<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="X04n0225">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 225 華嚴經合論簡要</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經數位版, No. 225 華嚴經合論簡要</title>
			<author>明 李贄簡要</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>AI</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp5"><resp>corrections</resp><name>CBETA.ting</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>4卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">4</idno>.<idno type="no">225</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2024-07-18 21:29:46 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">華嚴經合論簡要</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA, Punctuated draft text as provided by GJ.cool AI auto punctuation engine</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">CBETA 人工輸入，CBETA 掃瞄辨識，古籍酷 AI 自動標點引擎提供新式標點初稿</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>AI 標點</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【卍續】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		<charDecl>
<char xml:id="CB00501">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00501</charName>
				<mapping cb:dec="983541" type="PUA">U+F01F5</mapping>
			<mapping type="unicode">U+4B7E</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>馱</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[馬*犬]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB00589">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00589</charName>
				<mapping cb:dec="983629" type="PUA">U+F024D</mapping>
			<mapping type="unicode">U+3D4E</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>澗</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[澗-日+月]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB02494">
				<charName>CBETA CHARACTER CB02494</charName>
				<mapping cb:dec="985534" type="PUA">U+F09BE</mapping>
			<mapping type="unicode">U+47E6</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>跋</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[跳-兆+(乏-之+友)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB07703">
				<charName>CBETA CHARACTER CB07703</charName>
				<mapping cb:dec="990743" type="PUA">U+F1E17</mapping>
			<mapping type="unicode">U+20374</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[億-音+(天*天)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB14146">
				<charName>CBETA CHARACTER CB14146</charName>
				<mapping cb:dec="997186" type="PUA">U+F3742</mapping>
			<mapping type="unicode">U+25313</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[目*署]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15081">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15081</charName>
				<mapping cb:dec="998121" type="PUA">U+F3AE9</mapping>
			<mapping type="unicode">U+41FF</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>策</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[竺-二+束]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15106">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15106</charName>
				<mapping cb:dec="998146" type="PUA">U+F3B02</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+9B31</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>鬱</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[鬱-山+止]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15470">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15470</charName>
				<mapping cb:dec="998510" type="PUA">U+F3C6E</mapping>
			<mapping type="unicode">U+7CA4</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>粵</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[(奧-釆+米)-大+ㄎ]</value></charProp></char>
</charDecl>
	</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-05-20">
			<name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication
		</change>
		<change when="2005-11-03T14:49:49">
			Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<milestone unit="juan" n="1"/>
<pb ed="X" xml:id="X04.0225.0831a" n="0831a"/>
<lb ed="X" n="0831a01"/>
<lb ed="X" n="0831a02"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 225-A 李長者華嚴經合論序</cb:mulu><head>No. 225-A
<lb ed="X" n="0831a03"/><lb ed="R007" n="0377a01"/> 李長者華嚴經合論序。</head>
<lb ed="X" n="0831a04"/>
<lb ed="X" n="0831a05"/><lb ed="R007" n="0377a02"/><p xml:id="pX04p0831a0501">此經則天證聖年三藏<name role="" type="person">實叉難陀</name>奉，詔譯也。天册金
<lb ed="X" n="0831a06"/><lb ed="R007" n="0377a03"/>輪聖神皇帝序曰：蓋聞造化權輿之首，天道未分；龜
<lb ed="X" n="0831a07"/><lb ed="R007" n="0377a04"/>龍繫象之初，人文始著。雖萬八千歲同臨有截之區，
<lb ed="X" n="0831a08"/><lb ed="R007" n="0377a05"/>七十二君詎識無邊之義？由是人迷四忍，輪迴六趣
<lb ed="X" n="0831a09"/><lb ed="R007" n="0377a06"/>之中；家纏五蓋，沒溺三塗之下。及夫鷲巖西峙，象駕
<lb ed="X" n="0831a10"/><lb ed="R007" n="0377a07"/>東驅，慧日法王超四大而高視，中天調御越十地以
<lb ed="X" n="0831a11"/><lb ed="R007" n="0377a08"/>居尊，包括鐵圍，延促沙劫，混太空而爲量，豈算數之
<lb ed="X" n="0831a12"/><lb ed="R007" n="0377a09"/>能窮？入纖芥之微區，匪名言之可述，無得而稱者，其
<lb ed="X" n="0831a13"/><lb ed="R007" n="0377a10"/>唯大覺歟？朕曩劫植因，叨承佛記。金僊降旨，大雲之
<lb ed="X" n="0831a14"/><lb ed="R007" n="0377a11"/>偈先彰；玉扆披詳，寶雨之文後及。加以積善餘慶，俯
<lb ed="X" n="0831a15"/><lb ed="R007" n="0377a12"/>集微躬，遂得地平天成，河淸海晏。殊禎絕瑞，旣日至
<lb ed="X" n="0831a16"/><lb ed="R007" n="0377a13"/>而月書；貝葉靈文，亦時臻而歲洽。踰海越漠，獻賝之
<lb ed="X" n="0831a17"/><lb ed="R007" n="0377a14"/>禮備焉；架險航深，重譯之詞罄矣。大方廣佛華嚴經
<lb ed="X" n="0831a18"/><lb ed="R007" n="0377a15"/>者，斯乃諸佛之密藏，如來之性海也。緬惟奧義，譯在
<lb ed="X" n="0831a19"/><lb ed="R007" n="0377a16"/>晉朝，時逾六代，年將四百，一部之典纔獲三萬餘言，
<lb ed="X" n="0831a20"/><lb ed="R007" n="0377a17"/>唯啓半珠，未窺全寶。朕聞其梵本先在于闐國中遣
<lb ed="X" n="0831a21"/><lb ed="R007" n="0377a18"/>使奉迎，近方至此，旣覩百千之妙頌，乃披十萬之正
<lb ed="X" n="0831a22"/><lb ed="R007" n="0377b01"/>文。<g ref="#CB15470">粤</g>以證聖元年於大徧空寺親受筆削，敬譯斯文，
<lb ed="X" n="0831a23"/><lb ed="R007" n="0377b02"/>遂得甘露流津，豫夢庚申之夕；膏雨灑潤，後覃壬戌
<lb ed="X" n="0831a24"/><lb ed="R007" n="0377b03"/>之辰。式開實相之門，還符一味之澤。豈謂後五百歲，
<pb ed="X" xml:id="X04.0225.0831b" n="0831b"/>
<lb ed="X" n="0831b01"/><lb ed="R007" n="0377b04"/>忽逢金口之言；娑婆境中，俄啓珠凾之祕乎？至開元
<lb ed="X" n="0831b02"/><lb ed="R007" n="0377b05"/>中，方山長者李通玄撰爲合論。通玄之自序曰：有情
<lb ed="X" n="0831b03"/><lb ed="R007" n="0377b06"/>之本，依智海以爲源；含識之流，總法身而爲體。只爲
<lb ed="X" n="0831b04"/><lb ed="R007" n="0377b07"/>情生智隔，想變體殊，達本情亡，知心體合。今此大方
<lb ed="X" n="0831b05"/><lb ed="R007" n="0377b08"/>廣佛華嚴經者，明衆生之本際，示諸佛之果源。其爲
<lb ed="X" n="0831b06"/><lb ed="R007" n="0377b09"/>本也，不可以功成；其爲源也，不可以行得。功亡本就，
<lb ed="X" n="0831b07"/><lb ed="R007" n="0377b10"/>行盡源成。源本無功，能隨緣自在者，卽此毗盧遮那
<lb ed="X" n="0831b08"/><lb ed="R007" n="0377b11"/>也。於是寄位四天，示形八相。菩提場內，現蘭若以始
<lb ed="X" n="0831b09"/><lb ed="R007" n="0377b12"/>成；普光法堂，處報身之大宅。普賢長子，擧果德於藏
<lb ed="X" n="0831b10"/><lb ed="R007" n="0377b13"/>身；文殊小男，創啓蒙於金色。以海印三昧，周法界而
<lb ed="X" n="0831b11"/><lb ed="R007" n="0377b14"/>降靈，用普眼之法門，覩塵中之刹海。依正二報，身土
<lb ed="X" n="0831b12"/><lb ed="R007" n="0377b15"/>交參；因果兩門，體用相徹。以釋天之寶網，彰十刹以
<lb ed="X" n="0831b13"/><lb ed="R007" n="0377b16"/>重重；取離垢之摩尼，明十身而隱隱。無邊刹境，自他
<lb ed="X" n="0831b14"/><lb ed="R007" n="0377b17"/>不隔於毫端；十世古今，始終不移於當念。此方如是，
<lb ed="X" n="0831b15"/><lb ed="R007" n="0377b18"/>十刹同然，聖衆如雲，海會相入。智凡不礙，狀多鏡以
<lb ed="X" n="0831b16"/><lb ed="R007" n="0378a01"/>納衆形；彼此無妨，若千燈而共一室。出現品內，示因
<lb ed="X" n="0831b17"/><lb ed="R007" n="0378a02"/>果以結始終；<name role="" type="person">給孤獨園</name>，利人天<anchor xml:id="nkr_note_orig_0831001" n="0831001"/>之明法界。目連、鶖子，
<lb ed="X" n="0831b18"/><lb ed="R007" n="0378a03"/>隔視聽於對顏；六千比丘，啓十明於路上。覺城東際，
<lb ed="X" n="0831b19"/><lb ed="R007" n="0378a04"/>五衆咸臻；古佛廟前，同登十智。善財發明導首，用彰
<lb ed="X" n="0831b20"/><lb ed="R007" n="0378a05"/>來衆齊然。及至大中載，福州<name role="" type="person">開元寺</name>沙門志寧復以
<lb ed="X" n="0831b21"/><lb ed="R007" n="0378a06"/>論入經，仍自述曰：華嚴經者，蓋非羅漢結集，亦非小
<lb ed="X" n="0831b22"/><lb ed="R007" n="0378a07"/>聖傳持。大本華嚴，非佛不能知見；中本華嚴，住地菩
<lb ed="X" n="0831b23"/><lb ed="R007" n="0378a08"/>薩乃知。小本華嚴卽十萬之偈，今之所傳，只獲四萬
<lb ed="X" n="0831b24"/><lb ed="R007" n="0378a09"/>五千餘偈。經云：如人化心化作佛，化與不化等無異；
<pb ed="X" xml:id="X04.0225.0831c" n="0831c"/>
<lb ed="X" n="0831c01"/><lb ed="R007" n="0378a10"/>一切諸佛成菩提，成與不成無差別。善財童子成道，
<lb ed="X" n="0831c02"/><lb ed="R007" n="0378a11"/>只在一生；六千比丘發智，不由多劫。白牛之駕將悟，
<lb ed="X" n="0831c03"/><lb ed="R007" n="0378a12"/>卽以超於大乘；金色世界現前，文殊之智全證。法華
<lb ed="X" n="0831c04"/><lb ed="R007" n="0378a13"/>龍女成佛，只在刹那；妙峰見佛光明，初住便登。大唐
<lb ed="X" n="0831c05"/><lb ed="R007" n="0378a14"/>忻代之間，有長者李通玄造斯經論四十卷，志寧覽
<lb ed="X" n="0831c06"/><lb ed="R007" n="0378a15"/>此論文，得其大意。今見此方君子以論與經難爲和
<lb ed="X" n="0831c07"/><lb ed="R007" n="0378a16"/>會，志寧不揆衰邁，將此論文注於經下，使後之覽者
<lb ed="X" n="0831c08"/><lb ed="R007" n="0378a17"/>無費乃心，纔如開經，便得見論。論從第八卷起註入
<lb ed="X" n="0831c09"/><lb ed="R007" n="0378a18"/>經，兼論與經，共成一百二十卷。其會釋七卷，寫附於
<lb ed="X" n="0831c10"/><lb ed="R007" n="0378b01"/>前。又至乾德歲，沙門慧研又撰爲序曰：此敎非貝巖
<lb ed="X" n="0831c11"/><lb ed="R007" n="0378b02"/>所編，乃文殊結集。總三部，一部有十三千大千世界
<lb ed="X" n="0831c12"/><lb ed="R007" n="0378b03"/>微塵數偈，一四天下微塵數品；一部有四十九萬八
<lb ed="X" n="0831c13"/><lb ed="R007" n="0378b04"/>千八百偈，一千二百品；一部有十萬偈，四十八品。隱
<lb ed="X" n="0831c14"/><lb ed="R007" n="0378b05"/>乎龍藏，未擅閻浮，逮從正法光，餘年將五百。則第十
<lb ed="X" n="0831c15"/><lb ed="R007" n="0378b06"/>四代祖師龍樹運神海藏，觀前二部非世人所及，乃
<lb ed="X" n="0831c16"/><lb ed="R007" n="0378b07"/>誦後部，歸於五天。傳布千年，方垂華夏。東晉初譯，地
<lb ed="X" n="0831c17"/><lb ed="R007" n="0378b08"/>湧靈泉。唐朝次飜，天降甘露。玄宗開元中，太原有逸
<lb ed="X" n="0831c18"/><lb ed="R007" n="0378b09"/>士李通玄者，窮八十卷之眞詮，括四十軸之玄論。夜
<lb ed="X" n="0831c19"/><lb ed="R007" n="0378b10"/>驅神筆，舒玉齒之祥光；日探幽玄，感天童之給饍。張
<lb ed="X" n="0831c20"/><lb ed="R007" n="0378b11"/>皇敎海，羅列義天。大中載，無諸有高僧志寧，緬思後
<lb ed="X" n="0831c21"/><lb ed="R007" n="0378b12"/>進之披尋，難測法門之豐富，遂合經論，文旨相須。然
<lb ed="X" n="0831c22"/><lb ed="R007" n="0378b13"/>其義類繁衍，未圓品藻。慧研因參雲水，叨覽指歸，敢
<lb ed="X" n="0831c23"/><lb ed="R007" n="0378b14"/>搵牋毫，釐斯漏略。列經論以標擧，彰敎理而相收。義
<lb ed="X" n="0831c24"/><lb ed="R007" n="0378b15"/>朗文淸，不假猊臺而抱帙；神輝智發，何勞鷲嶺以尋
<pb ed="X" xml:id="X04.0225.0832a" n="0832a"/>
<lb ed="X" n="0832a01"/><lb ed="R007" n="0378b16"/>師。卓和尙曰：備矣。先佛爲經，後佛爲論。佛志寧合經
<lb ed="X" n="0832a02"/><lb ed="R007" n="0378b17"/>論而爲一，佛慧研釐經論以標綱，皆不過爲後代佛
<lb ed="X" n="0832a03"/><lb ed="R007" n="0378b18"/>子便於觀覽故耳，其用心勤矣。然一百二十卷之繁，
<lb ed="X" n="0832a04"/><lb ed="R007" n="0379a01"/>吾恐一切賢聖終未敢輕易也。破夏以來，獲聽寧佛
<lb ed="X" n="0832a05"/><lb ed="R007" n="0379a02"/>者袁文煒，細讀華嚴合論一徧，乃知善說華嚴無如
<lb ed="X" n="0832a06"/><lb ed="R007" n="0379a03"/>長者，因簡其尤要者錄之。儻有大心衆生，欲乘如來
<lb ed="X" n="0832a07"/><lb ed="R007" n="0379a04"/>乘，直至道場，則此二百紙簡要之論文，便是華嚴無
<lb ed="X" n="0832a08"/><lb ed="R007" n="0379a05"/>盡藏之法界也。自心是<name role="" type="person">毗盧遮那佛</name>智，自眼是佛文
<lb ed="X" n="0832a09"/><lb ed="R007" n="0379a06"/>殊根本智，自身是佛普賢差別萬行智，自誦是佛音
<lb ed="X" n="0832a10"/><lb ed="R007" n="0379a07"/>聲，自聽是佛觀世音力，自語是佛開不二之門，自念
<lb ed="X" n="0832a11"/><lb ed="R007" n="0379a08"/>是佛不思議神通自在功德，皆佛也。吾何幸身親見
<lb ed="X" n="0832a12"/><lb ed="R007" n="0379a09"/>之。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0832a13"/>
<lb ed="X" n="0832a14"/>
<lb ed="X" n="0832a15"/>
<lb ed="X" n="0832a16"/>
<lb ed="X" n="0832a17"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">No. 225-B 李長者事迹</cb:mulu><head>No. 225-B
<lb ed="X" n="0832a18"/><lb ed="R007" n="0379a11"/> 李長者事迹</head>
<lb ed="X" n="0832a19"/>
<lb ed="X" n="0832a20"/><lb ed="R007" n="0379a12"/><p xml:id="pX04p0832a2001">李長者，諱通玄，莫詳所自。或有詢其本者，但言滄州
<lb ed="X" n="0832a21"/><lb ed="R007" n="0379a13"/>人。開元二十七年三月望日，曳<g ref="#CB15081">䇿</g>荷笈，至於太原盂
<lb ed="X" n="0832a22"/><lb ed="R007" n="0379a14"/>縣西四十里同潁鄕，村名大賢。有高山奴者，尙德慕
<lb ed="X" n="0832a23"/><lb ed="R007" n="0379a15"/>士。長者詣其門，山奴諦瞻神儀，知非常器，遂罄折禮
<lb ed="X" n="0832a24"/><lb ed="R007" n="0379a16"/>接，請歸安居。每旦唯食棗十顆，栢葉餠子如匕大者
<pb ed="X" xml:id="X04.0225.0832b" n="0832b"/>
<lb ed="X" n="0832b01"/><lb ed="R007" n="0379a17"/>一枚。自爾不交外人，掩室獨處，含毫臨紙，會無虗時，
<lb ed="X" n="0832b02"/><lb ed="R007" n="0379a18"/>如是三稔。一旦，捨山奴南去五六里，至馬氏古佛堂，
<lb ed="X" n="0832b03"/><lb ed="R007" n="0379b01"/>自搆土室，寓於其側，端居宴默，亦又十年。後復囊挈
<lb ed="X" n="0832b04"/><lb ed="R007" n="0379b02"/>經書，遵道而去。二十里餘，次韓氏別業，卽今冠蓋村
<lb ed="X" n="0832b05"/><lb ed="R007" n="0379b03"/>焉。忽逢一虎，當塗馴伏，如有所待。長者與之曰：吾將
<lb ed="X" n="0832b06"/><lb ed="R007" n="0379b04"/>著論<name role="" type="person">釋華嚴</name>經，可與吾擇一棲止。言畢，虎起。長者徐
<lb ed="X" n="0832b07"/><lb ed="R007" n="0379b05"/>而撫之，遂將所挈之囊，挂於虎背，任其所止。於是虎
<lb ed="X" n="0832b08"/><lb ed="R007" n="0379b06"/>望神福山原，直下三十餘里，當一土龕前，便自蹲駐。
<lb ed="X" n="0832b09"/><lb ed="R007" n="0379b07"/>長者旋收囊裝，置於龕內。虎乃屢顧，妥尾而去。其龕
<lb ed="X" n="0832b10"/><lb ed="R007" n="0379b08"/>瑩潔圓迴，廣袤尋丈，自然而有，非人力成。龕之四旁，
<lb ed="X" n="0832b11"/><lb ed="R007" n="0379b09"/>舊無泉<g ref="#CB00589">㵎</g>。長者始來之夕，風雷暴作，拔去一古松，高
<lb ed="X" n="0832b12"/><lb ed="R007" n="0379b10"/>三百餘尺。及旦，松根之下，化爲一潭，深極數尋，迴還
<lb ed="X" n="0832b13"/><lb ed="R007" n="0379b11"/>五十餘步，甘逾瑞露，色奪琉璃，時人號爲長者泉。至
<lb ed="X" n="0832b14"/><lb ed="R007" n="0379b12"/>今澄明，未曾增減。<g ref="#CB07703">𠍴</g>陽之歲，祈之必應。長者製論之
<lb ed="X" n="0832b15"/><lb ed="R007" n="0379b13"/>夕，心窮玄奧，口出白光，照耀龕中，以代燈燭。居山之
<lb ed="X" n="0832b16"/><lb ed="R007" n="0379b14"/>後，忽有二女子，容華絕世，皆可笄年，俱衣大布之衣，
<lb ed="X" n="0832b17"/><lb ed="R007" n="0379b15"/>悉以白巾幪首，姓氏居處，一無所言。常爲長者汲水
<lb ed="X" n="0832b18"/><lb ed="R007" n="0379b16"/>焚香，供給紙筆，卯辰之際，輙具淨饌，甘珍畢備，置長
<lb ed="X" n="0832b19"/><lb ed="R007" n="0379b17"/>者前，齋罷撤器，莫知所止。歷於五祀，曾不闕時，及著
<lb ed="X" n="0832b20"/><lb ed="R007" n="0379b18"/>論將終，遂爾絕迹。謹按華嚴舊傳，東晉三藏佛<g ref="#CB00501">䭾</g><g ref="#CB02494">䟦</g>
<lb ed="X" n="0832b21"/><lb ed="R007" n="0380a01"/>陀羅，於江都謝司空寺譯經，有二靑衣童子，忽自庭
<lb ed="X" n="0832b22"/><lb ed="R007" n="0380a02"/>沼而出，承事梵僧，爇香添甁，不離座右，每欲將夕，還
<lb ed="X" n="0832b23"/><lb ed="R007" n="0380a03"/>潛沼中，日日皆然，率爲常事。及譯畢寫淨，沉默無迹，
<lb ed="X" n="0832b24"/><lb ed="R007" n="0380a04"/>長者感通，事符曩昔。長者身長七尺二寸，廣眉朗目，
<pb ed="X" xml:id="X04.0225.0832c" n="0832c"/>
<lb ed="X" n="0832c01"/><lb ed="R007" n="0380a05"/>丹脣紫肥，長髯美茂，修臂圓直，髮彩紺色，毛端右旋，
<lb ed="X" n="0832c02"/><lb ed="R007" n="0380a06"/>質狀無倫，風姿持異，殊妙之相，靡不具足。首冠樺皮
<lb ed="X" n="0832c03"/><lb ed="R007" n="0380a07"/>之冠，身披麻衣，長裙博袖，散腰而行，亦無韋帶。居常
<lb ed="X" n="0832c04"/><lb ed="R007" n="0380a08"/>跣足，不務將迎，放曠人天，無所拘制。忽一日出山，訪
<lb ed="X" n="0832c05"/><lb ed="R007" n="0380a09"/>舊址之里，適値墅人聚族合樂，長者徧語之曰：汝等
<lb ed="X" n="0832c06"/><lb ed="R007" n="0380a10"/>好住，吾將歸去。衆乃罷樂，驚惶相顧，咸皆惻愴，必謂
<lb ed="X" n="0832c07"/><lb ed="R007" n="0380a11"/>長者却還滄州，揮涕同詞，懇請留止。長者曰：縱在百
<lb ed="X" n="0832c08"/><lb ed="R007" n="0380a12"/>年，會當歸去。於是擧衆却送長者入山，至其龕所，復
<lb ed="X" n="0832c09"/><lb ed="R007" n="0380a13"/>語之曰：去住常然耳，汝等可各還家。及衆旅踵之頃，
<lb ed="X" n="0832c10"/><lb ed="R007" n="0380a14"/>嵐霧四起，景物不分，行路之人，咸共駭異。翌日，長叟
<lb ed="X" n="0832c11"/><lb ed="R007" n="0380a15"/>結徒，登山禮候，但見姿容端儼，<anchor xml:id="nkr_note_add_0832c1101" n="0832c1101"/><anchor xml:id="beg0832c1101" n="0832c1101"/>已<anchor xml:id="end0832c1101"/>坐化於龕中矣。時
<lb ed="X" n="0832c12"/><lb ed="R007" n="0380a16"/>當三月二十八日，報齡九十六。有一巨蛇，蟠當龕外，
<lb ed="X" n="0832c13"/><lb ed="R007" n="0380a17"/>張目呀口，不可向近。衆乃歸誠致祝：某等今欲收長
<lb ed="X" n="0832c14"/><lb ed="R007" n="0380a18"/>者全身，將營殯藏，乞潛威靈，願得就事。蛇因攝形不
<lb ed="X" n="0832c15"/><lb ed="R007" n="0380b01"/>現，耆舊潸泣轝荷。擇地於大山之陰，累石爲墳，卽神
<lb ed="X" n="0832c16"/><lb ed="R007" n="0380b02"/>福山逝多蘭若，今方山是也。初長者隱化之日，及成
<lb ed="X" n="0832c17"/><lb ed="R007" n="0380b03"/>墳之時，烟雲凝布，巖谷震蕩，有二白鶴，哀唳當空，二
<lb ed="X" n="0832c18"/><lb ed="R007" n="0380b04"/>鹿相叫連夕，其餘飛走，悲鳴滿山。鄕原之人，相率變
<lb ed="X" n="0832c19"/><lb ed="R007" n="0380b05"/>服，追攀孺慕，若喪所天。每當建齋，卽墳上雲起，七七
<lb ed="X" n="0832c20"/><lb ed="R007" n="0380b06"/>如是。至大曆九年二月六日，有僧廣超，於逝多蘭若，
<lb ed="X" n="0832c21"/><lb ed="R007" n="0380b07"/>獲長者所著論二部，一是大方廣佛新華嚴經論四
<lb ed="X" n="0832c22"/><lb ed="R007" n="0380b08"/>十卷，一是十二緣生解迷顯智成悲十明論一卷，傳
<lb ed="X" n="0832c23"/><lb ed="R007" n="0380b09"/>寫揚顯，徧於幷汾。廣超門人道光，能繼師志，肩負二
<lb ed="X" n="0832c24"/><lb ed="R007" n="0380b10"/>論，同遊燕趙，昭示淮泗，使後代南北學人，悉得參關
<pb ed="X" xml:id="X04.0225.0833a" n="0833a"/>
<lb ed="X" n="0833a01"/><lb ed="R007" n="0380b11"/>論文，宗承長者，皆超、光二僧流布之功。比歲僧元覘，
<lb ed="X" n="0833a02"/><lb ed="R007" n="0380b12"/>特抵方山，求長者遺迹。初禮石墳，次尋龕趾，龕前有
<lb ed="X" n="0833a03"/><lb ed="R007" n="0380b13"/>松三株，俱是長者手植。長者將化之月，一株遂枯，至
<lb ed="X" n="0833a04"/><lb ed="R007" n="0380b14"/>今二株，常有靈鶴結巢於頂。又於壽陽南界解愁村，
<lb ed="X" n="0833a05"/><lb ed="R007" n="0380b15"/>遇李士源者，乃傳論僧廣超之猶子也，示長者眞容，
<lb ed="X" n="0833a06"/><lb ed="R007" n="0380b16"/>圖瞻禮而迴，斯爲滿願矣。</p><p xml:id="pX04p0833a0611" cb:place="inline">雲居散人馬支<anchor xml:id="nkr_note_add_0833a0601" n="0833a0601"/><anchor xml:id="beg0833a0601" n="0833a0601"/>纂<anchor xml:id="end0833a0601"/>錄。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0833a07"/>
<lb ed="X" n="0833a08"/>
<lb ed="X" n="0833a09"/>
<lb ed="X" n="0833a10"/>
<lb ed="X" n="0833a11"/><cb:docNumber>No. 225</cb:docNumber>
<lb ed="X" n="0833a12"/><lb ed="R007" n="0381a01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>大方廣佛華嚴經合論簡要卷之一</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0833a13"/>
<lb ed="X" n="0833a14"/><lb ed="R007" n="0381a02"/><byline cb:type="other">唐滄州長者李通玄合論</byline>
<lb ed="X" n="0833a15"/><lb ed="R007" n="0381a03"/><byline cb:type="author">明溫陵長者李　贄簡要</byline>
<lb ed="X" n="0833a16"/><lb ed="R007" n="0381a04"/><byline cb:type="other">明吳興後學董廣<g ref="#CB14146">𥌓</g>閱正</byline>
<lb ed="X" n="0833a17"/><lb ed="R007" n="0381a05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">會釋</cb:mulu><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX04p0833a1701">第一明依敎分宗</item><item xml:id="itemX04p0833a1708">第二明依宗敎別</item>
<lb ed="X" n="0833a18"/><lb ed="R007" n="0381a06"/><item xml:id="itemX04p0833a1801">第三明敎義差別</item><item xml:id="itemX04p0833a1808">第四明成佛同別</item>
<lb ed="X" n="0833a19"/><lb ed="R007" n="0381a07"/><item xml:id="itemX04p0833a1901">第五明見佛差別</item><item xml:id="itemX04p0833a1908">第六明說敎時分</item>
<lb ed="X" n="0833a20"/><lb ed="R007" n="0381a08"/><item xml:id="itemX04p0833a2001">第七明淨土權實</item><item xml:id="itemX04p0833a2008">第八明攝化境界</item>
<lb ed="X" n="0833a21"/><lb ed="R007" n="0381a09"/><item xml:id="itemX04p0833a2101">第九明因果延促</item><item xml:id="itemX04p0833a2108">第十明會敎始終</item></list>
<lb ed="X" n="0833a22"/><lb ed="R007" n="0381a10"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第一明依敎分宗</cb:mulu><head>○第一、明依敎分宗者</head><p xml:id="pX04p0833a2210" cb:place="inline">夫如來成道，體應眞源，理事
<lb ed="X" n="0833a23"/><lb ed="R007" n="0381a11"/>二門，一多相徹，智境圓寂，何法不周？只爲器有差殊，
<lb ed="X" n="0833a24"/><lb ed="R007" n="0381a12"/>軌儀各異，始終漸頓，隨根不同，設法應宜，大小全別，
<pb ed="X" xml:id="X04.0225.0833b" n="0833b"/>
<lb ed="X" n="0833b01"/><lb ed="R007" n="0381a13"/>時分因果，延促不同，化佛本身，施詮各異，國土淨穢，
<lb ed="X" n="0833b02"/><lb ed="R007" n="0381a14"/>增減不同，地位因果，自有投分。創學之流，未諳敎跡，
<lb ed="X" n="0833b03"/><lb ed="R007" n="0381a15"/>執權成實，迷不進修。若不咸擧衆宗，類其損益，無以
<lb ed="X" n="0833b04"/><lb ed="R007" n="0381a16"/>了其迷滯者矣。今略分十法，以辯闡献，使得學者知
<lb ed="X" n="0833b05"/><lb ed="R007" n="0381a17"/>宗，遷權就實，不滯其行，速證菩提。</p>
<lb ed="X" n="0833b06"/><lb ed="R007" n="0381a18"/><p xml:id="pX04p0833b0601">一、小乘戒經，爲情有爲宗，爲如來創，爲凡夫造業
<lb ed="X" n="0833b07"/><lb ed="R007" n="0381b01"/>處，說是應作，是不應作，捨者善，不捨者不善。如此
<lb ed="X" n="0833b08"/><lb ed="R007" n="0381b02"/>立敎，未爲實有。如此有敎，且約凡情虗妄之處，橫
<lb ed="X" n="0833b09"/><lb ed="R007" n="0381b03"/>計諸惡，以敎制之，令生人天。是故戒序云：若欲生
<lb ed="X" n="0833b10"/><lb ed="R007" n="0381b04"/>天上，及生人中者，常當護戒足，勿令有毀損。衆生
<lb ed="X" n="0833b11"/><lb ed="R007" n="0381b05"/>有爲，作業虗妄，非實得故。生人天無常，虗妄非實，
<lb ed="X" n="0833b12"/><lb ed="R007" n="0381b06"/>未得法身智身，非爲實有宗。且爲情有宗，於小乘
<lb ed="X" n="0833b13"/><lb ed="R007" n="0381b07"/>中，爲軌持敎也。如華嚴經，持戒卽不然。經云：身是
<lb ed="X" n="0833b14"/><lb ed="R007" n="0381b08"/>梵行耶？身業四威儀，乃至佛法僧十衆，七遮和尙，
<lb ed="X" n="0833b15"/><lb ed="R007" n="0381b09"/>羯磨壇場等，是梵行耶？如是諦觀，求梵行者，了不
<lb ed="X" n="0833b16"/><lb ed="R007" n="0381b10"/>可得，是故名爲淸淨梵行。如梵行品說：如是淸淨
<lb ed="X" n="0833b17"/><lb ed="R007" n="0381b11"/>行者，名持佛性戒，得佛法身故。乃至初發心時，便
<lb ed="X" n="0833b18"/><lb ed="R007" n="0381b12"/>成正覺，與佛體齊，理事平等，混眞法界。如是持戒，
<lb ed="X" n="0833b19"/><lb ed="R007" n="0381b13"/>不見自身能持戒者，不見他身有破戒者，非凡夫
<lb ed="X" n="0833b20"/><lb ed="R007" n="0381b14"/>行，非聖賢行，不見自身發菩提心，不見諸佛成等
<lb ed="X" n="0833b21"/><lb ed="R007" n="0381b15"/>正覺。若好若惡，若有少法可得，不名菩提，不名淨
<lb ed="X" n="0833b22"/><lb ed="R007" n="0381b16"/>行，當如是觀。如是性戒，卽法身也。法身者，卽如來
<lb ed="X" n="0833b23"/><lb ed="R007" n="0381b17"/>智慧也。如來智慧者，卽正覺也。是故不同小乘，有
<lb ed="X" n="0833b24"/><lb ed="R007" n="0381b18"/>取捨故。</p>
<pb ed="X" xml:id="X04.0225.0833c" n="0833c"/>
<lb ed="X" n="0833c01"/><lb ed="R007" n="0382a01"/><p xml:id="pX04p0833c0101">二、如梵網經：菩薩戒爲情有及眞，俱示爲宗。如來
<lb ed="X" n="0833c02"/><lb ed="R007" n="0382a02"/>爲凡夫之中，有大心衆生，樂行慈悲，欣求佛果者，
<lb ed="X" n="0833c03"/><lb ed="R007" n="0382a03"/>說<name role="" type="person">盧舍那佛</name>爲本身，千百億爲化身，頓令識末還
<lb ed="X" n="0833c04"/><lb ed="R007" n="0382a04"/>本行。經言：若人受佛戒，卽入諸佛位，位同大覺<anchor xml:id="nkr_note_add_0833c0401" n="0833c0401"/><anchor xml:id="beg0833c0401" n="0833c0401"/>已<anchor xml:id="end0833c0401"/>，
<lb ed="X" n="0833c05"/><lb ed="R007" n="0382a05"/>眞是諸佛子。卽爲性戒，故卽爲眞宗。此乃爲大心
<lb ed="X" n="0833c06"/><lb ed="R007" n="0382a06"/>衆生頓示法身性戒，下劣者得漸。一敎應二根，如
<lb ed="X" n="0833c07"/><lb ed="R007" n="0382a07"/>是千百億，各接微塵衆，俱來至我所。明捨權而就
<lb ed="X" n="0833c08"/><lb ed="R007" n="0382a08"/>實，此爲實有敎。雖然立實有宗，不同華嚴經毗盧
<lb ed="X" n="0833c09"/><lb ed="R007" n="0382a09"/>遮那所說，此經仍隨化身所化，方來至本身也。圓
<lb ed="X" n="0833c10"/><lb ed="R007" n="0382a10"/>敎之宗一下，頓示本身。本法界大智，報身因果，理
<lb ed="X" n="0833c11"/><lb ed="R007" n="0382a11"/>事齊彰。</p>
<lb ed="X" n="0833c12"/><lb ed="R007" n="0382a12"/><p xml:id="pX04p0833c1201">三、般若敎爲說空彰實爲宗。爲如來初爲人天凡
<lb ed="X" n="0833c13"/><lb ed="R007" n="0382a13"/>夫說二乘敎，繫著理事俱實不能離障，爲說空敎
<lb ed="X" n="0833c14"/><lb ed="R007" n="0382a14"/>破所繫著，故般若經中說十八種空法，世間三寶
<lb ed="X" n="0833c15"/><lb ed="R007" n="0382a15"/>四諦三世等一切皆空，空亦空，廣如經說。此乃空
<lb ed="X" n="0833c16"/><lb ed="R007" n="0382a16"/>却無明諸障等業，無明總盡障業皆無，自性涅槃
<lb ed="X" n="0833c17"/><lb ed="R007" n="0382a17"/>自然顯著，此爲眞有不名空宗。雖然爲眞有，所說
<lb ed="X" n="0833c18"/><lb ed="R007" n="0382a18"/>敎門多有成壞，故未可爲圓。如華嚴經具報相好
<lb ed="X" n="0833c19"/><lb ed="R007" n="0382b01"/>莊嚴能虗能實，當部之內當品之中，十十菩薩等
<lb ed="X" n="0833c20"/><lb ed="R007" n="0382b02"/>上下自相綸貫，空有之法不獨孤行。又以普賢文
<lb ed="X" n="0833c21"/><lb ed="R007" n="0382b03"/>殊上下交參，理事相徹互相交映，一部之典品品
<lb ed="X" n="0833c22"/><lb ed="R007" n="0382b04"/>相徹句句相參，一品之中四十品經同入，一言之
<lb ed="X" n="0833c23"/><lb ed="R007" n="0382b05"/>內十萬之頌齊麾，一成卽一切成，一壞卽一切壞，
<lb ed="X" n="0833c24"/><lb ed="R007" n="0382b06"/>總以性齊時齊行齊故。如上等齊說法亦齊，如是
<pb ed="X" xml:id="X04.0225.0834a" n="0834a"/>
<lb ed="X" n="0834a01"/><lb ed="R007" n="0382b07"/>齊故。如今成佛與三世佛齊成佛故，爲無三世故，
<lb ed="X" n="0834a02"/><lb ed="R007" n="0382b08"/>爲無時故，不同彼敎成壞別時故，因果前後故。</p>
<lb ed="X" n="0834a03"/><lb ed="R007" n="0382b09"/><p xml:id="pX04p0834a0301">四、解深密經爲不空不有宗。如來說於有敎空敎
<lb ed="X" n="0834a04"/><lb ed="R007" n="0382b10"/>之後，說此一部之敎和會有無二見爲不空不有，
<lb ed="X" n="0834a05"/><lb ed="R007" n="0382b11"/>卽說九識爲純淨無染識。如瀑水流生多波浪，諸
<lb ed="X" n="0834a06"/><lb ed="R007" n="0382b12"/>波浪等以水爲依，五六七八等識皆以阿陀那識
<lb ed="X" n="0834a07"/><lb ed="R007" n="0382b13"/>爲依，故如彼波浪以水爲依。深密經云：如善鏡面，
<lb ed="X" n="0834a08"/><lb ed="R007" n="0382b14"/>若有一影生緣現前唯一影起，若二若多影生緣
<lb ed="X" n="0834a09"/><lb ed="R007" n="0382b15"/>現前有多影起，非此鏡面轉變爲影，亦無受用滅
<lb ed="X" n="0834a10"/><lb ed="R007" n="0382b16"/>盡可得。此明五六七八識所依第九淨識處也。又
<lb ed="X" n="0834a11"/><lb ed="R007" n="0382b17"/>云：如是菩薩雖由法住智爲依止爲建立故，此經
<lb ed="X" n="0834a12"/><lb ed="R007" n="0382b18"/>意欲令於識處便明識體本唯眞智，故如彼瀑流
<lb ed="X" n="0834a13"/><lb ed="R007" n="0383a01"/>不離水體而生波浪。又如明鏡依彼淨體無所分
<lb ed="X" n="0834a14"/><lb ed="R007" n="0383a02"/>別，<anchor xml:id="nkr_note_orig_0834001" n="0834001"/>舍多影像不礙有而常無故。如是自心所現識
<lb ed="X" n="0834a15"/><lb ed="R007" n="0383a03"/>相不離本體，無作淨智所現影相，都無自他內外
<lb ed="X" n="0834a16"/><lb ed="R007" n="0383a04"/>等執，任用隨智無所分別，以破空有二繫爲不空
<lb ed="X" n="0834a17"/><lb ed="R007" n="0383a05"/>不有。故深密經頌曰：阿陀那識甚深細，一切種子
<lb ed="X" n="0834a18"/><lb ed="R007" n="0383a06"/>如瀑流，我於凡愚不開演，恐彼分別執爲我。阿陀
<lb ed="X" n="0834a19"/><lb ed="R007" n="0383a07"/>那識甚深細者，引彼凡流就識成智，不同二乘及
<lb ed="X" n="0834a20"/><lb ed="R007" n="0383a08"/>漸始學菩薩破相成空，不同凡夫繫而實有，不同
<lb ed="X" n="0834a21"/><lb ed="R007" n="0383a09"/>彼故不空不有。何法不空？爲智能隨緣照機利物
<lb ed="X" n="0834a22"/><lb ed="R007" n="0383a10"/>故。何法不有？爲智正隨緣時無性相故、無生住滅
<lb ed="X" n="0834a23"/><lb ed="R007" n="0383a11"/>故。以是義故名不空不有。此經雖復如是，於心識
<lb ed="X" n="0834a24"/><lb ed="R007" n="0383a12"/>之處令知空有無二。華嚴經則不然，但彰本身本
<pb ed="X" xml:id="X04.0225.0834b" n="0834b"/>
<lb ed="X" n="0834b01"/><lb ed="R007" n="0383a13"/>法界一眞之根本智佛體用故，混眞性相法報之
<lb ed="X" n="0834b02"/><lb ed="R007" n="0383a14"/>海，直爲上上根人頓示佛果德一眞法界本智，以
<lb ed="X" n="0834b03"/><lb ed="R007" n="0383a15"/>爲開示悟入之門，不論隨妄而生識等。是故華嚴
<lb ed="X" n="0834b04"/><lb ed="R007" n="0383a16"/>敎門直彰本體用法界，佛果門直授上根凡夫令
<lb ed="X" n="0834b05"/><lb ed="R007" n="0383a17"/>其悟入，不同深密經中安立五六七八九識施設
<lb ed="X" n="0834b06"/><lb ed="R007" n="0383a18"/>權門。如深密經權施第九阿陀那識，意有異途爲
<lb ed="X" n="0834b07"/><lb ed="R007" n="0383b01"/>二乘之人，久厭惡生死修空滅識直趣空寂，及漸
<lb ed="X" n="0834b08"/><lb ed="R007" n="0383b02"/>學菩薩樂空增勝，但有一分慈悲未證法身佛性
<lb ed="X" n="0834b09"/><lb ed="R007" n="0383b03"/>根本，但以空門而爲所乘，六波羅蜜而爲行相，初
<lb ed="X" n="0834b10"/><lb ed="R007" n="0383b04"/>對治門還同二乘，無常不淨白骨微塵等觀方入
<lb ed="X" n="0834b11"/><lb ed="R007" n="0383b05"/>空觀，二乘趣滅菩薩留生，以空無我等觀折伏我
<lb ed="X" n="0834b12"/><lb ed="R007" n="0383b06"/>法不令增長。以是義故，解深密經方便安立七八
<lb ed="X" n="0834b13"/><lb ed="R007" n="0383b07"/>識外，別說九識爲純淨識，云七八識以淨識爲依
<lb ed="X" n="0834b14"/><lb ed="R007" n="0383b08"/>止故。未卽直爲說第八種子識爲如來藏者，爲彼
<lb ed="X" n="0834b15"/><lb ed="R007" n="0383b09"/>學徒畏苦習故。若說業種恒眞生怖難信，是故權
<lb ed="X" n="0834b16"/><lb ed="R007" n="0383b10"/>且安立第九阿陀那識爲淨識，欲令不滅識性長
<lb ed="X" n="0834b17"/><lb ed="R007" n="0383b11"/>大菩提故。是故維摩經云：未具佛法亦不滅受而
<lb ed="X" n="0834b18"/><lb ed="R007" n="0383b12"/>取證也。受旣不滅，想識亦然。如楞伽經直爲根熟
<lb ed="X" n="0834b19"/><lb ed="R007" n="0383b13"/>者說第八識業種爲如來藏。維摩經云：塵勞之疇
<lb ed="X" n="0834b20"/><lb ed="R007" n="0383b14"/>爲如來種。大修道之士品類異途，解行差殊千端
<lb ed="X" n="0834b21"/><lb ed="R007" n="0383b15"/>萬別，除二乘之外，菩薩之乘有四品不同：一修空
<lb ed="X" n="0834b22"/><lb ed="R007" n="0383b16"/>無我菩薩、二漸見佛性菩薩、三頓見佛性菩薩、四
<lb ed="X" n="0834b23"/><lb ed="R007" n="0383b17"/>以如來自性淸淨智以五位加行起差別智，滿普
<lb ed="X" n="0834b24"/><lb ed="R007" n="0383b18"/>賢行成大慈悲菩薩，究竟不出刹那際充滿十方
<pb ed="X" xml:id="X04.0225.0834c" n="0834c"/>
<lb ed="X" n="0834c01"/><lb ed="R007" n="0384a01"/>佛果門。如華嚴經有一類菩薩，經百千億那由他
<lb ed="X" n="0834c02"/><lb ed="R007" n="0384a02"/>劫行六波羅蜜不生佛家，猶名假名菩薩。以雖見
<lb ed="X" n="0834c03"/><lb ed="R007" n="0384a03"/>佛性未彰智業，猶名假名菩薩也。</p>
<lb ed="X" n="0834c04"/><lb ed="R007" n="0384a04"/><p xml:id="pX04p0834c0401">五、楞伽經以五法、三自性、八識、二無我爲宗。彼經
<lb ed="X" n="0834c05"/><lb ed="R007" n="0384a05"/>於南海中<name role="" type="person">楞伽山</name>說，其山高峻，下瞻大海，傍無門
<lb ed="X" n="0834c06"/><lb ed="R007" n="0384a06"/>戶，得神通者堪能昇往，乃表心地法門無修無證
<lb ed="X" n="0834c07"/><lb ed="R007" n="0384a07"/>者方能昇也。下瞻大海，表心海本自淸淨，因境風
<lb ed="X" n="0834c08"/><lb ed="R007" n="0384a08"/>所轉，識浪波動，欲明達境自空，心海自寂，心境俱
<lb ed="X" n="0834c09"/><lb ed="R007" n="0384a09"/>寂，事無不照。直爲根熟菩薩頓說種子業識爲如
<lb ed="X" n="0834c10"/><lb ed="R007" n="0384a10"/>來藏，異彼二乘滅識趣寂者故，亦爲異彼般若修
<lb ed="X" n="0834c11"/><lb ed="R007" n="0384a11"/>空菩薩樂空增勝者故。直明識體本性全眞，便成
<lb ed="X" n="0834c12"/><lb ed="R007" n="0384a12"/>智用，故了眞卽識，成智異彼。深密經意，別立九識，
<lb ed="X" n="0834c13"/><lb ed="R007" n="0384a13"/>接引初根，漸令留惑，長大菩提，故不令其心植種
<lb ed="X" n="0834c14"/><lb ed="R007" n="0384a14"/>於空，亦不令其心如彼敗種也。解深密經乃是入
<lb ed="X" n="0834c15"/><lb ed="R007" n="0384a15"/>惑之初門，楞伽、維摩直示惑之本實。楞伽卽明八
<lb ed="X" n="0834c16"/><lb ed="R007" n="0384a16"/>識爲如來藏，淨名卽觀身實相，觀佛亦然。淨名與
<lb ed="X" n="0834c17"/><lb ed="R007" n="0384a17"/>楞伽略同，深密經文與此二部少別。如華嚴經不
<lb ed="X" n="0834c18"/><lb ed="R007" n="0384a18"/>爾，佛身及境界、法門、行相，懸自不同。說彼楞伽經
<lb ed="X" n="0834c19"/><lb ed="R007" n="0384b01"/>卽是化身，所說境界卽是穢土山峰所居法門。說
<lb ed="X" n="0834c20"/><lb ed="R007" n="0384b02"/>識境界爲眞問答，卽以大慧菩薩爲首。化身明敎
<lb ed="X" n="0834c21"/><lb ed="R007" n="0384b03"/>是權大慧，且論簡擇。如華嚴經敎，佛身卽是本眞
<lb ed="X" n="0834c22"/><lb ed="R007" n="0384b04"/>法報，境界卽是華藏，所居法門卽是佛果。法界爲
<lb ed="X" n="0834c23"/><lb ed="R007" n="0384b05"/>門問答，卽是文殊、普賢理事智之妙用。五位行相，
<lb ed="X" n="0834c24"/><lb ed="R007" n="0384b06"/>因果互融；十刹十身，體徹相入。</p>
<pb ed="X" xml:id="X04.0225.0835a" n="0835a"/>
<lb ed="X" n="0835a01"/><lb ed="R007" n="0384b07"/><p xml:id="pX04p0835a0101">六、維摩經不思議爲宗。維摩經與華嚴十種別。</p>
<lb ed="X" n="0835a02"/><lb ed="R007" n="0384b08"/><p xml:id="pX04p0835a0201">一、淨土莊嚴別：如維摩經中所說淨土，如來以
<lb ed="X" n="0835a03"/><lb ed="R007" n="0384b09"/>足指按地，卽三千大千世界，若<anchor xml:id="nkr_note_orig_0835001" n="0835001"/>千百千珍寶嚴
<lb ed="X" n="0835a04"/><lb ed="R007" n="0384b10"/>飾，譬如寶莊嚴佛無量功德。寶莊嚴土，一切大
<lb ed="X" n="0835a05"/><lb ed="R007" n="0384b11"/>衆歎未曾有，而皆自見坐寶蓮華，而未說無盡
<lb ed="X" n="0835a06"/><lb ed="R007" n="0384b12"/>佛刹莊嚴等事在一毫塵中。如華嚴經中具說：
<lb ed="X" n="0835a07"/><lb ed="R007" n="0384b13"/>十佛毗盧遮那境界，十<name role="" type="person">蓮華藏世界</name>海，有無盡
<lb ed="X" n="0835a08"/><lb ed="R007" n="0384b14"/>世界海，重重相入；一塵之內，有無盡世界海，圓
<lb ed="X" n="0835a09"/><lb ed="R007" n="0384b15"/>滿十方。佛境界、衆生境界，互相涉入，不相障礙。
<lb ed="X" n="0835a10"/><lb ed="R007" n="0384b16"/>衆寶莊嚴，如光如影，廣如經說，不但獨言三千
<lb ed="X" n="0835a11"/><lb ed="R007" n="0384b17"/>大千世界之所嚴淨。</p>
<lb ed="X" n="0835a12"/><lb ed="R007" n="0384b18"/><p xml:id="pX04p0835a1201">二、佛身諸相報化別說：此維摩經是三十二大
<lb ed="X" n="0835a13"/><lb ed="R007" n="0385a01"/>人之相，化佛所說；說華嚴經佛是九十七大人
<lb ed="X" n="0835a14"/><lb ed="R007" n="0385a02"/>之相，及十<name role="" type="person">華藏世界海</name>微塵數大人之相，實報
<lb ed="X" n="0835a15"/><lb ed="R007" n="0385a03"/>如來所說。</p>
<lb ed="X" n="0835a16"/><lb ed="R007" n="0385a04"/><p xml:id="pX04p0835a1601">三、不思議德神通別。維摩經說：菩薩神通，以小
<lb ed="X" n="0835a17"/><lb ed="R007" n="0385a05"/>室之內，能容三萬二千師子之座，各各高八萬
<lb ed="X" n="0835a18"/><lb ed="R007" n="0385a06"/>四千由旬，八千菩薩、五百聲聞、百千天人。維摩
<lb ed="X" n="0835a19"/><lb ed="R007" n="0385a07"/>詰置其右手掌，擎其大衆，往詣菴園。又以手斷
<lb ed="X" n="0835a20"/><lb ed="R007" n="0385a08"/>取東方妙喜佛國，來至此土，示於大衆，送還本
<lb ed="X" n="0835a21"/><lb ed="R007" n="0385a09"/>處。如是神變，且爲權敎。聲聞、菩薩等，見道未實，
<lb ed="X" n="0835a22"/><lb ed="R007" n="0385a10"/>自他未亡，所現神變，依根所見，皆有往來分劑
<lb ed="X" n="0835a23"/><lb ed="R007" n="0385a11"/>限量。又是一時之間，聖意以神力變化，起諸小
<lb ed="X" n="0835a24"/><lb ed="R007" n="0385a12"/>根，令漸增進故，非是法爾力故。如華嚴經中，以
<pb ed="X" xml:id="X04.0225.0835b" n="0835b"/>
<lb ed="X" n="0835b01"/><lb ed="R007" n="0385a13"/>自本覺，自覺本心，身心性相，與佛無異，無有內
<lb ed="X" n="0835b02"/><lb ed="R007" n="0385a14"/>外往來諸見。是故<name role="" type="person">毗盧遮那佛</name>，不移本處，而身
<lb ed="X" n="0835b03"/><lb ed="R007" n="0385a15"/>徧坐一切道場。十方來衆，不移本處，而隨化往，
<lb ed="X" n="0835b04"/><lb ed="R007" n="0385a16"/>都無來去，亦無神力所致。是故經中，每言以佛
<lb ed="X" n="0835b05"/><lb ed="R007" n="0385a17"/>神力，及法如是力者，以佛神力，推佛爲尊，法如
<lb ed="X" n="0835b06"/><lb ed="R007" n="0385a18"/>是故。惟其本德，都無變化，卽一一衆生，身諸毛
<lb ed="X" n="0835b07"/><lb ed="R007" n="0385b01"/>孔之內，周徧十方，不同權敎，以其神力，分劑往
<lb ed="X" n="0835b08"/><lb ed="R007" n="0385b02"/>來，擎來送去，致斯妄見，違本法身，障眞菩提本
<lb ed="X" n="0835b09"/><lb ed="R007" n="0385b03"/>覺性智。是故淨名菩薩，現斯神變<anchor xml:id="nkr_note_add_0835b0901" n="0835b0901"/><anchor xml:id="beg0835b0901" n="0835b0901"/>已<anchor xml:id="end0835b0901"/>，方陳實敎。
<lb ed="X" n="0835b10"/><lb ed="R007" n="0385b04"/>維摩經云：觀身實相，觀佛亦然。我觀如來，前際
<lb ed="X" n="0835b11"/><lb ed="R007" n="0385b05"/>不來，後際不去，今則不住。是故權敎小見，樂欲
<lb ed="X" n="0835b12"/><lb ed="R007" n="0385b06"/>希奇，菩薩稱根，麤施接引，令生樂學，方授實門。
<lb ed="X" n="0835b13"/><lb ed="R007" n="0385b07"/>不可以執化成眞，恒迷智眼。有作之法難成，隨
<lb ed="X" n="0835b14"/><lb ed="R007" n="0385b08"/>緣無作易辦。作者勞而無功，不作隨緣自就。無
<lb ed="X" n="0835b15"/><lb ed="R007" n="0385b09"/>功之功，功不虗棄；有功之功，功皆無常。多劫積
<lb ed="X" n="0835b16"/><lb ed="R007" n="0385b10"/>修，終歸敗壞。不如一念，緣起無生，超彼三乘權
<lb ed="X" n="0835b17"/><lb ed="R007" n="0385b11"/>學等見。</p>
<lb ed="X" n="0835b18"/><lb ed="R007" n="0385b12"/><p xml:id="pX04p0835b1801">四、所設法門對根別。維摩經：對二乘根令回向
<lb ed="X" n="0835b19"/><lb ed="R007" n="0385b13"/>菩提入大乘，又對大乘中滯淨菩薩悲智未滿
<lb ed="X" n="0835b20"/><lb ed="R007" n="0385b14"/>者令其進修。卽如衆香世界諸來菩薩衆欲還
<lb ed="X" n="0835b21"/><lb ed="R007" n="0385b15"/>本土，請佛世尊願賜少法，如來依根見彼菩薩
<lb ed="X" n="0835b22"/><lb ed="R007" n="0385b16"/>滯於淨土悲智心劣，便爲說法令學有盡無盡
<lb ed="X" n="0835b23"/><lb ed="R007" n="0385b17"/>解脫門，云：不離大慈、不捨大悲，深發一切智心
<lb ed="X" n="0835b24"/><lb ed="R007" n="0385b18"/>而不忽忘，敎化衆生終不厭倦，於四攝法常念
<pb ed="X" xml:id="X04.0225.0835c" n="0835c"/>
<lb ed="X" n="0835c01"/><lb ed="R007" n="0386a01"/>順行，在諸禪定如地獄想，於生死中如園觀想，
<lb ed="X" n="0835c02"/><lb ed="R007" n="0386a02"/>見來求者如善師想，令且漸修增長悲智。未卽
<lb ed="X" n="0835c03"/><lb ed="R007" n="0386a03"/>一下頓示佛門，未卽說言十住初心便成正覺，
<lb ed="X" n="0835c04"/><lb ed="R007" n="0386a04"/>未卽示其廣大妙事皆有分劑故。</p>
<lb ed="X" n="0835c05"/><lb ed="R007" n="0386a05"/><p xml:id="pX04p0835c0501">五、諸有來衆聞法別。維摩經中所有來衆，除文
<lb ed="X" n="0835c06"/><lb ed="R007" n="0386a06"/>殊、慈氏等大菩薩衆，舍利弗等影響聲聞，餘外
<lb ed="X" n="0835c07"/><lb ed="R007" n="0386a07"/>來衆，總是三乘之中權學之衆，漸令增進，未說
<lb ed="X" n="0835c08"/><lb ed="R007" n="0386a08"/>圓滿。諸佛本乘。華嚴經中所有來衆，皆是乘如
<lb ed="X" n="0835c09"/><lb ed="R007" n="0386a09"/>來乘佛智果德，自體法身，具普賢行，而隨影現
<lb ed="X" n="0835c10"/><lb ed="R007" n="0386a10"/>十方刹海一切道場，還成如來所乘本法，無有
<lb ed="X" n="0835c11"/><lb ed="R007" n="0386a11"/>一箇三乘根機。設有三乘根機，如盲如聾，不知
<lb ed="X" n="0835c12"/><lb ed="R007" n="0386a12"/>不覺，猶如盲人對於日月，猶如聾人聽天樂音，
<lb ed="X" n="0835c13"/><lb ed="R007" n="0386a13"/>如業貧人對天寶藏，如大福德處於地獄，亦如
<lb ed="X" n="0835c14"/><lb ed="R007" n="0386a14"/>餓鬼臨大海邊，與佛同德同身，終不能信、不覺、
<lb ed="X" n="0835c15"/><lb ed="R007" n="0386a15"/>不知，別求佛見。故經云：佛子！設有菩薩，於無量
<lb ed="X" n="0835c16"/><lb ed="R007" n="0386a16"/>百千億那由他劫，行六波羅蜜，修習種種菩提
<lb ed="X" n="0835c17"/><lb ed="R007" n="0386a17"/>分法，若未聞此如來不思議功德法門，<anchor xml:id="nkr_note_orig_0835002" n="0835002"/>我時聞
<lb ed="X" n="0835c18"/><lb ed="R007" n="0386a18"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0835c1801" n="0835c1801"/><anchor xml:id="beg0835c1801" n="0835c1801"/>已<anchor xml:id="end0835c1801"/>，不信不解，不順不入，不得名爲眞實菩薩，以
<lb ed="X" n="0835c19"/><lb ed="R007" n="0386b01"/>不能生如來家故。如維摩經中，娑婆之衆，彼此
<lb ed="X" n="0835c20"/><lb ed="R007" n="0386b02"/>未亡；香積諸徒，垢淨全在。當知此類，守一方之
<lb ed="X" n="0835c21"/><lb ed="R007" n="0386b03"/>淨刹，雖名菩薩，諦道未圓。如是之徒，未詳佛意，
<lb ed="X" n="0835c22"/><lb ed="R007" n="0386b04"/>與法身、智身懸隔。惟華嚴之衆，自身與佛身無
<lb ed="X" n="0835c23"/><lb ed="R007" n="0386b05"/>別，自智與佛智無差，性相含容，一多同別。居法
<lb ed="X" n="0835c24"/><lb ed="R007" n="0386b06"/>界海之智水，示作魚龍；住涅槃之大宅，現陰陽
<pb ed="X" xml:id="X04.0225.0836a" n="0836a"/>
<lb ed="X" n="0836a01"/><lb ed="R007" n="0386b07"/>而化物。主伴自在，交暎相參，師弟互融，因果通
<lb ed="X" n="0836a02"/><lb ed="R007" n="0386b08"/>徹。</p>
<lb ed="X" n="0836a03"/><lb ed="R007" n="0386b09"/><p xml:id="pX04p0836a0301">六，設敎安立法門。別維摩經，以淨名居士，現少
<lb ed="X" n="0836a04"/><lb ed="R007" n="0386b10"/>許不思議之通變，令二乘迴心。又處於生死，現
<lb ed="X" n="0836a05"/><lb ed="R007" n="0386b11"/>身有疾，令知染淨無二。又表菩薩大悲有疾。菩
<lb ed="X" n="0836a06"/><lb ed="R007" n="0386b12"/>薩具陳不二，建定慧觀智，用彰不求之法。未似
<lb ed="X" n="0836a07"/><lb ed="R007" n="0386b13"/>華嚴經，具陳十住，十迴向，十地，等覺，五位，大位，
<lb ed="X" n="0836a08"/><lb ed="R007" n="0386b14"/>行相，因果，同別法門。</p>
<lb ed="X" n="0836a09"/><lb ed="R007" n="0386b15"/><p xml:id="pX04p0836a0901">七、淨名菩薩示行別。淨名爲表大悲示入生死，
<lb ed="X" n="0836a10"/><lb ed="R007" n="0386b16"/>現其病行。華嚴經：毗盧遮那以大悲示入生死，
<lb ed="X" n="0836a11"/><lb ed="R007" n="0386b17"/>成正覺行。</p>
<lb ed="X" n="0836a12"/><lb ed="R007" n="0386b18"/><p xml:id="pX04p0836a1201">八、所闡法門處所別說。維摩經在毗耶離城菴
<lb ed="X" n="0836a13"/><lb ed="R007" n="0387a01"/>羅園，及在淨名之室說。華嚴經在<name role="" type="person">摩竭國</name>菩提
<lb ed="X" n="0836a14"/><lb ed="R007" n="0387a02"/>場中，及一切世界一切塵中說。</p>
<lb ed="X" n="0836a15"/><lb ed="R007" n="0387a03"/><p xml:id="pX04p0836a1501">九、常隨佛衆：別說維摩經時，聲聞爲常隨佛衆，
<lb ed="X" n="0836a16"/><lb ed="R007" n="0387a04"/>但具五百；說華嚴經時，總是一乘大菩薩衆，爲
<lb ed="X" n="0836a17"/><lb ed="R007" n="0387a05"/>常隨佛衆，具十佛刹微塵大衆，總是具普賢、文
<lb ed="X" n="0836a18"/><lb ed="R007" n="0387a06"/>殊體用等衆。</p>
<lb ed="X" n="0836a19"/><lb ed="R007" n="0387a07"/><p xml:id="pX04p0836a1901">十、所付法藏流通別。維摩經？囑累品中說：佛吿
<lb ed="X" n="0836a20"/><lb ed="R007" n="0387a08"/>彌勒菩薩言：彌勒！我今以是無量億阿僧祇劫
<lb ed="X" n="0836a21"/><lb ed="R007" n="0387a09"/>所集阿耨多羅三藐三菩提法付囑於汝。卽以
<lb ed="X" n="0836a22"/><lb ed="R007" n="0387a10"/>其經付囑<anchor xml:id="nkr_note_add_0836a2201" n="0836a2201"/><anchor xml:id="beg0836a2201" n="0836a2201"/>已<anchor xml:id="end0836a2201"/>成菩薩、<anchor xml:id="nkr_note_add_0836a2202" n="0836a2202"/><anchor xml:id="beg0836a2202" n="0836a2202"/>已<anchor xml:id="end0836a2202"/>生佛家者。華嚴經？如來
<lb ed="X" n="0836a23"/><lb ed="R007" n="0387a11"/>出現品中付囑流通，卽以其經法付囑凡夫初
<lb ed="X" n="0836a24"/><lb ed="R007" n="0387a12"/>心始能見道生在佛家者。何以然？此經表三乘
<pb ed="X" xml:id="X04.0225.0836b" n="0836b"/>
<lb ed="X" n="0836b01"/><lb ed="R007" n="0387a13"/>是權，所有得法未成實故，所有說法者亦未實
<lb ed="X" n="0836b02"/><lb ed="R007" n="0387a14"/>故。華嚴經云：此經珍寶不入一切餘衆生手，唯
<lb ed="X" n="0836b03"/><lb ed="R007" n="0387a15"/>除如來法王眞子生如來家、種如來種諸善根
<lb ed="X" n="0836b04"/><lb ed="R007" n="0387a16"/>者。佛子！若無此等佛之眞子，如是法門不久散
<lb ed="X" n="0836b05"/><lb ed="R007" n="0387a17"/>滅。問曰：若計佛之眞子，卽十方世界無盡無邊
<lb ed="X" n="0836b06"/><lb ed="R007" n="0387a18"/>世界微塵莫知其數，何慮此經卽便散滅？答曰：
<lb ed="X" n="0836b07"/><lb ed="R007" n="0387b01"/>此經付囑凡夫令覺悟，入此法門令生佛家，使
<lb ed="X" n="0836b08"/><lb ed="R007" n="0387b02"/>其轉敎佛種不斷。若囑累諸大菩薩，凡夫無緣
<lb ed="X" n="0836b09"/><lb ed="R007" n="0387b03"/>無凡夫修學者，凡夫道中佛種卽斷，故付囑凡
<lb ed="X" n="0836b10"/><lb ed="R007" n="0387b04"/>夫令修，不付<anchor xml:id="nkr_note_add_0836b1001" n="0836b1001"/><anchor xml:id="beg0836b1001" n="0836b1001"/>已<anchor xml:id="end0836b1001"/>前大菩薩舊見道者。</p>
<lb ed="X" n="0836b11"/><lb ed="R007" n="0387b05"/><p xml:id="pX04p0836b1101">七、法華經會權入實爲宗。此經引彼三根之人歸
<lb ed="X" n="0836b12"/><lb ed="R007" n="0387b06"/>一乘實敎，故引衆流而歸海，攝三末而還源。藏法
<lb ed="X" n="0836b13"/><lb ed="R007" n="0387b07"/>師等會爲共敎一乘，爲三乘同聞故；華嚴經爲別
<lb ed="X" n="0836b14"/><lb ed="R007" n="0387b08"/>敎一乘，爲不與三乘同聞故。參詳此理，會此二門，
<lb ed="X" n="0836b15"/><lb ed="R007" n="0387b09"/>法華經引權器以歸眞，華嚴者頓示大根而直受。
<lb ed="X" n="0836b16"/><lb ed="R007" n="0387b10"/>雖一乘名合，法事略同，論其軌範，有多差別，略擧
<lb ed="X" n="0836b17"/><lb ed="R007" n="0387b11"/>十門，用知綱目。</p>
<lb ed="X" n="0836b18"/><lb ed="R007" n="0387b12"/><p xml:id="pX04p0836b1801">一、敎主別說：此法華經卽是化身佛說，還過去
<lb ed="X" n="0836b19"/><lb ed="R007" n="0387b13"/>滅度多寶佛來證成此經，三世諸佛同共宣說。
<lb ed="X" n="0836b20"/><lb ed="R007" n="0387b14"/>如華嚴經卽不然，敎主卽是毗盧遮那，卽是法、
<lb ed="X" n="0836b21"/><lb ed="R007" n="0387b15"/>報、理、智眞身，具無量相海功德之身之所莊嚴。
<lb ed="X" n="0836b22"/><lb ed="R007" n="0387b16"/>三世諸佛同爲一際、一時、一法界，報相重重，無
<lb ed="X" n="0836b23"/><lb ed="R007" n="0387b17"/>有障礙，古今一際，非三世故。舊佛非過去，今佛
<lb ed="X" n="0836b24"/><lb ed="R007" n="0387b18"/>非新出，爲根本智，性相齊，理事不異。如是本佛
<pb ed="X" xml:id="X04.0225.0836c" n="0836c"/>
<lb ed="X" n="0836c01"/><lb ed="R007" n="0388a01"/>說本法，頓受大根，不是化佛故。不似法華經有
<lb ed="X" n="0836c02"/><lb ed="R007" n="0388a02"/>舊佛滅度多寶如來，今佛出世說法華經故。</p>
<lb ed="X" n="0836c03"/><lb ed="R007" n="0388a03"/><p xml:id="pX04p0836c0301">二、放光明。別說法華經，雖放眉間毫相果光，所
<lb ed="X" n="0836c04"/><lb ed="R007" n="0388a04"/>照境界，但言萬八千土，皆如金色，仍有限量，不
<lb ed="X" n="0836c05"/><lb ed="R007" n="0388a05"/>稱無邊無量無盡。故但彰果法，不彰因位。華嚴
<lb ed="X" n="0836c06"/><lb ed="R007" n="0388a06"/>一部經典，敎行因果，表法光明，始終具十。</p>
<lb ed="X" n="0836c07"/><lb ed="R007" n="0388a07"/><p xml:id="pX04p0836c0701">三、國土別。說法華經時，三變世界令成淨土，移
<lb ed="X" n="0836c08"/><lb ed="R007" n="0388a08"/>諸天人置於他土，然後安置他方來衆，變此穢
<lb ed="X" n="0836c09"/><lb ed="R007" n="0388a09"/>境令成淨刹。說華嚴經時，卽此<name role="" type="person">娑婆世界</name>，卽是
<lb ed="X" n="0836c10"/><lb ed="R007" n="0388a10"/><name role="" type="person">蓮華藏世界</name>，一一世界互相含入。經云：一一世
<lb ed="X" n="0836c11"/><lb ed="R007" n="0388a11"/>界滿十方，十方入一亦無餘，世界不增亦不減，
<lb ed="X" n="0836c12"/><lb ed="R007" n="0388a12"/>無比功德故如是。又云：諸佛成道，在一小衆生
<lb ed="X" n="0836c13"/><lb ed="R007" n="0388a13"/>身中化無量衆，其彼小衆生不知不覺，只爲凡
<lb ed="X" n="0836c14"/><lb ed="R007" n="0388a14"/>聖同體無移轉相，纖毫之內自他同體，不同法
<lb ed="X" n="0836c15"/><lb ed="R007" n="0388a15"/>華之會，移轉人天方明淨刹。</p>
<lb ed="X" n="0836c16"/><lb ed="R007" n="0388a16"/><p xml:id="pX04p0836c1601">四、請法主。別說法華經時，請法主者，卽是舍利
<lb ed="X" n="0836c17"/><lb ed="R007" n="0388a17"/>弗，以爲勸請之首。說華嚴經時，佛令文殊、普賢、
<lb ed="X" n="0836c18"/><lb ed="R007" n="0388a18"/>隨位菩薩，各自說自位法門，爲說法首。佛表果
<lb ed="X" n="0836c19"/><lb ed="R007" n="0388b01"/>法，擧果爲因，起大悲行，成根本智，果體自成，故
<lb ed="X" n="0836c20"/><lb ed="R007" n="0388b02"/>無言不說也。以大悲行，從無作根本智起故。阿
<lb ed="X" n="0836c21"/><lb ed="R007" n="0388b03"/>僧祇品，世間數法，廣大難量，唯佛究竟，不屬五
<lb ed="X" n="0836c22"/><lb ed="R007" n="0388b04"/>位中因果門，是佛自位內法門，還佛自說。隨好
<lb ed="X" n="0836c23"/><lb ed="R007" n="0388b05"/>光明功德品，卽是如來自成因果，後自說佛法，
<lb ed="X" n="0836c24"/><lb ed="R007" n="0388b06"/>亦不屬五位之內行相因果，此名佛果，無二愚
<pb ed="X" xml:id="X04.0225.0837a" n="0837a"/>
<lb ed="X" n="0837a01"/><lb ed="R007" n="0388b07"/>也。除此二品經外，諸餘三十八品，皆是五位之
<lb ed="X" n="0837a02"/><lb ed="R007" n="0388b08"/>內行相法門，是故佛不自說，總令十信、十住、十
<lb ed="X" n="0837a03"/><lb ed="R007" n="0388b09"/>行等當位之內菩薩自說，佛但放光表之。當說
<lb ed="X" n="0837a04"/><lb ed="R007" n="0388b10"/>華嚴經時，無聲聞及小菩薩爲請法主，皆佛果
<lb ed="X" n="0837a05"/><lb ed="R007" n="0388b11"/>位內諸大菩薩自相問答，安立佛果法門行相。
<lb ed="X" n="0837a06"/><lb ed="R007" n="0388b12"/>爲悟大根者故，頓將佛果直受爲因，因卽以果
<lb ed="X" n="0837a07"/><lb ed="R007" n="0388b13"/>爲因，果卽以因爲果，如種種子等，以定慧力，思
<lb ed="X" n="0837a08"/><lb ed="R007" n="0388b14"/>之可見。</p>
<lb ed="X" n="0837a09"/><lb ed="R007" n="0388b15"/><p xml:id="pX04p0837a0901">五、大會莊嚴眞化別。如法華會，令三千大千世
<lb ed="X" n="0837a10"/><lb ed="R007" n="0388b16"/>界淸淨莊嚴，其諸化衆亦皆充滿，所來諸佛皆
<lb ed="X" n="0837a11"/><lb ed="R007" n="0388b17"/>云是化。華嚴經卽不爾，卽有十處十會衆皆滿
<lb ed="X" n="0837a12"/><lb ed="R007" n="0388b18"/>十方，不移本處而充法界，一一身相及身毛孔
<lb ed="X" n="0837a13"/><lb ed="R007" n="0389a01"/>國刹重重，菩薩佛身互相徹入，雜類衆生亦皆
<lb ed="X" n="0837a14"/><lb ed="R007" n="0389a02"/>無礙，身土相徹如影含容，所來之衆不壞法身
<lb ed="X" n="0837a15"/><lb ed="R007" n="0389a03"/>而隨相好，法身相好一際無差，卽相全眞無有
<lb ed="X" n="0837a16"/><lb ed="R007" n="0389a04"/>化也，不同餘敎說化說眞有相參會。</p>
<lb ed="X" n="0837a17"/><lb ed="R007" n="0389a05"/><p xml:id="pX04p0837a1701">六、序分之中列衆別。法華會中，先列聲聞衆，萬
<lb ed="X" n="0837a18"/><lb ed="R007" n="0389a06"/>二千人俱。次列<name role="" type="person">摩訶波闍波提</name>，與眷屬六千人
<lb ed="X" n="0837a19"/><lb ed="R007" n="0389a07"/>俱。此爲姨母，六千人俱。次列<name role="" type="person">耶輸陀羅</name>比丘尼，
<lb ed="X" n="0837a20"/><lb ed="R007" n="0389a08"/>此是佛爲太子時夫人。佛爲太子時，有三夫人，
<lb ed="X" n="0837a21"/><lb ed="R007" n="0389a09"/>一名瞿夷，二名耶輸，三名摩奴舍瞿夷。次列菩
<lb ed="X" n="0837a22"/><lb ed="R007" n="0389a10"/>薩，八萬人俱。次列諸天龍鬼等。華嚴經卽不然，
<lb ed="X" n="0837a23"/><lb ed="R007" n="0389a11"/>先列菩薩，上首有十佛世界微塵數，不論其從
<lb ed="X" n="0837a24"/><lb ed="R007" n="0389a12"/>者。次列執金剛神衆，<anchor xml:id="nkr_note_add_0837a2401" n="0837a2401"/><anchor xml:id="beg0837a2401" n="0837a2401"/>已<anchor xml:id="end0837a2401"/>後諸神龍天等衆部類，
<pb ed="X" xml:id="X04.0225.0837b" n="0837b"/>
<lb ed="X" n="0837b01"/><lb ed="R007" n="0389a13"/>總有五十五衆。一一部從，各有佛世界微塵數
<lb ed="X" n="0837b02"/><lb ed="R007" n="0389a14"/>衆。一身卽以法界爲量，自他之境都亡。法界卽
<lb ed="X" n="0837b03"/><lb ed="R007" n="0389a15"/>自身徧周，能所之情見絕。</p>
<lb ed="X" n="0837b04"/><lb ed="R007" n="0389a16"/><p xml:id="pX04p0837b0401">七、龍女轉身成佛別。法華經：龍女於刹那之際，
<lb ed="X" n="0837b05"/><lb ed="R007" n="0389a17"/>卽轉女身，具菩薩行，南方成佛。華嚴經卽不然，
<lb ed="X" n="0837b06"/><lb ed="R007" n="0389a18"/>但使自無情見，大智逾明，卽萬法體眞，無轉變
<lb ed="X" n="0837b07"/><lb ed="R007" n="0389b01"/>相。維摩經中，舍利弗謂天女曰：何故不轉女身？
<lb ed="X" n="0837b08"/><lb ed="R007" n="0389b02"/>天女謂舍利弗：我十二年來，求女人相，了不可
<lb ed="X" n="0837b09"/><lb ed="R007" n="0389b03"/>得，當何所轉？如菴提遮女謂舍利弗：自男生我
<lb ed="X" n="0837b10"/><lb ed="R007" n="0389b04"/>女，當知萬法本自體如，有何可轉？華嚴經入法
<lb ed="X" n="0837b11"/><lb ed="R007" n="0389b05"/>界品中，善財童子、善知識、文殊、普賢比丘、比丘
<lb ed="X" n="0837b12"/><lb ed="R007" n="0389b06"/>尼、長者童子、優婆夷童女、仙人、外道五十三人，
<lb ed="X" n="0837b13"/><lb ed="R007" n="0389b07"/>各各自具菩薩行，自具佛法，隨諸衆生見身不
<lb ed="X" n="0837b14"/><lb ed="R007" n="0389b08"/>同，不云有轉。若以法眼觀，無俗不眞；若以世間
<lb ed="X" n="0837b15"/><lb ed="R007" n="0389b09"/>肉眼觀，無眞不俗。以法華經對權敎三根，見末
<lb ed="X" n="0837b16"/><lb ed="R007" n="0389b10"/>盡者，令成信種，且將女相速轉成佛，令生奇特，
<lb ed="X" n="0837b17"/><lb ed="R007" n="0389b11"/>方始發心，趣眞知見。明且引三權，令歸一實。又
<lb ed="X" n="0837b18"/><lb ed="R007" n="0389b12"/>破彼時劫定執三僧祇，令於刹那證三世性，裂
<lb ed="X" n="0837b19"/><lb ed="R007" n="0389b13"/>三乘之見網，撒菩薩之草菴，令歸法界之門，入
<lb ed="X" n="0837b20"/><lb ed="R007" n="0389b14"/>佛眞實之宅。故令龍女成佛，明非過去久修；年
<lb ed="X" n="0837b21"/><lb ed="R007" n="0389b15"/>始八歲，又表今非舊學。轉女時分，不逾刹那，具
<lb ed="X" n="0837b22"/><lb ed="R007" n="0389b16"/>行佛果，無虧毫念。法本如是，自體無時，權學三
<lb ed="X" n="0837b23"/><lb ed="R007" n="0389b17"/>根，自將見隔，自迷實法，返稱爲化。不知<anchor xml:id="nkr_note_add_0837b2301" n="0837b2301"/><anchor xml:id="beg0837b2301" n="0837b2301"/>己<anchor xml:id="end0837b2301"/>躬本
<lb ed="X" n="0837b24"/><lb ed="R007" n="0389b18"/>事如斯，全處宅中，猶懷滯見，云何界外懸指僧
<pb ed="X" xml:id="X04.0225.0837c" n="0837c"/>
<lb ed="X" n="0837c01"/><lb ed="R007" n="0390a01"/>祇？此見不離，定乖永劫，迴心見謝，方始舊居。何
<lb ed="X" n="0837c02"/><lb ed="R007" n="0390a02"/>如今時滅諸見業，徒煩多劫，苦困方迴？如華嚴
<lb ed="X" n="0837c03"/><lb ed="R007" n="0390a03"/>經法界緣起門，明凡聖一眞，猶存見隔，見在卽
<lb ed="X" n="0837c04"/><lb ed="R007" n="0390a04"/>凡，情亡卽佛，無有一法可轉變相，是故不同龍
<lb ed="X" n="0837c05"/><lb ed="R007" n="0390a05"/>女轉身成佛。</p>
<lb ed="X" n="0837c06"/><lb ed="R007" n="0390a06"/><p xml:id="pX04p0837c0601">八、龍女成佛，所居國土別，卽言南方無垢世界，
<lb ed="X" n="0837c07"/><lb ed="R007" n="0390a07"/>非此娑婆。解云：心得應眞，故稱無垢；正順本覺，
<lb ed="X" n="0837c08"/><lb ed="R007" n="0390a08"/>故號南方。南爲離，離中虗，八卦中離法心，心虗
<lb ed="X" n="0837c09"/><lb ed="R007" n="0390a09"/>無故則明。若有別住南方，自他彼此猶隔，此乃
<lb ed="X" n="0837c10"/><lb ed="R007" n="0390a10"/>猶順三乘，分引權根而生信解，還就佛乘，故爲
<lb ed="X" n="0837c11"/><lb ed="R007" n="0390a11"/>三乘。餘執勢分難摧，且有一分迴心，自他之情
<lb ed="X" n="0837c12"/><lb ed="R007" n="0390a12"/>未絕，不同華嚴自他相徹，一一微塵之內，住因
<lb ed="X" n="0837c13"/><lb ed="R007" n="0390a13"/>陀羅網之門也。</p>
<lb ed="X" n="0837c14"/><lb ed="R007" n="0390a14"/><p xml:id="pX04p0837c1401">九、六千之衆發心別。法華經云：龍女成佛時，娑
<lb ed="X" n="0837c15"/><lb ed="R007" n="0390a15"/>婆世界菩薩、聲聞，擧衆皆遙見龍女成佛，普爲
<lb ed="X" n="0837c16"/><lb ed="R007" n="0390a16"/>時會人天說法，心大歡喜，悉遙敬禮。此但順三
<lb ed="X" n="0837c17"/><lb ed="R007" n="0390a17"/>乘權學有爲菩提，未得普門法界，未覺菩提自
<lb ed="X" n="0837c18"/><lb ed="R007" n="0390a18"/>他同體，以此義故，故有遙敬禮。華嚴經卽不然，
<lb ed="X" n="0837c19"/><lb ed="R007" n="0390b01"/>卽以普門法界，普見法門如來藏身三昧之境，
<lb ed="X" n="0837c20"/><lb ed="R007" n="0390b02"/>因陀羅網莊嚴法門世界海漩，重重妙智一時
<lb ed="X" n="0837c21"/><lb ed="R007" n="0390b03"/>同得，爲一證一切證，一斷一切斷故，卽自身之
<lb ed="X" n="0837c22"/><lb ed="R007" n="0390b04"/>內有十身諸佛刹海莊嚴，佛身之內卽自身之
<lb ed="X" n="0837c23"/><lb ed="R007" n="0390b05"/>境重重隱現，十方世界法爾如斯。猶如衆流歸
<lb ed="X" n="0837c24"/><lb ed="R007" n="0390b06"/>於大海，雖未入海，潤性無差；若入大海，皆同鹹
<pb ed="X" xml:id="X04.0225.0838a" n="0838a"/>
<lb ed="X" n="0838a01"/><lb ed="R007" n="0390b07"/>味。一切衆生亦復如是，迷之與悟雖然有殊，本
<lb ed="X" n="0838a02"/><lb ed="R007" n="0390b08"/>來佛海元本不異，云何法華經中娑婆之衆有
<lb ed="X" n="0838a03"/><lb ed="R007" n="0390b09"/>遙敬禮？以此事儀法則與華嚴全別。只如法界
<lb ed="X" n="0838a04"/><lb ed="R007" n="0390b10"/>品內，六千之衆刹那十眼逾明，五百小童一生
<lb ed="X" n="0838a05"/><lb ed="R007" n="0390b11"/>十身咸證，理事齊亘，無法不彰。法界旣處塵中，
<lb ed="X" n="0838a06"/><lb ed="R007" n="0390b12"/>何得有遙敬禮？</p>
<lb ed="X" n="0838a07"/><lb ed="R007" n="0390b13"/><p xml:id="pX04p0838a0701">十、授聲聞遠記別。法華之中，龍女頓印法界無
<lb ed="X" n="0838a08"/><lb ed="R007" n="0390b14"/>時之門，全彰佛果。三乘權學，雖有信順之心，餘
<lb ed="X" n="0838a09"/><lb ed="R007" n="0390b15"/>風未殄，未能頓證，遠劫方登，故受遠記。不同華
<lb ed="X" n="0838a10"/><lb ed="R007" n="0390b16"/>嚴迷卽處凡，悟卽是佛。設有餘習，以佛知見而
<lb ed="X" n="0838a11"/><lb ed="R007" n="0390b17"/>用治之；無佛知見，但成折伏，不得入佛駛水之
<lb ed="X" n="0838a12"/><lb ed="R007" n="0390b18"/>流，還經遠劫方能入也。爲三乘之初心，信根下
<lb ed="X" n="0838a13"/><lb ed="R007" n="0391a01"/>劣，故不能離縛，籠繫煩多，樂著生死。雖求出世，
<lb ed="X" n="0838a14"/><lb ed="R007" n="0391a02"/>根器下劣，滯住退還。如來於是以生老病死、無
<lb ed="X" n="0838a15"/><lb ed="R007" n="0391a03"/>常不淨、刹那滅壞、念念不住如是等觀，使令觀
<lb ed="X" n="0838a16"/><lb ed="R007" n="0391a04"/>之，令生厭離，捨厭心成，心居淨穢。如來於化敎
<lb ed="X" n="0838a17"/><lb ed="R007" n="0391a05"/>之中，復勤修悲智，以求佛果，仍推淨土在於餘
<lb ed="X" n="0838a18"/><lb ed="R007" n="0391a06"/>方。爲彼三乘見分未亡，見此娑婆恒常是穢，說
<lb ed="X" n="0838a19"/><lb ed="R007" n="0391a07"/>因說果，破彼疑心，暫化令淨，却攝神力，還當見
<lb ed="X" n="0838a20"/><lb ed="R007" n="0391a08"/>穢。因斯無常觀智，習性難迴。龍女雖頓示佛乘，
<lb ed="X" n="0838a21"/><lb ed="R007" n="0391a09"/>雖信未能卽證。以是義故，法華會內所受記別，
<lb ed="X" n="0838a22"/><lb ed="R007" n="0391a10"/>皆蒙遠劫。法華漸引來歸，華嚴當時直授，發心
<lb ed="X" n="0838a23"/><lb ed="R007" n="0391a11"/>卽佛故。以此義故，行相不同。此一部經，同門有
<lb ed="X" n="0838a24"/><lb ed="R007" n="0391a12"/>二：一、乘如來乘，直至道場。如來乘者，卽一乘也。
<pb ed="X" xml:id="X04.0225.0838b" n="0838b"/>
<lb ed="X" n="0838b01"/><lb ed="R007" n="0391a13"/>如華嚴？賢首品云：一切世間羣生類，尠有欲求
<lb ed="X" n="0838b02"/><lb ed="R007" n="0391a14"/>聲聞乘，求緣覺者轉復少，求大乘者甚希有，求
<lb ed="X" n="0838b03"/><lb ed="R007" n="0391a15"/>大乘者猶爲易，能信此法甚爲難。又經云：若有
<lb ed="X" n="0838b04"/><lb ed="R007" n="0391a16"/>諸衆生，其心饜沒者，爲說聲聞道，令離於衆苦。
<lb ed="X" n="0838b05"/><lb ed="R007" n="0391a17"/>若復有衆生，其心少明利，爲說因緣法，令得辟
<lb ed="X" n="0838b06"/><lb ed="R007" n="0391a18"/>支佛。若復有衆生，樂學慈悲心，廣饒益衆生，爲
<lb ed="X" n="0838b07"/><lb ed="R007" n="0391b01"/>說菩薩道。若復有衆生，決定樂大事，轉無盡佛
<lb ed="X" n="0838b08"/><lb ed="R007" n="0391b02"/>法，爲說一乘道。此乃華嚴經中分四乘義也。如
<lb ed="X" n="0838b09"/><lb ed="R007" n="0391b03"/>法華經中，門前三駕且示權門，露地白牛方明
<lb ed="X" n="0838b10"/><lb ed="R007" n="0391b04"/>正敎。佛乘唯有一，無二亦無三，二三門外之權
<lb ed="X" n="0838b11"/><lb ed="R007" n="0391b05"/>宗，方明露地之實敎。四乘契會二敎共同，施設
<lb ed="X" n="0838b12"/><lb ed="R007" n="0391b06"/>化儀各有差殊。又法華云：唯此一事實，餘二則
<lb ed="X" n="0838b13"/><lb ed="R007" n="0391b07"/>非眞。准此一文似立三乘，論其契會還成四法。
<lb ed="X" n="0838b14"/><lb ed="R007" n="0391b08"/>唯此一事實者卽佛乘事實，餘二者卽菩薩大
<lb ed="X" n="0838b15"/><lb ed="R007" n="0391b09"/>乘，通緣覺聲聞是，餘二爲緣覺聲聞厭苦相似
<lb ed="X" n="0838b16"/><lb ed="R007" n="0391b10"/>故。又龍女一刹那之際印三世性，從凡夫卽聖
<lb ed="X" n="0838b17"/><lb ed="R007" n="0391b11"/>不移毫分，此乃與善財童子解行入道法門略
<lb ed="X" n="0838b18"/><lb ed="R007" n="0391b12"/>同。善財一生成佛者，不離刹那際證三世性，古
<lb ed="X" n="0838b19"/><lb ed="R007" n="0391b13"/>今總齊，還與龍女一刹那際轉身具行成佛，一
<lb ed="X" n="0838b20"/><lb ed="R007" n="0391b14"/>時總畢皆稱本法，法如是故。立時劫者，衆生情
<lb ed="X" n="0838b21"/><lb ed="R007" n="0391b15"/>塵也。善財證此名爲一生爲三世，時劫旣盡更
<lb ed="X" n="0838b22"/><lb ed="R007" n="0391b16"/>有何生？故名爲一生。</p>
<lb ed="X" n="0838b23"/><lb ed="R007" n="0391b17"/><p xml:id="pX04p0838b2301">八、大集經以守護正法爲宗。</p>
<lb ed="X" n="0838b24"/><lb ed="R007" n="0391b18"/><p xml:id="pX04p0838b2401">九、涅槃經佛性爲宗，與華嚴經有十種別。</p>
<pb ed="X" xml:id="X04.0225.0838c" n="0838c"/>
<lb ed="X" n="0838c01"/><lb ed="R007" n="0392a01"/><p xml:id="pX04p0838c0101">一、說法處所別。涅槃經在拘尸那國，阿利羅<g ref="#CB02494">䟦</g>
<lb ed="X" n="0838c02"/><lb ed="R007" n="0392a02"/>提河邊，娑羅雙樹間說。華嚴經在<name role="" type="person">摩竭提國</name>，菩
<lb ed="X" n="0838c03"/><lb ed="R007" n="0392a03"/>提場中，寶菩提樹下說。</p>
<lb ed="X" n="0838c04"/><lb ed="R007" n="0392a04"/><p xml:id="pX04p0838c0401">二、境界莊嚴化報別。說此大涅槃經時，諸佛世
<lb ed="X" n="0838c05"/><lb ed="R007" n="0392a05"/>界諸大菩薩悉來集會。又文云：爾時三千大千
<lb ed="X" n="0838c06"/><lb ed="R007" n="0392a06"/>世界以佛神力故，地皆柔輭，無有丘墟、沙土、礫
<lb ed="X" n="0838c07"/><lb ed="R007" n="0392a07"/>石、荆棘、毒草，衆寶莊嚴，猶如西方無量壽佛極
<lb ed="X" n="0838c08"/><lb ed="R007" n="0392a08"/>樂世界。說華嚴經時，有十<name role="" type="person">蓮華藏世界</name>海。廣說
<lb ed="X" n="0838c09"/><lb ed="R007" n="0392a09"/>如此莊嚴，卽是如來自身實報之所莊嚴，非如
<lb ed="X" n="0838c10"/><lb ed="R007" n="0392a10"/>此涅槃經中以佛神力爲衆生故暫化令淨。所
<lb ed="X" n="0838c11"/><lb ed="R007" n="0392a11"/>以然者，爲此涅槃經來衆三乘根衆雜故，若不
<lb ed="X" n="0838c12"/><lb ed="R007" n="0392a12"/>以佛神力持，無由自見。如華嚴中一乘根純，無
<lb ed="X" n="0838c13"/><lb ed="R007" n="0392a13"/>有雜衆，如聲聞爲根別故，在其會內元來不見。
<lb ed="X" n="0838c14"/><lb ed="R007" n="0392a14"/>經中雖然，還有以佛神力，下文還有法如是力。
<lb ed="X" n="0838c15"/><lb ed="R007" n="0392a15"/>所言神者，應眞曰神，非同實是凡夫加令暫見，
<lb ed="X" n="0838c16"/><lb ed="R007" n="0392a16"/>名之曰神。當知華藏莊嚴本明實報，涅槃神力
<lb ed="X" n="0838c17"/><lb ed="R007" n="0392a17"/>暫爾權施。</p>
<lb ed="X" n="0838c18"/><lb ed="R007" n="0392a18"/><p xml:id="pX04p0838c1801">三、大會來衆別說。此大涅槃經所有來衆，總是
<lb ed="X" n="0838c19"/><lb ed="R007" n="0392b01"/>人天種性三乘之衆。除諸大菩薩衆，餘者皆是
<lb ed="X" n="0838c20"/><lb ed="R007" n="0392b02"/>憶念如來，涕淚盈目，荷奉香薪，嗟苦悲哀，戀承
<lb ed="X" n="0838c21"/><lb ed="R007" n="0392b03"/>佛日。華嚴經所來之衆，皆性智海中佛果位內
<lb ed="X" n="0838c22"/><lb ed="R007" n="0392b04"/>諸菩薩衆，純是一乘，更無別種。人天神衆，皆悉
<lb ed="X" n="0838c23"/><lb ed="R007" n="0392b05"/>同根，入佛智流，具佛知見。初會之中，十佛世界
<lb ed="X" n="0838c24"/><lb ed="R007" n="0392b06"/>微塵等諸菩薩衆，皆從如來善根海生。善根海
<pb ed="X" xml:id="X04.0225.0839a" n="0839a"/>
<lb ed="X" n="0839a01"/><lb ed="R007" n="0392b07"/>者，是卽如來法身智海，大智所生。一切諸佛，以
<lb ed="X" n="0839a02"/><lb ed="R007" n="0392b08"/>法身根本智爲根本所生。若不如是，所有行門，
<lb ed="X" n="0839a03"/><lb ed="R007" n="0392b09"/>總屬有爲。如此之衆，從初發心，入佛智海，寄治
<lb ed="X" n="0839a04"/><lb ed="R007" n="0392b10"/>十信、十住、十行、十迴向、十地、等覺六位。當知涅
<lb ed="X" n="0839a05"/><lb ed="R007" n="0392b11"/>槃會三乘菩薩、聲聞、人天等衆，不同華嚴。此是
<lb ed="X" n="0839a06"/><lb ed="R007" n="0392b12"/>一乘位中菩薩衆初發心位，皆同佛位，入佛智
<lb ed="X" n="0839a07"/><lb ed="R007" n="0392b13"/>流，同佛知見，爲眞佛子也。</p>
<lb ed="X" n="0839a08"/><lb ed="R007" n="0392b14"/><p xml:id="pX04p0839a0801">四、所建法輪主伴別。涅槃經勸請之首，卽是迦
<lb ed="X" n="0839a09"/><lb ed="R007" n="0392b15"/>葉菩薩、<name role="" type="person">文殊師利</name>菩薩、師子吼菩薩、舍利弗等。
<lb ed="X" n="0839a10"/><lb ed="R007" n="0392b16"/>爲法軌度勸請之首，魔王波旬勸請如來入般
<lb ed="X" n="0839a11"/><lb ed="R007" n="0392b17"/>涅槃。如華嚴經建法之首，卽是普賢、文殊、覺首、
<lb ed="X" n="0839a12"/><lb ed="R007" n="0392b18"/>法慧、功德林、金剛幢、金剛藏等。如是十首、十慧、
<lb ed="X" n="0839a13"/><lb ed="R007" n="0393a01"/>十林、十幢、十藏、佛果位內大菩薩等，建立五位
<lb ed="X" n="0839a14"/><lb ed="R007" n="0393a02"/>佛果之行相法門。以諸位卽佛，佛卽諸位，明位
<lb ed="X" n="0839a15"/><lb ed="R007" n="0393a03"/>位中有佛果故。是故不同涅槃經中迦葉菩薩、
<lb ed="X" n="0839a16"/><lb ed="R007" n="0393a04"/>聲聞、舍利弗，生在人家，示同凡位，引彼三乘之
<lb ed="X" n="0839a17"/><lb ed="R007" n="0393a05"/>種，見佛涅槃而生悲感，涕流盈目而來集會。</p>
<lb ed="X" n="0839a18"/><lb ed="R007" n="0393a06"/><p xml:id="pX04p0839a1801">五、所來之衆聞法別。此涅槃經爲諸聲聞二乘
<lb ed="X" n="0839a19"/><lb ed="R007" n="0393a07"/>權敎菩薩，行諸觀行未離執障，樂著諸行執持
<lb ed="X" n="0839a20"/><lb ed="R007" n="0393a08"/>行相，於此行相迷無作法身，無證無修本來自
<lb ed="X" n="0839a21"/><lb ed="R007" n="0393a09"/>體也。如來爲此根故，於此涅槃經說：諸行無常
<lb ed="X" n="0839a22"/><lb ed="R007" n="0393a10"/>是生滅法，生滅滅<anchor xml:id="nkr_note_add_0839a2201" n="0839a2201"/><anchor xml:id="beg0839a2201" n="0839a2201"/>已<anchor xml:id="end0839a2201"/>寂滅爲樂。所行善行及能
<lb ed="X" n="0839a23"/><lb ed="R007" n="0393a11"/>證菩提是生法故，所證涅槃是滅法故。旣心存
<lb ed="X" n="0839a24"/><lb ed="R007" n="0393a12"/>能所生滅不休，以生滅不休便滯眞理，故說諸
<pb ed="X" xml:id="X04.0225.0839b" n="0839b"/>
<lb ed="X" n="0839b01"/><lb ed="R007" n="0393a13"/>行無常。如來隱身不現，及諸能所心盡名大涅
<lb ed="X" n="0839b02"/><lb ed="R007" n="0393a14"/>槃。是故涅槃經中<name role="" type="person">純陀</name>向<name role="" type="person">文殊師利</name>菩薩言：莫
<lb ed="X" n="0839b03"/><lb ed="R007" n="0393a15"/>謂如來同於諸行。復次<name role="" type="person">文殊師利</name>！爲知而說、不
<lb ed="X" n="0839b04"/><lb ed="R007" n="0393a16"/>知而說，而言如來同於諸行。若言如來同於諸
<lb ed="X" n="0839b05"/><lb ed="R007" n="0393a17"/>行，則不得言於三界中爲人天中自在法王。是
<lb ed="X" n="0839b06"/><lb ed="R007" n="0393a18"/>故大般涅槃令彼三乘令知諸行，菩提能證所
<lb ed="X" n="0839b07"/><lb ed="R007" n="0393b01"/>證涅槃悉是無常，生者本無不證諸滅，無行無
<lb ed="X" n="0839b08"/><lb ed="R007" n="0393b02"/>修名大涅槃，是名圓寂。如華嚴經：所有他方來
<lb ed="X" n="0839b09"/><lb ed="R007" n="0393b03"/>衆、此土人天霑其會位，從始發心卽達理事自
<lb ed="X" n="0839b10"/><lb ed="R007" n="0393b04"/>在、理行無礙。文殊理、普賢行一時頓印，如印印
<lb ed="X" n="0839b11"/><lb ed="R007" n="0393b05"/>泥無有先後中間等。若存始終因果先後，皆是
<lb ed="X" n="0839b12"/><lb ed="R007" n="0393b06"/>凡情、皆是生滅，有成有壞、皆是隨根破繫，不關
<lb ed="X" n="0839b13"/><lb ed="R007" n="0393b07"/>成佛正宗。此華嚴經直爲最上大心者說，如將
<lb ed="X" n="0839b14"/><lb ed="R007" n="0393b08"/>寶位直授凡庸，如夜夢千秋覺<anchor xml:id="nkr_note_add_0839b1401" n="0839b1401"/><anchor xml:id="beg0839b1401" n="0839b1401"/>已<anchor xml:id="end0839b1401"/>隨滅。如涅槃
<lb ed="X" n="0839b15"/><lb ed="R007" n="0393b09"/>經所說：雪山有草名曰肥膩，牛若食者純得醍
<lb ed="X" n="0839b16"/><lb ed="R007" n="0393b10"/>醐，無有靑黃赤白黑色。最上大心衆生亦復如
<lb ed="X" n="0839b17"/><lb ed="R007" n="0393b11"/>是，頓見佛性便成正覺，不從小位漸漸而來。是
<lb ed="X" n="0839b18"/><lb ed="R007" n="0393b12"/>故今言來衆聞法別。以涅槃經攝末從體，未論
<lb ed="X" n="0839b19"/><lb ed="R007" n="0393b13"/>智慈眞俗並用無礙。</p>
<lb ed="X" n="0839b20"/><lb ed="R007" n="0393b14"/><p xml:id="pX04p0839b2001">六、報土淨穢所居。別涅槃經佛報土指在西方，
<lb ed="X" n="0839b21"/><lb ed="R007" n="0393b15"/>過三十二恒河沙佛土有釋迦報土，爲三乘權
<lb ed="X" n="0839b22"/><lb ed="R007" n="0393b16"/>學垢淨未亡，見此娑婆穢惡不淨，如來於是權
<lb ed="X" n="0839b23"/><lb ed="R007" n="0393b17"/>指報土在於西方。華嚴實敎法門，卽此娑婆世
<lb ed="X" n="0839b24"/><lb ed="R007" n="0393b18"/>界淸淨無垢，爲實敎菩薩垢淨盡故境界純淨，
<pb ed="X" xml:id="X04.0225.0839c" n="0839c"/>
<lb ed="X" n="0839c01"/><lb ed="R007" n="0394a01"/>權敎菩薩無垢淨處自見穢故，故指報土在於
<lb ed="X" n="0839c02"/><lb ed="R007" n="0394a02"/>西方。</p>
<lb ed="X" n="0839c03"/><lb ed="R007" n="0394a03"/><p xml:id="pX04p0839c0301">七、佛身權實別。如涅槃經中，三十二相如來是
<lb ed="X" n="0839c04"/><lb ed="R007" n="0394a04"/>權，涅槃圓寂眞理是實，爲一切報相無量莊嚴
<lb ed="X" n="0839c05"/><lb ed="R007" n="0394a05"/>皆依眞而有故。如華嚴經，<name role="" type="person">毗盧遮那佛</name>三十二
<lb ed="X" n="0839c06"/><lb ed="R007" n="0394a06"/>相入涅槃佛俱實，理事無二，不壞法身，而隨相
<lb ed="X" n="0839c07"/><lb ed="R007" n="0394a07"/>海無量無盡，卽相卽性，卽報卽理，如光如影，自
<lb ed="X" n="0839c08"/><lb ed="R007" n="0394a08"/>在無礙。</p>
<lb ed="X" n="0839c09"/><lb ed="R007" n="0394a09"/><p xml:id="pX04p0839c0901">八、出生滅度現相別。涅槃經爲諸人、天、聲聞、緣
<lb ed="X" n="0839c10"/><lb ed="R007" n="0394a10"/>覺、二乘之人施設，從<name role="" type="person">兜率天</name>降神受生，及入涅
<lb ed="X" n="0839c11"/><lb ed="R007" n="0394a11"/>槃。八、相成道，亦爲諸大乘菩薩說，不從<name role="" type="person">兜率天</name>
<lb ed="X" n="0839c12"/><lb ed="R007" n="0394a12"/>降神母胎說。常、樂、我、淨，無始無終，不生不滅，然
<lb ed="X" n="0839c13"/><lb ed="R007" n="0394a13"/>且隱身不現，仍推報土在於西方，以此娑婆爲
<lb ed="X" n="0839c14"/><lb ed="R007" n="0394a14"/>化土穢境。華嚴經卽不然，直示本身本法，出超
<lb ed="X" n="0839c15"/><lb ed="R007" n="0394a15"/>情見，無始無終，三世相絕，一圓眞報，不生不滅，
<lb ed="X" n="0839c16"/><lb ed="R007" n="0394a16"/>不常不斷，性相無礙，自在果海法門，直授上上
<lb ed="X" n="0839c17"/><lb ed="R007" n="0394a17"/>根人，不同權學，依次第漸漸而成。只如登峰九
<lb ed="X" n="0839c18"/><lb ed="R007" n="0394a18"/>仞，不可以絕其踪；履十層之級者，不可以亡其
<lb ed="X" n="0839c19"/><lb ed="R007" n="0394b01"/>跡。常見官階一品，但以爲臣，忽有身登九五，明
<lb ed="X" n="0839c20"/><lb ed="R007" n="0394b02"/>珠頓照，普見無方，澤淋大海，渧渧皆滿，一塵空
<lb ed="X" n="0839c21"/><lb ed="R007" n="0394b03"/>性，法界無差，品類有情，強生留繫，根器不等，權
<lb ed="X" n="0839c22"/><lb ed="R007" n="0394b04"/>實不同，以此敎門，千差萬別。須知權實，識假修
<lb ed="X" n="0839c23"/><lb ed="R007" n="0394b05"/>眞，不可久滯權宗，迷其實敎者也。</p>
<lb ed="X" n="0839c24"/><lb ed="R007" n="0394b06"/><p xml:id="pX04p0839c2401">九、示敎行相別。涅槃經十住菩薩位階十地，尙
<pb ed="X" xml:id="X04.0225.0840a" n="0840a"/>
<lb ed="X" n="0840a01"/><lb ed="R007" n="0394b07"/>不了了知見佛性，卽從凡夫十信心後，十住之
<lb ed="X" n="0840a02"/><lb ed="R007" n="0394b08"/>位少分而見，漸漸而修，等覺位中方明果行圓
<lb ed="X" n="0840a03"/><lb ed="R007" n="0394b09"/>滿，妙覺之位方是如來。當知此經還有五乘、六
<lb ed="X" n="0840a04"/><lb ed="R007" n="0394b10"/>乘、七、八、九、十乘等法門種性，除聲聞乘、緣覺乘
<lb ed="X" n="0840a05"/><lb ed="R007" n="0394b11"/>外，有三種菩薩乘，通彼二乘爲五乘，幷取人天
<lb ed="X" n="0840a06"/><lb ed="R007" n="0394b12"/>五戒、十善，卽爲六乘、七乘。又三乘之人同聞，各
<lb ed="X" n="0840a07"/><lb ed="R007" n="0394b13"/>得自法，互參有九乘。其三種菩薩乘云何？一、修
<lb ed="X" n="0840a08"/><lb ed="R007" n="0394b14"/>無我法門乘；二、從十住至十地漸見佛性乘；三、
<lb ed="X" n="0840a09"/><lb ed="R007" n="0394b15"/>如雪山肥膩草，牛若食者，純得醍醐乘，不從乳、
<lb ed="X" n="0840a10"/><lb ed="R007" n="0394b16"/>酪、生熟酥等漸漸方成。如如來性品中說：菩薩
<lb ed="X" n="0840a11"/><lb ed="R007" n="0394b17"/>摩訶薩旣見性<anchor xml:id="nkr_note_add_0840a1101" n="0840a1101"/><anchor xml:id="beg0840a1101" n="0840a1101"/>已<anchor xml:id="end0840a1101"/>，咸作是言：甚奇，世尊！我等流
<lb ed="X" n="0840a12"/><lb ed="R007" n="0394b18"/>轉無量生死，常爲無我之所惑亂。卽是法華。華
<lb ed="X" n="0840a13"/><lb ed="R007" n="0395a01"/>嚴經中說：有諸菩薩經無量劫修六波羅蜜，得
<lb ed="X" n="0840a14"/><lb ed="R007" n="0395a02"/>六神通，讀誦通利八萬四千法藏，猶故不信此
<lb ed="X" n="0840a15"/><lb ed="R007" n="0395a03"/>甚深經典。是其例也。所得神通不依性起，爲修
<lb ed="X" n="0840a16"/><lb ed="R007" n="0395a04"/>衆善及無我等觀，報勝諸天。又如北<g ref="#CB15106">鬱</g>單越人，
<lb ed="X" n="0840a17"/><lb ed="R007" n="0395a05"/>先世亦修無我所觀，報生彼國，壽千年，衣食自
<lb ed="X" n="0840a18"/><lb ed="R007" n="0395a06"/>然，粳米七寸，火珠熟之，香所及處皆來共食，無
<lb ed="X" n="0840a19"/><lb ed="R007" n="0395a07"/>有佛法，不得解脫，皆是過去行解訛謬，故致斯
<lb ed="X" n="0840a20"/><lb ed="R007" n="0395a08"/>咎，令其所得永不得亡。如此涅槃經中十地後
<lb ed="X" n="0840a21"/><lb ed="R007" n="0395a09"/>佛果法門，乃是華嚴經中十住初心之所見處，
<lb ed="X" n="0840a22"/><lb ed="R007" n="0395a10"/>卽雪山之草，名爲肥膩，牛若食者，純得醍醐，無
<lb ed="X" n="0840a23"/><lb ed="R007" n="0395a11"/>有靑、黃、赤、白、黑色。如華嚴經中，十住菩薩初心
<lb ed="X" n="0840a24"/><lb ed="R007" n="0395a12"/>見道，頓見自他，無始無終，無古無今，本來是佛，
<pb ed="X" xml:id="X04.0225.0840b" n="0840b"/>
<lb ed="X" n="0840b01"/><lb ed="R007" n="0395a13"/>身心性相本是佛故。以此佛門以爲解脫，乘如
<lb ed="X" n="0840b02"/><lb ed="R007" n="0395a14"/>來乘，直至道場。龍女、善財、一萬諸龍、八千之衆，
<lb ed="X" n="0840b03"/><lb ed="R007" n="0395a15"/>總是六千比丘、五百優婆塞、五百優婆夷、五百
<lb ed="X" n="0840b04"/><lb ed="R007" n="0395a16"/>童子、五百童女，都爲八千。頓彰五位，總齊佛果
<lb ed="X" n="0840b05"/><lb ed="R007" n="0395a17"/>理智之門。初住卽十地，初住卽佛位。若初住不
<lb ed="X" n="0840b06"/><lb ed="R007" n="0395a18"/>卽佛位者，如世卿臣，從初九品至階一品，但得
<lb ed="X" n="0840b07"/><lb ed="R007" n="0395b01"/>爲臣，不得名王。若不名王者，當知權敎安立五
<lb ed="X" n="0840b08"/><lb ed="R007" n="0395b02"/>位，諸地次第一一而登，至三祇之滿劫，但爲菩
<lb ed="X" n="0840b09"/><lb ed="R007" n="0395b03"/>薩，不名佛乘，不名爲乘如來乘，直至道場。但爲
<lb ed="X" n="0840b10"/><lb ed="R007" n="0395b04"/>修無我觀，悲、勝二乘，不見佛性，名爲菩薩。若少
<lb ed="X" n="0840b11"/><lb ed="R007" n="0395b05"/>見性者，亦得佛乘。如大海中，一毫之渧乃至多
<lb ed="X" n="0840b12"/><lb ed="R007" n="0395b06"/>渧，一一渧中皆得大海。如是菩薩五位之中，十
<lb ed="X" n="0840b13"/><lb ed="R007" n="0395b07"/>住、十地一一位內皆有佛果。從初發心十住之
<lb ed="X" n="0840b14"/><lb ed="R007" n="0395b08"/>始，頓見如是如來法身佛性無作智果，徧行普
<lb ed="X" n="0840b15"/><lb ed="R007" n="0395b09"/>賢一切萬行，隨緣不滯，悉皆無作。涅槃經云：佛
<lb ed="X" n="0840b16"/><lb ed="R007" n="0395b10"/>性非是作法，但爲客塵煩惱所覆故。是故今從
<lb ed="X" n="0840b17"/><lb ed="R007" n="0395b11"/>十住初位，以無作三昧自體應眞，煩惱、客塵全
<lb ed="X" n="0840b18"/><lb ed="R007" n="0395b12"/>無體性，唯眞體用，無貪、嗔、癡，任運卽佛。故一念
<lb ed="X" n="0840b19"/><lb ed="R007" n="0395b13"/>相應，一念成佛；一日相應，一日成佛。何須劫數
<lb ed="X" n="0840b20"/><lb ed="R007" n="0395b14"/>漸漸而修？多劫積修，三祇至果，心緣劫量，見障
<lb ed="X" n="0840b21"/><lb ed="R007" n="0395b15"/>何休？諸佛法門本非時攝，計時立劫，非是佛乘。</p>
<lb ed="X" n="0840b22"/><lb ed="R007" n="0395b16"/><p xml:id="pX04p0840b2201">十、從初爲友軌範別。涅槃經中說：雪山童子遇
<lb ed="X" n="0840b23"/><lb ed="R007" n="0395b17"/>羅刹而發心，重半偈而輕命，聞諸行無常是生
<lb ed="X" n="0840b24"/><lb ed="R007" n="0395b18"/>滅法，言：佛性涅槃，不可以行修，不可以心證。不
<pb ed="X" xml:id="X04.0225.0840c" n="0840c"/>
<lb ed="X" n="0840c01"/><lb ed="R007" n="0396a01"/>可以行修，行是有爲，是無常故；不可以心證，有
<lb ed="X" n="0840c02"/><lb ed="R007" n="0396a02"/>能所故。是故行不可以修其性，心不可以證其
<lb ed="X" n="0840c03"/><lb ed="R007" n="0396a03"/>理，爲心卽性，更無能所。是故<name role="" type="person">純陀</name>言：莫謂如來
<lb ed="X" n="0840c04"/><lb ed="R007" n="0396a04"/>同於諸行。如華嚴經善財童子所立軌範，從文
<lb ed="X" n="0840c05"/><lb ed="R007" n="0396a05"/>殊師利發菩提心，至末後普賢菩薩五十三善
<lb ed="X" n="0840c06"/><lb ed="R007" n="0396a06"/>知識，一一皆云：我先發阿耨多羅三藐三菩提
<lb ed="X" n="0840c07"/><lb ed="R007" n="0396a07"/>心，云何敎我學菩薩道、行菩薩行？不云諸行無
<lb ed="X" n="0840c08"/><lb ed="R007" n="0396a08"/>常等事。何以故？爲此華嚴經明緣起法界門，理
<lb ed="X" n="0840c09"/><lb ed="R007" n="0396a09"/>事無二，無緣不寂，無事不眞，國土境界總爲性
<lb ed="X" n="0840c10"/><lb ed="R007" n="0396a10"/>海。爲一眞法界，非有情無情，隨業說故。爲華嚴
<lb ed="X" n="0840c11"/><lb ed="R007" n="0396a11"/>中純眞境界，總爲智故。十住菩薩以慧爲國，十
<lb ed="X" n="0840c12"/><lb ed="R007" n="0396a12"/>行菩薩以智爲國，十迴向、十地以妙爲國，不說
<lb ed="X" n="0840c13"/><lb ed="R007" n="0396a13"/>情與無情二見差別。以華嚴經爲彰本法，異三
<lb ed="X" n="0840c14"/><lb ed="R007" n="0396a14"/>乘權學是無情，是有情有生有滅故。是故涅槃
<lb ed="X" n="0840c15"/><lb ed="R007" n="0396a15"/>經中以雪山童子說諸行無常者，爲三乘根種
<lb ed="X" n="0840c16"/><lb ed="R007" n="0396a16"/>性行下劣，便於所說計行成實，障無作性，廢契
<lb ed="X" n="0840c17"/><lb ed="R007" n="0396a17"/>眞理。以是義故，說諸行無常。不同善財一念發
<lb ed="X" n="0840c18"/><lb ed="R007" n="0396a18"/>心，頓無能所，了三世性，性絕古今，自覺自心本
<lb ed="X" n="0840c19"/><lb ed="R007" n="0396b01"/>來是佛，不成正覺，不證菩提。身心性相無證修
<lb ed="X" n="0840c20"/><lb ed="R007" n="0396b02"/>者，不成不壞本來如是，隨緣動寂，不壞有無，所
<lb ed="X" n="0840c21"/><lb ed="R007" n="0396b03"/>行諸行皆唯智起，是故不說諸行無常。</p>
<lb ed="X" n="0840c22"/><lb ed="R007" n="0396b04"/><p xml:id="pX04p0840c2201">十、大方廣佛華嚴經。此經有十種甚深廣大無比
<lb ed="X" n="0840c23"/><lb ed="R007" n="0396b05"/>法，與諸經別。若有大心衆生於此法門深生信心，
<lb ed="X" n="0840c24"/><lb ed="R007" n="0396b06"/>不讀餘經，初發心時，十住之首，位齊佛果。如來出
<pb ed="X" xml:id="X04.0225.0841a" n="0841a"/>
<lb ed="X" n="0841a01"/><lb ed="R007" n="0396b07"/>現品中所說云：設有菩薩於無量百千那由他劫
<lb ed="X" n="0841a02"/><lb ed="R007" n="0396b08"/>行六波羅蜜，修習種種菩提分法，若未聞此如來
<lb ed="X" n="0841a03"/><lb ed="R007" n="0396b09"/>不思議大威德法門，或時聞<anchor xml:id="nkr_note_add_0841a0301" n="0841a0301"/><anchor xml:id="beg0841a0301" n="0841a0301"/>已<anchor xml:id="end0841a0301"/>，不信不解，不順不
<lb ed="X" n="0841a04"/><lb ed="R007" n="0396b10"/>入，名爲假名菩薩，以不能生如來家故。若得聞此
<lb ed="X" n="0841a05"/><lb ed="R007" n="0396b11"/>如來無量不可思議無障無礙智慧法門，聞<anchor xml:id="nkr_note_add_0841a0501" n="0841a0501"/><anchor xml:id="beg0841a0501" n="0841a0501"/>已<anchor xml:id="end0841a0501"/>信
<lb ed="X" n="0841a06"/><lb ed="R007" n="0396b12"/>解，隨順悟入，當知此人生如來家，隨順一切如來
<lb ed="X" n="0841a07"/><lb ed="R007" n="0396b13"/>境界。猶如大海，大身衆生之所都止。此經亦爾，最
<lb ed="X" n="0841a08"/><lb ed="R007" n="0396b14"/>上大心衆生之所都止，澤沼之龍不樂其居，猶如
<lb ed="X" n="0841a09"/><lb ed="R007" n="0396b15"/>大海不宿死屍。若有見聞信樂而能悟入，永離凡
<lb ed="X" n="0841a10"/><lb ed="R007" n="0396b16"/>夫權學闡提死屍，直同如來法身智海。又如來出
<lb ed="X" n="0841a11"/><lb ed="R007" n="0396b17"/>現品云：佛子！如來音聲亦復如是，無生無作，無有
<lb ed="X" n="0841a12"/><lb ed="R007" n="0396b18"/>分別，非入非出，但從如來功德法力出於五種廣
<lb ed="X" n="0841a13"/><lb ed="R007" n="0397a01"/>大音聲。其五者何？一曰：汝等當知，一切衆生諸行
<lb ed="X" n="0841a14"/><lb ed="R007" n="0397a02"/>皆悉是苦，地獄苦、畜生苦、餓鬼苦、無福德著我所
<lb ed="X" n="0841a15"/><lb ed="R007" n="0397a03"/>苦、作諸惡行苦。欲生人天，當修善根，生人天中，離
<lb ed="X" n="0841a16"/><lb ed="R007" n="0397a04"/>諸難處。衆生聞<anchor xml:id="nkr_note_add_0841a1601" n="0841a1601"/><anchor xml:id="beg0841a1601" n="0841a1601"/>已<anchor xml:id="end0841a1601"/>，捨離顚倒，修諸善行，離諸難處，
<lb ed="X" n="0841a17"/><lb ed="R007" n="0397a05"/>生人天中。二曰：汝等當知，一切諸行，衆苦熾然，如
<lb ed="X" n="0841a18"/><lb ed="R007" n="0397a06"/>熱鐵丸。諸行無常，是生滅法。涅槃是寂靜，無爲安
<lb ed="X" n="0841a19"/><lb ed="R007" n="0397a07"/>樂，遠離熾然，消諸熱惱。衆生聞<anchor xml:id="nkr_note_add_0841a1901" n="0841a1901"/><anchor xml:id="beg0841a1901" n="0841a1901"/>已<anchor xml:id="end0841a1901"/>，勤修善法，於聲
<lb ed="X" n="0841a20"/><lb ed="R007" n="0397a08"/>聞乘得隨順音聲忍，此是聲聞乘。三曰：汝等當知，
<lb ed="X" n="0841a21"/><lb ed="R007" n="0397a09"/>聲聞乘者隨他語解智慧狹劣，更有上乘名獨覺
<lb ed="X" n="0841a22"/><lb ed="R007" n="0397a10"/>乘，悟不由他汝等應學。樂勝道者聞此音<anchor xml:id="nkr_note_add_0841a2201" n="0841a2201"/><anchor xml:id="beg0841a2201" n="0841a2201"/>已<anchor xml:id="end0841a2201"/>，捨聲
<lb ed="X" n="0841a23"/><lb ed="R007" n="0397a11"/>聞道修獨覺乘。四曰：汝等當知，過二乘位更有勝
<lb ed="X" n="0841a24"/><lb ed="R007" n="0397a12"/>道名爲大乘。菩薩所行順六波羅蜜，不斷菩薩行、
<pb ed="X" xml:id="X04.0225.0841b" n="0841b"/>
<lb ed="X" n="0841b01"/><lb ed="R007" n="0397a13"/>不捨菩提心，處無量生死而不疲厭，過於二乘名
<lb ed="X" n="0841b02"/><lb ed="R007" n="0397a14"/>爲大乘，此是菩薩大乘。五曰：第一乘、勝乘、最勝乘、
<lb ed="X" n="0841b03"/><lb ed="R007" n="0397a15"/>上乘、無上乘、利益一切衆生乘。若有衆生信解廣
<lb ed="X" n="0841b04"/><lb ed="R007" n="0397a16"/>大諸根猛利宿種善根，爲諸如來神力所加，有勝
<lb ed="X" n="0841b05"/><lb ed="R007" n="0397a17"/>樂欲求佛果者，聞此音<anchor xml:id="nkr_note_add_0841b0501" n="0841b0501"/><anchor xml:id="beg0841b0501" n="0841b0501"/>已<anchor xml:id="end0841b0501"/>發菩提心，此是佛乘。佛
<lb ed="X" n="0841b06"/><lb ed="R007" n="0397a18"/>子！如來音聲不從身出不從心出，而能利益無量
<lb ed="X" n="0841b07"/><lb ed="R007" n="0397b01"/>衆生。佛子！是爲如來音聲第一相。當知如來音聲
<lb ed="X" n="0841b08"/><lb ed="R007" n="0397b02"/>常隨五乘衆生應所聞故，猶如大海潮無失時故。
<lb ed="X" n="0841b09"/><lb ed="R007" n="0397b03"/>是故於此法中起信發大菩提心，十住初首便卽
<lb ed="X" n="0841b10"/><lb ed="R007" n="0397b04"/>見性，起法身佛智慧便成正覺。然始卽從性起智
<lb ed="X" n="0841b11"/><lb ed="R007" n="0397b05"/>慧之位，行諸行相敎化衆生，卽覺行圓滿。佛不同
<lb ed="X" n="0841b12"/><lb ed="R007" n="0397b06"/>權敎，先行菩薩行、學假眞如等，觀地前伏忍。十地
<lb ed="X" n="0841b13"/><lb ed="R007" n="0397b07"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0841b1301" n="0841b1301"/><anchor xml:id="beg0841b1301" n="0841b1301"/>已<anchor xml:id="end0841b1301"/>來猶有十眞如障故，爲觀當情眞如成障，所行
<lb ed="X" n="0841b14"/><lb ed="R007" n="0397b08"/>之行並是有爲，所發菩提心並未離生滅，所有能
<lb ed="X" n="0841b15"/><lb ed="R007" n="0397b09"/>斷分別無明，由觀折伏十地之位方能見性，經三
<lb ed="X" n="0841b16"/><lb ed="R007" n="0397b10"/>祇劫方始成佛，仍須百劫別修相好。若將此大方
<lb ed="X" n="0841b17"/><lb ed="R007" n="0397b11"/>廣佛華嚴經佛所本乘，同彼化身引彼權學，上中
<lb ed="X" n="0841b18"/><lb ed="R007" n="0397b12"/>下流全非信解，去佛懸遠未解經意，久大曠劫終
<lb ed="X" n="0841b19"/><lb ed="R007" n="0397b13"/>無成佛之期。若上上根人信解此經明知不謬，卽
<lb ed="X" n="0841b20"/><lb ed="R007" n="0397b14"/>當乘如來乘直至道場，當所乘時卽是道場，更無
<lb ed="X" n="0841b21"/><lb ed="R007" n="0397b15"/>可至。如法華經亦是佛乘，卽是化佛。引彼三乘令
<lb ed="X" n="0841b22"/><lb ed="R007" n="0397b16"/>知實法，卽三界火宅門前三乘羊車、鹿車、大牛之
<lb ed="X" n="0841b23"/><lb ed="R007" n="0397b17"/>事，卽是上中下根三乘。爲上根之人有一分慈悲
<lb ed="X" n="0841b24"/><lb ed="R007" n="0397b18"/>勝餘二乘故，爲觀假故未有實見，名爲不眞菩薩。
<pb ed="X" xml:id="X04.0225.0841c" n="0841c"/>
<lb ed="X" n="0841c01"/><lb ed="R007" n="0398a01"/>此三種上中下根之人，俱有惡三界苦。中下根人，
<lb ed="X" n="0841c02"/><lb ed="R007" n="0398a02"/>聲聞、緣覺惡而求出，上根菩薩厭而不離，爲慈悲
<lb ed="X" n="0841c03"/><lb ed="R007" n="0398a03"/>勝彼二乘故有饒益之心。此三種人俱不知三界
<lb ed="X" n="0841c04"/><lb ed="R007" n="0398a04"/>體相一眞佛境，如出現品中廣明。佛對此故，說佛
<lb ed="X" n="0841c05"/><lb ed="R007" n="0398a05"/>所有功德報相皆是修生，令諸權學修治作意，經
<lb ed="X" n="0841c06"/><lb ed="R007" n="0398a06"/>多祇劫終無成佛之期。是故門前之駕是佛權施，
<lb ed="X" n="0841c07"/><lb ed="R007" n="0398a07"/>露地白牛方明法界，法界性相本唯眞智，所有分
<lb ed="X" n="0841c08"/><lb ed="R007" n="0398a08"/>別皆是智爲。是故法華經云：種種性相義，我及十
<lb ed="X" n="0841c09"/><lb ed="R007" n="0398a09"/>方佛，乃能知是事，聲聞及緣覺，不退諸菩薩，皆悉
<lb ed="X" n="0841c10"/><lb ed="R007" n="0398a10"/>不能知。此等卽是門前三乘也。爲未明世間相常
<lb ed="X" n="0841c11"/><lb ed="R007" n="0398a11"/>住是法住法位，爲三乘同有厭苦集樂修滅道之
<lb ed="X" n="0841c12"/><lb ed="R007" n="0398a12"/>心，未明苦集本唯智起，不了滅道本自無修無造
<lb ed="X" n="0841c13"/><lb ed="R007" n="0398a13"/>無作，化諸羣品如幻住世，性絕無明卽是佛故。一
<lb ed="X" n="0841c14"/><lb ed="R007" n="0398a14"/>念相應一念佛，一日相應一日佛，何須苦死要三
<lb ed="X" n="0841c15"/><lb ed="R007" n="0398a15"/>僧祇？但自了三界業，能空業處，任運接生，卽是佛
<lb ed="X" n="0841c16"/><lb ed="R007" n="0398a16"/>也。蓋佛者，覺也。覺業性眞，業無生滅，無得無證，不
<lb ed="X" n="0841c17"/><lb ed="R007" n="0398a17"/>出不沒，性無變化，本來如是，卽是佛故。隨緣六道，
<lb ed="X" n="0841c18"/><lb ed="R007" n="0398a18"/>行菩薩行，變化神通，接引迷流，佛非變化。淨名經
<lb ed="X" n="0841c19"/><lb ed="R007" n="0398b01"/>云：雖成正覺，轉於法輪，不捨菩薩之道，是菩薩行
<lb ed="X" n="0841c20"/><lb ed="R007" n="0398b02"/>故。以此善財十住初心，於妙峯山上德雲比丘所，
<lb ed="X" n="0841c21"/><lb ed="R007" n="0398b03"/>得憶念一切諸佛境界，智慧光明，普見法門，卽便
<lb ed="X" n="0841c22"/><lb ed="R007" n="0398b04"/>成正覺。然後始詣諸友，求菩薩道，行菩薩行。當知
<lb ed="X" n="0841c23"/><lb ed="R007" n="0398b05"/>正覺體用之時，卽心無作處，卽是佛故，不須修行。
<lb ed="X" n="0841c24"/><lb ed="R007" n="0398b06"/>設當行滿，亦不移今。故如化佛示成化相之時，苦
<pb ed="X" xml:id="X04.0225.0842a" n="0842a"/>
<lb ed="X" n="0842a01"/><lb ed="R007" n="0398b07"/>行麻麥，剃髮持衣，捨諸飾好藉草等事，爲化外道
<lb ed="X" n="0842a02"/><lb ed="R007" n="0398b08"/>樂苦行者，及三乘之根有放逸者，經中佛<anchor xml:id="nkr_note_add_0842a0201" n="0842a0201"/><anchor xml:id="beg0842a0201" n="0842a0201"/>已<anchor xml:id="end0842a0201"/>和會，
<lb ed="X" n="0842a03"/><lb ed="R007" n="0398b09"/>非佛自須如是等行。無增上慢者，豈須如是一念？
<lb ed="X" n="0842a04"/><lb ed="R007" n="0398b10"/>任無作性佛，智慧現前，無得無證，卽是佛也。如善
<lb ed="X" n="0842a05"/><lb ed="R007" n="0398b11"/>財證覺之後，方求菩薩道，行菩薩行。何以然者？爲
<lb ed="X" n="0842a06"/><lb ed="R007" n="0398b12"/>覺道之後，方堪入纏，處纏無縛，始能爲衆生說法
<lb ed="X" n="0842a07"/><lb ed="R007" n="0398b13"/>解縛。若自有縛，能解彼縛，無有是處。說時前後，法
<lb ed="X" n="0842a08"/><lb ed="R007" n="0398b14"/>是一時。是故當知，若欲行菩薩行，先成正覺。問曰：
<lb ed="X" n="0842a09"/><lb ed="R007" n="0398b15"/>法華經爲佛乘門前三乘大牛車，興露地白牛之
<lb ed="X" n="0842a10"/><lb ed="R007" n="0398b16"/>車，一種是牛，有何異也？答曰：門前三乘，對三界苦，
<lb ed="X" n="0842a11"/><lb ed="R007" n="0398b17"/>且令離火宅所燒，權免火難。大乘權敎菩薩，樂行
<lb ed="X" n="0842a12"/><lb ed="R007" n="0398b18"/>悲心，有饒益志，自離火難，不離三界。有一分度衆
<lb ed="X" n="0842a13"/><lb ed="R007" n="0399a01"/>生心，勝二乘自求解脫，且得一分運載之心，故名
<lb ed="X" n="0842a14"/><lb ed="R007" n="0399a02"/>爲大牛。望二乘處大，故十地見性方成佛，猶經多
<lb ed="X" n="0842a15"/><lb ed="R007" n="0399a03"/>劫始能眞。故望彼二乘，但名菩薩大乘，非名佛乘。
<lb ed="X" n="0842a16"/><lb ed="R007" n="0399a04"/>法華經云：佛乘唯有一，無二亦無三。卽引彼三乘，
<lb ed="X" n="0842a17"/><lb ed="R007" n="0399a05"/>總歸一乘。小乘雖有信許成佛，迴習稍難，故標遠
<lb ed="X" n="0842a18"/><lb ed="R007" n="0399a06"/>劫。龍女刹那之頃，便至佛乘，卽明眞證。達苦卽眞，
<lb ed="X" n="0842a19"/><lb ed="R007" n="0399a07"/>無所厭故。是故門前之乘，對三乘設露地白牛，方
<lb ed="X" n="0842a20"/><lb ed="R007" n="0399a08"/>明至無依之處。露地者，卽佛地也。爲佛智無依止
<lb ed="X" n="0842a21"/><lb ed="R007" n="0399a09"/>故，故云露地。白牛者，卽法身也，悲智也。以法身無
<lb ed="X" n="0842a22"/><lb ed="R007" n="0399a10"/>相，名之爲白。智能觀機，悲心濟物，名之爲牛。爲取
<lb ed="X" n="0842a23"/><lb ed="R007" n="0399a11"/>牛能運載故，爲以無作法身悲智濟物，故喩同牛
<lb ed="X" n="0842a24"/><lb ed="R007" n="0399a12"/>也。門前之牛，觀空增勝，三祇未滿，未見佛性，不證
<pb ed="X" xml:id="X04.0225.0842b" n="0842b"/>
<lb ed="X" n="0842b01"/><lb ed="R007" n="0399a13"/>法身根本智，不言白色，不言露地。爲假眞如，及空
<lb ed="X" n="0842b02"/><lb ed="R007" n="0399a14"/>觀當情，猶有所依，故不言白色。有所依故，不言露
<lb ed="X" n="0842b03"/><lb ed="R007" n="0399a15"/>地也。雖復迴心，信此一乘，至於佛地，猶將未及，但
<lb ed="X" n="0842b04"/><lb ed="R007" n="0399a16"/>隨佛語。而隨信之心，未成堅信，故還索三乘。未敢
<lb ed="X" n="0842b05"/><lb ed="R007" n="0399a17"/>欣大，故佛便誘引，令成信力，等與大車。故言非<anchor xml:id="nkr_note_add_0842b0501" n="0842b0501"/><anchor xml:id="beg0842b0501" n="0842b0501"/>己<anchor xml:id="end0842b0501"/>
<lb ed="X" n="0842b06"/><lb ed="R007" n="0399a18"/>所望，今皆與之。此明卽三乘迴心，如門前牛車，不
<lb ed="X" n="0842b07"/><lb ed="R007" n="0399b01"/>云白色，不云裝飾，爲有漏故。不同露地白牛之乘，
<lb ed="X" n="0842b08"/><lb ed="R007" n="0399b02"/>具言高廣裝飾等事。此乃門前與露地之乘，全別
<lb ed="X" n="0842b09"/><lb ed="R007" n="0399b03"/>不同也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0842b10"/><lb ed="R007" n="0399b04"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第二明依宗敎別</cb:mulu><head>○第二、明依宗敎別</head><p xml:id="pX04p0842b1009" cb:place="inline">夫大覺出興，稱眞智而自在；法
<lb ed="X" n="0842b11"/><lb ed="R007" n="0399b05"/>身無際，等羣品以同軀。任器現形，應根施敎。如空谷
<lb ed="X" n="0842b12"/><lb ed="R007" n="0399b06"/>響，應擊成音，谷響無心，亦無處所。如來設敎，亦復如
<lb ed="X" n="0842b13"/><lb ed="R007" n="0399b07"/>是。且如毗盧遮那之敎，無始無終，稱性無方，無斷無
<lb ed="X" n="0842b14"/><lb ed="R007" n="0399b08"/>絕，隨其根類，自見入胎，出家說法，始終敎行，入寂涅
<lb ed="X" n="0842b15"/><lb ed="R007" n="0399b09"/>槃。其實如來本不如是，但隨一期，同而且異。約立先
<lb ed="X" n="0842b16"/><lb ed="R007" n="0399b10"/>德十家敎行：第一、後魏<name role="" type="person">菩提留支</name>立一音敎；第二、陳
<lb ed="X" n="0842b17"/><lb ed="R007" n="0399b11"/>朝眞諦三藏立二敎同時；第三、後魏光統律師立三
<lb ed="X" n="0842b18"/><lb ed="R007" n="0399b12"/>種敎；第四、齊朝大衍法師立四種敎；第五、護身法師
<lb ed="X" n="0842b19"/><lb ed="R007" n="0399b13"/>立五種敎；第六、陳朝南嶽思禪師、智者等立四敎同
<lb ed="X" n="0842b20"/><lb ed="R007" n="0399b14"/>時；第七、唐朝海東新羅國元曉法師造此經疏，亦立
<lb ed="X" n="0842b21"/><lb ed="R007" n="0399b15"/>四敎；第八、唐朝吉藏法師立三種敎；第九、梁朝光宅
<lb ed="X" n="0842b22"/><lb ed="R007" n="0399b16"/>寺雲法師立四敎；第十、唐朝江南印法師立二敎。<anchor xml:id="nkr_note_add_0842b2201" n="0842b2201"/><anchor xml:id="beg0842b2201" n="0842b2201"/>已<anchor xml:id="end0842b2201"/>
<lb ed="X" n="0842b23"/><lb ed="R007" n="0399b17"/>上十家所釋，並依今唐朝吉藏法師所集，同異各是
<lb ed="X" n="0842b24"/><lb ed="R007" n="0399b18"/>一家，並是當世英才，智超羣品，皆爲統賢靈之法將，
<pb ed="X" xml:id="X04.0225.0842c" n="0842c"/>
<lb ed="X" n="0842c01"/><lb ed="R007" n="0400a01"/>開佛日之明燈，不可是非加其名也。只如佛說內外
<lb ed="X" n="0842c02"/><lb ed="R007" n="0400a02"/>中間之言，遂卽入定。後有五百阿羅漢各解此言：佛
<lb ed="X" n="0842c03"/><lb ed="R007" n="0400a03"/>出定後，同問世尊：誰當佛意？佛言：並非我意。諸人問
<lb ed="X" n="0842c04"/><lb ed="R007" n="0400a04"/>佛：旣不當佛意，將無得罪？佛言：雖非我意，各順正理，
<lb ed="X" n="0842c05"/><lb ed="R007" n="0400a05"/>堪爲聖敎，有福無罪。況此諸德所說，各有典據，仰惟
<lb ed="X" n="0842c06"/><lb ed="R007" n="0400a06"/>高旨，未可僉量。但通玄自參聖敎，隨<anchor xml:id="nkr_note_add_0842c0601" n="0842c0601"/><anchor xml:id="beg0842c0601" n="0842c0601"/>己<anchor xml:id="end0842c0601"/>管窺，以述意
<lb ed="X" n="0842c07"/><lb ed="R007" n="0400a07"/>懷，用呈後哲。准其敎旨，略立十種。何者爲十？</p>
<lb ed="X" n="0842c08"/><lb ed="R007" n="0400a08"/><p xml:id="pX04p0842c0801">第一時說小乘純有敎，第二時說般若破有明空
<lb ed="X" n="0842c09"/><lb ed="R007" n="0400a09"/>敎，第三時說解深密經和會空有明不空不有敎，
<lb ed="X" n="0842c10"/><lb ed="R007" n="0400a10"/>第四時說楞伽經明契假卽眞敎，第五時說維摩
<lb ed="X" n="0842c11"/><lb ed="R007" n="0400a11"/>經明卽俗恒眞敎，第六時說法華經明引權歸實
<lb ed="X" n="0842c12"/><lb ed="R007" n="0400a12"/>敎，第七時說涅槃經令諸三乘捨權向實敎，第八
<lb ed="X" n="0842c13"/><lb ed="R007" n="0400a13"/>時說華嚴經於刹那之際通攝十世圓融無始終
<lb ed="X" n="0842c14"/><lb ed="R007" n="0400a14"/>前後通該敎，第九共不共敎，第十不共共敎。第一
<lb ed="X" n="0842c15"/><lb ed="R007" n="0400a15"/>時說小乘純有敎者，爲諸凡夫繫著世法以爲實
<lb ed="X" n="0842c16"/><lb ed="R007" n="0400a16"/>有，隨於色塵作諸不善，以不善故墮於苦趣，還將
<lb ed="X" n="0842c17"/><lb ed="R007" n="0400a17"/>有法轡勒彼心，以戒防護制諸不善，故名純有敎。
<lb ed="X" n="0842c18"/><lb ed="R007" n="0400a18"/>於小乘中還說無表性戒等，通其大體，但隨根性
<lb ed="X" n="0842c19"/><lb ed="R007" n="0400b01"/>用事不同，如菩薩戒亦爾。經云：若人受佛戒，卽入
<lb ed="X" n="0842c20"/><lb ed="R007" n="0400b02"/>諸佛位。亦以性戒論之。又云：如是千百億，各接微
<lb ed="X" n="0842c21"/><lb ed="R007" n="0400b03"/>塵衆，俱來至我所者，所謂初以化身化報引接，後
<lb ed="X" n="0842c22"/><lb ed="R007" n="0400b04"/>以令歸法身實報。若上根者，法身事理一時爲依
<lb ed="X" n="0842c23"/><lb ed="R007" n="0400b05"/>本故。</p>
<lb ed="X" n="0842c24"/><lb ed="R007" n="0400b06"/><p xml:id="pX04p0842c2401">第二時說般若破有明空敎者，旣設小乘實有令
<pb ed="X" xml:id="X04.0225.0843a" n="0843a"/>
<lb ed="X" n="0843a01"/><lb ed="R007" n="0400b07"/>成軌範，制共身語意得住善法，卽說生空等觀，方
<lb ed="X" n="0843a02"/><lb ed="R007" n="0400b08"/>說法空敎，破彼繫著漸向法身。</p>
<lb ed="X" n="0843a03"/><lb ed="R007" n="0400b09"/><p xml:id="pX04p0843a0301">第三時說解深密經爲和會空有敎者，爲於前空
<lb ed="X" n="0843a04"/><lb ed="R007" n="0400b10"/>有二敎和會，令邊見者不滯空有二門。爲不空不
<lb ed="X" n="0843a05"/><lb ed="R007" n="0400b11"/>有敎，爲二乘人滅識證寂住寂無知，爲迴彼故寄
<lb ed="X" n="0843a06"/><lb ed="R007" n="0400b12"/>說第九阿陀那識爲純淨識。五六七八等識常依
<lb ed="X" n="0843a07"/><lb ed="R007" n="0400b13"/>彼九識以爲依止，凡愚不了妄執爲我，如水瀑流
<lb ed="X" n="0843a08"/><lb ed="R007" n="0400b14"/>不離水體，諸波浪等以水爲依。五六七八識常以
<lb ed="X" n="0843a09"/><lb ed="R007" n="0400b15"/>淨識爲依，故漸迴二乘之心達識成智。何故安立
<lb ed="X" n="0843a10"/><lb ed="R007" n="0400b16"/>九識爲淨識者？爲二乘人久於生死業種六七八
<lb ed="X" n="0843a11"/><lb ed="R007" n="0400b17"/>識有怖畏故，恐彼難信，方便於生死種外別立淨
<lb ed="X" n="0843a12"/><lb ed="R007" n="0400b18"/>識漸漸引之，意欲使令留惑不滅，使令悲智漸漸
<lb ed="X" n="0843a13"/><lb ed="R007" n="0401a01"/>得生。深密經云：如是菩薩雖由法位以智爲依止，
<lb ed="X" n="0843a14"/><lb ed="R007" n="0401a02"/>漸令空見達識成智。</p>
<lb ed="X" n="0843a15"/><lb ed="R007" n="0401a03"/><p xml:id="pX04p0843a1501">第四時說。楞伽經云：說假卽眞敎者，如楞伽經直
<lb ed="X" n="0843a16"/><lb ed="R007" n="0401a04"/>爲大乘根頓說第八業種之識，名爲如來藏識。又
<lb ed="X" n="0843a17"/><lb ed="R007" n="0401a05"/>云：得相者曰識，不得相曰智。起信論亦同此說。此
<lb ed="X" n="0843a18"/><lb ed="R007" n="0401a06"/>敎雖說無明業種成智，猶希出俗，未現同纏也。</p>
<lb ed="X" n="0843a19"/><lb ed="R007" n="0401a07"/><p xml:id="pX04p0843a1901">第五時說維摩經，明卽俗恒眞敎者，爲維摩經中
<lb ed="X" n="0843a20"/><lb ed="R007" n="0401a08"/>不以聲聞二乘及三乘菩薩爲知法者故，是以十
<lb ed="X" n="0843a21"/><lb ed="R007" n="0401a09"/>大弟子杜口於毗耶，彌勒光嚴息芳言於法席。此
<lb ed="X" n="0843a22"/><lb ed="R007" n="0401a10"/>經破前四種敎中菩薩聲聞染淨未融，常欣出俗，
<lb ed="X" n="0843a23"/><lb ed="R007" n="0401a11"/>卽以淨名身居俗士，明卽俗常眞，壞彼淨相常懷
<lb ed="X" n="0843a24"/><lb ed="R007" n="0401a12"/>染淨，故說有身爲如來種，無明有愛爲種等，使令
<pb ed="X" xml:id="X04.0225.0843b" n="0843b"/>
<lb ed="X" n="0843b01"/><lb ed="R007" n="0401a13"/>三乘之衆淨相心亡，出俗入纏平等無礙，方明實
<lb ed="X" n="0843b02"/><lb ed="R007" n="0401a14"/>德也。</p>
<lb ed="X" n="0843b03"/><lb ed="R007" n="0401a15"/><p xml:id="pX04p0843b0301">第六時說法華經引權歸實敎者，爲羅漢隨空會
<lb ed="X" n="0843b04"/><lb ed="R007" n="0401a16"/>寂，緣覺會十二緣生法皆無體性，以明六根識及
<lb ed="X" n="0843b05"/><lb ed="R007" n="0401a17"/>名色心境三事自性無生，如是二人皆心識滅，三
<lb ed="X" n="0843b06"/><lb ed="R007" n="0401a18"/>界業滅智慈不生。又爲析法明空，以空破惑樂生
<lb ed="X" n="0843b07"/><lb ed="R007" n="0401b01"/>淨土，及留惑潤生菩薩，並不了一切衆生無明諸
<lb ed="X" n="0843b08"/><lb ed="R007" n="0401b02"/>惑，皆從一切如來根本性淸淨普光明無中邊智
<lb ed="X" n="0843b09"/><lb ed="R007" n="0401b03"/>之所生，皆有淨土穢土自佛他佛欣厭等諸邪見
<lb ed="X" n="0843b10"/><lb ed="R007" n="0401b04"/>不稱眞理，引此三根令歸本智故。卽以妙法蓮華，
<lb ed="X" n="0843b11"/><lb ed="R007" n="0401b05"/>令知無明生死性本唯智體性自無染，但迷悟不
<lb ed="X" n="0843b12"/><lb ed="R007" n="0401b06"/>同無有二性，以蓮華像之，引彼三根令歸本故。是
<lb ed="X" n="0843b13"/><lb ed="R007" n="0401b07"/>故法華經明世間相常住。</p>
<lb ed="X" n="0843b14"/><lb ed="R007" n="0401b08"/><p xml:id="pX04p0843b1401">第七說涅槃經時令諸三乘捨權向實敎者，此經
<lb ed="X" n="0843b15"/><lb ed="R007" n="0401b09"/>中明一切有情皆有佛性如佛無異，但爲無明覆
<lb ed="X" n="0843b16"/><lb ed="R007" n="0401b10"/>故不見。涅槃經是三乘中捨權就實相，法華卽是
<lb ed="X" n="0843b17"/><lb ed="R007" n="0401b11"/>捨權就實智，二部經俱是三乘中第六時敎，但爲
<lb ed="X" n="0843b18"/><lb ed="R007" n="0401b12"/>化相門中說時前後，故分涅槃爲第七時敎，然其
<lb ed="X" n="0843b19"/><lb ed="R007" n="0401b13"/>智境無有次第古今時也。</p>
<lb ed="X" n="0843b20"/><lb ed="R007" n="0401b14"/><p xml:id="pX04p0843b2001">第八、說華嚴經時，於刹那際通攝三世及十世圓
<lb ed="X" n="0843b21"/><lb ed="R007" n="0401b15"/>融敎者。如經說云：入刹那際三昧，降神、受生、八相、
<lb ed="X" n="0843b22"/><lb ed="R007" n="0401b16"/>成道、入涅槃，總不移時。爲依本性理智，本無時故，
<lb ed="X" n="0843b23"/><lb ed="R007" n="0401b17"/>非權依本也，故名爲入。非是本法性中而有出入
<lb ed="X" n="0843b24"/><lb ed="R007" n="0401b18"/>三昧，以化儀軌則施方便言。是故諸明人莫隨其
<pb ed="X" xml:id="X04.0225.0843c" n="0843c"/>
<lb ed="X" n="0843c01"/><lb ed="R007" n="0402a01"/>言，言佛世尊一人入刹那際三昧。此經敎門無始
<lb ed="X" n="0843c02"/><lb ed="R007" n="0402a02"/>無終，是佛實報果德，性相圓周。若求其頭尾長短，
<lb ed="X" n="0843c03"/><lb ed="R007" n="0402a03"/>始終路絕，出此法外，別生情量，總是權門，非究竟
<lb ed="X" n="0843c04"/><lb ed="R007" n="0402a04"/>說。如此法門，佛不出世，亦無涅槃。諸性一性，諸智
<lb ed="X" n="0843c05"/><lb ed="R007" n="0402a05"/>一智，諸相一相，諸行一行，三世一念，一念三世，乃
<lb ed="X" n="0843c06"/><lb ed="R007" n="0402a06"/>至十世，如是等法無始無終，名爲常轉法輪。如圓
<lb ed="X" n="0843c07"/><lb ed="R007" n="0402a07"/>珠無方，如明鏡頓照，如虗空無隔，如響無依，如影
<lb ed="X" n="0843c08"/><lb ed="R007" n="0402a08"/>不礙，如化人所生。若人了得此法門者，佛智、自然
<lb ed="X" n="0843c09"/><lb ed="R007" n="0402a09"/>智、無師智之所現前。爲此法無出沒故，還以自然
<lb ed="X" n="0843c10"/><lb ed="R007" n="0402a10"/>無出沒智而自能得之，非情計思量之所能得也。
<lb ed="X" n="0843c11"/><lb ed="R007" n="0402a11"/>一切權敎法門，總在其中，一時而說。爲諸權敎不
<lb ed="X" n="0843c12"/><lb ed="R007" n="0402a12"/>出法界，無三世故，各依自見，無量差殊。</p>
<lb ed="X" n="0843c13"/><lb ed="R007" n="0402a13"/><p xml:id="pX04p0843c1301">第九、共不共敎者，爲說諸大乘經，人天三乘同聞，
<lb ed="X" n="0843c14"/><lb ed="R007" n="0402a14"/>得益各別。經云：菩薩在一小衆生身中，成等正覺，
<lb ed="X" n="0843c15"/><lb ed="R007" n="0402a15"/>轉法輪，度無量衆生。其此小衆生，不知不覺。此乃
<lb ed="X" n="0843c16"/><lb ed="R007" n="0402a16"/>常與衆生共，及以大小乘，共在佛海中。身之與心，
<lb ed="X" n="0843c17"/><lb ed="R007" n="0402a17"/>本無差別。然見佛不見佛，聞法不聞法，解脫知見
<lb ed="X" n="0843c18"/><lb ed="R007" n="0402a18"/>大小及苦樂，各各不同。是故名爲共不共敎。又經
<lb ed="X" n="0843c19"/><lb ed="R007" n="0402b01"/>云：入刹那際，三昧示現，從<name role="" type="person">兜率天</name>降神母胎，出現
<lb ed="X" n="0843c20"/><lb ed="R007" n="0402b02"/>轉法輪，入涅槃。此乃於無時之中，諸衆生等，自得
<lb ed="X" n="0843c21"/><lb ed="R007" n="0402b03"/>時分，見初中後。於一音法內，自得天人小乘大乘
<lb ed="X" n="0843c22"/><lb ed="R007" n="0402b04"/>佛乘，自得道果，各各不同。見佛住劫壽命長短，各
<lb ed="X" n="0843c23"/><lb ed="R007" n="0402b05"/>自差別。而實如來，性無造作，無生無滅。然以無作
<lb ed="X" n="0843c24"/><lb ed="R007" n="0402b06"/>法性，無垢白淨之智，自體淸淨，能稱彼念，令無失
<pb ed="X" xml:id="X04.0225.0844a" n="0844a"/>
<lb ed="X" n="0844a01"/><lb ed="R007" n="0402b07"/>時。如是與佛，共法共智，共時共身，共心共乘。以知
<lb ed="X" n="0844a02"/><lb ed="R007" n="0402b08"/>見解脫，各各不共。故言共不共敎。亦如五百聲聞，
<lb ed="X" n="0844a03"/><lb ed="R007" n="0402b09"/>共在華嚴會，而如聾如盲，是其事也。</p>
<lb ed="X" n="0844a04"/><lb ed="R007" n="0402b10"/><p xml:id="pX04p0844a0401">第十、不共共敎者，如華嚴經中，十方雲集諸來菩
<lb ed="X" n="0844a05"/><lb ed="R007" n="0402b11"/>薩及佛國土，所從來方不同各別，所共同聲說法
<lb ed="X" n="0844a06"/><lb ed="R007" n="0402b12"/>總同，聞法獲益能同能別。又於會中天龍八部、人
<lb ed="X" n="0844a07"/><lb ed="R007" n="0402b13"/>非人等各各差殊，同得毗盧遮那果德，法門具同
<lb ed="X" n="0844a08"/><lb ed="R007" n="0402b14"/>具別自在。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0844a09"/><lb ed="R007" n="0402b15"/>
<lb ed="X" n="0844a10"/><lb ed="R007" n="0402b16"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>大方廣佛華嚴經合論簡要卷之一</cb:jhead></cb:juan>
</cb:div></body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0832c1101" to="#end0832c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0833a0601" to="#end0833a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">纂</lem><rdg wit="#wit.orig">篡</rdg></app>
<app from="#beg0833c0401" to="#end0833c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0835b0901" to="#end0835b0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0835c1801" to="#end0835c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0836a2201" to="#end0836a2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0836a2202" to="#end0836a2202"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0836b1001" to="#end0836b1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0837a2401" to="#end0837a2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0837b2301" to="#end0837b2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0839a2201" to="#end0839a2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0839b1401" to="#end0839b1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0840a1101" to="#end0840a1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0841a0301" to="#end0841a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0841a0501" to="#end0841a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0841a1601" to="#end0841a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0841a1901" to="#end0841a1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0841a2201" to="#end0841a2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0841b0501" to="#end0841b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0841b1301" to="#end0841b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0842a0201" to="#end0842a0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0842b0501" to="#end0842b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0842b2201" to="#end0842b2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0842c0601" to="#end0842c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="xuzang-notes">
<head>卍續藏 校注</head>
<p>
<note n="0831001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0831001">之疑以</note>
<note n="0834001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0834001">舍疑含</note>
<note n="0835001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0835001">千疑干</note>
<note n="0835002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0835002">我疑或</note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
<note n="0832c1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0832c1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0833a0601" resp="#resp3" type="add" cb:note_key="X04.0833a06.17" target="#nkr_note_add_0833a0601">纂【CB】，篡【卍續】</note>
<note n="0833c0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0833c0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0835b0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0835b0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0835c1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0835c1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0836a2201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0836a2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0836a2202" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0836a2202">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0836b1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0836b1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0837a2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0837a2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0837b2301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0837b2301">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0839a2201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0839a2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0839b1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0839b1401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0840a1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0840a1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0841a0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0841a0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0841a0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0841a0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0841a1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0841a1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0841a1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0841a1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0841a2201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0841a2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0841b0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0841b0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0841b1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0841b1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0842a0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0842a0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0842b0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0842b0501">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0842b2201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0842b2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0842c0601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0842c0601">己【CB】，巳【卍續】</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>