<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="X08n0240">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 240 華嚴綱要(第1卷-第44卷)</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經數位版, No. 240 華嚴綱要(第1卷-第44卷)</title>
			<author>唐 澄觀疏義　明 德淸提挈</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>AI</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp5"><resp>corrections</resp><name>CBETA.shin</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp6"><resp>corrections</resp><name>CBETA.ting</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>44卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">8</idno>.<idno type="no">240</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2024-07-18 21:29:46 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">華嚴綱要(第1卷-第44卷)</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA, Punctuated draft text as provided by GJ.cool AI auto punctuation engine</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">CBETA 人工輸入，CBETA 掃瞄辨識，古籍酷 AI 自動標點引擎提供新式標點初稿</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>AI 標點</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【卍續】</witness>
						<witness xml:id="wit1">【嘉興-CB】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		<charDecl>
<char xml:id="CB00589">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00589</charName>
				<mapping cb:dec="983629" type="PUA">U+F024D</mapping>
			<mapping type="unicode">U+3D4E</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>澗</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[澗-日+月]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB01001">
				<charName>CBETA CHARACTER CB01001</charName>
				<mapping cb:dec="984041" type="PUA">U+F03E9</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+4421</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>臍</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[〦/(刀*了*(留-刀-田))/肉]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB05976">
				<charName>CBETA CHARACTER CB05976</charName>
				<mapping cb:dec="989016" type="PUA">U+F1758</mapping>
			<mapping type="unicode">U+2AEF1</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[王*函]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB08504">
				<charName>CBETA CHARACTER CB08504</charName>
				<mapping cb:dec="991544" type="PUA">U+F2138</mapping>
			<mapping type="unicode">U+269A8</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>燄</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[舀*炎]</value></charProp></char>
</charDecl>
	</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-05-20">
			<name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication
		</change>
		<change when="2005-11-11T16:30:47">
			Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<milestone unit="juan" n="1"/>
<pb ed="X" xml:id="X08.0240.0486a" n="0486a"/>
<lb ed="X" n="0486a01"/>
<lb ed="X" n="0486a02"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 240-A 刻憨大師華嚴綱要引</cb:mulu><head>No. 240-A
<lb ed="X" n="0486a03"/><lb ed="R012" n="0787a01"/> 刻憨大師華嚴綱要引</head>
<lb ed="X" n="0486a04"/>
<lb ed="X" n="0486a05"/><lb ed="R012" n="0787a02"/><p xml:id="pX08p0486a0501">憨大師之雨法海內，片字落紙，不脛而走。四方著述
<lb ed="X" n="0486a06"/><lb ed="R012" n="0787a03"/>殷盛，自佛滅以來，未數有也。無愚慧皆知之，<note place="inline">聲</note>不
<lb ed="X" n="0486a07"/><lb ed="R012" n="0787a04"/>須具論。<note place="inline">聲</note>得生値大師之世，不幸溷於世俗。學道
<lb ed="X" n="0486a08"/><lb ed="R012" n="0787a05"/>旣遲，始有耳目，不克聞見。及其稍自悔，覺能讀吾
<lb ed="X" n="0486a09"/><lb ed="R012" n="0787a06"/>大師之書。而緣盡時窮，師<anchor xml:id="nkr_note_add_0486a0901" n="0486a0901"/><anchor xml:id="beg0486a0901" n="0486a0901"/>已<anchor xml:id="end0486a0901"/>不復住人間矣。今其
<lb ed="X" n="0486a10"/><lb ed="R012" n="0787a07"/>上座，以晦虗中兩上人來此也。來此，則吾友程仲
<lb ed="X" n="0486a11"/><lb ed="R012" n="0787a08"/>延氏首與遊。遊數日，細問其大師平生行履，一切
<lb ed="X" n="0486a12"/><lb ed="R012" n="0787a09"/>筆舌間事。廼得見師所親手點竄之華嚴綱要稿
<lb ed="X" n="0486a13"/><lb ed="R012" n="0787a10"/>本，及諸種襍著，尙未獲登木行世者。友人捧覽，悽
<lb ed="X" n="0486a14"/><lb ed="R012" n="0787a11"/>然心動。念我輩未甞蚤知大事，圖一登大師之堂，
<lb ed="X" n="0486a15"/><lb ed="R012" n="0787a12"/>而見其面。今無意中，忽見所未刻之手澤，如面師
<lb ed="X" n="0486a16"/><lb ed="R012" n="0787a13"/>焉。師往來南北海內之名山大川，通都巨邑，說法
<lb ed="X" n="0486a17"/><lb ed="R012" n="0787a14"/>所不到者甚稀，獨未一涉吾新安。今以其未刻之
<lb ed="X" n="0486a18"/><lb ed="R012" n="0787a15"/>大法，而又其手澤焉，而於焉至止，豈非天哉！<note place="inline">聲</note>知
<lb ed="X" n="0486a19"/><lb ed="R012" n="0787a16"/>此大事才數年，卽未能盡讀大師之書。顧見諸經
<lb ed="X" n="0486a20"/><lb ed="R012" n="0787a17"/>之大者要者，師亦大略疏盡，獨華嚴耳。刻不須論，
<lb ed="X" n="0486a21"/><lb ed="R012" n="0787a18"/>刻宜急，急宜就新安中人成之。師脫歲知世緣將
<lb ed="X" n="0486a22"/><lb ed="R012" n="0787b01"/>盡，早夜蹌蹌，急成此書。佛命師命衆生命，端在此
<lb ed="X" n="0486a23"/><lb ed="R012" n="0787b02"/>中。兩上人英靈淵異，眞不愧法王孫子。徒以大師
<lb ed="X" n="0486a24"/><lb ed="R012" n="0787b03"/>未刻遺書，不遑寧處，而此特甚。甫議剞劂，則程子
<pb ed="X" xml:id="X08.0240.0486b" n="0486b"/>
<lb ed="X" n="0486b01"/><lb ed="R012" n="0787b04"/>文氏，力任繕寫。諸佛弟子，當以次第至。或不聞知，
<lb ed="X" n="0486b02"/><lb ed="R012" n="0787b05"/>僭檄徵之。</p>
<lb ed="X" n="0486b03"/><lb ed="R012" n="0787b06"/><p xml:id="pX08p0486b0301">海陽弟子金聲敬題</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0486b04"/>
<lb ed="X" n="0486b05"/>
<lb ed="X" n="0486b06"/>
<lb ed="X" n="0486b07"/>
<lb ed="X" n="0486b08"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 240-B 大方廣佛華嚴經綱要序</cb:mulu><head>No. 240-B
<lb ed="X" n="0486b09"/><lb ed="R012" n="0788a01"/> 大方廣佛華嚴經綱要序。</head>
<lb ed="X" n="0486b10"/>
<lb ed="X" n="0486b11"/><lb ed="R012" n="0788a02"/><p xml:id="pX08p0486b1101">華嚴大經者，乃<name role="" type="person">毗盧遮那佛</name>稱法界量，顯現自性因
<lb ed="X" n="0486b12"/><lb ed="R012" n="0788a03"/>果，本妙莊嚴，究竟圓頓，總持法門也。文豐義富，事渺
<lb ed="X" n="0486b13"/><lb ed="R012" n="0788a04"/>宗玄，要而收之，不出四法界而<anchor xml:id="nkr_note_add_0486b1301" n="0486b1301"/><anchor xml:id="beg0486b1301" n="0486b1301"/>已<anchor xml:id="end0486b1301"/>。蓋四法界者：一、理
<lb ed="X" n="0486b14"/><lb ed="R012" n="0788a05"/>法界。此界也，以眞性法中，本無生佛名言，豈有自他
<lb ed="X" n="0486b15"/><lb ed="R012" n="0788a06"/>影像？世出世法，染淨因緣，當體全空，究竟淸淨，不可
<lb ed="X" n="0486b16"/><lb ed="R012" n="0788a07"/>思議，是謂理法界也。二、事法界。斯界也，卽理法界，至
<lb ed="X" n="0486b17"/><lb ed="R012" n="0788a08"/>虗而靈，淨極而妙，不動本然，循業發現，頓變相見二
<lb ed="X" n="0486b18"/><lb ed="R012" n="0788a09"/>分，幻開迷悟兩途，情與非情，聖凡依正，熾然同異，究
<lb ed="X" n="0486b19"/><lb ed="R012" n="0788a10"/>竟所有，不可思議，是謂事法界也。三、理事無礙法界。
<lb ed="X" n="0486b20"/><lb ed="R012" n="0788a11"/>是界也，卽理外無事，事外無理，理不拒事，縛脫歷然，
<lb ed="X" n="0486b21"/><lb ed="R012" n="0788a12"/>事不拒理，生滅寂爾，波濤萬殊，而全彰水體，水性一
<lb ed="X" n="0486b22"/><lb ed="R012" n="0788a13"/>味，而徧示波瀾，空有竝施，性相不二，不可思議，是謂
<lb ed="X" n="0486b23"/><lb ed="R012" n="0788a14"/>理事無礙法界也。四、事事無礙法界。茲界也，合上三
<lb ed="X" n="0486b24"/><lb ed="R012" n="0788a15"/>界，圓入一眞，理事旣不相違，彼此自是無礙，以事入
<pb ed="X" xml:id="X08.0240.0486c" n="0486c"/>
<lb ed="X" n="0486c01"/><lb ed="R012" n="0788a16"/>理，理無盡而事事無盡，以理收事，理無殊而事事無
<lb ed="X" n="0486c02"/><lb ed="R012" n="0788a17"/>殊，擧一念而三世圓明，吹一毛而十方炳現，正中有
<lb ed="X" n="0486c03"/><lb ed="R012" n="0788a18"/>依，一毛孔中有無量無邊世界，依中有正，一微塵裏
<lb ed="X" n="0486c04"/><lb ed="R012" n="0788b01"/>有無窮無盡如來，一多互融，延促自在，不可思議，是
<lb ed="X" n="0486c05"/><lb ed="R012" n="0788b02"/>謂事事無礙法界也。是則世出世間色心諸法，不出
<lb ed="X" n="0486c06"/><lb ed="R012" n="0788b03"/>此四種法界。又此四界，唯是一心，離心之外，無法可
<lb ed="X" n="0486c07"/><lb ed="R012" n="0788b04"/>言。此心亦是強名，不可言議。不可思議，卽一眞大法
<lb ed="X" n="0486c08"/><lb ed="R012" n="0788b05"/>界也。如來證此法界性，示此法界相，廣此法界量，放
<lb ed="X" n="0486c09"/><lb ed="R012" n="0788b06"/>此法界光，攝此法界機，彰此法界會，盡此法界理，演
<lb ed="X" n="0486c10"/><lb ed="R012" n="0788b07"/>此法界經。是經一名，而有三部，品偈旣廣，卷數勝多。
<lb ed="X" n="0486c11"/><lb ed="R012" n="0788b08"/>人間難於祕藏，龍宮久爲密護。像法住世龍樹大師，
<lb ed="X" n="0486c12"/><lb ed="R012" n="0788b09"/>博盡世間琅<g ref="#CB05976">𪻱</g>，因搜海中寶藏，逢斯妙典，無上眞乘。
<lb ed="X" n="0486c13"/><lb ed="R012" n="0788b10"/>慨大法不聞，何以見自心現量？圓宗未會，豈能開法
<lb ed="X" n="0486c14"/><lb ed="R012" n="0788b11"/>性光明？注神淵記，得下部之始終；竭力宣揚，廣上根
<lb ed="X" n="0486c15"/><lb ed="R012" n="0788b12"/>之知見。初流布於于闐，次傳演於支那。自經出興，無
<lb ed="X" n="0486c16"/><lb ed="R012" n="0788b13"/>論餘國，但此方禪敎師，將緇素明賢，發無礙辨才，得
<lb ed="X" n="0486c17"/><lb ed="R012" n="0788b14"/>無師智慧，雄機大用，豎論橫談，生死涅槃，自在無畏，
<lb ed="X" n="0486c18"/><lb ed="R012" n="0788b15"/>立在毗盧頂上，超於威音劫前，從古至今，算數莫計，
<lb ed="X" n="0486c19"/><lb ed="R012" n="0788b16"/>豈非皆從此經法化而出耶？或在諸餘經典，及師友
<lb ed="X" n="0486c20"/><lb ed="R012" n="0788b17"/>因緣，一念相應，得見自性，亦須從此經印證，方能弘
<lb ed="X" n="0486c21"/><lb ed="R012" n="0788b18"/>自性圓通。所以古人云：無不出乎此法界，無不還歸
<lb ed="X" n="0486c22"/><lb ed="R012" n="0789a01"/>此法界。斯之謂歟？今古從此經得大受用，得大自在，
<lb ed="X" n="0486c23"/><lb ed="R012" n="0789a02"/>不可不知此經之所出耶？不可不知龍樹大師之所
<lb ed="X" n="0486c24"/><lb ed="R012" n="0789a03"/>與也。是經疏論代有當家，唯淸涼大師獨超越諸作
<pb ed="X" xml:id="X08.0240.0487a" n="0487a"/>
<lb ed="X" n="0487a01"/><lb ed="R012" n="0789a04"/>體，法界觀開合。此經實文殊之應身，乃毗盧之徧照，
<lb ed="X" n="0487a02"/><lb ed="R012" n="0789a05"/>以六相十玄發其幽旨，以五周四分收其全文。分章
<lb ed="X" n="0487a03"/><lb ed="R012" n="0789a06"/>剔義，若朗月之照晴空；逐句揭宗，猶海印之現乾象。
<lb ed="X" n="0487a04"/><lb ed="R012" n="0789a07"/>義無不備，事無不周，是疏鈔與經可謂君臣道合也。
<lb ed="X" n="0487a05"/><lb ed="R012" n="0789a08"/>疏鈔一出，自唐至明代不虗講，至於我朝神宗年次
<lb ed="X" n="0487a06"/><lb ed="R012" n="0789a09"/>亦講未歇時。奈何二十年來不聞有處論及疏義，究
<lb ed="X" n="0487a07"/><lb ed="R012" n="0789a10"/>此玄宗，人與物俱爲減消，身與心竝之虗弱，事推容
<lb ed="X" n="0487a08"/><lb ed="R012" n="0789a11"/>易，道懼艱難，無論黑白皆爲時氣所奪也。卽僧輩中
<lb ed="X" n="0487a09"/><lb ed="R012" n="0789a12"/>爲座主者，或經或論多不肯深求，或句或文唯從輕
<lb ed="X" n="0487a10"/><lb ed="R012" n="0789a13"/>快，以爲簡易，以爲分明，反以古人疏論爲迂談，率以
<lb ed="X" n="0487a11"/><lb ed="R012" n="0789a14"/>時尙口語爲切妙。是以比來法席皆貴指點本文，講
<lb ed="X" n="0487a12"/><lb ed="R012" n="0789a15"/>解漸於虗浮，疏鈔將同湮沒，使如來一字法門書海
<lb ed="X" n="0487a13"/><lb ed="R012" n="0789a16"/>墨而不盡，破塵經卷包法界以無餘，全若無聞，況復
<lb ed="X" n="0487a14"/><lb ed="R012" n="0789a17"/>得意？法運至此，良可惜哉！蓋古人疏論皆依智宣流，
<lb ed="X" n="0487a15"/><lb ed="R012" n="0789a18"/>或總大意條陳，或從細文曲別，或正釋，或旁通，或合
<lb ed="X" n="0487a16"/><lb ed="R012" n="0789b01"/>明，或助顯，或指證，或懸分，圓轉入微，開合不一。嗟乎！
<lb ed="X" n="0487a17"/><lb ed="R012" n="0789b02"/>今之學者多識心淺近，因視古之疏論謂智境支離，
<lb ed="X" n="0487a18"/><lb ed="R012" n="0789b03"/>又則此時狹劣慢習日滋日深，輕淺狂見時染時厚，
<lb ed="X" n="0487a19"/><lb ed="R012" n="0789b04"/>卽於本經多望涯而返，豈獨古疏厭繁不尋？復有弄
<lb ed="X" n="0487a20"/><lb ed="R012" n="0789b05"/>機緣作究竟宗乘，鄙藏敎爲糟粕文字，每掉頭弗顧、
<lb ed="X" n="0487a21"/><lb ed="R012" n="0789b06"/>掩耳不聞，何乃逐末忘本、認派迷源？顚倒至斯，何因
<lb ed="X" n="0487a22"/><lb ed="R012" n="0789b07"/>啓悟？邪風狂扇，一期難迴。我憨山先師乘法界大願，
<lb ed="X" n="0487a23"/><lb ed="R012" n="0789b08"/>示生此際，痛惜時蔽，注意大經，遊心古疏，提綱挈要，
<lb ed="X" n="0487a24"/><lb ed="R012" n="0789b09"/>斷義分文，不三年而全經大旨首尾昭然，卽一座而
<pb ed="X" xml:id="X08.0240.0487b" n="0487b"/>
<lb ed="X" n="0487b01"/><lb ed="R012" n="0789b10"/>疏有未發，復爲補出，收群詮于指掌，窺法界于毫端，
<lb ed="X" n="0487b02"/><lb ed="R012" n="0789b11"/>一性圓明，百無覆蓋，俾學者或因綱要以博疏鈔，又
<lb ed="X" n="0487b03"/><lb ed="R012" n="0789b12"/>因疏以入經，因經以見性，使狹劣之習漸近而漸遠，
<lb ed="X" n="0487b04"/><lb ed="R012" n="0789b13"/>廣大之境愈入而愈深，此綱要之所以而作也。是淸
<lb ed="X" n="0487b05"/><lb ed="R012" n="0789b14"/>涼大師爲本經之勳臣，我憨山先師又爲疏鈔之導
<lb ed="X" n="0487b06"/><lb ed="R012" n="0789b15"/>師也。正提挈閣筆之日，適曹溪堅請之時，義不能辭，
<lb ed="X" n="0487b07"/><lb ed="R012" n="0789b16"/>行爲彼應，因此經疏源流未叙，綱要起止無題，不時
<lb ed="X" n="0487b08"/><lb ed="R012" n="0789b17"/>先師示寂曹溪，此種公案遂成缺典，幸得益公法屬
<lb ed="X" n="0487b09"/><lb ed="R012" n="0789b18"/>竭力募刻，新安剞劂氏梓工方完，惜益公又卒勞累，
<lb ed="X" n="0487b10"/><lb ed="R012" n="0790a01"/>斯亦未及請序大方。丁丑春，衡爲先師掃塔因緣，特
<lb ed="X" n="0487b11"/><lb ed="R012" n="0790a02"/>之匡山法雲蘭若，得此新刻，如獲舊藏，法法現前，受
<lb ed="X" n="0487b12"/><lb ed="R012" n="0790a03"/>用不盡，由是罄此微言，用以鳴後云爾。</p>
<lb ed="X" n="0487b13"/><lb ed="R012" n="0790a04"/><p xml:id="pX08p0487b1301">旹
<lb ed="X" n="0487b14" type="honorific"/><lb ed="R012" n="0790a05"/>崇禎丁丑歲四月佛誕日嗣法門人觀衡焚香題于
<lb ed="X" n="0487b15"/><lb ed="R012" n="0790a06"/>五乳峰法雲禪寺之方丈</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0487b16"/>
<lb ed="X" n="0487b17"/>
<lb ed="X" n="0487b18"/>
<lb ed="X" n="0487b19"/>
<lb ed="X" n="0487b20"/>
<lb ed="X" n="0487b21"/>
<lb ed="X" n="0487b22"/>
<lb ed="X" n="0487b23"/>
<lb ed="X" n="0487b24"/>
<pb ed="X" xml:id="X08.0240.0487c" n="0487c"/>
<lb ed="X" n="0487c01"/>
<lb ed="X" n="0487c02"/><cb:docNumber>No. 240</cb:docNumber>
<lb ed="X" n="0487c03"/><lb ed="R012" n="0790b01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>大方廣佛華嚴經綱要卷第一</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0487c04"/>
<lb ed="X" n="0487c05"/><lb ed="R012" n="0790b02"/><byline cb:type="other">于闐國三藏沙門<name role="" type="person">實叉難陀</name>　譯經</byline>
<lb ed="X" n="0487c06"/><lb ed="R012" n="0790b03"/><byline cb:type="other"><name role="" type="person">淸涼山</name><name role="" type="person">大華嚴寺</name>沙門澄觀　疏義</byline>
<lb ed="X" n="0487c07"/><lb ed="R012" n="0790b04"/><byline cb:type="other">明匡山<name role="" type="person">法雲寺</name>憨山沙門德淸提挈</byline>
<lb ed="X" n="0487c08"/><lb ed="R012" n="0790b05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">初標部類品會</cb:mulu><head>初標部類品會</head>
<lb ed="X" n="0487c09"/><lb ed="R012" n="0790b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX08p0487c0901">此經按西域記說有三部：上部有十三千大千世
<lb ed="X" n="0487c10"/><lb ed="R012" n="0790b07"/>界微塵數偈，一四天下微塵數品；中部有四十九
<lb ed="X" n="0487c11"/><lb ed="R012" n="0790b08"/>萬八千八百偈，一千二百品；下本有十萬偈，四十
<lb ed="X" n="0487c12"/><lb ed="R012" n="0790b09"/>八品。龍樹菩薩入龍宮，見上、中二部非凡夫心力
<lb ed="X" n="0487c13"/><lb ed="R012" n="0790b10"/>能持，遂記下本，流通人間。今傳來此方者，八十卷，
<lb ed="X" n="0487c14"/><lb ed="R012" n="0790b11"/>三十九品。以經來未盡，故所行者爲略本耳。然此
<lb ed="X" n="0487c15"/><lb ed="R012" n="0790b12"/>經乃我
<lb ed="X" n="0487c16" type="honorific"/><lb ed="R012" n="0790b13"/><name role="" type="person">盧舍那佛</name>初成正覺，於菩提場稱性所演，一時頓說，
<lb ed="X" n="0487c17"/><lb ed="R012" n="0790b14"/>周徧法界。故部類之多寡，第隨見、聞有異。今說此
<lb ed="X" n="0487c18"/><lb ed="R012" n="0790b15"/>經之處有七，其會有九，其品有三十九。所詮之義，
<lb ed="X" n="0487c19"/><lb ed="R012" n="0790b16"/>統四法界，攝五周六位，因、果淸涼。疏以信、解、行、證
<lb ed="X" n="0487c20"/><lb ed="R012" n="0790b17"/>四分科釋全經七處，九會，三十九品者。</p>
<lb ed="X" n="0487c21"/><lb ed="R012" n="0790b18"/><p xml:id="pX08p0487c2101">初會菩提場，普賢菩薩說毗盧遮那如來依正因
<lb ed="X" n="0487c22"/><lb ed="R012" n="0791a01"/>果法門，自第一卷至十一卷，共六品經。六品者：</p>
<lb ed="X" n="0487c23"/><lb ed="R012" n="0791a02"/><p xml:id="pX08p0487c2301"><note place="inline">世主妙嚴品，　如來現相品，　普賢三昧品，　世界
<lb ed="X" n="0487c24"/><lb ed="R012" n="0791a03"/>成就品，　<name role="" type="person">華藏世界</name>品，　毗盧遮那品</note>。</p>
<pb ed="X" xml:id="X08.0240.0488a" n="0488a"/>
<lb ed="X" n="0488a01"/><lb ed="R012" n="0791a04"/><p xml:id="pX08p0488a0101">二會<name role="" type="person">普光明殿</name><name role="" type="person">文殊師利</name>菩薩說十信等法門，自
<lb ed="X" n="0488a02"/><lb ed="R012" n="0791a05"/>十二卷至十五卷，共六品經。六品者：</p>
<lb ed="X" n="0488a03"/><lb ed="R012" n="0791a06"/><p xml:id="pX08p0488a0301"><note place="inline">如來名號品，　四聖諦品，　光明覺品，　菩薩問明
<lb ed="X" n="0488a04"/><lb ed="R012" n="0791a07"/>品，　淨行品，　賢首品</note>。</p>
<lb ed="X" n="0488a05"/><lb ed="R012" n="0791a08"/><p xml:id="pX08p0488a0501">三會<name role="" type="person">忉利天</name>宮法慧菩薩說十住等法門，自十六
<lb ed="X" n="0488a06"/><lb ed="R012" n="0791a09"/>卷至十八卷，共六品經。六品者：</p>
<lb ed="X" n="0488a07"/><lb ed="R012" n="0791a10"/><p xml:id="pX08p0488a0701"><note place="inline">昇<name role="" type="person">須彌山</name>頂品，　<name role="" type="person">須彌山</name>頂偈讚品，　十住品，　梵
<lb ed="X" n="0488a08"/><lb ed="R012" n="0791a11"/>行品，　初發心功德品，　明法品</note>。</p>
<lb ed="X" n="0488a09"/><lb ed="R012" n="0791a12"/><p xml:id="pX08p0488a0901">四會<name role="" type="person">夜摩天</name>宮功德林菩薩說十行等法門，自十
<lb ed="X" n="0488a10"/><lb ed="R012" n="0791a13"/>九卷至二十一卷，共四品經。四品者：</p>
<lb ed="X" n="0488a11"/><lb ed="R012" n="0791a14"/><p xml:id="pX08p0488a1101"><note place="inline">昇<name role="" type="person">夜摩天</name>宮品，　<name role="" type="person">夜摩天</name>宮偈讚品，　十行品，　十
<lb ed="X" n="0488a12"/><lb ed="R012" n="0791a15"/>無盡藏品</note>。</p>
<lb ed="X" n="0488a13"/><lb ed="R012" n="0791a16"/><p xml:id="pX08p0488a1301">五會<name role="" type="person">兜率天</name>宮金剛幢菩薩說十迴向等法門，自
<lb ed="X" n="0488a14"/><lb ed="R012" n="0791a17"/>二十二卷至三十三卷共三品。經三品者：</p>
<lb ed="X" n="0488a15"/><lb ed="R012" n="0791a18"/><p xml:id="pX08p0488a1501"><note place="inline">昇<name role="" type="person">兜率天</name>宮品，　<name role="" type="person">兜率天</name>宮偈讚品，　十迴向品</note>。</p>
<lb ed="X" n="0488a16"/><lb ed="R012" n="0791b01"/><p xml:id="pX08p0488a1601">六會<name role="" type="person">他化自在天</name>宮<name role="" type="person">金剛藏菩薩</name>說十地法門，自
<lb ed="X" n="0488a17"/><lb ed="R012" n="0791b02"/>三十四卷至三十九卷共一品，經一品者
<lb ed="X" n="0488a18"/><lb ed="R012" n="0791b03"/><note place="inline">卽十地品</note>。</p>
<lb ed="X" n="0488a19"/><lb ed="R012" n="0791b04"/><p xml:id="pX08p0488a1901">七、重會<name role="" type="person">普光明殿</name>，毗盧遮那如來說阿僧祇數量
<lb ed="X" n="0488a20"/><lb ed="R012" n="0791b05"/>法門，及如來隨好光明功德，及普賢等諸菩薩說
<lb ed="X" n="0488a21"/><lb ed="R012" n="0791b06"/>十大三昧等等覺法門，從四十卷至五十二卷，共
<lb ed="X" n="0488a22"/><lb ed="R012" n="0791b07"/>十一品。經十一品者：</p>
<lb ed="X" n="0488a23"/><lb ed="R012" n="0791b08"/><p xml:id="pX08p0488a2301"><note place="inline">普賢說十定品，　十通品，　十忍品，　佛說阿僧祇
<lb ed="X" n="0488a24"/><lb ed="R012" n="0791b09"/>品，　心王菩薩說如來壽量品，　諸菩薩住處品
<pb ed="X" xml:id="X08.0240.0488b" n="0488b"/>
<lb ed="X" n="0488b01"/><lb ed="R012" n="0791b10"/>上，明差別因。　靑蓮華藏菩薩說佛不思議法品，
<lb ed="X" n="0488b02"/><lb ed="R012" n="0791b11"/>普賢說十身相海品，　佛說如來隨好光明功德品
<lb ed="X" n="0488b03"/><lb ed="R012" n="0791b12"/>　上，明差別果。　普賢菩薩說普賢行品，　明平等
<lb ed="X" n="0488b04"/><lb ed="R012" n="0791b13"/>因。　說如來出現品，　明平等果。　上自二會來，至
<lb ed="X" n="0488b05"/><lb ed="R012" n="0791b14"/>此一遍，明六位因果。</note></p>
<lb ed="X" n="0488b06"/><lb ed="R012" n="0791b15"/><p xml:id="pX08p0488b0601">八、三會<name role="" type="person">普光明殿</name>普賢菩薩說離世間法門，自五
<lb ed="X" n="0488b07"/><lb ed="R012" n="0791b16"/>十三卷至五十九卷，共一品經。一品者：</p>
<lb ed="X" n="0488b08"/><lb ed="R012" n="0791b17"/><p xml:id="pX08p0488b0801"><note place="inline">卽離世間品，此二遍明六位因果。</note></p>
<lb ed="X" n="0488b09"/><lb ed="R012" n="0791b18"/><p xml:id="pX08p0488b0901">九會逝多林有本末二會：初毗盧遮那如來放光
<lb ed="X" n="0488b10"/><lb ed="R012" n="0792a01"/>現相，答諸菩薩念請爲本會；次<name role="" type="person">文殊師利</name>菩薩從
<lb ed="X" n="0488b11"/><lb ed="R012" n="0792a02"/>善住樓閣出，往人間開悟六千比丘，及指善財參
<lb ed="X" n="0488b12"/><lb ed="R012" n="0792a03"/>五十三善知識爲末會。通爲入法界品，自六十卷
<lb ed="X" n="0488b13"/><lb ed="R012" n="0792a04"/>至八十卷共一品。經一品者：</p>
<lb ed="X" n="0488b14"/><lb ed="R012" n="0792a05"/><p xml:id="pX08p0488b1401"><note place="inline">卽入法界品，此三遍明六位因果。</note></p>
<lb ed="X" n="0488b15"/><lb ed="R012" n="0792a06"/><p xml:id="pX08p0488b1501">八十卷經，通分五周四分者。</p>
<lb ed="X" n="0488b16"/><lb ed="R012" n="0792a07"/><p xml:id="pX08p0488b1601">一、所信因果周者，卽擧果勸樂生信分。謂第一會
<lb ed="X" n="0488b17"/><lb ed="R012" n="0792a08"/>菩提場，說毗盧遮那依正果報法門，自世主妙嚴
<lb ed="X" n="0488b18"/><lb ed="R012" n="0792a09"/>品至毗盧遮那品六品經，蓋擧揚如來依正二報
<lb ed="X" n="0488b19"/><lb ed="R012" n="0792a10"/>難思之果，勸勵大心衆生，令生樂欲，以起淨信。前
<lb ed="X" n="0488b20"/><lb ed="R012" n="0792a11"/>五品顯舍那依正果德，後一品明佛本因，故名所
<lb ed="X" n="0488b21"/><lb ed="R012" n="0792a12"/>信因果周，亦名擧果勸樂生信分。</p>
<lb ed="X" n="0488b22"/><lb ed="R012" n="0792a13"/><p xml:id="pX08p0488b2201">二、差別因果周者，亦名修因契果生解分。自第二
<lb ed="X" n="0488b23"/><lb ed="R012" n="0792a14"/>會<name role="" type="person">普光明殿</name>起，說十信、十住、十行、十迴向、十地，及
<lb ed="X" n="0488b24"/><lb ed="R012" n="0792a15"/>重會<name role="" type="person">普光明殿</name>說十定，至諸菩薩住處品，共二十
<pb ed="X" xml:id="X08.0240.0488c" n="0488c"/>
<lb ed="X" n="0488c01"/><lb ed="R012" n="0792a16"/>六品，經明差別因圓。後佛不思議法品、如來十身
<lb ed="X" n="0488c02"/><lb ed="R012" n="0792a17"/>相海品、如來隨好光明功德品，共三品，經明差別
<lb ed="X" n="0488c03"/><lb ed="R012" n="0792a18"/>果滿。其十定以下六品明等覺，後三品明妙覺。</p>
<lb ed="X" n="0488c04"/><lb ed="R012" n="0792b01"/><p xml:id="pX08p0488c0401">三、平等因果周者，卽於前會說普賢行品、如來出
<lb ed="X" n="0488c05"/><lb ed="R012" n="0792b02"/>現品二品經，明平等因果。前普賢行明因該果海，
<lb ed="X" n="0488c06"/><lb ed="R012" n="0792b03"/>次如來出現明果徹因源，因果不二故名平等。連
<lb ed="X" n="0488c07"/><lb ed="R012" n="0792b04"/>上差別二周，通名修因契果生解分。</p>
<lb ed="X" n="0488c08"/><lb ed="R012" n="0792b05"/><p xml:id="pX08p0488c0801">四、成行因果周者，亦名託法進修成行分。謂八會、
<lb ed="X" n="0488c09"/><lb ed="R012" n="0792b06"/>三會，<name role="" type="person">普光明殿</name>說離世間法，卽成行因果周。以普
<lb ed="X" n="0488c10"/><lb ed="R012" n="0792b07"/>慧雲興二百問，普賢甁瀉二千酬，通明六位因果。
<lb ed="X" n="0488c11"/><lb ed="R012" n="0792b08"/>自五十三卷至五十九卷，共一品。經初通明五位
<lb ed="X" n="0488c12"/><lb ed="R012" n="0792b09"/>之因，後明八相之果。五位因者，卽住、行、向、地、等覺。
<lb ed="X" n="0488c13"/><lb ed="R012" n="0792b10"/>八相果者，卽降兜率、托胎、降生、出家、降魔、成道、說
<lb ed="X" n="0488c14"/><lb ed="R012" n="0792b11"/>法、入涅槃。此託圓融法界，進修成行，位位交羅，一
<lb ed="X" n="0488c15"/><lb ed="R012" n="0792b12"/>位具足一切位故。沒其位名，但明圓融之行，故名
<lb ed="X" n="0488c16"/><lb ed="R012" n="0792b13"/>託法進修。</p>
<lb ed="X" n="0488c17"/><lb ed="R012" n="0792b14"/><p xml:id="pX08p0488c1701">五證入因果周者，亦名依人證入成德分。謂第九
<lb ed="X" n="0488c18"/><lb ed="R012" n="0792b15"/>會逝多林說入法界法門，以諸菩薩念請，有三十
<lb ed="X" n="0488c19"/><lb ed="R012" n="0792b16"/>問，具問如來果海中事。以果海離言，故如來但現
<lb ed="X" n="0488c20"/><lb ed="R012" n="0792b17"/>相以答。復放光攝受，光中具見所問之事，令其現
<lb ed="X" n="0488c21"/><lb ed="R012" n="0792b18"/>證，是爲本會。次<name role="" type="person">文殊師利</name>從善住樓閣出，漸往人
<lb ed="X" n="0488c22"/><lb ed="R012" n="0793a01"/>間大塔廟前，令六千比丘頓證。次指善財童子南，
<lb ed="X" n="0488c23"/><lb ed="R012" n="0793a02"/>詢參五十三知識，通名末會。及善財末後見普賢
<lb ed="X" n="0488c24"/><lb ed="R012" n="0793a03"/>菩薩，入普賢一毛孔中，頓圓曠劫之果。故前三十
<pb ed="X" xml:id="X08.0240.0489a" n="0489a"/>
<lb ed="X" n="0489a01"/><lb ed="R012" n="0793a04"/>八品，但該羅六位因果，令生信發解，依之起行造
<lb ed="X" n="0489a02"/><lb ed="R012" n="0793a05"/>修，至此方爲證入，故云依人證入成德分。若無實
<lb ed="X" n="0489a03"/><lb ed="R012" n="0793a06"/>證，則前解行俱爲虗設，故以證終。</p>
<lb ed="X" n="0489a04"/><lb ed="R012" n="0793a07"/><p xml:id="pX08p0489a0401">然上一部八十卷經，分爲三十九品。以此多品，攝
<lb ed="X" n="0489a05"/><lb ed="R012" n="0793a08"/>入五周四分。此但分章，以斷釋經文。其文所詮之
<lb ed="X" n="0489a06"/><lb ed="R012" n="0793a09"/>義，有四法界。古德釋經，以六相十重玄門，以收全
<lb ed="X" n="0489a07"/><lb ed="R012" n="0793a10"/>部之義。四法界者，一理法界，二事法界，三理事無
<lb ed="X" n="0489a08"/><lb ed="R012" n="0793a11"/>礙法界，四事事無礙法界。六相者，謂總別同異成
<lb ed="X" n="0489a09"/><lb ed="R012" n="0793a12"/>壞。由此六相同時，方成十重玄門，以顯事事無礙。
<lb ed="X" n="0489a10"/><lb ed="R012" n="0793a13"/>十玄門者，一同時具足相應門，<note place="inline">如海一滴，具百川味。</note>二廣狹
<lb ed="X" n="0489a11"/><lb ed="R012" n="0793a14"/>自在無礙門，<note place="inline">一尺之鏡，現千重影。</note>三一多相容不同門，<note place="inline">一室千燈，
<lb ed="X" n="0489a12"/><lb ed="R012" n="0793a15"/>光光涉入。</note>四諸法相卽自在門，<note place="inline">如金與色，二不相離。</note>五祕密隱顯
<lb ed="X" n="0489a13"/><lb ed="R012" n="0793a16"/>俱成門，<note place="inline">片月澄空，晦明相暎。</note>六微細相容安立門，<note place="inline">如琉璃甁，盛多芥子。</note>
<lb ed="X" n="0489a14"/><lb ed="R012" n="0793a17"/>七因陀羅網境界門，<note place="inline">十鏡互照，影現重重。</note>八託事顯法生解
<lb ed="X" n="0489a15"/><lb ed="R012" n="0793a18"/>門，<note place="inline">立像豎臂，觸目皆道。</note>九十世隔法異成門，<note place="inline">一夕之夢，翱翔百年。</note>十主
<lb ed="X" n="0489a16"/><lb ed="R012" n="0793b01"/>伴圓融具德門。<note place="inline">北辰所居，衆星皆拱。</note>由此六相十玄，同時具
<lb ed="X" n="0489a17"/><lb ed="R012" n="0793b02"/>足，故成事事無礙法界。故經中凡擧一事一行一
<lb ed="X" n="0489a18"/><lb ed="R012" n="0793b03"/>法，必該此六相十玄之義，以彰圓融法界。然此廣
<lb ed="X" n="0489a19"/><lb ed="R012" n="0793b04"/>大無邊理趣，統以法界觀門收之。攝歸一心，念念
<lb ed="X" n="0489a20"/><lb ed="R012" n="0793b05"/>具足，方順此宗，逈超諸敎。故此圓融妙行，日劫相
<lb ed="X" n="0489a21"/><lb ed="R012" n="0793b06"/>倍，具如法界觀門。</p>
<lb ed="X" n="0489a22"/><lb ed="R012" n="0793b07"/><p xml:id="pX08p0489a2201">右上所列，乃全經大旨。凡誦此經者，必先了其章
<lb ed="X" n="0489a23"/><lb ed="R012" n="0793b08"/>段，精熟理觀，則臨文念念證入無邊法界。</p>
<lb ed="X" n="0489a24"/><lb ed="R012" n="0793b09"/><p xml:id="pX08p0489a2401">由經文浩瀚，攝義無邊，故釋經者以五周四分科
<pb ed="X" xml:id="X08.0240.0489b" n="0489b"/>
<lb ed="X" n="0489b01"/><lb ed="R012" n="0793b10"/>斷，使義有所歸，觀者臨文，自然契會，此科文之大
<lb ed="X" n="0489b02"/><lb ed="R012" n="0793b11"/>綱也。若其理趣，就于各品，自有指歸。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0489b03"/><lb ed="R012" n="0793b12"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">次釋題目</cb:mulu><head>次釋題目</head>
<lb ed="X" n="0489b04"/><lb ed="R012" n="0793b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX08p0489b0401">題稱大方廣佛華嚴經者，乃依人法喩因果以立名
<lb ed="X" n="0489b05"/><lb ed="R012" n="0793b14"/>也。大方廣三字是法，乃擧法界全體具體相用三
<lb ed="X" n="0489b06"/><lb ed="R012" n="0793b15"/>大義故。佛乃能證之人，法界三大乃所證之法。華
<lb ed="X" n="0489b07"/><lb ed="R012" n="0793b16"/>喩稱法界性所修之因，嚴乃莊嚴法身以成報身
<lb ed="X" n="0489b08"/><lb ed="R012" n="0793b17"/>之果。言三大者，大謂體大，擧法界當體豎窮三際
<lb ed="X" n="0489b09"/><lb ed="R012" n="0793b18"/>橫遍十方，廣博包含大而無外，以極法界量強名
<lb ed="X" n="0489b10"/><lb ed="R012" n="0794a01"/>曰大，故曰曠兼無際也。方者相也，猶法也，以法界
<lb ed="X" n="0489b11"/><lb ed="R012" n="0794a02"/>之體本來無相，今全體變成十法界事相，一切衆
<lb ed="X" n="0489b12"/><lb ed="R012" n="0794a03"/>生有此法性軌持而能生解，故曰以正法自持，謂
<lb ed="X" n="0489b13"/><lb ed="R012" n="0794a04"/>十法界有相之法無一不具，故相亦大也。廣者用
<lb ed="X" n="0489b14"/><lb ed="R012" n="0794a05"/>大，謂法界之體有大力用，以能變起十法界用，故
<lb ed="X" n="0489b15"/><lb ed="R012" n="0794a06"/>曰稱體而周，若諸衆生有能悟此體者，卽有轉凡
<lb ed="X" n="0489b16"/><lb ed="R012" n="0794a07"/>成聖之用，故用亦大也。以此三大總一法界眞源，
<lb ed="X" n="0489b17"/><lb ed="R012" n="0794a08"/>覺此本源故名爲佛，故曰覺斯玄妙。佛者覺也，以
<lb ed="X" n="0489b18"/><lb ed="R012" n="0794a09"/>法界體亦名淸淨法身，必假萬行莊嚴乃成報身，
<lb ed="X" n="0489b19"/><lb ed="R012" n="0794a10"/>故稱法界性以此修因故。華喩萬行功德，言華必
<lb ed="X" n="0489b20"/><lb ed="R012" n="0794a11"/>有果，嚴謂莊嚴，以萬行之因華莊嚴法身之果體，
<lb ed="X" n="0489b21"/><lb ed="R012" n="0794a12"/>是爲報佛故。嚴謂飾法成人，今說此經者卽報佛
<lb ed="X" n="0489b22"/><lb ed="R012" n="0794a13"/>也。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0489b23"/><lb ed="R012" n="0794a14"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">第一會菩提場</cb:mulu><head>第一會菩提場</head><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX08p0489b2307" cb:place="inline">普賢菩薩爲會主說擧果法，有六
<lb ed="X" n="0489b24"/><lb ed="R012" n="0794a15"/>品經，四分科經，卽擧果勸樂生信分。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X08.0240.0489c" n="0489c"/>
<lb ed="X" n="0489c01"/><lb ed="R012" n="0794a16"/><cb:div type="pin"><cb:mulu type="品" level="2">世主妙嚴品第一</cb:mulu><cb:div type="pin"><head>世主妙嚴品第一之一</head>
<lb ed="X" n="0489c02"/><lb ed="R012" n="0794a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX08p0489c0201">此明擧果勸樂。有六品經者，科分十分：一、敎起因
<lb ed="X" n="0489c03"/><lb ed="R012" n="0794a18"/>緣，卽初一品；二、大衆同請分；三、面光集衆分；四、毫
<lb ed="X" n="0489c04"/><lb ed="R012" n="0794b01"/>光示法分；五、眉間出衆分，<anchor xml:id="nkr_note_add_0489c0401" n="0489c0401"/><anchor xml:id="beg0489c0401" n="0489c0401"/>已<anchor xml:id="end0489c0401"/>上在第二品；六、普賢
<lb ed="X" n="0489c05"/><lb ed="R012" n="0794b02"/>三昧分；七、諸佛同加分；八、法主起定分；九、大衆重
<lb ed="X" n="0489c06"/><lb ed="R012" n="0794b03"/>請分，<anchor xml:id="nkr_note_add_0489c0601" n="0489c0601"/><anchor xml:id="beg0489c0601" n="0489c0601"/>已<anchor xml:id="end0489c0601"/>上在第三品；十、正陳法海分，在後三品內。
<lb ed="X" n="0489c07"/><lb ed="R012" n="0794b04"/>言世主妙嚴者，世謂三世間：智正覺世間、器世間、
<lb ed="X" n="0489c08"/><lb ed="R012" n="0794b05"/>衆生世間。主者，佛爲智正覺世間主，菩薩欲色諸
<lb ed="X" n="0489c09"/><lb ed="R012" n="0794b06"/>天爲器世間主，諸神雜類爲衆生世間主。嚴者，毗
<lb ed="X" n="0489c10"/><lb ed="R012" n="0794b07"/>盧遮那初成正覺，正報果體有佛刹微塵數相好
<lb ed="X" n="0489c11"/><lb ed="R012" n="0794b08"/>乃嚴。自今處菩提場海會衆中，則爲二種世間嚴，
<lb ed="X" n="0489c12"/><lb ed="R012" n="0794b09"/>而菩薩海會諸天神王以爲眷屬，以嚴主佛爲眷
<lb ed="X" n="0489c13"/><lb ed="R012" n="0794b10"/>屬嚴，其地金剛寶樹等爲依報處嚴。三種世間依
<lb ed="X" n="0489c14"/><lb ed="R012" n="0794b11"/>正二報更互相嚴，故爲妙嚴。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0489c15"/><lb ed="R012" n="0794b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX08p0489c1501">如是我聞：一時，佛在<name role="" type="person">摩竭提國</name>阿蘭若法菩提場中，
<lb ed="X" n="0489c16"/><lb ed="R012" n="0794b13"/>始成正覺。其地堅固，金剛所成，上妙寶輪及衆寶華，
<lb ed="X" n="0489c17"/><lb ed="R012" n="0794b14"/>淸淨摩尼以爲嚴飾，諸色相海無邊顯現；摩尼爲幢，
<lb ed="X" n="0489c18"/><lb ed="R012" n="0794b15"/>常放光明，恒出妙音；衆寶羅網，妙香華纓，周帀垂布；
<lb ed="X" n="0489c19"/><lb ed="R012" n="0794b16"/>摩尼寶王變現自在，雨無盡寶及衆妙華，分散於地；
<lb ed="X" n="0489c20"/><lb ed="R012" n="0794b17"/>寶樹行列，枝葉光茂。佛神力故，令此道場一切莊嚴
<lb ed="X" n="0489c21"/><lb ed="R012" n="0794b18"/>於中影現。其菩提樹高顯殊特，金剛爲身，琉璃爲榦，
<lb ed="X" n="0489c22"/><lb ed="R012" n="0795a01"/>衆雜妙寶以爲枝條；寶葉扶疎，垂蔭如雲；寶華雜色，
<lb ed="X" n="0489c23"/><lb ed="R012" n="0795a02"/>分枝布影。復以摩尼而爲其果，含暉發<g ref="#CB08504">𦦨</g>，與華間列。
<lb ed="X" n="0489c24"/><lb ed="R012" n="0795a03"/>其樹周圓咸放光明，於光明中雨摩尼寶，摩尼寶內
<pb ed="X" xml:id="X08.0240.0490a" n="0490a"/>
<lb ed="X" n="0490a01"/><lb ed="R012" n="0795a04"/>有諸菩薩，其衆如雲，俱時出現。又以如來威神力故，
<lb ed="X" n="0490a02"/><lb ed="R012" n="0795a05"/>其菩提樹恒出妙音，說種種法，無有盡極。如來所處
<lb ed="X" n="0490a03"/><lb ed="R012" n="0795a06"/>宮殿樓閣，廣博嚴麗，充徧十方，衆色摩尼之所集成，
<lb ed="X" n="0490a04"/><lb ed="R012" n="0795a07"/>種種寶華以爲莊校；諸莊嚴具流光如雲，從宮殿間
<lb ed="X" n="0490a05"/><lb ed="R012" n="0795a08"/>萃影成幢。無邊菩薩道場衆會咸集其所，以能出現
<lb ed="X" n="0490a06"/><lb ed="R012" n="0795a09"/>諸佛光明。不思議音摩尼寶王而爲其網，如來自在
<lb ed="X" n="0490a07"/><lb ed="R012" n="0795a10"/>神通之力所有境界皆從中出，一切衆生居處屋宅
<lb ed="X" n="0490a08"/><lb ed="R012" n="0795a11"/>皆於此中現其影像。又以諸佛神力所加，一念之間
<lb ed="X" n="0490a09"/><lb ed="R012" n="0795a12"/>悉包法界。其師子座高廣妙好，摩尼爲臺，蓮華爲網，
<lb ed="X" n="0490a10"/><lb ed="R012" n="0795a13"/>淸淨妙寶以爲其輪，衆色雜華而作瓔珞；堂榭、樓閣、
<lb ed="X" n="0490a11"/><lb ed="R012" n="0795a14"/>階砌、戶牖，凡諸物像備體莊嚴。寶樹枝果周迴間列，
<lb ed="X" n="0490a12"/><lb ed="R012" n="0795a15"/>摩尼光雲互相照耀。十方諸佛化現珠王，一切菩薩
<lb ed="X" n="0490a13"/><lb ed="R012" n="0795a16"/>髻中妙寶悉放光明而來瑩燭。復以諸佛威神所持，
<lb ed="X" n="0490a14"/><lb ed="R012" n="0795a17"/>演說如來廣大境界，妙音遐暢，無處不及。爾時，世尊
<lb ed="X" n="0490a15"/><lb ed="R012" n="0795a18"/>處于此座，於一切法成最正覺，智入三世悉皆平等，
<lb ed="X" n="0490a16"/><lb ed="R012" n="0795b01"/>其身充滿一切世間，其音普順十方國土。譬如虗空
<lb ed="X" n="0490a17"/><lb ed="R012" n="0795b02"/>具含衆像，於諸境界無所分別；又如虗空普徧一切，
<lb ed="X" n="0490a18"/><lb ed="R012" n="0795b03"/>於諸國土平等隨入。身恒徧坐一切道場菩薩衆中，
<lb ed="X" n="0490a19"/><lb ed="R012" n="0795b04"/>威光赫奕如日輪出，照明世界；三世所行衆福大海
<lb ed="X" n="0490a20"/><lb ed="R012" n="0795b05"/>悉<anchor xml:id="nkr_note_add_0490a2001" n="0490a2001"/><anchor xml:id="beg0490a2001" n="0490a2001"/>已<anchor xml:id="end0490a2001"/>淸淨，而恒示生諸佛國土；無邊色相圓滿光明，
<lb ed="X" n="0490a21"/><lb ed="R012" n="0795b06"/>徧周法界等無差別；演一切法如布大雲，一一毛端
<lb ed="X" n="0490a22"/><lb ed="R012" n="0795b07"/>悉能容受一切世界而無障礙；各現無量神通之力，
<lb ed="X" n="0490a23"/><lb ed="R012" n="0795b08"/>敎化調伏一切衆生；身徧十方而無來往，智入諸相，
<lb ed="X" n="0490a24"/><lb ed="R012" n="0795b09"/>了法空寂；三世諸佛所有神變，於光明中靡不咸覩；
<pb ed="X" xml:id="X08.0240.0490b" n="0490b"/>
<lb ed="X" n="0490b01"/><lb ed="R012" n="0795b10"/>一切佛土不思議劫所有莊嚴，悉令顯現。有十佛世
<lb ed="X" n="0490b02"/><lb ed="R012" n="0795b11"/>界微塵數菩薩摩訶薩所共圍繞，其名曰：普賢菩薩
<lb ed="X" n="0490b03"/><lb ed="R012" n="0795b12"/>摩訶薩、<name role="" type="person">普德</name>最勝燈光照菩薩摩訶薩、普光師子幢
<lb ed="X" n="0490b04"/><lb ed="R012" n="0795b13"/>菩薩摩訶薩、普寶<g ref="#CB08504">𦦨</g>妙光菩薩摩訶薩、普音功德海
<lb ed="X" n="0490b05"/><lb ed="R012" n="0795b14"/>幢菩薩摩訶薩、普智光照如來境菩薩摩訶薩、普寶
<lb ed="X" n="0490b06"/><lb ed="R012" n="0795b15"/>髻華幢菩薩摩訶薩、普覺悅意聲菩薩摩訶薩、普淸
<lb ed="X" n="0490b07"/><lb ed="R012" n="0795b16"/>淨無盡福光菩薩摩訶薩、普光明相菩薩摩訶薩、海
<lb ed="X" n="0490b08"/><lb ed="R012" n="0795b17"/>月光大明菩薩摩訶薩、雲音海光無垢藏菩薩摩訶
<lb ed="X" n="0490b09"/><lb ed="R012" n="0795b18"/>薩、功德寶髻智生菩薩摩訶薩、功德自在王大光菩
<lb ed="X" n="0490b10"/><lb ed="R012" n="0796a01"/>薩摩訶薩、善勇猛蓮華髻菩薩摩訶薩、普智雲日幢
<lb ed="X" n="0490b11"/><lb ed="R012" n="0796a02"/>菩薩摩訶薩、大精進金剛齋菩薩摩訶薩、香<g ref="#CB08504">𦦨</g>光幢
<lb ed="X" n="0490b12"/><lb ed="R012" n="0796a03"/>菩薩摩訶薩、大明德深美音菩薩摩訶薩、大福光智
<lb ed="X" n="0490b13"/><lb ed="R012" n="0796a04"/>生菩薩摩訶薩。如是等而爲上首，有十佛世界微塵
<lb ed="X" n="0490b14"/><lb ed="R012" n="0796a05"/>數。此諸菩薩，往昔皆與毗盧遮那如來共集善根，修
<lb ed="X" n="0490b15"/><lb ed="R012" n="0796a06"/>菩薩行；皆從如來善根海生，諸波羅蜜悉<anchor xml:id="nkr_note_add_0490b1501" n="0490b1501"/><anchor xml:id="beg0490b1501" n="0490b1501"/>已<anchor xml:id="end0490b1501"/>圓滿；慧
<lb ed="X" n="0490b16"/><lb ed="R012" n="0796a07"/>眼明徹，等觀三世；於諸三昧，具足淸淨；辯才如海，廣
<lb ed="X" n="0490b17"/><lb ed="R012" n="0796a08"/>大無盡；具佛功德，尊嚴可敬；知衆生根，如應化伏；入
<lb ed="X" n="0490b18"/><lb ed="R012" n="0796a09"/>法界藏，智無差別；證佛解脫，甚深廣大；能隨方便入
<lb ed="X" n="0490b19"/><lb ed="R012" n="0796a10"/>於一地，而以一切願海所持恒與智俱；盡未來際，了
<lb ed="X" n="0490b20"/><lb ed="R012" n="0796a11"/>達諸佛希有廣大祕密之境，善知一切佛平等法；<anchor xml:id="nkr_note_add_0490b2001" n="0490b2001"/><anchor xml:id="beg0490b2001" n="0490b2001"/>已<anchor xml:id="end0490b2001"/>
<lb ed="X" n="0490b21"/><lb ed="R012" n="0796a12"/>踐如來普光明地，入於無量三昧海門；於一切處，皆
<lb ed="X" n="0490b22"/><lb ed="R012" n="0796a13"/>隨現身；世法所行，悉同其事；總持廣大，集衆法海；辯
<lb ed="X" n="0490b23"/><lb ed="R012" n="0796a14"/>才善巧，轉不退輪；一切如來功德大海，咸入其身；一
<lb ed="X" n="0490b24"/><lb ed="R012" n="0796a15"/>切諸佛所在國土，皆隨願往；<anchor xml:id="nkr_note_add_0490b2401" n="0490b2401"/><anchor xml:id="beg0490b2401" n="0490b2401"/>已<anchor xml:id="end0490b2401"/>曾供養一切諸佛，無
<pb ed="X" xml:id="X08.0240.0490c" n="0490c"/>
<lb ed="X" n="0490c01"/><lb ed="R012" n="0796a16"/>邊際劫歡喜無倦；一切如來得菩提處，常在其中親
<lb ed="X" n="0490c02"/><lb ed="R012" n="0796a17"/>近不捨；恒以所得普賢願海，令一切衆生智身具足。
<lb ed="X" n="0490c03"/><lb ed="R012" n="0796a18"/>成就如是無量功德。復有佛世界微塵數執金剛神，
<lb ed="X" n="0490c04"/><lb ed="R012" n="0796b01"/>所謂：妙色那羅延執金剛神、日輪速疾幢執金剛神、
<lb ed="X" n="0490c05"/><lb ed="R012" n="0796b02"/>須彌華光執金剛神、淸淨雲音執金剛神、諸根美妙
<lb ed="X" n="0490c06"/><lb ed="R012" n="0796b03"/>執金剛神、可愛樂光明執金剛神、大樹雷音執金剛
<lb ed="X" n="0490c07"/><lb ed="R012" n="0796b04"/>神、師子王光明執金剛神、密<g ref="#CB08504">𦦨</g>勝目執金剛神、蓮華
<lb ed="X" n="0490c08"/><lb ed="R012" n="0796b05"/>光摩尼髻執金剛神。如是等而爲上首，有佛世界微
<lb ed="X" n="0490c09"/><lb ed="R012" n="0796b06"/>塵數，皆於往昔無量劫中恒發大願，願常親近供養
<lb ed="X" n="0490c10"/><lb ed="R012" n="0796b07"/>諸佛；隨願所行，<anchor xml:id="nkr_note_add_0490c1001" n="0490c1001"/><anchor xml:id="beg0490c1001" n="0490c1001"/>已<anchor xml:id="end0490c1001"/>得圓滿，到於彼岸；積集無邊淸淨
<lb ed="X" n="0490c11"/><lb ed="R012" n="0796b08"/>福業，於諸三昧所行之境悉<anchor xml:id="nkr_note_add_0490c1101" n="0490c1101"/><anchor xml:id="beg0490c1101" n="0490c1101"/>已<anchor xml:id="end0490c1101"/>明達；獲神通力，隨如
<lb ed="X" n="0490c12"/><lb ed="R012" n="0796b09"/>來住，入不思議解脫境界；處於衆會，威光特達；隨諸
<lb ed="X" n="0490c13"/><lb ed="R012" n="0796b10"/>衆生所應現身而示調伏，一切諸佛化形所在皆隨
<lb ed="X" n="0490c14"/><lb ed="R012" n="0796b11"/>化往，一切如來所住之處常勤守護。復有佛世界微
<lb ed="X" n="0490c15"/><lb ed="R012" n="0796b12"/>塵數身衆神，所謂：華髻莊嚴身衆神、光照十方身衆
<lb ed="X" n="0490c16"/><lb ed="R012" n="0796b13"/>神、海音調伏身衆神、淨華嚴髻身衆神、無量威儀身
<lb ed="X" n="0490c17"/><lb ed="R012" n="0796b14"/>衆神、最上光嚴身衆神、淨光香雲身衆神、守護攝持
<lb ed="X" n="0490c18"/><lb ed="R012" n="0796b15"/>身衆神、普現攝取身衆神、不動光明身衆神。如是等
<lb ed="X" n="0490c19"/><lb ed="R012" n="0796b16"/>而爲上首，有佛世界微塵數，皆於往昔成就大願，供
<lb ed="X" n="0490c20"/><lb ed="R012" n="0796b17"/>養承事一切諸佛。復有佛世界微塵數足行神，所謂：
<lb ed="X" n="0490c21"/><lb ed="R012" n="0796b18"/>寶印手足行神、蓮華光足行神、淸淨華髻足行神、攝
<lb ed="X" n="0490c22"/><lb ed="R012" n="0797a01"/>諸善見足行神、妙寶星幢足行神、樂吐妙音足行神、
<lb ed="X" n="0490c23"/><lb ed="R012" n="0797a02"/>栴檀樹光足行神、蓮華光明足行神、微妙光明足行
<lb ed="X" n="0490c24"/><lb ed="R012" n="0797a03"/>神、積集妙華足行神。如是等而爲上首，有佛世界微
<pb ed="X" xml:id="X08.0240.0491a" n="0491a"/>
<lb ed="X" n="0491a01"/><lb ed="R012" n="0797a04"/>塵數，皆於過去無量劫中，親近如來，隨逐不捨。復有
<lb ed="X" n="0491a02"/><lb ed="R012" n="0797a05"/>佛世界微塵數道場神，所謂：淨莊嚴幢道場神、須彌
<lb ed="X" n="0491a03"/><lb ed="R012" n="0797a06"/>寶光道場神、雷音幢相道場神、雨華妙眼道場神、華
<lb ed="X" n="0491a04"/><lb ed="R012" n="0797a07"/>纓冠髻道場神、雨寶莊嚴道場神、勇猛香眼道場神、
<lb ed="X" n="0491a05"/><lb ed="R012" n="0797a08"/>金剛彩雲道場神、蓮華光明道場神、妙光照耀道場
<lb ed="X" n="0491a06"/><lb ed="R012" n="0797a09"/>神。如是等而爲上首，有佛世界微塵數，皆於過去値
<lb ed="X" n="0491a07"/><lb ed="R012" n="0797a10"/>無量佛，成就願力，廣興供養。復有佛世界微塵數主
<lb ed="X" n="0491a08"/><lb ed="R012" n="0797a11"/>城神，所謂：寶峰光耀主城神、妙嚴宮殿主城神、淸淨
<lb ed="X" n="0491a09"/><lb ed="R012" n="0797a12"/>喜寶主城神、離憂淸淨主城神、華燈<g ref="#CB08504">𦦨</g>眼主城神、<g ref="#CB08504">𦦨</g>
<lb ed="X" n="0491a10"/><lb ed="R012" n="0797a13"/>幢明現主城神、盛福光明主城神、淸淨光明主城神、
<lb ed="X" n="0491a11"/><lb ed="R012" n="0797a14"/>香髻莊嚴主城神、妙寶光明主城神。如是等而爲上
<lb ed="X" n="0491a12"/><lb ed="R012" n="0797a15"/>首，有佛世界微塵數，皆於無量不思議劫嚴淨如來
<lb ed="X" n="0491a13"/><lb ed="R012" n="0797a16"/>所居宮殿。復有佛世界微塵數主地神，所謂：<name role="" type="person">普德</name>淨
<lb ed="X" n="0491a14"/><lb ed="R012" n="0797a17"/>華主地神、堅福莊嚴主地神、妙華嚴樹主地神、普散
<lb ed="X" n="0491a15"/><lb ed="R012" n="0797a18"/>衆寶主地神、淨目觀時主地神、妙色勝眼主地神、香
<lb ed="X" n="0491a16"/><lb ed="R012" n="0797b01"/>毛發光主地神、悅意音聲主地神、妙華旋髻主地神、
<lb ed="X" n="0491a17"/><lb ed="R012" n="0797b02"/>金剛嚴體主地神。如是等而爲上首，有佛世界微塵
<lb ed="X" n="0491a18"/><lb ed="R012" n="0797b03"/>數，皆於往昔發深重願，願常親近諸佛如來，同修福
<lb ed="X" n="0491a19"/><lb ed="R012" n="0797b04"/>業。復有無量主山神，所謂：寶峰開華主山神、華林妙
<lb ed="X" n="0491a20"/><lb ed="R012" n="0797b05"/>髻主山神、高幢普照主山神、離塵淨髻主山神、光照
<lb ed="X" n="0491a21"/><lb ed="R012" n="0797b06"/>十方主山神、大力光明主山神、威光普勝主山神、微
<lb ed="X" n="0491a22"/><lb ed="R012" n="0797b07"/>密光輪主山神、普眼現見主山神、金剛密眼主山神。
<lb ed="X" n="0491a23"/><lb ed="R012" n="0797b08"/>如是等而爲上首，其數無量，皆於諸法得淸淨眼。復
<lb ed="X" n="0491a24"/><lb ed="R012" n="0797b09"/>有不可思議數主林神，所謂：布華如雲主林神、擢榦
<pb ed="X" xml:id="X08.0240.0491b" n="0491b"/>
<lb ed="X" n="0491b01"/><lb ed="R012" n="0797b10"/>舒光主林神、生牙發曜主林神、吉祥淨葉主林神、垂
<lb ed="X" n="0491b02"/><lb ed="R012" n="0797b11"/>布<g ref="#CB08504">𦦨</g>藏主林神、淸淨光明主林神、可意雷音主林神、
<lb ed="X" n="0491b03"/><lb ed="R012" n="0797b12"/>光香普徧主林神、妙光逈曜主林神、華果光味主林
<lb ed="X" n="0491b04"/><lb ed="R012" n="0797b13"/>神。如是等而爲上首，不思議數，皆有無量可愛光明。
<lb ed="X" n="0491b05"/><lb ed="R012" n="0797b14"/>復有無量主藥神，所謂：吉祥主藥神、栴檀林主藥神、
<lb ed="X" n="0491b06"/><lb ed="R012" n="0797b15"/>淸淨光明主藥神、名稱普聞主藥神、毛孔光明主藥
<lb ed="X" n="0491b07"/><lb ed="R012" n="0797b16"/>神、普治淸淨主藥神、大發吼聲主藥神、蔽日光幢主
<lb ed="X" n="0491b08"/><lb ed="R012" n="0797b17"/>藥神、明見十方主藥神、益氣明目主藥神。如是等而
<lb ed="X" n="0491b09"/><lb ed="R012" n="0797b18"/>爲上首，其數無量，性皆離垢，仁慈祐物。復有無量主
<lb ed="X" n="0491b10"/><lb ed="R012" n="0798a01"/>稼神，所謂：柔軟勝味主稼神、時華淨光主稼神、色力
<lb ed="X" n="0491b11"/><lb ed="R012" n="0798a02"/>勇徤主稼神、增長精氣主稼神、普生根果主稼神、妙
<lb ed="X" n="0491b12"/><lb ed="R012" n="0798a03"/>嚴環髻主稼神、潤澤淨華主稼神、成就妙香主稼神、
<lb ed="X" n="0491b13"/><lb ed="R012" n="0798a04"/>見者愛樂主稼神、離垢淨光主稼神。如是等而爲上
<lb ed="X" n="0491b14"/><lb ed="R012" n="0798a05"/>首，其數無量，莫不皆得大喜成就。復有無量主河神，
<lb ed="X" n="0491b15"/><lb ed="R012" n="0798a06"/>所謂：普發迅流主河神、普潔泉<g ref="#CB00589">㵎</g>主河神、離塵淨眼
<lb ed="X" n="0491b16"/><lb ed="R012" n="0798a07"/>主河神、十方徧吼主河神、救護衆生主河神、無熱淨
<lb ed="X" n="0491b17"/><lb ed="R012" n="0798a08"/>光主河神、普生歡喜主河神、廣德勝幢主河神、光照
<lb ed="X" n="0491b18"/><lb ed="R012" n="0798a09"/>普世主河神、海德光明主河神。如是等而爲上首，有
<lb ed="X" n="0491b19"/><lb ed="R012" n="0798a10"/>無量數，皆勤作意利益衆生。復有無量主海神，所謂：
<lb ed="X" n="0491b20"/><lb ed="R012" n="0798a11"/>出現寶光主海神、成金剛幢主海神、遠離塵垢主海
<lb ed="X" n="0491b21"/><lb ed="R012" n="0798a12"/>神、普水宮殿主海神、吉祥寶月主海神、妙華龍髻主
<lb ed="X" n="0491b22"/><lb ed="R012" n="0798a13"/>海神、普持光味主海神、寶<g ref="#CB08504">𦦨</g>華光主海神、金剛妙髻
<lb ed="X" n="0491b23"/><lb ed="R012" n="0798a14"/>主海神、海潮雷音主海神。如是等而爲上首，其數無
<lb ed="X" n="0491b24"/><lb ed="R012" n="0798a15"/>量，悉以如來功德大海充滿其身。復有無量主水神，
<pb ed="X" xml:id="X08.0240.0491c" n="0491c"/>
<lb ed="X" n="0491c01"/><lb ed="R012" n="0798a16"/>所謂：普興雲幢主水神、海潮雲音主水神、妙色輪髻
<lb ed="X" n="0491c02"/><lb ed="R012" n="0798a17"/>主水神、善巧漩澓主水神、離垢香積主水神、福橋光
<lb ed="X" n="0491c03"/><lb ed="R012" n="0798a18"/>音主水神、知足自在主水神、淨喜善音主水神、普現
<lb ed="X" n="0491c04"/><lb ed="R012" n="0798b01"/>威光主水神、吼音徧海主水神。如是等而爲上首，其
<lb ed="X" n="0491c05"/><lb ed="R012" n="0798b02"/>數無量，常勤救護一切衆生而爲利益。復有無數主
<lb ed="X" n="0491c06"/><lb ed="R012" n="0798b03"/>火神，所謂：普光<g ref="#CB08504">𦦨</g>藏主火神、普集光幢主火神、大光
<lb ed="X" n="0491c07"/><lb ed="R012" n="0798b04"/>普照主火神、衆妙宮殿主火神、無盡光髻主火神、種
<lb ed="X" n="0491c08"/><lb ed="R012" n="0798b05"/>種<g ref="#CB08504">𦦨</g>眼主火神、十方宮殿如<name role="" type="person">須彌山</name>主火神、威光自
<lb ed="X" n="0491c09"/><lb ed="R012" n="0798b06"/>在主火神、光明破暗主火神、雷音電光主火神。如是
<lb ed="X" n="0491c10"/><lb ed="R012" n="0798b07"/>等而爲上首，不可稱數，皆能示現種種光明，令諸衆
<lb ed="X" n="0491c11"/><lb ed="R012" n="0798b08"/>生熱惱除滅。復有無量主風神，所謂：無礙光明主風
<lb ed="X" n="0491c12"/><lb ed="R012" n="0798b09"/>神、普現勇業主風神、飄擊雲幢主風神、淨光莊嚴主
<lb ed="X" n="0491c13"/><lb ed="R012" n="0798b10"/>風神、力能竭水主風神、大聲徧吼主風神、樹杪垂髻
<lb ed="X" n="0491c14"/><lb ed="R012" n="0798b11"/>主風神、所行無礙主風神、種種宮殿主風神、大光普
<lb ed="X" n="0491c15"/><lb ed="R012" n="0798b12"/>照主風神。如是等而爲上首，其數無量，皆勤散滅我
<lb ed="X" n="0491c16"/><lb ed="R012" n="0798b13"/>慢之心。復有無量主空神，所謂：淨光普照主空神、普
<lb ed="X" n="0491c17"/><lb ed="R012" n="0798b14"/>遊深廣主空神、生吉祥風主空神、離障安住主空神、
<lb ed="X" n="0491c18"/><lb ed="R012" n="0798b15"/>廣步妙髻主空神、無礙光<g ref="#CB08504">𦦨</g>主空神、無礙勝力主空
<lb ed="X" n="0491c19"/><lb ed="R012" n="0798b16"/>神、離垢光明主空神、深遠妙音主空神、光徧十方主
<lb ed="X" n="0491c20"/><lb ed="R012" n="0798b17"/>空神。如是等而爲上首，其數無量，心皆離垢，廣大明
<lb ed="X" n="0491c21"/><lb ed="R012" n="0798b18"/>潔。復有無量主方神，所謂：徧住一切主方神、普現光
<lb ed="X" n="0491c22"/><lb ed="R012" n="0799a01"/>明主方神、光行莊嚴主方神、周行不礙主方神、永斷
<lb ed="X" n="0491c23"/><lb ed="R012" n="0799a02"/>迷惑主方神、普遊淨空主方神、大雲幢音主方神、髻
<lb ed="X" n="0491c24"/><lb ed="R012" n="0799a03"/>目無亂主方神、普觀世業主方神、周徧遊覽主方神。
<pb ed="X" xml:id="X08.0240.0492a" n="0492a"/>
<lb ed="X" n="0492a01"/><lb ed="R012" n="0799a04"/>如是等而爲上首，其數無量，能以方便，普放光明，恒
<lb ed="X" n="0492a02"/><lb ed="R012" n="0799a05"/>照十方，相續不絕。復有無量主夜神，所謂：<name role="" type="person">普德</name>淨光
<lb ed="X" n="0492a03"/><lb ed="R012" n="0799a06"/>主夜神、喜眼觀世主夜神、護世精氣主夜神、寂靜海
<lb ed="X" n="0492a04"/><lb ed="R012" n="0799a07"/>音主夜神、普現吉祥主夜神、普發樹華主夜神、平等
<lb ed="X" n="0492a05"/><lb ed="R012" n="0799a08"/>護育主夜神、遊戲快樂主夜神、諸根常喜主夜神、出
<lb ed="X" n="0492a06"/><lb ed="R012" n="0799a09"/>生淨福主夜神。如是等而爲上首，其數無量，皆勤修
<lb ed="X" n="0492a07"/><lb ed="R012" n="0799a10"/>習，以法爲樂。復有無量主晝神，所謂：示現宮殿主晝
<lb ed="X" n="0492a08"/><lb ed="R012" n="0799a11"/>神、發起慧香主晝神、樂勝莊嚴主晝神、香華妙光主
<lb ed="X" n="0492a09"/><lb ed="R012" n="0799a12"/>晝神、普集妙藥主晝神、樂作喜目主晝神、普現諸方
<lb ed="X" n="0492a10"/><lb ed="R012" n="0799a13"/>主晝神、大悲光明主晝神、善根光照主晝神、妙華纓
<lb ed="X" n="0492a11"/><lb ed="R012" n="0799a14"/>絡主晝神。如是等而爲上首，其數無量，皆於妙法能
<lb ed="X" n="0492a12"/><lb ed="R012" n="0799a15"/>生信解，恒共精勤嚴飾宮殿。復有無量阿修羅王，所
<lb ed="X" n="0492a13"/><lb ed="R012" n="0799a16"/>謂：羅睺阿修羅王、毗摩質多羅阿修羅王、巧幻術阿
<lb ed="X" n="0492a14"/><lb ed="R012" n="0799a17"/>修羅王、大眷屬阿修羅王、大力阿修羅王、徧照阿修
<lb ed="X" n="0492a15"/><lb ed="R012" n="0799a18"/>羅王、堅固行妙莊嚴阿修羅王、廣大因慧阿修羅王、
<lb ed="X" n="0492a16"/><lb ed="R012" n="0799b01"/>出現勝德阿修羅王、妙好音聲阿修羅王。如是等而
<lb ed="X" n="0492a17"/><lb ed="R012" n="0799b02"/>爲上首，其數無量，悉<anchor xml:id="nkr_note_add_0492a1701" n="0492a1701"/><anchor xml:id="beg0492a1701" n="0492a1701"/>已<anchor xml:id="end0492a1701"/>精勤摧伏我慢及諸煩惱。復
<lb ed="X" n="0492a18"/><lb ed="R012" n="0799b03"/>有不可思議數迦樓羅王，所謂：大速疾力迦樓羅王、
<lb ed="X" n="0492a19"/><lb ed="R012" n="0799b04"/>無能壞寶髻迦樓羅王、淸淨速疾迦樓羅王、心不退
<lb ed="X" n="0492a20"/><lb ed="R012" n="0799b05"/>轉迦樓羅王、大海處攝持力迦樓羅王、堅固淨光迦
<lb ed="X" n="0492a21"/><lb ed="R012" n="0799b06"/>樓羅王、巧嚴冠髻迦樓羅王、普捷示現迦樓羅王、普
<lb ed="X" n="0492a22"/><lb ed="R012" n="0799b07"/>觀海迦樓羅王、普音廣目迦樓羅王。如是等而爲上
<lb ed="X" n="0492a23"/><lb ed="R012" n="0799b08"/>首，不思議數，悉<anchor xml:id="nkr_note_add_0492a2301" n="0492a2301"/><anchor xml:id="beg0492a2301" n="0492a2301"/>已<anchor xml:id="end0492a2301"/>成就大方便力，普能救攝一切衆
<lb ed="X" n="0492a24"/><lb ed="R012" n="0799b09"/>生。復有無量緊那羅王，所謂：善慧光明天緊那羅王、
<pb ed="X" xml:id="X08.0240.0492b" n="0492b"/>
<lb ed="X" n="0492b01"/><lb ed="R012" n="0799b10"/>妙華幢緊那羅王、種種莊嚴緊那羅王、悅意吼聲緊
<lb ed="X" n="0492b02"/><lb ed="R012" n="0799b11"/>那羅王、寶樹光明緊那羅王、見者欣樂緊那羅王、最
<lb ed="X" n="0492b03"/><lb ed="R012" n="0799b12"/>勝光莊嚴緊那羅王、微妙華幢緊那羅王、動地力緊
<lb ed="X" n="0492b04"/><lb ed="R012" n="0799b13"/>那羅王、攝伏惡衆緊那羅王。如是等而爲上首，其數
<lb ed="X" n="0492b05"/><lb ed="R012" n="0799b14"/>無量，皆勤精進，觀一切法，心恒快樂，自在遊戲。復有
<lb ed="X" n="0492b06"/><lb ed="R012" n="0799b15"/>無量摩睺羅伽王，所謂：善慧摩睺羅伽王、淸淨威音
<lb ed="X" n="0492b07"/><lb ed="R012" n="0799b16"/>摩睺羅伽王、勝慧莊嚴髻摩睺羅伽王、妙目主摩睺
<lb ed="X" n="0492b08"/><lb ed="R012" n="0799b17"/>羅伽王、如燈幢爲衆所歸摩睺羅伽王、最勝光明幢
<lb ed="X" n="0492b09"/><lb ed="R012" n="0799b18"/>摩睺羅伽王、師子臆摩睺羅伽王、衆妙莊嚴音摩睺
<lb ed="X" n="0492b10"/><lb ed="R012" n="0800a01"/>羅伽王、須彌堅固摩睺羅伽王、可愛樂光明摩睺羅
<lb ed="X" n="0492b11"/><lb ed="R012" n="0800a02"/>伽王。如是等而爲上首，其數無量，皆勤修習廣大方
<lb ed="X" n="0492b12"/><lb ed="R012" n="0800a03"/>便，令諸衆生永割癡網。復有無量夜叉王，所謂：毗沙
<lb ed="X" n="0492b13"/><lb ed="R012" n="0800a04"/>門夜叉王、自在音夜叉王、嚴持器仗夜叉王、大智慧
<lb ed="X" n="0492b14"/><lb ed="R012" n="0800a05"/>夜叉王、<g ref="#CB08504">𦦨</g>眼主夜叉王、金剛眼夜叉王、勇徤臂夜叉
<lb ed="X" n="0492b15"/><lb ed="R012" n="0800a06"/>王、勇敵大軍夜叉王、富資財夜叉王、力壞高山夜叉
<lb ed="X" n="0492b16"/><lb ed="R012" n="0800a07"/>王。如是等而爲上首，其數無量，皆勤守護一切衆生。
<lb ed="X" n="0492b17"/><lb ed="R012" n="0800a08"/>復有無量諸大龍王，所謂：毗樓博叉龍王、<name role="" type="person">娑竭羅龍</name>
<lb ed="X" n="0492b18"/><lb ed="R012" n="0800a09"/>王、雲音妙幢龍王、<g ref="#CB08504">𦦨</g>口海光龍王、普高雲幢龍王、德
<lb ed="X" n="0492b19"/><lb ed="R012" n="0800a10"/>叉迦龍王、無邊步龍王、淸淨色龍王、普運大聲龍王、
<lb ed="X" n="0492b20"/><lb ed="R012" n="0800a11"/>無熱惱龍王。如是等而爲上首，其數無量，莫不勤力
<lb ed="X" n="0492b21"/><lb ed="R012" n="0800a12"/>興雲布雨，令諸衆生熱惱消滅。復有無量鳩槃茶王，
<lb ed="X" n="0492b22"/><lb ed="R012" n="0800a13"/>所謂：增長鳩槃茶王、龍主鳩槃茶王、善莊嚴幢鳩槃
<lb ed="X" n="0492b23"/><lb ed="R012" n="0800a14"/>茶王、普饒益行鳩槃茶王、甚可怖畏鳩槃茶王、美目
<lb ed="X" n="0492b24"/><lb ed="R012" n="0800a15"/>端嚴鳩槃茶王、高峰慧鳩槃茶王、勇徤臂鳩槃茶王、
<pb ed="X" xml:id="X08.0240.0492c" n="0492c"/>
<lb ed="X" n="0492c01"/><lb ed="R012" n="0800a16"/>無邊淨華眼鳩槃茶王、廣大天面阿修羅眼鳩槃茶
<lb ed="X" n="0492c02"/><lb ed="R012" n="0800a17"/>王。如是等而爲上首，其數無量，皆勤修學無礙法門，
<lb ed="X" n="0492c03"/><lb ed="R012" n="0800a18"/>放大光明。復有無量乾闥婆王，所謂：持國乾闥婆王、
<lb ed="X" n="0492c04"/><lb ed="R012" n="0800b01"/>樹光乾闥婆王、淨目乾闥婆王、華冠乾闥婆王、普音
<lb ed="X" n="0492c05"/><lb ed="R012" n="0800b02"/>乾闥婆王、樂搖動妙目乾闥婆王、妙音師子幢乾闥
<lb ed="X" n="0492c06"/><lb ed="R012" n="0800b03"/>婆王、普放寶光明乾闥婆王、金剛樹華幢乾闥婆王、
<lb ed="X" n="0492c07"/><lb ed="R012" n="0800b04"/>樂普現莊嚴乾闥婆王。如是等而爲上首，其數無量，
<lb ed="X" n="0492c08"/><lb ed="R012" n="0800b05"/>皆於大法深生信解，歡喜愛重，勤修不倦。復有無量
<lb ed="X" n="0492c09"/><lb ed="R012" n="0800b06"/>月天子，所謂月天子：華王髻光明天子、衆妙淨光明
<lb ed="X" n="0492c10"/><lb ed="R012" n="0800b07"/>天子、安樂世間心天子、樹王眼光明天子、示現淸淨
<lb ed="X" n="0492c11"/><lb ed="R012" n="0800b08"/>光天子、普遊不動光天子、星宿王自在天子、淨覺月
<lb ed="X" n="0492c12"/><lb ed="R012" n="0800b09"/>天子、大威德光明天子。如是等而爲上首，其數無量，
<lb ed="X" n="0492c13"/><lb ed="R012" n="0800b10"/>皆勤顯發衆生心寶。復有無量日天子，所謂日天子：
<lb ed="X" n="0492c14"/><lb ed="R012" n="0800b11"/>光<g ref="#CB08504">𦦨</g>眼天子、須彌光可畏敬幢天子、離垢寶莊嚴天
<lb ed="X" n="0492c15"/><lb ed="R012" n="0800b12"/>子、勇猛不退轉天子、妙華纓光明天子、最勝幢光明
<lb ed="X" n="0492c16"/><lb ed="R012" n="0800b13"/>天子、寶髻普光明天子、光明眼天子、持勝德天子、普
<lb ed="X" n="0492c17"/><lb ed="R012" n="0800b14"/>光明天子。如是等而爲上首，其數無量，皆勤修習，利
<lb ed="X" n="0492c18"/><lb ed="R012" n="0800b15"/>益衆生，增其善根。復有無量<name role="" type="person">三十三天</name>王，所謂：釋迦
<lb ed="X" n="0492c19"/><lb ed="R012" n="0800b16"/>因陀羅天王、普稱滿音天王、慈目寶髻天王、寶光幢
<lb ed="X" n="0492c20"/><lb ed="R012" n="0800b17"/>名稱天王、發生喜樂髻天王、可愛樂正念天王、須彌
<lb ed="X" n="0492c21"/><lb ed="R012" n="0800b18"/>勝音天王、成就念天王、可愛樂淨華光天王、智日眼
<lb ed="X" n="0492c22"/><lb ed="R012" n="0801a01"/>天王、自在光明能覺悟天王。如是等而爲上首，其數
<lb ed="X" n="0492c23"/><lb ed="R012" n="0801a02"/>無量，皆勤發起一切世間廣大之業。復有無量須夜
<lb ed="X" n="0492c24"/><lb ed="R012" n="0801a03"/>摩天王，所謂：善時分天王、可愛樂光明天王、無盡慧
<pb ed="X" xml:id="X08.0240.0493a" n="0493a"/>
<lb ed="X" n="0493a01"/><lb ed="R012" n="0801a04"/>功德幢天王、善變化端嚴天王、總持大光明天王、不
<lb ed="X" n="0493a02"/><lb ed="R012" n="0801a05"/>思議智慧天王、輪<g ref="#CB01001">䐡</g>天王、光<g ref="#CB08504">𦦨</g>天王、光照天王、普觀
<lb ed="X" n="0493a03"/><lb ed="R012" n="0801a06"/>察大名稱天王。如是等而爲上首，其數無量，皆勤修
<lb ed="X" n="0493a04"/><lb ed="R012" n="0801a07"/>習廣大善根，心常喜足。復有不可思議數<name role="" type="person">兜率陀天</name>
<lb ed="X" n="0493a05"/><lb ed="R012" n="0801a08"/>王，所謂：<name role="" type="person">知足天</name>王、喜樂海髻天王、最勝功德幢天王、
<lb ed="X" n="0493a06"/><lb ed="R012" n="0801a09"/>寂靜光天王、可愛樂妙目天王、寶峰淨月天王、最勝
<lb ed="X" n="0493a07"/><lb ed="R012" n="0801a10"/>勇徤力天王、金剛妙光明天王、星宿莊嚴幢天王、可
<lb ed="X" n="0493a08"/><lb ed="R012" n="0801a11"/>愛樂莊嚴天王。如是等而爲上首，不思議數，皆勤念
<lb ed="X" n="0493a09"/><lb ed="R012" n="0801a12"/>持一切諸佛所有名號。復有無量化樂天王，所謂：善
<lb ed="X" n="0493a10"/><lb ed="R012" n="0801a13"/>變化天王、寂靜音光明天王、變化力光明天王、莊嚴
<lb ed="X" n="0493a11"/><lb ed="R012" n="0801a14"/>主天王、念光天王、最上雲音天王、衆妙最勝光天王、
<lb ed="X" n="0493a12"/><lb ed="R012" n="0801a15"/>妙髻光明天王、成就喜慧天王、華光明天王、普見十
<lb ed="X" n="0493a13"/><lb ed="R012" n="0801a16"/>方天王。如是等而爲上首，其數無量，皆勤調伏一切
<lb ed="X" n="0493a14"/><lb ed="R012" n="0801a17"/>衆生，令得解脫。復有無數<name role="" type="person">他化自在天</name>王，所謂：得自
<lb ed="X" n="0493a15"/><lb ed="R012" n="0801a18"/>在天王、妙目主天王、妙冠幢天王、勇猛慧天王、妙音
<lb ed="X" n="0493a16"/><lb ed="R012" n="0801b01"/>句天王、妙光幢天王、寂靜境界門天王、妙輪莊嚴幢
<lb ed="X" n="0493a17"/><lb ed="R012" n="0801b02"/>天王、華蘂慧自在天王、因陀羅力妙莊嚴光明天王。
<lb ed="X" n="0493a18"/><lb ed="R012" n="0801b03"/>如是等而爲上首，其數無量，皆勤修習自在方便廣
<lb ed="X" n="0493a19"/><lb ed="R012" n="0801b04"/>大法門。復有不可數大梵天王，所謂：尸棄天王、慧光
<lb ed="X" n="0493a20"/><lb ed="R012" n="0801b05"/>天王、善慧光明天王、普雲音天王、觀世言音自在天
<lb ed="X" n="0493a21"/><lb ed="R012" n="0801b06"/>王、寂靜光明眼天王、光徧十方天王、變化音天王、光
<lb ed="X" n="0493a22"/><lb ed="R012" n="0801b07"/>明照耀眼天王、悅意海音天王。如是等而爲上首，不
<lb ed="X" n="0493a23"/><lb ed="R012" n="0801b08"/>可稱數，皆具大慈，憐愍衆生，舒光普照，令其快樂。復
<lb ed="X" n="0493a24"/><lb ed="R012" n="0801b09"/>有無量光音天王，所謂：可愛樂光明天王、淸淨妙光
<pb ed="X" xml:id="X08.0240.0493b" n="0493b"/>
<lb ed="X" n="0493b01"/><lb ed="R012" n="0801b10"/>天王、能自在音天王、最勝念智天王、可愛樂淸淨妙
<lb ed="X" n="0493b02"/><lb ed="R012" n="0801b11"/>音天王、善思惟音天王、普音徧照天王、甚深光音天
<lb ed="X" n="0493b03"/><lb ed="R012" n="0801b12"/>王、<name role="" type="person">無垢稱</name>光明天王、最勝淨光天王。如是等而爲上
<lb ed="X" n="0493b04"/><lb ed="R012" n="0801b13"/>首，其數無量，皆注廣大寂靜喜樂無礙法門。復有無
<lb ed="X" n="0493b05"/><lb ed="R012" n="0801b14"/>量徧淨天王，所謂：淸淨慧名稱天王、最勝見天王、寂
<lb ed="X" n="0493b06"/><lb ed="R012" n="0801b15"/>靜德天王、須彌音天王、淨念眼天王、可愛樂最勝光
<lb ed="X" n="0493b07"/><lb ed="R012" n="0801b16"/>照天王、世間自在主天王、光<g ref="#CB08504">𦦨</g>自在天王、樂思惟法
<lb ed="X" n="0493b08"/><lb ed="R012" n="0801b17"/>變化天王、變化幢天王、星宿音妙莊嚴天王。如是等
<lb ed="X" n="0493b09"/><lb ed="R012" n="0801b18"/>而爲上首，其數無量，悉<anchor xml:id="nkr_note_add_0493b0901" n="0493b0901"/><anchor xml:id="beg0493b0901" n="0493b0901"/>已<anchor xml:id="end0493b0901"/>安住廣大法門，於諸世間
<lb ed="X" n="0493b10"/><lb ed="R012" n="0802a01"/>勤作利益。復有無量<name role="" type="person">廣果天</name>王，所謂：愛樂法光明幢
<lb ed="X" n="0493b11"/><lb ed="R012" n="0802a02"/>天王、淸淨莊嚴海天王、最勝慧光明天王、自在智慧
<lb ed="X" n="0493b12"/><lb ed="R012" n="0802a03"/>幢天王、樂寂靜天王、普智眼天王、樂旋慧天王、善種
<lb ed="X" n="0493b13"/><lb ed="R012" n="0802a04"/>慧光明天王、無垢寂靜光天王、廣大淸淨光天王。如
<lb ed="X" n="0493b14"/><lb ed="R012" n="0802a05"/>是等而爲上首，其數無量，莫不皆以寂靜之法而爲
<lb ed="X" n="0493b15"/><lb ed="R012" n="0802a06"/>宮殿，安住其中。復有無數大自在天王，所謂：妙<g ref="#CB08504">𦦨</g>海
<lb ed="X" n="0493b16"/><lb ed="R012" n="0802a07"/>天王、自在名稱光天王、淸淨功德眼天王、可愛樂大
<lb ed="X" n="0493b17"/><lb ed="R012" n="0802a08"/>慧天王、不動光自在天王、妙莊嚴眼天王、善思惟光
<lb ed="X" n="0493b18"/><lb ed="R012" n="0802a09"/>明天王、可愛樂大智天王、普音莊嚴幢天王、極精進
<lb ed="X" n="0493b19"/><lb ed="R012" n="0802a10"/>名稱光天王。如是等而爲上首，不可稱數，皆勤觀察
<lb ed="X" n="0493b20"/><lb ed="R012" n="0802a11"/>無相之法，所行平等。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0493b21"/><lb ed="R012" n="0802a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX08p0493b2101">如是我聞<anchor xml:id="nkr_note_add_0493b2101" n="0493b2101"/><anchor xml:id="beg0493b2101" n="0493b2101"/>已<anchor xml:id="end0493b2101"/>下，至衆海雲集，爲通序此法會之因
<lb ed="X" n="0493b22"/><lb ed="R012" n="0802a13"/>緣。於中常言六種成就，謂信、聞、時、主、處、衆。此六具
<lb ed="X" n="0493b23"/><lb ed="R012" n="0802a14"/>足，法緣方興，亦是佛顧命之言。諸經通有，故名通
<lb ed="X" n="0493b24"/><lb ed="R012" n="0802a15"/>序。此經六事，若順圓宗，逈異餘經。若言如是我聞，
<pb ed="X" xml:id="X08.0240.0493c" n="0493c"/>
<lb ed="X" n="0493c01"/><lb ed="R012" n="0802a16"/>乃文殊、阿難以稱法界智，普聞法界之普法。我乃
<lb ed="X" n="0493c02"/><lb ed="R012" n="0802a17"/>法身無我之眞我，入法界之眞聞。一時乃毗盧遮
<lb ed="X" n="0493c03"/><lb ed="R012" n="0802a18"/>那初成正覺之時，乃無古無今劫念平等之時。處
<lb ed="X" n="0493c04"/><lb ed="R012" n="0802b01"/>乃菩提場，爲自覺智所住之處。衆乃海印三昧所
<lb ed="X" n="0493c05"/><lb ed="R012" n="0802b02"/>現之衆。此則六種，皆稱法而言也。其地堅固，金剛
<lb ed="X" n="0493c06"/><lb ed="R012" n="0802b03"/>所成，此乃金剛心地。次下上妙寶輪等，乃顯地上
<lb ed="X" n="0493c07"/><lb ed="R012" n="0802b04"/>嚴。其菩提樹等，爲覺樹嚴。如來所處等，爲宮殿嚴。
<lb ed="X" n="0493c08"/><lb ed="R012" n="0802b05"/>其師子座等，爲座嚴。上皆依報嚴。處於此座，成最
<lb ed="X" n="0493c09"/><lb ed="R012" n="0802b06"/>正覺，總成敎主嚴。其身充滿一切世間，言十身充
<lb ed="X" n="0493c10"/><lb ed="R012" n="0802b07"/>滿，三業普周，正顯正報嚴。依正互嚴，故爲妙嚴。次
<lb ed="X" n="0493c11"/><lb ed="R012" n="0802b08"/>有十佛世界微塵數菩薩所共圍繞，卽眷屬嚴，亦
<lb ed="X" n="0493c12"/><lb ed="R012" n="0802b09"/>主伴互嚴。其海衆雲集，分同生、異生二類。菩薩爲
<lb ed="X" n="0493c13"/><lb ed="R012" n="0802b10"/>同生衆，諸天神王等爲異生衆。其菩薩唯一衆。言
<lb ed="X" n="0493c14"/><lb ed="R012" n="0802b11"/>同生者，謂菩薩同得法性身，皆從如來善根海生
<lb ed="X" n="0493c15"/><lb ed="R012" n="0802b12"/>故，作一類菩薩形故。又同者，通諸位故。其諸天神
<lb ed="X" n="0493c16"/><lb ed="R012" n="0802b13"/>王等，有三十九衆。言異生者，謂雜類作諸異生形
<lb ed="X" n="0493c17"/><lb ed="R012" n="0802b14"/>狀故，又爲法界差別德故。又有師子座中所流衆，
<lb ed="X" n="0493c18"/><lb ed="R012" n="0802b15"/>及眉間出衆，共四十二衆。以四十衆配三賢十聖，
<lb ed="X" n="0493c19"/><lb ed="R012" n="0802b16"/>師子座衆配等覺，眉間出衆配妙覺，通配四十二
<lb ed="X" n="0493c20"/><lb ed="R012" n="0802b17"/>位。各得一位法門，總嚴毗盧果體，故爲眷屬嚴，亦
<lb ed="X" n="0493c21"/><lb ed="R012" n="0802b18"/>爲伴嚴。輔翼法化，故總成妙嚴。菩薩衆集<anchor xml:id="nkr_note_add_0493c2101" n="0493c2101"/><anchor xml:id="beg0493c2101" n="0493c2101"/>已<anchor xml:id="end0493c2101"/>，乃歎
<lb ed="X" n="0493c22"/><lb ed="R012" n="0803a01"/>德云皆從如來善根海生等，故爲同生衆。次下復
<lb ed="X" n="0493c23"/><lb ed="R012" n="0803a02"/>有佛世界微塵數執金剛神<anchor xml:id="nkr_note_add_0493c2301" n="0493c2301"/><anchor xml:id="beg0493c2301" n="0493c2301"/>已<anchor xml:id="end0493c2301"/>下，至妙<g ref="#CB08504">𦦨</g>海大自
<lb ed="X" n="0493c24"/><lb ed="R012" n="0803a03"/>在天王，列異生衆，共有三十九衆。諸天神王，每一
<pb ed="X" xml:id="X08.0240.0494a" n="0494a"/>
<lb ed="X" n="0494a01"/><lb ed="R012" n="0803a04"/>領十，以表無盡。先各十，共具一德。上衆海畢集，爲
<lb ed="X" n="0494a02"/><lb ed="R012" n="0803a05"/>通序。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0494a03"/><lb ed="R012" n="0803a06"/>
<lb ed="X" n="0494a04"/><lb ed="R012" n="0803a07"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>大方廣佛華嚴經綱要卷第一</cb:jhead></cb:juan>
</cb:div></cb:div></body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0486a0901" to="#end0486a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0486b1301" to="#end0486b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0489c0401" to="#end0489c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0489c0601" to="#end0489c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0490a2001" to="#end0490a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0490b1501" to="#end0490b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0490b2001" to="#end0490b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0490b2401" to="#end0490b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0490c1001" to="#end0490c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0490c1101" to="#end0490c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0492a1701" to="#end0492a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0492a2301" to="#end0492a2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0493b0901" to="#end0493b0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0493b2101" to="#end0493b2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0493c2101" to="#end0493c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0493c2301" to="#end0493c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="xuzang-notes">
<head>卍續藏 校注</head>
<p>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
<note n="0486a0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0486a0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0486b1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0486b1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0489c0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0489c0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0489c0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0489c0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0490a2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0490a2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0490b1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0490b1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0490b2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0490b2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0490b2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0490b2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0490c1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0490c1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0490c1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0490c1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0492a1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0492a1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0492a2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0492a2301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0493b0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0493b0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0493b2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0493b2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0493c2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0493c2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0493c2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0493c2301">已【CB】，巳【卍續】</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>