<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="X10n0255">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 255 圓覺經序注</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經數位版, No. 255 圓覺經序注</title>
			<author>宋 如山註序</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>AI</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>1卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">10</idno>.<idno type="no">255</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2024-07-18 21:29:46 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">圓覺經序注</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA, Punctuated draft text as provided by GJ.cool AI auto punctuation engine</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">CBETA 人工輸入，CBETA 掃瞄辨識，古籍酷 AI 自動標點引擎提供新式標點初稿</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>AI 標點</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【卍續】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		<charDecl>
<char xml:id="CB15032">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15032</charName>
				<mapping cb:dec="998072" type="PUA">U+F3AB8</mapping>
			<mapping type="unicode">U+34B5</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>貌</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[白/八]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15081">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15081</charName>
				<mapping cb:dec="998121" type="PUA">U+F3AE9</mapping>
			<mapping type="unicode">U+41FF</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>策</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[竺-二+束]</value></charProp></char>
</charDecl>
	</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-05-20">
			<name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication
		</change>
		<change when="2005-12-07T13:35:14">
			Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<milestone unit="juan" n="1"/>
<pb ed="X" xml:id="X10.0255.0433a" n="0433a"/>
<lb ed="X" n="0433a01"/>
<lb ed="X" n="0433a02"/><cb:docNumber>No. 255</cb:docNumber>
<lb ed="X" n="0433a03"/><lb ed="R087" n="0999a01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>大方廣圓覺修多羅了義經註序</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0433a04"/>
<lb ed="X" n="0433a05"/><lb ed="R087" n="0999a02"/><byline cb:type="author">龍沙章江禪院傳法沙門如山　註序</byline>
<lb ed="X" n="0433a06"/><lb ed="R087" n="0999a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0433a0601">金紫光祿大夫守中書侍郞尙書門下平章事充集
<lb ed="X" n="0433a07"/><lb ed="R087" n="0999a04"/>賢殿大學　裴休　撰</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0433a08"/><lb ed="R087" n="0999a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0433a0801">裴公，河東濟懸人。登進士甲科，應賢良方正，官至
<lb ed="X" n="0433a09"/><lb ed="R087" n="0999a06"/>平章政事。先世名許玄度，建越州塔，未終而化。後
<lb ed="X" n="0433a10"/><lb ed="R087" n="0999a07"/>託梁武之孫，姓蕭名詧，因訪曇彥禪師，爲入定觀，
<lb ed="X" n="0433a11"/><lb ed="R087" n="0999a08"/>明其宿因。師云：許玄度，來何暮？昔日浮屠今如故。
<lb ed="X" n="0433a12"/><lb ed="R087" n="0999a09"/>後衆請師修龍江大殿，師云：非吾所爲，三百年後，
<lb ed="X" n="0433a13"/><lb ed="R087" n="0999a10"/>自有非衣功德主。遂銘之。至唐三生爲裴休，果如
<lb ed="X" n="0433a14"/><lb ed="R087" n="0999a11"/>其言。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0433a15"/><lb ed="R087" n="0999a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0433a1501">夫血氣之屬必有知，凡有知者必同體，所謂眞淨明
<lb ed="X" n="0433a16"/><lb ed="R087" n="0999a13"/>妙，虗徹靈通，卓然而獨存者也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0433a17"/><lb ed="R087" n="0999a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0433a1701">血氣滋運，一切同體，故曰屬。血氣旣同，必同有知，
<lb ed="X" n="0433a18"/><lb ed="R087" n="0999a15"/>所謂眞淨明等，皆具足於同體中，有聖不增，有凡
<lb ed="X" n="0433a19"/><lb ed="R087" n="0999a16"/>不減，故曰獨存。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0433a20"/><lb ed="R087" n="0999a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0433a2001">是衆生之本源，故曰心地。是諸佛之所得，故曰菩提。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0433a21"/><lb ed="R087" n="0999a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0433a2101">二是字，皆指上文眞淨明等，總是諸佛衆生心地
<lb ed="X" n="0433a22"/><lb ed="R087" n="0999b01"/>菩提本源同得。故經註云：諸佛光嚴住持，卽衆生
<lb ed="X" n="0433a23"/><lb ed="R087" n="0999b02"/>淨覺妙明心地是也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0433a24"/><lb ed="R087" n="0999b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0433a2401">交徹融攝，故曰法界。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X10.0255.0433b" n="0433b"/>
<lb ed="X" n="0433b01"/><lb ed="R087" n="0999b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0433b0101">會上十法界身心，聖凡交徹，理事融攝，同歸寂滅，
<lb ed="X" n="0433b02"/><lb ed="R087" n="0999b05"/>平等本際。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0433b03"/><lb ed="R087" n="0999b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0433b0301">寂靜常樂，故曰涅槃。不濁不漏，故曰淸淨。不妄不變，
<lb ed="X" n="0433b04"/><lb ed="R087" n="0999b07"/>故曰眞如。離過絕非，故曰佛性。護善遮惡，故曰總持。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0433b05"/><lb ed="R087" n="0999b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0433b0501">護善有不失之功，內持萬德；遮惡有不入之義，外
<lb ed="X" n="0433b06"/><lb ed="R087" n="0999b09"/>遣百非。梵語陀羅尼，此云總持。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0433b07"/><lb ed="R087" n="0999b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0433b0701">隱覆含攝，故曰如來藏。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0433b08"/><lb ed="R087" n="0999b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0433b0801">眞如隱覆在藏識之中，亦能含攝恒沙性功德。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0433b09"/><lb ed="R087" n="0999b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0433b0901">超越玄悶，故曰密嚴國。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0433b10"/><lb ed="R087" n="0999b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0433b1001">超越重玄之悶，證秘密妙莊嚴域。此上十義，収歸
<lb ed="X" n="0433b11"/><lb ed="R087" n="0999b14"/>別敎之極談。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0433b12"/><lb ed="R087" n="0999b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0433b1201">統衆德而大備，爍群昏而獨照，故曰圓覺。其實皆一
<lb ed="X" n="0433b13"/><lb ed="R087" n="0999b16"/>心也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0433b14"/><lb ed="R087" n="0999b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0433b1401">總結上文義，皆歸圓覺之妙心。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0433b15"/><lb ed="R087" n="0999b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0433b1501">背之則凡，順之則聖。迷之則生死始，悟之則輪迴息。
<lb ed="X" n="0433b16"/><lb ed="R087" n="1000a01"/>親而求之，則止觀定慧。推而廣之，則六度萬行。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0433b17"/><lb ed="R087" n="1000a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0433b1701">親近隨順止觀定慧，是本覺之內薰。推究止觀定
<lb ed="X" n="0433b18"/><lb ed="R087" n="1000a03"/>慧而開廣之，則成六度萬行，是圓覺之妙用。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0433b19"/><lb ed="R087" n="1000a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0433b1901">引而爲智，然後爲正智；依而爲因，然後爲正因。其實
<lb ed="X" n="0433b20"/><lb ed="R087" n="1000a05"/>皆一法也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0433b21"/><lb ed="R087" n="1000a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0433b2101">引依六度萬行爲正因。上來皆以任持自捨，成究
<lb ed="X" n="0433b22"/><lb ed="R087" n="1000a07"/>竟覺。從因至果，皆遵稟一法之規範也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0433b23"/><lb ed="R087" n="1000a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0433b2301">終日圓覺而未甞圓覺者，凡夫也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0433b24"/><lb ed="R087" n="1000a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0433b2401">下凡眞隨妄轉，唯背無順，持珠作丐，所謂衆生日
<pb ed="X" xml:id="X10.0255.0433c" n="0433c"/>
<lb ed="X" n="0433c01"/><lb ed="R087" n="1000a10"/>用而不知也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0433c02"/><lb ed="R087" n="1000a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0433c0201">欲證圓覺而未極圓覺者，菩薩也。具足圓覺而住持
<lb ed="X" n="0433c03"/><lb ed="R087" n="1000a12"/>圓覺者，如來也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0433c04"/><lb ed="R087" n="1000a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0433c0401">欲證者，謂菩薩歷地位階梯，等覺<anchor xml:id="nkr_note_add_0433c0401" n="0433c0401"/><anchor xml:id="beg0433c0401" n="0433c0401"/>已<anchor xml:id="end0433c0401"/>前，細念未斷，
<lb ed="X" n="0433c05"/><lb ed="R087" n="1000a14"/>故曰未極具足。而住持者，唯佛與佛，廼能究盡安
<lb ed="X" n="0433c06"/><lb ed="R087" n="1000a15"/>住任持也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0433c07"/><lb ed="R087" n="1000a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0433c0701">離圓覺無六道，捨圓覺無三乘。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0433c08"/><lb ed="R087" n="1000a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0433c0801">反顯六道性中，皆具足圓覺。終日圓覺，而未甞圓
<lb ed="X" n="0433c09"/><lb ed="R087" n="1000a18"/>覺之義。六道受生，更無別法。謂迷此本覺妙心，派
<lb ed="X" n="0433c10"/><lb ed="R087" n="1000b01"/>成三界業果。故云離圓覺，別無六道可得。三乘聖
<lb ed="X" n="0433c11"/><lb ed="R087" n="1000b02"/>位，亦非別法。但悟此覺心，斷惑證眞，成無上道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0433c12"/><lb ed="R087" n="1000b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0433c1201">非圓覺無如來，泯圓覺無眞法，其實皆一道也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0433c13"/><lb ed="R087" n="1000b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0433c1301">裴公該而収之，不出一道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0433c14"/><lb ed="R087" n="1000b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0433c1401">三世諸佛之所證，盖證此也。如來爲一大事出現，盖
<lb ed="X" n="0433c15"/><lb ed="R087" n="1000b06"/>爲此也。三藏十二部一切修多羅，蓋詮此也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0433c16"/><lb ed="R087" n="1000b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0433c1601">三世諸佛同證圓覺，非別有法。如來爲一大事因
<lb ed="X" n="0433c17"/><lb ed="R087" n="1000b08"/>緣故，出現於世，亦無別事。卽此圓覺爲一大事也。
<lb ed="X" n="0433c18"/><lb ed="R087" n="1000b09"/>三乘十二分敎，一切契經，皆詮圓覺，更無別法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0433c19"/><lb ed="R087" n="1000b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0433c1901">然如來垂敎，指法有顯密。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0433c20"/><lb ed="R087" n="1000b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0433c2001">顯說修多羅，密示陀羅尼。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0433c21"/><lb ed="R087" n="1000b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0433c2101">立義有廣略。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0433c22"/><lb ed="R087" n="1000b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0433c2201">就辨音章，二十五輪爲廣；就威德章，三觀行相爲
<lb ed="X" n="0433c23"/><lb ed="R087" n="1000b14"/>略，粗可明矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0433c24"/><lb ed="R087" n="1000b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0433c2401">乘時有先後。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X10.0255.0434a" n="0434a"/>
<lb ed="X" n="0434a01"/><lb ed="R087" n="1000b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0434a0101">華嚴頓開智眼，不歷諸漸，乘時先也。涅槃直指人
<lb ed="X" n="0434a02"/><lb ed="R087" n="1000b17"/>心，不務速說，乘時後也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0434a03"/><lb ed="R087" n="1000b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0434a0301">當機有深淺。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0434a04"/><lb ed="R087" n="1001a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0434a0401">對文殊破無明，言簡而當，機深者也。對金剛藏破
<lb ed="X" n="0434a05"/><lb ed="R087" n="1001a02"/>無明，辭繁而備，機淺者也。圓覺一法，而該備八義。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0434a06"/><lb ed="R087" n="1001a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0434a0601">非上根圓智，其孰能大通之。故如來於光明藏，與十
<lb ed="X" n="0434a07"/><lb ed="R087" n="1001a04"/>二大士，密說而顯演潛通，廣被以印定其法，爲一切
<lb ed="X" n="0434a08"/><lb ed="R087" n="1001a05"/>經之宗也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0434a09"/><lb ed="R087" n="1001a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0434a0901">密說則非器不傳，潛通後進。顯演則觀機授法，廣
<lb ed="X" n="0434a10"/><lb ed="R087" n="1001a07"/>被當來。以圓覺一印，印定爲諸經之宗。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0434a11"/><lb ed="R087" n="1001a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0434a1101">圭峯禪師。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0434a12"/><lb ed="R087" n="1001a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0434a1201">終南一峯，其形如圭，師遯其下，故以稱焉。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0434a13"/><lb ed="R087" n="1001a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0434a1301">得法於荷澤嫡孫南印上足道圓和尙。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0434a14"/><lb ed="R087" n="1001a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0434a1401">西京河南府有荷澤寺，因祈雨得驗，故名荷澤。神
<lb ed="X" n="0434a15"/><lb ed="R087" n="1001a12"/>會禪師居之，乃六祖高弟。先六祖曰：吾有一物，無
<lb ed="X" n="0434a16"/><lb ed="R087" n="1001a13"/>名無字。神會出云：是諸佛之本源，神會之佛性。祖
<lb ed="X" n="0434a17"/><lb ed="R087" n="1001a14"/>云：喚作一物卽不中，汝喚作佛性，若此子有片瓦
<lb ed="X" n="0434a18"/><lb ed="R087" n="1001a15"/>遮頭，只是成這箇知解宗徒。會乃自立爲七祖。此
<lb ed="X" n="0434a19"/><lb ed="R087" n="1001a16"/>下滋州法如禪師，如出爲荆南惟忠禪師傳法。法
<lb ed="X" n="0434a20"/><lb ed="R087" n="1001a17"/>如之印，蓋出南能宗下，故曰南印。道圓和尙乃南
<lb ed="X" n="0434a21"/><lb ed="R087" n="1001a18"/>印之門人。圭峯於道圓得法，此明起敎之因。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0434a22"/><lb ed="R087" n="1001b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0434a2201">一日，從衆僧齋于州民任灌家，居下位，以次受經。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0434a23"/><lb ed="R087" n="1001b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0434a2301">染削之後，隨衆赴供，以﨟小居下位。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0434a24"/><lb ed="R087" n="1001b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0434a2401">遇圓覺了義，卷未終軸，感悟流涕，歸以所悟吿其師。
<pb ed="X" xml:id="X10.0255.0434b" n="0434b"/>
<lb ed="X" n="0434b01"/><lb ed="R087" n="1001b04"/>師撫之曰：汝當大弘圓頓之敎，此經諸佛授汝耳。禪
<lb ed="X" n="0434b02"/><lb ed="R087" n="1001b05"/>師旣佩南宗密印，受圓覺懸記，於是閱大藏經律，通
<lb ed="X" n="0434b03"/><lb ed="R087" n="1001b06"/>唯識、起信等論。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0434b04"/><lb ed="R087" n="1001b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0434b0401">經律論爲三藏，唯識乃戒賢法師所傳，起信是馬
<lb ed="X" n="0434b05"/><lb ed="R087" n="1001b08"/>鳴菩薩所造。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0434b06"/><lb ed="R087" n="1001b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0434b0601">然後頓轡於華嚴法界，宴坐圓覺妙場。究一兩之所
<lb ed="X" n="0434b07"/><lb ed="R087" n="1001b10"/>霑，窮五敎之殊致。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0434b08"/><lb ed="R087" n="1001b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0434b0801">後閱華嚴，如來良馬，頓<g ref="#CB15081">䇿</g>其轡，更不他適。詳其本
<lb ed="X" n="0434b09"/><lb ed="R087" n="1001b12"/>末，與圓覺無差，遂游心於法界，宴坐於妙場，究如
<lb ed="X" n="0434b10"/><lb ed="R087" n="1001b13"/>來一味之法雨。五敎者，小乘敎、始敎、終敎、頓敎、圓
<lb ed="X" n="0434b11"/><lb ed="R087" n="1001b14"/>敎，差別不同，故云殊致。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0434b12"/><lb ed="R087" n="1001b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0434b1201">乃爲之疏解。凡大疏三卷，大鈔十三卷，略疏兩卷，小
<lb ed="X" n="0434b13"/><lb ed="R087" n="1001b16"/>鈔六卷，道場修證儀一十八卷，並行於世。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0434b14"/><lb ed="R087" n="1001b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0434b1401">在智炬寺，幷退居草堂，造此疏鈔等。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0434b15"/><lb ed="R087" n="1001b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0434b1501">其叙敎也圓，其見法也徹，其釋義也端如折薪，其入
<lb ed="X" n="0434b16"/><lb ed="R087" n="1002a01"/>觀也明若秉燭。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0434b17"/><lb ed="R087" n="1002a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0434b1701">剖釋其義，如折薪。折宗從斧，徑直分破，故曰端。毛
<lb ed="X" n="0434b18"/><lb ed="R087" n="1002a03"/>詩云：南山折薪，匪斧不克。今以疏喩於斧，經喩於
<lb ed="X" n="0434b19"/><lb ed="R087" n="1002a04"/>薪。入三觀之妙門，如秉炬火。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0434b20"/><lb ed="R087" n="1002a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0434b2001">其辭也，極於理而<anchor xml:id="nkr_note_add_0434b2001" n="0434b2001"/><anchor xml:id="beg0434b2001" n="0434b2001"/>已<anchor xml:id="end0434b2001"/>，不虗騁。其文也，扶於敎而<anchor xml:id="nkr_note_add_0434b2002" n="0434b2002"/><anchor xml:id="beg0434b2002" n="0434b2002"/>已<anchor xml:id="end0434b2002"/>，不
<lb ed="X" n="0434b21"/><lb ed="R087" n="1002a06"/>苟飾。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0434b22"/><lb ed="R087" n="1002a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0434b2201">辭研性理，不是虗誕馳騁；文扶聖敎，不是苟間花
<lb ed="X" n="0434b23"/><lb ed="R087" n="1002a08"/>飾。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0434b24"/><lb ed="R087" n="1002a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0434b2401">不以其所長病人，故無排斥之說；不以其未至羞人，
<pb ed="X" xml:id="X10.0255.0434c" n="0434c"/>
<lb ed="X" n="0434c01"/><lb ed="R087" n="1002a10"/>故無胸臆之論。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0434c02"/><lb ed="R087" n="1002a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0434c0201">不以<anchor xml:id="nkr_note_add_0434c0201" n="0434c0201"/><anchor xml:id="beg0434c0201" n="0434c0201"/>己<anchor xml:id="end0434c0201"/>長而疾惡他人所短，故無毀斥之說；若以
<lb ed="X" n="0434c03"/><lb ed="R087" n="1002a12"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0434c0301" n="0434c0301"/><anchor xml:id="beg0434c0301" n="0434c0301"/>己<anchor xml:id="end0434c0301"/>短而蓋覆彼人所能，是爲臆度之論。圭峯皆離
<lb ed="X" n="0434c04"/><lb ed="R087" n="1002a13"/>此過。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0434c05"/><lb ed="R087" n="1002a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0434c0501">蕩蕩然實十二部經<note place="inline">注見經中</note>之眼目，三十五祖之骨髓。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0434c06"/><lb ed="R087" n="1002a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0434c0601">竺乾四七，唐土二三，兼之荷澤。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0434c07"/><lb ed="R087" n="1002a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0434c0701">生靈之大本，三世之達道，後世雖有作者，不能過矣。
<lb ed="X" n="0434c08"/><lb ed="R087" n="1002a17"/>其四依之一乎？或淨土之親間乎？何盡其義味如此
<lb ed="X" n="0434c09"/><lb ed="R087" n="1002a18"/>也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0434c10"/><lb ed="R087" n="1002b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0434c1001">涅槃四依品云：依法不依人，依義不依語，依智不
<lb ed="X" n="0434c11"/><lb ed="R087" n="1002b02"/>依識，依了義不依不了義。又唐稱生肇融叡四法
<lb ed="X" n="0434c12"/><lb ed="R087" n="1002b03"/>師爲四依，故裴休亦稱美圭峯爲四依之一。或有
<lb ed="X" n="0434c13"/><lb ed="R087" n="1002b04"/>淨土與十二大士親聞如來所說乎？</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0434c14"/><lb ed="R087" n="1002b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0434c1401">或曰<note place="inline">設難</note>：道無形，視者莫能覩；道無方，行者莫能至。況
<lb ed="X" n="0434c15"/><lb ed="R087" n="1002b06"/>文字乎？在性之而<anchor xml:id="nkr_note_add_0434c1501" n="0434c1501"/><anchor xml:id="beg0434c1501" n="0434c1501"/>已<anchor xml:id="end0434c1501"/>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0434c16"/><lb ed="R087" n="1002b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0434c1601">悟性之者，不立文字，直指人心。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0434c17"/><lb ed="R087" n="1002b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0434c1701">豈區區數萬言而可詮之哉？對曰：噫！是不足以語道
<lb ed="X" n="0434c18"/><lb ed="R087" n="1002b09"/>也。前不云乎：統衆德而大備，爍群昏而獨照者，圓覺
<lb ed="X" n="0434c19"/><lb ed="R087" n="1002b10"/>也。蓋圓覺能出一切法，一切法未甞離圓覺。今夫經
<lb ed="X" n="0434c20"/><lb ed="R087" n="1002b11"/>律論三藏之文，傳于中國者五千餘卷，其所詮者何
<lb ed="X" n="0434c21"/><lb ed="R087" n="1002b12"/>也？戒定慧而<anchor xml:id="nkr_note_add_0434c2101" n="0434c2101"/><anchor xml:id="beg0434c2101" n="0434c2101"/>已<anchor xml:id="end0434c2101"/>。修戒定慧而求者何也？圓覺而<anchor xml:id="nkr_note_add_0434c2102" n="0434c2102"/><anchor xml:id="beg0434c2102" n="0434c2102"/>已<anchor xml:id="end0434c2102"/>。圓
<lb ed="X" n="0434c22"/><lb ed="R087" n="1002b13"/>覺一法也，張萬行而求之者，行衆生之根器異也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0434c23"/><lb ed="R087" n="1002b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0434c2301">上根之士，不待言詮，中下根劣，故廣張義相，引令
<lb ed="X" n="0434c24"/><lb ed="R087" n="1002b15"/>悟入。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X10.0255.0435a" n="0435a"/>
<lb ed="X" n="0435a01"/><lb ed="R087" n="1002b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0435a0101">然則大藏皆圓覺之經，此疏乃大藏之疏也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0435a02"/><lb ed="R087" n="1002b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0435a0201">大藏旣是一大圓覺，今疏圓覺者，卽是一大藏也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0435a03"/><lb ed="R087" n="1002b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0435a0301">羅五千軸之文，而以數卷之疏通之，豈不至簡哉？何
<lb ed="X" n="0435a04"/><lb ed="R087" n="1003a01"/>言其繁也？及其斷言語之道，息思想之心，忘能所，滅
<lb ed="X" n="0435a05"/><lb ed="R087" n="1003a02"/>影像，然後爲得也，固不在詮表耳。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0435a06"/><lb ed="R087" n="1003a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0435a0601">此結答前難者說。謂今以數卷之疏，該通一藏，可
<lb ed="X" n="0435a07"/><lb ed="R087" n="1003a04"/>謂省力。若能絕言思，忘能所，了無相狀，是卽圓覺
<lb ed="X" n="0435a08"/><lb ed="R087" n="1003a05"/>淸淨境界，何用詮表耳。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0435a09"/><lb ed="R087" n="1003a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0435a0901">嗚呼！生靈之所以往來者，六道也。鬼神沈幽愁之苦，
<lb ed="X" n="0435a10"/><lb ed="R087" n="1003a07"/>鳥獸懷獝狘之悲，修羅方瞋，諸天正樂，可以慗心慮，
<lb ed="X" n="0435a11"/><lb ed="R087" n="1003a08"/>趣菩提，唯人道爲能耳。人而不爲，吾未如之何也<anchor xml:id="nkr_note_add_0435a1101" n="0435a1101"/><anchor xml:id="beg0435a1101" n="0435a1101"/>已<anchor xml:id="end0435a1101"/>
<lb ed="X" n="0435a12"/><lb ed="R087" n="1003a09"/>矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0435a13"/><lb ed="R087" n="1003a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0435a1301">鬼神者，此說地獄餓鬼二道，常沒於幽暗哀愁之
<lb ed="X" n="0435a14"/><lb ed="R087" n="1003a11"/>苦。獝者，鳥驚飛<g ref="#CB15032">㒵</g>。狘者，獸走<g ref="#CB15032">㒵</g>。畜生道中，唯知畏
<lb ed="X" n="0435a15"/><lb ed="R087" n="1003a12"/>死貪生，何由出離。修羅以瞋業好戰，何暇進修。諸
<lb ed="X" n="0435a16"/><lb ed="R087" n="1003a13"/>天躭樂，不了妙覺，明心福盡，還墮上五不可。惟人
<lb ed="X" n="0435a17"/><lb ed="R087" n="1003a14"/>界中，可修苦心勞慮，攝歸正念，趣向菩提。師敎聞
<lb ed="X" n="0435a18"/><lb ed="R087" n="1003a15"/>薰，前言住行，悟入圓覺。雖六道皆爲苦趣，然作佛
<lb ed="X" n="0435a19"/><lb ed="R087" n="1003a16"/>作祖，亦從人道。但盡凡心，別無聖解，人而不爲，無
<lb ed="X" n="0435a20"/><lb ed="R087" n="1003a17"/>奈之何也<anchor xml:id="nkr_note_add_0435a2001" n="0435a2001"/><anchor xml:id="beg0435a2001" n="0435a2001"/>已<anchor xml:id="end0435a2001"/>矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0435a21"/><lb ed="R087" n="1003a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0435a2101">休常遊禪師之閫域，受禪師之顯訣，無以自斆，輙直
<lb ed="X" n="0435a22"/><lb ed="R087" n="1003b01"/>讚其法而普吿大衆耳。其他備乎本序云。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0435a23"/><lb ed="R087" n="1003b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0435a2301">公旣入禪師之閫奧，受顯了妙訣，無以自効親傳
<lb ed="X" n="0435a24"/><lb ed="R087" n="1003b03"/>之報，直讚美圓覺之法，其佗備盡經中綸貫之旨。
<pb ed="X" xml:id="X10.0255.0435b" n="0435b"/>
<lb ed="X" n="0435b01"/><lb ed="R087" n="1003b04"/>請觀圭峯本序。</p></cb:div>
</body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0433c0401" to="#end0433c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0434b2001" to="#end0434b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0434b2002" to="#end0434b2002"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0434c0201" to="#end0434c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0434c0301" to="#end0434c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0434c1501" to="#end0434c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0434c2101" to="#end0434c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0434c2102" to="#end0434c2102"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0435a1101" to="#end0435a1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0435a2001" to="#end0435a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
<note n="0433c0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0433c0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0434b2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0434b2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0434b2002" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0434b2002">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0434c0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0434c0201">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0434c0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0434c0301">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0434c1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0434c1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0434c2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0434c2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0434c2102" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0434c2102">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0435a1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0435a1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0435a2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0435a2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>