<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="X10n0256">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 256 圓覺經略疏序注</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經數位版, No. 256 圓覺經略疏序注</title>
			<author>宋 如山注</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>AI</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>1卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">10</idno>.<idno type="no">256</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2024-07-18 21:29:46 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">圓覺經略疏序注</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA, Punctuated draft text as provided by GJ.cool AI auto punctuation engine</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">CBETA 人工輸入，CBETA 掃瞄辨識，古籍酷 AI 自動標點引擎提供新式標點初稿</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>AI 標點</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【卍續】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		<charDecl>
<char xml:id="CB00562">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00562</charName>
				<mapping cb:dec="983602" type="PUA">U+F0232</mapping>
			<mapping type="unicode">U+47FD</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>疏</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[跳-兆+(梳-木)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB04590">
				<charName>CBETA CHARACTER CB04590</charName>
				<mapping cb:dec="987630" type="PUA">U+F11EE</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+7F64</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[(ㄇ@(企-止))/弟]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15210">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15210</charName>
				<mapping cb:dec="998250" type="PUA">U+F3B6A</mapping>
			<charProp><localName>normalized form</localName><value>恢</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[懨-猒+火]</value></charProp></char>
</charDecl>
	</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-05-20">
			<name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication
		</change>
		<change when="2005-12-07T13:35:14">
			Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<milestone unit="juan" n="1"/>
<pb ed="X" xml:id="X10.0256.0435c" n="0435c"/>
<lb ed="X" n="0435c01"/>
<lb ed="X" n="0435c02"/><cb:docNumber>No. 256</cb:docNumber>
<lb ed="X" n="0435c03"/><lb ed="R015" n="0929a01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>大方廣圓覺脩多羅了義經略疏注序</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0435c04"/>
<lb ed="X" n="0435c05"/><lb ed="R015" n="0929a02"/><byline cb:type="other">唐<name role="" type="person">終南山</name><name role="" type="person">草堂寺</name>沙門　宗密　述</byline>
<lb ed="X" n="0435c06"/><lb ed="R015" n="0929a03"/><byline cb:type="author">龍沙章江禪院沙門如山註序</byline>
<lb ed="X" n="0435c07"/><lb ed="R015" n="0929a04"/><cb:div><p xml:id="pX10p0435c0701"><note place="inline">禪師諱宗密，西川果州人。業儒，登進士，嘗於遂州庠爲學。時道圓和尙從成都來，因
<lb ed="X" n="0435c08"/><lb ed="R015" n="0929a05"/>緣會合，遂禮圓禪師出家落髮。</note></p>
<lb ed="X" n="0435c09"/><lb ed="R015" n="0929a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0435c0901">元享利貞，乾之德也，始於一氣；常樂我淨，佛之德也，
<lb ed="X" n="0435c10"/><lb ed="R015" n="0929a07"/>本乎一心。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0435c1005" cb:place="inline"><note place="inline">元者，始也。亨者，通也。利者，和也。貞者，正也。此乾之四德，始於一氣，卽天地根本之元氣也。
<lb ed="X" n="0435c11"/><lb ed="R015" n="0929a08"/>先擧儒學，以顯至覺之理，故曰常樂我淨。常者，非變易。樂者，出苦道。我者，聖所依。淨者，離垢染。此佛之四德，本
<lb ed="X" n="0435c12"/><lb ed="R015" n="0929a09"/>乎一心，卽諸佛本覺之妙心也。</note></p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0435c1213" cb:place="inline">專一氣而致柔，脩一心而成道。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0435c1225" cb:place="inline"><note place="inline">精持一氣，
<lb ed="X" n="0435c13"/><lb ed="R015" n="0929a10"/>柔順應物，脩明一心，道無不備。</note></p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0435c1313" cb:place="inline">心也者，冲虗妙粹，炳煥靈明，無去無
<lb ed="X" n="0435c14"/><lb ed="R015" n="0929a11"/>來，冥通三際，非中非外，洞徹十方。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0435c1414" cb:place="inline"><note place="inline">竪通橫通，唯是一心，豈去來中外之
<lb ed="X" n="0435c15"/><lb ed="R015" n="0929a12"/>有乎？</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0435c1503" cb:place="inline">不滅不生，豈四山之可害？離性離相，奚五色之能
<lb ed="X" n="0435c16"/><lb ed="R015" n="0929a13"/>盲？</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0435c1602" cb:place="inline"><note place="inline">四山，卽生老病死也。生滅旣盡，諸佛現前，有何物而可害乎。性相雙離，實無一法可當情，豈五色能盲正
<lb ed="X" n="0435c17"/><lb ed="R015" n="0929a14"/>見乎。</note></p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0435c1703" cb:place="inline">處生死流，驪珠獨耀於滄海。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0435c1714" cb:place="inline"><note place="inline">此約菩薩悲願度生，曰眞如不昧，善入生
<lb ed="X" n="0435c18"/><lb ed="R015" n="0929a15"/>死，故能展照，如驪龍頷下珠，而獨耀於滄溟耳。</note></p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0435c1819" cb:place="inline">踞涅槃岸，桂輪孤朗於碧天。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0435c19"/><lb ed="R015" n="0929a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0435c1901"><note place="inline">此約常住四聖涅槃，自性淸淨，如明月孤朗於碧天，高超彼岸。</note></p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0435c1925" cb:place="inline">大矣哉，萬法資始也。
<lb ed="X" n="0435c20"/><lb ed="R015" n="0929a17"/>萬法虗僞，緣會而生。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0435c2009" cb:place="inline"><note place="inline">周易云：大哉乾元，萬物資始。此明萬法所啓始，相資取於一心。
<lb ed="X" n="0435c21"/><lb ed="R015" n="0929a18"/>法本不實，皆以外緣會合而生。故論中云：未有一法不從因緣生也。</note></p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0435c2127" cb:place="inline">生法本無，一切唯
<lb ed="X" n="0435c22"/><lb ed="R015" n="0929b01"/>識。識如幻夢，但是一心。心寂而知，目之圓覺。彌滿淸
<lb ed="X" n="0435c23"/><lb ed="R015" n="0929b02"/>淨，中不容他。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0435c2306" cb:place="inline"><note place="inline">此明法從識塵而生，所生不實，故曰幻夢。若能寂而常照，則照用無邊，故曰彌
<lb ed="X" n="0435c24"/><lb ed="R015" n="0929b03"/>滿。如楞嚴經云：無漏淸淨，云何是中更容他物？</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0435c2419" cb:place="inline">故德用無邊，皆同一性。性起
<pb ed="X" xml:id="X10.0256.0436a" n="0436a"/>
<lb ed="X" n="0436a01"/><lb ed="R015" n="0929b04"/>爲相，境智歷然。相得性融，身心廓爾。方之海印，越彼
<lb ed="X" n="0436a02"/><lb ed="R015" n="0929b05"/>太虗。恢<g ref="#CB15210">恢</g>焉，晃晃焉，逈出思議之表也。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0436a0216" cb:place="inline"><note place="inline">德用滋彰，無邊妙應。以至
<lb ed="X" n="0436a03"/><lb ed="R015" n="0929b06"/>境相身心，俱時廓徹，如海澄停。用一法卽之，故超出太虗思議之表。</note></p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0436a0327" cb:place="inline">我佛證此，憫物迷
<lb ed="X" n="0436a04"/><lb ed="R015" n="0929b07"/>之。再歎奇哉，三思大事。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0436a0410" cb:place="inline"><note place="inline">華嚴？出現品云：佛子奇哉！無一衆生不具有如來智慧，但
<lb ed="X" n="0436a05"/><lb ed="R015" n="0929b08"/>以妄想執著而不證得。於是三七日思惟，以此大事因緣故，出現於世間耳。</note></p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0436a0530" cb:place="inline">旣全十力，能
<lb ed="X" n="0436a06"/><lb ed="R015" n="0929b09"/>摧樹下魔軍。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0436a0606" cb:place="inline"><note place="inline">佛初成道，於菩提樹下降魔軍</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0436a0618" cb:place="inline">爰起四心，欲示宅中寶
<lb ed="X" n="0436a07"/><lb ed="R015" n="0929b10"/>藏。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0436a0702" cb:place="inline"><note place="inline">起此慈悲喜捨四心，指示各人自家寶藏。</note></p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0436a0718" cb:place="inline">然迷頭捨父，悟有易難。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0436a0727" cb:place="inline"><note place="inline">楞嚴經云，
<lb ed="X" n="0436a08"/><lb ed="R015" n="0929b11"/>演若達多，以鏡照面，瞋責<anchor xml:id="nkr_note_add_0436a0801" n="0436a0801"/><anchor xml:id="beg0436a0801" n="0436a0801"/>己<anchor xml:id="end0436a0801"/>頭，不見面目，而乃狂走。法華經云，窮子捨父逃逝。若夫達多，狂性自歇，歇卽菩提，
<lb ed="X" n="0436a09"/><lb ed="R015" n="0929b12"/>是悟之易。窮子還家，劣心猶在，且令除糞，是悟之難。</note></p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0436a0921" cb:place="inline">故仙苑覺場，敎興頓漸。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0436a0930" cb:place="inline"><note place="inline">佛於
<lb ed="X" n="0436a10"/><lb ed="R015" n="0929b13"/><name role="" type="person">鹿野苑</name>古仙住處，說四諦十二緣，名漸敎。阿蘭若菩提場中，說華嚴，頓敎。</note></p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0436a1029" cb:place="inline">漸設五時之異，
<lb ed="X" n="0436a11"/><lb ed="R015" n="0929b14"/>空有迭彰；頓無二諦之殊，幽靈絕待。今此經者，頓之
<lb ed="X" n="0436a12"/><lb ed="R015" n="0929b15"/>類歟？</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0436a1203" cb:place="inline"><note place="inline">初時佛成道後，說小乘阿含等經，名有部敎。二時破徧計執，惟談般若，名空宗敎。三時說境空心有
<lb ed="X" n="0436a13"/><lb ed="R015" n="0929b16"/>深密等經，名中道敎。四時會權入實，說法華經，名同歸敎。五時涅槃會上，直指衆生定當作佛，名常住敎。漸異
<lb ed="X" n="0436a14"/><lb ed="R015" n="0929b17"/>者，於前空有中，<anchor xml:id="nkr_note_add_0436a1401" n="0436a1401"/><anchor xml:id="beg0436a1401" n="0436a1401"/>已<anchor xml:id="end0436a1401"/>明眞俗二諦更迭互彰，今當雙非。頓入禪那，觀幽邃靈妙之心，絕二邊對待之法，故佛判爲
<lb ed="X" n="0436a15"/><lb ed="R015" n="0929b18"/>頓敎大乘。</note></p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0436a1505" cb:place="inline">故如來入寂光土，凡聖一源，現受用身，主伴同
<lb ed="X" n="0436a16"/><lb ed="R015" n="0930a01"/>會。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0436a1602" cb:place="inline"><note place="inline">佛入大光明藏，卽衆生淸淨覺地，現勝應身，與十二大士同住平等法會，故曰主伴。</note></p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0436a1634" cb:place="inline">曼殊大
<lb ed="X" n="0436a17"/><lb ed="R015" n="0930a02"/>士創問本起之因，薄伽至尊首提究竟之果。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0436a1718" cb:place="inline"><note place="inline">此言極證之果，
<lb ed="X" n="0436a18"/><lb ed="R015" n="0930a03"/>卽無上法王，有大陀羅尼門，名爲圓覺也。曼殊室利是文殊，薄伽婆是世尊，皆梵語也。</note></p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0436a1834" cb:place="inline">照斯眞體，
<lb ed="X" n="0436a19"/><lb ed="R015" n="0930a04"/>滅彼夢形，知無我人，誰受輪轉？</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0436a1913" cb:place="inline"><note place="inline">照此淸淨覺相，悟彼無明非實，如夢中人，
<lb ed="X" n="0436a20"/><lb ed="R015" n="0930a05"/>及至於醒，了無所得，故云滅也。了知無我無人，更有誰受生死。</note></p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0436a2025" cb:place="inline">種種幻化，生於覺心，
<lb ed="X" n="0436a21"/><lb ed="R015" n="0930a06"/>幻盡覺圓，心通法徧。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0436a2109" cb:place="inline"><note place="inline">離幻卽覺，便得無方淸淨，故曰心通。乃至陀羅尼門遍滿法界，
<lb ed="X" n="0436a22"/><lb ed="R015" n="0930a07"/>故曰法遍。</note></p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0436a2205" cb:place="inline">心本是佛，由念起而漂沉；岸實不移，因舟行而
<lb ed="X" n="0436a23"/><lb ed="R015" n="0930a08"/>騖驟。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0436a2303" cb:place="inline"><note place="inline">注見本經</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0436a2307" cb:place="inline">頓除妄宰，空不生華；漸竭愛源，金無重鑛。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0436a24"/><lb ed="R015" n="0930a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0436a2401"><note place="inline">妄幻爲<anchor xml:id="nkr_note_add_0436a2401" n="0436a2401"/><anchor xml:id="beg0436a2401" n="0436a2401"/>己<anchor xml:id="end0436a2401"/>主宰，若能頓除，則華從空滅，愛根當斷，其源自然漸淨，則如鑛成金，不復爲鑛。</note></p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0436a2435" cb:place="inline">理絕修
<pb ed="X" xml:id="X10.0256.0436b" n="0436b"/>
<lb ed="X" n="0436b01"/><lb ed="R015" n="0930a10"/>證，智似階差。覺前前非，名後後位。況妄忘起滅，德等
<lb ed="X" n="0436b02"/><lb ed="R015" n="0930a11"/>圓明者焉。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0436b0205" cb:place="inline"><note place="inline">至理不假修爲，若起智斷惑求證，是未達平等自性，便顯差別。若覺悟前非，便彰未來果
<lb ed="X" n="0436b03"/><lb ed="R015" n="0930a12"/>位，何況了忘起滅之妄，是卽圓明者焉。</note></p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0436b0316" cb:place="inline">然出廐良駒，<anchor xml:id="nkr_note_add_0436b0301" n="0436b0301"/><anchor xml:id="beg0436b0301" n="0436b0301"/>已<anchor xml:id="end0436b0301"/>搖鞭影。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0436b0325" cb:place="inline"><note place="inline">上根入覺，不假
<lb ed="X" n="0436b04"/><lb ed="R015" n="0930a13"/>方便，如良馬見鞭影而行。</note></p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0436b0411" cb:place="inline">薶塵大寶，須設治方。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0436b0419" cb:place="inline"><note place="inline">背覺衆生，不知自<anchor xml:id="nkr_note_add_0436b0401" n="0436b0401"/><anchor xml:id="beg0436b0401" n="0436b0401"/>己<anchor xml:id="end0436b0401"/>寶珠，埋在煩惱
<lb ed="X" n="0436b05"/><lb ed="R015" n="0930a14"/>塵中，必假修行治法。</note></p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0436b0509" cb:place="inline">故三觀澄明，眞假俱入。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0436b0518" cb:place="inline"><note place="inline">入圓覺者非一路，循性差別，當有三
<lb ed="X" n="0436b06"/><lb ed="R015" n="0930a15"/>種，謂眞、假、俱也。眞入，謂泯相澄神觀，卽奢摩他也。假入，謂起幻銷塵觀，卽三摩鉢提也。俱入，謂非眞非假、亦眞
<lb ed="X" n="0436b07"/><lb ed="R015" n="0930a16"/>亦假，卽絕待靈心觀，卽禪那也。此觀是疏中說。</note></p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0436b0719" cb:place="inline">諸輪綺互，單複圓修。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0436b0727" cb:place="inline"><note place="inline">圓覺本無可修，
<lb ed="X" n="0436b08"/><lb ed="R015" n="0930a17"/>以衆生依於未覺，故假幻力修習二十五種淨輪，摧碾業惑，猶如錦綺五綵交互。單修前三觀，複修二十一觀，
<lb ed="X" n="0436b09"/><lb ed="R015" n="0930a18"/>交絡重疊。圓修後圓合一觀，故云單複圓修也。</note></p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0436b0919" cb:place="inline">四相潛神，非覺違拒。四病出
<lb ed="X" n="0436b10"/><lb ed="R015" n="0930b01"/>體，心華發明。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0436b1006" cb:place="inline"><note place="inline">我、人、衆生、壽者，潛伏於藏識中，由此不能入覺非覺性，障拒諸能入者，四病卽
<lb ed="X" n="0436b11"/><lb ed="R015" n="0930b02"/>作止任滅。</note></p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0436b1105" cb:place="inline">復令長中下期。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0436b1111" cb:place="inline"><note place="inline">注見本經</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0436b1115" cb:place="inline">克念攝念而加行。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0436b1122" cb:place="inline"><note place="inline">三期正念懺悔，
<lb ed="X" n="0436b12"/><lb ed="R015" n="0930b03"/>曰克念。過三七日後，更不懺悔，一向攝念，再修三觀，是爲加行。</note></p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0436b1225" cb:place="inline">別徧互習，業障惑障
<lb ed="X" n="0436b13"/><lb ed="R015" n="0930b04"/>而銷亡。成就慧身，靜極覺徧，百千世界，佛境現前。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0436b1320" cb:place="inline"><note place="inline">三期
<lb ed="X" n="0436b14"/><lb ed="R015" n="0930b05"/>後別習三觀，非彼所聞，終不可取。徧習，謂徧修三種互習。謂此觀未得，復習彼觀，以此銷滅諸障，漸次修證，成
<lb ed="X" n="0436b15"/><lb ed="R015" n="0930b06"/>就慧身，靜極覺徧，從於一身至百千世界耳。</note></p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0436b1518" cb:place="inline">是以聞五種名，超刹寶施福；
<lb ed="X" n="0436b16"/><lb ed="R015" n="0930b07"/>說半偈義，勝河沙小乘。實由無法不持，無機不被者
<lb ed="X" n="0436b17"/><lb ed="R015" n="0930b08"/>也。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0436b1702" cb:place="inline"><note place="inline">是經名云方廣五種名字。若能聞持，勝以積寶布施，敎百恒河沙衆生得羅漢果。不如宣說此經半偈陀
<lb ed="X" n="0436b18"/><lb ed="R015" n="0930b09"/>羅尼門，能總持頓漸修法，巧被三機，無不圓攝。</note></p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0436b1819" cb:place="inline">噫！巴歌和衆，似量騰於猿心；
<lb ed="X" n="0436b19"/><lb ed="R015" n="0930b10"/>雪曲應稀，了義匿於龍藏。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0436b1911" cb:place="inline"><note place="inline">郢中歌曰：巴歌，下曲名也。和者甚衆，喩小乘易於隨
<lb ed="X" n="0436b20"/><lb ed="R015" n="0930b11"/>順。敎中以悟性爲眞量，求悟者爲比量，以比量所證之法，具似量心，一向名邈，如猿心騰躍，或上或下也。陽春
<lb ed="X" n="0436b21"/><lb ed="R015" n="0930b12"/>白雪，高曲名也。和者彌寡，喩大乘講演，應者稀少，遂致了義之敎，隱匿於龍藏之間。</note></p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0436b2133" cb:place="inline">宗密髫專
<lb ed="X" n="0436b22"/><lb ed="R015" n="0930b13"/>魯誥，冠討竺墳，俱溺筌<g ref="#CB04590">罤</g>，唯味糟粕。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0436b2215" cb:place="inline"><note place="inline">束髮時習魯國仲尼之誥，弱冠
<lb ed="X" n="0436b23"/><lb ed="R015" n="0930b14"/>後究竺土瞿曇之文。今雙迷魯竺之書，是不獲魚兔，徒溺筌<g ref="#CB04590">罤</g>。齊桓公讀書堂上，有斵輪者吿曰：公所讀者，古
<lb ed="X" n="0436b24"/><lb ed="R015" n="0930b15"/>人糟粕也。謂不得眞醇之味。</note></p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0436b2412" cb:place="inline">幸於涪上，針芥相投。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0436b2420" cb:place="inline"><note place="inline">涪音浮，在遂州涪江西岸。時師
<pb ed="X" xml:id="X10.0256.0436c" n="0436c"/>
<lb ed="X" n="0436c01"/><lb ed="R015" n="0930b16"/>年二十五歲，因謁道圓問法契，心如芥子，投於針鋒。</note></p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0436c0121" cb:place="inline">禪遇南宗，敎逢斯典。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0436c0129" cb:place="inline"><note place="inline">注見前序</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0436c02"/><lb ed="R015" n="0930b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0436c0201">一言之下，心地開通；一軸之中，義天朗耀。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0436c0217" cb:place="inline"><note place="inline">師初受經，讀至首卷
<lb ed="X" n="0436c03"/><lb ed="R015" n="0930b18"/>普眼章中深悟幻滅等文，可謂一軸之中，<anchor xml:id="nkr_note_add_0436c0301" n="0436c0301"/><anchor xml:id="beg0436c0301" n="0436c0301"/>已<anchor xml:id="end0436c0301"/>明義諦。況復領本師一言印可之下，自此啓鑰開關，心通法遍，大
<lb ed="X" n="0436c04"/><lb ed="R015" n="0931a01"/>弘圓敎無疑矣。</note></p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0436c0407" cb:place="inline">頃以道非常，道諸行無常，今知心是佛，心定
<lb ed="X" n="0436c05"/><lb ed="R015" n="0931a02"/>當作佛。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0436c0504" cb:place="inline"><note place="inline">向以筌<g ref="#CB04590">罤</g>之學，非是眞常不變之道，乃是無常起滅之行。今會妄顯眞，卽心是佛。</note></p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0436c0535" cb:place="inline">然
<lb ed="X" n="0436c06"/><lb ed="R015" n="0931a03"/>佛稱種智，修假多聞，故復行詣百城，坐探群籍。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0436c0619" cb:place="inline"><note place="inline">佛稱一切
<lb ed="X" n="0436c07"/><lb ed="R015" n="0931a04"/>種智。修此智者，須假多聞，意在廣資聞見。如善財歷百餘城，徧參知識。因往謁荆南惟忠禪師，忠曰：傳敎人也，
<lb ed="X" n="0436c08"/><lb ed="R015" n="0931a05"/>當宜導於帝都耳。復見洛陽照禪師，照曰：菩薩人也，益我爲友。以至展轉參請，然後止<name role="" type="person">終南山</name>。智炬等誓不下
<lb ed="X" n="0436c09"/><lb ed="R015" n="0931a06"/>山，徧覽藏經三年，終日坐探群籍。</note></p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0436c0914" cb:place="inline">講雖濫泰，學且師安。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0436c0922" cb:place="inline"><note place="inline">昔有蒲城泰法師，不聽而
<lb ed="X" n="0436c10"/><lb ed="R015" n="0931a07"/>講。圭峯襄陽，因得淸涼國師華嚴疏鈔。自欣所遇，未嘗習聽，一覽而講。元和五年，就襄陽初講一遍。下至東都，
<lb ed="X" n="0436c11"/><lb ed="R015" n="0931a08"/>再啓法席。自愧賢愚有異，故云濫泰。襄陽道安法師，當代宗匠也。人皆曰：學不師安，義不中難。</note></p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0436c1137" cb:place="inline">叨沐猶
<lb ed="X" n="0436c12"/><lb ed="R015" n="0931a09"/>吾之納，謬當眞子之印。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0436c1210" cb:place="inline"><note place="inline">東都講次，有門人泰恭，斷臂慶法。留守具申，乞取問華嚴
<lb ed="X" n="0436c13"/><lb ed="R015" n="0931a10"/>門下，實有此講人否。時圭峯未見淸涼疏主，恐失招承，遂遣人持書，遙叙門人之禮，講非孟浪，有所悟由云云。
<lb ed="X" n="0436c14"/><lb ed="R015" n="0931a11"/>淸涼答書云：領入敎旨趣，悽然心納。吾自講以來，或面言心受，展轉分照，盈乎異域。然伯牙絕絃，仲尼傾蓋，亦
<lb ed="X" n="0436c15"/><lb ed="R015" n="0931a12"/>籍形聲。矧乎不面而傳，意猶吾心未之有耶。非憑聖力，必假宿因，當自慰爾。輪王眞子，可爲喩也。倘或一面，印
<lb ed="X" n="0436c16"/><lb ed="R015" n="0931a13"/>所懸解，復何加焉。眞子者，華嚴十地菩薩受位喩。輪王千子，取正后所生，方受灌頂也。</note></p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0436c1634" cb:place="inline">再逢親友，
<lb ed="X" n="0436c17"/><lb ed="R015" n="0931a14"/>彌感佛恩。久慨孤貧，將陳法施。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0436c1713" cb:place="inline"><note place="inline">法華云：譬如有人至親友家，指示衣珠，常
<lb ed="X" n="0436c18"/><lb ed="R015" n="0931a15"/>得如意。親友卽佛也。故圓師曰：此經諸佛授汝，與夫諸師傳授，皆喩親友。圭峯云：觀今之事，可驗宿因。定知前
<lb ed="X" n="0436c19"/><lb ed="R015" n="0931a16"/>生曾承慈誨，今日復聞，故云再耳。以此知恩報恩，常歎無道學益人，無法財濟用，得非孤貧乎？將陳資生之檀，
<lb ed="X" n="0436c20"/><lb ed="R015" n="0931a17"/>著述<anchor xml:id="nkr_note_add_0436c2001" n="0436c2001"/><anchor xml:id="beg0436c2001" n="0436c2001"/>已<anchor xml:id="end0436c2001"/>下名敎。</note></p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0436c2007" cb:place="inline">採集般若，綸貫華嚴，提挈毗尼，發明唯識。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0436c2023" cb:place="inline"><note place="inline">元和
<lb ed="X" n="0436c21"/><lb ed="R015" n="0931a18"/>十四年於<name role="" type="person">興福寺</name>採集無著、天親二論，大雲肇公疏注，纂成金剛經一疏一鈔。長慶二年在豐德寺取華嚴經
<lb ed="X" n="0436c22"/><lb ed="R015" n="0931b01"/>大<g ref="#CB00562">䟽</g>中要切者，綸次貫穿一經，勒成五卷，題曰華嚴綸貫毗尼五部律乘。辭繁義廣，難資撿朿，遂挈出合用之
<lb ed="X" n="0436c23"/><lb ed="R015" n="0931b02"/>文，集成三卷。於上都得壽寺撰成唯識疏二卷，故曰發明。</note></p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0436c2323" cb:place="inline">然醫方萬品，宜選對治；
<lb ed="X" n="0436c24"/><lb ed="R015" n="0931b03"/>海寶千般，先求如意。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0436c2409" cb:place="inline"><note place="inline">醫方雖有萬品，宜取對治其病，則衆方皆非。海寶雖有多般，但
<pb ed="X" xml:id="X10.0256.0437a" n="0437a"/>
<lb ed="X" n="0437a01"/><lb ed="R015" n="0931b04"/>取如意之珠，則衆寶皆備。</note></p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0437a0111" cb:place="inline">觀夫文富義博，誠讓雜華，指體投機，無
<lb ed="X" n="0437a02"/><lb ed="R015" n="0931b05"/>偕圓覺。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0437a0204" cb:place="inline"><note place="inline">華嚴經上中下本，各有無數偈品，與涅槃等經，指爲雜華。若直指妙窮之體，唯投最上之機，無
<lb ed="X" n="0437a03"/><lb ed="R015" n="0931b06"/>如圓覺，頓入佛境。</note></p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0437a0308" cb:place="inline">故參詳諸論，反復百家，以利其器，方爲疏
<lb ed="X" n="0437a04"/><lb ed="R015" n="0931b07"/>解。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0437a0402" cb:place="inline"><note place="inline">先明起信、唯識、智度、瑜伽等論，後覽<name role="" type="person">報國寺</name>惟慤法師疏一卷、先天寺悟實禪師疏二卷、<name role="" type="person">薦福寺</name>堅志法
<lb ed="X" n="0437a05"/><lb ed="R015" n="0931b08"/>師疏四卷、海藏寺道詮法師疏三卷，反復推窮，互明得失。工欲善其事，必先利其器，方可爲之疏解。</note></p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0437a0539" cb:place="inline">冥心
<lb ed="X" n="0437a06"/><lb ed="R015" n="0931b09"/>聖旨，極思研精，義備性相，禪兼頓漸，勒成三卷。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0437a0619" cb:place="inline"><note place="inline">大疏</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0437a0621" cb:place="inline">以
<lb ed="X" n="0437a07"/><lb ed="R015" n="0931b10"/>傳強學。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0437a0704" cb:place="inline"><note place="inline">冥會眞心，契合聖旨。復能極盡神思，研窮精要。合宜之義，備乎性相兩宗。禪那之門，兼於頓漸
<lb ed="X" n="0437a08"/><lb ed="R015" n="0931b11"/>二敎。約成大疏法義，廣開傳付上根。強學流通，慧種無窮。</note></p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0437a0823" cb:place="inline">然上中下品，根欲性殊，
<lb ed="X" n="0437a09"/><lb ed="R015" n="0931b12"/>令將法彼曲成，從其易簡，更搜精要，直注本經。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0437a0919" cb:place="inline"><note place="inline">上根欲其
<lb ed="X" n="0437a10"/><lb ed="R015" n="0931b13"/>廣而厭其略，中根在乎廣略之間，下根可知矣。以其本性差殊，亦只隨機圓攝。今將略疏，取法天地易簡之道，
<lb ed="X" n="0437a11"/><lb ed="R015" n="0931b14"/>委曲成就萬物之理。蓋乾以易知，坤以簡能，大造發育，皆從易簡，各得其宜。故圭峯復於廣疏中，搜其精要之
<lb ed="X" n="0437a12"/><lb ed="R015" n="0931b15"/>文，直箋注於本經之下，成略<g ref="#CB00562">䟽</g>二卷。以對廣得名，故云略也。</note></p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0437a1224" cb:place="inline">庶卽事卽心，日益日
<lb ed="X" n="0437a13"/><lb ed="R015" n="0931b16"/>損者矣。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0437a1304" cb:place="inline"><note place="inline">有學而無道，卽事者也。有道而無學，卽心者也。卽事之心，益日損而萬行交嘆。卽心之事，損日
<lb ed="X" n="0437a14"/><lb ed="R015" n="0931b17"/>益而千聖同歸。庶幾爲學爲道，損益兼之。如山學業荒蕪，略明圭峯之意。苟能游泳乎損益之外，俯仰乎道學
<lb ed="X" n="0437a15"/><lb ed="R015" n="0931b18"/>之問，同於得者未嘗得之，同於失者未嘗失之。旣能忘得失之所同，予亦如斯文未喪者也。</note></p></cb:div></cb:div>
</body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0436a0801" to="#end0436a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0436a1401" to="#end0436a1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0436a2401" to="#end0436a2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0436b0301" to="#end0436b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0436b0401" to="#end0436b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0436c0301" to="#end0436c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0436c2001" to="#end0436c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
<note n="0436a0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0436a0801">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0436a1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0436a1401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0436a2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0436a2401">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0436b0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0436b0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0436b0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0436b0401">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0436c0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0436c0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0436c2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0436c2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>