<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="X22n0397">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 397 無量壽經記</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經數位版, No. 397 無量壽經記</title>
			<author>唐 玄一集</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp5"><resp>corrections</resp><name>CBETA.shin</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>1卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">22</idno>.<idno type="no">397</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2023-08-08 10:21:09 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">無量壽經記</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">CBETA 人工輸入，CBETA 掃瞄辨識</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>原書標點</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【卍續】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		<charDecl>
<char xml:id="CB00006">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00006</charName>
				<mapping cb:dec="983046" type="PUA">U+F0006</mapping>
			<mapping type="unicode">U+249B2</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>璩</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[(王*巨)/木]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB00145">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00145</charName>
				<mapping cb:dec="983185" type="PUA">U+F0091</mapping>
			<mapping type="unicode">U+3779</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[少/兔]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB01926">
				<charName>CBETA CHARACTER CB01926</charName>
				<mapping cb:dec="984966" type="PUA">U+F0786</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+7070</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>灰</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[厂@火]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB02261">
				<charName>CBETA CHARACTER CB02261</charName>
				<mapping cb:dec="985301" type="PUA">U+F08D5</mapping>
			<mapping type="unicode">U+348B</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>廝</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[仁-二+斯]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB02799">
				<charName>CBETA CHARACTER CB02799</charName>
				<mapping cb:dec="985839" type="PUA">U+F0AEF</mapping>
			<mapping type="unicode">U+243CA</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[烈-列+勤]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB04577">
				<charName>CBETA CHARACTER CB04577</charName>
				<mapping cb:dec="987617" type="PUA">U+F11E1</mapping>
			<mapping type="unicode">U+30EB0</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>匹</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[這-言+兀]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15032">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15032</charName>
				<mapping cb:dec="998072" type="PUA">U+F3AB8</mapping>
			<mapping type="unicode">U+34B5</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>貌</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[白/八]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB17728">
				<charName>CBETA CHARACTER CB17728</charName>
				<mapping cb:dec="1000768" type="PUA">U+F4540</mapping>
			<mapping type="unicode">U+26392</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[身*羊]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB17731">
				<charName>CBETA CHARACTER CB17731</charName>
				<mapping cb:dec="1000771" type="PUA">U+F4543</mapping>
			<charProp><localName>composition</localName><value>⿰革英</value></charProp></char>
<char xml:id="CB17733">
				<charName>CBETA CHARACTER CB17733</charName>
				<mapping cb:dec="1000773" type="PUA">U+F4545</mapping>
			<charProp><localName>composition</localName><value>[仁-二+圣]</value></charProp></char>
</charDecl>
	</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-05-20">
			<name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication
		</change>
		<change when="2006-06-28T14:44:49">
			Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<milestone unit="juan" n="1"/>
<pb ed="X" xml:id="X22.0397.0054a" n="0054a"/>
<lb ed="X" n="0054a01"/>
<lb ed="X" n="0054a02"/><cb:docNumber>No. 397</cb:docNumber>
<lb ed="X" n="0054a03"/><lb ed="R032" n="0384a01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead><anchor xml:id="nkr_note_orig_0054001" n="0054001"/>無量壽經記卷上</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0054a04"/>
<lb ed="X" n="0054a05"/><lb ed="R032" n="0384a02"/><byline cb:type="collector">釋　玄一　集</byline>
<lb ed="X" n="0054a06"/><lb ed="R032" n="0384a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0054a0601">□□□□□□□□□□□□□□□者早□□
<lb ed="X" n="0054a07"/><lb ed="R032" n="0384a04"/>□□□□尊□念諸佛耶□□□□別。別中有五。
<lb ed="X" n="0054a08"/><lb ed="R032" n="0384a05"/>初言奇特之法者。依神通輪現相異常故。又說。瑜
<lb ed="X" n="0054a09"/><lb ed="R032" n="0384a06"/>伽第九十六卷云。復次如來有二種甚希奇法。一
<lb ed="X" n="0054a10"/><lb ed="R032" n="0384a07"/>者顯示一切諸法皆無有我。二者顯示一切有情
<lb ed="X" n="0054a11"/><lb ed="R032" n="0384a08"/>自作佗作皆無失壞。解云。今此中住皆無失壞義
<lb ed="X" n="0054a12"/><lb ed="R032" n="0384a09"/>故。言住奇特法。如住下說法藏比丘大願。皆是不
<lb ed="X" n="0054a13"/><lb ed="R032" n="0384a10"/>失壞故。諸善惡業。皆不失壞故。又說。瑜伽三十八
<lb ed="X" n="0054a14"/><lb ed="R032" n="0384a11"/>云。如是菩提名爲最勝。七種最勝共相應故。云何
<lb ed="X" n="0054a15"/><lb ed="R032" n="0384a12"/>名爲七種最勝。一者依最勝故。名大丈夫者。二者
<lb ed="X" n="0054a16"/><lb ed="R032" n="0384a13"/>正行最勝故。名大悲者。三圓滿最勝□□□□□
<lb ed="X" n="0054a17"/><lb ed="R032" n="0384a14"/>□□□□□□故名大戒者及大法者。四者智最
<lb ed="X" n="0054a18"/><lb ed="R032" n="0384a15"/>勝故。名大慧者。五者威力最勝故。名大神通者。六
<lb ed="X" n="0054a19"/><lb ed="R032" n="0384a16"/>者斷最勝故。名大解脫者。七者住最勝故。名佗安
<lb ed="X" n="0054a20"/><lb ed="R032" n="0384a17"/>住廣大住者。解云。此七中。初據外相。后約內德。今
<lb ed="X" n="0054a21"/><lb ed="R032" n="0384a18"/>阿難見外最勝相而念內德故。從此嘆言。言住奇
<lb ed="X" n="0054a22"/><lb ed="R032" n="0384b01"/>特之法者。總嘆六最勝。言今日世雄住佛所住者。
<lb ed="X" n="0054a23"/><lb ed="R032" n="0384b02"/>歎第七住最勝。言今日世眼住道師之行者。嘆第
<lb ed="X" n="0054a24"/><lb ed="R032" n="0384b03"/>三正行最勝。言今日世英住最勝之道者。嘆第四
<pb ed="X" xml:id="X22.0397.0054b" n="0054b"/>
<lb ed="X" n="0054b01"/><lb ed="R032" n="0384b04"/>智最勝。言今日<anchor xml:id="nkr_note_orig_0054002" n="0054002"/>具尊行如來之德者□□謂第六
<lb ed="X" n="0054b02"/><lb ed="R032" n="0384b05"/>三五。法位云。更無加上。名曰世尊。諸佛□□□□
<lb ed="X" n="0054b03"/><lb ed="R032" n="0384b06"/>能制衆魔雄徤天故。名曰世雄。住於五眼。引導衆
<lb ed="X" n="0054b04"/><lb ed="R032" n="0384b07"/>生。照見無過。名曰世眼。住於四智。孤檦猶秀。名曰
<lb ed="X" n="0054b05"/><lb ed="R032" n="0384b08"/>世英。五天中最故。名爲天尊。言五天者。如涅槃說。
<lb ed="X" n="0054b06"/><lb ed="R032" n="0384b09"/>一者世天。謂世人王名爲天子。二者生天。謂四天
<lb ed="X" n="0054b07"/><lb ed="R032" n="0384b10"/>王乃至非想。三者淨天。謂須陀洹等。四者義天。謂
<lb ed="X" n="0054b08"/><lb ed="R032" n="0384b11"/>諸菩薩解諸法空義故。五者第一義天。謂佛如來
<lb ed="X" n="0054b09"/><lb ed="R032" n="0384b12"/>坐□□□佛性不空義故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0054b10"/><lb ed="R032" n="0384b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0054b1001">去來現佛<note place="inline">至</note>念諸佛耶。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0054b11"/><lb ed="R032" n="0384b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0054b1101">述曰。第□□□□二。初擧意。二何故下擧相結問。
<lb ed="X" n="0054b12"/><lb ed="R032" n="0384b15"/>□□□也。法位□□相念以三上心者故佛今嘿
<lb ed="X" n="0054b13"/><lb ed="R032" n="0384b16"/>然現相□□不自照乎等□□□□□□定辭。又
<lb ed="X" n="0054b14"/><lb ed="R032" n="0384b17"/>說三世佛佛佛相念者。諸佛屬緣佛及佛事。合言
<lb ed="X" n="0054b15"/><lb ed="R032" n="0384b18"/>佛佛相念。然卽昔來事無不思。何用別相。若有所
<lb ed="X" n="0054b16"/><lb ed="R032" n="0385a01"/>不念者。可謂有別所念。故更現別相。更須別相者。
<lb ed="X" n="0054b17"/><lb ed="R032" n="0385a02"/>今佛有不念初耶。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0054b18"/><lb ed="R032" n="0385a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0054b1801">何故<note place="inline">至</note>光光乃爾。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0054b19"/><lb ed="R032" n="0385a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0054b1901">述曰。結問如文。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0054b20"/><lb ed="R032" n="0385a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0054b2001">於是世尊<note place="inline">至</note>問威顏<anchor xml:id="nkr_note_orig_0054003" n="0054003"/>耶。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0054b21"/><lb ed="R032" n="0385a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0054b2101">述曰。第四叙興分。於中有二。初歎問合儀。二如來
<lb ed="X" n="0054b22"/><lb ed="R032" n="0385a07"/>下叙興世意。前中有三。初如來反問。二阿難奉答。
<lb ed="X" n="0054b23"/><lb ed="R032" n="0385a08"/>三嘆今問。此卽初也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0054b24"/><lb ed="R032" n="0385a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0054b2401">阿難白<note place="inline">至</note>問斯義耳。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X22.0397.0054c" n="0054c"/>
<lb ed="X" n="0054c01"/><lb ed="R032" n="0385a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0054c0101">述曰。二阿難奉答如文。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0054c02"/><lb ed="R032" n="0385a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0054c0201">佛言善哉<note place="inline">至</note>問斯慧義。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0054c03"/><lb ed="R032" n="0385a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0054c0301">述曰。三嘆今問。言問斯慧義者。如來現相者。欲說
<lb ed="X" n="0054c04"/><lb ed="R032" n="0385a13"/>淨土法門。彼淨土法門。是慧境界。故言慧義。卽是
<lb ed="X" n="0054c05"/><lb ed="R032" n="0385a14"/>境界阿毗曇也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0054c06"/><lb ed="R032" n="0385a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0054c0601">如來以無盡<note place="inline">至</note>出興於世。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0054c07"/><lb ed="R032" n="0385a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0054c0701">述曰。第三叙興世意。於中有二。初總。二光闡道敎
<lb ed="X" n="0054c08"/><lb ed="R032" n="0385a17"/>下別。此卽初也。言無盡大悲者。盡未來際無窮盡
<lb ed="X" n="0054c09"/><lb ed="R032" n="0385a18"/>故。亦有本云無蓋。謂無有加過故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0054c10"/><lb ed="R032" n="0385b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0054c1001">光闡道敎<note place="inline">至</note>眞實之利。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0054c11"/><lb ed="R032" n="0385b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0054c1101">第二別。於中有五。初以法濟世。二□□□逢。三嘆
<lb ed="X" n="0054c12"/><lb ed="R032" n="0385b03"/>問多益。四其知難量。五身□□世。此卽初也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0054c13"/><lb ed="R032" n="0385b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0054c1301">□上住智<note place="inline">至</note>時時乃<anchor xml:id="nkr_note_orig_0054004" n="0054004"/>至。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0054c14"/><lb ed="R032" n="0385b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0054c1401">述曰。二文也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0054c15"/><lb ed="R032" n="0385b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0054c1501">今所問者<note place="inline">至</note>諸天人民。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0054c16"/><lb ed="R032" n="0385b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0054c1601">述曰。三文也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0054c17"/><lb ed="R032" n="0385b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0054c1701">阿難當知<note place="inline">至</note>無能遏絕。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0054c18"/><lb ed="R032" n="0385b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0054c1801">述曰。四文遏<note place="inline">音阿達反實塞也</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0054c19"/><lb ed="R032" n="0385b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0054c1901">以一飡之力<note place="inline">至</note>光顏無異。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0054c20"/><lb ed="R032" n="0385b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0054c2001">述曰。第五身興踰絕世也。於中有三。初標立。二所
<lb ed="X" n="0054c21"/><lb ed="R032" n="0385b12"/>以下嘖所由。三如來下示所以。言一飡食者。凡食
<lb ed="X" n="0054c22"/><lb ed="R032" n="0385b13"/>有四種。一不淨依止住食。謂欲界凡夫。二淸淨依
<lb ed="X" n="0054c23"/><lb ed="R032" n="0385b14"/>止住食。謂諸羅漢。三淨不淨依止住食。謂上界及
<lb ed="X" n="0054c24"/><lb ed="R032" n="0385b15"/>有學人。四示現依止住食。謂佛世尊。其佛示食時。
<pb ed="X" xml:id="X22.0397.0055a" n="0055a"/>
<lb ed="X" n="0055a01"/><lb ed="R032" n="0385b16"/>諸天轉接。將生□□□□諸佛意所許。然依未現
<lb ed="X" n="0055a02"/><lb ed="R032" n="0385b17"/>以一飡□□□多劫。此卽□□□□□□無損如
<lb ed="X" n="0055a03"/><lb ed="R032" n="0385b18"/>文。然現殊光者。且爲說殊勝之法故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0055a04"/><lb ed="R032" n="0386a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0055a0401">所以者何。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0055a05"/><lb ed="R032" n="0386a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0055a0501">述曰。二嘖所以。問意旣現殊相。何故光顏無異。此
<lb ed="X" n="0055a06"/><lb ed="R032" n="0386a03"/>中佛答意約實德說反嘖之意。執跡爲難。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0055a07"/><lb ed="R032" n="0386a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0055a0701">如來定慧<note place="inline">至</note>自在。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0055a08"/><lb ed="R032" n="0386a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0055a0801">述曰。三如來釋所以。如文。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0055a09"/><lb ed="R032" n="0386a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0055a0901">阿難<note place="inline">至</note>汝說。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0055a10"/><lb ed="R032" n="0386a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0055a1001">述曰。第五正說分。於中有三。初勅聽。二對曰欲聞
<lb ed="X" n="0055a11"/><lb ed="R032" n="0386a08"/>受耳。三佛吿下廣說。第二文中。願樂欲聞者。但爲
<lb ed="X" n="0055a12"/><lb ed="R032" n="0386a09"/>聞也。一云顯三聞也。謂願聞樂聞欲聞。如次爲生
<lb ed="X" n="0055a13"/><lb ed="R032" n="0386a10"/>三慧。是故十地論云。聞法人者。如渴求水。如飢求
<lb ed="X" n="0055a14"/><lb ed="R032" n="0386a11"/>食。如□□□其次第。今生三慧。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0055a15"/><lb ed="R032" n="0386a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0055a1501">佛吿阿難乃往過去<note place="inline">至</note>佛世尊。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0055a16"/><lb ed="R032" n="0386a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0055a1601">三廣說中有二。初古佛興世。二時有國王下。明有
<lb ed="X" n="0055a17"/><lb ed="R032" n="0386a14"/>王脩行。初中先明時劫。後錠光如來下明化王。又
<lb ed="X" n="0055a18"/><lb ed="R032" n="0386a15"/>前可見。地持云。廣諸思議故言不可思議。言智者。
<lb ed="X" n="0055a19"/><lb ed="R032" n="0386a16"/>智度論云。劫者秦云分別時節也。<g ref="#CB17731">󴕃</g>亦央。梵阿僧
<lb ed="X" n="0055a20"/><lb ed="R032" n="0386a17"/>祇。此云無<g ref="#CB17731">󴕃</g>數。王免云央盡也。錠<note place="inline">普定實有足曰錠無足曰燈錠光燃
<lb ed="X" n="0055a21"/><lb ed="R032" n="0386a18"/>燈也</note>言<name role="" type="person">世自在王佛</name>者。世間利益自在故。言世自在。
<lb ed="X" n="0055a22"/><lb ed="R032" n="0386b01"/>亦言世饒。卽自在義。名爲王也。言如來者。本地云。
<lb ed="X" n="0055a23"/><lb ed="R032" n="0386b02"/>語。無虗妄故名如來。智度論第二卷云。如法相說。
<lb ed="X" n="0055a24"/><lb ed="R032" n="0386b03"/>如法相解。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0055001" n="0055001"/>脫如諸佛安隱道來。佛如是來。更不去
<pb ed="X" xml:id="X22.0397.0055b" n="0055b"/>
<lb ed="X" n="0055b01"/><lb ed="R032" n="0386b04"/>後有中。是故名爲多陀阿伽度。成實論云。乘如實
<lb ed="X" n="0055b02"/><lb ed="R032" n="0386b05"/>道來成正覺。故名如來。言應供者。瑜伽八十三卷
<lb ed="X" n="0055b03"/><lb ed="R032" n="0386b06"/>云。所言應者。應受供養故。智度論云。云何名阿羅
<lb ed="X" n="0055b04"/><lb ed="R032" n="0386b07"/>訶。阿羅名賊。訶名殺。是殺賊。復次阿名不。羅訶名
<lb ed="X" n="0055b05"/><lb ed="R032" n="0386b08"/>生。復次阿羅訶名應受供養。言等正覺者。應言等
<lb ed="X" n="0055b06"/><lb ed="R032" n="0386b09"/>覺正覺。如次量智理智是也。智度論云。三藐三佛
<lb ed="X" n="0055b07"/><lb ed="R032" n="0386b10"/>陀。三藐名正。三名遍。佛名知。是名正遍知。案云。應
<lb ed="X" n="0055b08"/><lb ed="R032" n="0386b11"/>言正知遍知知者卽是等覺。言明行足者。八十三
<lb ed="X" n="0055b09"/><lb ed="R032" n="0386b12"/>卷云。明行圓滿。所謂三明遮行行行皆悉圓滿。又
<lb ed="X" n="0055b10"/><lb ed="R032" n="0386b13"/>復四種增上心法現法樂住皆悉圓滿。前是行行。
<lb ed="X" n="0055b11"/><lb ed="R032" n="0386b14"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0055002" n="0055002"/>後後是住行。此中淸淨身語意業現行。正念是行
<lb ed="X" n="0055b12"/><lb ed="R032" n="0386b15"/>圓滿。密護根門是遮圓滿。由此二種。顯示如來三
<lb ed="X" n="0055b13"/><lb ed="R032" n="0386b16"/>種不護無忘失法。由不造過世間靜慮遮自苦行。
<lb ed="X" n="0055b14"/><lb ed="R032" n="0386b17"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0055003" n="0055003"/>樂云。若具言明及行圓滿。明謂三明。一宿住隨念
<lb ed="X" n="0055b15"/><lb ed="R032" n="0386b18"/>明。二生死智證明。三漏盡明。行謂合二行開三。合
<lb ed="X" n="0055b16"/><lb ed="R032" n="0387a01"/>二者。一行行。二住行。開三者。一遮行。二行行。三住
<lb ed="X" n="0055b17"/><lb ed="R032" n="0387a02"/>行。此中前二爲行行。故言合二。其遮行能遮過非。
<lb ed="X" n="0055b18"/><lb ed="R032" n="0387a03"/>行行能行善行。□□住心取量智相應定故。言世
<lb ed="X" n="0055b19"/><lb ed="R032" n="0387a04"/>間□。智度論<anchor xml:id="nkr_note_orig_0055004" n="0055004"/>十二卷云。云何名明行足。宿命天眼
<lb ed="X" n="0055b20"/><lb ed="R032" n="0387a05"/>漏盡。名爲三。問曰神通明有何等異。答曰。直知過
<lb ed="X" n="0055b21"/><lb ed="R032" n="0387a06"/>去宿命事。是名通。知過去因緣行業。是名明。直知
<lb ed="X" n="0055b22"/><lb ed="R032" n="0387a07"/>死此生彼。是名天眼通知行因緣際會不失。是名
<lb ed="X" n="0055b23"/><lb ed="R032" n="0387a08"/>明。直知盡結使不知更生不生。是名漏神通。若知
<lb ed="X" n="0055b24"/><lb ed="R032" n="0387a09"/>漏盡更不復生。是名明。是三明大阿羅漢大辟支
<pb ed="X" xml:id="X22.0397.0055c" n="0055c"/>
<lb ed="X" n="0055c01"/><lb ed="R032" n="0387a10"/>佛所得。案云問通障與明障。爲同爲異。答若於利
<lb ed="X" n="0055c02"/><lb ed="R032" n="0387a11"/>根無別。若於鈍根有異。何以故。若利根者。斷通障
<lb ed="X" n="0055c03"/><lb ed="R032" n="0387a12"/>時。更無明障故。明二障無別。其鈍根者。雖得□通。
<lb ed="X" n="0055c04"/><lb ed="R032" n="0387a13"/>而不得明。故知有異。□□□名身業口業。唯佛身
<lb ed="X" n="0055c05"/><lb ed="R032" n="0387a14"/>口業具足。餘皆有失。是故知明行具足。案云瑜伽
<lb ed="X" n="0055c06"/><lb ed="R032" n="0387a15"/>亦明能起意業。此論取所起身口。是故彼廣此狹。
<lb ed="X" n="0055c07"/><lb ed="R032" n="0387a16"/>言善逝者。八十三云。謂於長夜具一切種自利利
<lb ed="X" n="0055c08"/><lb ed="R032" n="0387a17"/>他二功德故。案云。或有住而無善。如不得利。或有
<lb ed="X" n="0055c09"/><lb ed="R032" n="0387a18"/>住以有善。如得利益。今佛如后人。故言善逝。智度
<lb ed="X" n="0055c10"/><lb ed="R032" n="0387b01"/>論<anchor xml:id="note_star_1" n="0055004" type="star"/>十二卷云。脩伽陀。脩秦云好。伽陀或言去。或言
<lb ed="X" n="0055c11"/><lb ed="R032" n="0387b02"/>說。是名好去好說。好去者<anchor xml:id="nkr_note_orig_0055005" n="0055005"/>種種諸<anchor xml:id="nkr_note_orig_0055006" n="0055006"/>障三摩提無量
<lb ed="X" n="0055c12"/><lb ed="R032" n="0387b03"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0055007" n="0055007"/>等諸大智<anchor xml:id="nkr_note_orig_0055008" n="0055008"/>慧去。如說。佛一切智爲大車。八正道行
<lb ed="X" n="0055c13"/><lb ed="R032" n="0387b04"/>入涅槃。是名好去。□好說者。如諸實相說。不著□
<lb ed="X" n="0055c14"/><lb ed="R032" n="0387b05"/>□弟子智慧力<note place="inline">云云</note>如是觀察弟子智力而爲說法。
<lb ed="X" n="0055c15"/><lb ed="R032" n="0387b06"/>是名好說。言世間解者。如八十三說。謂於一切種
<lb ed="X" n="0055c16"/><lb ed="R032" n="0387b07"/>有情世間及器世間。善通達故。智度論<anchor xml:id="note_star_2" n="0055004" type="star"/>十二卷云。
<lb ed="X" n="0055c17"/><lb ed="R032" n="0387b08"/>路伽備。路伽秦云世。備名知。是名世間知。問曰云何
<lb ed="X" n="0055c18"/><lb ed="R032" n="0387b09"/>知。答曰知二種。一者衆生。二者非衆生。及如實相。
<lb ed="X" n="0055c19"/><lb ed="R032" n="0387b10"/>知世間盡。言無上士調御丈夫者。如八十三云。無
<lb ed="X" n="0055c20"/><lb ed="R032" n="0387b11"/>上丈夫調御士者。智無等故。無過上故。於諸法是
<lb ed="X" n="0055c21"/><lb ed="R032" n="0387b12"/>大丈夫多分調御無量丈夫。最第一故。極尊勝故。
<lb ed="X" n="0055c22"/><lb ed="R032" n="0387b13"/>案云佛卽大夫又多分御丈夫故。由是二戒故。□
<lb ed="X" n="0055c23"/><lb ed="R032" n="0387b14"/>□□智度論<anchor xml:id="note_star_3" n="0055004" type="star"/>十二云。阿耨多羅。秦云□無上。問曰
<lb ed="X" n="0055c24"/><lb ed="R032" n="0387b15"/>云何無上。答曰涅槃法無上。佛自知是涅槃。不從
<pb ed="X" xml:id="X22.0397.0056a" n="0056a"/>
<lb ed="X" n="0056a01"/><lb ed="R032" n="0387b16"/>他聞。亦將導衆生。會至涅槃。如諸法中涅槃無上。
<lb ed="X" n="0056a02"/><lb ed="R032" n="0387b17"/>衆生中佛亦無上。<note place="inline">云云</note>阿名無。耨多羅名答。一切外
<lb ed="X" n="0056a03"/><lb ed="R032" n="0387b18"/>道法可答可破。非實淸淨故。佛法不可答不可破。
<lb ed="X" n="0056a04"/><lb ed="R032" n="0388a01"/>出一切語言道故。亦實淸淨故。以是故名無答。<note place="inline">云云</note>
<lb ed="X" n="0056a05"/><lb ed="R032" n="0388a02"/>富樓沙。曇藐波羅提。富樓沙秦云丈夫。曇藐秦云
<lb ed="X" n="0056a06"/><lb ed="R032" n="0388a03"/>可化。波羅提秦云調御師。是名可化丈夫調御師。
<lb ed="X" n="0056a07"/><lb ed="R032" n="0388a04"/>佛以大慈大悲大智故。有時濡美語。有苦切□□
<lb ed="X" n="0056a08"/><lb ed="R032" n="0388a05"/>雜語。以此調御合不失道。□□是故佛名可化丈
<lb ed="X" n="0056a09"/><lb ed="R032" n="0388a06"/>夫調御師。問曰如人佛亦化令得道。何以獨言丈
<lb ed="X" n="0056a10"/><lb ed="R032" n="0388a07"/>夫。答曰男女中男大。女屬男故。男能辨大事故。復次
<lb ed="X" n="0056a11"/><lb ed="R032" n="0388a08"/>女人有五礙。不得作轉輪王釋天王魔天王梵天
<lb ed="X" n="0056a12"/><lb ed="R032" n="0388a09"/>王三界法王。以是故不說。復次佛爲女人調御師。
<lb ed="X" n="0056a13"/><lb ed="R032" n="0388a10"/>爲不尊重。若說丈夫。一切都攝。譬如王來不應獨
<lb ed="X" n="0056a14"/><lb ed="R032" n="0388a11"/>來。必有侍從。如是說丈夫。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0056001" n="0056001"/>上根無根及女盡攝。以
<lb ed="X" n="0056a15"/><lb ed="R032" n="0388a12"/>是因緣故。佛名可化丈夫御師。一云□具有□多
<lb ed="X" n="0056a16"/><lb ed="R032" n="0388a13"/>分□更不相違。□□□□八十三卷云。天人師者。
<lb ed="X" n="0056a17"/><lb ed="R032" n="0388a14"/>由彼天人解是深義<g ref="#CB02799">𤏊</g>脩正行有力故。智度論十。
<lb ed="X" n="0056a18"/><lb ed="R032" n="0388a15"/>二卷云。舍多提波□魔<g ref="#CB00145">㝹</g>舍南。舍多秦云敎師。提
<lb ed="X" n="0056a19"/><lb ed="R032" n="0388a16"/>婆言天。魔<g ref="#CB00145">㝹</g>舍南言人。是名天人敎師。問曰佛能
<lb ed="X" n="0056a20"/><lb ed="R032" n="0388a17"/>度龍鬼神等<anchor xml:id="nkr_note_orig_0056002" n="0056002"/>隨解道中生者。何故獨言天人師。答
<lb ed="X" n="0056a21"/><lb ed="R032" n="0388a18"/>曰<anchor xml:id="nkr_note_orig_0056003" n="0056003"/>雖度<anchor xml:id="nkr_note_orig_0056004" n="0056004"/>解脫道中生者少。度天人中生者多。復次。
<lb ed="X" n="0056a22"/><lb ed="R032" n="0388b01"/>言天卽攝一切天<anchor xml:id="nkr_note_orig_0056005" n="0056005"/>人。言人卽盡攝地上生者。何以
<lb ed="X" n="0056a23"/><lb ed="R032" n="0388b02"/>故。天上卽天大。地上卽人大。是故<anchor xml:id="nkr_note_orig_0056006" n="0056006"/>天卽天上盡攝
<lb ed="X" n="0056a24"/><lb ed="R032" n="0388b03"/>說人卽地上盡攝。□云必無□□□□下有於天
<pb ed="X" xml:id="X22.0397.0056b" n="0056b"/>
<lb ed="X" n="0056b01"/><lb ed="R032" n="0388b04"/>地之上故□□□。言佛者。八十三云。言佛陀者謂
<lb ed="X" n="0056b02"/><lb ed="R032" n="0388b05"/>畢竟斷一切煩惱幷諸習氣。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0056007" n="0056007"/>等正覺阿耨多羅三
<lb ed="X" n="0056b03"/><lb ed="R032" n="0388b06"/>藐三菩提故。智度論十二卷云。佛陀秦云知者。世
<lb ed="X" n="0056b04"/><lb ed="R032" n="0388b07"/>尊者。八十三云。薄伽梵者。怛然安坐妙菩提坐。任
<lb ed="X" n="0056b05"/><lb ed="R032" n="0388b08"/>運摧滅一切魔軍大勢故。智度論十二卷云。路迦
<lb ed="X" n="0056b06"/><lb ed="R032" n="0388b09"/>耶陀秦云世尊。八十三云。此中如來是初總序。應
<lb ed="X" n="0056b07"/><lb ed="R032" n="0388b10"/>正等覺。謂永解脫一切煩惱障及所知障故。於其
<lb ed="X" n="0056b08"/><lb ed="R032" n="0388b11"/>別中。略有二種。所謂共德及不共德。於共德中。□
<lb ed="X" n="0056b09"/><lb ed="R032" n="0388b12"/>□□說諸□□□□□解明行圓滿等句。是不共
<lb ed="X" n="0056b10"/><lb ed="R032" n="0388b13"/>德。案云。二乘於八解脫等定障得□解脫所知障
<lb ed="X" n="0056b11"/><lb ed="R032" n="0388b14"/>亦名共□□□□中。幾自利。幾利佗。答有說初五
<lb ed="X" n="0056b12"/><lb ed="R032" n="0388b15"/>自利。次四利佗。後一俱利。遠法師云。前五自利。后
<lb ed="X" n="0056b13"/><lb ed="R032" n="0388b16"/>五利他。今謂不爾。何以故者。言無虗妄何必自利。
<lb ed="X" n="0056b14"/><lb ed="R032" n="0388b17"/>明應義中。亦云應作世間無上福田等。是何自利。
<lb ed="X" n="0056b15"/><lb ed="R032" n="0388b18"/>應作是解。初二俱利。次三自利。次四利佗。后一俱
<lb ed="X" n="0056b16"/><lb ed="R032" n="0389a01"/>利。問三十八云。三性法中。現前等覺。故名爲佛。是何
<lb ed="X" n="0056b17"/><lb ed="R032" n="0389a02"/>利佗。解云。能令解佗三性法故。□□□□佛若□
<lb ed="X" n="0056b18"/><lb ed="R032" n="0389a03"/>□□□□□有何差別。唯以如實覺了一切諸法。
<lb ed="X" n="0056b19"/><lb ed="R032" n="0389a04"/>約自利說顯示善惡。□□捨惡據利佗說。問十號
<lb ed="X" n="0056b20"/><lb ed="R032" n="0389a05"/>中□□□號以何最勝之所顯示。答正行最勝是
<lb ed="X" n="0056b21"/><lb ed="R032" n="0389a06"/>利佗故。四令三□□所攝所依最勝以丈夫士所
<lb ed="X" n="0056b22"/><lb ed="R032" n="0389a07"/>攝。斷住圓滿威力四種最勝。三自利令三俱利一
<lb ed="X" n="0056b23"/><lb ed="R032" n="0389a08"/>分所攝。智最勝者正遍知所攝。問若正行最勝利
<lb ed="X" n="0056b24"/><lb ed="R032" n="0389a09"/>佗攝者。何故解正行最勝。云由諸如來自利利佗
<pb ed="X" xml:id="X22.0397.0056c" n="0056c"/>
<lb ed="X" n="0056c01"/><lb ed="R032" n="0389a10"/>利益安樂無量衆生。念愍世間。令諸人天獲得義
<lb ed="X" n="0056c02"/><lb ed="R032" n="0389a11"/>利利益安樂而行正行故。名正行最勝。□云利佗
<lb ed="X" n="0056c03"/><lb ed="R032" n="0389a12"/>必由自利義故。且作此說。是以下云名大悲者。又
<lb ed="X" n="0056c04"/><lb ed="R032" n="0389a13"/>說。通自利利佗。然據一相故。名大悲者也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0056c05"/><lb ed="R032" n="0389a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0056c0501">時有國王聞佛說法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0056c06"/><lb ed="R032" n="0389a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0056c0601">述曰。上來古佛興世<anchor xml:id="nkr_note_add_0056c0601" n="0056c0601"/><anchor xml:id="beg0056c0601" n="0056c0601"/>已<anchor xml:id="end0056c0601"/>。自下第二有王脩行。於中
<lb ed="X" n="0056c07"/><lb ed="R032" n="0389a16"/>有七。初聞法。二發心。三出家。四嘆德。五讚佛。六叙
<lb ed="X" n="0056c08"/><lb ed="R032" n="0389a17"/>請。七說法。此卽初也。言聞佛說法者。聞世自在王
<lb ed="X" n="0056c09"/><lb ed="R032" n="0389a18"/>佛說法。法位云。然不知說何法相。今准文相。說理
<lb ed="X" n="0056c10"/><lb ed="R032" n="0389b01"/>事法。理者大乘二空之理。旣聞大乘之二空理故。
<lb ed="X" n="0056c11"/><lb ed="R032" n="0389b02"/>發無上道心。事者淨佛國土事。聞此事故。下文中
<lb ed="X" n="0056c12"/><lb ed="R032" n="0389b03"/>願言義當修行攝取佛國淸淨莊嚴無量妙土等故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0056c13"/><lb ed="R032" n="0389b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0056c1301">心懷<note place="inline">至</note>道意。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0056c14"/><lb ed="R032" n="0389b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0056c1401">述曰。二發心。言無上正眞道。言發意者。明能求心。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0056c15"/><lb ed="R032" n="0389b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0056c1501">棄國<note place="inline">至</note>法藏。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0056c16"/><lb ed="R032" n="0389b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0056c1601">述曰。三出家學道。不領尊位如觀草土。捨離五欲
<lb ed="X" n="0056c17"/><lb ed="R032" n="0389b08"/>如棄涕唾。言沙門者。法位云。此反寂或。遠云此反
<lb ed="X" n="0056c18"/><lb ed="R032" n="0389b09"/>息惡。<name role="" type="person">玄奘</name>云。梵本正音室羅摩拏。或言舍羅摩奴。
<lb ed="X" n="0056c19"/><lb ed="R032" n="0389b10"/>此云功勞。脩道有多勞也。言沙門行者。是持業釋。
<lb ed="X" n="0056c20"/><lb ed="R032" n="0389b11"/>功勞卽行故。卽是五支不放逸行。一過去所犯如
<lb ed="X" n="0056c21"/><lb ed="R032" n="0389b12"/>法懺悔。二未來當犯如法懺悔。三現前所犯如法
<lb ed="X" n="0056c22"/><lb ed="R032" n="0389b13"/>懺悔。四如所行如所住專心故護持。是名<anchor xml:id="nkr_note_add_0056c2201" n="0056c2201"/><anchor xml:id="beg0056c2201" n="0056c2201"/>已<anchor xml:id="end0056c2201"/>作不
<lb ed="X" n="0056c23"/><lb ed="R032" n="0389b14"/>放逸行。五依<anchor xml:id="nkr_note_add_0056c2301" n="0056c2301"/><anchor xml:id="beg0056c2301" n="0056c2301"/>已<anchor xml:id="end0056c2301"/>作不放逸行。案云前有二種。謂作
<lb ed="X" n="0056c24"/><lb ed="R032" n="0389b15"/>爲止。作名所行。止名所住。言名曰法藏者。此出家
<pb ed="X" xml:id="X22.0397.0057a" n="0057a"/>
<lb ed="X" n="0057a01"/><lb ed="R032" n="0389b16"/>名。所聞法敎。護持不失。故名法藏。俗名龍珍王。此
<lb ed="X" n="0057a02"/><lb ed="R032" n="0389b17"/>王入山修道時。中臣之二女隨入學道。一名<anchor xml:id="nkr_note_orig_0057001" n="0057001"/>緣波
<lb ed="X" n="0057a03"/><lb ed="R032" n="0389b18"/>那。二名洗澤河。法藏山南。二女山北。鈔然修行彼
<lb ed="X" n="0057a04"/><lb ed="R032" n="0390a01"/>時國王成今彌陀。彼祿那今是觀世音是。洗澤河
<lb ed="X" n="0057a05"/><lb ed="R032" n="0390a02"/>今是大勢至是也。今此經文。於<name role="" type="person">世自在王佛</name>發心
<lb ed="X" n="0057a06"/><lb ed="R032" n="0390a03"/>修行。若據悲華經。寶藏佛所發心修行。是故彼經
<lb ed="X" n="0057a07"/><lb ed="R032" n="0390a04"/>第二卷云。佛吿寂意菩薩。善男子。我於往昔過恒
<lb ed="X" n="0057a08"/><lb ed="R032" n="0390a05"/>沙等阿僧祗劫。此佛世界名那提嵐。是時大劫名
<lb ed="X" n="0057a09"/><lb ed="R032" n="0390a06"/>曰善持。案云釋迦佛言我憶往<anchor xml:id="nkr_note_orig_0057002" n="0057002"/>昔劫。寶藏佛世界
<lb ed="X" n="0057a10"/><lb ed="R032" n="0390a07"/>名那提嵐。是故下云此世界當名娑婆也。彼文殊
<lb ed="X" n="0057a11"/><lb ed="R032" n="0390a08"/>師利南方成佛時。彼佛土廣大故。此<name role="" type="person">娑婆世界</name>。亦
<lb ed="X" n="0057a12"/><lb ed="R032" n="0390a09"/>入彼土分。是下云今方汝<name role="" type="person">文殊師利</name>於未來世過
<lb ed="X" n="0057a13"/><lb ed="R032" n="0390a10"/>二恒河沙等無量無邊阿僧祗劫。入第三無量無
<lb ed="X" n="0057a14"/><lb ed="R032" n="0390a11"/>邊阿僧祗劫。於此而方有佛。世界名淸淨無垢寶
<lb ed="X" n="0057a15"/><lb ed="R032" n="0390a12"/>眞。此散提嵐界。亦入其中。彼世界中。有種種莊嚴。
<lb ed="X" n="0057a16"/><lb ed="R032" n="0390a13"/>汝於此中。當成阿耨菩<anchor xml:id="nkr_note_orig_0057003" n="0057003"/>薩。號普現如來<note place="inline">云云</note>佛世尊。
<lb ed="X" n="0057a17"/><lb ed="R032" n="0390a14"/>於彼劫中。有轉輪聖王。名無諍念。王四天下。有一
<lb ed="X" n="0057a18"/><lb ed="R032" n="0390a15"/>大臣。名曰寶海。是梵志種。知占相。時生一子。有三
<lb ed="X" n="0057a19"/><lb ed="R032" n="0390a16"/>十二相。瓔珞其身。八十種次第莊嚴。以百福。成就
<lb ed="X" n="0057a20"/><lb ed="R032" n="0390a17"/>一相。常光一尋。其身圓滿。如尼拘盧樹。諦<anchor xml:id="nkr_note_orig_0057004" n="0057004"/>現一相。
<lb ed="X" n="0057a21"/><lb ed="R032" n="0390a18"/>無有厭足。<note place="inline">云云</note>法服出家。成阿耨菩提。<note place="inline">云云</note>爾時轉輪
<lb ed="X" n="0057a22"/><lb ed="R032" n="0390b01"/>王諸佛及聖衆。於三月中。受我供養。如來嘿然許
<lb ed="X" n="0057a23"/><lb ed="R032" n="0390b02"/>之<note place="inline">云云</note>時轉輪王。頂載一燈。肩荷二種。左右手中。執
<lb ed="X" n="0057a24"/><lb ed="R032" n="0390b03"/>持四燈。其三膝上。各<anchor xml:id="nkr_note_orig_0057005" n="0057005"/>宜一燈。兩足趺上亦各一燈。
<pb ed="X" xml:id="X22.0397.0057b" n="0057b"/>
<lb ed="X" n="0057b01"/><lb ed="R032" n="0390b04"/>如是竟夜供養如來。佛神力故。身心快樂。無有疲
<lb ed="X" n="0057b02"/><lb ed="R032" n="0390b05"/>極。譬如比丘入第三禪。轉輪聖王所受快樂。亦復
<lb ed="X" n="0057b03"/><lb ed="R032" n="0390b06"/>如是。供養終竟三<anchor xml:id="nkr_note_orig_0057006" n="0057006"/>曰。<note place="inline">云云</note>時王千子。第一太子。名曰
<lb ed="X" n="0057b04"/><lb ed="R032" n="0390b07"/>不眴。終竟三月。供養如來及比丘僧。<note place="inline">云云</note>第二王子。
<lb ed="X" n="0057b05"/><lb ed="R032" n="0390b08"/>名曰尼摩。終竟三月。供養如來及比丘僧。如不眴
<lb ed="X" n="0057b06"/><lb ed="R032" n="0390b09"/>太子所奉噠嚫。如上所說<note place="inline">案噠嚫者翻布施</note>第三王子。名
<lb ed="X" n="0057b07"/><lb ed="R032" n="0390b10"/>曰王衆。<note place="inline">云云三十八名經文自列</note>是時聖王及其千子。如是供
<lb ed="X" n="0057b08"/><lb ed="R032" n="0390b11"/>養。滿二百五十歲。第三卷云。爾時寶藏如來。復作
<lb ed="X" n="0057b09"/><lb ed="R032" n="0390b12"/>是念。如是等無量衆生。<anchor xml:id="nkr_note_add_0057b0901" n="0057b0901"/><anchor xml:id="beg0057b0901" n="0057b0901"/>已<anchor xml:id="end0057b0901"/>不退轉於阿耨菩提。我
<lb ed="X" n="0057b10"/><lb ed="R032" n="0390b13"/>今當與各各受記。等爲衆現種種佛土。爾時聖王。
<lb ed="X" n="0057b11"/><lb ed="R032" n="0390b14"/>聞是記<anchor xml:id="nkr_note_add_0057b1101" n="0057b1101"/><anchor xml:id="beg0057b1101" n="0057b1101"/>已<anchor xml:id="end0057b1101"/>。卽起合掌長跪<anchor xml:id="nkr_note_orig_0057007" n="0057007"/>白佛最白佛言世尊。我
<lb ed="X" n="0057b12"/><lb ed="R032" n="0390b15"/>今貢寶。欲得菩提。如我先於三月之中。以諸所須。
<lb ed="X" n="0057b13"/><lb ed="R032" n="0390b16"/>供養於佛及比丘僧。如是善根。我今迴向阿耨菩
<lb ed="X" n="0057b14"/><lb ed="R032" n="0390b17"/>提。終不願取不淨佛<anchor xml:id="nkr_note_orig_0057008" n="0057008"/>佛土。世尊。我先<anchor xml:id="nkr_note_add_0057b1401" n="0057b1401"/><anchor xml:id="beg0057b1401" n="0057b1401"/>已<anchor xml:id="end0057b1401"/>於七歲之
<lb ed="X" n="0057b15"/><lb ed="R032" n="0390b18"/>中。端坐思惟種種莊嚴淸淨佛土。世尊。今我從願。
<lb ed="X" n="0057b16"/><lb ed="R032" n="0391a01"/>令我成阿耨菩提時。世界之中。無有地獄畜生餓
<lb ed="X" n="0057b17"/><lb ed="R032" n="0391a02"/>鬼。一切衆生命終之后。令不墮於三惡道中。世界
<lb ed="X" n="0057b18"/><lb ed="R032" n="0391a03"/>衆生。皆作金色。人天無別。皆得六通。<note place="inline">云云</note>願我世界
<lb ed="X" n="0057b19"/><lb ed="R032" n="0391a04"/>無有女人及其名字。一切衆生。等一化生。壽命無
<lb ed="X" n="0057b20"/><lb ed="R032" n="0391a05"/>量。<note place="inline">云云</note>爾時寶藏如來。讚轉輪王言。善哉善哉。大王
<lb ed="X" n="0057b21"/><lb ed="R032" n="0391a06"/>今者所願甚深。<anchor xml:id="nkr_note_add_0057b2101" n="0057b2101"/><anchor xml:id="beg0057b2101" n="0057b2101"/>已<anchor xml:id="end0057b2101"/>取淨土。是中衆生。其心亦淨。大
<lb ed="X" n="0057b22"/><lb ed="R032" n="0391a07"/>王。汝見<anchor xml:id="nkr_note_orig_0057009" n="0057009"/>而方過百千萬億佛土有世界。名尊善無
<lb ed="X" n="0057b23"/><lb ed="R032" n="0391a08"/>恬。<note place="inline">云云</note>大王所願無異種種莊嚴佛之世界。等無差
<lb ed="X" n="0057b24"/><lb ed="R032" n="0391a09"/>別。悉<anchor xml:id="nkr_note_add_0057b2401" n="0057b2401"/><anchor xml:id="beg0057b2401" n="0057b2401"/>已<anchor xml:id="end0057b2401"/>攝。無量無邊調伏衆生。今改汝字。爲無量
<pb ed="X" xml:id="X22.0397.0057c" n="0057c"/>
<lb ed="X" n="0057c01"/><lb ed="R032" n="0391a10"/>淸淨。<note place="inline">云云</note>大王。如是諸佛。滅<anchor xml:id="nkr_note_add_0057c0101" n="0057c0101"/><anchor xml:id="beg0057c0101" n="0057c0101"/>已<anchor xml:id="end0057c0101"/>後過一恒河沙等阿
<lb ed="X" n="0057c02"/><lb ed="R032" n="0391a11"/>僧祗劫。入第二恒河沙等阿僧祗劫。是時世界轉
<lb ed="X" n="0057c03"/><lb ed="R032" n="0391a12"/>名安樂。汝於是時。當得作佛。號無量壽如來乃至
<lb ed="X" n="0057c04"/><lb ed="R032" n="0391a13"/>佛世尊。<note place="inline">云云</note>有轉輪王。名無量淨。王四天下。三月供
<lb ed="X" n="0057c05"/><lb ed="R032" n="0391a14"/>養寶藏如來及比丘僧。以是善根故。過一恒河沙
<lb ed="X" n="0057c06"/><lb ed="R032" n="0391a15"/>等阿僧祗劫<anchor xml:id="nkr_note_add_0057c0601" n="0057c0601"/><anchor xml:id="beg0057c0601" n="0057c0601"/>已<anchor xml:id="end0057c0601"/>。始入第二恒河沙阿僧祗劫。當得
<lb ed="X" n="0057c07"/><lb ed="R032" n="0391a16"/>作佛。號無量壽。世界名安樂。常身光明。周遍十方
<lb ed="X" n="0057c08"/><lb ed="R032" n="0391a17"/>恒河沙等諸佛世界。<note place="inline">云云寶藏佛記第一太子言</note>善男子。無量
<lb ed="X" n="0057c09"/><lb ed="R032" n="0391a18"/>壽佛般涅槃<anchor xml:id="nkr_note_add_0057c0901" n="0057c0901"/><anchor xml:id="beg0057c0901" n="0057c0901"/>已<anchor xml:id="end0057c0901"/>。第二恒河沙等阿僧祗劫後分。而
<lb ed="X" n="0057c10"/><lb ed="R032" n="0391b01"/>初夜分中。正法<anchor xml:id="nkr_note_orig_0057010" n="0057010"/>藏盡。夜后分中。彼土名一切珍寶
<lb ed="X" n="0057c11"/><lb ed="R032" n="0391b02"/>所成就世界。所有種種莊嚴無量無邊<name role="" type="person">安樂世界</name>。
<lb ed="X" n="0057c12"/><lb ed="R032" n="0391b03"/>所不及也。善男子。汝於后夜。種種莊嚴。在菩提樹
<lb ed="X" n="0057c13"/><lb ed="R032" n="0391b04"/>下。坐金剛座。於一念中間。成阿耨菩提。號遍出一
<lb ed="X" n="0057c14"/><lb ed="R032" n="0391b05"/>切光明功德山王如來應供乃至佛世尊。其佛壽
<lb ed="X" n="0057c15"/><lb ed="R032" n="0391b06"/>命九十六億那由佗百千劫。般涅槃<anchor xml:id="nkr_note_add_0057c1501" n="0057c1501"/><anchor xml:id="beg0057c1501" n="0057c1501"/>已<anchor xml:id="end0057c1501"/>。正法<anchor xml:id="nkr_note_orig_0057011" n="0057011"/>位世
<lb ed="X" n="0057c16"/><lb ed="R032" n="0391b07"/>六十三億劫。<note place="inline">云云記第二子言</note>善男子。汝於來世。當於如
<lb ed="X" n="0057c17"/><lb ed="R032" n="0391b08"/>是最大世界。成阿耨菩提。號曰善住珍寶山王如
<lb ed="X" n="0057c18"/><lb ed="R032" n="0391b09"/>來乃至佛世尊。善男子。由汝願取大世界。故因字
<lb ed="X" n="0057c19"/><lb ed="R032" n="0391b10"/>汝爲得大勢。解云。彼寶藏佛時發心發願。此自在
<lb ed="X" n="0057c20"/><lb ed="R032" n="0391b11"/>王佛時亦爾。問一佛亦名寶藏。亦名世自在王。爲
<lb ed="X" n="0057c21"/><lb ed="R032" n="0391b12"/>異佛耶。答異佛也。何以知者。且由五義故。一佛名
<lb ed="X" n="0057c22"/><lb ed="R032" n="0391b13"/>卽別故。二所化名別。謂彼時無量淨。此時法藏故。
<lb ed="X" n="0057c23"/><lb ed="R032" n="0391b14"/>三在家出家別。謂彼時在家。此時出家故。四思惟
<lb ed="X" n="0057c24"/><lb ed="R032" n="0391b15"/>淨土行時別。謂彼時七歲。此時五劫故。五男女別。
<pb ed="X" xml:id="X22.0397.0058a" n="0058a"/>
<lb ed="X" n="0058a01"/><lb ed="R032" n="0391b16"/>謂彼時觀音大勢至曾作輪王之身。此時作臣之
<lb ed="X" n="0058a02"/><lb ed="R032" n="0391b17"/>女故。問旣知別佛。未<anchor xml:id="nkr_note_orig_0058001" n="0058001"/>如何佛爲先。答未見成文。然
<lb ed="X" n="0058a03"/><lb ed="R032" n="0391b18"/>以義准者。寶藏是先。自在王佛爲後。謂瑜伽等說。
<lb ed="X" n="0058a04"/><lb ed="R032" n="0392a01"/>發大心<anchor xml:id="nkr_note_add_0058a0401" n="0058a0401"/><anchor xml:id="beg0058a0401" n="0058a0401"/>已<anchor xml:id="end0058a0401"/>。修行逕三阿僧祗劫。成等正覺。然寶藏
<lb ed="X" n="0058a05"/><lb ed="R032" n="0392a02"/>佛記言。過一恒河沙阿僧祗劫等。今此經中。但云
<lb ed="X" n="0058a06"/><lb ed="R032" n="0392a03"/>高才勇哲與世超異。乃至下文<anchor xml:id="nkr_note_orig_0058002" n="0058002"/>德云。於不可思議
<lb ed="X" n="0058a07"/><lb ed="R032" n="0392a04"/>兆載永劫。積殖菩薩無量德行。不生欲覺瞋覺害
<lb ed="X" n="0058a08"/><lb ed="R032" n="0392a05"/>覺等。不言逕恒沙等劫。解云。彼寶藏佛時。至此自
<lb ed="X" n="0058a09"/><lb ed="R032" n="0392a06"/>在王佛時。旣逕不可思議兆載永劫。由此義故。明
<lb ed="X" n="0058a10"/><lb ed="R032" n="0392a07"/>知彼寶藏佛先。自在王佛后也。問旣論亦逕三阿
<lb ed="X" n="0058a11"/><lb ed="R032" n="0392a08"/>僧祗劫。何故寶藏佛時。發菩提心。而逕爾所劫。答
<lb ed="X" n="0058a12"/><lb ed="R032" n="0392a09"/>取三阿僧祗者。但捨起行時。若雖發心。而或時行
<lb ed="X" n="0058a13"/><lb ed="R032" n="0392a10"/>退。或時行息。通取此等時。卽逕無量阿僧祗劫。故
<lb ed="X" n="0058a14"/><lb ed="R032" n="0392a11"/>無相違。問若起行時。不過三阿僧祗劫者。何故智
<lb ed="X" n="0058a15"/><lb ed="R032" n="0392a12"/>度論第四卷。破迦旃尼弟子輩言。佛言。無量阿僧
<lb ed="X" n="0058a16"/><lb ed="R032" n="0392a13"/>祗劫作功德。欲度衆生。何故言三三阿僧祗劫。阿
<lb ed="X" n="0058a17"/><lb ed="R032" n="0392a14"/>僧祗劫有量有限。解云。旣言無量阿僧祗劫。如何
<lb ed="X" n="0058a18"/><lb ed="R032" n="0392a15"/>得云三阿僧祗。解云。小乘三阿僧祗第六十轉名
<lb ed="X" n="0058a19"/><lb ed="R032" n="0392a16"/>爲阿僧祗。故有量有限。大乘宗中。依智度論。大數
<lb ed="X" n="0058a20"/><lb ed="R032" n="0392a17"/>百第八轉名阿僧祗。故無量無限。問旣知此法藏
<lb ed="X" n="0058a21"/><lb ed="R032" n="0392a18"/>發心是爲後時。未知地前四十心是何所攝。答亦
<lb ed="X" n="0058a22"/><lb ed="R032" n="0392b01"/>未見成文。然准遠法師解。此應十迴向末心。是故
<lb ed="X" n="0058a23"/><lb ed="R032" n="0392b02"/>遠云此中有二。初明世間之行。二佛吿阿難法藏
<lb ed="X" n="0058a24"/><lb ed="R032" n="0392b03"/>比丘說此頌下明出世行。地前所行。名爲世間。地
<pb ed="X" xml:id="X22.0397.0058b" n="0058b"/>
<lb ed="X" n="0058b01"/><lb ed="R032" n="0392b04"/>上所行。名出世間。下明出世行中云。具足五劫。思
<lb ed="X" n="0058b02"/><lb ed="R032" n="0392b05"/>惟攝取莊嚴佛國淸<anchor xml:id="nkr_note_orig_0058003" n="0058003"/>淸之行。解云。聞地上莊嚴國
<lb ed="X" n="0058b03"/><lb ed="R032" n="0392b06"/>土行<anchor xml:id="nkr_note_add_0058b0301" n="0058b0301"/><anchor xml:id="beg0058b0301" n="0058b0301"/>已<anchor xml:id="end0058b0301"/>。五劫思惟。內證彼行。名爲攝取。旣逕五劫。
<lb ed="X" n="0058b04"/><lb ed="R032" n="0392b07"/>能入地上。是故明知是十迴向之末。然明發心。瑜
<lb ed="X" n="0058b05"/><lb ed="R032" n="0392b08"/>伽<anchor xml:id="nkr_note_orig_0058004" n="0058004"/>頭揚等。皆云發心有二。一世俗受發。謂地前發
<lb ed="X" n="0058b06"/><lb ed="R032" n="0392b09"/>心。二得法性發心。謂地上發心也。若依佛性論。有
<lb ed="X" n="0058b07"/><lb ed="R032" n="0392b10"/>三發心。一信成就發心。謂十信十解。二解行發心。
<lb ed="X" n="0058b08"/><lb ed="R032" n="0392b11"/>謂十行十迴向。三證發心。謂初地<anchor xml:id="nkr_note_add_0058b0801" n="0058b0801"/><anchor xml:id="beg0058b0801" n="0058b0801"/>已<anchor xml:id="end0058b0801"/>上。此云發心
<lb ed="X" n="0058b09"/><lb ed="R032" n="0392b12"/>者。二中是初。三中第二是也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0058b10"/><lb ed="R032" n="0392b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0058b1001">高才<note place="inline">至</note>超異。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0058b11"/><lb ed="R032" n="0392b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0058b1101">述曰。第四嘆德。如上<anchor xml:id="nkr_note_add_0058b1101" n="0058b1101"/><anchor xml:id="beg0058b1101" n="0058b1101"/>已<anchor xml:id="end0058b1101"/>解。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0058b12"/><lb ed="R032" n="0392b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0058b1201">詣世自在王<note place="inline">至</note>合掌。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0058b13"/><lb ed="R032" n="0392b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0058b1301">述曰。第五讚佛。此中先叙敬相。后以頌正嘆。此卽
<lb ed="X" n="0058b14"/><lb ed="R032" n="0392b17"/>初也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0058b15"/><lb ed="R032" n="0392b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0058b1501">以頌讚曰<note place="inline">至</note>超出無倫。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0058b16"/><lb ed="R032" n="0393a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0058b1601">述曰。頌中有二十行。此中有二。初有七頌讚佛。二
<lb ed="X" n="0058b17"/><lb ed="R032" n="0393a02"/>有十三頌自述所願。前中有五。初有兩頌半讚佛
<lb ed="X" n="0058b18"/><lb ed="R032" n="0393a03"/>色相。二有半頌讚佛<anchor xml:id="nkr_note_orig_0058005" n="0058005"/>各聞。三有兩頌嘆佛福智。四
<lb ed="X" n="0058b19"/><lb ed="R032" n="0393a04"/>有半頌讚佛斷德。五有一頌半讚佛恩德。此卽初
<lb ed="X" n="0058b20"/><lb ed="R032" n="0393a05"/>也。言日月摩尼者。日月皆以摩尼所成。摩尼者翻
<lb ed="X" n="0058b21"/><lb ed="R032" n="0393a06"/>如意。卽是珠名也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0058b22"/><lb ed="R032" n="0393a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0058b2201">正覺<note place="inline">至</note>十方。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0058b23"/><lb ed="R032" n="0393a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0058b2301">述曰。二文也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0058b24"/><lb ed="R032" n="0393a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0058b2401">戒聞<note place="inline">至</note>涯底。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X22.0397.0058c" n="0058c"/>
<lb ed="X" n="0058c01"/><lb ed="R032" n="0393a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0058c0101">述曰。三文也。言戒聞者。憬法師云。戒之聞也。聞謂
<lb ed="X" n="0058c02"/><lb ed="R032" n="0393a11"/>名譽令聞。謂持戒芳聲令遠聞故。問與前何別。答
<lb ed="X" n="0058c03"/><lb ed="R032" n="0393a12"/>前大覺之聲。此持戒之聲。故有差別。示可忍辱之
<lb ed="X" n="0058c04"/><lb ed="R032" n="0393a13"/>聲。六度中除施。顯五度之威德。所以除施者。布施
<lb ed="X" n="0058c05"/><lb ed="R032" n="0393a14"/>是易故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0058c06"/><lb ed="R032" n="0393a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0058c0601">無明<note place="inline">至</note>永無。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0058c07"/><lb ed="R032" n="0393a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0058c0701">述曰。四文也。約根本故。約三毒而明斷德。問餘處
<lb ed="X" n="0058c08"/><lb ed="R032" n="0393a17"/>中云貪瞋癡。何故此中無明爲先。嗔爲后耶。答解
<lb ed="X" n="0058c09"/><lb ed="R032" n="0393a18"/>處約起多少而明次第。謂貪數起嗔次不共無明
<lb ed="X" n="0058c10"/><lb ed="R032" n="0393b01"/>是嗔之次。今此文中。約本末而明次第。謂無明最
<lb ed="X" n="0058c11"/><lb ed="R032" n="0393b02"/>本故先說。貪是次。謂通一切處故。嗔唯欲界。思之
<lb ed="X" n="0058c12"/><lb ed="R032" n="0393b03"/>可解。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0058c13"/><lb ed="R032" n="0393b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0058c1301">人雄<note place="inline">至</note>大千。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0058c14"/><lb ed="R032" n="0393b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0058c1401">述曰。五文也。功勳<note place="inline">勳音述云實功。周官云。王功曰勳國功曰功日庸事功曰勞。治
<lb ed="X" n="0058c15"/><lb ed="R032" n="0393b06"/>功曰力。戰功曰多</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0058c16"/><lb ed="R032" n="0393b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0058c1601">願我作佛<note place="inline">至</note>解脫。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0058c17"/><lb ed="R032" n="0393b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0058c1701">述曰。第二以十三頌。自述所以。於中有八。初一行
<lb ed="X" n="0058c18"/><lb ed="R032" n="0393b09"/>願作佛。二一行願脩行。三有一行願安衆。四有四
<lb ed="X" n="0058c19"/><lb ed="R032" n="0393b10"/>行。願行不退。五有兩行。願攝妙土。六有一行。願攝
<lb ed="X" n="0058c20"/><lb ed="R032" n="0393b11"/>衆生。七有兩行。願佛證明。八有一行。願能忍苦。此
<lb ed="X" n="0058c21"/><lb ed="R032" n="0393b12"/>卽初也。言齊聖法王者。自在王佛名聖法王。第二
<lb ed="X" n="0058c22"/><lb ed="R032" n="0393b13"/>文中云如是三昧智慧爲上者。指前四土。名爲如
<lb ed="X" n="0058c23"/><lb ed="R032" n="0393b14"/>是。或有四度。離於定慧。爲或有四度定慧爲上首。
<lb ed="X" n="0058c24"/><lb ed="R032" n="0393b15"/>今誓言如是四度。以定慧<anchor xml:id="nkr_note_orig_0058006" n="0058006"/>爲上首也。第三文中云。
<pb ed="X" xml:id="X22.0397.0059a" n="0059a"/>
<lb ed="X" n="0059a01"/><lb ed="R032" n="0393b16"/>普行此願者。如次下言一切恐懼爲作大安。名爲
<lb ed="X" n="0059a02"/><lb ed="R032" n="0393b17"/>此願。第四文中有二。一兩行對勞而明勝。二一兩
<lb ed="X" n="0059a03"/><lb ed="R032" n="0393b18"/>行擧事而顯勝。言光明悉照者。逮云佛光所照。如
<lb ed="X" n="0059a04"/><lb ed="R032" n="0394a01"/>是世界。精進修行長免難量。亦可以自身光明悉
<lb ed="X" n="0059a05"/><lb ed="R032" n="0394a02"/>照等也。第五第六如文。第七文中有二。一一行請
<lb ed="X" n="0059a06"/><lb ed="R032" n="0394a03"/><name role="" type="person">世自在王佛</name>爲我證明。二一行請世自在王以佛
<lb ed="X" n="0059a07"/><lb ed="R032" n="0394a04"/>神力十方諸佛令知我心。言發願於彼力精所欲
<lb ed="X" n="0059a08"/><lb ed="R032" n="0394a05"/>者。指前所求事。名爲於彼。卽彼六度等事。名爲所
<lb ed="X" n="0059a09"/><lb ed="R032" n="0394a06"/>欲。今佛爲證<anchor xml:id="nkr_note_orig_0059001" n="0059001"/>怒力精進修行。第八文易也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0059a10"/><lb ed="R032" n="0394a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0059a1001">佛吿阿難法藏比丘說此頌<anchor xml:id="nkr_note_add_0059a1001" n="0059a1001"/><anchor xml:id="beg0059a1001" n="0059a1001"/>已<anchor xml:id="end0059a1001"/><note place="inline">至</note><g ref="#CB02799">𤏊</g>苦之本。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0059a11"/><lb ed="R032" n="0394a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0059a1101">述曰。自下第六叙請。言我當修行至無量妙土者。
<lb ed="X" n="0059a12"/><lb ed="R032" n="0394a09"/>未聞說法時位。地前位故。言我當修行攝取等。聞
<lb ed="X" n="0059a13"/><lb ed="R032" n="0394a10"/>法<anchor xml:id="nkr_note_add_0059a1301" n="0059a1301"/><anchor xml:id="beg0059a1301" n="0059a1301"/>已<anchor xml:id="end0059a1301"/>五劫思惟登地上故。言我<anchor xml:id="nkr_note_add_0059a1302" n="0059a1302"/><anchor xml:id="beg0059a1302" n="0059a1302"/>已<anchor xml:id="end0059a1302"/>攝取等也。其修
<lb ed="X" n="0059a14"/><lb ed="R032" n="0394a11"/>行心淨自然佛土淨故。言攝取等也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0059a15"/><lb ed="R032" n="0394a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0059a1501">佛語阿難時世<anchor xml:id="nkr_note_orig_0059002" n="0059002"/>繞王佛<note place="inline">至</note>汝自當知。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0059a16"/><lb ed="R032" n="0394a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0059a1601">述曰。第七說法。於中有三。初反問令思。二推深請
<lb ed="X" n="0059a17"/><lb ed="R032" n="0394a14"/>說。二如來正說。此卽初也。法藏不久。入於初地。若
<lb ed="X" n="0059a18"/><lb ed="R032" n="0394a15"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0059a1801" n="0059a1801"/><anchor xml:id="beg0059a1801" n="0059a1801"/>已<anchor xml:id="end0059a1801"/>入初地。心平等故。莊嚴佛土自然現見。如餘經
<lb ed="X" n="0059a19"/><lb ed="R032" n="0394a16"/>說。有分別心故。見丘<anchor xml:id="nkr_note_orig_0059003" n="0059003"/>垢等。若無分別者。卽見淨土。
<lb ed="X" n="0059a20"/><lb ed="R032" n="0394a17"/>是故佛吿法藏。不久汝自當知。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0059a21"/><lb ed="R032" n="0394a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0059a2101">比丘白佛<note place="inline">至</note>成滿所願。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0059a22"/><lb ed="R032" n="0394b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0059a2201">述曰。二文也。法藏位地。旣在地前。彼地上行。非其
<lb ed="X" n="0059a23"/><lb ed="R032" n="0394b02"/>境界。是故敢問。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0059a24"/><lb ed="R032" n="0394b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0059a2401">爾時<name role="" type="person">世自在王佛</name><note place="inline">至</note>志願深廣。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X22.0397.0059b" n="0059b"/>
<lb ed="X" n="0059b01"/><lb ed="R032" n="0394b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0059b0101">述曰。第三如來正說。於中有七。初知機。二授法。三
<lb ed="X" n="0059b02"/><lb ed="R032" n="0394b05"/>攝行。四明攝行成。五合顯說。六陳願行。七攝果相。
<lb ed="X" n="0059b03"/><lb ed="R032" n="0394b06"/>此卽初也。如文。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0059b04"/><lb ed="R032" n="0394b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0059b0401">卽爲法藏<note place="inline">至</note>何願不得。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0059b05"/><lb ed="R032" n="0394b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0059b0501">述曰。第二授法。於中有二。初有願心得果。二說相
<lb ed="X" n="0059b06"/><lb ed="R032" n="0394b09"/>授與。此卽初也。如文。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0059b07"/><lb ed="R032" n="0394b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0059b0701">於是<name role="" type="person">世自在王佛</name><note place="inline">至</note>悉現與之。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0059b08"/><lb ed="R032" n="0394b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0059b0801">述曰。第二說相授與。言人天之善善者。明土之因。
<lb ed="X" n="0059b09"/><lb ed="R032" n="0394b12"/>此中穢土因。說名爲惡。淨土之因。說名爲善。非謂
<lb ed="X" n="0059b10"/><lb ed="R032" n="0394b13"/>三性中善性名之爲善不善性名爲惡。言國土之
<lb ed="X" n="0059b11"/><lb ed="R032" n="0394b14"/>粗妙者。明土之果。此中穢土名之爲粗。淨土名爲
<lb ed="X" n="0059b12"/><lb ed="R032" n="0394b15"/>妙。又說惡趣名粗。善趣名妙<note place="inline">粗與麤字音實無別</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0059b13"/><lb ed="R032" n="0394b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0059b1301">時彼比丘<note place="inline">至</note>殊勝之願。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0059b14"/><lb ed="R032" n="0394b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0059b1401">述曰。第三攝行。於中有五。初觀相發願。二其心下
<lb ed="X" n="0059b15"/><lb ed="R032" n="0394b18"/>依願起行。三具足下修行時節。四阿難白佛下明
<lb ed="X" n="0059b16"/><lb ed="R032" n="0395a01"/>命脩短。五時法藏下攝行多少。此卽初也。由二緣
<lb ed="X" n="0059b17"/><lb ed="R032" n="0395a02"/>故。發起勝心。一聞佛說譬如大海等法故。二見嚴
<lb ed="X" n="0059b18"/><lb ed="R032" n="0395a03"/>淨國土故。問佛通說粗妙國土。何故唯說嚴淨國
<lb ed="X" n="0059b19"/><lb ed="R032" n="0395a04"/>皆悉現見。不說穢土見。答雖通說二土。而彼所願
<lb ed="X" n="0059b20"/><lb ed="R032" n="0395a05"/>者。唯淨妙土。是以佛隨彼所樂淨土令見。故上云
<lb ed="X" n="0059b21"/><lb ed="R032" n="0395a06"/>應其心願悉皆與之。又說雖通見二土。發心之由。
<lb ed="X" n="0059b22"/><lb ed="R032" n="0395a07"/>唯是淨土。是故偏說。問若如后說者。何故前前云
<lb ed="X" n="0059b23"/><lb ed="R032" n="0395a08"/>應其心願。解云。隨樂淨土之心。故言爲應。雖有二
<lb ed="X" n="0059b24"/><lb ed="R032" n="0395a09"/>說。初解爲勝。且反此上爲淨土時。不見穢相故。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X22.0397.0059c" n="0059c"/>
<lb ed="X" n="0059c01"/><lb ed="R032" n="0395a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0059c0101">其心寂靜<note place="inline">至</note>無能及者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0059c02"/><lb ed="R032" n="0395a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0059c0201">述曰。二依願起行現觀方便故。言無所著。不求世
<lb ed="X" n="0059c03"/><lb ed="R032" n="0395a12"/>間果故。言一切世間無能及者。又說卽無所著故
<lb ed="X" n="0059c04"/><lb ed="R032" n="0395a13"/>言無能及者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0059c05"/><lb ed="R032" n="0395a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0059c0501">具足五劫<note place="inline">至</note>淸淨之行。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0059c06"/><lb ed="R032" n="0395a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0059c0601">述曰。第三明修行時節。劫雖有五。唯修一行。所謂
<lb ed="X" n="0059c07"/><lb ed="R032" n="0395a16"/>其心寂靜志無所著。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0059c08"/><lb ed="R032" n="0395a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0059c0801">阿難白佛<note place="inline">至</note>四十二劫。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0059c09"/><lb ed="R032" n="0395a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0059c0901">述曰。第四命脩短。問答如文。遠云如佛之命。法藏
<lb ed="X" n="0059c10"/><lb ed="R032" n="0395b01"/>亦可爾。今謂難定。問若彼得壽多劫。劫盡之時。居
<lb ed="X" n="0059c11"/><lb ed="R032" n="0395b02"/>住何處而修行耶。答遠云餘人見其劫盡。其法藏
<lb ed="X" n="0059c12"/><lb ed="R032" n="0395b03"/>等彼國土安隱不動。故得起修。如法華經常在靈
<lb ed="X" n="0059c13"/><lb ed="R032" n="0395b04"/><name role="" type="person">鷲山</name>等。今案后意。始示在穢土。而<anchor xml:id="nkr_note_orig_0059004" n="0059004"/>經現在淨土。猶
<lb ed="X" n="0059c14"/><lb ed="R032" n="0395b05"/>如釋迦。今准法華論。約日月歲數劫。故言四十二。
<lb ed="X" n="0059c15"/><lb ed="R032" n="0395b06"/>乃五劫非謂大劫也。是故彼論云劫有五種。一日
<lb ed="X" n="0059c16"/><lb ed="R032" n="0395b07"/>二夜。三月。四時。五年故。又說劫長短唯隨人心。釋
<lb ed="X" n="0059c17"/><lb ed="R032" n="0395b08"/>迦法華會中。亦有至五十劫。彼豈淨土佛耶。唯是
<lb ed="X" n="0059c18"/><lb ed="R032" n="0395b09"/>隨心造作。無別自性。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0059005" n="0059005"/>以以因緣法無所有故。隨其
<lb ed="X" n="0059c19"/><lb ed="R032" n="0395b10"/>因緣。無所不有。胡可以定有長短遠近之別。是故
<lb ed="X" n="0059c20"/><lb ed="R032" n="0395b11"/>由四十二劫。故知是淨土依非爲定證。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0059c21"/><lb ed="R032" n="0395b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0059c2101">時法藏<note place="inline">至</note>淸淨之行。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0059c22"/><lb ed="R032" n="0395b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0059c2201">述曰。攝行多少。如文。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0059c23"/><lb ed="R032" n="0395b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0059c2301">如是修<anchor xml:id="nkr_note_add_0059c2301" n="0059c2301"/><anchor xml:id="beg0059c2301" n="0059c2301"/>已<anchor xml:id="end0059c2301"/><note place="inline">至</note>淸淨之行。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0059c24"/><lb ed="R032" n="0395b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0059c2401">述曰。第四明攝行成。如文。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X22.0397.0060a" n="0060a"/>
<lb ed="X" n="0060a01"/><lb ed="R032" n="0395b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0060a0101">佛吿比丘<note place="inline">至</note>無量大願。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0060a02"/><lb ed="R032" n="0395b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0060a0201">述曰。第五令顯說。言發起悅可一切大衆者。汝今
<lb ed="X" n="0060a03"/><lb ed="R032" n="0395b18"/>所說四十八願。能利群生。是故聞其所利。一切大
<lb ed="X" n="0060a04"/><lb ed="R032" n="0396a01"/>衆。皆能發起悅可之心。言菩薩聞<anchor xml:id="nkr_note_add_0060a0401" n="0060a0401"/><anchor xml:id="beg0060a0401" n="0060a0401"/>已<anchor xml:id="end0060a0401"/>修行此法者。
<lb ed="X" n="0060a05"/><lb ed="R032" n="0396a02"/>大衆之中。有發大心。名爲菩薩。聞四十八願。自能
<lb ed="X" n="0060a06"/><lb ed="R032" n="0396a03"/>修行。其四十八願。名爲<anchor xml:id="nkr_note_orig_0060001" n="0060001"/>比法。言緣致滿足無量大
<lb ed="X" n="0060a07"/><lb ed="R032" n="0396a04"/>願者。汝法藏比丘。緣此利佗善因。遂致滿足汝所
<lb ed="X" n="0060a08"/><lb ed="R032" n="0396a05"/>求無量大願。其所求願。無量無邊。非但四十八。然
<lb ed="X" n="0060a09"/><lb ed="R032" n="0396a06"/>具擧一二日。自下第六廣陳願行。於中有二。初明
<lb ed="X" n="0060a10"/><lb ed="R032" n="0396a07"/>勝願。二阿難時彼下明勝行。前中有四。初七行利
<lb ed="X" n="0060a11"/><lb ed="R032" n="0396a08"/>願。二以偈頌三佛語下稱願動祥。四空中下顯願
<lb ed="X" n="0060a12"/><lb ed="R032" n="0396a09"/>成就。初中有三。初總標擧。二設我得佛下別申願。
<lb ed="X" n="0060a13"/><lb ed="R032" n="0396a10"/>此卽初也。亦可正說中有六。五如前。六正說淨土
<lb ed="X" n="0060a14"/><lb ed="R032" n="0396a11"/>因果。以此經以淨土因果爲宗致。此中有二。一說
<lb ed="X" n="0060a15"/><lb ed="R032" n="0396a12"/>因。二說果。初中先願後行。願中小段。如法位說。今
<lb ed="X" n="0060a16"/><lb ed="R032" n="0396a13"/>具依二解而判經文。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0060a17"/><lb ed="R032" n="0396a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0060a1701">設我<note place="inline">至</note>正覺。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0060a18"/><lb ed="R032" n="0396a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0060a1801">述曰。第二文中有四十八願。然無量淸淨平等覺
<lb ed="X" n="0060a19"/><lb ed="R032" n="0396a16"/>經中。但二十四者。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0060002" n="0060002"/>詳者之脫也。一一中皆有二。謂
<lb ed="X" n="0060a20"/><lb ed="R032" n="0396a17"/>願及誓。願是希求義。誓是邀制義。皆言<anchor xml:id="nkr_note_orig_0060003" n="0060003"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0060003" n="0060003"/><anchor xml:id="beg0060003" n="0060003"/>設<anchor xml:id="end0060003"/>我得佛
<lb ed="X" n="0060a21"/><lb ed="R032" n="0396a18"/>等是願言。不取正覺者卽是誓言。若約義類者。束
<lb ed="X" n="0060a22"/><lb ed="R032" n="0396b01"/>爲十三願。初兩願<anchor xml:id="nkr_note_orig_0060004" n="0060004"/>願願無惡趣。二兩願願色相齊
<lb ed="X" n="0060a23"/><lb ed="R032" n="0396b02"/>同。三有五願。願得五通。四有一願。一無貪著。五有
<lb ed="X" n="0060a24"/><lb ed="R032" n="0396b03"/>一願。願信定聚。六有二願。願自身光壽無限。七有
<pb ed="X" xml:id="X22.0397.0060b" n="0060b"/>
<lb ed="X" n="0060b01"/><lb ed="R032" n="0396b04"/>二願。願<anchor xml:id="nkr_note_orig_0060005" n="0060005"/>望衆及壽無限。八有二願。願無惡名善聲
<lb ed="X" n="0060b02"/><lb ed="R032" n="0396b05"/>普聞。九有三願。願往生皆得。十有十二願。以衆生
<lb ed="X" n="0060b03"/><lb ed="R032" n="0396b06"/>及上德滿嚴淨。十一有五願。願光明普益。十二有
<lb ed="X" n="0060b04"/><lb ed="R032" n="0396b07"/>二願。天人受樂。十三有九願。願自界他方大士獲
<lb ed="X" n="0060b05"/><lb ed="R032" n="0396b08"/>益。初中有二。初願願國中無三惡道。第二願願有
<lb ed="X" n="0060b06"/><lb ed="R032" n="0396b09"/>情后生不隨三惡道。二願文相可見。</p><p xml:id="pX22p0060b0615" cb:place="inline">第二色相
<lb ed="X" n="0060b07"/><lb ed="R032" n="0396b10"/>齊同中。言形色不同等者。因法師云。約實而論亦
<lb ed="X" n="0060b08"/><lb ed="R032" n="0396b11"/>有勝劣。然其狀相似故。說無好醜。</p><p xml:id="pX22p0060b0814" cb:place="inline">第三五通願
<lb ed="X" n="0060b09"/><lb ed="R032" n="0396b12"/>如文。</p><p xml:id="pX22p0060b0903" cb:place="inline">第五願中。言不住定聚必滅度者等者。辨
<lb ed="X" n="0060b10"/><lb ed="R032" n="0396b13"/>法師云。定聚有三。若入僧祗數故名定聚者十信。
<lb ed="X" n="0060b11"/><lb ed="R032" n="0396b14"/>若不退故名定者十解。第七心<anchor xml:id="nkr_note_add_0060b1101" n="0060b1101"/><anchor xml:id="beg0060b1101" n="0060b1101"/>已<anchor xml:id="end0060b1101"/>上。若得眞觀故
<lb ed="X" n="0060b12"/><lb ed="R032" n="0396b15"/>名定聚者。初地<anchor xml:id="nkr_note_add_0060b1201" n="0060b1201"/><anchor xml:id="beg0060b1201" n="0060b1201"/>已<anchor xml:id="end0060b1201"/>上。今此文所說定聚。通於三種。
<lb ed="X" n="0060b13"/><lb ed="R032" n="0396b16"/>以生彼國。要入此定聚。方命終故。然廣明三聚。如
<lb ed="X" n="0060b14"/><lb ed="R032" n="0396b17"/>下當說。咨嗟<note place="inline">音上之伊下之耶實<anchor xml:id="nkr_note_orig_0060006" n="0060006"/>〔嘆〕嘆之音也</note>。</p><p xml:id="pX22p0060b1419" cb:place="inline">第九三願中。初
<lb ed="X" n="0060b15"/><lb ed="R032" n="0396b18"/>願中言乃至十念若不生者。法位云。是依十法起
<lb ed="X" n="0060b16"/><lb ed="R032" n="0397a01"/>念。非是稱名十念。此之上三品言除五逆等者。上
<lb ed="X" n="0060b17"/><lb ed="R032" n="0397a02"/>三品中。無造逆罪者故。若准觀經下品下生者。有
<lb ed="X" n="0060b18"/><lb ed="R032" n="0397a03"/>五逆十惡人臨終具足十念稱佛名亦得往生。第
<lb ed="X" n="0060b19"/><lb ed="R032" n="0397a04"/>二願者。此之中三品。第三願者。此之下三品。言十
<lb ed="X" n="0060b20"/><lb ed="R032" n="0397a05"/>念。如彌勒所問經說。一者於一切衆生常生慈心。
<lb ed="X" n="0060b21"/><lb ed="R032" n="0397a06"/>於一切衆生不毀其行終不往生。二者於一切衆
<lb ed="X" n="0060b22"/><lb ed="R032" n="0397a07"/>生常起悲心。除殘害心。三者守護法心。不惜身命。
<lb ed="X" n="0060b23"/><lb ed="R032" n="0397a08"/>乃至一法不生誹謗。四者於忍辱中。生決定心。五
<lb ed="X" n="0060b24"/><lb ed="R032" n="0397a09"/>者深心淸淨不染利養。六者發一切智心。日日常
<pb ed="X" xml:id="X22.0397.0060c" n="0060c"/>
<lb ed="X" n="0060c01"/><lb ed="R032" n="0397a10"/>念。無有<anchor xml:id="nkr_note_orig_0060007" n="0060007"/>發妄。七者於一切衆生起尊重心。除去憍
<lb ed="X" n="0060c02"/><lb ed="R032" n="0397a11"/>慢。謙下言說。八者於世談論。不生味著心。九者近
<lb ed="X" n="0060c03"/><lb ed="R032" n="0397a12"/>於覺意。深起種種善根因緣。不生憒閙散亂之心。
<lb ed="X" n="0060c04"/><lb ed="R032" n="0397a13"/>十者除去諸相。正念觀佛。一之稱佛名十念。如觀
<lb ed="X" n="0060c05"/><lb ed="R032" n="0397a14"/>經說。問若爾何故此中除五逆耶。答遠法師二說。
<lb ed="X" n="0060c06"/><lb ed="R032" n="0397a15"/>一云約人分別。造逆罪人有上有下。善趣<anchor xml:id="nkr_note_add_0060c0601" n="0060c0601"/><anchor xml:id="beg0060c0601" n="0060c0601"/>已<anchor xml:id="end0060c0601"/>前常
<lb ed="X" n="0060c07"/><lb ed="R032" n="0397a16"/>沒造逆說爲<anchor xml:id="nkr_note_orig_0060008" n="0060008"/>不。善趣位中遇緣造逆說之爲上。解
<lb ed="X" n="0060c08"/><lb ed="R032" n="0397a17"/>云。十信<anchor xml:id="nkr_note_orig_0060009" n="0060009"/>如以前名常沒。十信<anchor xml:id="nkr_note_add_0060c0801" n="0060c0801"/><anchor xml:id="beg0060c0801" n="0060c0801"/>已<anchor xml:id="end0060c0801"/>上名爲善趣。若上
<lb ed="X" n="0060c09"/><lb ed="R032" n="0397a18"/>人者。必能重悔令罪消滅。故能生彼。觀經約此而
<lb ed="X" n="0060c10"/><lb ed="R032" n="0397b01"/>說。下人造逆無重悔故。不得生彼。此經約此。故言
<lb ed="X" n="0060c11"/><lb ed="R032" n="0397b02"/>除也。二約行分別。謂造逆之人。行布定散。觀佛三
<lb ed="X" n="0060c12"/><lb ed="R032" n="0397b03"/>昧。名之爲定。修餘善根。名之爲散。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0060010" n="0060010"/>六善爲不能滅
<lb ed="X" n="0060c13"/><lb ed="R032" n="0397b04"/>除五逆重罪。不得往生。定善力強。能消逆罪。故得
<lb ed="X" n="0060c14"/><lb ed="R032" n="0397b05"/>往生。是故二經各據一也。廣如觀經疏也。一云若
<lb ed="X" n="0060c15"/><lb ed="R032" n="0397b06"/>唯造逆者由十念故得生。若造逆罪。亦誹謗法者。
<lb ed="X" n="0060c16"/><lb ed="R032" n="0397b07"/>不得往生。故二經各據一邊。餘分別如常。第十有
<lb ed="X" n="0060c17"/><lb ed="R032" n="0397b08"/>十二願中。言一生補處者。且約穢土菩薩有四種。
<lb ed="X" n="0060c18"/><lb ed="R032" n="0397b09"/>一住定菩薩。謂修相好業百劫中菩薩。定離四過
<lb ed="X" n="0060c19"/><lb ed="R032" n="0397b10"/>失。得二果報。住此定位。故言住定也。二近佛地菩
<lb ed="X" n="0060c20"/><lb ed="R032" n="0397b11"/>薩。若通說者。亦是位定也。若<anchor xml:id="nkr_note_orig_0060011" n="0060011"/>利說者。<name role="" type="person">知足天</name>以落
<lb ed="X" n="0060c21"/><lb ed="R032" n="0397b12"/>一生是也。三一生補處菩薩。<name role="" type="person">知足天</name>菩薩。受此天
<lb ed="X" n="0060c22"/><lb ed="R032" n="0397b13"/>一生<anchor xml:id="nkr_note_add_0060c2201" n="0060c2201"/><anchor xml:id="beg0060c2201" n="0060c2201"/>已<anchor xml:id="end0060c2201"/>。能補佛處故。四最後生菩薩。謂成佛之身
<lb ed="X" n="0060c23"/><lb ed="R032" n="0397b14"/>若約淨土者。未見成文。然基法師云。淨土觀音菩
<lb ed="X" n="0060c24"/><lb ed="R032" n="0397b15"/>薩。雖一生補處。而不在天。不同穢土。問若依基解。
<pb ed="X" xml:id="X22.0397.0061a" n="0061a"/>
<lb ed="X" n="0061a01"/><lb ed="R032" n="0397b16"/>今是觀音。卽是身中成佛耶。各後身耶。答彼亦未
<lb ed="X" n="0061a02"/><lb ed="R032" n="0397b17"/>別說。今依解義。應述二解。一云更受後身方成正
<lb ed="X" n="0061a03"/><lb ed="R032" n="0397b18"/>覺。以最後身方成佛故二云卽是此身中成佛。卽
<lb ed="X" n="0061a04"/><lb ed="R032" n="0398a01"/>此一生中成佛故。言一生同穢土。何以故穢土一
<lb ed="X" n="0061a05"/><lb ed="R032" n="0398a02"/>生菩薩。在於天上。淨土一生菩薩。不在天上。旣爾
<lb ed="X" n="0061a06"/><lb ed="R032" n="0398a03"/>何妨穢土一生菩薩受後身方成佛。而淨土一生
<lb ed="X" n="0061a07"/><lb ed="R032" n="0398a04"/>菩薩卽是身中成佛之也。亦可觀音菩薩在於下
<lb ed="X" n="0061a08"/><lb ed="R032" n="0398a05"/>處。名近佛地。彼彌陀佛將來之時。生於知<anchor xml:id="nkr_note_orig_0061001" n="0061001"/>是。名一
<lb ed="X" n="0061a09"/><lb ed="R032" n="0398a06"/>生補處。更待成文。言除具本願者。隨本願力。而受
<lb ed="X" n="0061a10"/><lb ed="R032" n="0398a07"/>多生故。法藏誓言。他方未至一生補處位菩薩。來
<lb ed="X" n="0061a11"/><lb ed="R032" n="0398a08"/>生我國者。必定至一生補處位也。言現其德本諸
<lb ed="X" n="0061a12"/><lb ed="R032" n="0398a09"/>所求欲供養之具者。其所求名禮香等之供養具。
<lb ed="X" n="0061a13"/><lb ed="R032" n="0398a10"/>名爲德本。以衆功德由供養而起。故言德本。彼安
<lb ed="X" n="0061a14"/><lb ed="R032" n="0398a11"/>樂國菩薩。隨樂現<anchor xml:id="nkr_note_orig_0061002" n="0061002"/>樂前供養之具。若不爾者。不取
<lb ed="X" n="0061a15"/><lb ed="R032" n="0398a12"/>正覺。言不能演說一切智者不取正覺者。謂能演
<lb ed="X" n="0061a16"/><lb ed="R032" n="0398a13"/>說一切智之境故。言金剛那羅延者。那羅延是梵
<lb ed="X" n="0061a17"/><lb ed="R032" n="0398a14"/>音。此翻勝力。然毗<anchor xml:id="nkr_note_orig_0061003" n="0061003"/>細天力等風輪力。是故同得那
<lb ed="X" n="0061a18"/><lb ed="R032" n="0398a15"/>羅延名。<note place="inline">出元曉師金光明記及小論說</note>經言彌陀佛身長六十萬
<lb ed="X" n="0061a19"/><lb ed="R032" n="0398a16"/>億那由佗恒河沙由旬。旣爾樹下身高何成莊嚴。
<lb ed="X" n="0061a20"/><lb ed="R032" n="0398a17"/>答令因師三說。一云觀經所明佛。約他受用門而
<lb ed="X" n="0061a21"/><lb ed="R032" n="0398a18"/>顯殊勝。此經所明樹。約變化邊。故無相違。謂若變
<lb ed="X" n="0061a22"/><lb ed="R032" n="0398b01"/>化身者。短於樹故。二云佛德不可思議。彼廣長身
<lb ed="X" n="0061a23"/><lb ed="R032" n="0398b02"/>蔭於一尺樹。於佛非難。況四百萬里者也。三云此
<lb ed="X" n="0061a24"/><lb ed="R032" n="0398b03"/>云四百萬里者。佛頂<anchor xml:id="nkr_note_add_0061a2401" n="0061a2401"/><anchor xml:id="beg0061a2401" n="0061a2401"/>已<anchor xml:id="end0061a2401"/>上去佛足量。若幷佛身相
<pb ed="X" xml:id="X22.0397.0061b" n="0061b"/>
<lb ed="X" n="0061b01"/><lb ed="R032" n="0398b04"/>稱之長。卽是六十萬億那由他恒河沙由旬。有餘
<lb ed="X" n="0061b02"/><lb ed="R032" n="0398b05"/>四百萬里也。亦可彼佛尺步所計四百萬里也。</p>
<lb ed="X" n="0061b03"/><lb ed="R032" n="0398b06"/><p xml:id="pX22p0061b0301">第十一有五願中。言無生法忍者。初地無生忍。言
<lb ed="X" n="0061b04"/><lb ed="R032" n="0398b07"/>無生法忍者。基云。由無法敎而記忍可心故。言無
<lb ed="X" n="0061b05"/><lb ed="R032" n="0398b08"/>生忍也。憬法師云。無生忍者。顯人空智。無法忍者。
<lb ed="X" n="0061b06"/><lb ed="R032" n="0398b09"/>顯法空智。</p><p xml:id="pX22p0061b0605" cb:place="inline">第十三有九願中。言淨解脫三昧者。
<lb ed="X" n="0061b07"/><lb ed="R032" n="0398b10"/>八解中第三解脫。名爲淨解脫。緣色解脫中。是最
<lb ed="X" n="0061b08"/><lb ed="R032" n="0398b11"/>勝故。須別說之。又說所有三昧。離繫縛故。名淨解
<lb ed="X" n="0061b09"/><lb ed="R032" n="0398b12"/>脫。言普等三昧者。由此三昧力。普見諸佛世界。故
<lb ed="X" n="0061b10"/><lb ed="R032" n="0398b13"/>言爲普。平等現見無所不見。故言爲等。言第一第
<lb ed="X" n="0061b11"/><lb ed="R032" n="0398b14"/>二第三法忍者。法位云。案<anchor xml:id="nkr_note_orig_0061004" n="0061004"/>人王經有五忍。謂伏忍
<lb ed="X" n="0061b12"/><lb ed="R032" n="0398b15"/>信忍順忍無生忍寂滅忍。伏忍位在地前。習種性
<lb ed="X" n="0061b13"/><lb ed="R032" n="0398b16"/>種道種。信忍位在初二三地。順忍位在四五六地。
<lb ed="X" n="0061b14"/><lb ed="R032" n="0398b17"/>無生忍位七八九地。寂滅忍位在第十地及佛地。
<lb ed="X" n="0061b15"/><lb ed="R032" n="0398b18"/>今此中言第一二三者。卽是初三忍。今謂卽此經
<lb ed="X" n="0061b16"/><lb ed="R032" n="0399a01"/>下所明三忍。謂音響忍柔順忍無生忍是也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0061b17"/><lb ed="R032" n="0399a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0061b1701">佛吿阿難<note place="inline">至</note>頌曰。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0061b18"/><lb ed="R032" n="0399a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0061b1801">述曰。第二偈頌。於中有二。初經宗長行序二正說
<lb ed="X" n="0061b19"/><lb ed="R032" n="0399a04"/>偈頌。此卽初也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0061b20"/><lb ed="R032" n="0399a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0061b2001">我建超世願<note place="inline">至</note>誓不成正覺。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0061b21"/><lb ed="R032" n="0399a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0061b2101">述曰。第二偈頌中。有十一行頌。分爲三。初三行頌
<lb ed="X" n="0061b22"/><lb ed="R032" n="0399a07"/>總頌誓。二有七頌總頌願。三有一頌祈驗。此卽初
<lb ed="X" n="0061b23"/><lb ed="R032" n="0399a08"/>也。如文。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0061b24"/><lb ed="R032" n="0399a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0061b2401">離欲深正念<note place="inline">至</note>等此最勝尊。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X22.0397.0061c" n="0061c"/>
<lb ed="X" n="0061c01"/><lb ed="R032" n="0399a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0061c0101">述曰。第二七頌頌願有七。一定忍慧二利願。二神
<lb ed="X" n="0061c02"/><lb ed="R032" n="0399a11"/>光消徐冥難願。三開眼滅閉惡道願。四威閉天光
<lb ed="X" n="0061c03"/><lb ed="R032" n="0399a12"/>願。五雨大法雨佛大修因成佛願。七等世尊願。此
<lb ed="X" n="0061c04"/><lb ed="R032" n="0399a13"/>七行頌如次願七願。今隨難解。言離欲深正念者。
<lb ed="X" n="0061c05"/><lb ed="R032" n="0399a14"/>顯定心也。以根本定離欲方得故。問何故明定。擧
<lb ed="X" n="0061c06"/><lb ed="R032" n="0399a15"/>深正念。答定品中念增上故。又說得言方深正念
<lb ed="X" n="0061c07"/><lb ed="R032" n="0399a16"/>故。言淨慧修梵行者。明慧也。若得淨慧者。欲順離
<lb ed="X" n="0061c08"/><lb ed="R032" n="0399a17"/>邊淸淨行。故修梵行。其所願求。雖有衆多。而勝唯
<lb ed="X" n="0061c09"/><lb ed="R032" n="0399a18"/>定慧。故偏說之。言志求無上尊者。卽是自利。言爲
<lb ed="X" n="0061c10"/><lb ed="R032" n="0399b01"/>諸天人師者。卽是利他。言消除三垢冥者。遠公以
<lb ed="X" n="0061c11"/><lb ed="R032" n="0399b02"/>小乘法令滅三毒。言開彼智慧眼。閉惡道開善趣。
<lb ed="X" n="0061c12"/><lb ed="R032" n="0399b03"/>今謂未心大小敎別應作是說。消除三毒者。由彼
<lb ed="X" n="0061c13"/><lb ed="R032" n="0399b04"/>信心故。閉惡道者。由彼智慧故。謂初見神光而起
<lb ed="X" n="0061c14"/><lb ed="R032" n="0399b05"/>信心。內消三毒。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0061005" n="0061005"/>名。</p>
<lb ed="X" n="0061c15"/><lb ed="R032" n="0399b06"/><p xml:id="pX22p0061c1501">二門勝行。上來明願<anchor xml:id="nkr_note_add_0061c1501" n="0061c1501"/><anchor xml:id="beg0061c1501" n="0061c1501"/>已<anchor xml:id="end0061c1501"/>。</p>
<lb ed="X" n="0061c16"/><lb ed="R032" n="0399b07"/><p xml:id="pX22p0061c1601">自下第二明勝行人。有經曰阿難時彼比丘也。若
<lb ed="X" n="0061c17"/><lb ed="R032" n="0399b08"/>有願無行。願卽虗僞。若有除三<anchor xml:id="nkr_note_orig_0061006" n="0061006"/>恬外離橫難名濟
<lb ed="X" n="0061c18"/><lb ed="R032" n="0399b09"/>難。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0061007" n="0061007"/>名濟難。其濟難事。是分明故。言爲明濟。信心旣
<lb ed="X" n="0061c19"/><lb ed="R032" n="0399b10"/>興。智慧隨生。融滅無明。闇心旣淨。故衆生淨。永不
<lb ed="X" n="0061c20"/><lb ed="R032" n="0399b11"/>生惡道。故言閉塞。常生人天故言通達善趣門。祚
<lb ed="X" n="0061c21"/><lb ed="R032" n="0399b12"/><note place="inline">音之阿<anchor xml:id="nkr_note_orig_0061008" n="0061008"/>〔文〕實福也助也</note>戢<note place="inline">音什實集也</note>言供養一切佛具足衆德
<lb ed="X" n="0061c22"/><lb ed="R032" n="0399b13"/>本者。萬行之中。檀那爲首。四攝之行。布施爲初。是
<lb ed="X" n="0061c23"/><lb ed="R032" n="0399b14"/>以供養名衆德本。言願慧悉成滿者。立願而言所
<lb ed="X" n="0061c24"/><lb ed="R032" n="0399b15"/>有諸慧皆悉成滿能爲界雄言願。言願我功德力
<pb ed="X" xml:id="X22.0397.0062a" n="0062a"/>
<lb ed="X" n="0062a01"/><lb ed="R032" n="0399b16"/>者。功德慧謂智慧五願。而言功德智慧二種成就。
<lb ed="X" n="0062a02"/><lb ed="R032" n="0399b17"/>等此世尊。指<name role="" type="person">世自在王佛</name>。名之爲此。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0062a03"/><lb ed="R032" n="0399b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0062a0301">斯願若剋果<note place="inline">至</note>當雨珍妙華。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0062a04"/><lb ed="R032" n="0400a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0062a0401">述曰。第三一欲所驗。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0062a05"/><lb ed="R032" n="0400a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0062a0501">佛語阿難<note place="inline">至</note>說此欲<anchor xml:id="nkr_note_orig_0062001" n="0062001"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0062a0501" n="0062a0501"/><anchor xml:id="beg0062a0501" n="0062a0501"/>已<anchor xml:id="end0062a0501"/>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0062a06"/><lb ed="R032" n="0400a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0062a0601"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0062002" n="0062002"/>遠曰自下第三勤。於中有二。初結前。二動<g ref="#CB17728">𦎒</g>。此卽
<lb ed="X" n="0062a07"/><lb ed="R032" n="0400a04"/>初也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0062a08"/><lb ed="R032" n="0400a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0062a0801">應時普地六種震動。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0062a09"/><lb ed="R032" n="0400a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0062a0901">述曰。二初結前。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0062003" n="0062003"/>二。</p>
<lb ed="X" n="0062a10"/><lb ed="R032" n="0400a07"/><p xml:id="pX22p0062a1001">位云。第二文中有三。一動地。二雨華。三聲樂。此卽
<lb ed="X" n="0062a11"/><lb ed="R032" n="0400a08"/>初也。下二文如文。今謂此中有二。一動地。二雨華。
<lb ed="X" n="0062a12"/><lb ed="R032" n="0400a09"/>自然以下屬第四段。何以故前所祈願。唯是動地
<lb ed="X" n="0062a13"/><lb ed="R032" n="0400a10"/>雨華。非謂音樂故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0062a14"/><lb ed="R032" n="0400a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0062a1401">自然音樂<note place="inline">至</note>深樂寂滅。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0062a15"/><lb ed="R032" n="0400a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0062a1501">述曰。自下第四顯願成就。言於是法藏比丘至不
<lb ed="X" n="0062a16"/><lb ed="R032" n="0400a13"/>虗。指上動地雨<anchor xml:id="nkr_note_orig_0062004" n="0062004"/>化及與讚言。名爲於是法藏比丘。
<lb ed="X" n="0062a17"/><lb ed="R032" n="0400a14"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0062005" n="0062005"/>國彼三事。作如是念。我若具足修行圓滿者。如我
<lb ed="X" n="0062a18"/><lb ed="R032" n="0400a15"/>所以如是大願誠諦不虗。言超出世間深樂寂滅
<lb ed="X" n="0062a19"/><lb ed="R032" n="0400a16"/>者。旣作此念<anchor xml:id="nkr_note_add_0062a1901" n="0062a1901"/><anchor xml:id="beg0062a1901" n="0062a1901"/>已<anchor xml:id="end0062a1901"/>。都不願樂世間果。深心願樂寂滅
<lb ed="X" n="0062a20"/><lb ed="R032" n="0400a17"/>涅槃。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0062a21"/><lb ed="R032" n="0400a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0062a2101">阿難法藏比丘<note place="inline">至</note>建此願<anchor xml:id="nkr_note_add_0062a2101" n="0062a2101"/><anchor xml:id="beg0062a2101" n="0062a2101"/>已<anchor xml:id="end0062a2101"/>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0062a22"/><lb ed="R032" n="0400b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0062a2201">述曰。廣陳願行中有二。一明赫願行無願行卽非
<lb ed="X" n="0062a23"/><lb ed="R032" n="0400b02"/>盡是故明以<anchor xml:id="nkr_note_add_0062a2301" n="0062a2301"/><anchor xml:id="beg0062a2301" n="0062a2301"/>已<anchor xml:id="end0062a2301"/>次明其行。此中卽二。一結前。二起
<lb ed="X" n="0062a24"/><lb ed="R032" n="0400b03"/>行。此卽初也。若依一解。明因中有二。一明願。二明
<pb ed="X" xml:id="X22.0397.0062b" n="0062b"/>
<lb ed="X" n="0062b01"/><lb ed="R032" n="0400b04"/>行。上來明願<anchor xml:id="nkr_note_add_0062b0101" n="0062b0101"/><anchor xml:id="beg0062b0101" n="0062b0101"/>已<anchor xml:id="end0062b0101"/>。自下第二明行。此卽二段。如或言
<lb ed="X" n="0062b02"/><lb ed="R032" n="0400b05"/>諸天魔梵龍神八部者。除魔梵所餘名諸。卽此魔
<lb ed="X" n="0062b03"/><lb ed="R032" n="0400b06"/>梵。及諸天。卽是八部之中天也。龍謂卽是八部之
<lb ed="X" n="0062b04"/><lb ed="R032" n="0400b07"/>中第二。神謂後六。謂<anchor xml:id="nkr_note_orig_0062006" n="0062006"/>衣义健闥波阿修羅迦樓羅
<lb ed="X" n="0062b05"/><lb ed="R032" n="0400b08"/>緊那羅摩睺羅伽。然卽諸天魔梵龍神卽是八部
<lb ed="X" n="0062b06"/><lb ed="R032" n="0400b09"/>大衆也。言發斯弘誓者。四十八願中。一一皆具誓
<lb ed="X" n="0062b07"/><lb ed="R032" n="0400b10"/>願。如前<anchor xml:id="nkr_note_add_0062b0701" n="0062b0701"/><anchor xml:id="beg0062b0701" n="0062b0701"/>已<anchor xml:id="end0062b0701"/>說故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0062b08"/><lb ed="R032" n="0400b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0062b0801">一向專志<note place="inline">至</note>無變。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0062b09"/><lb ed="R032" n="0400b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0062b0901">述曰。第二起行中有二。一總明起行。二別起行。此
<lb ed="X" n="0062b10"/><lb ed="R032" n="0400b13"/>卽初也。爲得妙土而起行故。先明<anchor xml:id="nkr_note_orig_0062007" n="0062007"/>惠志莊嚴妙土。
<lb ed="X" n="0062b11"/><lb ed="R032" n="0400b14"/>問所專志莊嚴妙土。是狹小耶。是廣大耶。與餘妙
<lb ed="X" n="0062b12"/><lb ed="R032" n="0400b15"/>土爲等爲勝。又爲有衰變。爲不爾耶。答爲此等。問
<lb ed="X" n="0062b13"/><lb ed="R032" n="0400b16"/>故所修佛國等文相可見。問此上三中是何。答法
<lb ed="X" n="0062b14"/><lb ed="R032" n="0400b17"/>位云。是自受用土。今謂雖有此理。而遠之意。何故
<lb ed="X" n="0062b15"/><lb ed="R032" n="0400b18"/>伏所願土而起此行。故謂前所願國土是衆生所
<lb ed="X" n="0062b16"/><lb ed="R032" n="0401a01"/>生。如何得是自受用土。可說此應化土。雖應化土。
<lb ed="X" n="0062b17"/><lb ed="R032" n="0401a02"/>而無須彌七金山等。言開廓等。若依一解。正起行
<lb ed="X" n="0062b18"/><lb ed="R032" n="0401a03"/>中有二。先正明起行。二問答分別。初中先總後別
<lb ed="X" n="0062b19"/><lb ed="R032" n="0401a04"/>等。小同法位。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0062b20"/><lb ed="R032" n="0401a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0062b2001">於不可思議兆載永劫。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0062b21"/><lb ed="R032" n="0401a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0062b2101">述曰。第二別明起行。於中有四。初明自利行。二明
<lb ed="X" n="0062b22"/><lb ed="R032" n="0401a07"/>利佗行。三明兼利行。四明行功能。前中有四。初長
<lb ed="X" n="0062b23"/><lb ed="R032" n="0401a08"/>時修。二無餘修。三無間脩。四恭敬修。此卽初。兆載。
<lb ed="X" n="0062b24"/><lb ed="R032" n="0401a09"/>黃帝<anchor xml:id="nkr_note_orig_0062008" n="0062008"/>筆三品。今且擧一十千億爲兆。十千兆爲京。
<pb ed="X" xml:id="X22.0397.0062c" n="0062c"/>
<lb ed="X" n="0062c01"/><lb ed="R032" n="0401a10"/>十千京爲姟。十千姟爲抒。十千抒爲<g ref="#CB04577">𰺰</g>。十千<g ref="#CB04577">𰺰</g>爲
<lb ed="X" n="0062c02"/><lb ed="R032" n="0401a11"/>載。今案慧大論抄<anchor xml:id="nkr_note_orig_0062009" n="0062009"/>漠地大數有十五。一一。二十。三
<lb ed="X" n="0062c03"/><lb ed="R032" n="0401a12"/>百。四千。五萬。大億。七兆。八景。九改。十俱。十一間。十
<lb ed="X" n="0062c04"/><lb ed="R032" n="0401a13"/>二紫。十三讓。十四政。十五載。然初擧中間一致顯
<lb ed="X" n="0062c05"/><lb ed="R032" n="0401a14"/>其長劫。兆唯爾時如千人單也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0062c06"/><lb ed="R032" n="0401a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0062c0601">積殖菩薩<note place="inline">至</note>先意承問。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0062c07"/><lb ed="R032" n="0401a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0062c0701">述曰。第二無餘修。言不生欲覺等者。不生三惡覺
<lb ed="X" n="0062c08"/><lb ed="R032" n="0401a17"/>故。此中說尋。名之爲覺。理實通伺。然約麤現及初
<lb ed="X" n="0062c09"/><lb ed="R032" n="0401a18"/>地。故且說尋也。言不生欲想等者。不起三惡想故。
<lb ed="X" n="0062c10"/><lb ed="R032" n="0401b01"/>此中想是因惡。由惡想方惡尋起故。言不著色聲
<lb ed="X" n="0062c11"/><lb ed="R032" n="0401b02"/>香味之法者。五欲之中且擧所造。故獨略不說。言
<lb ed="X" n="0062c12"/><lb ed="R032" n="0401b03"/>忍力成就不計衆苦者。耐惡害忍等成就故也。言
<lb ed="X" n="0062c13"/><lb ed="R032" n="0401b04"/>小欲知足者。小欲緣未來。知足緣現在。二中知足
<lb ed="X" n="0062c14"/><lb ed="R032" n="0401b05"/>勝。是故四聖種中唯取知足。言無染恚癡者。無三
<lb ed="X" n="0062c15"/><lb ed="R032" n="0401b06"/>毒故。言和顏者身業。言愛語者口業。言先意承問
<lb ed="X" n="0062c16"/><lb ed="R032" n="0401b07"/>者<anchor xml:id="nkr_note_orig_0062010" n="0062010"/>意。以善意爲先。故言先意。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0062c17"/><lb ed="R032" n="0401b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0062c1701">勇猛精進<note place="inline">至</note>群生。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0062c18"/><lb ed="R032" n="0401b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0062c1801">述曰。第三無間修。言淸白之法者。此中應有七善。
<lb ed="X" n="0062c19"/><lb ed="R032" n="0401b10"/>然且擧二善。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0062011" n="0062011"/>三以惠利群生者。以惠施利故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0062c20"/><lb ed="R032" n="0401b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0062c2001">恭敬三寶奉事師長。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0062c21"/><lb ed="R032" n="0401b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0062c2101">述曰。第四恭敬修。如文。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0062c22"/><lb ed="R032" n="0401b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0062c2201">以大莊嚴<note place="inline">至</note>功德成就。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0062c23"/><lb ed="R032" n="0401b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0062c2301">述曰。第一利他行。若自利不成。無由利物。故擧前
<lb ed="X" n="0062c24"/><lb ed="R032" n="0401b15"/>自利。爲利生基。故言以大莊嚴等也。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X22.0397.0063a" n="0063a"/>
<lb ed="X" n="0063a01"/><lb ed="R032" n="0401b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0063a0101">住空無<anchor xml:id="nkr_note_orig_0063001" n="0063001"/>想<note place="inline">至</note>如化。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0063a02"/><lb ed="R032" n="0401b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0063a0201">述曰。第三兼利行。於中有二。初別明諸行。二如是
<lb ed="X" n="0063a03"/><lb ed="R032" n="0401b18"/>下總結。前中有三。初明三業調柔行。二明六度離
<lb ed="X" n="0063a04"/><lb ed="R032" n="0402a01"/>著行。三明神通示現行。初中卽三。一意業調柔。二
<lb ed="X" n="0063a05"/><lb ed="R032" n="0402a02"/>口業調柔。三身業調柔。此卽初也。言無作無<anchor xml:id="nkr_note_orig_0063002" n="0063002"/>盡者。
<lb ed="X" n="0063a06"/><lb ed="R032" n="0402a03"/>因無所作。果無所起。故謂唯假有。無實因果故。又
<lb ed="X" n="0063a07"/><lb ed="R032" n="0402a04"/>說無作者故言爲無作。無受者故言爲無<anchor xml:id="nkr_note_orig_0063003" n="0063003"/>趣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0063a08"/><lb ed="R032" n="0402a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0063a0801">遠離<note place="inline">至</note>兼利。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0063a09"/><lb ed="R032" n="0402a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0063a0901">述曰。二口<anchor xml:id="nkr_note_orig_0063004" n="0063004"/>案調<anchor xml:id="nkr_note_orig_0063005" n="0063005"/>兼。如文。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0063a10"/><lb ed="R032" n="0402a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0063a1001">棄國<note place="inline">至</note>財色。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0063a11"/><lb ed="R032" n="0402a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0063a1101">述曰。三身業調柔。如文。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0063a12"/><lb ed="R032" n="0402a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0063a1201">自行<note place="inline">至</note>令行。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0063a13"/><lb ed="R032" n="0402a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0063a1301">述曰。第二六度離著行。於中有二。初二行。二釋。此
<lb ed="X" n="0063a14"/><lb ed="R032" n="0402a11"/>卽初也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0063a15"/><lb ed="R032" n="0402a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0063a1501">無央<note place="inline">至</note>自然發應。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0063a16"/><lb ed="R032" n="0402a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0063a1601">述曰。第二釋中。先釋自利行。二釋利他行。此卽初
<lb ed="X" n="0063a17"/><lb ed="R032" n="0402a14"/>也。言在意所欲等者。有意所欲。寶藏而應故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0063a18"/><lb ed="R032" n="0402a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0063a1801">敎化<note place="inline">至</note>之道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0063a19"/><lb ed="R032" n="0402a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0063a1901">述曰。二釋利他行。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0063a20"/><lb ed="R032" n="0402a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0063a2001">或爲長者<note place="inline">至</note>一切諸佛。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0063a21"/><lb ed="R032" n="0402a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0063a2101">述曰。第三神通示現行。此中長者者是隨類生。刹
<lb ed="X" n="0063a22"/><lb ed="R032" n="0402b01"/>利等者是勝生。六欲天主等者是增上生。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0063a23"/><lb ed="R032" n="0402b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0063a2301">如是<note place="inline">至</note>稱說。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0063a24"/><lb ed="R032" n="0402b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0063a2401">述曰。第二總結也。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X22.0397.0063b" n="0063b"/>
<lb ed="X" n="0063b01"/><lb ed="R032" n="0402b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0063b0101">口氣香<note place="inline">至</note>而得自在。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0063b02"/><lb ed="R032" n="0402b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0063b0201">述曰。第四顯行功德。如文。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0063b03"/><lb ed="R032" n="0402b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0063b0301">阿難白佛<note place="inline">至</note>爲今現在。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0063b04"/><lb ed="R032" n="0402b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0063b0401">述曰。法位云。自下第七攝果相。願行若成就。終不
<lb ed="X" n="0063b05"/><lb ed="R032" n="0402b08"/>虗<anchor xml:id="nkr_note_orig_0063006" n="0063006"/>忌故。今明攝果相。於中有二。初佛攝果相。二徒
<lb ed="X" n="0063b06"/><lb ed="R032" n="0402b09"/>衆攝果相。前中有七。初明成佛時節。二明器世莊
<lb ed="X" n="0063b07"/><lb ed="R032" n="0402b10"/>嚴。三明報相妙。四攝命修短。五<anchor xml:id="nkr_note_orig_0063007" n="0063007"/>從衆多小。六寶樹
<lb ed="X" n="0063b08"/><lb ed="R032" n="0402b11"/>麗。七樓閣槃欝。別中有二。初明成佛。二明時節。前
<lb ed="X" n="0063b09"/><lb ed="R032" n="0402b12"/>中先問后答。此卽初。若依一解。自下第二問答分
<lb ed="X" n="0063b10"/><lb ed="R032" n="0402b13"/>別。此中二反問答。如文可見。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0063b11"/><lb ed="R032" n="0402b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0063b1101">佛吿阿難<note place="inline">至</note>名曰安樂。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0063b12"/><lb ed="R032" n="0402b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0063b1201">述曰。二答也。案法華經大通智勝佛。有十六王子。
<lb ed="X" n="0063b13"/><lb ed="R032" n="0402b16"/>其第九第十。現在西方作佛。一名彌陀。二名度一
<lb ed="X" n="0063b14"/><lb ed="R032" n="0402b17"/>切世間苦<anchor xml:id="nkr_note_orig_0063008" n="0063008"/>提。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0063b15"/><lb ed="R032" n="0402b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0063b1501">阿難又問<note place="inline">至</note>幾時。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0063b16"/><lb ed="R032" n="0403a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0063b1601">述曰。第二明時節。此卽問也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0063b17"/><lb ed="R032" n="0403a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0063b1701">佛言<note place="inline">至</note>十劫。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0063b18"/><lb ed="R032" n="0403a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0063b1801">述曰。答意所見。若平等覺經。逕十八劫。大阿彌陀
<lb ed="X" n="0063b19"/><lb ed="R032" n="0403a04"/>經逕十小劫。然是同本定說譯家得失。未知是非。
<lb ed="X" n="0063b20"/><lb ed="R032" n="0403a05"/>然因法師會小八別二說。一云實小字而言。八者
<lb ed="X" n="0063b21"/><lb ed="R032" n="0403a06"/>是謬。何以故。此經及小經皆云十劫故。一云實十
<lb ed="X" n="0063b22"/><lb ed="R032" n="0403a07"/>八。然小經中十者。約大數可。若依此說。無量淸淨
<lb ed="X" n="0063b23"/><lb ed="R032" n="0403a08"/>平等覺經爲正。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0063b24"/><lb ed="R032" n="0403a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0063b2401">其佛國土自然<note place="inline">至</note>猶如第六天<anchor xml:id="nkr_note_orig_0063009" n="0063009"/>衆。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X22.0397.0063c" n="0063c"/>
<lb ed="X" n="0063c01"/><lb ed="R032" n="0403a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0063c0101">述曰。第二器世莊嚴。於中有二。初修有善嚴。二明
<lb ed="X" n="0063c02"/><lb ed="R032" n="0403a11"/>無惡相。此卽初也。一云上來明淨土因<anchor xml:id="nkr_note_add_0063c0201" n="0063c0201"/><anchor xml:id="beg0063c0201" n="0063c0201"/>已<anchor xml:id="end0063c0201"/>。自下第
<lb ed="X" n="0063c03"/><lb ed="R032" n="0403a12"/>二顯淨土果。義積師云。往生論釋此以後經文。是
<lb ed="X" n="0063c04"/><lb ed="R032" n="0403a13"/>故彼論云。我依修多羅眞實功德相說<anchor xml:id="nkr_note_orig_0063010" n="0063010"/>願偈總持
<lb ed="X" n="0063c05"/><lb ed="R032" n="0403a14"/>與佛敎相應故。解云。若此經中不說十七功德等
<lb ed="X" n="0063c06"/><lb ed="R032" n="0403a15"/>者。論<anchor xml:id="nkr_note_orig_0063011" n="0063011"/>至依何經故。言我依等。以觀經等三淨土經
<lb ed="X" n="0063c07"/><lb ed="R032" n="0403a16"/>皆不說故。然功德願與論不同者。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0063012" n="0063012"/>論不同者。論求
<lb ed="X" n="0063c08"/><lb ed="R032" n="0403a17"/>性相。經依次第。不可嘖也。彼論觀察有三種。一明
<lb ed="X" n="0063c09"/><lb ed="R032" n="0403a18"/>國土有十七功德。二明國主有八功德。三明菩薩
<lb ed="X" n="0063c10"/><lb ed="R032" n="0403b01"/>有四功德。今此經中。亦有此三種。彼論云眞實功
<lb ed="X" n="0063c11"/><lb ed="R032" n="0403b02"/>德相者。謂據勝故。且說佗受用土相。令生<anchor xml:id="nkr_note_orig_0063013" n="0063013"/>作樂。今
<lb ed="X" n="0063c12"/><lb ed="R032" n="0403b03"/>此牒經文中有三。謂一量功德。二形相功德。三種
<lb ed="X" n="0063c13"/><lb ed="R032" n="0403b04"/>種事功德。初中有二。一明寶數量。二界分量。言其
<lb ed="X" n="0063c14"/><lb ed="R032" n="0403b05"/>佛國土至爲地者。第一數量。言恢廓至限極者。第
<lb ed="X" n="0063c15"/><lb ed="R032" n="0403b06"/>二分量。論約第二文故。云究竟如虗空廣大無邊
<lb ed="X" n="0063c16"/><lb ed="R032" n="0403b07"/>際也。然明七寶。略有二種。一輪王別<anchor xml:id="nkr_note_orig_0063014" n="0063014"/>十寶。二諸人
<lb ed="X" n="0063c17"/><lb ed="R032" n="0403b08"/>通七寶。言輪王七寶者。一馬寶。二<anchor xml:id="nkr_note_orig_0063015" n="0063015"/>鳥寶。三寶藏臣
<lb ed="X" n="0063c18"/><lb ed="R032" n="0403b09"/>寶。四主兵臣寶。五玉女寶。六如意珠寶。七輪寶。二
<lb ed="X" n="0063c19"/><lb ed="R032" n="0403b10"/>通七寶者。經文處處不同。若約普門品及金光明
<lb ed="X" n="0063c20"/><lb ed="R032" n="0403b11"/>經。一金銀。二琉璃。三車<g ref="#CB00006">𤦲</g>。四馬瑙。五珊瑚。六虎魄。
<lb ed="X" n="0063c21"/><lb ed="R032" n="0403b12"/>七眞珠。若依法華經第一顯。一金。二銀。三珊瑚。基
<lb ed="X" n="0063c22"/><lb ed="R032" n="0403b13"/>云紅赤色名脂似樹形。四眞珠。五摩尼。六車<g ref="#CB00006">𤦲</g>。基
<lb ed="X" n="0063c23"/><lb ed="R032" n="0403b14"/>云靑白開色。七馬瑙。基云色如馬瑙。故從之爲名。
<lb ed="X" n="0063c24"/><lb ed="R032" n="0403b15"/>今此經文。除眞珠開爲七。如文。恢<note place="inline">音苦<g ref="#CB01926">灰</g>實大也</note>言悉相
<pb ed="X" xml:id="X22.0397.0064a" n="0064a"/>
<lb ed="X" n="0064a01"/><lb ed="R032" n="0403b16"/>雜廁至奇麗者。二明形相功德。如彼論說。淨光明
<lb ed="X" n="0064a02"/><lb ed="R032" n="0403b17"/>滿足如鏡日月輪故。解云。光明是顯色。然取鏡等
<lb ed="X" n="0064a03"/><lb ed="R032" n="0403b18"/>方圓等相故。言形相功德也。熀曜<note place="inline">上又作愔。音由狗實感也曜也
<lb ed="X" n="0064a04"/><lb ed="R032" n="0404a01"/>下又作耀亦作燿。音以照實光也明也。上字又作焜。古恩反實明也</note>言淸淨莊嚴至
<lb ed="X" n="0064a05"/><lb ed="R032" n="0404a02"/>第六天寶者。三明種種事功德。如論云。備諸珍寶
<lb ed="X" n="0064a06"/><lb ed="R032" n="0404a03"/>性具足妙莊嚴故。解云。經中說衆寶中精。論中云
<lb ed="X" n="0064a07"/><lb ed="R032" n="0404a04"/>備諸珍寶性。文異義同。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0064a08"/><lb ed="R032" n="0404a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0064a0801">又其國土<note place="inline">至</note>常和調適。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0064a09"/><lb ed="R032" n="0404a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0064a0901">述曰。二無惡相。此中卽二。一明所無。二問答料簡。
<lb ed="X" n="0064a10"/><lb ed="R032" n="0404a07"/>一云卽是四淸淨功德。如彼論云。觀彼世界相勝
<lb ed="X" n="0064a11"/><lb ed="R032" n="0404a08"/>過三界道故。解云。雖約麤相故。無三惡趣等。論約
<lb ed="X" n="0064a12"/><lb ed="R032" n="0404a09"/>細相故。云過三界道。道謂五道。可言三界及道。言
<lb ed="X" n="0064a13"/><lb ed="R032" n="0404a10"/>佛神力故欲見卽見者。爲厭穢土故。亦欲見穢土。
<lb ed="X" n="0064a14"/><lb ed="R032" n="0404a11"/>卽見穢土須彌等相。由此文故。明知欲不見時。不
<lb ed="X" n="0064a15"/><lb ed="R032" n="0404a12"/>見穢土。問卽彼淨土處中見穢耶。見餘世界穢土
<lb ed="X" n="0064a16"/><lb ed="R032" n="0404a13"/>等相。答卽彼淨土處非別處。所以者何。見餘處須
<lb ed="X" n="0064a17"/><lb ed="R032" n="0404a14"/>彌等相。不應須佛之神力故。猶如色界眼。不假佛
<lb ed="X" n="0064a18"/><lb ed="R032" n="0404a15"/>力。而能見須彌等故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0064a19"/><lb ed="R032" n="0404a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0064a1901">爾時阿難等<note place="inline">至</note>故問斯義。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0064a20"/><lb ed="R032" n="0404a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0064a2001">述曰。二問答料簡。一云五性功德。如<anchor xml:id="nkr_note_orig_0064001" n="0064001"/>謂云。正道大
<lb ed="X" n="0064a21"/><lb ed="R032" n="0404a18"/>慈悲出世召根生故。解云。此云功德善力者。卽正
<lb ed="X" n="0064a22"/><lb ed="R032" n="0404b01"/>道大慈悲也。解云。正道者智慧。然卽由<anchor xml:id="nkr_note_orig_0064002" n="0064002"/>趣悲而生
<lb ed="X" n="0064a23"/><lb ed="R032" n="0404b02"/>淨土。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0064a24"/><lb ed="R032" n="0404b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0064a2401">佛吿阿難無量壽佛<note place="inline">至</note>超日月光佛。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X22.0397.0064b" n="0064b"/>
<lb ed="X" n="0064b01"/><lb ed="R032" n="0404b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0064b0101">述曰。第三報相妙。於中有三。初釋迦自嘆。二衆聖
<lb ed="X" n="0064b02"/><lb ed="R032" n="0404b05"/>共歎。三顯說無盡。初中有二。一正明光明。二明光
<lb ed="X" n="0064b03"/><lb ed="R032" n="0404b06"/>有益。此卽初也。一云六光明功德。此中有三。一正
<lb ed="X" n="0064b04"/><lb ed="R032" n="0404b07"/>明光明。二其有下明益。三無量壽佛至尙不能盡。
<lb ed="X" n="0064b05"/><lb ed="R032" n="0404b08"/>重嘆光明。如論云。佛慧<anchor xml:id="nkr_note_orig_0064003" n="0064003"/>明慧明淨日除世癡闇冥
<lb ed="X" n="0064b06"/><lb ed="R032" n="0404b09"/>故。言無量光者。數無量故。言無邊光者。無邊際故。
<lb ed="X" n="0064b07"/><lb ed="R032" n="0404b10"/>言無礙光者。無障礙故。言無對光者。無與等故。言
<lb ed="X" n="0064b08"/><lb ed="R032" n="0404b11"/>光炎王者。是最勝自在故。言淸淨光者。垢染不著。
<lb ed="X" n="0064b09"/><lb ed="R032" n="0404b12"/>如蓮華故。又說遇光者滅三垢故。言歡喜光者。遇
<lb ed="X" n="0064b10"/><lb ed="R032" n="0404b13"/>者悅意故。言智慧光者。智慧所及故。又說遇者得
<lb ed="X" n="0064b11"/><lb ed="R032" n="0404b14"/>智故。不斷光者。恒相續故。言難思光者。下情難計
<lb ed="X" n="0064b12"/><lb ed="R032" n="0404b15"/>故。無稱光者。不可稱嘆盡其所有故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0064b13"/><lb ed="R032" n="0404b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0064b1301">其有衆生<note place="inline">至</note>皆蒙解脫。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0064b14"/><lb ed="R032" n="0404b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0064b1401">述曰。二明益。如文。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0064b15"/><lb ed="R032" n="0404b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0064b1501">無量壽佛<note place="inline">至</note>亦如今也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0064b16"/><lb ed="R032" n="0405a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0064b1601">述曰。第二衆聖吿嘆。文相易了。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0064b17"/><lb ed="R032" n="0405a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0064b1701">佛言我說<note place="inline">至</note>尙不能盡。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0064b18"/><lb ed="R032" n="0405a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0064b1801">述曰。顯說無盡。言晝夜一劫者。一劫之中。晝夜不
<lb ed="X" n="0064b19"/><lb ed="R032" n="0405a04"/>息。說不能盡。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0064b20"/><lb ed="R032" n="0405a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0064b2001">佛語阿難無量壽佛<note place="inline">至</note>知其限極。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0064b21"/><lb ed="R032" n="0405a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0064b2101">述曰。第四報壽脩短。於中有二。初明佛壽。二明徒
<lb ed="X" n="0064b22"/><lb ed="R032" n="0405a07"/>衆壽。此卽初也。一云七明主功德。如論正覺阿彌
<lb ed="X" n="0064b23"/><lb ed="R032" n="0405a08"/>陀法王善住持故。解云。其壽長亦能善住持土及
<lb ed="X" n="0064b24"/><lb ed="R032" n="0405a09"/>人故。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X22.0397.0064c" n="0064c"/>
<lb ed="X" n="0064c01"/><lb ed="R032" n="0405a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0064c0101">聲聞菩薩<note place="inline">至</note>所能知也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0064c02"/><lb ed="R032" n="0405a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0064c0201">述曰。二明徒衆命。一云此文八明眷屬功德。於中
<lb ed="X" n="0064c03"/><lb ed="R032" n="0405a12"/>有三。一例釋壽命。二略歎數及德。三廣明數量。文
<lb ed="X" n="0064c04"/><lb ed="R032" n="0405a13"/>別可見。如論云。如來淨華衆正覺華化生故。解云。
<lb ed="X" n="0064c05"/><lb ed="R032" n="0405a14"/>如來敎法。若正覺華。如華從蓮池。如是敎法。說正
<lb ed="X" n="0064c06"/><lb ed="R032" n="0405a15"/>遍智海之所生故。又如華成果。如是敎法。能成聖
<lb ed="X" n="0064c07"/><lb ed="R032" n="0405a16"/>果。故云淨華。覺所化之衆從敎解生。故言化生。有人
<lb ed="X" n="0064c08"/><lb ed="R032" n="0405a17"/>云。此經及彌陀經聲聞是應化。觀經是實。此不可定。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0064c09"/><lb ed="R032" n="0405a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0064c0901">又聲聞<note place="inline">至</note>稱說。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0064c10"/><lb ed="R032" n="0405b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0064c1001">述曰。第五徒衆多小。於中有三。初總明數多。二略
<lb ed="X" n="0064c11"/><lb ed="R032" n="0405b02"/>明德大。三別顯初數爲多。此卽初也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0064c12"/><lb ed="R032" n="0405b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0064c1201">神智<note place="inline">至</note>世界。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0064c13"/><lb ed="R032" n="0405b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0064c1301">述曰。三文可知。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0064c14"/><lb ed="R032" n="0405b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0064c1401">語阿難<note place="inline">至</note>多少之數。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0064c15"/><lb ed="R032" n="0405b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0064c1501">述曰。別明多中三。謂法喩合。此卽初也。如無量淸
<lb ed="X" n="0064c16"/><lb ed="R032" n="0405b07"/>淨平等覺經上卷云。佛吿阿難。阿彌陀佛爲諸菩
<lb ed="X" n="0064c17"/><lb ed="R032" n="0405b08"/>薩阿羅漢說法時。都悉大會講堂上。其國諸菩薩
<lb ed="X" n="0064c18"/><lb ed="R032" n="0405b09"/>阿羅漢及諸天人民。無央數不可復計。皆飛到無
<lb ed="X" n="0064c19"/><lb ed="R032" n="0405b10"/>量淸淨佛。悉前爲無量淸淨佛作禮。却坐聽法。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0064004" n="0064004"/>越
<lb ed="X" n="0064c20"/><lb ed="R032" n="0405b11"/><name role="" type="person">阿逸多</name>菩薩。卽起前長跪叉手問佛言。阿彌陀佛
<lb ed="X" n="0064c21"/><lb ed="R032" n="0405b12"/>國中諸阿羅漢。寧頗有槃泥洹去者不。願欲聞之。
<lb ed="X" n="0064c22"/><lb ed="R032" n="0405b13"/>佛吿阿逸菩薩。若欲知者。如是四天下星。若見之
<lb ed="X" n="0064c23"/><lb ed="R032" n="0405b14"/>不。阿逸菩薩言。唯然皆見之。佛言而我第二弟子
<lb ed="X" n="0064c24"/><lb ed="R032" n="0405b15"/><name role="" type="person">摩訶目犍連</name>。飛行四天下。一日一夜遍數星知有
<pb ed="X" xml:id="X22.0397.0065a" n="0065a"/>
<lb ed="X" n="0065a01"/><lb ed="R032" n="0405b16"/>幾許也。如是四天下星出衆多不可得計。何爲百
<lb ed="X" n="0065a02"/><lb ed="R032" n="0405b17"/>千億萬億。是四天下星也。解云。彼星雖多。而猶泥
<lb ed="X" n="0065a03"/><lb ed="R032" n="0405b18"/>洹<anchor xml:id="nkr_note_orig_0065001" n="0065001"/>知者百千億萬億於彼。是也。有說此文。故知定
<lb ed="X" n="0065a04"/><lb ed="R032" n="0406a01"/>性二<anchor xml:id="nkr_note_orig_0065002" n="0065002"/>我亦生淨土。此說不爾。要眞發大心方得出
<lb ed="X" n="0065a05"/><lb ed="R032" n="0406a02"/>故。然此文意。據應化境。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0065a06"/><lb ed="R032" n="0406a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0065a0601">譬如<note place="inline">至</note>所能知也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0065a07"/><lb ed="R032" n="0406a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0065a0701">述曰。二喩如文。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0065a08"/><lb ed="R032" n="0406a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0065a0801">經曰佛吿阿難至如大海水。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0065a09"/><lb ed="R032" n="0406a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0065a0901">述曰。合如文。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0065a10"/><lb ed="R032" n="0406a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0065a1001">又其國土<note place="inline">至</note>自然相和。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0065a11"/><lb ed="R032" n="0406a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0065a1101">述曰。第六明寶樹莊嚴。此中有三。先明諸寶樹。二
<lb ed="X" n="0065a12"/><lb ed="R032" n="0406a09"/>明菩提樹。三校量顯勝也。此卽初也。一云九明莊
<lb ed="X" n="0065a13"/><lb ed="R032" n="0406a10"/>嚴功德。此中有三。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0065003" n="0065003"/>明地莊嚴功德。二明虗空莊嚴
<lb ed="X" n="0065a14"/><lb ed="R032" n="0406a11"/>功德。三明水莊嚴功德。初中二。先明諸樹。后明菩
<lb ed="X" n="0065a15"/><lb ed="R032" n="0406a12"/>提樹。如前。如論云。宮殿諸樓閣觀十方無礙雜樹
<lb ed="X" n="0065a16"/><lb ed="R032" n="0406a13"/>異光色寶攔遍圍繞故。解云。論具擧宮殿。經曰擧
<lb ed="X" n="0065a17"/><lb ed="R032" n="0406a14"/>樹者。約高勝故准<note place="inline">之韻反實相當</note>言五音聲者。卽是宮商
<lb ed="X" n="0065a18"/><lb ed="R032" n="0406a15"/>等五行之音。旣此經文明擧宮商。不可須別說。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0065a19"/><lb ed="R032" n="0406a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0065a1901">又無量壽佛<note place="inline">至</note>而莊嚴之。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0065a20"/><lb ed="R032" n="0406a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0065a2001">述曰。第二明菩提樹。法位云。此中有八。然今不須
<lb ed="X" n="0065a21"/><lb ed="R032" n="0406a18"/>違彼功德相故。此中樹小大分別。如前<anchor xml:id="nkr_note_add_0065a2101" n="0065a2101"/><anchor xml:id="beg0065a2101" n="0065a2101"/>已<anchor xml:id="end0065a2101"/>解。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0065a22"/><lb ed="R032" n="0406b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0065a2201">周匝條間<note place="inline">至</note>諸佛國者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0065a23"/><lb ed="R032" n="0406b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0065a2301">述曰。二明虗空莊嚴功德中有三。一明莊嚴相。二
<lb ed="X" n="0065a24"/><lb ed="R032" n="0406b03"/>對明得益。三校量顯勝。此卽初也。如論云。無量寶
<pb ed="X" xml:id="X22.0397.0065b" n="0065b"/>
<lb ed="X" n="0065b01"/><lb ed="R032" n="0406b04"/>交珞羅網遍虗空種種鈴發響宣吐妙法音故。此
<lb ed="X" n="0065b02"/><lb ed="R032" n="0406b05"/>中樹依地故。在地功德。其瓔珞等。離地而有故。在
<lb ed="X" n="0065b03"/><lb ed="R032" n="0406b06"/>於虗空功德之中。又有經本普流十方一切佛國。
<lb ed="X" n="0065b04"/><lb ed="R032" n="0406b07"/>與遍諸佛國。義無相違。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0065b05"/><lb ed="R032" n="0406b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0065b0501">其聞法者<note place="inline">至</note>無諸惱患。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0065b06"/><lb ed="R032" n="0406b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0065b0601">述曰。二得益中有二。一對六塵而辨得益。二見樹
<lb ed="X" n="0065b07"/><lb ed="R032" n="0406b10"/>得益。此卽初也。言甚深法忍者。謂無生法忍也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0065b08"/><lb ed="R032" n="0406b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0065b0801">阿難若彼<note place="inline">至</note>究竟願故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0065b09"/><lb ed="R032" n="0406b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0065b0901">述曰。二文也。問樹<anchor xml:id="nkr_note_orig_0065004" n="0065004"/>足他功德相。何故此中對而明
<lb ed="X" n="0065b10"/><lb ed="R032" n="0406b13"/>益。答瓔珞光明門等而見樹故。此中對明。言音響
<lb ed="X" n="0065b11"/><lb ed="R032" n="0406b14"/>等者。有二說。一。法位云。音響忍者。解樹之音響。無
<lb ed="X" n="0065b12"/><lb ed="R032" n="0406b15"/>而似有故。柔順忍者。於解六塵無性不生<anchor xml:id="nkr_note_orig_0065005" n="0065005"/>乖通故
<lb ed="X" n="0065b13"/><lb ed="R032" n="0406b16"/>名之爲柔。不違於空故名爲順。堪可其理。故<anchor xml:id="nkr_note_orig_0065006" n="0065006"/>風爲
<lb ed="X" n="0065b14"/><lb ed="R032" n="0406b17"/>忍。言無生忍者。解諸法不生故。二。遠云。三地<anchor xml:id="nkr_note_add_0065b1401" n="0065b1401"/><anchor xml:id="beg0065b1401" n="0065b1401"/>已<anchor xml:id="end0065b1401"/>還。
<lb ed="X" n="0065b15"/><lb ed="R032" n="0406b18"/>尋聲悟解。知聲如響。名音響忍。四地<anchor xml:id="nkr_note_add_0065b1501" n="0065b1501"/><anchor xml:id="beg0065b1501" n="0065b1501"/>已<anchor xml:id="end0065b1501"/>上。捨詮取
<lb ed="X" n="0065b16"/><lb ed="R032" n="0407a01"/>實。名柔順忍。十地<anchor xml:id="nkr_note_add_0065b1601" n="0065b1601"/><anchor xml:id="beg0065b1601" n="0065b1601"/>已<anchor xml:id="end0065b1601"/>上。證實離相。名無法忍。亦可
<lb ed="X" n="0065b17"/><lb ed="R032" n="0407a02"/>三皆無生法忍。然三慧別。故開爲三。謂聞慧近從
<lb ed="X" n="0065b18"/><lb ed="R032" n="0407a03"/>音敎故名爲音嚮。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0065007" n="0065007"/>忍慧隨分調心。故名柔順。修慧
<lb ed="X" n="0065b19"/><lb ed="R032" n="0407a04"/>觀證無生理。正名無生也。言此皆無量壽佛等者。
<lb ed="X" n="0065b20"/><lb ed="R032" n="0407a05"/>釋得忍之所以。此中有六故。初一是總。餘者是別。
<lb ed="X" n="0065b21"/><lb ed="R032" n="0407a06"/>其本願可解。言滿足願者。其利他願是圓滿故。言
<lb ed="X" n="0065b22"/><lb ed="R032" n="0407a07"/>明了願者。願不虗故。言堅固願者。不可壞故。言究
<lb ed="X" n="0065b23"/><lb ed="R032" n="0407a08"/>竟願者。此願中路無休息故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0065b24"/><lb ed="R032" n="0407a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0065b2401">佛吿阿難<note place="inline">至</note>第一。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X22.0397.0065c" n="0065c"/>
<lb ed="X" n="0065c01"/><lb ed="R032" n="0407a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0065c0101">述曰。三校量顯勝。文相易了。言無非法音者。和雅
<lb ed="X" n="0065c02"/><lb ed="R032" n="0407a11"/>之音。無倿<g ref="#CB17733">𮯻</g>故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0065c03"/><lb ed="R032" n="0407a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0065c0301">又講堂精舍<note place="inline">至</note>覆蓋其上。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0065c04"/><lb ed="R032" n="0407a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0065c0401">述曰。大文第七。明宮殿槃欝。於中有二。初明七寶
<lb ed="X" n="0065c05"/><lb ed="R032" n="0407a14"/>嚴殿。二明池流狹衛。此卽初也。一云三明水莊嚴
<lb ed="X" n="0065c06"/><lb ed="R032" n="0407a15"/>功德。此中有二。一明水莊嚴之具。所有樓觀。二正
<lb ed="X" n="0065c07"/><lb ed="R032" n="0407a16"/>明池水。言交露者。准法華音義。二<anchor xml:id="nkr_note_orig_0065008" n="0065008"/>風。一云<anchor xml:id="nkr_note_orig_0065009" n="0065009"/>二交珠
<lb ed="X" n="0065c08"/><lb ed="R032" n="0407a17"/>泣泣似垂露故。彼交珠名爲交露。一云露謂現露。
<lb ed="X" n="0065c09"/><lb ed="R032" n="0407a18"/>如露地也。以彼衆寶而交於現處。卽所以防風雨
<lb ed="X" n="0065c10"/><lb ed="R032" n="0407b01"/>云具。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0065c11"/><lb ed="R032" n="0407b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0065c1101">內外左右<note place="inline">至</note>不遲不疾。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0065c12"/><lb ed="R032" n="0407b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0065c1201">述曰。第二明池流狹衛。此中有二。一正明池流。二
<lb ed="X" n="0065c13"/><lb ed="R032" n="0407b04"/>明彼聲。一云第二正明池水。如論云。寶華千萬種
<lb ed="X" n="0065c14"/><lb ed="R032" n="0407b05"/>彌覆池流泉流風動華葉交錯光亂轉故<note place="inline">勘一論本無諸
<lb ed="X" n="0065c15"/><lb ed="R032" n="0407b06"/>池帶七寶淥水食八德下散黃金沙上曜靑蓮色</note>言八德水者。一淸淨。二
<lb ed="X" n="0065c16"/><lb ed="R032" n="0407b07"/>香潔。三輕。四冷。五濡。六美。七飮時調適。八飮<anchor xml:id="nkr_note_add_0065c1601" n="0065c1601"/><anchor xml:id="beg0065c1601" n="0065c1601"/>已<anchor xml:id="end0065c1601"/>無
<lb ed="X" n="0065c17"/><lb ed="R032" n="0407b08"/>病。位達皆云淸淨是色入攝。香潔是香入。輕冷濡
<lb ed="X" n="0065c18"/><lb ed="R032" n="0407b09"/>是鼻入。美是味入。飮時調適飮<anchor xml:id="nkr_note_add_0065c1801" n="0065c1801"/><anchor xml:id="beg0065c1801" n="0065c1801"/>已<anchor xml:id="end0065c1801"/>無病是法入。今
<lb ed="X" n="0065c19"/><lb ed="R032" n="0407b10"/>此文中。但有三德。謂淸淨香潔味。如文可知。有人
<lb ed="X" n="0065c20"/><lb ed="R032" n="0407b11"/>出過<anchor xml:id="nkr_note_orig_0065010" n="0065010"/>去。若后二是法入。當何法攝。是以但是前六
<lb ed="X" n="0065c21"/><lb ed="R032" n="0407b12"/>之能逕前六攝。非別處攝。憬法師云。彼過非過。以
<lb ed="X" n="0065c22"/><lb ed="R032" n="0407b13"/>喜樂受攝故。不可難言。如何得言心數爲水德。以
<lb ed="X" n="0065c23"/><lb ed="R032" n="0407b14"/>申水力之所起故。若謂由水而起非水物故不爲
<lb ed="X" n="0065c24"/><lb ed="R032" n="0407b15"/>水德者。亦可宮殿華等非是水故。非爲水莊嚴。若
<pb ed="X" xml:id="X22.0397.0066a" n="0066a"/>
<lb ed="X" n="0066a01"/><lb ed="R032" n="0407b16"/>謂能莊水故還爲水功者。亦可二受由水而起。亦
<lb ed="X" n="0066a02"/><lb ed="R032" n="0407b17"/>是水德。因法師云。淸淨是四塵之通德所攝。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0066001" n="0066001"/>別色
<lb ed="X" n="0066a03"/><lb ed="R032" n="0407b18"/>處攝。是故初一及後二種是通德。還四塵所攝。中
<lb ed="X" n="0066a04"/><lb ed="R032" n="0408a01"/>間五德。義如上解。今以淸淨德通塵爲勝。以四塵
<lb ed="X" n="0066a05"/><lb ed="R032" n="0408a02"/>之淸潔性名淸淨故。若依稱讚淨土經者。言調和
<lb ed="X" n="0066a06"/><lb ed="R032" n="0408a03"/>冷曘自然隨意者。其冷燸量不傷性故言調和。欲
<lb ed="X" n="0066a07"/><lb ed="R032" n="0408a04"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0066002" n="0066002"/>名冷冷應。欲曘曘應。故言隨意。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0066a08"/><lb ed="R032" n="0408a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0066a0801">波揚無量自然好聲<note place="inline">至</note>名曰安樂。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0066a09"/><lb ed="R032" n="0408a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0066a0901">述曰。第二明彼聲。一云十明妙聲功德。如論云。梵
<lb ed="X" n="0066a10"/><lb ed="R032" n="0408a07"/>聲悟深遠微妙聞十方故。揚<note place="inline">音伊湯實擧人有經本波蕩</note>問豈
<lb ed="X" n="0066a11"/><lb ed="R032" n="0408a08"/>不妙聲功德是主圓滿攝。卽是佛聲。何以波聲名
<lb ed="X" n="0066a12"/><lb ed="R032" n="0408a09"/>聲功德。答雖彼中出其三寶等聲。皆是佛智之所
<lb ed="X" n="0066a13"/><lb ed="R032" n="0408a10"/>起故。亦名佛聲。以敎法是佛出世之要故。言通慧
<lb ed="X" n="0066a14"/><lb ed="R032" n="0408a11"/>音者。六通音。言無所作音者。無實因所作音。言不
<lb ed="X" n="0066a15"/><lb ed="R032" n="0408a12"/>起滅音者。無實果起滅故。言甘露灌頂衆妙法聲
<lb ed="X" n="0066a16"/><lb ed="R032" n="0408a13"/>者。授佛記聲。謂第十地。言隨順離欲之者。順涅槃
<lb ed="X" n="0066a17"/><lb ed="R032" n="0408a14"/>故。言義者。謂義利。義利有二。一者虗妄卽是世間
<lb ed="X" n="0066a18"/><lb ed="R032" n="0408a15"/>利。二眞實卽具出世利。今簡虗妄。故言眞實。言隨
<lb ed="X" n="0066a19"/><lb ed="R032" n="0408a16"/>順三實至之法者。順於菩提。菩提有二。一佛。二菩
<lb ed="X" n="0066a20"/><lb ed="R032" n="0408a17"/>薩聲聞。此卽佛也。今約同相三寶故。言三寶力無
<lb ed="X" n="0066a21"/><lb ed="R032" n="0408a18"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0066003" n="0066003"/>量等也。言隨順通慧至之道者。二菩提也。言通慧
<lb ed="X" n="0066a22"/><lb ed="R032" n="0408b01"/>者。卽是道也。通菩薩聲聞之言。無有三途苦難之
<lb ed="X" n="0066a23"/><lb ed="R032" n="0408b02"/>名者。無彼淨土之三途名。以無三途故。問無三途
<lb ed="X" n="0066a24"/><lb ed="R032" n="0408b03"/>名。應是大義門功德。何故此中說。答爲欲顯示但
<pb ed="X" xml:id="X22.0397.0066b" n="0066b"/>
<lb ed="X" n="0066b01"/><lb ed="R032" n="0408b04"/>有妙聲無其惡名。故此文來。是故還妙聲功德所
<lb ed="X" n="0066b02"/><lb ed="R032" n="0408b05"/>攝。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0066b03"/><lb ed="R032" n="0408b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0066b0301">阿難彼佛國土諸往生者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0066b04"/><lb ed="R032" n="0408b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0066b0401">述曰。上來明佛攝果相<anchor xml:id="nkr_note_add_0066b0401" n="0066b0401"/><anchor xml:id="beg0066b0401" n="0066b0401"/>已<anchor xml:id="end0066b0401"/>。自下第一明徒衆攝果
<lb ed="X" n="0066b05"/><lb ed="R032" n="0408b08"/>相。於中有三。初明生類。二佛吿阿難下。明敎門。三
<lb ed="X" n="0066b06"/><lb ed="R032" n="0408b09"/>佛吿彌勒下勸勵。初中有二。初總<anchor xml:id="nkr_note_orig_0066004" n="0066004"/>題往生類。二別
<lb ed="X" n="0066b07"/><lb ed="R032" n="0408b10"/>顯生類。此卽初也。一云十一明受用功德。此中先
<lb ed="X" n="0066b08"/><lb ed="R032" n="0408b11"/>牒後別所受用。此卽初也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0066b09"/><lb ed="R032" n="0408b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0066b0901">具足如是<note place="inline">至</note>神通功德。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0066b10"/><lb ed="R032" n="0408b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0066b1001">述曰。第二別顯生類。於中有四。初明<anchor xml:id="nkr_note_add_0066b1001" n="0066b1001"/><anchor xml:id="beg0066b1001" n="0066b1001"/>已<anchor xml:id="end0066b1001"/>生者攝果
<lb ed="X" n="0066b11"/><lb ed="R032" n="0408b14"/>相。二佛吿阿難其有衆生下。明欲往生者行相。三
<lb ed="X" n="0066b12"/><lb ed="R032" n="0408b15"/>佛吿阿難無量壽佛威神下。明衆聖崇嘆。四佛吿
<lb ed="X" n="0066b13"/><lb ed="R032" n="0408b16"/>阿難彼國菩薩下。明自土聖德。初中有四。初明內
<lb ed="X" n="0066b14"/><lb ed="R032" n="0408b17"/>德。二外德。三形德齊等。四校量顯勝。一云別明所
<lb ed="X" n="0066b15"/><lb ed="R032" n="0408b18"/>受用中。先明內所受用。後明外所受用。此卽初也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0066b16"/><lb ed="R032" n="0409a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0066b1601">所處<note place="inline">至</note>之物。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0066b17"/><lb ed="R032" n="0409a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0066b1701">述曰。外所受中。先總明衆具。後別明所食。此卽初
<lb ed="X" n="0066b18"/><lb ed="R032" n="0409a03"/>也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0066b19"/><lb ed="R032" n="0409a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0066b1901">若欲食時<note place="inline">至</note>時至復現。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0066b20"/><lb ed="R032" n="0409a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0066b2001">述曰。別明所食。論偏約此言愛味佛法味禪三昧
<lb ed="X" n="0066b21"/><lb ed="R032" n="0409a06"/>爲食。經明外食。論明內食。更現可知<anchor xml:id="nkr_note_orig_0066005" n="0066005"/>乎。平等覺經
<lb ed="X" n="0066b22"/><lb ed="R032" n="0409a07"/>云。食百味食所以不得<anchor xml:id="nkr_note_orig_0066006" n="0066006"/>者約實如此經。然彼經約
<lb ed="X" n="0066b23"/><lb ed="R032" n="0409a08"/>見色聞香。故假說飡也。問色非食。何故此中擧。答
<lb ed="X" n="0066b24"/><lb ed="R032" n="0409a09"/>有擧淨土假食四塵爲體。此解難用。遠論說故。因
<pb ed="X" xml:id="X22.0397.0066c" n="0066c"/>
<lb ed="X" n="0066c01"/><lb ed="R032" n="0409a10"/>法師云。見色益身。是<anchor xml:id="nkr_note_orig_0066007" n="0066007"/>獨食所攝。以見色時<anchor xml:id="note_star_4" n="0066007" type="star"/>獨能復
<lb ed="X" n="0066c02"/><lb ed="R032" n="0409a11"/>受喜樂故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0066c03"/><lb ed="R032" n="0409a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0066c0301">彼佛國土淸淨安穩<note place="inline">至</note>之道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0066c04"/><lb ed="R032" n="0409a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0066c0401">述曰。十二明無諸難功德。如論云。永離身心惱受
<lb ed="X" n="0066c05"/><lb ed="R032" n="0409a14"/>樂常無間故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0066c06"/><lb ed="R032" n="0409a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0066c0601">其諸聲聞<note place="inline">至</note>無極之體。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0066c07"/><lb ed="R032" n="0409a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0066c0701">述曰。第三形德齊等。一云十三明大義功德。於中
<lb ed="X" n="0066c08"/><lb ed="R032" n="0409a17"/>先明無醜陋。後校量顯勝。此卽初也。如論云。大乘
<lb ed="X" n="0066c09"/><lb ed="R032" n="0409a18"/>善根界等無譏嫌名女人及根欠二乘種不生故。
<lb ed="X" n="0066c10"/><lb ed="R032" n="0409b01"/>此經但明無醜陋等。不說女人不生。平等覺經說
<lb ed="X" n="0066c11"/><lb ed="R032" n="0409b02"/>女人不生。不說無醜陋等。二經皆不說二乘不生。
<lb ed="X" n="0066c12"/><lb ed="R032" n="0409b03"/>然論主得經意故。說二乘不生。謂下三輩文中皆
<lb ed="X" n="0066c13"/><lb ed="R032" n="0409b04"/>發心故。問若二乘不生。何故此說聲聞之言。答此
<lb ed="X" n="0066c14"/><lb ed="R032" n="0409b05"/>猶本說。論但遮二乘之劣種生於淨土。不遮相<anchor xml:id="nkr_note_orig_0066008" n="0066008"/>相
<lb ed="X" n="0066c15"/><lb ed="R032" n="0409b06"/>結故。言虗無之身等者。有說捨分段身故名爲虗
<lb ed="X" n="0066c16"/><lb ed="R032" n="0409b07"/>無。受變易身名爲無極故。此經所明淨土。但他受
<lb ed="X" n="0066c17"/><lb ed="R032" n="0409b08"/>用。其中生者。皆是變易。此說未定。何以故。此經亦
<lb ed="X" n="0066c18"/><lb ed="R032" n="0409b09"/>有說變化相故。如樹高等。然多分所示現者。是他
<lb ed="X" n="0066c19"/><lb ed="R032" n="0409b10"/>受用相耳。又生他受用土。皆是變易。此義非證。以
<lb ed="X" n="0066c20"/><lb ed="R032" n="0409b11"/>七地下亦是分段生淨土故。說虗無者。橫無障礙
<lb ed="X" n="0066c21"/><lb ed="R032" n="0409b12"/>故。言無極者。縱不衰退故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0066c22"/><lb ed="R032" n="0409b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0066c2201">佛吿阿難譬如<note place="inline">至</note>類乎。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0066c23"/><lb ed="R032" n="0409b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0066c2301">述曰。第四校量顯勝。於中有三。一如來問。二阿難
<lb ed="X" n="0066c24"/><lb ed="R032" n="0409b15"/>奉答。三如來述成。一云第二校量二段如前。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X22.0397.0067a" n="0067a"/>
<lb ed="X" n="0067a01"/><lb ed="R032" n="0409b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0067a0101">阿難白佛<note place="inline">至</note>故能致此。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0067a02"/><lb ed="R032" n="0409b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0067a0201">述曰。二奉答。言底極斯下者。最極滓底陋下。斯與
<lb ed="X" n="0067a03"/><lb ed="R032" n="0409b18"/><g ref="#CB02261">㒋</g>音同。<g ref="#CB02261">㒋</g>者陋也。殆<note place="inline">音徒改實近幾也</note>言皆坐前世等者
<lb ed="X" n="0067a04"/><lb ed="R032" n="0410a01"/>坐謂罪也。謂相緣罪也。蒼頡篇云。坐辜也。鹽鐵論
<lb ed="X" n="0067a05"/><lb ed="R032" n="0410a02"/>曰。什伍相連。親戚相坐。若引根本而及葉華。傷小
<lb ed="X" n="0067a06"/><lb ed="R032" n="0410a03"/>指而累四體是也。卽是相由義。言如是壽至無德
<lb ed="X" n="0067a07"/><lb ed="R032" n="0410a04"/>可恃者。明生前過患。怙祐<note place="inline">音二幷胡占實福也</note>言是故死墮
<lb ed="X" n="0067a08"/><lb ed="R032" n="0410a05"/>至未同人類者。明死后過患也。饗<note place="inline">音許兩實鄕人飮食今此中訓
<lb ed="X" n="0067a09"/><lb ed="R032" n="0410a06"/>云資也也</note>又作嚮。又響<note place="inline">音二幷向實應也</note>言服御者。若言御服
<lb ed="X" n="0067a10"/><lb ed="R032" n="0410a07"/>者之是帝王衣服。若言服御者。服謂衣服。御謂車
<lb ed="X" n="0067a11"/><lb ed="R032" n="0410a08"/>馬等也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0067a12"/><lb ed="R032" n="0410a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0067a1201">佛吿阿難汝言是也<note place="inline">至</note>不可計倍。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0067a13"/><lb ed="R032" n="0410a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0067a1301">述曰。第三述成。此中有二。初述成校量。二廣明勝
<lb ed="X" n="0067a14"/><lb ed="R032" n="0410a11"/>相。若依一云無第二段。此中又有本計如。又有本
<lb ed="X" n="0067a15"/><lb ed="R032" n="0410a12"/>譬如。皆無傷也。今此論王醜<name role="" type="person">忉利天</name>王好。然餘經
<lb ed="X" n="0067a16"/><lb ed="R032" n="0410a13"/>云。頂生與忉利王無別。所以不同者。因法師二說。
<lb ed="X" n="0067a17"/><lb ed="R032" n="0410a14"/>一云約實大別。就對餘人殊勝故。不能別見耳。一
<lb ed="X" n="0067a18"/><lb ed="R032" n="0410a15"/>云亦有輪王與天王無別。如<name role="" type="person">頂生王</name>。然此文位多。
<lb ed="X" n="0067a19"/><lb ed="R032" n="0410a16"/>故比而明勝劣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0067a20"/><lb ed="R032" n="0410a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0067a2001">佛吿阿難<name role="" type="person">無量壽國</name><note place="inline">至</note>盡極嚴麗。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0067a21"/><lb ed="R032" n="0410a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0067a2101">述曰。第二廣明勝相。於中有三。初明諸供具。二明
<lb ed="X" n="0067a22"/><lb ed="R032" n="0410b01"/>德風。三明華嚴。此卽初也。一云十四明<anchor xml:id="nkr_note_orig_0067001" n="0067001"/>猶功德。此
<lb ed="X" n="0067a23"/><lb ed="R032" n="0410b02"/>中有二。初明所觸諸物。二別明所觸風也。此卽初
<lb ed="X" n="0067a24"/><lb ed="R032" n="0410b03"/>也。晃<note place="inline">音烋光實明也</note>。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X22.0397.0067b" n="0067b"/>
<lb ed="X" n="0067b01"/><lb ed="R032" n="0410b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0067b0101">自然德風<note place="inline">至</note>三昧。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0067b02"/><lb ed="R032" n="0410b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0067b0201">述曰。第二明德風。一云別明所觸風。約實而論。對
<lb ed="X" n="0067b03"/><lb ed="R032" n="0410b06"/>前衣服等。而生勝樂。然具約一相故。風中方說。如
<lb ed="X" n="0067b04"/><lb ed="R032" n="0410b07"/>論云。寶性功德草柔輭左右旋觸者生勝樂過迦
<lb ed="X" n="0067b05"/><lb ed="R032" n="0410b08"/>旃隣陀故。論約寶性草而明所觸。經約餘物。各據
<lb ed="X" n="0067b06"/><lb ed="R032" n="0410b09"/>一邊。言迦旃隣陀者。此鳥名也。此鳥要輪王時方
<lb ed="X" n="0067b07"/><lb ed="R032" n="0410b10"/>出。其羽柔輭。若輪王身不安時。來以羽摩身。身卽
<lb ed="X" n="0067b08"/><lb ed="R032" n="0410b11"/>安和。然淨土草過彼故。言過等也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0067b09"/><lb ed="R032" n="0410b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0067b0901">又風吹<note place="inline">至</note>如是六返。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0067b10"/><lb ed="R032" n="0410b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0067b1001">述曰。一云第十五雨功德。如論云。雨華衣莊嚴無
<lb ed="X" n="0067b11"/><lb ed="R032" n="0410b14"/>量香勳故。論亦說雨衣。此中但說雨華。理實具有。
<lb ed="X" n="0067b12"/><lb ed="R032" n="0410b15"/>然約勝故。且說華也。又因雨華而兼明地濡。言六
<lb ed="X" n="0067b13"/><lb ed="R032" n="0410b16"/>返者。約逕一日夜也。馨<note place="inline">音賢映實盛光也</note>蹈<note place="inline">音寶厭伯履</note>芬裂
<lb ed="X" n="0067b14"/><lb ed="R032" n="0410b17"/><note place="inline">音上敷雲實香和。又木香分布。下音力誓實光也美也。應作烈字。裂非此用字。此如衣割也</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0067b15"/><lb ed="R032" n="0410b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0067b1501">又衆寶蓮華<note place="inline">至</note>於佛正道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0067b16"/><lb ed="R032" n="0411a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0067b1601">述曰。三明華嚴。一云第十六明妙色功德。如論云。
<lb ed="X" n="0067b17"/><lb ed="R032" n="0411a02"/>無垢光炎熾明淨曜世間故。煒燁煥爛。<note place="inline">上音于鬼說文云盛
<lb ed="X" n="0067b18"/><lb ed="R032" n="0411a03"/>明<g ref="#CB15032">㒵</g>赤<g ref="#CB15032">㒵</g>次音華實</note>華光盛<g ref="#CB15032">㒵</g>。又作曄音<anchor xml:id="nkr_note_add_0067b1801" n="0067b1801"/><anchor xml:id="beg0067b1801" n="0067b1801"/>已<anchor xml:id="end0067b1801"/>輙。實草木華<g ref="#CB15032">㒵</g>。
<lb ed="X" n="0067b19"/><lb ed="R032" n="0411a04"/>次音呼桓實明也。次音力旦。實鮮明之。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0067b20"/><lb ed="R032" n="0411a05"/>
<lb ed="X" n="0067b21"/><lb ed="R032" n="0411a06"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>兩卷經說卷上</cb:jhead></cb:juan>
</body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0056c0601" to="#end0056c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0056c2201" to="#end0056c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0056c2301" to="#end0056c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0057b0901" to="#end0057b0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0057b1101" to="#end0057b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0057b1401" to="#end0057b1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0057b2101" to="#end0057b2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0057b2401" to="#end0057b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0057c0101" to="#end0057c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0057c0601" to="#end0057c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0057c0901" to="#end0057c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0057c1501" to="#end0057c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0058a0401" to="#end0058a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0058b0301" to="#end0058b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0058b0801" to="#end0058b0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0058b1101" to="#end0058b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0059a1001" to="#end0059a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0059a1301" to="#end0059a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0059a1302" to="#end0059a1302"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0059a1801" to="#end0059a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0059c2301" to="#end0059c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0060a0401" to="#end0060a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0060003" to="#end0060003"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">設<note type="cf1">X22n0397_p0060a17</note><note type="cf2">T12n0360_p0267c15-p0269b06</note></lem><rdg wit="#wit.orig">說</rdg></app>
<app from="#beg0060b1101" to="#end0060b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0060b1201" to="#end0060b1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0060c0601" to="#end0060c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0060c0801" to="#end0060c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0060c2201" to="#end0060c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0061a2401" to="#end0061a2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0061c1501" to="#end0061c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0062a0501" to="#end0062a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0062a1901" to="#end0062a1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0062a2101" to="#end0062a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0062a2301" to="#end0062a2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0062b0101" to="#end0062b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0062b0701" to="#end0062b0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0063c0201" to="#end0063c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0065a2101" to="#end0065a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0065b1401" to="#end0065b1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0065b1501" to="#end0065b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0065b1601" to="#end0065b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0065c1601" to="#end0065c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0065c1801" to="#end0065c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0066b0401" to="#end0066b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0066b1001" to="#end0066b1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0067b1801" to="#end0067b1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="cbeta-notes">
<head>CBETA 校注</head>
<p>
<note n="0060003" resp="#resp3" type="mod" cb:note_key="X22.0060a20.16" target="#nkr_note_mod_0060003">設【CB】，說【卍續】，說疑設</note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="xuzang-notes">
<head>卍續藏 校注</head>
<p>
<note n="0054001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0054001">玄一集兩卷經記前後欠脫可惜而間有蠹食唯有其證文者補訂之</note>
<note n="0054002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0054002">具疑天</note>
<note n="0054003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0054003">耶經作乎</note>
<note n="0054004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0054004">至疑出</note>
<note n="0055001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0055001">脫字疑剩</note>
<note n="0055002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0055002">後字疑剩</note>
<note n="0055003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0055003">樂疑案</note>
<note n="0055004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0055004 #note_star_1 #note_star_2 #note_star_3">十疑第下同</note>
<note n="0055005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0055005">種上疑脫於字</note>
<note n="0055006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0055006">障疑深</note>
<note n="0055007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0055007">等字疑剩</note>
<note n="0055008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0055008">慧下疑脫中字</note>
<note n="0056001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0056001">上疑二</note>
<note n="0056002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0056002">隨解疑墮餘</note>
<note n="0056003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0056003">雖疑剩</note>
<note n="0056004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0056004">解脫疑餘一</note>
<note n="0056005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0056005">人字疑剩</note>
<note n="0056006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0056006">天上疑脫說字</note>
<note n="0056007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0056007">等上疑脫現字</note>
<note n="0057001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0057001">緣或作祿</note>
<note n="0057002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0057002">昔字疑剩</note>
<note n="0057003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0057003">薩疑提</note>
<note n="0057004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0057004">現疑觀</note>
<note n="0057005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0057005">宜疑置</note>
<note n="0057006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0057006">曰疑月</note>
<note n="0057007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0057007">自等三字疑剩</note>
<note n="0057008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0057008">佛字疑剩</note>
<note n="0057009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0057009">而疑西</note>
<note n="0057010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0057010">藏疑滅</note>
<note n="0057011" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0057011">位疑住</note>
<note n="0058001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0058001">如疑知</note>
<note n="0058002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0058002">德字疑剩</note>
<note n="0058003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0058003">淸疑淨</note>
<note n="0058004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0058004">頭疑顯</note>
<note n="0058005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0058005">各疑名</note>
<note n="0058006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0058006">爲字疑剩</note>
<note n="0059001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0059001">怒疑努</note>
<note n="0059002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0059002">繞疑自在二字</note>
<note n="0059003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0059003">垢疑墟</note>
<note n="0059004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0059004">經疑終</note>
<note n="0059005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0059005">以字疑剩</note>
<note n="0060001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0060001">比疑此</note>
<note n="0060002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0060002">詳疑譯</note>
<note n="0060003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0060003">說疑設</note>
<note n="0060004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0060004">願字疑剩</note>
<note n="0060005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0060005">望疑聖</note>
<note n="0060006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0060006">嘆疑讚</note>
<note n="0060007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0060007">發妄疑廢忘</note>
<note n="0060008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0060008">不疑下</note>
<note n="0060009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0060009">如字疑剩</note>
<note n="0060010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0060010">六疑散</note>
<note n="0060011" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0060011">利疑別</note>
<note n="0061001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0061001">是疑足</note>
<note n="0061002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0061002">樂疑示</note>
<note n="0061003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0061003">細疑紐</note>
<note n="0061004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0061004">人疑仁</note>
<note n="0061005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0061005">名下惜有落行</note>
<note n="0061006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0061006">恬疑垢</note>
<note n="0061007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0061007">三字疑剩</note>
<note n="0061008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0061008">文疑反</note>
<note n="0062001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0062001">欲經作頌</note>
<note n="0062002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0062002">遠疑述</note>
<note n="0062003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0062003">二下惜有落行</note>
<note n="0062004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0062004">化疑花</note>
<note n="0062005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0062005">國疑感</note>
<note n="0062006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0062006">衣疑夜</note>
<note n="0062007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0062007">惠疑專</note>
<note n="0062008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0062008">筆疑筭</note>
<note n="0062009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0062009">漠疑漢</note>
<note n="0062010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0062010">意下疑脫業字</note>
<note n="0062011" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0062011">三疑言</note>
<note n="0063001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0063001">想經作相</note>
<note n="0063002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0063002">盡疑起</note>
<note n="0063003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0063003">趣疑起</note>
<note n="0063004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0063004">案疑業</note>
<note n="0063005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0063005">兼疑柔</note>
<note n="0063006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0063006">忌疑妄</note>
<note n="0063007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0063007">從疑徒</note>
<note n="0063008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0063008">提疑惱</note>
<note n="0063009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0063009">衆經作寶</note>
<note n="0063010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0063010">願一作類</note>
<note n="0063011" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0063011">至疑主</note>
<note n="0063012" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0063012">論等四字疑衍</note>
<note n="0063013" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0063013">作疑欣</note>
<note n="0063014" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0063014">十疑七</note>
<note n="0063015" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0063015">鳥疑象</note>
<note n="0064001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0064001">謂疑論</note>
<note n="0064002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0064002">趣疑起</note>
<note n="0064003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0064003">明慧二字疑剩</note>
<note n="0064004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0064004">越字疑剩</note>
<note n="0065001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0065001">知疑去</note>
<note n="0065002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0065002">我疑乘</note>
<note n="0065003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0065003">明上疑脫一字</note>
<note n="0065004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0065004">是他疑是地</note>
<note n="0065005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0065005">乖疑永</note>
<note n="0065006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0065006">風疑名</note>
<note n="0065007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0065007">忍疑思</note>
<note n="0065008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0065008">風疑擧</note>
<note n="0065009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0065009">二字疑剩</note>
<note n="0065010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0065010">去疑云</note>
<note n="0066001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0066001">別上一有非字</note>
<note n="0066002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0066002">名字疑剩</note>
<note n="0066003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0066003">量疑畏</note>
<note n="0066004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0066004">題疑顯</note>
<note n="0066005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0066005">一無乎字</note>
<note n="0066006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0066006">者一作穪</note>
<note n="0066007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0066007 #note_star_4">獨疑觸次同</note>
<note n="0066008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0066008">一無相字</note>
<note n="0067001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0067001">猶疑觸</note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
<note n="0056c0601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0056c0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0056c2201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0056c2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0056c2301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0056c2301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0057b0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0057b0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0057b1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0057b1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0057b1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0057b1401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0057b2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0057b2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0057b2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0057b2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0057c0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0057c0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0057c0601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0057c0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0057c0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0057c0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0057c1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0057c1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0058a0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0058a0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0058b0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0058b0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0058b0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0058b0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0058b1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0058b1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0059a1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0059a1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0059a1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0059a1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0059a1302" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0059a1302">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0059a1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0059a1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0059c2301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0059c2301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0060a0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0060a0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0060b1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0060b1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0060b1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0060b1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0060c0601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0060c0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0060c0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0060c0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0060c2201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0060c2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0061a2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0061a2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0061c1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0061c1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0062a0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0062a0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0062a1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0062a1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0062a2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0062a2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0062a2301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0062a2301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0062b0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0062b0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0062b0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0062b0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0063c0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0063c0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0065a2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0065a2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0065b1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0065b1401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0065b1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0065b1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0065b1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0065b1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0065c1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0065c1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0065c1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0065c1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0066b0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0066b0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0066b1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0066b1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0067b1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0067b1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>