>不還，應供阿羅漢，是等心亂惑。</p>
<lb ed="X" n="0258a19"/><lb ed="R001" n="0491b02"/><p xml:id="pX01p0258a1901">〔唐譯〕爾時，世尊卽說頌言：預流一來果，不還阿
<lb ed="X" n="0258a20"/><lb ed="R001" n="0491b03"/>羅漢，是等諸聖人，其心悉迷惑。</p>
<lb ed="X" n="0258a21"/><lb ed="R001" n="0491b04"/><p xml:id="pX01p0258a2101">三乘與一乘，非乘我所說，愚夫少智慧，諸聖遠離寂。</p>
<lb ed="X" n="0258a22"/><lb ed="R001" n="0491b05"/><p xml:id="pX01p0258a2201">〔魏譯：〕我說於三乘，一乘及非乘，諸聖如實解，凡
<lb ed="X" n="0258a23"/><lb ed="R001" n="0491b06"/>夫不能知。</p>
<lb ed="X" n="0258a24"/><lb ed="R001" n="0491b07"/><p xml:id="pX01p0258a2401">〔唐譯〕我所立三乘，一乘及非乘，爲愚夫少智，樂
<pb ed="X" xml:id="X01.0008.0258b" n="0258b"/>
<lb ed="X" n="0258b01"/><lb ed="R001" n="0491b08"/>寂諸聖說。</p>
<lb ed="X" n="0258b02"/><lb ed="R001" n="0491b09"/><p xml:id="pX01p0258b0201">第一義法門，遠離於二敎，住於無所有，何建立三乘？</p>
<lb ed="X" n="0258b03"/><lb ed="R001" n="0491b10"/><p xml:id="pX01p0258b0301">〔魏譯〕第一義法門，遠離於二敎，建立於三乘，爲
<lb ed="X" n="0258b04"/><lb ed="R001" n="0491b11"/>住寂靜處。</p>
<lb ed="X" n="0258b05"/><lb ed="R001" n="0491b12"/><p xml:id="pX01p0258b0501">〔唐譯〕第一義法門，遠離於二取，住於無境界，何
<lb ed="X" n="0258b06"/><lb ed="R001" n="0491b13"/>建立三乘？</p>
<lb ed="X" n="0258b07"/><lb ed="R001" n="0491b14"/><p xml:id="pX01p0258b0701">諸禪無量等，無色三摩提，受想悉寂滅，亦無有心量。</p>
<lb ed="X" n="0258b08"/><lb ed="R001" n="0491b15"/><p xml:id="pX01p0258b0801">〔魏譯〕諸禪及無量，無色三摩提，無想定滅盡，亦
<lb ed="X" n="0258b09"/><lb ed="R001" n="0491b16"/>皆心中無。</p>
<lb ed="X" n="0258b10"/><lb ed="R001" n="0491b17"/><p xml:id="pX01p0258b1001">〔唐譯〕諸禪及無量，無色三摩提，乃至滅受想，唯
<lb ed="X" n="0258b11"/><lb ed="R001" n="0491b18"/>心不可得。</p>
<lb ed="X" n="0258b12"/><lb ed="R001" n="0492a01"/><p xml:id="pX01p0258b1201">大慧，彼一闡提非一闡提，世間解脫誰轉？大慧，一闡
<lb ed="X" n="0258b13"/><lb ed="R001" n="0492a02"/>提有二種：一者、捨一切善根，及於無始衆生發願。云
<lb ed="X" n="0258b14"/><lb ed="R001" n="0492a03"/>何捨一切善根？謂謗菩薩藏及作惡言。此非隨順修
<lb ed="X" n="0258b15"/><lb ed="R001" n="0492a04"/>多羅、毗尼、解脫之說，捨一切善根故不般涅槃。</p>
<lb ed="X" n="0258b16"/><lb ed="R001" n="0492a05"/><p xml:id="pX01p0258b1601">〔魏譯〕大慧！何者無性乘？謂一闡提。大慧！一闡提
<lb ed="X" n="0258b17"/><lb ed="R001" n="0492a06"/>者，無涅槃性。何以故？於解脫中，不生信心，不入涅
<lb ed="X" n="0258b18"/><lb ed="R001" n="0492a07"/>槃。大慧！一闡提者，有二種。何等爲二？一者、焚燒一
<lb ed="X" n="0258b19"/><lb ed="R001" n="0492a08"/>切善根；二者、憐愍一切衆生，作盡一切衆生界願。
<lb ed="X" n="0258b20"/><lb ed="R001" n="0492a09"/>大慧！云何焚燒一切善根？謂謗菩薩藏，作如是言：
<lb ed="X" n="0258b21"/><lb ed="R001" n="0492a10"/>彼非隨順修多羅、毗尼、解脫說。捨諸善根，是故不
<lb ed="X" n="0258b22"/><lb ed="R001" n="0492a11"/>得涅槃。</p>
<lb ed="X" n="0258b23"/><lb ed="R001" n="0492a12"/><p xml:id="pX01p0258b2301">〔唐譯〕復次，大慧！此中一闡提，何故於解脫中不
<lb ed="X" n="0258b24"/><lb ed="R001" n="0492a13"/>生欲樂？大慧！以捨一切善根故，爲無始衆生起願
<pb ed="X" xml:id="X01.0008.0258c" n="0258c"/>
<lb ed="X" n="0258c01"/><lb ed="R001" n="0492a14"/>故。云何捨一切善根？謂謗菩薩藏言：此非隨順契
<lb ed="X" n="0258c02"/><lb ed="R001" n="0492a15"/>經調伏解脫之說。作是語時，善根悉斷，不入涅槃。</p>
<lb ed="X" n="0258c03"/><lb ed="R001" n="0492a16"/><p xml:id="pX01p0258c0301">二者、菩薩本自願方便故，非不般涅槃一切衆生而
<lb ed="X" n="0258c04"/><lb ed="R001" n="0492a17"/>般涅槃。大慧！彼般涅槃，是名不般涅槃法相，此亦到
<lb ed="X" n="0258c05"/><lb ed="R001" n="0492a18"/>一闡提趣。</p>
<lb ed="X" n="0258c06"/><lb ed="R001" n="0492b01"/><p xml:id="pX01p0258c0601">〔魏譯〕大慧！憐愍衆生作盡衆生界願者，是爲菩
<lb ed="X" n="0258c07"/><lb ed="R001" n="0492b02"/>薩。大慧！菩薩方便作願：若諸衆生不入涅槃者，我
<lb ed="X" n="0258c08"/><lb ed="R001" n="0492b03"/>亦不入涅槃。是故菩薩摩訶薩不入涅槃。大慧！是
<lb ed="X" n="0258c09"/><lb ed="R001" n="0492b04"/>名二種一闡提無涅槃性。以是義故，決定取一闡
<lb ed="X" n="0258c10"/><lb ed="R001" n="0492b05"/>提行。</p>
<lb ed="X" n="0258c11"/><lb ed="R001" n="0492b06"/><p xml:id="pX01p0258c1101">〔唐譯〕云何爲無始衆生起願？謂諸菩薩以本願
<lb ed="X" n="0258c12"/><lb ed="R001" n="0492b07"/>方便，願一切衆生悉入涅槃，若一衆生未涅槃者，
<lb ed="X" n="0258c13"/><lb ed="R001" n="0492b08"/>我終不入此，亦住一闡提趣。此是無涅槃種性相。</p>
<lb ed="X" n="0258c14"/><lb ed="R001" n="0492b09"/><p xml:id="pX01p0258c1401">大慧白佛言：世尊！此中云何畢竟不般涅槃？佛吿大
<lb ed="X" n="0258c15"/><lb ed="R001" n="0492b10"/>慧：菩薩一闡提者，知一切法本來般涅槃<anchor xml:id="nkr_note_add_0258c1501" n="0258c1501"/><anchor xml:id="beg0258c1501" n="0258c1501"/>已<anchor xml:id="end0258c1501"/>，畢竟不
<lb ed="X" n="0258c16"/><lb ed="R001" n="0492b11"/>般涅槃，而非捨一切善根一闡提也。大慧！捨一切善
<lb ed="X" n="0258c17"/><lb ed="R001" n="0492b12"/>根一闡提者，復以如來神力故，或時善根生。所以者
<lb ed="X" n="0258c18"/><lb ed="R001" n="0492b13"/>何？謂如來不捨一切衆生故。以是故，菩薩一闡提不
<lb ed="X" n="0258c19"/><lb ed="R001" n="0492b14"/>般涅槃。</p>
<lb ed="X" n="0258c20"/><lb ed="R001" n="0492b15"/><p xml:id="pX01p0258c2001">〔魏譯〕大慧菩薩白佛言：世尊！此二種一闡提，何
<lb ed="X" n="0258c21"/><lb ed="R001" n="0492b16"/>等一闡提常不入涅槃？佛吿大慧：菩薩摩訶薩一
<lb ed="X" n="0258c22"/><lb ed="R001" n="0492b17"/>闡提常不入涅槃。何以故？以能善知一切諸法本
<lb ed="X" n="0258c23"/><lb ed="R001" n="0492b18"/>來涅槃，是故不入涅槃。非捨一切善根闡提。何以
<lb ed="X" n="0258c24"/><lb ed="R001" n="0493a01"/>故？大慧！彼捨一切善根闡提，若値諸佛善知識等，
<pb ed="X" xml:id="X01.0008.0259a" n="0259a"/>
<lb ed="X" n="0259a01"/><lb ed="R001" n="0493a02"/>發菩提心生諸善根，便證涅槃。何以故？大慧！諸佛
<lb ed="X" n="0259a02"/><lb ed="R001" n="0493a03"/>如來不捨一切諸衆生故。是故大慧！菩薩一闡提
<lb ed="X" n="0259a03"/><lb ed="R001" n="0493a04"/>常不入涅槃。</p>
<lb ed="X" n="0259a04"/><lb ed="R001" n="0493a05"/><p xml:id="pX01p0259a0401">〔唐譯〕大慧菩薩言：世尊！此中何者畢竟不入涅
<lb ed="X" n="0259a05"/><lb ed="R001" n="0493a06"/>槃？佛言：大慧！彼菩薩一闡提，知一切法本來涅槃，
<lb ed="X" n="0259a06"/><lb ed="R001" n="0493a07"/>畢竟不入，非捨善根。何以故？捨善根一闡提，以佛
<lb ed="X" n="0259a07"/><lb ed="R001" n="0493a08"/>威力故，或時善根生。所以者何？佛於一切衆生無
<lb ed="X" n="0259a08"/><lb ed="R001" n="0493a09"/>捨時故。是故菩薩一闡提不入涅槃。</p>
<lb ed="X" n="0259a09"/><lb ed="R001" n="0493a10"/><p xml:id="pX01p0259a0901">復次，大慧！菩薩摩訶薩當善三自性。云何三自性？謂
<lb ed="X" n="0259a10"/><lb ed="R001" n="0493a11"/>妄想自性、緣起自性、成自性。</p>
<lb ed="X" n="0259a11"/><lb ed="R001" n="0493a12"/><p xml:id="pX01p0259a1101">〔魏譯〕復次，大慧！菩薩摩訶薩當善知三法自體
<lb ed="X" n="0259a12"/><lb ed="R001" n="0493a13"/>相。大慧！何等三法自體相？一者、虗妄分別名字相，
<lb ed="X" n="0259a13"/><lb ed="R001" n="0493a14"/>二者、因緣法體自相相，三者、第一義諦法體相。</p>
<lb ed="X" n="0259a14"/><lb ed="R001" n="0493a15"/><p xml:id="pX01p0259a1401">〔唐譯〕復次，大慧！菩薩摩訶薩當善知三自性相。
<lb ed="X" n="0259a15"/><lb ed="R001" n="0493a16"/>何者爲三？所謂：妄計自性。緣起自性。圓成自性。</p>
<lb ed="X" n="0259a16"/><lb ed="R001" n="0493a17"/><p xml:id="pX01p0259a1601">大慧，妄想自性從相生。大慧白佛言：世尊，云何妄想
<lb ed="X" n="0259a17"/><lb ed="R001" n="0493a18"/>自性從相生？佛吿大慧：緣起自性，事相相行顯現。事
<lb ed="X" n="0259a18"/><lb ed="R001" n="0493b01"/>相相計着，有二種妄想自性，如來應供等正覺之所
<lb ed="X" n="0259a19"/><lb ed="R001" n="0493b02"/>建立，謂名相計著相及事相計着相。名相計著相者，
<lb ed="X" n="0259a20"/><lb ed="R001" n="0493b03"/>謂內外法計著；事相計着相者，謂卽彼如是內外自
<lb ed="X" n="0259a21"/><lb ed="R001" n="0493b04"/>共相計着。是名二種妄想自性相。若依、若緣生，是名
<lb ed="X" n="0259a22"/><lb ed="R001" n="0493b05"/>緣起。</p>
<lb ed="X" n="0259a23"/><lb ed="R001" n="0493b06"/><p xml:id="pX01p0259a2301">〔魏譯〕大慧！何者虗妄分別名字相？謂從名字虗
<lb ed="X" n="0259a24"/><lb ed="R001" n="0493b07"/>妄分別一切法相，是名虗妄分別名字之相。大慧！
<pb ed="X" xml:id="X01.0008.0259b" n="0259b"/>
<lb ed="X" n="0259b01"/><lb ed="R001" n="0493b08"/>何者因緣法體自相相？大慧！因緣法體自相相者，
<lb ed="X" n="0259b02"/><lb ed="R001" n="0493b09"/>從境界事生故。大慧！因緣法體境界事相，諸佛、如
<lb ed="X" n="0259b03"/><lb ed="R001" n="0493b10"/>來、應、正徧知，說虗妄分別差別有二種。何等爲二
<lb ed="X" n="0259b04"/><lb ed="R001" n="0493b11"/>種？一者、妄執名字戲論分別，二者、妄執名字相分
<lb ed="X" n="0259b05"/><lb ed="R001" n="0493b12"/>別境界相事相。大慧！何者妄執名字相境界相事
<lb ed="X" n="0259b06"/><lb ed="R001" n="0493b13"/>相？謂卽彼內外法自相同相。大慧！是名因緣法體
<lb ed="X" n="0259b07"/><lb ed="R001" n="0493b14"/>二種自相相，以依彼法觀彼法生故。大慧！是名因
<lb ed="X" n="0259b08"/><lb ed="R001" n="0493b15"/>緣法體自相相。</p>
<lb ed="X" n="0259b09"/><lb ed="R001" n="0493b16"/><p xml:id="pX01p0259b0901">〔唐譯〕大慧，妄計自性從相生。云何從相生？謂彼
<lb ed="X" n="0259b10"/><lb ed="R001" n="0493b17"/>依緣起事相種類顯現，生計着故。大慧，彼計着事
<lb ed="X" n="0259b11"/><lb ed="R001" n="0493b18"/>相，有二種妄計性生，是諸如來之所演說，謂名相
<lb ed="X" n="0259b12"/><lb ed="R001" n="0494a01"/>計着相、事相計着相。大慧，事計着相者，謂計着內
<lb ed="X" n="0259b13"/><lb ed="R001" n="0494a02"/>外法；相計着相者，謂卽彼內外法中計着自共相。
<lb ed="X" n="0259b14"/><lb ed="R001" n="0494a03"/>是名二種妄計自性相。大慧，從所依、所緣起，是緣
<lb ed="X" n="0259b15"/><lb ed="R001" n="0494a04"/>起性。</p>
<lb ed="X" n="0259b16"/><lb ed="R001" n="0494a05"/><p xml:id="pX01p0259b1601">云何成自性？謂離名相事相妄想聖智所得，及自覺
<lb ed="X" n="0259b17"/><lb ed="R001" n="0494a06"/>聖智趣所行境界，是名成自性如來藏心。</p>
<lb ed="X" n="0259b18"/><lb ed="R001" n="0494a07"/><p xml:id="pX01p0259b1801">〔魏譯〕大慧！何者第一義諦法體相？謂諸佛如來
<lb ed="X" n="0259b19"/><lb ed="R001" n="0494a08"/>離名字相、境界相、事相相、聖智脩行境界行處。大
<lb ed="X" n="0259b20"/><lb ed="R001" n="0494a09"/>慧！是名第一義諦相諸佛如來藏心。</p>
<lb ed="X" n="0259b21"/><lb ed="R001" n="0494a10"/><p xml:id="pX01p0259b2101">〔唐譯〕何者圓成自性？謂離名相事相一切分別，
<lb ed="X" n="0259b22"/><lb ed="R001" n="0494a11"/>自證聖智所行眞如。大慧！此是圓成自性如來藏
<lb ed="X" n="0259b23"/><lb ed="R001" n="0494a12"/>心。</p>
<lb ed="X" n="0259b24"/><lb ed="R001" n="0494a13"/><p xml:id="pX01p0259b2401">爾時，世尊欲重宣此義，而說偈言：名相覺想，自性二
<pb ed="X" xml:id="X01.0008.0259c" n="0259c"/>
<lb ed="X" n="0259c01"/><lb ed="R001" n="0494a14"/>相，正智如如，是則成相。</p>
<lb ed="X" n="0259c02"/><lb ed="R001" n="0494a15"/><p xml:id="pX01p0259c0201">〔魏譯〕爾時，世尊重說偈言：名相分別事，及法有
<lb ed="X" n="0259c03"/><lb ed="R001" n="0494a16"/>二相，眞如正妙智，是第一義相。</p>
<lb ed="X" n="0259c04"/><lb ed="R001" n="0494a17"/><p xml:id="pX01p0259c0401">〔唐譯〕爾時，世尊卽說頌言：名相分別，二自性相，
<lb ed="X" n="0259c05"/><lb ed="R001" n="0494a18"/>正智眞如，是圓成性。</p>
<lb ed="X" n="0259c06"/><lb ed="R001" n="0494b01"/><p xml:id="pX01p0259c0601">大慧！是名觀察五法自性相經，自覺聖智趣所行境
<lb ed="X" n="0259c07"/><lb ed="R001" n="0494b02"/>界。汝等諸菩薩摩訶薩，應當脩學。</p>
<lb ed="X" n="0259c08"/><lb ed="R001" n="0494b03"/><p xml:id="pX01p0259c0801">〔魏譯〕大慧！是名觀察五法自相法門，諸佛菩薩
<lb ed="X" n="0259c09"/><lb ed="R001" n="0494b04"/>修行內證境界之相，汝及諸菩薩應如是學。</p>
<lb ed="X" n="0259c10"/><lb ed="R001" n="0494b05"/><p xml:id="pX01p0259c1001">〔唐譯〕大慧！是名觀察五法自性相法門，自證聖
<lb ed="X" n="0259c11"/><lb ed="R001" n="0494b06"/>智所行境界。汝及諸菩薩摩訶薩，當勤修學。</p>
<lb ed="X" n="0259c12"/><lb ed="R001" n="0494b07"/><p xml:id="pX01p0259c1201">復次，大慧！菩薩摩訶薩善觀二種無我相。云何二種
<lb ed="X" n="0259c13"/><lb ed="R001" n="0494b08"/>無我相？謂人無我及法無我。云何人無我？謂離我我
<lb ed="X" n="0259c14"/><lb ed="R001" n="0494b09"/>所陰界入聚，無知業愛生眼色等，攝受計著生識一
<lb ed="X" n="0259c15"/><lb ed="R001" n="0494b10"/>切諸根，自心現器身藏，自妄想相施設顯示。</p>
<lb ed="X" n="0259c16"/><lb ed="R001" n="0494b11"/><p xml:id="pX01p0259c1601">〔魏譯〕復次，大慧！菩薩摩訶薩應當善觀二無我
<lb ed="X" n="0259c17"/><lb ed="R001" n="0494b12"/>相。大慧！何等二種？一者、人無我智；二者、法無我智。
<lb ed="X" n="0259c18"/><lb ed="R001" n="0494b13"/>云何人無我智？謂離我、我所陰界入聚故，無智業
<lb ed="X" n="0259c19"/><lb ed="R001" n="0494b14"/>愛生故，依眼色等虗妄執著故，自心現見一切諸
<lb ed="X" n="0259c20"/><lb ed="R001" n="0494b15"/>根器身屋宅故，自心分別分別故，分別分別識故。</p>
<lb ed="X" n="0259c21"/><lb ed="R001" n="0494b16"/><p xml:id="pX01p0259c2101">〔唐譯〕復次，大慧！菩薩摩訶薩當善觀察二無我
<lb ed="X" n="0259c22"/><lb ed="R001" n="0494b17"/>相。何者爲二？所謂：人無我相，法無我相。大慧！何者
<lb ed="X" n="0259c23"/><lb ed="R001" n="0494b18"/>是人無我相？謂：蘊、界、處離我、我所，無知愛業之所
<lb ed="X" n="0259c24"/><lb ed="R001" n="0495a01"/>生起，眼等識生，取於色等而生計著。又，自心所見
<pb ed="X" xml:id="X01.0008.0260a" n="0260a"/>
<lb ed="X" n="0260a01"/><lb ed="R001" n="0495a02"/>身器世間，皆是藏心之所顯現，刹那相續，變壞不
<lb ed="X" n="0260a02"/><lb ed="R001" n="0495a03"/>停。</p>
<lb ed="X" n="0260a03"/><lb ed="R001" n="0495a04"/><p xml:id="pX01p0260a0301">如河流、如種子、如燈、如風、如雲，刹那展轉壞，躁動如
<lb ed="X" n="0260a04"/><lb ed="R001" n="0495a05"/>猿猴，樂不淨處如飛蠅，無厭足如風火，無始虗僞習
<lb ed="X" n="0260a05"/><lb ed="R001" n="0495a06"/>氣因如汲水輪，生死趣有輪種種身色，如幻術神呪
<lb ed="X" n="0260a06"/><lb ed="R001" n="0495a07"/>機發像起，善彼相知，是名人無我智。</p>
<lb ed="X" n="0260a07"/><lb ed="R001" n="0495a08"/><p xml:id="pX01p0260a0701">〔魏譯〕如河流、種子、燈焰、風雲，念念展轉，前後差
<lb ed="X" n="0260a08"/><lb ed="R001" n="0495a09"/>別；輕躁動轉，如猿、猴、蠅等；愛樂不淨境界處故，無
<lb ed="X" n="0260a09"/><lb ed="R001" n="0495a10"/>厭足如火故，因無始來戲論境界熏習故，猶如轆
<lb ed="X" n="0260a10"/><lb ed="R001" n="0495a11"/>轤、車輪、機關；於三界中生種種色、種種身，如幻起
<lb ed="X" n="0260a11"/><lb ed="R001" n="0495a12"/>屍。大慧！如是觀諸法相巧方便智，是名善知人無
<lb ed="X" n="0260a12"/><lb ed="R001" n="0495a13"/>我智境界之相。</p>
<lb ed="X" n="0260a13"/><lb ed="R001" n="0495a14"/><p xml:id="pX01p0260a1301">〔唐譯〕如河流、如種子、如燈焰、如迅風、如浮雲，躁
<lb ed="X" n="0260a14"/><lb ed="R001" n="0495a15"/>動不安如猿猴，樂不淨處如飛蠅，不知厭足如猛
<lb ed="X" n="0260a15"/><lb ed="R001" n="0495a16"/>火。無始虗僞習氣爲因，諸有趣中流轉不息，如汲
<lb ed="X" n="0260a16"/><lb ed="R001" n="0495a17"/>水輪。種種色身威儀進止，譬如死屍呪力故行，亦
<lb ed="X" n="0260a17"/><lb ed="R001" n="0495a18"/>如木人因機運動。若能於此善知其相，是名人無
<lb ed="X" n="0260a18"/><lb ed="R001" n="0495b01"/>我智。</p>
<lb ed="X" n="0260a19"/><lb ed="R001" n="0495b02"/><p xml:id="pX01p0260a1901">云何法無我智？謂覺陰、界、入妄想相自性。如陰、界、入
<lb ed="X" n="0260a20"/><lb ed="R001" n="0495b03"/>離我、我所，陰、界、入積聚因業愛繩縛，展轉相緣生無
<lb ed="X" n="0260a21"/><lb ed="R001" n="0495b04"/>動搖；諸法亦爾，離自共相、不實妄想相。妄想力是凡
<lb ed="X" n="0260a22"/><lb ed="R001" n="0495b05"/>夫生，非聖賢也，心、意、識五法自性離故。</p>
<lb ed="X" n="0260a23"/><lb ed="R001" n="0495b06"/><p xml:id="pX01p0260a2301">〔魏譯〕大慧！何者法無我智？謂如實分別陰、界、入
<lb ed="X" n="0260a24"/><lb ed="R001" n="0495b07"/>相。大慧！菩薩觀察陰、界、入等，無我、我所；陰、界、入聚，
<pb ed="X" xml:id="X01.0008.0260b" n="0260b"/>
<lb ed="X" n="0260b01"/><lb ed="R001" n="0495b08"/>因業、愛、繩遞共相縛，因緣生故，無我、無作者。大慧！
<lb ed="X" n="0260b02"/><lb ed="R001" n="0495b09"/>陰、界、入等，離同相、異相故，依不實相分別得名；愚
<lb ed="X" n="0260b03"/><lb ed="R001" n="0495b10"/>癡凡夫妄想分別以爲有故，非證實者見以爲有。
<lb ed="X" n="0260b04"/><lb ed="R001" n="0495b11"/>大慧！菩薩如是觀察心、意、意識五法體相，一切離
<lb ed="X" n="0260b05"/><lb ed="R001" n="0495b12"/>故，諸因緣無，是名善知諸法無我智境界相。</p>
<lb ed="X" n="0260b06"/><lb ed="R001" n="0495b13"/><p xml:id="pX01p0260b0601">〔唐譯〕大慧！云何爲法無我智？謂知蘊、界、處是妄
<lb ed="X" n="0260b07"/><lb ed="R001" n="0495b14"/>計性。如蘊、界、處離我、我所，唯共積聚愛業繩縛，互
<lb ed="X" n="0260b08"/><lb ed="R001" n="0495b15"/>爲緣起無能作者；蘊等亦爾，離自共相，虗妄分別
<lb ed="X" n="0260b09"/><lb ed="R001" n="0495b16"/>種種相現，愚夫分別非諸聖者。如是觀察一切諸
<lb ed="X" n="0260b10"/><lb ed="R001" n="0495b17"/>法，離心、意、意識五法自性，是名菩薩摩訶薩法無
<lb ed="X" n="0260b11"/><lb ed="R001" n="0495b18"/>我智。</p>
<lb ed="X" n="0260b12"/><lb ed="R001" n="0496a01"/><p xml:id="pX01p0260b1201">大慧，菩薩摩訶薩，當善分別一切法無我。善法無我
<lb ed="X" n="0260b13"/><lb ed="R001" n="0496a02"/>菩薩摩訶薩，不久當得初地菩薩無所有觀地相，觀
<lb ed="X" n="0260b14"/><lb ed="R001" n="0496a03"/>察開覺歡喜；次第漸進，超九地相，得法雲地；於彼建
<lb ed="X" n="0260b15"/><lb ed="R001" n="0496a04"/>立無量寶莊嚴大寶蓮花王像、大寶宮殿，幻自性境
<lb ed="X" n="0260b16"/><lb ed="R001" n="0496a05"/>界脩習生，於彼而坐；同一像類諸最勝子眷屬圍繞，
<lb ed="X" n="0260b17"/><lb ed="R001" n="0496a06"/>從一切佛刹來，佛手灌頂，如轉輪聖王太子灌頂；超
<lb ed="X" n="0260b18"/><lb ed="R001" n="0496a07"/>佛子地，到自覺聖智法趣，當得如來自在法身；見法
<lb ed="X" n="0260b19"/><lb ed="R001" n="0496a08"/>無我故，是名法無我相。汝等諸菩薩摩訶薩，應當修
<lb ed="X" n="0260b20"/><lb ed="R001" n="0496a09"/>學。</p>
<lb ed="X" n="0260b21"/><lb ed="R001" n="0496a10"/><p xml:id="pX01p0260b2101">〔魏譯〕大慧！菩薩善知諸法無我<anchor xml:id="nkr_note_add_0260b2101" n="0260b2101"/><anchor xml:id="beg0260b2101" n="0260b2101"/>已<anchor xml:id="end0260b2101"/>，觀察眞如修
<lb ed="X" n="0260b22"/><lb ed="R001" n="0496a11"/>寂靜行，不久當得初歡喜地；善能觀察歡喜地<anchor xml:id="nkr_note_add_0260b2201" n="0260b2201"/><anchor xml:id="beg0260b2201" n="0260b2201"/>已<anchor xml:id="end0260b2201"/>，
<lb ed="X" n="0260b23"/><lb ed="R001" n="0496a12"/>如是諸地次第轉明，乃至得證法雲之地。菩薩住
<lb ed="X" n="0260b24"/><lb ed="R001" n="0496a13"/>彼法雲地<anchor xml:id="nkr_note_add_0260b2401" n="0260b2401"/><anchor xml:id="beg0260b2401" n="0260b2401"/>已<anchor xml:id="end0260b2401"/>，無量諸寶間錯莊嚴，大蓮花王座大
<pb ed="X" xml:id="X01.0008.0260c" n="0260c"/>
<lb ed="X" n="0260c01"/><lb ed="R001" n="0496a14"/>寶宮殿，如實業幻境界所生而坐其上，一切同行
<lb ed="X" n="0260c02"/><lb ed="R001" n="0496a15"/>諸佛子等恭敬圍繞，十方諸佛申手灌頂授於佛
<lb ed="X" n="0260c03"/><lb ed="R001" n="0496a16"/>位，如轉輪王灌太子頂過佛子地；過佛子地<anchor xml:id="nkr_note_add_0260c0301" n="0260c0301"/><anchor xml:id="beg0260c0301" n="0260c0301"/>已<anchor xml:id="end0260c0301"/>，觀
<lb ed="X" n="0260c04"/><lb ed="R001" n="0496a17"/>諸佛法如實修行，於諸法中而得自在；得自在<anchor xml:id="nkr_note_add_0260c0401" n="0260c0401"/><anchor xml:id="beg0260c0401" n="0260c0401"/>已<anchor xml:id="end0260c0401"/>，
<lb ed="X" n="0260c05"/><lb ed="R001" n="0496a18"/>名得如來無上法身，以見法無我故。大慧！是名如
<lb ed="X" n="0260c06"/><lb ed="R001" n="0496b01"/>實法無我相。大慧！汝及諸菩薩應如是學。</p>
<lb ed="X" n="0260c07"/><lb ed="R001" n="0496b02"/><p xml:id="pX01p0260c0701">〔唐譯〕得此智<anchor xml:id="nkr_note_add_0260c0701" n="0260c0701"/><anchor xml:id="beg0260c0701" n="0260c0701"/>已<anchor xml:id="end0260c0701"/>，知無境界，了諸地相，卽入初地，
<lb ed="X" n="0260c08"/><lb ed="R001" n="0496b03"/>心生歡喜，次第漸進，乃至善慧及以法雲，諸有所
<lb ed="X" n="0260c09"/><lb ed="R001" n="0496b04"/>作皆悉<anchor xml:id="nkr_note_add_0260c0901" n="0260c0901"/><anchor xml:id="beg0260c0901" n="0260c0901"/>已<anchor xml:id="end0260c0901"/>辦。住是地<anchor xml:id="nkr_note_add_0260c0902" n="0260c0902"/><anchor xml:id="beg0260c0902" n="0260c0902"/>已<anchor xml:id="end0260c0902"/>，有大寶蓮花王衆寶莊嚴，
<lb ed="X" n="0260c10"/><lb ed="R001" n="0496b05"/>於其花上有寶宮殿狀如蓮花，菩薩往修幻性法
<lb ed="X" n="0260c11"/><lb ed="R001" n="0496b06"/>門之所成就而坐其上，同行佛子前後圍繞，一切
<lb ed="X" n="0260c12"/><lb ed="R001" n="0496b07"/>佛刹所有如來皆舒其手，如轉輪王子灌頂之法
<lb ed="X" n="0260c13"/><lb ed="R001" n="0496b08"/>而灌其頂，超佛子地，獲自證法，成就如來自在法
<lb ed="X" n="0260c14"/><lb ed="R001" n="0496b09"/>身。大慧！是名見法無我相，汝及諸菩薩摩訶薩應
<lb ed="X" n="0260c15"/><lb ed="R001" n="0496b10"/>勤修學。</p>
<lb ed="X" n="0260c16"/><lb ed="R001" n="0496b11"/><p xml:id="pX01p0260c1601">爾時大慧菩薩摩訶薩，復白佛言：世尊！建立誹謗相，
<lb ed="X" n="0260c17"/><lb ed="R001" n="0496b12"/>惟願說之。令我及諸菩薩摩訶薩，離建立誹謗二邊
<lb ed="X" n="0260c18"/><lb ed="R001" n="0496b13"/>惡見，疾得阿耨多羅三藐三菩提。覺<anchor xml:id="nkr_note_add_0260c1801" n="0260c1801"/><anchor xml:id="beg0260c1801" n="0260c1801"/>已<anchor xml:id="end0260c1801"/>，離常建立，斷
<lb ed="X" n="0260c19"/><lb ed="R001" n="0496b14"/>誹謗見，不謗正法。</p>
<lb ed="X" n="0260c20"/><lb ed="R001" n="0496b15"/><p xml:id="pX01p0260c2001">〔魏譯〕爾時，聖者大慧菩薩復白佛言：世尊！世尊
<lb ed="X" n="0260c21"/><lb ed="R001" n="0496b16"/>有無謗相，願爲我說。世尊！我及諸菩薩摩訶薩，若
<lb ed="X" n="0260c22"/><lb ed="R001" n="0496b17"/>聞得離有無邪見，速得阿耨多羅三藐三菩提。得
<lb ed="X" n="0260c23"/><lb ed="R001" n="0496b18"/>阿耨多羅三藐三菩提<anchor xml:id="nkr_note_add_0260c2301" n="0260c2301"/><anchor xml:id="beg0260c2301" n="0260c2301"/>已<anchor xml:id="end0260c2301"/>，遠離斷常邪見建立，便
<lb ed="X" n="0260c24"/><lb ed="R001" n="0497a01"/>能建立諸佛正法。</p>
<pb ed="X" xml:id="X01.0008.0261a" n="0261a"/>
<lb ed="X" n="0261a01"/><lb ed="R001" n="0497a02"/><p xml:id="pX01p0261a0101">〔唐譯〕爾時，大慧菩薩摩訶薩復白佛言：世尊！願
<lb ed="X" n="0261a02"/><lb ed="R001" n="0497a03"/>說建立誹謗相，令我及諸菩薩摩訶薩離此惡見，
<lb ed="X" n="0261a03"/><lb ed="R001" n="0497a04"/>疾得阿耨多羅三藐三菩提。得菩提<anchor xml:id="nkr_note_add_0261a0301" n="0261a0301"/><anchor xml:id="beg0261a0301" n="0261a0301"/>已<anchor xml:id="end0261a0301"/>，破建立常
<lb ed="X" n="0261a04"/><lb ed="R001" n="0497a05"/>誹謗斷見，令於正法不生毀謗。</p>
<lb ed="X" n="0261a05"/><lb ed="R001" n="0497a06"/><p xml:id="pX01p0261a0501">爾時，世尊受大慧菩薩請<anchor xml:id="nkr_note_add_0261a0501" n="0261a0501"/><anchor xml:id="beg0261a0501" n="0261a0501"/>已<anchor xml:id="end0261a0501"/>，而說偈言：建立及誹謗，
<lb ed="X" n="0261a06"/><lb ed="R001" n="0497a07"/>無有彼心量，身受用建立，及心不能知。愚痴無智慧，
<lb ed="X" n="0261a07"/><lb ed="R001" n="0497a08"/>建立及誹謗。</p>
<lb ed="X" n="0261a08"/><lb ed="R001" n="0497a09"/><p xml:id="pX01p0261a0801">〔魏譯〕爾時，世尊復受聖者大慧菩薩摩訶薩請
<lb ed="X" n="0261a09"/><lb ed="R001" n="0497a10"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0261a0901" n="0261a0901"/><anchor xml:id="beg0261a0901" n="0261a0901"/>已<anchor xml:id="end0261a0901"/>，而說偈言：心中無斷常，身資生住處，惟心愚無
<lb ed="X" n="0261a10"/><lb ed="R001" n="0497a11"/>智，無物而見有。</p>
<lb ed="X" n="0261a11"/><lb ed="R001" n="0497a12"/><p xml:id="pX01p0261a1101">〔唐譯〕佛受其請，卽說頌言：身資財所住，皆唯心
<lb ed="X" n="0261a12"/><lb ed="R001" n="0497a13"/>影像，凡愚不能了，起建立誹謗，所起但是心，離心
<lb ed="X" n="0261a13"/><lb ed="R001" n="0497a14"/>不可得。</p>
<lb ed="X" n="0261a14"/><lb ed="R001" n="0497a15"/><p xml:id="pX01p0261a1401">爾時世尊於此偈義復重顯示，吿大慧言：有四種非
<lb ed="X" n="0261a15"/><lb ed="R001" n="0497a16"/>有有建立。云何爲四？謂非有相建立，非有見建立，非
<lb ed="X" n="0261a16"/><lb ed="R001" n="0497a17"/>有因建立，非有性建立，是名四種建立。又誹謗者，謂
<lb ed="X" n="0261a17"/><lb ed="R001" n="0497a18"/>於彼所立無所得，觀察非分而起誹謗，是名建立誹
<lb ed="X" n="0261a18"/><lb ed="R001" n="0497b01"/>謗相。</p>
<lb ed="X" n="0261a19"/><lb ed="R001" n="0497b02"/><p xml:id="pX01p0261a1901">〔魏譯〕爾時，世尊於此偈義復重宣說，吿聖者大
<lb ed="X" n="0261a20"/><lb ed="R001" n="0497b03"/>慧菩薩言：大慧！有四種建立謗相。何等爲四？一者、
<lb ed="X" n="0261a21"/><lb ed="R001" n="0497b04"/>建立非有相；二者、建立非正見相；三者、建立非有
<lb ed="X" n="0261a22"/><lb ed="R001" n="0497b05"/>因相；四者、建立非有體相。大慧！是名四種建立。大
<lb ed="X" n="0261a23"/><lb ed="R001" n="0497b06"/>慧！何者是謗相？大慧！觀察邪見所建立法不見實
<lb ed="X" n="0261a24"/><lb ed="R001" n="0497b07"/>相，卽謗諸法言一切無。大慧！是名建立謗相。</p>
<pb ed="X" xml:id="X01.0008.0261b" n="0261b"/>
<lb ed="X" n="0261b01"/><lb ed="R001" n="0497b08"/><p xml:id="pX01p0261b0101">〔唐譯〕爾時，世尊欲重明此義，吿大慧言：有四種
<lb ed="X" n="0261b02"/><lb ed="R001" n="0497b09"/>無有有建立。何者爲四？所謂無有相建立相，無有
<lb ed="X" n="0261b03"/><lb ed="R001" n="0497b10"/>見建立見，無有因建立因，無有性建立性，是爲四。
<lb ed="X" n="0261b04"/><lb ed="R001" n="0497b11"/>大慧！誹謗者，謂於諸惡見所建立法，求不可得，不
<lb ed="X" n="0261b05"/><lb ed="R001" n="0497b12"/>善觀察，遂生誹謗，此是建立誹謗相。</p>
<lb ed="X" n="0261b06"/><lb ed="R001" n="0497b13"/><p xml:id="pX01p0261b0601">復次，大慧！云何非有相建立相？謂陰、界、入非有自共
<lb ed="X" n="0261b07"/><lb ed="R001" n="0497b14"/>相而起計着，此如是、此不異，是名非有相建立相。此
<lb ed="X" n="0261b08"/><lb ed="R001" n="0497b15"/>非有相建立，妄想無始虗僞過，種種習氣計着生。</p>
<lb ed="X" n="0261b09"/><lb ed="R001" n="0497b16"/><p xml:id="pX01p0261b0901">〔魏譯〕復次，大慧！何者建立非有相？謂分別陰、界、
<lb ed="X" n="0261b10"/><lb ed="R001" n="0497b17"/>入非有法，無始來戲論非有實故，而執着同相異
<lb ed="X" n="0261b11"/><lb ed="R001" n="0497b18"/>相，此法如是如是畢竟不異。大慧！依此無量世來
<lb ed="X" n="0261b12"/><lb ed="R001" n="0498a01"/>煩惱熏習執着而起。大慧！是名建立非有相。</p>
<lb ed="X" n="0261b13"/><lb ed="R001" n="0498a02"/><p xml:id="pX01p0261b1301">〔唐譯〕大慧！云何無有相建立相？謂：於蘊、界、處，自
<lb ed="X" n="0261b14"/><lb ed="R001" n="0498a03"/>相、共相，本無所有，而生計着，此如是，此不異，而此
<lb ed="X" n="0261b15"/><lb ed="R001" n="0498a04"/>分別，從無始種種惡習所生，是名無有相建立相。</p>
<lb ed="X" n="0261b16"/><lb ed="R001" n="0498a05"/><p xml:id="pX01p0261b1601">大慧！非有見建立相者，若彼如是陰、界、入、我、人、衆生、
<lb ed="X" n="0261b17"/><lb ed="R001" n="0498a06"/>壽命、長養、士夫見建立，是名非有見建立相。</p>
<lb ed="X" n="0261b18"/><lb ed="R001" n="0498a07"/><p xml:id="pX01p0261b1801">〔魏譯〕大慧！何者建立非正見相？大慧！彼陰、界、入
<lb ed="X" n="0261b19"/><lb ed="R001" n="0498a08"/>中，無我、人、衆生、壽者、作者、受者，而建立邪見，謂有
<lb ed="X" n="0261b20"/><lb ed="R001" n="0498a09"/>我等故。大慧！是名建立非正見相。</p>
<lb ed="X" n="0261b21"/><lb ed="R001" n="0498a10"/><p xml:id="pX01p0261b2101">〔唐譯〕云何無有見建立見？謂於蘊、界、處建立我、
<lb ed="X" n="0261b22"/><lb ed="R001" n="0498a11"/>人、衆生等見，是名無有見建立見。</p>
<lb ed="X" n="0261b23"/><lb ed="R001" n="0498a12"/><p xml:id="pX01p0261b2301">大慧，非有因建立相者，謂初識無因生，後不實如幻，
<lb ed="X" n="0261b24"/><lb ed="R001" n="0498a13"/>本不生眼色<anchor xml:id="nkr_note_orig_0261001" n="0261001"/>明界，念前生，生<anchor xml:id="nkr_note_add_0261b2401" n="0261b2401"/><anchor xml:id="beg0261b2401" n="0261b2401"/>已<anchor xml:id="end0261b2401"/>實<anchor xml:id="nkr_note_add_0261b2402" n="0261b2402"/><anchor xml:id="beg0261b2402" n="0261b2402"/>已<anchor xml:id="end0261b2402"/>還壞，是名非有
<pb ed="X" xml:id="X01.0008.0261c" n="0261c"/>
<lb ed="X" n="0261c01"/><lb ed="R001" n="0498a14"/>因建立相。</p>
<lb ed="X" n="0261c02"/><lb ed="R001" n="0498a15"/><p xml:id="pX01p0261c0201">〔魏譯〕大慧！何者建立非有因相？謂：初識不從因
<lb ed="X" n="0261c03"/><lb ed="R001" n="0498a16"/>生，本不生，後時生，如幻本無，因物而有，因眼、色、明、
<lb ed="X" n="0261c04"/><lb ed="R001" n="0498a17"/>空、念故識生，生<anchor xml:id="nkr_note_add_0261c0401" n="0261c0401"/><anchor xml:id="beg0261c0401" n="0261c0401"/>已<anchor xml:id="end0261c0401"/>還滅。大慧！是名建立非有因相。</p>
<lb ed="X" n="0261c05"/><lb ed="R001" n="0498a18"/><p xml:id="pX01p0261c0501">〔唐譯〕云何無有因建立因？謂初識前無因不生，
<lb ed="X" n="0261c06"/><lb ed="R001" n="0498b01"/>其初識本無，後眼、色、明、念等爲因，如幻生，生<anchor xml:id="nkr_note_add_0261c0601" n="0261c0601"/><anchor xml:id="beg0261c0601" n="0261c0601"/>已<anchor xml:id="end0261c0601"/>有，
<lb ed="X" n="0261c07"/><lb ed="R001" n="0498b02"/>有還滅，是名無有因建立因。</p>
<lb ed="X" n="0261c08"/><lb ed="R001" n="0498b03"/><p xml:id="pX01p0261c0801">大慧，非有性建立相者，謂虗空、滅、般涅槃，非作計著
<lb ed="X" n="0261c09"/><lb ed="R001" n="0498b04"/>性建立。此離性非性一切法，如兔馬等角，如垂髮現，
<lb ed="X" n="0261c10"/><lb ed="R001" n="0498b05"/>離有非有，是名非有性建立相。</p>
<lb ed="X" n="0261c11"/><lb ed="R001" n="0498b06"/><p xml:id="pX01p0261c1101">〔魏譯〕大慧！何者建立非有體謗法相？謂虗空、滅、
<lb ed="X" n="0261c12"/><lb ed="R001" n="0498b07"/>涅槃、無作、無物建立執著。大慧！彼三法離有無故。
<lb ed="X" n="0261c13"/><lb ed="R001" n="0498b08"/>大慧！一切諸法如兔、馬、驢、駝、角、毛、輪等故，離有無
<lb ed="X" n="0261c14"/><lb ed="R001" n="0498b09"/>建立相故。大慧！是名建立非有体謗法相。</p>
<lb ed="X" n="0261c15"/><lb ed="R001" n="0498b10"/><p xml:id="pX01p0261c1501">〔唐譯〕云何無有性建立性？謂於虗空、涅槃、非數
<lb ed="X" n="0261c16"/><lb ed="R001" n="0498b11"/>滅、無作性，執着建立。大慧！此離性非性，一切諸法
<lb ed="X" n="0261c17"/><lb ed="R001" n="0498b12"/>離於有無，猶如毛輪兔馬等角，是名無有性建立
<lb ed="X" n="0261c18"/><lb ed="R001" n="0498b13"/>性。</p>
<lb ed="X" n="0261c19"/><lb ed="R001" n="0498b14"/><p xml:id="pX01p0261c1901">建立及誹謗，愚夫妄想，不善觀察自心現量，非聖賢
<lb ed="X" n="0261c20"/><lb ed="R001" n="0498b15"/>也。是故離建立、誹謗惡見，應當修學。</p>
<lb ed="X" n="0261c21"/><lb ed="R001" n="0498b16"/><p xml:id="pX01p0261c2101">〔魏譯〕大慧！建立謗相者，諸凡夫虗妄分別故，不
<lb ed="X" n="0261c22"/><lb ed="R001" n="0498b17"/>知但是心見諸法是有，非聖人所見故。大慧！汝當
<lb ed="X" n="0261c23"/><lb ed="R001" n="0498b18"/>遠離不正見，建立謗法相故。</p>
<lb ed="X" n="0261c24"/><lb ed="R001" n="0499a01"/><p xml:id="pX01p0261c2401">〔唐譯〕大慧！建立誹謗，皆是凡愚不了唯心而生
<pb ed="X" xml:id="X01.0008.0262a" n="0262a"/>
<lb ed="X" n="0262a01"/><lb ed="R001" n="0499a02"/>分別，非諸聖者。是故，汝等當勤觀察，遠離此見。</p>
<lb ed="X" n="0262a02"/><lb ed="R001" n="0499a03"/><p xml:id="pX01p0262a0201">復次大慧！菩薩摩訶薩善知心意意識、五法、自性、二
<lb ed="X" n="0262a03"/><lb ed="R001" n="0499a04"/>無我相，趣究竟爲安衆生故作種種類像，如妄想自
<lb ed="X" n="0262a04"/><lb ed="R001" n="0499a05"/>性處依於緣起。譬如衆色如意寶珠，普現一切諸佛
<lb ed="X" n="0262a05"/><lb ed="R001" n="0499a06"/>刹土，一切如來大衆集會，悉於其中聽受佛法，所謂
<lb ed="X" n="0262a06"/><lb ed="R001" n="0499a07"/>一切法如幻如夢光影水月，於一切法離生滅斷常，
<lb ed="X" n="0262a07"/><lb ed="R001" n="0499a08"/>及離聲聞緣覺之法。</p>
<lb ed="X" n="0262a08"/><lb ed="R001" n="0499a09"/><p xml:id="pX01p0262a0801">〔魏譯〕復次，大慧！諸菩薩摩訶薩如實知心意意
<lb ed="X" n="0262a09"/><lb ed="R001" n="0499a10"/>識、五法體相、二種無我，爲安隱衆生現種種類像，
<lb ed="X" n="0262a10"/><lb ed="R001" n="0499a11"/>如彼虗妄無所分別，依因緣法而有種種。大慧！菩
<lb ed="X" n="0262a11"/><lb ed="R001" n="0499a12"/>薩摩訶薩亦復如是，依衆生現種種色如如意寶，
<lb ed="X" n="0262a12"/><lb ed="R001" n="0499a13"/>隨諸一切衆生心念，於諸佛土大衆中，現如幻、如
<lb ed="X" n="0262a13"/><lb ed="R001" n="0499a14"/>夢、如響、如水中月、鏡中像故，遠離諸法不生不滅
<lb ed="X" n="0262a14"/><lb ed="R001" n="0499a15"/>非常非斷故，現佛如來離諸聲聞緣覺乘故。</p>
<lb ed="X" n="0262a15"/><lb ed="R001" n="0499a16"/><p xml:id="pX01p0262a1501">〔唐譯〕大慧！菩薩摩訶薩善知心、意、意識、五法、自
<lb ed="X" n="0262a16"/><lb ed="R001" n="0499a17"/>性、二無我相<anchor xml:id="nkr_note_add_0262a1601" n="0262a1601"/><anchor xml:id="beg0262a1601" n="0262a1601"/>已<anchor xml:id="end0262a1601"/>，爲衆生故作種種身，如依緣起起
<lb ed="X" n="0262a17"/><lb ed="R001" n="0499a18"/>妄計性，亦如摩尼隨心現色，普入佛會，聽聞佛說
<lb ed="X" n="0262a18"/><lb ed="R001" n="0499b01"/>諸法如幻、如夢、如影、如鏡中像、如水中月，遠離生
<lb ed="X" n="0262a19"/><lb ed="R001" n="0499b02"/>滅及以斷常，不住聲聞、辟支佛道。</p>
<lb ed="X" n="0262a20"/><lb ed="R001" n="0499b03"/><p xml:id="pX01p0262a2001">得百千三昧，乃至百千億那由佗三昧。得三昧<anchor xml:id="nkr_note_add_0262a2001" n="0262a2001"/><anchor xml:id="beg0262a2001" n="0262a2001"/>已<anchor xml:id="end0262a2001"/>，游
<lb ed="X" n="0262a21"/><lb ed="R001" n="0499b04"/>諸佛刹，供養諸佛，生諸天宮，宣揚三寶，示現佛身，聲
<lb ed="X" n="0262a22"/><lb ed="R001" n="0499b05"/>聞、菩薩、大衆圍繞，以自心現量度脫衆生，分別演說
<lb ed="X" n="0262a23"/><lb ed="R001" n="0499b06"/>外性、無性，悉令遠離有無等見。</p>
<lb ed="X" n="0262a24"/><lb ed="R001" n="0499b07"/><p xml:id="pX01p0262a2401">〔魏譯〕聞諸佛法，卽得無量百千萬億諸深三昧。
<pb ed="X" xml:id="X01.0008.0262b" n="0262b"/>
<lb ed="X" n="0262b01"/><lb ed="R001" n="0499b08"/>得三昧<anchor xml:id="nkr_note_add_0262b0101" n="0262b0101"/><anchor xml:id="beg0262b0101" n="0262b0101"/>已<anchor xml:id="end0262b0101"/>，依三昧力，從一佛土至一佛土，供養諸
<lb ed="X" n="0262b02"/><lb ed="R001" n="0499b09"/>佛，示現生於諸宮殿中，讚歎三寶，現作佛身，菩薩
<lb ed="X" n="0262b03"/><lb ed="R001" n="0499b10"/>聲聞大衆圍繞，令諸一切衆生得入自心見境，爲
<lb ed="X" n="0262b04"/><lb ed="R001" n="0499b11"/>說外境無物有物，令得遠離建立有無法故。</p>
<lb ed="X" n="0262b05"/><lb ed="R001" n="0499b12"/><p xml:id="pX01p0262b0501">〔唐譯〕聞<anchor xml:id="nkr_note_add_0262b0501" n="0262b0501"/><anchor xml:id="beg0262b0501" n="0262b0501"/>已<anchor xml:id="end0262b0501"/>，成就無量百千億那由佗三昧。得此
<lb ed="X" n="0262b06"/><lb ed="R001" n="0499b13"/>三昧<anchor xml:id="nkr_note_add_0262b0601" n="0262b0601"/><anchor xml:id="beg0262b0601" n="0262b0601"/>已<anchor xml:id="end0262b0601"/>，遍遊一切諸佛國土，供養諸佛，生諸天上，
<lb ed="X" n="0262b07"/><lb ed="R001" n="0499b14"/>顯揚三寶，示現佛身，爲諸聲聞、菩薩大衆說外境
<lb ed="X" n="0262b08"/><lb ed="R001" n="0499b15"/>界，皆唯自心，悉令遠離有無等執。</p>
<lb ed="X" n="0262b09"/><lb ed="R001" n="0499b16"/><p xml:id="pX01p0262b0901">爾時，世尊欲重宣此義而說偈言：心量世間，佛子觀
<lb ed="X" n="0262b10"/><lb ed="R001" n="0499b17"/>察，種類之身，離所作行，得力神通，自在成就。</p>
<lb ed="X" n="0262b11"/><lb ed="R001" n="0499b18"/><p xml:id="pX01p0262b1101">〔魏譯〕爾時，世尊重說偈言：佛子見世間，惟心無
<lb ed="X" n="0262b12"/><lb ed="R001" n="0500a01"/>諸法，種類非身作，得力自在成。</p>
<lb ed="X" n="0262b13"/><lb ed="R001" n="0500a02"/><p xml:id="pX01p0262b1301">〔唐譯〕爾時，世尊卽說頌言：佛子能觀見，世間唯
<lb ed="X" n="0262b14"/><lb ed="R001" n="0500a03"/>是心，示現種種身，所作無障礙，神通力自在，一切
<lb ed="X" n="0262b15"/><lb ed="R001" n="0500a04"/>皆成就。</p>
<lb ed="X" n="0262b16"/><lb ed="R001" n="0500a05"/><p xml:id="pX01p0262b1601">爾時大慧菩薩摩訶薩復請佛言：惟願世尊！爲我等
<lb ed="X" n="0262b17"/><lb ed="R001" n="0500a06"/>說一切法空、無生、無二、離自性相。我等及餘諸菩薩
<lb ed="X" n="0262b18"/><lb ed="R001" n="0500a07"/>衆，覺悟是空、無生、無二、離自性相<anchor xml:id="nkr_note_add_0262b1801" n="0262b1801"/><anchor xml:id="beg0262b1801" n="0262b1801"/>已<anchor xml:id="end0262b1801"/>，離有無妄想，疾
<lb ed="X" n="0262b19"/><lb ed="R001" n="0500a08"/>得阿耨多羅三藐三菩提。爾時世尊吿大慧菩薩摩
<lb ed="X" n="0262b20"/><lb ed="R001" n="0500a09"/>訶薩言：諦聽諦聽！善思念之！今當爲汝廣分別說。大
<lb ed="X" n="0262b21"/><lb ed="R001" n="0500a10"/>慧白佛言：善哉世尊！唯然受敎。</p>
<lb ed="X" n="0262b22"/><lb ed="R001" n="0500a11"/><p xml:id="pX01p0262b2201">〔魏譯〕爾時，聖者大慧菩薩復請佛言：惟願世尊！
<lb ed="X" n="0262b23"/><lb ed="R001" n="0500a12"/>爲我等說一切法空、無生、無二、離自體相。我及一
<lb ed="X" n="0262b24"/><lb ed="R001" n="0500a13"/>切諸菩薩衆，知諸法空、無生、無二、離自體相<anchor xml:id="nkr_note_add_0262b2401" n="0262b2401"/><anchor xml:id="beg0262b2401" n="0262b2401"/>已<anchor xml:id="end0262b2401"/>，離
<pb ed="X" xml:id="X01.0008.0262c" n="0262c"/>
<lb ed="X" n="0262c01"/><lb ed="R001" n="0500a14"/>有無妄想，速得阿耨多羅三藐三菩提。爾時，佛吿
<lb ed="X" n="0262c02"/><lb ed="R001" n="0500a15"/>聖者大慧菩薩摩訶薩言：善哉！善哉！善哉！大慧！諦
<lb ed="X" n="0262c03"/><lb ed="R001" n="0500a16"/>聽！諦聽！我今爲汝廣分別說。大慧白佛言：善哉！世
<lb ed="X" n="0262c04"/><lb ed="R001" n="0500a17"/>尊！唯然受敎。</p>
<lb ed="X" n="0262c05"/><lb ed="R001" n="0500a18"/><p xml:id="pX01p0262c0501">〔唐譯〕爾時大慧菩薩摩訶薩復請佛言：願爲我
<lb ed="X" n="0262c06"/><lb ed="R001" n="0500b01"/>說一切法空、無生、無二、無自性相。我及諸菩薩悟
<lb ed="X" n="0262c07"/><lb ed="R001" n="0500b02"/>此相故，離有無分別，疾得阿耨多羅三藐三菩提。
<lb ed="X" n="0262c08"/><lb ed="R001" n="0500b03"/>佛言：諦聽！當爲汝說。</p>
<lb ed="X" n="0262c09"/><lb ed="R001" n="0500b04"/><p xml:id="pX01p0262c0901">佛吿大慧：空空者，卽是妄想自性處。大慧，妄想自性
<lb ed="X" n="0262c10"/><lb ed="R001" n="0500b05"/>計着者，說空、無生、無二、離自性相。大慧，彼略說七種
<lb ed="X" n="0262c11"/><lb ed="R001" n="0500b06"/>空，謂相空、性自性空、行空、無行空、一切法離言說空、
<lb ed="X" n="0262c12"/><lb ed="R001" n="0500b07"/>第一義聖智大空、彼彼空。</p>
<lb ed="X" n="0262c13"/><lb ed="R001" n="0500b08"/><p xml:id="pX01p0262c1301">〔魏譯〕佛吿大慧言：大慧！空者，卽是妄想法體句。
<lb ed="X" n="0262c14"/><lb ed="R001" n="0500b09"/>大慧！依執着妄想法體，說空、無生、無體、相、不二。大
<lb ed="X" n="0262c15"/><lb ed="R001" n="0500b10"/>慧！空有七種。何等爲七？一者、相空，二者、一切法有
<lb ed="X" n="0262c16"/><lb ed="R001" n="0500b11"/>物無物空，三者、行空，四者、不行空，五者、一切法無
<lb ed="X" n="0262c17"/><lb ed="R001" n="0500b12"/>言空，六者、第一義聖智大空，七者、彼彼空。</p>
<lb ed="X" n="0262c18"/><lb ed="R001" n="0500b13"/><p xml:id="pX01p0262c1801">〔唐譯〕大慧！空者，卽是妄計性句義。大慧！爲執着
<lb ed="X" n="0262c19"/><lb ed="R001" n="0500b14"/>妄計自性故，說空、無生、無二、無自性。大慧！略說空
<lb ed="X" n="0262c20"/><lb ed="R001" n="0500b15"/>性有七種，謂：相空、自性空、行空、無行空、一切法不
<lb ed="X" n="0262c21"/><lb ed="R001" n="0500b16"/>可說空、第一義聖智大空、彼彼空。</p>
<lb ed="X" n="0262c22"/><lb ed="R001" n="0500b17"/><p xml:id="pX01p0262c2201">云何相空？謂一切性自共相空，觀展轉積聚故，分別
<lb ed="X" n="0262c23"/><lb ed="R001" n="0500b18"/>無性自共相不生，自佗俱性無性故相不住，是故說
<lb ed="X" n="0262c24"/><lb ed="R001" n="0501a01"/>一切性相空，是名相空。</p>
<pb ed="X" xml:id="X01.0008.0263a" n="0263a"/>
<lb ed="X" n="0263a01"/><lb ed="R001" n="0501a02"/><p xml:id="pX01p0263a0101">〔魏譯〕大慧！何者是相空？謂一切法自相同相，空
<lb ed="X" n="0263a02"/><lb ed="R001" n="0501a03"/>見遞共積聚。大慧！觀察一一法自相同相，無一法
<lb ed="X" n="0263a03"/><lb ed="R001" n="0501a04"/>可得，離自相他相二相，無相可住可見，是故名爲
<lb ed="X" n="0263a04"/><lb ed="R001" n="0501a05"/>自相空。</p>
<lb ed="X" n="0263a05"/><lb ed="R001" n="0501a06"/><p xml:id="pX01p0263a0501">〔唐譯〕云何相空？謂一切法自相共相空，展轉積
<lb ed="X" n="0263a06"/><lb ed="R001" n="0501a07"/>聚互相待故，分<g ref="#CB00701">㭊</g>推求無所有故，自他及共皆不
<lb ed="X" n="0263a07"/><lb ed="R001" n="0501a08"/>生故，自共相無生亦無住，是故名一切法自相空。</p>
<lb ed="X" n="0263a08"/><lb ed="R001" n="0501a09"/><p xml:id="pX01p0263a0801">云何性自性空？謂自<anchor xml:id="nkr_note_add_0263a0801" n="0263a0801"/><anchor xml:id="beg0263a0801" n="0263a0801"/>己<anchor xml:id="end0263a0801"/>性自性不生，是名一切法性
<lb ed="X" n="0263a09"/><lb ed="R001" n="0501a10"/>自性空，是故說性自性空。</p>
<lb ed="X" n="0263a10"/><lb ed="R001" n="0501a11"/><p xml:id="pX01p0263a1001">〔魏譯〕大慧！何者一切法有物無物空？謂自體相
<lb ed="X" n="0263a11"/><lb ed="R001" n="0501a12"/>實有法生。大慧！諸法自體相有無俱空，是故名爲
<lb ed="X" n="0263a12"/><lb ed="R001" n="0501a13"/>自體相有物無物空。</p>
<lb ed="X" n="0263a13"/><lb ed="R001" n="0501a14"/><p xml:id="pX01p0263a1301">〔唐譯〕云何自性空？謂一切法自性不生，是名自
<lb ed="X" n="0263a14"/><lb ed="R001" n="0501a15"/>性空。</p>
<lb ed="X" n="0263a15"/><lb ed="R001" n="0501a16"/><p xml:id="pX01p0263a1501">云何行空？謂陰離我、我所，因所成所作業方便生，是
<lb ed="X" n="0263a16"/><lb ed="R001" n="0501a17"/>名行空。</p>
<lb ed="X" n="0263a17"/><lb ed="R001" n="0501a18"/><p xml:id="pX01p0263a1701">〔魏譯〕大慧！何者是行空？謂：諸陰等離我、我所，依
<lb ed="X" n="0263a18"/><lb ed="R001" n="0501b01"/>因作業而得有生。大慧！是故名爲行空。</p>
<lb ed="X" n="0263a19"/><lb ed="R001" n="0501b02"/><p xml:id="pX01p0263a1901">〔唐譯〕云何行空？所謂諸蘊由業及因和合而起，
<lb ed="X" n="0263a20"/><lb ed="R001" n="0501b03"/>離我、我所，是名行空。</p>
<lb ed="X" n="0263a21"/><lb ed="R001" n="0501b04"/><p xml:id="pX01p0263a2101">大慧，卽此如是行空，展轉緣起自性無性，是名無行
<lb ed="X" n="0263a22"/><lb ed="R001" n="0501b05"/>空。</p>
<lb ed="X" n="0263a23"/><lb ed="R001" n="0501b06"/><p xml:id="pX01p0263a2301">〔魏譯〕大慧！何者不行空？謂陰法中涅槃未曾行。
<lb ed="X" n="0263a24"/><lb ed="R001" n="0501b07"/>大慧！是名不行空。</p>
<pb ed="X" xml:id="X01.0008.0263b" n="0263b"/>
<lb ed="X" n="0263b01"/><lb ed="R001" n="0501b08"/><p xml:id="pX01p0263b0101">〔唐譯〕云何無行空？所謂諸蘊本來涅槃，無有諸
<lb ed="X" n="0263b02"/><lb ed="R001" n="0501b09"/>行，是名無行空。</p>
<lb ed="X" n="0263b03"/><lb ed="R001" n="0501b10"/><p xml:id="pX01p0263b0301">云何一切法離言說空？謂妄想自性無言說故，一切
<lb ed="X" n="0263b04"/><lb ed="R001" n="0501b11"/>法離言說，是名一切法離言說空。</p>
<lb ed="X" n="0263b05"/><lb ed="R001" n="0501b12"/><p xml:id="pX01p0263b0501">〔魏譯〕大慧！何者一切法無言空？謂：妄想分別一
<lb ed="X" n="0263b06"/><lb ed="R001" n="0501b13"/>切諸法無言可說。大慧！是名一切法無言空。</p>
<lb ed="X" n="0263b07"/><lb ed="R001" n="0501b14"/><p xml:id="pX01p0263b0701">〔唐譯〕云何一切法不可說空？謂一切法妄計自
<lb ed="X" n="0263b08"/><lb ed="R001" n="0501b15"/>性，無可言說，是名不可說空。</p>
<lb ed="X" n="0263b09"/><lb ed="R001" n="0501b16"/><p xml:id="pX01p0263b0901">云何一切法第一義聖智大空？謂得自覺聖智，一切
<lb ed="X" n="0263b10"/><lb ed="R001" n="0501b17"/>見過習氣空，是名一切法第一義聖智大空。</p>
<lb ed="X" n="0263b11"/><lb ed="R001" n="0501b18"/><p xml:id="pX01p0263b1101">〔魏譯〕大慧！何者第一義聖智大空？謂自身內證
<lb ed="X" n="0263b12"/><lb ed="R001" n="0502a01"/>聖智法空，離諸邪見熏習之過。大慧！是名第一義
<lb ed="X" n="0263b13"/><lb ed="R001" n="0502a02"/>聖智大空。</p>
<lb ed="X" n="0263b14"/><lb ed="R001" n="0502a03"/><p xml:id="pX01p0263b1401">〔唐譯〕云何第一義聖智大空？謂得自證聖智，<anchor xml:id="nkr_note_orig_0263001" n="0263001"/>待
<lb ed="X" n="0263b15"/><lb ed="R001" n="0502a04"/>一切諸見過習悉離，是名第一義聖智大空。</p>
<lb ed="X" n="0263b16"/><lb ed="R001" n="0502a05"/><p xml:id="pX01p0263b1601">云何彼彼空？謂於彼無彼空，是名彼彼空。大慧！譬如
<lb ed="X" n="0263b17"/><lb ed="R001" n="0502a06"/>鹿子母舍，無象馬牛羊等，非無比丘衆而說彼空，非
<lb ed="X" n="0263b18"/><lb ed="R001" n="0502a07"/>舍舍性空，亦非比丘比丘性空，非餘處無象馬，是名
<lb ed="X" n="0263b19"/><lb ed="R001" n="0502a08"/>一切法自相。彼於彼無彼，是名彼彼空。是名七種空。
<lb ed="X" n="0263b20"/><lb ed="R001" n="0502a09"/>彼彼空者，是空最麤，汝當遠離。</p>
<lb ed="X" n="0263b21"/><lb ed="R001" n="0502a10"/><p xml:id="pX01p0263b2101">〔魏譯〕大慧！何者彼彼空？謂何等何等法處，彼法
<lb ed="X" n="0263b22"/><lb ed="R001" n="0502a11"/>無此法有，彼法有此法無，是故言空。大慧！我昔曾
<lb ed="X" n="0263b23"/><lb ed="R001" n="0502a12"/>爲鹿母說殿堂空者，無象馬牛羊等名爲空，有諸
<lb ed="X" n="0263b24"/><lb ed="R001" n="0502a13"/>比丘等名爲不空，而殿堂殿堂體無，比丘比丘體
<pb ed="X" xml:id="X01.0008.0263c" n="0263c"/>
<lb ed="X" n="0263c01"/><lb ed="R001" n="0502a14"/>亦不可得，而彼象馬牛羊等非餘處無。大慧！如是
<lb ed="X" n="0263c02"/><lb ed="R001" n="0502a15"/>諸法自相同相亦不可得，離此彼處，是故我言彼
<lb ed="X" n="0263c03"/><lb ed="R001" n="0502a16"/>彼空。大慧！是名七種空。大慧！此彼彼空最爲麤淺。
<lb ed="X" n="0263c04"/><lb ed="R001" n="0502a17"/>大慧！汝當應離彼彼空，不須修習。</p>
<lb ed="X" n="0263c05"/><lb ed="R001" n="0502a18"/><p xml:id="pX01p0263c0501">〔唐譯〕云何彼彼空？謂於此無彼，是名彼彼空。譬
<lb ed="X" n="0263c06"/><lb ed="R001" n="0502b01"/>鹿子母堂，無象馬牛羊等，我說彼堂空，非無比丘
<lb ed="X" n="0263c07"/><lb ed="R001" n="0502b02"/>衆。大慧！非謂堂無堂自性，非謂比丘無比丘自性，
<lb ed="X" n="0263c08"/><lb ed="R001" n="0502b03"/>非謂餘處無象馬牛羊。大慧！一切諸法自共相，彼
<lb ed="X" n="0263c09"/><lb ed="R001" n="0502b04"/>彼求不可得，是故說名彼彼空。是名七種空。大慧！
<lb ed="X" n="0263c10"/><lb ed="R001" n="0502b05"/>此彼彼空，空中最麤，汝應遠離。</p>
<lb ed="X" n="0263c11"/><lb ed="R001" n="0502b06"/><p xml:id="pX01p0263c1101">大慧，不自生，非不生，除住三昧，是名無生。</p>
<lb ed="X" n="0263c12"/><lb ed="R001" n="0502b07"/><p xml:id="pX01p0263c1201">〔魏譯〕大慧言：何者不生？大慧！自體不生而非不
<lb ed="X" n="0263c13"/><lb ed="R001" n="0502b08"/>生，依世諦故說名爲生，依本不生故言不生。</p>
<lb ed="X" n="0263c14"/><lb ed="R001" n="0502b09"/><p xml:id="pX01p0263c1401">〔唐譯〕復次，大慧！無生者，自體不生而非不生，除
<lb ed="X" n="0263c15"/><lb ed="R001" n="0502b10"/>住三昧，是名無生。</p>
<lb ed="X" n="0263c16"/><lb ed="R001" n="0502b11"/><p xml:id="pX01p0263c1601">離自性卽是無生，離自性刹那相續流注及異性現，
<lb ed="X" n="0263c17"/><lb ed="R001" n="0502b12"/>一切性離自性，是故一切性離自性。</p>
<lb ed="X" n="0263c18"/><lb ed="R001" n="0502b13"/><p xml:id="pX01p0263c1801">〔魏譯〕大慧言：何者無體相？大慧！我說無體相者，
<lb ed="X" n="0263c19"/><lb ed="R001" n="0502b14"/>一切諸法體本不生，是故我言諸法無體相，而相
<lb ed="X" n="0263c20"/><lb ed="R001" n="0502b15"/>續體刹那刹那不住。大慧！以見異異相故，是故一
<lb ed="X" n="0263c21"/><lb ed="R001" n="0502b16"/>切法無體相。</p>
<lb ed="X" n="0263c22"/><lb ed="R001" n="0502b17"/><p xml:id="pX01p0263c2201">〔唐譯〕大慧！無自性者，以無生故密意而說。大慧！
<lb ed="X" n="0263c23"/><lb ed="R001" n="0502b18"/>一切法無自性，以刹那不住故，見後變異故，是名
<lb ed="X" n="0263c24"/><lb ed="R001" n="0503a01"/>無自性。</p>
<pb ed="X" xml:id="X01.0008.0264a" n="0264a"/>
<lb ed="X" n="0264a01"/><lb ed="R001" n="0503a02"/><p xml:id="pX01p0264a0101">云何無二？謂一切法如<anchor xml:id="nkr_note_orig_0264001" n="0264001"/>陰熱、如長短、如黑白。大慧！一
<lb ed="X" n="0264a02"/><lb ed="R001" n="0503a03"/>切法無二，非於涅槃彼生死、非於生死彼涅槃，異相
<lb ed="X" n="0264a03"/><lb ed="R001" n="0503a04"/>因有性故，是名無二。如涅槃、生死，一切法亦如是。是
<lb ed="X" n="0264a04"/><lb ed="R001" n="0503a05"/>故空、無生、無二，離自性相，應當修學。</p>
<lb ed="X" n="0264a05"/><lb ed="R001" n="0503a06"/><p xml:id="pX01p0264a0501">〔魏譯〕大慧言：何者名爲不二法相？大慧！二法相
<lb ed="X" n="0264a06"/><lb ed="R001" n="0503a07"/>者，謂日、光、影、長、短、黑、白，彼如是等法各各別名，不
<lb ed="X" n="0264a07"/><lb ed="R001" n="0503a08"/>得言不二。大慧！如世間、涅槃，一切諸法各各有二。
<lb ed="X" n="0264a08"/><lb ed="R001" n="0503a09"/>大慧！何等涅槃彼處無世間？何處世間彼處無涅
<lb ed="X" n="0264a09"/><lb ed="R001" n="0503a10"/>槃？以異因相故，是故我言一切諸法不二。一切諸
<lb ed="X" n="0264a10"/><lb ed="R001" n="0503a11"/>法不二者，世間、涅槃無二故，是故汝應修學諸法
<lb ed="X" n="0264a11"/><lb ed="R001" n="0503a12"/>空、不生、無體、不二故。</p>
<lb ed="X" n="0264a12"/><lb ed="R001" n="0503a13"/><p xml:id="pX01p0264a1201">〔唐譯〕云何無二相？大慧！如光影、如長短、如黑白，
<lb ed="X" n="0264a13"/><lb ed="R001" n="0503a14"/>皆相待立，獨則不成。大慧！非於生死外有涅槃，非
<lb ed="X" n="0264a14"/><lb ed="R001" n="0503a15"/>於涅槃外有生死，生死、涅槃無相違相；如生死、涅
<lb ed="X" n="0264a15"/><lb ed="R001" n="0503a16"/>槃，一切法亦如是，是名無二相。大慧！空、無生、無二、
<lb ed="X" n="0264a16"/><lb ed="R001" n="0503a17"/>無自性相，汝當勤學。</p>
<lb ed="X" n="0264a17"/><lb ed="R001" n="0503a18"/><p xml:id="pX01p0264a1701">爾時，世尊欲重宣此義，而說偈言：我常說空法，遠離
<lb ed="X" n="0264a18"/><lb ed="R001" n="0503b01"/>於斷常，生死如幻夢，而彼業不壞。虗空及涅槃，滅二
<lb ed="X" n="0264a19"/><lb ed="R001" n="0503b02"/>亦如是，愚夫作妄想，諸聖離有無。</p>
<lb ed="X" n="0264a20"/><lb ed="R001" n="0503b03"/><p xml:id="pX01p0264a2001">〔魏譯〕爾時，世尊重說偈言：我常說空法，遠離於
<lb ed="X" n="0264a21"/><lb ed="R001" n="0503b04"/>斷常，生死如幻夢，而彼業不失。虗空及涅槃，滅二
<lb ed="X" n="0264a22"/><lb ed="R001" n="0503b05"/>亦如是，凡夫分別生，聖人離有無。</p>
<lb ed="X" n="0264a23"/><lb ed="R001" n="0503b06"/><p xml:id="pX01p0264a2301">〔唐譯〕爾時，世尊重說頌言：我常說空法，遠離於
<lb ed="X" n="0264a24"/><lb ed="R001" n="0503b07"/>斷常，生死如幻夢，而業亦不壞。虗空及涅槃，滅<anchor xml:id="nkr_note_orig_0264002" n="0264002"/>度
<pb ed="X" xml:id="X01.0008.0264b" n="0264b"/>
<lb ed="X" n="0264b01"/><lb ed="R001" n="0503b08"/>亦如是，愚夫妄分別，諸聖離有無。</p>
<lb ed="X" n="0264b02"/><lb ed="R001" n="0503b09"/><p xml:id="pX01p0264b0201">爾時，世尊復吿大慧菩薩摩訶薩言：大慧！空、無生、無
<lb ed="X" n="0264b03"/><lb ed="R001" n="0503b10"/>二、離自性相，普入諸佛一切修多羅，凡所有經悉說
<lb ed="X" n="0264b04"/><lb ed="R001" n="0503b11"/>此義。諸修多羅悉隨衆生希望心故，爲分別說顯示
<lb ed="X" n="0264b05"/><lb ed="R001" n="0503b12"/>其義，而非眞實在於言說。如鹿渴想誑惑羣鹿，鹿於
<lb ed="X" n="0264b06"/><lb ed="R001" n="0503b13"/>彼相計着水性而彼無水；如是一切修多羅所說諸
<lb ed="X" n="0264b07"/><lb ed="R001" n="0503b14"/>法，爲令愚夫發歡喜故，非實聖智在於言說，是故當
<lb ed="X" n="0264b08"/><lb ed="R001" n="0503b15"/>依於義莫著言說。</p>
<lb ed="X" n="0264b09"/><lb ed="R001" n="0503b16"/><p xml:id="pX01p0264b0901">〔魏譯〕爾時，佛吿聖者大慧菩薩摩訶薩言：大慧！
<lb ed="X" n="0264b10"/><lb ed="R001" n="0503b17"/>一切法空、不生、無體、不二相，入於諸佛如來所說
<lb ed="X" n="0264b11"/><lb ed="R001" n="0503b18"/>修多羅中，凡諸法門皆說此義。大慧！一切修多羅，
<lb ed="X" n="0264b12"/><lb ed="R001" n="0504a01"/>隨諸一切衆生心故分別顯示。大慧！譬如陽<g ref="#CB08504">𦦨</g>迷
<lb ed="X" n="0264b13"/><lb ed="R001" n="0504a02"/>惑禽獸，虗妄執着生於水想，而陽<g ref="#CB08504">𦦨</g>中實無有水。
<lb ed="X" n="0264b14"/><lb ed="R001" n="0504a03"/>大慧！一切修多羅說法亦復如是，爲諸凡夫自心
<lb ed="X" n="0264b15"/><lb ed="R001" n="0504a04"/>分別令得歡喜，非如實聖智在於言說。大慧！汝應
<lb ed="X" n="0264b16"/><lb ed="R001" n="0504a05"/>隨順於義，莫着所說名字章句。</p>
<lb ed="X" n="0264b17"/><lb ed="R001" n="0504a06"/><p xml:id="pX01p0264b1701">〔唐譯〕爾時，世尊復吿大慧菩薩摩訶薩言：大慧！
<lb ed="X" n="0264b18"/><lb ed="R001" n="0504a07"/>此空、無生、無自性、無二相，悉入一切諸佛所說修
<lb ed="X" n="0264b19"/><lb ed="R001" n="0504a08"/>多羅中，佛所說經皆有是義。大慧！諸修多羅隨順
<lb ed="X" n="0264b20"/><lb ed="R001" n="0504a09"/>一切衆生心說，而非眞實在於言中。譬如陽<g ref="#CB08504">𦦨</g>誑
<lb ed="X" n="0264b21"/><lb ed="R001" n="0504a10"/>惑諸獸，令生水想而實無水；衆經所說亦復如是，
<lb ed="X" n="0264b22"/><lb ed="R001" n="0504a11"/>隨諸愚夫自所分別令生歡喜，非皆顯示聖智證
<lb ed="X" n="0264b23"/><lb ed="R001" n="0504a12"/>處眞實之法。大慧！應隨順義，莫着言說。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0264b24"/><lb ed="R001" n="0504a14"/><cb:juan fun="close" n="1b"><cb:jhead>楞伽阿<g ref="#CB02494">䟦</g>多羅寶經會譯卷第一之下</cb:jhead></cb:juan>
</body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0235a1601" to="#end0235a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0235a1701" to="#end0235a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0235c1801" to="#end0235c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0236b1001" to="#end0236b1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0236b1201" to="#end0236b1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0236b1501" to="#end0236b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0236b2301" to="#end0236b2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0236c1001" to="#end0236c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0237a1301" to="#end0237a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0240b1801" to="#end0240b1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0244a1201" to="#end0244a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0245a0201" to="#end0245a0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0245a0801" to="#end0245a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0245a2401" to="#end0245a2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0245b0501" to="#end0245b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0245b1701" to="#end0245b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0245c2201" to="#end0245c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0247c1401" to="#end0247c1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0249a0301" to="#end0249a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0249a0801" to="#end0249a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0249c1701" to="#end0249c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0249c2001" to="#end0249c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0250a0601" to="#end0250a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0250a1501" to="#end0250a1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0250a1701" to="#end0250a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0250c1001" to="#end0250c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0250c1801" to="#end0250c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0251a0301" to="#end0251a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0251b0101" to="#end0251b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0254b0401" to="#end0254b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0254b1101" to="#end0254b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0254b1901" to="#end0254b1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0254c1101" to="#end0254c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0254c2001" to="#end0254c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0254c2002" to="#end0254c2002"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0254c2101" to="#end0254c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0254c2301" to="#end0254c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0255c0501" to="#end0255c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0255c1201" to="#end0255c1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0255c1202" to="#end0255c1202"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0255c1301" to="#end0255c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0255c2401" to="#end0255c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0255c2402" to="#end0255c2402"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0256a1501" to="#end0256a1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0257a0701" to="#end0257a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0257a0702" to="#end0257a0702"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0257a1301" to="#end0257a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0257a1401" to="#end0257a1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0257a1501" to="#end0257a1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0257a1502" to="#end0257a1502"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0257a1601" to="#end0257a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0257a2101" to="#end0257a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0257a2201" to="#end0257a2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0257a2202" to="#end0257a2202"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0257a2301" to="#end0257a2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0257b0201" to="#end0257b0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0257b1901" to="#end0257b1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0258c1501" to="#end0258c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0260b2101" to="#end0260b2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0260b2201" to="#end0260b2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0260b2401" to="#end0260b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0260c0301" to="#end0260c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0260c0401" to="#end0260c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0260c0701" to="#end0260c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0260c0901" to="#end0260c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0260c0902" to="#end0260c0902"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0260c1801" to="#end0260c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0260c2301" to="#end0260c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0261a0301" to="#end0261a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0261a0501" to="#end0261a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0261a0901" to="#end0261a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0261b2401" to="#end0261b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0261b2402" to="#end0261b2402"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0261c0401" to="#end0261c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0261c0601" to="#end0261c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0262a1601" to="#end0262a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0262a2001" to="#end0262a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0262b0101" to="#end0262b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0262b0501" to="#end0262b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0262b0601" to="#end0262b0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0262b1801" to="#end0262b1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0262b2401" to="#end0262b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0263a0801" to="#end0263a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="xuzang-notes">
<head>卍續藏 校注</head>
<p>
<note n="0238001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0238001">節麗作師</note>
<note n="0239001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0239001">向麗作句</note>
<note n="0240001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0240001">陀那下麗有幾摩沙陀那名爲陀那羅之二句</note>
<note n="0240002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0240002">轉麗作縛</note>
<note n="0245001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0245001">麗無故字</note>
<note n="0246001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0246001">無麗作而</note>
<note n="0247001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0247001">是麗作爾</note>
<note n="0250001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0250001">起麗作超</note>
<note n="0251001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0251001">根麗作限</note>
<note n="0253001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0253001">諸下麗有佛字</note>
<note n="0253002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0253002">麗無故字</note>
<note n="0254001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0254001">攀麗作所</note>
<note n="0254002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0254002">未得麗作離</note>
<note n="0255001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0255001">麗無如字</note>
<note n="0256001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0256001">麗無外字</note>
<note n="0261001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0261001">明麗作眼</note>
<note n="0263001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0263001">待麗作時</note>
<note n="0264001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0264001">陰麗作冷</note>
<note n="0264002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0264002">度麗作二</note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
<note n="0235a1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0235a1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0235a1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0235a1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0235c1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0235c1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0236b1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0236b1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0236b1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0236b1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0236b1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0236b1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0236b2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0236b2301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0236c1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0236c1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0237a1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0237a1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0240b1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0240b1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0244a1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0244a1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0245a0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0245a0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0245a0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0245a0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0245a2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0245a2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0245b0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0245b0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0245b1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0245b1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0245c2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0245c2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0247c1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0247c1401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0249a0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0249a0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0249a0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0249a0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0249c1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0249c1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0249c2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0249c2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0250a0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0250a0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0250a1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0250a1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0250a1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0250a1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0250c1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0250c1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0250c1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0250c1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0251a0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0251a0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0251b0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0251b0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0254b0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0254b0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0254b1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0254b1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0254b1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0254b1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0254c1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0254c1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0254c2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0254c2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0254c2002" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0254c2002">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0254c2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0254c2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0254c2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0254c2301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0255c0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0255c0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0255c1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0255c1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0255c1202" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0255c1202">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0255c1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0255c1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0255c2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0255c2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0255c2402" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0255c2402">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0256a1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0256a1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0257a0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0257a0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0257a0702" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0257a0702">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0257a1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0257a1301">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0257a1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0257a1401">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0257a1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0257a1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0257a1502" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0257a1502">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0257a1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0257a1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0257a2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0257a2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0257a2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0257a2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0257a2202" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0257a2202">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0257a2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0257a2301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0257b0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0257b0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0257b1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0257b1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0258c1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0258c1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0260b2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0260b2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0260b2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0260b2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0260b2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0260b2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0260c0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0260c0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0260c0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0260c0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0260c0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0260c0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0260c0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0260c0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0260c0902" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0260c0902">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0260c1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0260c1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0260c2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0260c2301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0261a0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0261a0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0261a0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0261a0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0261a0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0261a0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0261b2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0261b2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0261b2402" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0261b2402">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0261c0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0261c0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0261c0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0261c0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0262a1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0262a1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0262a2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0262a2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0262b0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0262b0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0262b0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0262b0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0262b0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0262b0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0262b1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0262b1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0262b2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0262b2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0263a0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0263a0801">己【CB】，巳【卍續】</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>