<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="X09n0241">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 241 華嚴經綱目貫攝</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經數位版, No. 241 華嚴經綱目貫攝</title>
			<author>淸 永光錄集</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>AI</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>1卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">9</idno>.<idno type="no">241</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2024-07-18 21:29:46 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">華嚴經綱目貫攝</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA, Punctuated draft text as provided by GJ.cool AI auto punctuation engine</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">CBETA 人工輸入，CBETA 掃瞄辨識，古籍酷 AI 自動標點引擎提供新式標點初稿</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>AI 標點</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【卍續】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		<charDecl>
<char xml:id="CB01403">
				<charName>CBETA CHARACTER CB01403</charName>
				<mapping cb:dec="984443" type="PUA">U+F057B</mapping>
			<mapping type="unicode">U+361E</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[囗@力]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB03408">
				<charName>CBETA CHARACTER CB03408</charName>
				<mapping cb:dec="986448" type="PUA">U+F0D50</mapping>
			<mapping type="unicode">U+21A4B</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>甯</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[甯-用+冉]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB04846">
				<charName>CBETA CHARACTER CB04846</charName>
				<mapping cb:dec="987886" type="PUA">U+F12EE</mapping>
			<mapping type="unicode">U+342B</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>凶</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[离-禸]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB08504">
				<charName>CBETA CHARACTER CB08504</charName>
				<mapping cb:dec="991544" type="PUA">U+F2138</mapping>
			<mapping type="unicode">U+269A8</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>燄</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[舀*炎]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15106">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15106</charName>
				<mapping cb:dec="998146" type="PUA">U+F3B02</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+9B31</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>鬱</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[鬱-山+止]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15167">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15167</charName>
				<mapping cb:dec="998207" type="PUA">U+F3B3F</mapping>
			<mapping type="unicode">U+2C094</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>朦</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[朦-卄+((並-(前-刖))-一)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15210">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15210</charName>
				<mapping cb:dec="998250" type="PUA">U+F3B6A</mapping>
			<charProp><localName>normalized form</localName><value>恢</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[懨-猒+火]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB16014">
				<charName>CBETA CHARACTER CB16014</charName>
				<mapping cb:dec="999054" type="PUA">U+F3E8E</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+979E</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>鞞</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[鞥-合+(白-日+田)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB16905">
				<charName>CBETA CHARACTER CB16905</charName>
				<mapping cb:dec="999945" type="PUA">U+F4209</mapping>
			<mapping type="unicode">U+289FF</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[鎣-(冗-几)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB18834">
				<charName>CBETA CHARACTER CB18834</charName>
				<mapping cb:dec="1001874" type="PUA">U+F4992</mapping>
			<charProp><localName>composition</localName><value>編⃝</value></charProp></char>
</charDecl>
	</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-05-20">
			<name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication
		</change>
		<change when="2005-11-21T11:05:54">
			Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<milestone unit="juan" n="1"/>
<pb ed="X" xml:id="X09.0241.0301a" n="0301a"/>
<lb ed="X" n="0301a01"/>
<lb ed="X" n="0301a02"/><cb:docNumber>No. 241</cb:docNumber>
<lb ed="X" n="0301a03"/><lb ed="R088" n="0801a01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead><anchor xml:id="nkr_note_orig_0301001" n="0301001"/>大方廣佛華嚴經綱目貫攝卷第一</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0301a04"/>
<lb ed="X" n="0301a05"/><lb ed="R088" n="0801a02"/><byline cb:type="collector">遂<g ref="#CB03408">𡩋</g>廣德寺沙門　永光　錄集</byline>
<lb ed="X" n="0301a06"/><lb ed="R088" n="0801a03"/><byline cb:type="other">仁壽松風寺沙門　惟靜　較証</byline>
<lb ed="X" n="0301a07"/><lb ed="R088" n="0801a04"/><cb:div type="jing"><lg type="regular" xml:id="lgX09p0301a0701"><l>稽首華嚴毗盧主，</l><l>華藏莊嚴大導師。</l>
<lb ed="X" n="0301a08"/><lb ed="R088" n="0801a05"/><l>十方菩薩微塵衆，</l><l>護法諸天龍神王，</l>
<lb ed="X" n="0301a09"/><lb ed="R088" n="0801a06"/><l>法界海會諸聖賢，</l><l>我今頭面接足禮。</l>
<lb ed="X" n="0301a10"/><lb ed="R088" n="0801a07"/><l>願諸三寶威神力，</l><l>加被法界諸有情，</l>
<lb ed="X" n="0301a11"/><lb ed="R088" n="0801a08"/><l>見聞讀誦若書寫，</l><l>盡得成佛超彼岸。</l>
<lb ed="X" n="0301a12"/><lb ed="R088" n="0801a09"/><l>今我一念少分力，</l><l>普利沉淪諸衆生，</l>
<lb ed="X" n="0301a13"/><lb ed="R088" n="0801a10"/><l>一眞法界眞如性，</l><l>淸淨莊嚴妙無比，</l>
<lb ed="X" n="0301a14"/><lb ed="R088" n="0801a11"/><l>聖證凡心不可測，</l><l>萬行功圓難思議。</l></lg>
<lb ed="X" n="0301a15"/><lb ed="R088" n="0801a12"/><p xml:id="pX09p0301a1501">今將五週四分，七處九會，逐一錄后。</p>
<lb ed="X" n="0301a16"/><lb ed="R088" n="0801a13"/><p xml:id="pX09p0301a1601">初會菩提場，普賢爲會主說如來依正法，佛放口光，
<lb ed="X" n="0301a17"/><lb ed="R088" n="0801a14"/>眉間光，普賢菩薩入毗盧遮那藏身三昧，共六品。
<lb ed="X" n="0301a18"/><lb ed="R088" n="0801a15"/>　世主妙嚴品第一，如來現相品第二，普賢三昧品第
<lb ed="X" n="0301a19"/><lb ed="R088" n="0801a16"/>三，世界成就品第四，<name role="" type="person">華藏世界</name>品第五，毗盧遮那品
<lb ed="X" n="0301a20"/><lb ed="R088" n="0801a17"/>第六，　此六品經，爲信分，爲所信因果週。</p>
<lb ed="X" n="0301a21"/><lb ed="R088" n="0801a18"/><p xml:id="pX09p0301a2101">二會<name role="" type="person">普光明殿</name>，文殊爲會主說十信法門，佛放兩足
<lb ed="X" n="0301a22"/><lb ed="R088" n="0801b01"/>輪光，此會不入定，共六品。　如來名號品第七。四聖
<lb ed="X" n="0301a23"/><lb ed="R088" n="0801b02"/>諦品第八。光明覺品第九。菩薩問明品第十。淨行品
<lb ed="X" n="0301a24"/><lb ed="R088" n="0801b03"/>第十一。普賢品第十二。</p>
<pb ed="X" xml:id="X09.0241.0301b" n="0301b"/>
<lb ed="X" n="0301b01"/><lb ed="R088" n="0801b04"/><p xml:id="pX09p0301b0101">三會<name role="" type="person">忉利天</name>宮，法慧爲會主，說十住法門。佛放兩足
<lb ed="X" n="0301b02"/><lb ed="R088" n="0801b05"/>指光，法慧菩薩入無量方便三昧，共六品。　升須彌
<lb ed="X" n="0301b03"/><lb ed="R088" n="0801b06"/>頂品第十三。須彌偈讚品第十四。十住品第十五。梵
<lb ed="X" n="0301b04"/><lb ed="R088" n="0801b07"/>行品第十六。初發心功德品第十七。明法品第十八。</p>
<lb ed="X" n="0301b05"/><lb ed="R088" n="0801b08"/><p xml:id="pX09p0301b0501">四會<name role="" type="person">夜摩天</name>宮，功德林爲會主說十行法門，佛放兩
<lb ed="X" n="0301b06"/><lb ed="R088" n="0801b09"/>足趺光，功德林入善思惟三昧，共四品。　升<name role="" type="person">夜摩天</name>
<lb ed="X" n="0301b07"/><lb ed="R088" n="0801b10"/>宮品第十九。夜摩偈讚品第二十。十行品第二十一。
<lb ed="X" n="0301b08"/><lb ed="R088" n="0801b11"/>十無盡藏品第二十二。</p>
<lb ed="X" n="0301b09"/><lb ed="R088" n="0801b12"/><p xml:id="pX09p0301b0901">五會<name role="" type="person">兜率天</name>宮，金剛幢爲會主，說十迴向法門。佛放
<lb ed="X" n="0301b10"/><lb ed="R088" n="0801b13"/>兩膝輪光，金剛幢菩薩入菩薩智光三昧，共三品。
<lb ed="X" n="0301b11"/><lb ed="R088" n="0801b14"/>　升<name role="" type="person">兜率天</name>宮品第二十三。兜率偈讚品第二十四。十
<lb ed="X" n="0301b12"/><lb ed="R088" n="0801b15"/>迴向品第二十五。</p>
<lb ed="X" n="0301b13"/><lb ed="R088" n="0801b16"/><p xml:id="pX09p0301b1301">六會<name role="" type="person">他化天</name>宮，金剛藏爲會主，說十地法門，佛放眉
<lb ed="X" n="0301b14"/><lb ed="R088" n="0801b17"/>間毫相光，<name role="" type="person">金剛藏菩薩</name>入智慧光明三昧，共一品。
<lb ed="X" n="0301b15"/><lb ed="R088" n="0801b18"/>　十地品第二十六。</p>
<lb ed="X" n="0301b16"/><lb ed="R088" n="0802a01"/><p xml:id="pX09p0301b1601">七會<name role="" type="person">普光明殿</name>，如來爲會主，說等覺妙覺法門，佛放
<lb ed="X" n="0301b17"/><lb ed="R088" n="0802a02"/>眉光口光，佛入刹那三昧，共十一品。　十定品第二
<lb ed="X" n="0301b18"/><lb ed="R088" n="0802a03"/>十七，十通品第二十八，十忍品第二十九，阿僧祗品
<lb ed="X" n="0301b19"/><lb ed="R088" n="0802a04"/>第三十，壽量品第三十一，菩薩住處品第三十二，
<lb ed="X" n="0301b20"/><lb ed="R088" n="0802a05"/>　此二十六品，經爲解分，爲差別因果。週　佛不思議
<lb ed="X" n="0301b21"/><lb ed="R088" n="0802a06"/>法品第三十三，十身相海品第三十四，隨好光明品
<lb ed="X" n="0301b22"/><lb ed="R088" n="0802a07"/>第三十五，普賢行品第三十六<note place="inline">此普賢品名平等因</note>，如來出現
<lb ed="X" n="0301b23"/><lb ed="R088" n="0802a08"/>品第三十七<note place="inline">如來出現品名平等果</note>。</p>
<lb ed="X" n="0301b24"/><lb ed="R088" n="0802a09"/><p xml:id="pX09p0301b2401">八會<name role="" type="person">普光明殿</name>，普賢爲會主說二千行門，此會不放
<pb ed="X" xml:id="X09.0241.0301c" n="0301c"/>
<lb ed="X" n="0301c01"/><lb ed="R088" n="0802a10"/>光，普賢菩薩入佛華嚴三昧，共一品。　離世間品第
<lb ed="X" n="0301c02"/><lb ed="R088" n="0802a11"/>三十八。　此品爲行分，爲成行因果週。</p>
<lb ed="X" n="0301c03"/><lb ed="R088" n="0802a12"/><p xml:id="pX09p0301c0301">九會逝多林如來善友，爲會主說果法界，佛放眉間
<lb ed="X" n="0301c04"/><lb ed="R088" n="0802a13"/>白毫光。入法界品第三十九。此品爲證分，爲證入因
<lb ed="X" n="0301c05"/><lb ed="R088" n="0802a14"/>果週。</p><p xml:id="pX09p0301c0503" cb:place="inline">總名五週者：初、所信因果週；二、差別因果週；三、
<lb ed="X" n="0301c06"/><lb ed="R088" n="0802a15"/>平等因果週；四、成行因果週；五、證入因果週。</p><p xml:id="pX09p0301c0618" cb:place="inline">總名四
<lb ed="X" n="0301c07"/><lb ed="R088" n="0802a16"/>分者，初信分、二解分、三行分、四證分，是故名爲七處
<lb ed="X" n="0301c08"/><lb ed="R088" n="0802a17"/>九會五週四分。一乘圓敎大方廣佛華嚴經。</p>
<lb ed="X" n="0301c09"/><lb ed="R088" n="0802a18"/><p xml:id="pX09p0301c0901">又初會說如來依正法門，表如來於菩提場阿蘭若
<lb ed="X" n="0301c10"/><lb ed="R088" n="0802b01"/>處依正莊嚴等，後當經自明。</p>
<lb ed="X" n="0301c11"/><lb ed="R088" n="0802b02"/><p xml:id="pX09p0301c1101">二會<name role="" type="person">普光明殿</name>，說十信法門。十信者，十種信心：一信
<lb ed="X" n="0301c12"/><lb ed="R088" n="0802b03"/>心，二念心，三慧心，四精進心，五定心，六不退心，七迴
<lb ed="X" n="0301c13"/><lb ed="R088" n="0802b04"/>向心，八護法心，九戒心，十<anchor xml:id="nkr_note_orig_0301002" n="0301002"/>順心。此十心功用，後當經
<lb ed="X" n="0301c14"/><lb ed="R088" n="0802b05"/>自明。</p>
<lb ed="X" n="0301c15"/><lb ed="R088" n="0802b06"/><p xml:id="pX09p0301c1501">三會<name role="" type="person">忉利天</name>宮，說十住法門。十住者，初發心住，二治
<lb ed="X" n="0301c16"/><lb ed="R088" n="0802b07"/>地住，三修行住，四生貴住，五具足方便住，六正心住，
<lb ed="X" n="0301c17"/><lb ed="R088" n="0802b08"/>七不退住，八童眞住，九法王子住，十灌頂住。此十住
<lb ed="X" n="0301c18"/><lb ed="R088" n="0802b09"/>法功用，後當經自明。</p>
<lb ed="X" n="0301c19"/><lb ed="R088" n="0802b10"/><p xml:id="pX09p0301c1901">四會<name role="" type="person">夜摩天</name>宮，說十行法門。十行者，一歡喜行，二饒
<lb ed="X" n="0301c20"/><lb ed="R088" n="0802b11"/>益行，三無違逆行，四無屈撓行，五無癡亂行，六善現
<lb ed="X" n="0301c21"/><lb ed="R088" n="0802b12"/>行，七無著行，八難得行，九善法行，十眞實行。此十行
<lb ed="X" n="0301c22"/><lb ed="R088" n="0802b13"/>法功用，後當經自明。</p>
<lb ed="X" n="0301c23"/><lb ed="R088" n="0802b14"/><p xml:id="pX09p0301c2301">五、會<name role="" type="person">兜率天</name>宮，說十迴向法門。十迴向者：一、救護一
<lb ed="X" n="0301c24"/><lb ed="R088" n="0802b15"/>切衆生離衆生相迴向；二、不壞迴向；三、等一切諸佛
<pb ed="X" xml:id="X09.0241.0302a" n="0302a"/>
<lb ed="X" n="0302a01"/><lb ed="R088" n="0802b16"/>迴向；四、至一切處迴向；五、無盡功德藏迴向；六、入一
<lb ed="X" n="0302a02"/><lb ed="R088" n="0802b17"/>切平等善根迴向；七、等隨順一切衆生迴向；八、眞如
<lb ed="X" n="0302a03"/><lb ed="R088" n="0802b18"/>相迴向；九、無著無縛解脫迴向；十、入法界無盡迴向。
<lb ed="X" n="0302a04"/><lb ed="R088" n="0803a01"/>此十迴向法功用，後當經自明。</p>
<lb ed="X" n="0302a05"/><lb ed="R088" n="0803a02"/><p xml:id="pX09p0302a0501">六會<name role="" type="person">他化天</name>宮，說十地法門。十地者，一歡喜地，二離
<lb ed="X" n="0302a06"/><lb ed="R088" n="0803a03"/>垢地，三發光地，四<g ref="#CB08504">𦦨</g>慧地，五難勝地，六現前地，七遠
<lb ed="X" n="0302a07"/><lb ed="R088" n="0803a04"/>行地，八不動地，九善慧地，十法雲地。此十地法功用，
<lb ed="X" n="0302a08"/><lb ed="R088" n="0803a05"/>後當經自明。</p>
<lb ed="X" n="0302a09"/><lb ed="R088" n="0803a06"/><p xml:id="pX09p0302a0901">七、再會<name role="" type="person">普光明殿</name>，如來爲說等覺、妙覺法門。等覺者，
<lb ed="X" n="0302a10"/><lb ed="R088" n="0803a07"/>前十地以後十一地，入等覺位，受佛職，功與佛齊，覺
<lb ed="X" n="0302a11"/><lb ed="R088" n="0803a08"/>行圓滿故。妙覺者，妙明覺性，與佛無別，功齊佛果，無
<lb ed="X" n="0302a12"/><lb ed="R088" n="0803a09"/>二無別故。十地至十一地，無功用力，位至極果故<note place="inline">但此
<lb ed="X" n="0302a13"/><lb ed="R088" n="0803a10"/>會在八禪天說，經文未至</note>。</p>
<lb ed="X" n="0302a14"/><lb ed="R088" n="0803a11"/><p xml:id="pX09p0302a1401">八、三會<name role="" type="person">普光明殿</name>，普賢爲會主，說二千行門，因普慧
<lb ed="X" n="0302a15"/><lb ed="R088" n="0803a12"/>菩薩二百問，謂：何等爲菩薩摩訶薩依？何等爲奇特？
<lb ed="X" n="0302a16"/><lb ed="R088" n="0803a13"/>何等爲行？何等爲善知識？何等爲勤精進？何等爲心
<lb ed="X" n="0302a17"/><lb ed="R088" n="0803a14"/>得安隱？何等爲成就衆生？何等爲戒？何等爲自知受
<lb ed="X" n="0302a18"/><lb ed="R088" n="0803a15"/>記？何等爲入菩薩？何等爲入如來至？何等爲坐道場
<lb ed="X" n="0302a19"/><lb ed="R088" n="0803a16"/>時現奇特相？何故示降魔？何等爲成如來力？云何轉
<lb ed="X" n="0302a20"/><lb ed="R088" n="0803a17"/>法輪得白淨法？何故如來、應、正等覺示般涅槃？善哉！
<lb ed="X" n="0302a21"/><lb ed="R088" n="0803a18"/>佛子！如是等法，願爲演說，　總有二百問之法門。此
<lb ed="X" n="0302a22"/><lb ed="R088" n="0803b01"/>問頭尾二十問，略叙名目，如經自具。</p>
<lb ed="X" n="0302a23"/><lb ed="R088" n="0803b02"/><p xml:id="pX09p0302a2301">爾時，普賢菩薩吿普慧菩薩等諸菩薩摩訶薩：佛子！
<lb ed="X" n="0302a24"/><lb ed="R088" n="0803b03"/>菩薩摩訶薩有十種依、十種奇特、十種行、十種善知
<pb ed="X" xml:id="X09.0241.0302b" n="0302b"/>
<lb ed="X" n="0302b01"/><lb ed="R088" n="0803b04"/>識、十種勤精進、十種心得安隱、十種成就衆生、十種
<lb ed="X" n="0302b02"/><lb ed="R088" n="0803b05"/>戒、十種自知受記法、十種入諸菩薩。菩薩以此普入
<lb ed="X" n="0302b03"/><lb ed="R088" n="0803b06"/>三世如來<note place="inline">至</note>如來、應、正等覺觀十義故，示般涅槃。以
<lb ed="X" n="0302b04"/><lb ed="R088" n="0803b07"/>上經文各一類問，以十種答，總有二千答法門，故名
<lb ed="X" n="0302b05"/><lb ed="R088" n="0803b08"/>甁寫。二千酬後，當經自明。</p>
<lb ed="X" n="0302b06"/><lb ed="R088" n="0803b09"/><p xml:id="pX09p0302b0601">九、會逝多林如來善友爲會主說果法界入法界品。
<lb ed="X" n="0302b07"/><lb ed="R088" n="0803b10"/>如來善友者，文殊、普賢、彌勒，此三者是。<name role="" type="person">文殊師利</name>在
<lb ed="X" n="0302b08"/><lb ed="R088" n="0803b11"/>逝多林大寶莊嚴善住樓閣，辭佛南行，與十方無邊
<lb ed="X" n="0302b09"/><lb ed="R088" n="0803b12"/>刹海諸大菩薩、諸聲聞衆，同行南往，經歷人間，至福
<lb ed="X" n="0302b10"/><lb ed="R088" n="0803b13"/>城東，住莊嚴幢<name role="" type="person">娑羅林</name>中大塔廟處。<name role="" type="person">文殊師利</name>與同
<lb ed="X" n="0302b11"/><lb ed="R088" n="0803b14"/>來菩薩，說普照法界修多羅者根本智，明徹徧周。隨
<lb ed="X" n="0302b12"/><lb ed="R088" n="0803b15"/>根徧故，百萬億那由他不可說修多羅以爲眷屬，勸
<lb ed="X" n="0302b13"/><lb ed="R088" n="0803b16"/>諸菩薩發阿耨多羅三藐三菩提心。時福城東有五
<lb ed="X" n="0302b14"/><lb ed="R088" n="0803b17"/>百優婆塞，大智爲首；五百優婆夷，大慧爲首；五百童
<lb ed="X" n="0302b15"/><lb ed="R088" n="0803b18"/>子，善財爲首；五百童女，<anchor xml:id="nkr_note_add_0302b1501" n="0302b1501"/><anchor xml:id="beg0302b1501" n="0302b1501"/>普<anchor xml:id="end0302b1501"/>賢爲首。詣<name role="" type="person">文殊師利</name>所，修
<lb ed="X" n="0302b16"/><lb ed="R088" n="0804a01"/>敬<anchor xml:id="nkr_note_add_0302b1601" n="0302b1601"/><anchor xml:id="beg0302b1601" n="0302b1601"/>已<anchor xml:id="end0302b1601"/>畢，各坐一面。<name role="" type="person">文殊師利</name>觀察善財善根因緣，說
<lb ed="X" n="0302b17"/><lb ed="R088" n="0804a02"/>種種法要。善財聞<anchor xml:id="nkr_note_add_0302b1701" n="0302b1701"/><anchor xml:id="beg0302b1701" n="0302b1701"/>已<anchor xml:id="end0302b1701"/>，歡喜頂授。善財復問：先發阿耨
<lb ed="X" n="0302b18"/><lb ed="R088" n="0804a03"/>多羅三藐三菩提心，云何修菩薩道？云何行菩薩行？
<lb ed="X" n="0302b19"/><lb ed="R088" n="0804a04"/><name role="" type="person">文殊師利</name>命善財南行，往勝樂國妙峯山德雲比丘
<lb ed="X" n="0302b20"/><lb ed="R088" n="0804a05"/>所，當爲汝說。自此<anchor xml:id="nkr_note_add_0302b2001" n="0302b2001"/><anchor xml:id="beg0302b2001" n="0302b2001"/>已<anchor xml:id="end0302b2001"/>後，歷一百一十城五十三善知
<lb ed="X" n="0302b21"/><lb ed="R088" n="0804a06"/>識所，問道行法，各說法門，後當經自明。</p>
<lb ed="X" n="0302b22"/><lb ed="R088" n="0804a07"/><p xml:id="pX09p0302b2201">五十三善知識者，爲首善知識，<name role="" type="person">文殊師利</name>菩薩主根
<lb ed="X" n="0302b23"/><lb ed="R088" n="0804a08"/>本智。</p><p xml:id="pX09p0302b2303" cb:place="inline">第一善知識德雲比丘，主十住中初發心住所
<lb ed="X" n="0302b24"/><lb ed="R088" n="0804a09"/>得解脫法門，名：憶念一切諸佛境界智慧光明普見
<pb ed="X" xml:id="X09.0241.0302c" n="0302c"/>
<lb ed="X" n="0302c01"/><lb ed="R088" n="0804a10"/>法門。</p><p xml:id="pX09p0302c0103" cb:place="inline">第二善知識海門國，海雲比丘主治地住所
<lb ed="X" n="0302c02"/><lb ed="R088" n="0804a11"/>得解脫法門，名：普眼法門。</p><p xml:id="pX09p0302c0211" cb:place="inline">第三善知識，海岸聚落
<lb ed="X" n="0302c03"/><lb ed="R088" n="0804a12"/>善住比丘<anchor xml:id="nkr_note_orig_0302001" n="0302001"/>修行住所得解脫門，名普速疾供養諸佛
<lb ed="X" n="0302c04"/><lb ed="R088" n="0804a13"/>成就衆生無礙解脫門。</p><p xml:id="pX09p0302c0410" cb:place="inline">第四善知識，達里鼻茶國
<lb ed="X" n="0302c05"/><lb ed="R088" n="0804a14"/>彌伽長者主生貴住所得解脫門，名菩薩妙<anchor xml:id="nkr_note_orig_0302002" n="0302002"/>者陀羅
<lb ed="X" n="0302c06"/><lb ed="R088" n="0804a15"/>尼光明法門。</p><p xml:id="pX09p0302c0606" cb:place="inline">第五善知識住林城解脫長者主具
<lb ed="X" n="0302c07"/><lb ed="R088" n="0804a16"/>足方便住所得解脫門，名：如來無礙莊嚴解脫門。</p>
<lb ed="X" n="0302c08"/><lb ed="R088" n="0804a17"/><p xml:id="pX09p0302c0801">第六善知識，<name role="" type="person">閻浮提</name>畔海幢比丘主正心住所得解
<lb ed="X" n="0302c09"/><lb ed="R088" n="0804a18"/>脫法門，名十般若波羅蜜三昧光明法門。</p><p xml:id="pX09p0302c0917" cb:place="inline">第七善
<lb ed="X" n="0302c10"/><lb ed="R088" n="0804b01"/>知識海潮處休捨優婆夷主不退住所得解脫門，名：
<lb ed="X" n="0302c11"/><lb ed="R088" n="0804b02"/>一切解脫門。</p><p xml:id="pX09p0302c1106" cb:place="inline">第八善知識海潮處毗目瞿沙仙人
<lb ed="X" n="0302c12"/><lb ed="R088" n="0804b03"/>主童眞住所得解脫門，名：菩薩無勝幢解脫門。</p><p xml:id="pX09p0302c1219" cb:place="inline">第
<lb ed="X" n="0302c13"/><lb ed="R088" n="0804b04"/>九善知識！伊沙那聚落勝熱婆羅門主法王子住所
<lb ed="X" n="0302c14"/><lb ed="R088" n="0804b05"/>得解脫門，名：菩薩無盡輪解脫門。</p><p xml:id="pX09p0302c1414" cb:place="inline">第十善知識師
<lb ed="X" n="0302c15"/><lb ed="R088" n="0804b06"/>子奮迅城慈行童女主灌頂住所得解脫門，名：般若
<lb ed="X" n="0302c16"/><lb ed="R088" n="0804b07"/>波羅蜜普莊嚴門。</p><p xml:id="pX09p0302c1608" cb:place="inline">以上十善知識，主十住法門功
<lb ed="X" n="0302c17"/><lb ed="R088" n="0804b08"/>行法用，後當經自明。</p>
<lb ed="X" n="0302c18"/><lb ed="R088" n="0804b09"/><p xml:id="pX09p0302c1801">第二十行法門，十善知識。</p><p xml:id="pX09p0302c1811" cb:place="inline">第一善知識三目國善
<lb ed="X" n="0302c19"/><lb ed="R088" n="0804b10"/>見比丘主歡喜行所得法門，名：菩薩隨順燈解脫門。</p>
<lb ed="X" n="0302c20"/><lb ed="R088" n="0804b11"/><p xml:id="pX09p0302c2001">第二善知識，名：聞國自在童子主饒益行；所得法
<lb ed="X" n="0302c21"/><lb ed="R088" n="0804b12"/>門，名：一切功巧大神通智光明法門。</p><p xml:id="pX09p0302c2115" cb:place="inline">第三善知識
<lb ed="X" n="0302c22"/><lb ed="R088" n="0804b13"/>海住城具足優婆夷主無違逆行所得法門，名：無盡
<lb ed="X" n="0302c23"/><lb ed="R088" n="0804b14"/>福德藏解脫門。</p><p xml:id="pX09p0302c2307" cb:place="inline">第四善知識大興城明智居士主
<lb ed="X" n="0302c24"/><lb ed="R088" n="0804b15"/>無屈撓行所得法門，名隨意出生福德藏解脫門。</p>
<pb ed="X" xml:id="X09.0241.0303a" n="0303a"/>
<lb ed="X" n="0303a01"/><lb ed="R088" n="0804b16"/><p xml:id="pX09p0303a0101">第五善知識師子宮城寶髻長者主離癡亂行所得
<lb ed="X" n="0303a02"/><lb ed="R088" n="0804b17"/>法門，名：菩薩無盡福德寶藏解脫門。</p><p xml:id="pX09p0303a0215" cb:place="inline">第六、善知識！
<lb ed="X" n="0303a03"/><lb ed="R088" n="0804b18"/>藤根國普眼長者主善現行所得法門，名：令一切衆
<lb ed="X" n="0303a04"/><lb ed="R088" n="0805a01"/>生普見諸佛歡喜門。</p><p xml:id="pX09p0303a0409" cb:place="inline">第七善知識多羅幢城無厭
<lb ed="X" n="0303a05"/><lb ed="R088" n="0805a02"/>足王主無著行所得法門，名：如幻解脫門。</p><p xml:id="pX09p0303a0517" cb:place="inline">第八、妙
<lb ed="X" n="0303a06"/><lb ed="R088" n="0805a03"/>光城大光王善知識主難得行所得法門，名：菩薩大
<lb ed="X" n="0303a07"/><lb ed="R088" n="0805a04"/>慈爲首隨順世間三昧解脫門。</p><p xml:id="pX09p0303a0713" cb:place="inline">第九善知識安住
<lb ed="X" n="0303a08"/><lb ed="R088" n="0805a05"/>王都不動優婆夷主善法行所得法門，名：求一切法
<lb ed="X" n="0303a09"/><lb ed="R088" n="0805a06"/>無厭足三昧光明解脫門。</p><p xml:id="pX09p0303a0911" cb:place="inline">第十、善知識！都薩羅城
<lb ed="X" n="0303a10"/><lb ed="R088" n="0805a07"/>出家徧行外道主眞實行所得法門，名：至一切處菩
<lb ed="X" n="0303a11"/><lb ed="R088" n="0805a08"/>薩解脫門。</p><p xml:id="pX09p0303a1105" cb:place="inline">以上十善知識，主十行法門，行法功用，
<lb ed="X" n="0303a12"/><lb ed="R088" n="0805a09"/>後當經自明。</p>
<lb ed="X" n="0303a13"/><lb ed="R088" n="0805a10"/><p xml:id="pX09p0303a1301">第三十迴向法門。十善知識！</p><p xml:id="pX09p0303a1312" cb:place="inline">第一善知識廣大國
<lb ed="X" n="0303a14"/><lb ed="R088" n="0805a11"/>鬻香長者，主救護一切衆生離衆生相迴向所得法
<lb ed="X" n="0303a15"/><lb ed="R088" n="0805a12"/>門，名：調和香法解脫門。</p><p xml:id="pX09p0303a1510" cb:place="inline">第二善知識樓閣城婆施
<lb ed="X" n="0303a16"/><lb ed="R088" n="0805a13"/>羅船師主不壞迴向所得法門，名：大悲幢行解脫門。</p>
<lb ed="X" n="0303a17"/><lb ed="R088" n="0805a14"/><p xml:id="pX09p0303a1701">第三善知識可樂城無上勝長者主等一切佛迴
<lb ed="X" n="0303a18"/><lb ed="R088" n="0805a15"/>向所得法門，名：至一切處修菩薩淸淨法解脫門。</p>
<lb ed="X" n="0303a19"/><lb ed="R088" n="0805a16"/><p xml:id="pX09p0303a1901">第四善知識！迦陵林城師子頻申比丘尼主，至一切
<lb ed="X" n="0303a20"/><lb ed="R088" n="0805a17"/>處迴向所得法門，名：成就一切智解脫門。</p><p xml:id="pX09p0303a2017" cb:place="inline">第五善
<lb ed="X" n="0303a21"/><lb ed="R088" n="0805a18"/>知識險難國<name role="" type="person">婆須密</name>女主無盡功德藏迴向所得法
<lb ed="X" n="0303a22"/><lb ed="R088" n="0805b01"/>門，名：菩薩離貪欲際解脫門。</p><p xml:id="pX09p0303a2212" cb:place="inline">第六善知識善度城
<lb ed="X" n="0303a23"/><lb ed="R088" n="0805b02"/><g ref="#CB16014">鞞</g>瑟胝羅居士主，隨順堅固一切善根迴向所得法
<lb ed="X" n="0303a24"/><lb ed="R088" n="0805b03"/>門，名菩薩所有佛不涅槃解脫門。</p><p xml:id="pX09p0303a2414" cb:place="inline">第七、善知識！補
<pb ed="X" xml:id="X09.0241.0303b" n="0303b"/>
<lb ed="X" n="0303b01"/><lb ed="R088" n="0805b04"/>陀洛山觀世音菩薩主，隨順一切衆生迴向所得法
<lb ed="X" n="0303b02"/><lb ed="R088" n="0805b05"/>門，名：大悲行解脫門。</p><p xml:id="pX09p0303b0209" cb:place="inline">第八、善知識正趣菩薩主眞
<lb ed="X" n="0303b03"/><lb ed="R088" n="0805b06"/>如相迴向所得法門，名：菩薩普門速疾行解脫門。</p>
<lb ed="X" n="0303b04"/><lb ed="R088" n="0805b07"/><p xml:id="pX09p0303b0401">第九善知識墮羅鉢底城大天神主無縛無著解脫
<lb ed="X" n="0303b05"/><lb ed="R088" n="0805b08"/>迴向所得法門，名：雲網解脫門。</p><p xml:id="pX09p0303b0513" cb:place="inline">第十、善知識菩提
<lb ed="X" n="0303b06"/><lb ed="R088" n="0805b09"/>場安住神主等法界無量迴向所得法門，名：不可壞
<lb ed="X" n="0303b07"/><lb ed="R088" n="0805b10"/>智慧藏解脫門。</p><p xml:id="pX09p0303b0707" cb:place="inline">以上十善知識，主十迴向法門，行
<lb ed="X" n="0303b08"/><lb ed="R088" n="0805b11"/>法功用，後當經自明。</p>
<lb ed="X" n="0303b09"/><lb ed="R088" n="0805b12"/><p xml:id="pX09p0303b0901">第四十地法門，十善知識。</p><p xml:id="pX09p0303b0911" cb:place="inline">第一善知識，<name role="" type="person">迦毗羅</name>城
<lb ed="X" n="0303b10"/><lb ed="R088" n="0805b13"/>婆珊婆演底夜神主歡喜地，所得法門，名：破一切衆
<lb ed="X" n="0303b11"/><lb ed="R088" n="0805b14"/>生癡闇法光明解脫門。</p><p xml:id="pX09p0303b1110" cb:place="inline">第二善知識菩提場普得
<lb ed="X" n="0303b12"/><lb ed="R088" n="0805b15"/>淨光夜神主離垢地，所得法門，名：菩薩寂靜禪定樂
<lb ed="X" n="0303b13"/><lb ed="R088" n="0805b16"/>善遊步解脫門。</p><p xml:id="pX09p0303b1307" cb:place="inline">第三、善知識菩提場右邊喜<anchor xml:id="nkr_note_orig_0303001" n="0303001"/>自觀
<lb ed="X" n="0303b14"/><lb ed="R088" n="0805b17"/>察衆生夜神主發光地所得法門，名：普喜幢解脫門。</p>
<lb ed="X" n="0303b15"/><lb ed="R088" n="0805b18"/><p xml:id="pX09p0303b1501">第四、善知識衆會中普救衆生妙德夜神主<g ref="#CB08504">𦦨</g>慧
<lb ed="X" n="0303b16"/><lb ed="R088" n="0806a01"/>地所得解脫法門，名：菩薩普現一切世間調伏衆生
<lb ed="X" n="0303b17"/><lb ed="R088" n="0806a02"/>解脫門。</p><p xml:id="pX09p0303b1704" cb:place="inline">第五善知識！去此不遠，寂靜音海夜神主
<lb ed="X" n="0303b18"/><lb ed="R088" n="0806a03"/>難勝地，所得法門，名：念念出生廣大喜莊嚴解脫門。</p>
<lb ed="X" n="0303b19"/><lb ed="R088" n="0806a04"/><p xml:id="pX09p0303b1901">第六、善知識！如來會中守護一切城主夜神主現
<lb ed="X" n="0303b20"/><lb ed="R088" n="0806a05"/>前地所得法門，名：甚深自在妙音解脫門。</p><p xml:id="pX09p0303b2017" cb:place="inline">第七、善
<lb ed="X" n="0303b21"/><lb ed="R088" n="0806a06"/>知識佛會中開敷一切樹華夜神主遠行地所得法
<lb ed="X" n="0303b22"/><lb ed="R088" n="0806a07"/>門，名：菩薩出生廣大喜光明解脫門。</p><p xml:id="pX09p0303b2215" cb:place="inline">第八、善知識
<lb ed="X" n="0303b23"/><lb ed="R088" n="0806a08"/>道場中大願精進力救護一切衆生夜神主不動地
<lb ed="X" n="0303b24"/><lb ed="R088" n="0806a09"/>所得法門，名：敎化衆生令生善根解脫門。</p><p xml:id="pX09p0303b2417" cb:place="inline">第九、善
<pb ed="X" xml:id="X09.0241.0303c" n="0303c"/>
<lb ed="X" n="0303c01"/><lb ed="R088" n="0806a10"/>智識<name role="" type="person">閻浮提</name>嵐毗尼園、妙德园滿光夜神主善慧地
<lb ed="X" n="0303c02"/><lb ed="R088" n="0806a11"/>所得法門，名：菩薩於無量劫徧一切處示現受生自
<lb ed="X" n="0303c03"/><lb ed="R088" n="0806a12"/>在解脫門。</p><p xml:id="pX09p0303c0305" cb:place="inline">第十善知識，<name role="" type="person">迦毗羅</name>城瞿波女主法雲
<lb ed="X" n="0303c04"/><lb ed="R088" n="0806a13"/>地所得法門，名觀察菩薩三昧海解脫門。</p><p xml:id="pX09p0303c0417" cb:place="inline">以上十
<lb ed="X" n="0303c05"/><lb ed="R088" n="0806a14"/>善知識，主十地位行法功用，後當經自明。</p>
<lb ed="X" n="0303c06"/><lb ed="R088" n="0806a15"/><p xml:id="pX09p0303c0601">第五十一地法門，十善知識。</p><p xml:id="pX09p0303c0612" cb:place="inline">第一、此世界中摩耶
<lb ed="X" n="0303c07"/><lb ed="R088" n="0806a16"/>夫人主，從悲起智幻生成佛門；所得法門，名：菩薩大
<lb ed="X" n="0303c08"/><lb ed="R088" n="0806a17"/>願智幻解脫門。</p><p xml:id="pX09p0303c0807" cb:place="inline">第二善知識！<name role="" type="person">三十三天</name>正念天王
<lb ed="X" n="0303c09"/><lb ed="R088" n="0806a18"/>女，名：天主光主智悲自在正念諸法無失現前門；所
<lb ed="X" n="0303c10"/><lb ed="R088" n="0806b01"/>得法門，名：無礙念淸淨解脫門。</p><p xml:id="pX09p0303c1013" cb:place="inline">第三善知識，迦毗
<lb ed="X" n="0303c11"/><lb ed="R088" n="0806b02"/>羅城徧友童子師主徧滿十方世法師範門。</p><p xml:id="pX09p0303c1118" cb:place="inline">第四
<lb ed="X" n="0303c12"/><lb ed="R088" n="0806b03"/>善知識善知衆藝童子主徧周十方字智門，所得法
<lb ed="X" n="0303c13"/><lb ed="R088" n="0806b04"/>門名善知<anchor xml:id="nkr_note_orig_0303002" n="0303002"/>騐藝菩薩般若波羅密解脫門。</p><p xml:id="pX09p0303c1317" cb:place="inline">第五善
<lb ed="X" n="0303c14"/><lb ed="R088" n="0806b05"/>知識賢<anchor xml:id="nkr_note_orig_0303003" n="0303003"/>聖優婆夷，主世間一切正邪吉<g ref="#CB04846">㐫</g>諸方便<anchor xml:id="nkr_note_orig_0303004" n="0303004"/>拔
<lb ed="X" n="0303c15"/><lb ed="R088" n="0806b06"/>術師筮，博說一切總達利生門，所得法門名無依處
<lb ed="X" n="0303c16"/><lb ed="R088" n="0806b07"/>道場解脫門。</p><p xml:id="pX09p0303c1606" cb:place="inline">第六善知識！南方沃田城，<anchor xml:id="nkr_note_orig_0303005" n="0303005"/>以堅固解
<lb ed="X" n="0303c17"/><lb ed="R088" n="0806b08"/>脫長者主處世無著念淸淨解脫門；所得法門，名：無
<lb ed="X" n="0303c18"/><lb ed="R088" n="0806b09"/>著念淸淨莊嚴解脫門。</p><p xml:id="pX09p0303c1810" cb:place="inline">第七善知識沃田城妙月
<lb ed="X" n="0303c19"/><lb ed="R088" n="0806b10"/>長者主處世淨智光明門；所得法門，名：智光解脫門。</p>
<lb ed="X" n="0303c20"/><lb ed="R088" n="0806b11"/><p xml:id="pX09p0303c2001">第八善知識！南方出生城無勝軍長者主，無相法
<lb ed="X" n="0303c21"/><lb ed="R088" n="0806b12"/>中得無盡相門，所得法門名無盡相解脫門。</p><p xml:id="pX09p0303c2118" cb:place="inline">第九
<lb ed="X" n="0303c22"/><lb ed="R088" n="0806b13"/>善知識出生城南法聚落最寂靜婆羅門主誠願語
<lb ed="X" n="0303c23"/><lb ed="R088" n="0806b14"/>門；所得法門，名：誠願語解脫門。</p><p xml:id="pX09p0303c2313" cb:place="inline">第十善知識妙意
<lb ed="X" n="0303c24"/><lb ed="R088" n="0806b15"/>華門城德生童子、有德童女主，智悲圓滿處世幻住
<pb ed="X" xml:id="X09.0241.0304a" n="0304a"/>
<lb ed="X" n="0304a01"/><lb ed="R088" n="0806b16"/>門；所得法門，名：處世幻住解脫門。</p><p xml:id="pX09p0304a0114" cb:place="inline">此上十善知識，
<lb ed="X" n="0304a02"/><lb ed="R088" n="0806b17"/>各主一法門，行法功用，後當經自明。</p>
<lb ed="X" n="0304a03"/><lb ed="R088" n="0806b18"/><p xml:id="pX09p0304a0301">又<name role="" type="person">文殊師利</name>爲首善知識，主根本不動智門；普賢菩
<lb ed="X" n="0304a04"/><lb ed="R088" n="0807a01"/>薩，主悲願萬行門；彌勒菩薩，主圓滿佛果門。此三善
<lb ed="X" n="0304a05"/><lb ed="R088" n="0807a02"/>知識，及前五十位善知識，共爲五十三善知識。善財
<lb ed="X" n="0304a06"/><lb ed="R088" n="0807a03"/>童子，次第親近，得法圓滿。五十三位堦級法門，一一
<lb ed="X" n="0304a07"/><lb ed="R088" n="0807a04"/>親證，一生成佛。行法功用，後當經自明。</p>
<lb ed="X" n="0304a08"/><lb ed="R088" n="0807a05"/><p xml:id="pX09p0304a0801">又，初會菩提場中，佛放口光、眉間光，有佛刹微塵數，
<lb ed="X" n="0304a09"/><lb ed="R088" n="0807a06"/>一一復有佛刹微塵數光明以爲眷屬。其光悉具衆
<lb ed="X" n="0304a10"/><lb ed="R088" n="0807a07"/>妙寶色，普照十方，<anchor xml:id="nkr_note_orig_0304001" n="0304001"/>名：一億佛刹微塵數世界海。彼世
<lb ed="X" n="0304a11"/><lb ed="R088" n="0807a08"/>界海諸菩薩衆，於光明中，各得見此華藏莊嚴世界
<lb ed="X" n="0304a12"/><lb ed="R088" n="0807a09"/>海。以佛神力，其光於彼一切菩薩衆會之前而說頌
<lb ed="X" n="0304a13"/><lb ed="R088" n="0807a10"/>言：</p>
<lb ed="X" n="0304a14"/><lb ed="R088" n="0807a11"/><p xml:id="pX09p0304a1401">二、會<name role="" type="person">普光明殿</name>。佛放兩足輪光，有百億光明，照此三
<lb ed="X" n="0304a15"/><lb ed="R088" n="0807a12"/>千大千世界百億<name role="" type="person">閻浮提</name>、百億弗婆提、百億瞿耶尼、
<lb ed="X" n="0304a16"/><lb ed="R088" n="0807a13"/>百億<name role="" type="person">鬱單越</name>、百億大海、百億<name role="" type="person">輪圍山</name>、百億菩薩受生、
<lb ed="X" n="0304a17"/><lb ed="R088" n="0807a14"/>百億菩薩出家、百億如來成正覺、百億如來轉法輪、
<lb ed="X" n="0304a18"/><lb ed="R088" n="0807a15"/>百億如來入涅槃、百億<name role="" type="person">須彌山</name>王、百億四天王衆天、
<lb ed="X" n="0304a19"/><lb ed="R088" n="0807a16"/>百億<name role="" type="person">三十三天</name>、百億<name role="" type="person">夜摩天</name>、百億<name role="" type="person">兜率天</name>、百億化樂
<lb ed="X" n="0304a20"/><lb ed="R088" n="0807a17"/>天、百億<name role="" type="person">他化自在天</name>、百億梵衆天、百億光音天、百億
<lb ed="X" n="0304a21"/><lb ed="R088" n="0807a18"/>徧淨天、百億<name role="" type="person">廣果天</name>、百億色究竟天；其中所有，悉皆
<lb ed="X" n="0304a22"/><lb ed="R088" n="0807b01"/>明現。如此處，見佛世尊坐寶蓮華藏師子之座，十佛
<lb ed="X" n="0304a23"/><lb ed="R088" n="0807b02"/>刹微塵數菩薩所共圍遶；其百億<name role="" type="person">閻浮提</name>中，百億如
<lb ed="X" n="0304a24"/><lb ed="R088" n="0807b03"/>來亦如是坐。悉以佛神力故，十方各有一大菩薩，一
<pb ed="X" xml:id="X09.0241.0304b" n="0304b"/>
<lb ed="X" n="0304b01"/><lb ed="R088" n="0807b04"/>一各與十佛刹微塵數諸菩薩俱，來詣佛所，其名曰：
<lb ed="X" n="0304b02"/><lb ed="R088" n="0807b05"/><name role="" type="person">文殊師利</name>菩薩等。</p><p xml:id="pX09p0304b0208" cb:place="inline">爾時，光明過此世界，徧照東方十
<lb ed="X" n="0304b03"/><lb ed="R088" n="0807b06"/>佛國土；南、西、北方，四維、上、下，亦復如是。彼一一世界
<lb ed="X" n="0304b04"/><lb ed="R088" n="0807b07"/>中，皆有百億<name role="" type="person">閻浮提</name>，乃至百億色究竟天；其中所有，
<lb ed="X" n="0304b05"/><lb ed="R088" n="0807b08"/>悉皆明現。如此處，見佛世尊坐蓮華藏師子之座，十
<lb ed="X" n="0304b06"/><lb ed="R088" n="0807b09"/>佛刹微塵數菩薩所共圍遶；彼一一世界中，各有百
<lb ed="X" n="0304b07"/><lb ed="R088" n="0807b10"/>億<name role="" type="person">閻浮提</name>、百億如來，亦如是坐。悉以佛神力故，十方
<lb ed="X" n="0304b08"/><lb ed="R088" n="0807b11"/>各有一大菩薩，一一各與十佛刹微塵數諸菩薩俱，
<lb ed="X" n="0304b09"/><lb ed="R088" n="0807b12"/>來詣佛所。其大菩薩，謂：<name role="" type="person">文殊師利</name>等；所從來國，謂：金
<lb ed="X" n="0304b10"/><lb ed="R088" n="0807b13"/>色世界等；本所事佛，謂：不動智如來等。爾時，一切處
<lb ed="X" n="0304b11"/><lb ed="R088" n="0807b14"/><name role="" type="person">文殊師利</name>菩薩，各於佛所，同時發聲，說此頌言：</p><p xml:id="pX09p0304b1119" cb:place="inline">爾時，
<lb ed="X" n="0304b12"/><lb ed="R088" n="0807b15"/>光明過十世界，徧照東方百世界，南、西、北方，四維、上、
<lb ed="X" n="0304b13"/><lb ed="R088" n="0807b16"/>下，亦復如是。彼諸世界中，皆有百億<name role="" type="person">閻浮提</name>，乃至百
<lb ed="X" n="0304b14"/><lb ed="R088" n="0807b17"/>億色究竟天，其中所有，悉皆明現，乃至說此頌言，與
<lb ed="X" n="0304b15"/><lb ed="R088" n="0807b18"/>上來文，亦復如是。</p><p xml:id="pX09p0304b1508" cb:place="inline">爾時，光明過百世界，徧照東方千
<lb ed="X" n="0304b16"/><lb ed="R088" n="0808a01"/>世界，南、西、北方，四維、上、下，亦復如是。</p><p xml:id="pX09p0304b1615" cb:place="inline">爾時，光明過千
<lb ed="X" n="0304b17"/><lb ed="R088" n="0808a02"/>世界，徧照東方十千世界，南、西、北方，四維、上、下，亦復
<lb ed="X" n="0304b18"/><lb ed="R088" n="0808a03"/>如是。</p><p xml:id="pX09p0304b1803" cb:place="inline">爾時，光明過十千世界，徧照東方百千世界，南、
<lb ed="X" n="0304b19"/><lb ed="R088" n="0808a04"/>西、北方，四維、上、下，亦復如是。</p><p xml:id="pX09p0304b1912" cb:place="inline">爾時，光明過百千世界，
<lb ed="X" n="0304b20"/><lb ed="R088" n="0808a05"/>徧照東方百萬世界，南、西、北方，四維、上、下，亦復如是。</p>
<lb ed="X" n="0304b21"/><lb ed="R088" n="0808a06"/><p xml:id="pX09p0304b2101">爾時，光明過百萬世界，徧照東方一億世界，南、西、北
<lb ed="X" n="0304b22"/><lb ed="R088" n="0808a07"/>方，四維、上、下，亦復如是。</p><p xml:id="pX09p0304b2210" cb:place="inline">爾時，光明過一億世界，徧照
<lb ed="X" n="0304b23"/><lb ed="R088" n="0808a08"/>東方十億世界；南、西、北方，四維、上、下，亦復如是。﹂爾時，
<lb ed="X" n="0304b24"/><lb ed="R088" n="0808a09"/>光明過十億世界，徧照東方百億世界、千億世界、百
<pb ed="X" xml:id="X09.0241.0304c" n="0304c"/>
<lb ed="X" n="0304c01"/><lb ed="R088" n="0808a10"/>千億世界、那由他億世界、百那由他億世界、<anchor xml:id="nkr_note_orig_0304002" n="0304002"/>十那由
<lb ed="X" n="0304c02"/><lb ed="R088" n="0808a11"/>他億世界，如是無數無量、無邊無等、不可數、不可稱、
<lb ed="X" n="0304c03"/><lb ed="R088" n="0808a12"/>不可思、不可量、不可說，盡法界、虗空界所有世界；南、
<lb ed="X" n="0304c04"/><lb ed="R088" n="0808a13"/>西、北方，四維、上、下，亦復如是。彼一一世界中，皆有百
<lb ed="X" n="0304c05"/><lb ed="R088" n="0808a14"/>億<name role="" type="person">閻浮提</name>，乃至百億色究竟天，其中所有，悉皆明現。
<lb ed="X" n="0304c06"/><lb ed="R088" n="0808a15"/>彼一一<name role="" type="person">閻浮提</name>中，悉見如來坐蓮華藏師子之座，十
<lb ed="X" n="0304c07"/><lb ed="R088" n="0808a16"/>佛刹微塵數菩薩所共圍遶。悉以佛神力故，十方各
<lb ed="X" n="0304c08"/><lb ed="R088" n="0808a17"/>有一大菩薩，一一各與十佛刹微塵數諸菩薩俱，來
<lb ed="X" n="0304c09"/><lb ed="R088" n="0808a18"/>詣佛所。其大菩薩，謂：<name role="" type="person">文殊師利</name>等；所從來國，謂：金色
<lb ed="X" n="0304c10"/><lb ed="R088" n="0808b01"/>世界等；本所事佛，謂：不動智佛等。兩時，一切處文殊
<lb ed="X" n="0304c11"/><lb ed="R088" n="0808b02"/>師利菩薩，各於佛所，同時發聲，說此頌言：﹂此上十段
<lb ed="X" n="0304c12"/><lb ed="R088" n="0808b03"/>文中，表佛光明所過世界。所照世界，卽是光明覺品
<lb ed="X" n="0304c13"/><lb ed="R088" n="0808b04"/>中<name role="" type="person">普光明殿</name>所放光明，徧照法界、虗空界，無有窮盡，
<lb ed="X" n="0304c14"/><lb ed="R088" n="0808b05"/>如經自具。</p>
<lb ed="X" n="0304c15"/><lb ed="R088" n="0808b06"/><p xml:id="pX09p0304c1501">三會<name role="" type="person">忉利天</name>宮，佛放兩足指光，有百千億妙色光明，
<lb ed="X" n="0304c16"/><lb ed="R088" n="0808b07"/>普照十方一切世界，須彌頂上<name role="" type="person">帝釋宮</name>中，佛及大衆
<lb ed="X" n="0304c17"/><lb ed="R088" n="0808b08"/>靡不皆現。</p>
<lb ed="X" n="0304c18"/><lb ed="R088" n="0808b09"/><p xml:id="pX09p0304c1801">四會<name role="" type="person">夜摩天</name>宮，佛放兩足輪光，有百千億妙色光明，
<lb ed="X" n="0304c19"/><lb ed="R088" n="0808b10"/>普照十方一切世界；夜摩宮中，佛及大衆靡不皆現。﹂
<lb ed="X" n="0304c20"/><lb ed="R088" n="0808b11"/>五會<name role="" type="person">兜率天</name>宮，佛放兩膝輪光，有百千億那由他不
<lb ed="X" n="0304c21"/><lb ed="R088" n="0808b12"/>思議大光明，一一光明皆有不思議色、不思議光，照
<lb ed="X" n="0304c22"/><lb ed="R088" n="0808b13"/>不思議無邊法界；以佛神力出大妙音，其音演暢百
<lb ed="X" n="0304c23"/><lb ed="R088" n="0808b14"/>千億那由他不思議讚頌，超諸世間所有言辭，出世
<lb ed="X" n="0304c24"/><lb ed="R088" n="0808b15"/>善根之所成就。</p>
<pb ed="X" xml:id="X09.0241.0305a" n="0305a"/>
<lb ed="X" n="0305a01"/><lb ed="R088" n="0808b16"/><p xml:id="pX09p0305a0101">六會<name role="" type="person">他化天</name>宮，佛放眉間毫相光，名菩薩力<g ref="#CB08504">𦦨</g>明，有
<lb ed="X" n="0305a02"/><lb ed="R088" n="0808b17"/>百千阿僧祇光明以爲眷屬，普照十方一切世界靡
<lb ed="X" n="0305a03"/><lb ed="R088" n="0808b18"/>不周徧，三惡道苦皆得休息；又照一切如來衆會，顯
<lb ed="X" n="0305a04"/><lb ed="R088" n="0809a01"/>現諸佛不思議力；又照十方一切世界一切諸佛所
<lb ed="X" n="0305a05"/><lb ed="R088" n="0809a02"/>加說法菩薩之身，作是事<anchor xml:id="nkr_note_add_0305a0501" n="0305a0501"/><anchor xml:id="beg0305a0501" n="0305a0501"/>已<anchor xml:id="end0305a0501"/>，於上虗空中成大光明
<lb ed="X" n="0305a06"/><lb ed="R088" n="0809a03"/>雲網臺而住。十方諸佛悉亦如是，從眉間出淸淨光
<lb ed="X" n="0305a07"/><lb ed="R088" n="0809a04"/>明，其光名號、眷屬、作業悉同於此；又亦照此娑婆世
<lb ed="X" n="0305a08"/><lb ed="R088" n="0809a05"/>界佛及大衆，並<name role="" type="person">金剛藏菩薩</name>身師子座<anchor xml:id="nkr_note_add_0305a0801" n="0305a0801"/><anchor xml:id="beg0305a0801" n="0305a0801"/>已<anchor xml:id="end0305a0801"/>，於上虗空
<lb ed="X" n="0305a09"/><lb ed="R088" n="0809a06"/>中成大光明雲網臺。時，光臺中以諸佛威神力故，而
<lb ed="X" n="0305a10"/><lb ed="R088" n="0809a07"/>說頌言：</p>
<lb ed="X" n="0305a11"/><lb ed="R088" n="0809a08"/><p xml:id="pX09p0305a1101">七會<name role="" type="person">普光明殿</name>，佛放眉間白毫相光，有大光明，名：如
<lb ed="X" n="0305a12"/><lb ed="R088" n="0809a09"/>來出現，無量百千億那由他阿僧祇光明以爲眷屬。
<lb ed="X" n="0305a13"/><lb ed="R088" n="0809a10"/>其光普照十方盡虗空徧法界一切世界，右遶十帀，
<lb ed="X" n="0305a14"/><lb ed="R088" n="0809a11"/>顯現如來無量自在，覺悟無量諸菩薩衆，震動一切
<lb ed="X" n="0305a15"/><lb ed="R088" n="0809a12"/>十方世界，除滅一切諸惡道苦，暎蔽一切諸魔宮殿，
<lb ed="X" n="0305a16"/><lb ed="R088" n="0809a13"/>顯示一切諸佛如來坐菩提座成等正覺。又口中放
<lb ed="X" n="0305a17"/><lb ed="R088" n="0809a14"/>大光明，名：無礙無畏，百千億阿僧祗光明以爲眷屬，
<lb ed="X" n="0305a18"/><lb ed="R088" n="0809a15"/>普照十方盡虗空徧法界一切世界，右遶十帀，<anchor xml:id="nkr_note_orig_0305001" n="0305001"/>顯現
<lb ed="X" n="0305a19"/><lb ed="R088" n="0809a16"/>十方盡虗空徧法界一切世界，右遶十帀，顯現如來
<lb ed="X" n="0305a20"/><lb ed="R088" n="0809a17"/>種種自在，開悟無量諸衆生等，震動一切十方世界，
<lb ed="X" n="0305a21"/><lb ed="R088" n="0809a18"/>除滅一切諸惡道苦，乃至衆會道場。作是事<anchor xml:id="nkr_note_add_0305a2101" n="0305a2101"/><anchor xml:id="beg0305a2101" n="0305a2101"/>已<anchor xml:id="end0305a2101"/>，而來
<lb ed="X" n="0305a22"/><lb ed="R088" n="0809b01"/>右遶菩薩衆會，入普賢菩薩口。其光入<anchor xml:id="nkr_note_add_0305a2201" n="0305a2201"/><anchor xml:id="beg0305a2201" n="0305a2201"/>已<anchor xml:id="end0305a2201"/>，普賢菩薩
<lb ed="X" n="0305a23"/><lb ed="R088" n="0809b02"/>身及師子座，過於本時及諸菩薩身座百倍。</p>
<lb ed="X" n="0305a24"/><lb ed="R088" n="0809b03"/><p xml:id="pX09p0305a2401">八會俱在<name role="" type="person">普光明殿</name>，不復重放光明。</p>
<pb ed="X" xml:id="X09.0241.0305b" n="0305b"/>
<lb ed="X" n="0305b01"/><lb ed="R088" n="0809b04"/><p xml:id="pX09p0305b0101">九會，逝多林佛放眉間白毫相大光明，名：普照三世
<lb ed="X" n="0305b02"/><lb ed="R088" n="0809b05"/>法界門，以不可說佛刹微塵數光明而爲眷屬，普照
<lb ed="X" n="0305b03"/><lb ed="R088" n="0809b06"/>十方一切世界海諸佛國土。時，逝多林菩薩大衆，悉
<lb ed="X" n="0305b04"/><lb ed="R088" n="0809b07"/>見一切盡法界、虗空界一切佛刹，一一微塵中各有
<lb ed="X" n="0305b05"/><lb ed="R088" n="0809b08"/>一切佛刹微塵數諸佛國土，種種名、種種色、種種淸
<lb ed="X" n="0305b06"/><lb ed="R088" n="0809b09"/>淨、種種莊嚴，各各不同，悉皆明現。</p><p xml:id="pX09p0305b0614" cb:place="inline">此上七處九會，
<lb ed="X" n="0305b07"/><lb ed="R088" n="0809b10"/>佛放光明，種種名相，具如經說以竟。</p>
<lb ed="X" n="0305b08"/><lb ed="R088" n="0809b11"/><p xml:id="pX09p0305b0801">又初會菩提場所叙當會之衆，普賢菩薩及十普菩
<lb ed="X" n="0305b09"/><lb ed="R088" n="0809b12"/>薩爲一類衆，二海月光大明菩薩等十佛刹微塵數
<lb ed="X" n="0305b10"/><lb ed="R088" n="0809b13"/>菩薩爲一類衆，又華髻莊嚴身衆神至主地神共六
<lb ed="X" n="0305b11"/><lb ed="R088" n="0809b14"/>類神，各領一佛刹微塵數衆，又主藥神至主林神共
<lb ed="X" n="0305b12"/><lb ed="R088" n="0809b15"/>十三類神，各領無量無邊無數之衆，又八部八類衆，
<lb ed="X" n="0305b13"/><lb ed="R088" n="0809b16"/>日天子、月天子二類共爲十類衆，各領無量無邊無
<lb ed="X" n="0305b14"/><lb ed="R088" n="0809b17"/>數之衆，又十重天王爲十類衆，各領無量無邊無數
<lb ed="X" n="0305b15"/><lb ed="R088" n="0809b18"/>之衆，又菩提樹內流光衆，又宮殿樓閣內衆，又菩薩
<lb ed="X" n="0305b16"/><lb ed="R088" n="0810a01"/>身毛孔內光中衆，又如來寶座內光中衆，又佛眉間
<lb ed="X" n="0305b17"/><lb ed="R088" n="0810a02"/>白毫光中衆，以上五類衆各領無量無邊無數之衆，
<lb ed="X" n="0305b18"/><lb ed="R088" n="0810a03"/>又從普賢菩薩起至佛眉間白毫光中衆止，總共四
<lb ed="X" n="0305b19"/><lb ed="R088" n="0810a04"/>十六類菩薩神天等衆，俱在菩提場當會中，衆數無
<lb ed="X" n="0305b20"/><lb ed="R088" n="0810a05"/>盡極。</p>
<lb ed="X" n="0305b21"/><lb ed="R088" n="0810a06"/><p xml:id="pX09p0305b2101">二會<name role="" type="person">普光明殿</name>，如來放光，集十方衆：金色世界文殊
<lb ed="X" n="0305b22"/><lb ed="R088" n="0810a07"/>師利菩薩、妙色世界覺首菩薩、蓮華色世界財首菩
<lb ed="X" n="0305b23"/><lb ed="R088" n="0810a08"/>薩、薝蔔華色世界寶首菩薩、優鉢羅華色世界功德
<lb ed="X" n="0305b24"/><lb ed="R088" n="0810a09"/>首菩薩、金色世界目首菩薩、寶色世界精進首菩薩、
<pb ed="X" xml:id="X09.0241.0305c" n="0305c"/>
<lb ed="X" n="0305c01"/><lb ed="R088" n="0810a10"/>金剛色世界法首菩薩、玻瓈色世界智首菩薩、平等
<lb ed="X" n="0305c02"/><lb ed="R088" n="0810a11"/>色世界賢首菩薩。此十世界，此十菩薩，一一各領佛
<lb ed="X" n="0305c03"/><lb ed="R088" n="0810a12"/>刹微塵數諸菩薩，來詣佛所；十方共有十佛刹微塵
<lb ed="X" n="0305c04"/><lb ed="R088" n="0810a13"/>數諸菩薩衆，來集於會。<name role="" type="person">文殊師利</name>菩薩爲首，表十信
<lb ed="X" n="0305c05"/><lb ed="R088" n="0810a14"/>法門。</p>
<lb ed="X" n="0305c06"/><lb ed="R088" n="0810a15"/><p xml:id="pX09p0305c0601">三會須彌頂上<name role="" type="person">帝釋天</name>宮，如來放光，集十方衆。十方
<lb ed="X" n="0305c07"/><lb ed="R088" n="0810a16"/>各有一大菩薩，所謂：因陀羅華世界法慧菩薩、波頭
<lb ed="X" n="0305c08"/><lb ed="R088" n="0810a17"/>摩華世界一切慧菩薩、寶華世界勝慧菩薩、優鉢羅
<lb ed="X" n="0305c09"/><lb ed="R088" n="0810a18"/>華世界功德慧菩薩、金剛華世界精進慧菩薩、妙香
<lb ed="X" n="0305c10"/><lb ed="R088" n="0810b01"/>華世界善慧菩薩、悅意華世界智慧菩薩、阿盧那華
<lb ed="X" n="0305c11"/><lb ed="R088" n="0810b02"/>世界眞實慧菩薩、<name role="" type="person">那羅陀</name>華世界無上慧菩薩、虗空
<lb ed="X" n="0305c12"/><lb ed="R088" n="0810b03"/>華世界堅固慧菩薩。如是十方十世界十菩薩，一一
<lb ed="X" n="0305c13"/><lb ed="R088" n="0810b04"/>各領佛刹微塵數菩薩，皆從百佛刹微塵數世界國
<lb ed="X" n="0305c14"/><lb ed="R088" n="0810b05"/>土外而來集會。十方共有十佛刹微塵數衆，法慧菩
<lb ed="X" n="0305c15"/><lb ed="R088" n="0810b06"/>薩爲首，表十住法門。</p>
<lb ed="X" n="0305c16"/><lb ed="R088" n="0810b07"/><p xml:id="pX09p0305c1601">四會<name role="" type="person">夜摩天</name>宮，如來放光，集十方衆。十方各有一大
<lb ed="X" n="0305c17"/><lb ed="R088" n="0810b08"/>菩薩，所謂：親慧世界功德林菩薩、幢慧世界慧林菩
<lb ed="X" n="0305c18"/><lb ed="R088" n="0810b09"/>薩、寶慧世界勝林菩薩、勝慧世界無畏林菩薩、燈慧
<lb ed="X" n="0305c19"/><lb ed="R088" n="0810b10"/>世界慚愧林菩薩、金剛慧世界精進林菩薩、安樂慧
<lb ed="X" n="0305c20"/><lb ed="R088" n="0810b11"/>世界力林菩薩、日慧世界行林菩薩、淨慧世界覺林
<lb ed="X" n="0305c21"/><lb ed="R088" n="0810b12"/>菩薩、梵慧世界智林菩薩。如是十方十世界十菩薩，
<lb ed="X" n="0305c22"/><lb ed="R088" n="0810b13"/>一一各領佛刹微塵數菩薩，皆從十萬佛刹微塵數
<lb ed="X" n="0305c23"/><lb ed="R088" n="0810b14"/>國土外而來集會。十方共有十佛刹微塵數諸菩薩
<lb ed="X" n="0305c24"/><lb ed="R088" n="0810b15"/>衆，功德林菩薩爲首，表十行法門。</p>
<pb ed="X" xml:id="X09.0241.0306a" n="0306a"/>
<lb ed="X" n="0306a01"/><lb ed="R088" n="0810b16"/><p xml:id="pX09p0306a0101">五會<name role="" type="person">兜率天</name>宮如來，放大光明，集十方衆。十方各有
<lb ed="X" n="0306a02"/><lb ed="R088" n="0810b17"/>一大菩薩，所謂：妙寶世界金剛幢菩薩、妙樂世界堅
<lb ed="X" n="0306a03"/><lb ed="R088" n="0810b18"/>固幢菩薩、妙銀世界勇猛幢菩薩、妙金世界光明幢
<lb ed="X" n="0306a04"/><lb ed="R088" n="0811a01"/>菩薩、妙摩尼世界智幢菩薩、妙金剛世界寶幢菩薩、
<lb ed="X" n="0306a05"/><lb ed="R088" n="0811a02"/>妙波頭摩世界精進幢菩薩、妙優鉢羅世界離垢幢
<lb ed="X" n="0306a06"/><lb ed="R088" n="0811a03"/>菩薩、妙栴檀世界星宿幢菩薩、妙香世界法幢菩薩。
<lb ed="X" n="0306a07"/><lb ed="R088" n="0811a04"/>如是十方十世界十菩薩，一一各領萬佛刹微塵數
<lb ed="X" n="0306a08"/><lb ed="R088" n="0811a05"/>諸菩薩俱，皆從萬佛刹微塵數國土外而來集會。十
<lb ed="X" n="0306a09"/><lb ed="R088" n="0811a06"/>方共有十萬佛刹微塵數諸菩薩衆，金剛幢菩薩爲
<lb ed="X" n="0306a10"/><lb ed="R088" n="0811a07"/>首，表十迴向法門。</p>
<lb ed="X" n="0306a11"/><lb ed="R088" n="0811a08"/><p xml:id="pX09p0306a1101">六會<name role="" type="person">他化天</name>宮，如來放光集衆，十方菩薩，金剛藏菩
<lb ed="X" n="0306a12"/><lb ed="R088" n="0811a09"/>薩而爲上首。寶藏菩薩、蓮華藏菩薩、<name role="" type="person">德藏菩薩</name>、蓮華
<lb ed="X" n="0306a13"/><lb ed="R088" n="0811a10"/><name role="" type="person">德藏菩薩</name>、日藏菩薩、蘇利耶藏菩薩、無垢月藏菩薩、
<lb ed="X" n="0306a14"/><lb ed="R088" n="0811a11"/>於一切國土普現莊嚴藏菩薩、毗盧遮那智藏菩薩，
<lb ed="X" n="0306a15"/><lb ed="R088" n="0811a12"/>如是等與十方世界法界虗空<anchor xml:id="nkr_note_orig_0306001" n="0306001"/>思一一世界中諸大
<lb ed="X" n="0306a16"/><lb ed="R088" n="0811a13"/>菩薩而來集會。<name role="" type="person">金剛藏菩薩</name>而爲上首，表十地法門。﹂
<lb ed="X" n="0306a17"/><lb ed="R088" n="0811a14"/>七會菩提場<name role="" type="person">普光明殿</name>，佛放眉間白毫相光，普照十
<lb ed="X" n="0306a18"/><lb ed="R088" n="0811a15"/>方盡虗空徧法界一切世界，右遶十帀，顯現如來無
<lb ed="X" n="0306a19"/><lb ed="R088" n="0811a16"/>量自在，覺悟無數諸菩薩衆，震動一切十方世界，除
<lb ed="X" n="0306a20"/><lb ed="R088" n="0811a17"/>滅一切諸惡道苦，暎蔽一切諸魔宮殿，顯示一切諸
<lb ed="X" n="0306a21"/><lb ed="R088" n="0811a18"/>佛如來坐菩提座成等正覺及以一切衆會道場。爾
<lb ed="X" n="0306a22"/><lb ed="R088" n="0811b01"/>時，世尊令普賢菩薩表十定品卽是十大三昧、十通
<lb ed="X" n="0306a23"/><lb ed="R088" n="0811b02"/>品卽是十種神通、十忍品卽是十種忍智、佛自說阿
<lb ed="X" n="0306a24"/><lb ed="R088" n="0811b03"/>僧祇品，心王菩薩表佛壽量品、菩薩住處品、佛說諸
<pb ed="X" xml:id="X09.0241.0306b" n="0306b"/>
<lb ed="X" n="0306b01"/><lb ed="R088" n="0811b04"/>佛世尊佛不思議品，又普賢菩薩表佛十身相海品、
<lb ed="X" n="0306b02"/><lb ed="R088" n="0811b05"/>隨好光明品、普賢行品、如來出現品。此會不集十方
<lb ed="X" n="0306b03"/><lb ed="R088" n="0811b06"/>之衆，就菩提場<name role="" type="person">普光明殿</name>兩會之衆。</p>
<lb ed="X" n="0306b04"/><lb ed="R088" n="0811b07"/><p xml:id="pX09p0306b0401">八會菩提場中<name role="" type="person">普光明殿</name>。爾時，世尊與不可說百千
<lb ed="X" n="0306b05"/><lb ed="R088" n="0811b08"/>億那由他佛刹微塵數諸菩薩摩訶薩俱，皆一生當
<lb ed="X" n="0306b06"/><lb ed="R088" n="0811b09"/>得阿耨多羅三藐三菩提，各從他方種種國土而共
<lb ed="X" n="0306b07"/><lb ed="R088" n="0811b10"/>來集。因普慧菩薩二百問：何等爲菩薩摩訶薩依？何
<lb ed="X" n="0306b08"/><lb ed="R088" n="0811b11"/>等爲奇特想？何等爲行？何等爲善知識？如是等二百
<lb ed="X" n="0306b09"/><lb ed="R088" n="0811b12"/>問之法門，普賢菩薩一一各以十種答，以二千答，答
<lb ed="X" n="0306b10"/><lb ed="R088" n="0811b13"/>普慧菩薩。諸菩薩總有二千答之法門，名爲：甁。寫二
<lb ed="X" n="0306b11"/><lb ed="R088" n="0811b14"/>千酬故，說離世間品，如經自具。</p>
<lb ed="X" n="0306b12"/><lb ed="R088" n="0811b15"/><p xml:id="pX09p0306b1201">九會逝多林佛，放眉間白毫相光，集十方衆，一方有
<lb ed="X" n="0306b13"/><lb ed="R088" n="0811b16"/>不可說佛刹微塵數諸菩薩衆而來集會，如是十方
<lb ed="X" n="0306b14"/><lb ed="R088" n="0811b17"/>有十不可說佛刹微塵數諸菩薩俱來集於會，如是
<lb ed="X" n="0306b15"/><lb ed="R088" n="0811b18"/>七處九會菩薩神天，各各其類，數無盡極。此會入法
<lb ed="X" n="0306b16"/><lb ed="R088" n="0812a01"/>界品，<name role="" type="person">文殊師利</name>菩薩表如來果德法門，命善財童子
<lb ed="X" n="0306b17"/><lb ed="R088" n="0812a02"/>經歷人間一百一十城，親近五十三大善知識，各說
<lb ed="X" n="0306b18"/><lb ed="R088" n="0812a03"/>法門，亦令善財童子一一證過五十三位等地，一生
<lb ed="X" n="0306b19"/><lb ed="R088" n="0812a04"/>成佛功行願力，一一親證，以爲後世大心衆生修行
<lb ed="X" n="0306b20"/><lb ed="R088" n="0812a05"/>式樣。所以善財童子白諸善知識，我以先發阿耨多
<lb ed="X" n="0306b21"/><lb ed="R088" n="0812a06"/>羅三藐三菩提心，而未知菩薩云何學菩薩行，修菩
<lb ed="X" n="0306b22"/><lb ed="R088" n="0812a07"/>薩道，所以首親近<name role="" type="person">文殊師利</name>菩薩，主根本智，於十信
<lb ed="X" n="0306b23"/><lb ed="R088" n="0812a08"/>心法門，皆從根本智起，四十種加行之位，由十住、十
<lb ed="X" n="0306b24"/><lb ed="R088" n="0812a09"/>行、十迴向、十地，此四種位中功行願力，一一履過，至
<pb ed="X" xml:id="X09.0241.0306c" n="0306c"/>
<lb ed="X" n="0306c01"/><lb ed="R088" n="0812a10"/>十一地等覺位，以十大法門無功用力，功圓果滿，成
<lb ed="X" n="0306c02"/><lb ed="R088" n="0812a11"/>等正覺。</p>
<lb ed="X" n="0306c03"/><lb ed="R088" n="0812a12"/><p xml:id="pX09p0306c0301">又，初會菩提場中，普賢菩薩承佛神力入于三昧。此
<lb ed="X" n="0306c04"/><lb ed="R088" n="0812a13"/>三昧名：一切諸佛毗盧遮那如來藏身，普入一切佛
<lb ed="X" n="0306c05"/><lb ed="R088" n="0812a14"/>平等性故；能於法界示衆影像，廣大無礙同於虗空，
<lb ed="X" n="0306c06"/><lb ed="R088" n="0812a15"/>法界海漩靡不隨入，出生一切諸三昧法，普能包納
<lb ed="X" n="0306c07"/><lb ed="R088" n="0812a16"/>十方法界，三世諸佛智光明海皆從此生，十方所有
<lb ed="X" n="0306c08"/><lb ed="R088" n="0812a17"/>諸安立海悉能示現，含藏一切佛力解脫、諸菩薩智，
<lb ed="X" n="0306c09"/><lb ed="R088" n="0812a18"/>能令一切國土微塵普能容受無邊法界，成就一切
<lb ed="X" n="0306c10"/><lb ed="R088" n="0812b01"/>佛功德海，顯示如來諸大願海，一切諸佛所有法輪
<lb ed="X" n="0306c11"/><lb ed="R088" n="0812b02"/>流通護持使無斷絕。如此世界中，普賢菩薩於世尊
<lb ed="X" n="0306c12"/><lb ed="R088" n="0812b03"/>前入此三昧；如是，盡法界、虗空界，十方三世微細無
<lb ed="X" n="0306c13"/><lb ed="R088" n="0812b04"/>礙廣大光明，佛眼所見、佛力能到、佛身所現一切國
<lb ed="X" n="0306c14"/><lb ed="R088" n="0812b05"/>土，及此國土所有微塵，一一塵中有世界海微塵數
<lb ed="X" n="0306c15"/><lb ed="R088" n="0812b06"/>佛刹，一一刹中有世界海微塵數諸佛，一一佛前有
<lb ed="X" n="0306c16"/><lb ed="R088" n="0812b07"/>世界海微塵數普賢菩薩，皆亦入此一切諸佛毗盧
<lb ed="X" n="0306c17"/><lb ed="R088" n="0812b08"/>遮那如來藏身三昧。爾時，一一普賢菩薩，皆有十方
<lb ed="X" n="0306c18"/><lb ed="R088" n="0812b09"/>一切諸佛而現其前。彼諸如來同聲讚言：善哉！善哉！
<lb ed="X" n="0306c19"/><lb ed="R088" n="0812b10"/>善男子！汝能入此一切諸佛毗盧遮那如來藏身菩
<lb ed="X" n="0306c20"/><lb ed="R088" n="0812b11"/>薩三昧。佛子！此是十方一切諸佛共加於汝，以毗盧
<lb ed="X" n="0306c21"/><lb ed="R088" n="0812b12"/>遮那如來本願力故，亦以汝修一切諸佛行願力故，
<lb ed="X" n="0306c22"/><lb ed="R088" n="0812b13"/>而能入此三昧，令汝說法轉大法輪故。</p>
<lb ed="X" n="0306c23"/><lb ed="R088" n="0812b14"/><p xml:id="pX09p0306c2301">又二會，<name role="" type="person">文殊師利</name>菩薩說十信法門，此會不入定。</p>
<lb ed="X" n="0306c24"/><lb ed="R088" n="0812b15"/><p xml:id="pX09p0306c2401">又三會<name role="" type="person">須彌山</name>頂<name role="" type="person">忉利天</name>宮說十住法門。法慧菩薩
<pb ed="X" xml:id="X09.0241.0307a" n="0307a"/>
<lb ed="X" n="0307a01"/><lb ed="R088" n="0812b16"/>承佛威力，入菩薩無量方便三昧。以三昧力，十方各
<lb ed="X" n="0307a02"/><lb ed="R088" n="0812b17"/>千佛刹微塵數世界之外有千佛，<anchor xml:id="nkr_note_orig_0307001" n="0307001"/>佛刹微塵數諸佛
<lb ed="X" n="0307a03"/><lb ed="R088" n="0812b18"/>皆同一號，名曰：法慧，普現其前，吿法慧菩薩言：善哉！
<lb ed="X" n="0307a04"/><lb ed="R088" n="0813a01"/>善哉！善男子！汝能入是菩薩無量方便三昧。善男子！
<lb ed="X" n="0307a05"/><lb ed="R088" n="0813a02"/>十方各千佛刹微塵數諸佛悉以神力共加於汝，又
<lb ed="X" n="0307a06"/><lb ed="R088" n="0813a03"/>是毗盧遮那如來往昔願力、威神之力及汝所修善
<lb ed="X" n="0307a07"/><lb ed="R088" n="0813a04"/>根力故，入此三昧，令汝說法；爲增長佛智故，深入法
<lb ed="X" n="0307a08"/><lb ed="R088" n="0813a05"/>界故，又與十種智。何以故？此三昧力，法如是故。是時，
<lb ed="X" n="0307a09"/><lb ed="R088" n="0813a06"/>諸佛各伸右手摩法慧<name role="" type="person">菩薩頂</name>。法慧菩薩卽從定起，
<lb ed="X" n="0307a10"/><lb ed="R088" n="0813a07"/>吿諸菩薩言：佛子！菩薩住處廣大，與法界等。是時，法
<lb ed="X" n="0307a11"/><lb ed="R088" n="0813a08"/>慧菩薩卽說十住法門，如經自具。</p>
<lb ed="X" n="0307a12"/><lb ed="R088" n="0813a09"/><p xml:id="pX09p0307a1201">又四會<name role="" type="person">夜摩天</name>宮說十行法門，功德林菩薩承佛神
<lb ed="X" n="0307a13"/><lb ed="R088" n="0813a10"/>力，入菩薩善思惟三昧。入是三昧<anchor xml:id="nkr_note_add_0307a1301" n="0307a1301"/><anchor xml:id="beg0307a1301" n="0307a1301"/>已<anchor xml:id="end0307a1301"/>，十方各過萬佛
<lb ed="X" n="0307a14"/><lb ed="R088" n="0813a11"/>刹微塵數世界外，有萬佛刹微塵數諸佛，皆號：功德
<lb ed="X" n="0307a15"/><lb ed="R088" n="0813a12"/>林，而現其前，吿功德林菩薩言：善哉！佛子！乃能入此
<lb ed="X" n="0307a16"/><lb ed="R088" n="0813a13"/>善思惟三昧。善男子！此是十方各萬佛刹微塵數同
<lb ed="X" n="0307a17"/><lb ed="R088" n="0813a14"/>名：諸佛共加於汝，亦是毗盧遮那如來往昔願力、威
<lb ed="X" n="0307a18"/><lb ed="R088" n="0813a15"/>神之力及諸菩薩衆善根力，令汝入是三昧而演說
<lb ed="X" n="0307a19"/><lb ed="R088" n="0813a16"/>法，爲增長佛智故，深入法界故，又與十種智。何以故？
<lb ed="X" n="0307a20"/><lb ed="R088" n="0813a17"/>此三昧力，法如是故。爾時，諸佛各伸右手摩功德林
<lb ed="X" n="0307a21"/><lb ed="R088" n="0813a18"/><name role="" type="person">菩薩頂</name>。時，功德林菩薩卽從定起，吿諸菩薩言：佛子！
<lb ed="X" n="0307a22"/><lb ed="R088" n="0813b01"/>菩薩行不思議，與法界等。功德林菩薩卽說十行法
<lb ed="X" n="0307a23"/><lb ed="R088" n="0813b02"/>門，如經自具。</p>
<lb ed="X" n="0307a24"/><lb ed="R088" n="0813b03"/><p xml:id="pX09p0307a2401">五會<name role="" type="person">兜率天</name>宮說十迴向法門。金剛幢菩薩承佛神
<pb ed="X" xml:id="X09.0241.0307b" n="0307b"/>
<lb ed="X" n="0307b01"/><lb ed="R088" n="0813b04"/>力，入菩薩智光三昧。入是三昧<anchor xml:id="nkr_note_add_0307b0101" n="0307b0101"/><anchor xml:id="beg0307b0101" n="0307b0101"/>已<anchor xml:id="end0307b0101"/>，十方各過十萬佛
<lb ed="X" n="0307b02"/><lb ed="R088" n="0813b05"/>刹微塵數世界外，有十萬佛刹微塵數諸佛，皆同一
<lb ed="X" n="0307b03"/><lb ed="R088" n="0813b06"/>號，名：金剛幢，而現其前，咸稱讚言：善哉！善哉！善男子！
<lb ed="X" n="0307b04"/><lb ed="R088" n="0813b07"/>乃能入此菩薩智光三昧。善男子！此是十方各十萬
<lb ed="X" n="0307b05"/><lb ed="R088" n="0813b08"/>佛刹微塵數諸佛神力共加於汝，亦是毗盧遮那如
<lb ed="X" n="0307b06"/><lb ed="R088" n="0813b09"/>來往昔願力、威神之力，及由汝智慧淸淨故，諸菩薩
<lb ed="X" n="0307b07"/><lb ed="R088" n="0813b10"/>善根增勝故，令汝入是三昧而演說法，爲令諸菩薩
<lb ed="X" n="0307b08"/><lb ed="R088" n="0813b11"/>得淸淨無畏故，具無礙辯才故。爾時，諸佛卽與金剛
<lb ed="X" n="0307b09"/><lb ed="R088" n="0813b12"/>幢菩薩無量智慧，又與十種無量大法門。何以故？入
<lb ed="X" n="0307b10"/><lb ed="R088" n="0813b13"/>此三昧善根力故。爾時，諸佛各以右手摩金剛幢菩
<lb ed="X" n="0307b11"/><lb ed="R088" n="0813b14"/>薩頂。金剛幢菩薩得摩頂<anchor xml:id="nkr_note_add_0307b1101" n="0307b1101"/><anchor xml:id="beg0307b1101" n="0307b1101"/>已<anchor xml:id="end0307b1101"/>，卽從定起，吿諸菩薩言：
<lb ed="X" n="0307b12"/><lb ed="R088" n="0813b15"/>佛子！菩薩摩訶薩有不可思議大願充滿法界，普能
<lb ed="X" n="0307b13"/><lb ed="R088" n="0813b16"/>救護一切衆生，卽說十迴向法門，如經自具。</p>
<lb ed="X" n="0307b14"/><lb ed="R088" n="0813b17"/><p xml:id="pX09p0307b1401">又六會<name role="" type="person">他化天</name>宮說十地法門：<name role="" type="person">金剛藏菩薩</name>承佛神
<lb ed="X" n="0307b15"/><lb ed="R088" n="0813b18"/>力，入菩薩大智慧光明三昧。入是三昧<anchor xml:id="nkr_note_add_0307b1501" n="0307b1501"/><anchor xml:id="beg0307b1501" n="0307b1501"/>已<anchor xml:id="end0307b1501"/>，卽時十方
<lb ed="X" n="0307b16"/><lb ed="R088" n="0814a01"/>各過十億佛刹微塵數世界外，各有十億佛刹微塵
<lb ed="X" n="0307b17"/><lb ed="R088" n="0814a02"/>數諸佛，同名：金剛藏，而現其前，作如是言：善哉！善哉！
<lb ed="X" n="0307b18"/><lb ed="R088" n="0814a03"/>金剛藏！乃能入是菩薩大智慧光明三昧。善男子！此
<lb ed="X" n="0307b19"/><lb ed="R088" n="0814a04"/>是十方各十億佛刹微塵數諸佛共加於汝，以毗盧
<lb ed="X" n="0307b20"/><lb ed="R088" n="0814a05"/>遮那如來、應、正等覺本願力故，亦是汝勝智力故，又
<lb ed="X" n="0307b21"/><lb ed="R088" n="0814a06"/>爲<name role="" type="person">金剛藏菩薩</name>讚說廣大無邊法門得大智慧故。爾
<lb ed="X" n="0307b22"/><lb ed="R088" n="0814a07"/>時，十方諸佛各伸右手摩<name role="" type="person">金剛藏菩薩</name>頂。摩頂<anchor xml:id="nkr_note_add_0307b2201" n="0307b2201"/><anchor xml:id="beg0307b2201" n="0307b2201"/>已<anchor xml:id="end0307b2201"/>，金
<lb ed="X" n="0307b23"/><lb ed="R088" n="0814a08"/>剛藏菩薩卽從定起，普吿一切菩薩衆言：諸佛子！諸
<lb ed="X" n="0307b24"/><lb ed="R088" n="0814a09"/>菩薩願善決定，無雜不可見，廣大如法界，究竟如虗
<pb ed="X" xml:id="X09.0241.0307c" n="0307c"/>
<lb ed="X" n="0307c01"/><lb ed="R088" n="0814a10"/>空，盡未來際徧一切佛刹，救護一切衆生，爲一切諸
<lb ed="X" n="0307c02"/><lb ed="R088" n="0814a11"/>佛所護，入過去、未來、現在諸佛智。卽說十地法門，如
<lb ed="X" n="0307c03"/><lb ed="R088" n="0814a12"/>經自具。</p>
<lb ed="X" n="0307c04"/><lb ed="R088" n="0814a13"/><p xml:id="pX09p0307c0401">七會。爾時，世尊在<name role="" type="person">摩竭提國</name>阿蘭若法菩提場中始
<lb ed="X" n="0307c05"/><lb ed="R088" n="0814a14"/>成正覺，於<name role="" type="person">普光明殿</name>入刹那際諸佛三昧，以一切智
<lb ed="X" n="0307c06"/><lb ed="R088" n="0814a15"/>自在神通力現如來身，淸淨無礙，無所依止，無有攀
<lb ed="X" n="0307c07"/><lb ed="R088" n="0814a16"/>緣，住奢摩他最極寂靜，具大威德無所染著，能令見
<lb ed="X" n="0307c08"/><lb ed="R088" n="0814a17"/>者悉得開悟，隨宜出興不失於時，恒住一相所謂無
<lb ed="X" n="0307c09"/><lb ed="R088" n="0814a18"/>相。與十佛刹微塵數菩薩摩訶薩俱，靡不皆入灌頂
<lb ed="X" n="0307c10"/><lb ed="R088" n="0814b01"/>之位，具菩薩行，等於法界無量無邊，獲諸菩薩普見
<lb ed="X" n="0307c11"/><lb ed="R088" n="0814b02"/>三昧，大悲安隱一切衆生，神通自在同於如來，智慧
<lb ed="X" n="0307c12"/><lb ed="R088" n="0814b03"/>深入演眞實義，具一切智降伏衆魔，令諸菩薩說十
<lb ed="X" n="0307c13"/><lb ed="R088" n="0814b04"/>定品、十通品、十忍品、壽量品、菩薩住處品、隨好光明
<lb ed="X" n="0307c14"/><lb ed="R088" n="0814b05"/>品、十身相海品、普賢行品、如來出現品、於佛世尊自
<lb ed="X" n="0307c15"/><lb ed="R088" n="0814b06"/>說阿僧祇品、佛不思議品，共十一品。</p>
<lb ed="X" n="0307c16"/><lb ed="R088" n="0814b07"/><p xml:id="pX09p0307c1601">八會、三會<name role="" type="person">普光明殿</name>。普賢菩薩摩訶薩入廣大三昧，
<lb ed="X" n="0307c17"/><lb ed="R088" n="0814b08"/>名：佛華莊嚴；入此三昧時，十方所有一切世界六種、
<lb ed="X" n="0307c18"/><lb ed="R088" n="0814b09"/>十八相動，出大音聲，靡不皆聞。然後從三昧起，因普
<lb ed="X" n="0307c19"/><lb ed="R088" n="0814b10"/>慧菩薩二百問法門，問普賢菩薩言：佛子！願爲演說
<lb ed="X" n="0307c20"/><lb ed="R088" n="0814b11"/>何等爲菩薩摩訶薩依，何等爲奇特想，何等爲行，何
<lb ed="X" n="0307c21"/><lb ed="R088" n="0814b12"/>等爲善知識等，共有二百問之法門？普賢菩薩以一
<lb ed="X" n="0307c22"/><lb ed="R088" n="0814b13"/>種問，以十種答，共有二千答之法門，如經自具。</p>
<lb ed="X" n="0307c23"/><lb ed="R088" n="0814b14"/><p xml:id="pX09p0307c2301">九、會逝多林會。爾時，世尊知諸菩薩心之所念，大悲
<lb ed="X" n="0307c24"/><lb ed="R088" n="0814b15"/>爲身，大悲爲門，大悲爲首，以大悲法而爲方便，充徧
<pb ed="X" xml:id="X09.0241.0308a" n="0308a"/>
<lb ed="X" n="0308a01"/><lb ed="R088" n="0814b16"/>虗空，入師子頻伸三昧。入此三昧<anchor xml:id="nkr_note_add_0308a0101" n="0308a0101"/><anchor xml:id="beg0308a0101" n="0308a0101"/>已<anchor xml:id="end0308a0101"/>，一切世間普皆
<lb ed="X" n="0308a02"/><lb ed="R088" n="0814b17"/>嚴淨。於時，此大莊嚴樓閣忽然廣博，無有邊際，金剛
<lb ed="X" n="0308a03"/><lb ed="R088" n="0814b18"/>爲地，寶玉覆上，無量寶華及諸摩尼普散其中，處處
<lb ed="X" n="0308a04"/><lb ed="R088" n="0815a01"/>盈滿，無量衆寶以爲莊嚴。爾時，復以佛神力故，其逝
<lb ed="X" n="0308a05"/><lb ed="R088" n="0815a02"/>多林量等虗空，與不可說佛刹微塵數諸佛國土其
<lb ed="X" n="0308a06"/><lb ed="R088" n="0815a03"/>量正等，一切妙寶間錯莊嚴，不可說寶徧布其地，種
<lb ed="X" n="0308a07"/><lb ed="R088" n="0815a04"/>種莊嚴皆各有阿僧祇數，周徧十方行列莊嚴。時，逝
<lb ed="X" n="0308a08"/><lb ed="R088" n="0815a05"/>多林上虗空之中，亦有不可說不可思議種種莊嚴，
<lb ed="X" n="0308a09"/><lb ed="R088" n="0815a06"/>徧滿虗空，棄塞法界；又有不可說不可說諸大菩薩，
<lb ed="X" n="0308a10"/><lb ed="R088" n="0815a07"/>徧滿虗空，充塞法界。各各供養，各各讚歎毗盧遮那
<lb ed="X" n="0308a11"/><lb ed="R088" n="0815a08"/>如來無盡法門無邊功德行願，如經自具。</p><p xml:id="pX09p0308a1117" cb:place="inline">此上表
<lb ed="X" n="0308a12"/><lb ed="R088" n="0815a09"/>七處九會世尊入定，諸大菩薩入定境量，莊嚴出定
<lb ed="X" n="0308a13"/><lb ed="R088" n="0815a10"/>說法之名相，各會諸佛證盟說法之儀式。大意一終，
<lb ed="X" n="0308a14"/><lb ed="R088" n="0815a11"/>如經自具。</p>
<lb ed="X" n="0308a15"/><lb ed="R088" n="0815a12"/><p xml:id="pX09p0308a1501">又。十玄門，六相門，該括一經之圓融。重重重重，無盡
<lb ed="X" n="0308a16"/><lb ed="R088" n="0815a13"/>無盡，無盡無盡。</p><p xml:id="pX09p0308a1607" cb:place="inline">十玄門者：一、同時具足相應門，如
<lb ed="X" n="0308a17"/><lb ed="R088" n="0815a14"/>海之一滴，具百川味。二、廣狹自在無礙門，如一尺之
<lb ed="X" n="0308a18"/><lb ed="R088" n="0815a15"/>鏡，見千里影。三、一多相容不同門，如一室千燈，光光
<lb ed="X" n="0308a19"/><lb ed="R088" n="0815a16"/>涉入。四、諸法相卽自在門，如金與金色，不相捨離。五、
<lb ed="X" n="0308a20"/><lb ed="R088" n="0815a17"/>秘密隱顯俱成門，如秋空片月，晦明相並。六、微細相
<lb ed="X" n="0308a21"/><lb ed="R088" n="0815a18"/>容安立門，如琉璃之甁，盛多林子。七、因陀羅網境界
<lb ed="X" n="0308a22"/><lb ed="R088" n="0815b01"/>門，如兩鏡互照，傳曜相寫。八、托事顯法生解門，如擎
<lb ed="X" n="0308a23"/><lb ed="R088" n="0815b02"/>拳豎臂，觸目皆道。九、十世隔法異成門，如一多之夢，
<lb ed="X" n="0308a24"/><lb ed="R088" n="0815b03"/>翱翔百年。十、主伴圓融具德門，如非辰所居，衆星皆
<pb ed="X" xml:id="X09.0241.0308b" n="0308b"/>
<lb ed="X" n="0308b01"/><lb ed="R088" n="0815b04"/>拱。具此十門，皆括一經之圓融。</p>
<lb ed="X" n="0308b02"/><lb ed="R088" n="0815b05"/><p xml:id="pX09p0308b0201">又六相者，總、別、同、異、成、壞。</p><p xml:id="pX09p0308b0211" cb:place="inline">約理：一卽具多，名理總；
<lb ed="X" n="0308b03"/><lb ed="R088" n="0815b06"/>多卽非一，名理別；互不相違，名理同；彼此不濫，名理
<lb ed="X" n="0308b04"/><lb ed="R088" n="0815b07"/>異；共相成就，名理成；各住本性，名理壞。</p><p xml:id="pX09p0308b0416" cb:place="inline">約事共爲
<lb ed="X" n="0308b05"/><lb ed="R088" n="0815b08"/>一法，名事總；諸法苑然，名事別。多種不異，名事同；各
<lb ed="X" n="0308b06"/><lb ed="R088" n="0815b09"/>不相同，名事異。諸法辦就，名事成；不離自位，名事壞。</p>
<lb ed="X" n="0308b07"/><lb ed="R088" n="0815b10"/><p xml:id="pX09p0308b0701">又理事一對旣爾，餘敎義、境智、行位、因果、依正、體
<lb ed="X" n="0308b08"/><lb ed="R088" n="0815b11"/>用、人法、逆順、感應等九對，乃至十法界具百具千等
<lb ed="X" n="0308b09"/><lb ed="R088" n="0815b12"/>百萬六相，例此可知。淸涼頌曰：一則是多爲總相，多
<lb ed="X" n="0308b10"/><lb ed="R088" n="0815b13"/>則非一爲別相，多類自同成於異，各體別異顯於同。
<lb ed="X" n="0308b11"/><lb ed="R088" n="0815b14"/>一多緣起理妙成，壞住自法恒不作，唯知境界非事
<lb ed="X" n="0308b12"/><lb ed="R088" n="0815b15"/>識，以此方便會一乘。又此六相擧一全收，猶如一珠
<lb ed="X" n="0308b13"/><lb ed="R088" n="0815b16"/>四圍上下穿爲六孔，孔孔相通，隨入一孔，全收珠盡。
<lb ed="X" n="0308b14"/><lb ed="R088" n="0815b17"/>法眼宗益禪師頌曰：華嚴六相義，同中還有異，異若
<lb ed="X" n="0308b15"/><lb ed="R088" n="0815b18"/>異於同，全非諸佛意。以此六相該括一經之理無礙、
<lb ed="X" n="0308b16"/><lb ed="R088" n="0816a01"/>事無礙，理事無礙、事事無礙，無盡無盡、圓融圓融。自
<lb ed="X" n="0308b17"/><lb ed="R088" n="0816a02"/>此以上總立綱目<anchor xml:id="nkr_note_add_0308b1701" n="0308b1701"/><anchor xml:id="beg0308b1701" n="0308b1701"/>已<anchor xml:id="end0308b1701"/>竟。</p>
<lb ed="X" n="0308b18"/><lb ed="R088" n="0816a03"/><p xml:id="pX09p0308b1801">又論此華藏莊嚴世界海者，乃毗盧遮那如來所都
<lb ed="X" n="0308b19"/><lb ed="R088" n="0816a04"/>實報無障礙土也。有十不可說<name role="" type="person">香水海</name>、十不可說世
<lb ed="X" n="0308b20"/><lb ed="R088" n="0816a05"/>界種、十不可說二十重華藏，皆在此華藏莊嚴世界
<lb ed="X" n="0308b21"/><lb ed="R088" n="0816a06"/>海中安布而住。又今將華藏莊嚴世界海二十重名
<lb ed="X" n="0308b22"/><lb ed="R088" n="0816a07"/>相、數目，次第列明。如此世界最下方第一重<name role="" type="person">香水海</name>
<lb ed="X" n="0308b23"/><lb ed="R088" n="0816a08"/>中，最中有一世界種周帀，有一佛刹微塵數世界在
<lb ed="X" n="0308b24"/><lb ed="R088" n="0816a09"/>此海中安布而住；第二重<name role="" type="person">香水海</name>中，有二佛刹微塵
<pb ed="X" xml:id="X09.0241.0308c" n="0308c"/>
<lb ed="X" n="0308c01"/><lb ed="R088" n="0816a10"/>數世界在此海中安布而住；第三重<name role="" type="person">香水海</name>中，有三
<lb ed="X" n="0308c02"/><lb ed="R088" n="0816a11"/>佛刹微塵數世界在此海中安布而住；第四重香水
<lb ed="X" n="0308c03"/><lb ed="R088" n="0816a12"/>海中，有四佛刹微塵數世界在此海中安布而住；第
<lb ed="X" n="0308c04"/><lb ed="R088" n="0816a13"/>五重<name role="" type="person">香水海</name>中，有五佛刹微塵數世界在此海中安
<lb ed="X" n="0308c05"/><lb ed="R088" n="0816a14"/>布而住；第六重<name role="" type="person">香水海</name>中，有六佛刹微塵數世界在
<lb ed="X" n="0308c06"/><lb ed="R088" n="0816a15"/>此海中安布而住；第七重<name role="" type="person">香水海</name>中，有七佛刹微塵
<lb ed="X" n="0308c07"/><lb ed="R088" n="0816a16"/>數世界在此海中安布而住；第八重<name role="" type="person">香水海</name>中，有八
<lb ed="X" n="0308c08"/><lb ed="R088" n="0816a17"/>佛刹微塵世界在此海中安布而住；第九重<name role="" type="person">香水海</name>
<lb ed="X" n="0308c09"/><lb ed="R088" n="0816a18"/>中，有九佛刹微塵數世界在此海中安布而住；第十
<lb ed="X" n="0308c10"/><lb ed="R088" n="0816b01"/>重<name role="" type="person">香水海</name>中，有十佛刹微塵數世界在此海中安布
<lb ed="X" n="0308c11"/><lb ed="R088" n="0816b02"/>而住；第十一重<name role="" type="person">香水海</name>中，有十一佛刹微塵數世界
<lb ed="X" n="0308c12"/><lb ed="R088" n="0816b03"/>在此海中安布而住；第十二重<name role="" type="person">香水海</name>中，有十二佛
<lb ed="X" n="0308c13"/><lb ed="R088" n="0816b04"/>刹微塵數世界在此海中安布而住；第十三重香水
<lb ed="X" n="0308c14"/><lb ed="R088" n="0816b05"/>海，正是此<name role="" type="person">娑婆世界</name>之中<name role="" type="person">香水海</name>，名無邊妙華光，此
<lb ed="X" n="0308c15"/><lb ed="R088" n="0816b06"/>是最中央<name role="" type="person">香水海</name>。最中央世界種，名娑婆，有十三佛
<lb ed="X" n="0308c16"/><lb ed="R088" n="0816b07"/>刹微塵數世界周帀圍遶，在此海中安布而住；第十
<lb ed="X" n="0308c17"/><lb ed="R088" n="0816b08"/>四重<name role="" type="person">香水海</name>中，有十四佛刹微塵數世界，在此海中
<lb ed="X" n="0308c18"/><lb ed="R088" n="0816b09"/>安布而住；第十五重<name role="" type="person">香水海</name>中，有十五佛刹微塵數
<lb ed="X" n="0308c19"/><lb ed="R088" n="0816b10"/>世界，在此海中安布而住；第十六重<name role="" type="person">香水海</name>中，有十
<lb ed="X" n="0308c20"/><lb ed="R088" n="0816b11"/>六佛刹微塵數世界，在此海中安布而住；第十七重
<lb ed="X" n="0308c21"/><lb ed="R088" n="0816b12"/><name role="" type="person">香水海</name>中，有十七佛刹微塵數世界，在此海中安布
<lb ed="X" n="0308c22"/><lb ed="R088" n="0816b13"/>而住；第十八重<name role="" type="person">香水海</name>中，有十八佛刹微塵數世界，
<lb ed="X" n="0308c23"/><lb ed="R088" n="0816b14"/>在此海中安布而住；第十九重<name role="" type="person">香水海</name>中，有十九佛
<lb ed="X" n="0308c24"/><lb ed="R088" n="0816b15"/>刹微塵數世界，在此海中安布而住；第二十重香水
<pb ed="X" xml:id="X09.0241.0309a" n="0309a"/>
<lb ed="X" n="0309a01"/><lb ed="R088" n="0816b16"/>海中，有二十佛刹微塵數世界，在此海中安布而住，
<lb ed="X" n="0309a02"/><lb ed="R088" n="0816b17"/>此是最中央第一個二十重。如是廣說，有十不可說
<lb ed="X" n="0309a03"/><lb ed="R088" n="0816b18"/>二十重。如何爲一不可說？譬如十萬爲一億，十億爲
<lb ed="X" n="0309a04"/><lb ed="R088" n="0817a01"/>一兆，十兆爲一京，十京爲一垓；如是十十加增，爲一
<lb ed="X" n="0309a05"/><lb ed="R088" n="0817a02"/>總數；如是倍倍加增，至第一百二十□大總數，爲不
<lb ed="X" n="0309a06"/><lb ed="R088" n="0817a03"/>可思、不可議、不可稱、不可量，故名爲一不可說；乃至
<lb ed="X" n="0309a07"/><lb ed="R088" n="0817a04"/>十如是之大數，故名爲十不可說，又名十阿僧祇數。
<lb ed="X" n="0309a08"/><lb ed="R088" n="0817a05"/>如是廣說，虗空無盡，法界無邊；如是重重重重，無盡
<lb ed="X" n="0309a09"/><lb ed="R088" n="0817a06"/>無盡，非是凡情能可測量，爲佛與佛乃能究竟知之
<lb ed="X" n="0309a10"/><lb ed="R088" n="0817a07"/>者也。</p>
<lb ed="X" n="0309a11"/><lb ed="R088" n="0817a08"/><p xml:id="pX09p0309a1101">又重論：此第十三重中央<name role="" type="person">香水海</name>，名無邊妙華光。香
<lb ed="X" n="0309a12"/><lb ed="R088" n="0817a09"/>水海外，周帀有十個，有水海周帀圍遶。中央第一個
<lb ed="X" n="0309a13"/><lb ed="R088" n="0817a10"/><name role="" type="person">香水海</name>，又有一百個<name role="" type="person">香水海</name>圍遶。此十一個<name role="" type="person">香水海</name>，
<lb ed="X" n="0309a14"/><lb ed="R088" n="0817a11"/>如是廣說，有十不可說<name role="" type="person">香水海</name>，層層圍遶。其一一香
<lb ed="X" n="0309a15"/><lb ed="R088" n="0817a12"/>水海中，安布世界如上說。最中央十三重<name role="" type="person">香水海</name>中，
<lb ed="X" n="0309a16"/><lb ed="R088" n="0817a13"/>安布有十三佛刹微塵數世界，在此海中而住。一海
<lb ed="X" n="0309a17"/><lb ed="R088" n="0817a14"/>如是，海海皆然。此是第十三重之外，周圍所論香水
<lb ed="X" n="0309a18"/><lb ed="R088" n="0817a15"/>海之十不可說<name role="" type="person">香水海</name>。餘意思之體會，總是一大香
<lb ed="X" n="0309a19"/><lb ed="R088" n="0817a16"/>水海。一重如是，二十重亦然。此是最中央第一個二
<lb ed="X" n="0309a20"/><lb ed="R088" n="0817a17"/>十重周帀，有十個二十重圍遶。此中央第一個二十
<lb ed="X" n="0309a21"/><lb ed="R088" n="0817a18"/>重，又有一百個二十重圍遶。此十一個二十重，廣說
<lb ed="X" n="0309a22"/><lb ed="R088" n="0817b01"/>有十不可說二十重<name role="" type="person">香水海</name>、十不可世界種。又如何
<lb ed="X" n="0309a23"/><lb ed="R088" n="0817b02"/>爲二十重？如第一重，在此最下方<name role="" type="person">香水海</name>中，有一佛
<lb ed="X" n="0309a24"/><lb ed="R088" n="0817b03"/>刹微塵數世界，在此海中安布而住。如此世界中，有
<pb ed="X" xml:id="X09.0241.0309b" n="0309b"/>
<lb ed="X" n="0309b01"/><lb ed="R088" n="0817b04"/>四大洲，卽四部洲、八中洲、數萬小洲。正中是<name role="" type="person">須彌山</name>，
<lb ed="X" n="0309b02"/><lb ed="R088" n="0817b05"/>有小<name role="" type="person">輪圍山</name>，周帀圍遶。下有地輪、水輪、金輪，卽是火
<lb ed="X" n="0309b03"/><lb ed="R088" n="0817b06"/>輪。火輪下風輪，再下虗空。從地輪上，是虗空中，有日
<lb ed="X" n="0309b04"/><lb ed="R088" n="0817b07"/>月星辰空，盡入天界。此一重天，名<name role="" type="person">帝釋天</name>，正名忉利
<lb ed="X" n="0309b05"/><lb ed="R088" n="0817b08"/>天。再上一重，名<name role="" type="person">夜摩天</name>。復上一重，<name role="" type="person">兜率天</name>。復上一重，
<lb ed="X" n="0309b06"/><lb ed="R088" n="0817b09"/>名化樂天。復上一重，名<name role="" type="person">他化天</name>。次第而上，乃至色究
<lb ed="X" n="0309b07"/><lb ed="R088" n="0817b10"/>竟天。復上四方，皆是虗空，又名四空天。於此而止，故
<lb ed="X" n="0309b08"/><lb ed="R088" n="0817b11"/>名一重世界。一重天地，寬則東西相對七十二萬里，
<lb ed="X" n="0309b09"/><lb ed="R088" n="0817b12"/>南北相對六十四萬里，高從地際至色究竟天止。</p>
<lb ed="X" n="0309b10"/><lb ed="R088" n="0817b13"/><p xml:id="pX09p0309b1001">毗曇論云：從色究竟天放一大石山，下至<name role="" type="person">閻浮提</name>地，
<lb ed="X" n="0309b11"/><lb ed="R088" n="0817b14"/>經六萬五千五百三十五季，四季爲一年，叩算總計
<lb ed="X" n="0309b12"/><lb ed="R088" n="0817b15"/>該一萬六千五百八十三年，多三季如是之高顯也。
<lb ed="X" n="0309b13"/><lb ed="R088" n="0817b16"/>又從地輪而論，深厚有六十八千由旬，叩算計該五
<lb ed="X" n="0309b14"/><lb ed="R088" n="0817b17"/>百四十四萬里。又水輪高八十萬由旬，共計該六十
<lb ed="X" n="0309b15"/><lb ed="R088" n="0817b18"/>四兆萬里之深廣，該一百二十萬三千四百五十由
<lb ed="X" n="0309b16"/><lb ed="R088" n="0818a01"/>旬，用大由旬數叩算，計該九十六兆二十七萬六千
<lb ed="X" n="0309b17"/><lb ed="R088" n="0818a02"/>里。又金輪卽火輪，高三十二萬由旬，叩算計該二百
<lb ed="X" n="0309b18"/><lb ed="R088" n="0818a03"/>五十六萬里。又風輪高一百六十萬由旬，計該一百
<lb ed="X" n="0309b19"/><lb ed="R088" n="0818a04"/>二十八兆萬里<note place="inline">百萬名兆</note>。如是上下高大寬廣，名爲一重
<lb ed="X" n="0309b20"/><lb ed="R088" n="0818a05"/><name role="" type="person">香水海</name>，一世界種，一重天地，一重地水火風四輪。如
<lb ed="X" n="0309b21"/><lb ed="R088" n="0818a06"/>是論重者，從最下第一重，如是第二重、第三重、第四
<lb ed="X" n="0309b22"/><lb ed="R088" n="0818a07"/>重，至此第十三重，上海名最中央，<name role="" type="person">香水海</name>名無邊妙
<lb ed="X" n="0309b23"/><lb ed="R088" n="0818a08"/>華光，世界種名娑婆。又上第十四重，乃至第二十重，
<lb ed="X" n="0309b24"/><lb ed="R088" n="0818a09"/><name role="" type="person">香水海</name>、世界種、天地風火水地四輪，此是第一個二
<pb ed="X" xml:id="X09.0241.0309c" n="0309c"/>
<lb ed="X" n="0309c01"/><lb ed="R088" n="0818a10"/>十重次序名目。如是廣說，則有十不可說之二十重，
<lb ed="X" n="0309c02"/><lb ed="R088" n="0818a11"/>盡在此華藏莊嚴世界海中安布而住，上廣下狹。此
<lb ed="X" n="0309c03"/><lb ed="R088" n="0818a12"/>是論中央一大華藏莊嚴世界海，十方亦如有華藏
<lb ed="X" n="0309c04"/><lb ed="R088" n="0818a13"/>莊嚴世界海。十方刹海徧布虗空，香海、華幢、德均義
<lb ed="X" n="0309c05"/><lb ed="R088" n="0818a14"/>等，經雖隱略，例觀可知。據現相品云：此華藏莊嚴世
<lb ed="X" n="0309c06"/><lb ed="R088" n="0818a15"/>界海東方，次有世界海，名：淸淨光蓮華莊嚴。彼世界
<lb ed="X" n="0309c07"/><lb ed="R088" n="0818a16"/>種中，有國土，名：摩尼瓔珞金剛藏，佛號：法水覺虗空
<lb ed="X" n="0309c08"/><lb ed="R088" n="0818a17"/>無邊王。於彼如來大會海中，有菩薩，名：觀察勝法蓮
<lb ed="X" n="0309c09"/><lb ed="R088" n="0818a18"/>華幢，乃至詣佛興供等。此文隱略。假如東方法水覺
<lb ed="X" n="0309c10"/><lb ed="R088" n="0818b01"/>佛說法時，卽云：此淸淨光蓮華莊嚴世界海西方，次
<lb ed="X" n="0309c11"/><lb ed="R088" n="0818b02"/>有世界海，名：蓮華藏莊嚴。彼世界種中，有國土，名：娑
<lb ed="X" n="0309c12"/><lb ed="R088" n="0818b03"/>婆，佛號：釋迦牟尼。於彼如來大會海中，有菩薩，名：彌
<lb ed="X" n="0309c13"/><lb ed="R088" n="0818b04"/>勒，來詣佛所。餘九方例此，卽知刹種義均。是則總十
<lb ed="X" n="0309c14"/><lb ed="R088" n="0818b05"/>方十億佛刹微塵數世界海、香海、浮幢，與中央世界
<lb ed="X" n="0309c15"/><lb ed="R088" n="0818b06"/>海中安立莊嚴，其相無異。又入法界品云：爾時，東方
<lb ed="X" n="0309c16"/><lb ed="R088" n="0818b07"/>過不可說佛刹微塵數世界海外，有世界，名：金登雲
<lb ed="X" n="0309c17"/><lb ed="R088" n="0818b08"/>幢，佛號：毗盧遮那勝德王。彼佛衆中，有菩薩摩訶薩，
<lb ed="X" n="0309c18"/><lb ed="R088" n="0818b09"/>名：毗盧遮那願光明，來向佛所。此文則又略其世界
<lb ed="X" n="0309c19"/><lb ed="R088" n="0818b10"/>海及世界種也。亦如彼佛爲主，乃云：爾時，西方過不
<lb ed="X" n="0309c20"/><lb ed="R088" n="0818b11"/>可說佛刹微塵數世界海外，有世界，名：娑婆，佛號：釋
<lb ed="X" n="0309c21"/><lb ed="R088" n="0818b12"/>迦牟尼。彼佛衆中，有菩薩摩訶薩，名：彌勒，來向佛所。
<lb ed="X" n="0309c22"/><lb ed="R088" n="0818b13"/>餘九方亦例此。如是推之，則知十方十不可說佛刹
<lb ed="X" n="0309c23"/><lb ed="R088" n="0818b14"/>微塵數世界海，有十不可說佛刹微塵數廣大蓮華
<lb ed="X" n="0309c24"/><lb ed="R088" n="0818b15"/>爲所依持，如蕋香幢等。十方刹海，皆如中央一一大
<pb ed="X" xml:id="X09.0241.0310a" n="0310a"/>
<lb ed="X" n="0310a01"/><lb ed="R088" n="0818b16"/>蓮華上，各有大金剛<name role="" type="person">輪圍山</name>；一一<name role="" type="person">輪圍山</name>內，各有十
<lb ed="X" n="0310a02"/><lb ed="R088" n="0818b17"/>不可說佛刹微塵數<name role="" type="person">香水海</name>，如無邊妙華光<name role="" type="person">香水海</name>
<lb ed="X" n="0310a03"/><lb ed="R088" n="0818b18"/>等；一一<name role="" type="person">香水海</name>中，出一蓮華，如一切香摩尼王莊嚴
<lb ed="X" n="0310a04"/><lb ed="R088" n="0819a01"/>蓮華等；一一蓮華上，有一世界種，如普照十方熾然
<lb ed="X" n="0310a05"/><lb ed="R088" n="0819a02"/>寶光明世界種等；一一世界種中，皆有二十重世界，
<lb ed="X" n="0310a06"/><lb ed="R088" n="0819a03"/>於中布列，如<name role="" type="person">娑婆世界</name>八方上下諸世界等。其諸浮
<lb ed="X" n="0310a07"/><lb ed="R088" n="0819a04"/>幢，皆上齊諸寶雲，下齊諸寶地，寶地爲華幢所持，華
<lb ed="X" n="0310a08"/><lb ed="R088" n="0819a05"/>幢下有大<name role="" type="person">香水海</name>。此海有二義：若此海外有<name role="" type="person">輪圍山</name>
<lb ed="X" n="0310a09"/><lb ed="R088" n="0819a06"/>者，則各各分際，各各名號，如普香摩尼莊嚴<name role="" type="person">香水海</name>
<lb ed="X" n="0310a10"/><lb ed="R088" n="0819a07"/>等；下有風輪，如殊勝威光藏風輪等。若此海外無輪
<lb ed="X" n="0310a11"/><lb ed="R088" n="0819a08"/>圍山者，則八方諸大華王，同在普光<name role="" type="person">香水海</name>中，如蓮
<lb ed="X" n="0310a12"/><lb ed="R088" n="0819a09"/>池然，具香水瀰漫，徧周法界，莫可測其涯際矣。齊此，
<lb ed="X" n="0310a13"/><lb ed="R088" n="0819a10"/>總名爲一法界安立海也。</p>
<lb ed="X" n="0310a14"/><lb ed="R088" n="0819a11"/><p xml:id="pX09p0310a1401">又今將佛刹微塵數名數列明。一佛刹者，於三千大
<lb ed="X" n="0310a15"/><lb ed="R088" n="0819a12"/>千世界爲一佛刹，一佛之化境也。</p><p xml:id="pX09p0310a1514" cb:place="inline">又佛刹中論微
<lb ed="X" n="0310a16"/><lb ed="R088" n="0819a13"/>塵數者，將此三千大千世界內，百億須彌，百億四洲，
<lb ed="X" n="0310a17"/><lb ed="R088" n="0819a14"/>百億輪圍，及大地等，盡皆磨爲微細之塵。此數論之，
<lb ed="X" n="0310a18"/><lb ed="R088" n="0819a15"/>爲一佛刹微塵。以一微塵計一世界，計前所磨之塵，
<lb ed="X" n="0310a19"/><lb ed="R088" n="0819a16"/>盡名一佛刹微塵數。世界經中，以世界極多，非世數
<lb ed="X" n="0310a20"/><lb ed="R088" n="0819a17"/>可紀，故每以佛刹微塵數計之，曰一佛刹塵，二佛刹
<lb ed="X" n="0310a21"/><lb ed="R088" n="0819a18"/>塵，乃至多多刹塵。以刹塵之數，或計世界，或計浮幢，
<lb ed="X" n="0310a22"/><lb ed="R088" n="0819b01"/>或計<name role="" type="person">香水海</name>，或計安立海等。</p>
<lb ed="X" n="0310a23"/><lb ed="R088" n="0819b02"/><p xml:id="pX09p0310a2301">研窮法界，高廣無極，展演心光，<g ref="#CB15210">恢</g><g ref="#CB16905">𨧿</g>覺體，自內之外，
<lb ed="X" n="0310a24"/><lb ed="R088" n="0819b03"/>從近之遠，廓徹洞融，徧周法界。初從我等現居國土
<pb ed="X" xml:id="X09.0241.0310b" n="0310b"/>
<lb ed="X" n="0310b01"/><lb ed="R088" n="0819b04"/>曰娑婆，八方有十三佛刹微塵數世界圍遶，向上經
<lb ed="X" n="0310b02"/><lb ed="R088" n="0819b05"/>七重，塵刹圍遶，倍倍加增。如第二十重<name role="" type="person">香水海</name>世界
<lb ed="X" n="0310b03"/><lb ed="R088" n="0819b06"/>種，有二十佛刹微塵數世界周帀圍遶，向下有十二
<lb ed="X" n="0310b04"/><lb ed="R088" n="0819b07"/>重<name role="" type="person">香水海</name>世界種，一重減一佛刹塵數圍遶，重重減
<lb ed="X" n="0310b05"/><lb ed="R088" n="0819b08"/>微塵佛刹。如最下方第一重<name role="" type="person">香水海</name>中世界種，一佛
<lb ed="X" n="0310b06"/><lb ed="R088" n="0819b09"/>刹微塵數世界周帀圍遶，如是重重之世界種，如是
<lb ed="X" n="0310b07"/><lb ed="R088" n="0819b10"/>東行，度一種、十種、百種、千種、萬億兆京，乃至正載數
<lb ed="X" n="0310b08"/><lb ed="R088" n="0819b11"/>種、恒河沙數種、一洲塵數、四洲塵數、須彌塵數、小千
<lb ed="X" n="0310b09"/><lb ed="R088" n="0819b12"/>塵數、中千塵數、大千塵數，如是一佛刹塵、十百千刹
<lb ed="X" n="0310b10"/><lb ed="R088" n="0819b13"/>塵，乃至正載，乃至阿僧祇刹塵，至不可說佛刹微塵
<lb ed="X" n="0310b11"/><lb ed="R088" n="0819b14"/>世界種，乃至極東大金剛山下。如東方，次南方，次右
<lb ed="X" n="0310b12"/><lb ed="R088" n="0819b15"/>旋九方亦如是，周極輪圍，是爲<name role="" type="person">華藏世界海</name>邊疆也。
<lb ed="X" n="0310b13"/><lb ed="R088" n="0819b16"/>又復從此刹海東行，度一輪圍，一輪圍內有一世界
<lb ed="X" n="0310b14"/><lb ed="R088" n="0819b17"/>海，二三輪圍，十百千輪圍，洛叉俱胝那由他恒沙輪
<lb ed="X" n="0310b15"/><lb ed="R088" n="0819b18"/>圍，小千、中千、大千塵數十佛刹塵、百千刹塵、阿僧祗
<lb ed="X" n="0310b16"/><lb ed="R088" n="0820a01"/>刹塵，乃至不可說佛刹微塵數金剛<name role="" type="person">輪圍山</name>。又一輪
<lb ed="X" n="0310b17"/><lb ed="R088" n="0820a02"/>圍<note place="inline">卽極東方金燈雲幢世界</note>，如東，南、西、北方及四隅亦如是，共入
<lb ed="X" n="0310b18"/><lb ed="R088" n="0820a03"/>不可說佛刹微塵數世界海，皆豎高十九佛刹微塵
<lb ed="X" n="0310b19"/><lb ed="R088" n="0820a04"/>數世界，上齊寶雲，下齊寶地，最下極于風輪，統八極
<lb ed="X" n="0310b20"/><lb ed="R088" n="0820a05"/>爲法界，安立海之邊疆也。研究至此，至廣至大，無量
<lb ed="X" n="0310b21"/><lb ed="R088" n="0820a06"/>無邊，斯乎似極。然猶未也，等而上之，尙有上下方故。
<lb ed="X" n="0310b22"/><lb ed="R088" n="0820a07"/>若爾，則彼華藏莊嚴世界海，浮幢之上，空曠無窮，復
<lb ed="X" n="0310b23"/><lb ed="R088" n="0820a08"/>有風輪<note place="inline">如平等住風輪，有<name role="" type="person">須彌山</name>微塵數持上</note>、大海<note place="inline">如普光海</note>、華幢<note place="inline">如蕋香幢</note>、刹
<lb ed="X" n="0310b24"/><lb ed="R088" n="0820a09"/>海<note place="inline">如下<name role="" type="person">華藏世界海</name></note>，如是上行，過一刹海，復過十刹海，百千
<pb ed="X" xml:id="X09.0241.0310c" n="0310c"/>
<lb ed="X" n="0310c01"/><lb ed="R088" n="0820a10"/>萬億超諸世數，乃至不可說佛刹微塵數刹海，最上
<lb ed="X" n="0310c02"/><lb ed="R088" n="0820a11"/>方至於說佛種性無有盡世界普智輪光明音佛所
<lb ed="X" n="0310c03"/><lb ed="R088" n="0820a12"/><note place="inline">上方盡際</note>。又復，彼華藏莊嚴世界海，最下風輪，名平等住，
<lb ed="X" n="0310c04"/><lb ed="R088" n="0820a13"/>其風輪下，空曠莫測，復有諸浮幢<note place="inline">如寶光明種上二十層等</note>、華王
<lb ed="X" n="0310c05"/><lb ed="R088" n="0820a14"/><note place="inline">如蕋香幢</note>、香海<note place="inline">如普光海</note>、風輪<note place="inline">如殊勝威光藏等<name role="" type="person">須彌山</name>微塵數</note>，其下渡虗空，
<lb ed="X" n="0310c06"/><lb ed="R088" n="0820a15"/>至第二刹海<note place="inline">下方第二世界海也</note>，又渡第三、第四、十、百、千、萬，乃
<lb ed="X" n="0310c07"/><lb ed="R088" n="0820a16"/>至非世所知不可說佛刹微塵數世界海，最下方至
<lb ed="X" n="0310c08"/><lb ed="R088" n="0820a17"/>於一切如來圓滿光普照世界虗空無礙相智幢王
<lb ed="X" n="0310c09"/><lb ed="R088" n="0820a18"/>佛所<note place="inline">下方至極</note>。總法界十方而觀之，則華藏周帀得八數，
<lb ed="X" n="0310c10"/><lb ed="R088" n="0820b01"/>上下得二數，如豎軸水車輪狀<note place="inline">上下孤豎如軸，八方周輳如幅</note>及傘
<lb ed="X" n="0310c11"/><lb ed="R088" n="0820b02"/>葢形。如是揆之，亦未可爲盡。何也？今會華藏爲主，而
<lb ed="X" n="0310c12"/><lb ed="R088" n="0820b03"/>十方乃有多刹塵數之伴，則上下諸佛刹海豈獨無
<lb ed="X" n="0310c13"/><lb ed="R088" n="0820b04"/>伴乎？是知經文含隱。詳夫上下方之刹海，一一各有
<lb ed="X" n="0310c14"/><lb ed="R088" n="0820b05"/>衆多塵數刹海圍遶，亦如華藏八方之數。如是則八
<lb ed="X" n="0310c15"/><lb ed="R088" n="0820b06"/>方齊等，上下相當，風輪香海重重相間，華王刹海行
<lb ed="X" n="0310c16"/><lb ed="R088" n="0820b07"/>行相稱，譬如百千大蓮華池徧立空界。嗚呼！孰能縱
<lb ed="X" n="0310c17"/><lb ed="R088" n="0820b08"/>金剛翮，豁天眼光，而遊觀此廣大法界者哉？卽使邁
<lb ed="X" n="0310c18"/><lb ed="R088" n="0820b09"/>過斯界，四顧茫茫，而太虗空外復何物？卽又復諦審
<lb ed="X" n="0310c19"/><lb ed="R088" n="0820b10"/>諦觀十方刹海，亦非止此而<anchor xml:id="nkr_note_add_0310c1901" n="0310c1901"/><anchor xml:id="beg0310c1901" n="0310c1901"/>已<anchor xml:id="end0310c1901"/>矣。是以諸佛境界廣
<lb ed="X" n="0310c20"/><lb ed="R088" n="0820b11"/>大無邊，非入解脫得火三昧莫能見之。爲啓凡愚，故
<lb ed="X" n="0310c21"/><lb ed="R088" n="0820b12"/>下本經文略言毫末而<anchor xml:id="nkr_note_add_0310c2101" n="0310c2101"/><anchor xml:id="beg0310c2101" n="0310c2101"/>已<anchor xml:id="end0310c2101"/><note place="inline">下本文亦未全，尙有十品存於天竺</note>。中上本
<lb ed="X" n="0310c22"/><lb ed="R088" n="0820b13"/>經當更有餘義。信乎須彌聚筆，大海量墨，莫能書也。
<lb ed="X" n="0310c23"/><lb ed="R088" n="0820b14"/>十千塵偈，大地塵品，未足爲多。原極于此，則情忘智
<lb ed="X" n="0310c24"/><lb ed="R088" n="0820b15"/>絕，廓然無思矣。噫！回視我輩，<anchor xml:id="nkr_note_orig_0310001" n="0310001"/>叢爾之身心，寸靈之知
<pb ed="X" xml:id="X09.0241.0311a" n="0311a"/>
<lb ed="X" n="0311a01"/><lb ed="R088" n="0820b16"/>覺，類夫醯鷄處于太虗，浮<anchor xml:id="nkr_note_orig_0311001" n="0311001"/>區流於大海。存耶？亡耶？恍
<lb ed="X" n="0311a02"/><lb ed="R088" n="0820b17"/>乎？惚乎？如夢想焉，如幻化焉，罔知所以然而然者也。
<lb ed="X" n="0311a03"/><lb ed="R088" n="0820b18"/>故經云：十方虗空生汝心中，猶如片雲點太淸裡，如
<lb ed="X" n="0311a04"/><lb ed="R088" n="0821a01"/>法界性究竟圓滿遍十方故。豈欺我哉？是故理極故
<lb ed="X" n="0311a05"/><lb ed="R088" n="0821a02"/>令事廣，花大故省池深者也。</p>
<lb ed="X" n="0311a06"/><lb ed="R088" n="0821a03"/><p xml:id="pX09p0311a0601">又今將此<name role="" type="person">娑婆世界</name>四大部洲之寬廣，<name role="" type="person">須彌山</name>之高
<lb ed="X" n="0311a07"/><lb ed="R088" n="0821a04"/>大名相，次第列明。此世界東西相對七十二萬里，南
<lb ed="X" n="0311a08"/><lb ed="R088" n="0821a05"/>北相對六十四萬里。正中有<name role="" type="person">須彌山</name>，縱廣八萬四千
<lb ed="X" n="0311a09"/><lb ed="R088" n="0821a06"/>由旬，七寶所成。正中天城，名曰善見，是帝釋所居。四
<lb ed="X" n="0311a10"/><lb ed="R088" n="0821a07"/>方四隅，是<name role="" type="person">三十三天</name>所居。此天正名<name role="" type="person">忉利天</name>，又名帝
<lb ed="X" n="0311a11"/><lb ed="R088" n="0821a08"/>釋天。又從<name role="" type="person">須彌山</name>根上升一萬由旬，縱廣一萬由旬，
<lb ed="X" n="0311a12"/><lb ed="R088" n="0821a09"/>是堅手天住。復上一倍，遶山八千由旬，是持華鬘天
<lb ed="X" n="0311a13"/><lb ed="R088" n="0821a10"/>住。復上一倍，遶山四千由旬，是放逸天住。復上一倍，
<lb ed="X" n="0311a14"/><lb ed="R088" n="0821a11"/>遶山四千由旬，是日月星宿天住。復上一倍，遶山四
<lb ed="X" n="0311a15"/><lb ed="R088" n="0821a12"/>千由旬，是四王天住。從此復上四萬由旬至山頂，縱
<lb ed="X" n="0311a16"/><lb ed="R088" n="0821a13"/>廣四萬由旬。又卽從上升四萬由旬，有處如雲，七寶
<lb ed="X" n="0311a17"/><lb ed="R088" n="0821a14"/>所成，其猶大地，是<name role="" type="person">夜摩天</name>住。復上一倍，或三十二萬
<lb ed="X" n="0311a18"/><lb ed="R088" n="0821a15"/>由旬，有地如雲，是<name role="" type="person">兜率天</name>住。復上一倍，或四十八萬
<lb ed="X" n="0311a19"/><lb ed="R088" n="0821a16"/>由旬，有地如雲，是化樂天住。復上一倍，或六十四萬
<lb ed="X" n="0311a20"/><lb ed="R088" n="0821a17"/>由旬，有地如雲，是<name role="" type="person">他化天</name>住。次第乃至色究竟天住，
<lb ed="X" n="0311a21"/><lb ed="R088" n="0821a18"/>悉以皆有其地如雲。毗曇論云：色究竟天，從此天放
<lb ed="X" n="0311a22"/><lb ed="R088" n="0821b01"/>一大石山，經六萬五十五百三十五季，中間無礙之
<lb ed="X" n="0311a23"/><lb ed="R088" n="0821b02"/>處，下至<name role="" type="person">閻浮提</name>地，<anchor xml:id="nkr_note_orig_0311002" n="0311002"/>抑算高顯，總計該經若干年之久
<lb ed="X" n="0311a24"/><lb ed="R088" n="0821b03"/>遠。如四季一年，四十季十年，四百季百年，四千季千
<pb ed="X" xml:id="X09.0241.0311b" n="0311b"/>
<lb ed="X" n="0311b01"/><lb ed="R088" n="0821b04"/>年，四萬季萬年，如上之季，總共抑算，該一萬六千三
<lb ed="X" n="0311b02"/><lb ed="R088" n="0821b05"/>百八十三年，多三季如是之高顯者也。又<name role="" type="person">須彌山</name>外，
<lb ed="X" n="0311b03"/><lb ed="R088" n="0821b06"/>有七重金山，七重<name role="" type="person">香水海</name>，次第周帀。七重金山外，大
<lb ed="X" n="0311b04"/><lb ed="R088" n="0821b07"/>鹹水海，有四大洲，八中洲，數萬小洲，徧布安住。又鹹
<lb ed="X" n="0311b05"/><lb ed="R088" n="0821b08"/>水海外，有小<name role="" type="person">輪圍山</name>，周帀圍遶。此四洲等，皆一地所
<lb ed="X" n="0311b06"/><lb ed="R088" n="0821b09"/>持，是爲一世界輿地之圖也。又四部洲者，東<name role="" type="person">弗于逮</name>，
<lb ed="X" n="0311b07"/><lb ed="R088" n="0821b10"/><name role="" type="person">南閻浮提</name>，西瞿耶尼，北<g ref="#CB15106">鬱</g>單越。又名東勝神洲，南贍
<lb ed="X" n="0311b08"/><lb ed="R088" n="0821b11"/>部洲，<name role="" type="person">西牛貨洲</name>，<name role="" type="person">北俱盧洲</name>。釋迦如來居<name role="" type="person">南贍部洲</name>五
<lb ed="X" n="0311b09"/><lb ed="R088" n="0821b12"/>印土之中。印土最中之地，名<name role="" type="person">迦毗羅</name>國。<name role="" type="person">淨飯王</name>宮降
<lb ed="X" n="0311b10"/><lb ed="R088" n="0821b13"/>誕，應化五印土中，轉大法輪，導化衆生。我輩所居，是
<lb ed="X" n="0311b11"/><lb ed="R088" n="0821b14"/>此<name role="" type="person">南贍部洲</name>邊疆之地，古名東震旦國，邊連大海。又
<lb ed="X" n="0311b12"/><lb ed="R088" n="0821b15"/>論此界下方虗空中，有大風輪，高一百六十萬由旬。
<lb ed="X" n="0311b13"/><lb ed="R088" n="0821b16"/>以大由旬數之，一由旬八十里，十由旬八百里，百由
<lb ed="X" n="0311b14"/><lb ed="R088" n="0821b17"/>旬八千里，千由旬八萬里，萬由旬八十萬里，十萬由
<lb ed="X" n="0311b15"/><lb ed="R088" n="0821b18"/>旬八百萬里，又名八兆萬里。如上一百六十萬由旬
<lb ed="X" n="0311b16"/><lb ed="R088" n="0822a01"/>叩算，共計該一百二十八兆萬里。於是風輪如是高
<lb ed="X" n="0311b17"/><lb ed="R088" n="0822a02"/>顯者也，廣則與世界量等。又水輪高八十萬由旬，共
<lb ed="X" n="0311b18"/><lb ed="R088" n="0822a03"/>計該六十四兆萬里。如是之深寬，則與世界正等。又
<lb ed="X" n="0311b19"/><lb ed="R088" n="0822a04"/>廣一百二十萬零三千四百五十由旬，總計該九十
<lb ed="X" n="0311b20"/><lb ed="R088" n="0822a05"/>六兆二十七萬六千里。此是一世界而論高廣之說
<lb ed="X" n="0311b21"/><lb ed="R088" n="0822a06"/>也。又金輪高三十二萬由旬，廣與水輪同。水上有風，
<lb ed="X" n="0311b22"/><lb ed="R088" n="0822a07"/>吹轉此水，於上成金輪，如熟乳生膏，是名金輪厚三
<lb ed="X" n="0311b23"/><lb ed="R088" n="0822a08"/>洛叉。又地輪厚六十萬零八千由旬，共計該五十四
<lb ed="X" n="0311b24"/><lb ed="R088" n="0822a09"/>兆零四萬里。此上四輪所論，出因本經、俱舍論、增一
<pb ed="X" xml:id="X09.0241.0311c" n="0311c"/>
<lb ed="X" n="0311c01"/><lb ed="R088" n="0822a10"/>經、法界安立圖所集，統立綱目<anchor xml:id="nkr_note_add_0311c0101" n="0311c0101"/><anchor xml:id="beg0311c0101" n="0311c0101"/>已<anchor xml:id="end0311c0101"/>竟。</p>
<lb ed="X" n="0311c02"/><lb ed="R088" n="0822a11"/><p xml:id="pX09p0311c0201">表讚四種法界體量形狀，就情達理，依心對境。初
<lb ed="X" n="0311c03"/><lb ed="R088" n="0822a12"/>稿。</p>
<lb ed="X" n="0311c04"/><lb ed="R088" n="0822a13"/><p xml:id="pX09p0311c0401">理法界。</p>
<lb ed="X" n="0311c05"/><lb ed="R088" n="0822a14"/><lg type="regular" xml:id="lgX09p0311c0501"><l>理爲法體，</l><l>法是理用。</l><l>體用雙彰，</l><l>界爲際限。</l>
<lb ed="X" n="0311c06"/><lb ed="R088" n="0822a15"/><l>理本淸淨，</l><l>法由理致，</l><l>理與法一，</l><l>不眞何待？</l></lg>
<lb ed="X" n="0311c07"/><lb ed="R088" n="0822a16"/><p xml:id="pX09p0311c0701">故經云：法界通化，一合理相。<note place="inline">偈云</note></p>
<lb ed="X" n="0311c08"/><lb ed="R088" n="0822a17"/><lg type="regular" xml:id="lgX09p0311c0801"><l>性體圓明理義彰，</l><l>淸淨法界界非方。</l>
<lb ed="X" n="0311c09"/><lb ed="R088" n="0822a18"/><l>眞如<anchor xml:id="nkr_note_orig_0311003" n="0311003"/>寶相空明靜，</l><l>太虗不出自性光。</l></lg>
<lb ed="X" n="0311c10"/><lb ed="R088" n="0822b01"/><p xml:id="pX09p0311c1001">事法界。</p>
<lb ed="X" n="0311c11"/><lb ed="R088" n="0822b02"/><lg type="regular" xml:id="lgX09p0311c1101"><l>事因緣顯，</l><l>造法由心。</l><l>界定方位，</l><l>共資<anchor xml:id="nkr_note_orig_0311004" n="0311004"/>菩美。</l>
<lb ed="X" n="0311c12"/><lb ed="R088" n="0822b03"/><l>事本無心，</l><l>因境成有。</l><l>事與理合，</l><l>界得其宜。</l></lg>
<lb ed="X" n="0311c13"/><lb ed="R088" n="0822b04"/><p xml:id="pX09p0311c1301">故經云：事理通達，諸法無礙。<note place="inline">偈云</note></p>
<lb ed="X" n="0311c14"/><lb ed="R088" n="0822b05"/><lg type="regular" xml:id="lgX09p0311c1401"><l>事無大小隨圓方，</l><l>得法源底性淸涼。</l>
<lb ed="X" n="0311c15"/><lb ed="R088" n="0822b06"/><l>對境因心成幻有，</l><l>因緣合離各主張。</l></lg>
<lb ed="X" n="0311c16"/><lb ed="R088" n="0822b07"/><p xml:id="pX09p0311c1601">理事法界。</p>
<lb ed="X" n="0311c17"/><lb ed="R088" n="0822b08"/><lg type="regular" xml:id="lgX09p0311c1701"><l>理事法三，</l><l>通別各主，</l><l>界爲限齊，</l><l>其法自立。</l>
<lb ed="X" n="0311c18"/><lb ed="R088" n="0822b09"/><l>三事差別，</l><l>法無定相；</l><l>界亦混亂，</l><l>事無一定。</l></lg>
<lb ed="X" n="0311c19"/><lb ed="R088" n="0822b10"/><p xml:id="pX09p0311c1901">故經云：皆因無爲法而有差別。<note place="inline">偈云：</note></p>
<lb ed="X" n="0311c20"/><lb ed="R088" n="0822b11"/><lg type="regular" xml:id="lgX09p0311c2001"><l>三事相合法無別，</l><l>理事圓通法性濶。</l>
<lb ed="X" n="0311c21"/><lb ed="R088" n="0822b12"/><l>諸法如義空法界，</l><l>無人無我無法說，</l></lg>
<lb ed="X" n="0311c22"/><lb ed="R088" n="0822b13"/><p xml:id="pX09p0311c2201">事事法界。</p>
<lb ed="X" n="0311c23"/><lb ed="R088" n="0822b14"/><lg type="regular" xml:id="lgX09p0311c2301"><l>事事貫通，</l><l>法法圓融。</l><l>法界安立，</l><l>歸心得所。</l>
<lb ed="X" n="0311c24"/><lb ed="R088" n="0822b15"/><l>事事各主，</l><l>權衡綱宗。</l><l>法界如然，</l><l>自性如然。</l></lg>
<pb ed="X" xml:id="X09.0241.0312a" n="0312a"/>
<lb ed="X" n="0312a01"/><lb ed="R088" n="0822b16"/><p xml:id="pX09p0312a0101">故經云：實相無相，法界強名。<note place="inline">偈云</note></p>
<lb ed="X" n="0312a02"/><lb ed="R088" n="0822b17"/><lg type="regular" xml:id="lgX09p0312a0201"><l>事事貫通理如然，</l><l>歸心得所自在觀。</l>
<lb ed="X" n="0312a03"/><lb ed="R088" n="0822b18"/><l>虗空法界歸性海，</l><l>塵塵刹刹法法圓。</l></lg>
<lb ed="X" n="0312a04"/><lb ed="R088" n="0823a01"/><p xml:id="pX09p0312a0401">又四種無礙法界偈頌：</p>
<lb ed="X" n="0312a05"/><lb ed="R088" n="0823a02"/><lg type="regular" xml:id="lgX09p0312a0501"><l>理障消除法性明，</l><l>淸淨無爲復本眞。</l>
<lb ed="X" n="0312a06"/><lb ed="R088" n="0823a03"/><l>實際理諦空無相，</l><l>一體同觀法界身。</l>
<lb ed="X" n="0312a07"/><lb ed="R088" n="0823a04"/><l>事與法合理自明，</l><l>心空及第悟圓音。</l>
<lb ed="X" n="0312a08"/><lb ed="R088" n="0823a05"/><l>大地山河空中影，</l><l>二諦融通法惟心。</l>
<lb ed="X" n="0312a09"/><lb ed="R088" n="0823a06"/><l>理事雙彰性相明，</l><l>塵沙法界總歸眞。</l>
<lb ed="X" n="0312a10"/><lb ed="R088" n="0823a07"/><l>虗空無盡法無盡，</l><l>理事法三共一心，</l>
<lb ed="X" n="0312a11"/><lb ed="R088" n="0823a08"/><l>事事無礙法法明，</l><l>一性光中法界身。</l>
<lb ed="X" n="0312a12"/><lb ed="R088" n="0823a09"/><l>靜觀法界惟心現，</l><l>塵塵刹刹總圓音。</l></lg>
<lb ed="X" n="0312a13"/><lb ed="R088" n="0823a10"/><p xml:id="pX09p0312a1301">又一心開十種法界。</p>
<lb ed="X" n="0312a14"/><lb ed="R088" n="0823a11"/><lg type="regular" xml:id="lgX09p0312a1401"><l>諸佛以淸淨爲法界，</l><l>一眞法界，湛寂圓融。</l>
<lb ed="X" n="0312a15"/><lb ed="R088" n="0823a12"/><l>菩薩以十度爲法界，</l><l>萬行莊嚴，利濟羣品。</l>
<lb ed="X" n="0312a16"/><lb ed="R088" n="0823a13"/><l>圓覺以因緣爲法界，</l><l>三世一念，十二流轉。</l>
<lb ed="X" n="0312a17"/><lb ed="R088" n="0823a14"/><l>聲聞以四諦爲法界，</l><l>知苦斷集，漏尸結解。</l>
<lb ed="X" n="0312a18"/><lb ed="R088" n="0823a15"/><l>諸天以福樂爲法界，</l><l>福盡人間，散入諸趣。</l>
<lb ed="X" n="0312a19"/><lb ed="R088" n="0823a16"/><l>世人以事業爲法界，</l><l>功勳道德，善惡兩途。</l>
<lb ed="X" n="0312a20"/><lb ed="R088" n="0823a17"/><l>修羅以瞋鬬爲法界，</l><l>瞋心不斷，鬪諍難息。</l>
<lb ed="X" n="0312a21"/><lb ed="R088" n="0823a18"/><l>畜生以愚痴爲法界，</l><l>但念水草，餘無所知。</l>
<lb ed="X" n="0312a22"/><lb ed="R088" n="0823b01"/><l>餓鬼以饑須爲法界。</l><l>服大咽小，針夅粒米。</l>
<lb ed="X" n="0312a23"/><lb ed="R088" n="0823b02"/><l>地獄以憂苦爲法界，</l><l>苦多樂少，無時暫安。</l></lg>
<lb ed="X" n="0312a24"/><lb ed="R088" n="0823b03"/><p xml:id="pX09p0312a2401">前立四種法界，初以理論，其事在中；次以事論，其理
<pb ed="X" xml:id="X09.0241.0312b" n="0312b"/>
<lb ed="X" n="0312b01"/><lb ed="R088" n="0823b04"/>在中；又次以理事合論，於事事在中；又次以事事通
<lb ed="X" n="0312b02"/><lb ed="R088" n="0823b05"/>論，具理一以貫之。所以事因理顯，理由事彰，理事交
<lb ed="X" n="0312b03"/><lb ed="R088" n="0823b06"/>徹，諸法具備。若以法界論之，法界卽世界之理也，世
<lb ed="X" n="0312b04"/><lb ed="R088" n="0823b07"/>界卽法界之事也。以世界具一切事，法界具一切理，
<lb ed="X" n="0312b05"/><lb ed="R088" n="0823b08"/>理事具備，而世界成<anchor xml:id="nkr_note_add_0312b0501" n="0312b0501"/><anchor xml:id="beg0312b0501" n="0312b0501"/>已<anchor xml:id="end0312b0501"/>。世界成<anchor xml:id="nkr_note_add_0312b0502" n="0312b0502"/><anchor xml:id="beg0312b0502" n="0312b0502"/>已<anchor xml:id="end0312b0502"/>，法法物物，全體顯
<lb ed="X" n="0312b06"/><lb ed="R088" n="0823b09"/>露。故經云：若入欲了知，三世一切佛，應觀法界性，一
<lb ed="X" n="0312b07"/><lb ed="R088" n="0823b10"/>切惟心造。所以法界稱理，世界卽事，理事圓通，一切
<lb ed="X" n="0312b08"/><lb ed="R088" n="0823b11"/>無礙。又以虗空而論法界，虗空無盡，法界無邊，塵塵
<lb ed="X" n="0312b09"/><lb ed="R088" n="0823b12"/>刹刹無盡之法界，莫不盡在虗空之中矣。又以法界
<lb ed="X" n="0312b10"/><lb ed="R088" n="0823b13"/>而論虗空，法界無邊，虗空無盡，無窮無盡之虗空，莫
<lb ed="X" n="0312b11"/><lb ed="R088" n="0823b14"/>不皆以法界而顯露之。若明法界理，須會虗空意；若
<lb ed="X" n="0312b12"/><lb ed="R088" n="0823b15"/>明虗空理，實在法界中。故以法界虗空，等無差別，事
<lb ed="X" n="0312b13"/><lb ed="R088" n="0823b16"/>事無礙，法法圓融，鎔成一體，一以貫之。法界如然，虛
<lb ed="X" n="0312b14"/><lb ed="R088" n="0823b17"/>空如然，自性如然，理亦如然。眞空法界，法界眞空，雙
<lb ed="X" n="0312b15"/><lb ed="R088" n="0823b18"/>收雙放，攝歸實際。實際性空，量等法界。故云：三界惟
<lb ed="X" n="0312b16"/><lb ed="R088" n="0824a01"/>心，萬法惟識，靜觀法界性，一切惟心造。又如何惟心
<lb ed="X" n="0312b17"/><lb ed="R088" n="0824a02"/>造？然法界皆因四大所顯，四大有成有壞，有生有滅，
<lb ed="X" n="0312b18"/><lb ed="R088" n="0824a03"/>皆是心心所發，生滅無住，操動不停，故有流轉。四大
<lb ed="X" n="0312b19"/><lb ed="R088" n="0824a04"/>和合而世界成，四大散滅而世界壞，成住壞空，流轉
<lb ed="X" n="0312b20"/><lb ed="R088" n="0824a05"/>無窮。所以釋迦世尊，佛眼遙觀，他心洞鑒，大地山河，
<lb ed="X" n="0312b21"/><lb ed="R088" n="0824a06"/>微塵國土，有情無情，萬物萬法，天地人民，日月星辰，
<lb ed="X" n="0312b22"/><lb ed="R088" n="0824a07"/>君臣父子，詩書禮樂，萬德斯備。又觀衆生，造種種業，
<lb ed="X" n="0312b23"/><lb ed="R088" n="0824a08"/>受種種苦，生老病死，無解脫時。佛觀此<anchor xml:id="nkr_note_add_0312b2301" n="0312b2301"/><anchor xml:id="beg0312b2301" n="0312b2301"/>已<anchor xml:id="end0312b2301"/>，頓發慈心，
<lb ed="X" n="0312b24"/><lb ed="R088" n="0824a09"/>因緣時至，現大神變，從<name role="" type="person">兜率宮</name>，下降人間，<name role="" type="person">迦毗羅</name>國，
<pb ed="X" xml:id="X09.0241.0312c" n="0312c"/>
<lb ed="X" n="0312c01"/><lb ed="R088" n="0824a10"/>淨<name role="" type="person">梵王宮</name>，降神母懷，十月誕生。<g ref="#CB01403">㘞</g>的一聲，周行七步，
<lb ed="X" n="0312c02"/><lb ed="R088" n="0824a11"/>目顧四方，一手指天，一手指地，自言天上天下，惟吾
<lb ed="X" n="0312c03"/><lb ed="R088" n="0824a12"/>獨尊。其年<name role="" type="person">周昭王</name>二十四甲寅歲四月八日子時，十
<lb ed="X" n="0312c04"/><lb ed="R088" n="0824a13"/>九出家，三十成道，說法四十九年，談經三百餘會，天
<lb ed="X" n="0312c05"/><lb ed="R088" n="0824a14"/>人證果，<g ref="#CB15167">𬂔</g>朧盡悟，一世功勳，道德斯備。其所說一切
<lb ed="X" n="0312c06"/><lb ed="R088" n="0824a15"/>法，爲度一切衆，隨衆生根性而演說之。前以一心開
<lb ed="X" n="0312c07"/><lb ed="R088" n="0824a16"/>十種法界，反覆論之，法界體量形狀，因衆生心有八
<lb ed="X" n="0312c08"/><lb ed="R088" n="0824a17"/>萬四千塵勞善惡之造作，佛謂開八萬四千方便之
<lb ed="X" n="0312c09"/><lb ed="R088" n="0824a18"/>法門，以種種方便因緣譬喩言辭而敷演之，對病與
<lb ed="X" n="0312c10"/><lb ed="R088" n="0824b01"/>藥，令一切衆生，各得出滅一切生死之衆病，身心安
<lb ed="X" n="0312c11"/><lb ed="R088" n="0824b02"/>樂而證道果，皆以涅槃而滅度之。故所以法界而論
<lb ed="X" n="0312c12"/><lb ed="R088" n="0824b03"/>世界，無法不備；又以世界而論法界，無事不周。法法
<lb ed="X" n="0312c13"/><lb ed="R088" n="0824b04"/>其備，事事全周，而稱大法界也。故華嚴經偈云：遮那
<lb ed="X" n="0312c14"/><lb ed="R088" n="0824b05"/>妙體徧，法界以爲身；華藏莊嚴等，太虗而惟量。又偈
<lb ed="X" n="0312c15"/><lb ed="R088" n="0824b06"/>云：刹塵心量可數知，大海中水可飮盡，虗空可量風
<lb ed="X" n="0312c16"/><lb ed="R088" n="0824b07"/>可繫，無能盡歎佛功德。又云：一切有爲法，如夢幻泡
<lb ed="X" n="0312c17"/><lb ed="R088" n="0824b08"/>影，如露亦如電，應作如是觀。是以<note place="inline">泉</note>識淺智愚，不揣
<lb ed="X" n="0312c18"/><lb ed="R088" n="0824b09"/>鄙漏，而將四法通途論之，略以大槩名相事理，叙列
<lb ed="X" n="0312c19"/><lb ed="R088" n="0824b10"/>一番，祈諸智者，再伸發明，以示將來，廣其見聞，開發
<lb ed="X" n="0312c20"/><lb ed="R088" n="0824b11"/>慧性，得大辯才者也。</p>
<lb ed="X" n="0312c21"/><lb ed="R088" n="0824b12"/><p xml:id="pX09p0312c2101">遂邑廣德寺釋子　永光　泉　敬撰。</p></cb:div>
</body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0302b1501" to="#end0302b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">普</lem><rdg wit="#wit.orig">善</rdg></app>
<app from="#beg0302b1601" to="#end0302b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0302b1701" to="#end0302b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0302b2001" to="#end0302b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0305a0501" to="#end0305a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0305a0801" to="#end0305a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0305a2101" to="#end0305a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0305a2201" to="#end0305a2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0307a1301" to="#end0307a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0307b0101" to="#end0307b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0307b1101" to="#end0307b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0307b1501" to="#end0307b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0307b2201" to="#end0307b2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0308a0101" to="#end0308a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0308b1701" to="#end0308b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0310c1901" to="#end0310c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0310c2101" to="#end0310c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0311c0101" to="#end0311c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0312b0501" to="#end0312b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0312b0502" to="#end0312b0502"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0312b2301" to="#end0312b2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="xuzang-notes">
<head>卍續藏 校注</head>
<p>
<note n="0301001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0301001">原本載天册皇帝並沙門慧研序二章然續藏經第五套中旣載該序故今省之</note>
<note n="0301002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0301002">順疑願</note>
<note n="0302001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0302001">修上疑脫主字</note>
<note n="0302002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0302002">者疑音</note>
<note n="0303001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0303001">自當作目</note>
<note n="0303002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0303002">驗疑衆</note>
<note n="0303003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0303003">聖疑勝</note>
<note n="0303004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0303004">拔疑技</note>
<note n="0303005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0303005">以字更勘</note>
<note n="0304001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0304001">名疑各</note>
<note n="0304002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0304002">十疑千</note>
<note n="0305001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0305001">顯等十八字疑衍文</note>
<note n="0306001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0306001">思字更勘</note>
<note n="0307001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0307001">佛字疑剩</note>
<note n="0310001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0310001">叢疑蕞</note>
<note n="0311001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0311001">區疑漚</note>
<note n="0311002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0311002">抑一作叩次同</note>
<note n="0311003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0311003">寶或實歟</note>
<note n="0311004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0311004">＊善疑善（善ハ本文ニ菩トツクル。<g ref="#CB18834">󴦒</g>）</note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
<note n="0302b1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0302b1501">普【CB】，善【卍續】</note>
<note n="0302b1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0302b1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0302b1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0302b1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0302b2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0302b2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0305a0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0305a0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0305a0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0305a0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0305a2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0305a2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0305a2201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0305a2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0307a1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0307a1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0307b0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0307b0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0307b1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0307b1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0307b1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0307b1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0307b2201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0307b2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0308a0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0308a0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0308b1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0308b1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0310c1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0310c1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0310c2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0310c2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0311c0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0311c0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0312b0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0312b0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0312b0502" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0312b0502">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0312b2301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0312b2301">已【CB】，巳【卍續】</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>