<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="X22n0410">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 410 觀無量壽經扶新論</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經數位版, No. 410 觀無量壽經扶新論</title>
			<author>宋 戒度述</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>1卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">22</idno>.<idno type="no">410</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2022-10-12 23:43:51 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">觀無量壽經扶新論</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">CBETA 人工輸入，CBETA 掃瞄辨識</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>原書標點</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【卍續】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		<charDecl>
<char xml:id="CB00701">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00701</charName>
				<mapping cb:dec="983741" type="PUA">U+F02BD</mapping>
			<mapping type="unicode">U+3B4A</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>析</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[木*片]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB07055">
				<charName>CBETA CHARACTER CB07055</charName>
				<mapping cb:dec="990095" type="PUA">U+F1B8F</mapping>
			<mapping type="unicode">U+24A0F</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>瑣</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[瑙-囟+貝]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15131">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15131</charName>
				<mapping cb:dec="998171" type="PUA">U+F3B1B</mapping>
			<charProp><localName>normalized form</localName><value>邦</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[邱-丘+(看-目)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB17729">
				<charName>CBETA CHARACTER CB17729</charName>
				<mapping cb:dec="1000769" type="PUA">U+F4541</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+5F09</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[狀/廾]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB17732">
				<charName>CBETA CHARACTER CB17732</charName>
				<mapping cb:dec="1000772" type="PUA">U+F4544</mapping>
			<charProp><localName>composition</localName><value>[彳*廷]</value></charProp></char>
</charDecl>
	</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-05-20">
			<name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication
		</change>
		<change when="2006-06-28T14:44:51">
			Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<milestone unit="juan" n="1"/>
<pb ed="X" xml:id="X22.0410.0369b" n="0369b"/>
<lb ed="X" n="0369b01"/>
<lb ed="X" n="0369b02"/>
<lb ed="X" n="0369b03"/><cb:docNumber>No. 410</cb:docNumber>
<lb ed="X" n="0369b04"/><lb ed="R033" n="0001a01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>觀經扶新論幷序</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0369b05"/><lb ed="R033" n="0001a02"/><byline cb:type="author">拙庵　戒度　述</byline>
<lb ed="X" n="0369b06"/><lb ed="R033" n="0001a03"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">序</cb:mulu><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0369b0601">君子可欺也不可罔也昔人所以戒也靈芝大智律
<lb ed="X" n="0369b07"/><lb ed="R033" n="0001a04"/>師平日常曰生弘毗尼死歸安養能事畢矣故於贊
<lb ed="X" n="0369b08"/><lb ed="R033" n="0001a05"/>述本宗之暇撰十六觀經新疏發揮淨土敎門其間
<lb ed="X" n="0369b09"/><lb ed="R033" n="0001a06"/>揀判純雜區別理事指的心境決擇疑濫最爲精功
<lb ed="X" n="0369b10"/><lb ed="R033" n="0001a07"/>庶使樂修之者卽聞卽行不俟窮年積學而後爲得
<lb ed="X" n="0369b11"/><lb ed="R033" n="0001a08"/>可謂往生之捷徑也凡所引用自成一家務存簡要
<lb ed="X" n="0369b12"/><lb ed="R033" n="0001a09"/>故有芟除繁<g ref="#CB07055">𤨏</g>之說而山家宗匠因公法師以謂越
<lb ed="X" n="0369b13"/><lb ed="R033" n="0001a10"/>學經宗滅裂天台時敎形言毀斥曰輔正解彌歷年
<lb ed="X" n="0369b14"/><lb ed="R033" n="0001a11"/>所殆至湮沒適以故人見訪偶得其文初讀之則如
<lb ed="X" n="0369b15"/><lb ed="R033" n="0001a12"/>可畏再讀之則稍可疑三讀之則甚可笑君子可欺
<lb ed="X" n="0369b16"/><lb ed="R033" n="0001a13"/>也不可罔也昔人所以戒也輔正非獨欺之而又罔
<lb ed="X" n="0369b17"/><lb ed="R033" n="0001a14"/>之三藏經論天下共之豈謂律學不可通經非欺而
<lb ed="X" n="0369b18"/><lb ed="R033" n="0001a15"/>何廣引法相橫樹難詞抑是爲非掩長求短非罔而
<lb ed="X" n="0369b19"/><lb ed="R033" n="0001a16"/>何竊惟輔正扶宗立敎或抑或揚未易可知但患末
<lb ed="X" n="0369b20"/><lb ed="R033" n="0001a17"/>學膚受傳爲口實一唱百和遲疑兩端淨業正因自
<lb ed="X" n="0369b21"/><lb ed="R033" n="0001a18"/>茲梗塞得無懼乎輙事筆墨而辨<g ref="#CB00701">㭊</g>之文成題曰扶
<lb ed="X" n="0369b22"/><lb ed="R033" n="0001b01"/>新論庶幾扶持新疏之說不爲時所欺罔也怒臂拒
<lb ed="X" n="0369b23"/><lb ed="R033" n="0001b02"/>轍雖亦可謂有心捧土塞河實愧不知其量在理或
<lb ed="X" n="0369b24"/><lb ed="R033" n="0001b03"/>當何必求人覽者幸毋以狂簡見誚焉。</p><p xml:id="pX22p0369b2416" cb:place="inline">戊戌中春日
<pb ed="X" xml:id="X22.0410.0369c" n="0369c"/>
<lb ed="X" n="0369c01"/><lb ed="R033" n="0001b04"/>戒度於董溪華嶼湖足庵序</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0369c02"/><lb ed="R033" n="0001b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0369c0201">輔正曰以由新疏不受時敎爲弊至甚故先解之。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0369c03"/><lb ed="R033" n="0001b06"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">觀經扶新論</cb:mulu><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0369c0301">論曰且自東漢佛敎西來至於齊梁源流浸廣弘闡
<lb ed="X" n="0369c04"/><lb ed="R033" n="0001b07"/>之人非一二數莫不各有師承遞相祖述故使吾道
<lb ed="X" n="0369c05"/><lb ed="R033" n="0001b08"/>綿綿不絕其間修證悟入之者備存靑史是時未聞
<lb ed="X" n="0369c06"/><lb ed="R033" n="0001b09"/>天台時敎之說何其盛哉借使南三北七盡爲所破
<lb ed="X" n="0369c07"/><lb ed="R033" n="0001b10"/>其如天台滅後賢首慈恩諸師角立宗派更多豈不
<lb ed="X" n="0369c08"/><lb ed="R033" n="0001b11"/>知有天台時敎亦未聞適從又如西竺聖師天親無
<lb ed="X" n="0369c09"/><lb ed="R033" n="0001b12"/>著凡有述作規矩亦別龍樹解般若但分二道<name role="" type="person">馬鳴</name>
<lb ed="X" n="0369c10"/><lb ed="R033" n="0001b13"/>釋遺敎自爲七分亦應不受天台時敎例斥爲非況
<lb ed="X" n="0369c11"/><lb ed="R033" n="0001b14"/>復淸涼親從荆溪學天台敎尙乃別立宗途競開戶
<lb ed="X" n="0369c12"/><lb ed="R033" n="0001b15"/>牖新疏且非天台宗派那得責以天台時敎豈謂天
<lb ed="X" n="0369c13"/><lb ed="R033" n="0001b16"/>台所立時敎不當理乎大抵在人取舍安可抑而與
<lb ed="X" n="0369c14"/><lb ed="R033" n="0001b17"/>之當知佛法譬如通都大邑東西南北隨人往來果
<lb ed="X" n="0369c15"/><lb ed="R033" n="0001b18"/>如輔正之見必使天下之人同遵一路而行其可得
<lb ed="X" n="0369c16"/><lb ed="R033" n="0002a01"/>乎若使新疏一依天台時敎何勞別述只緣自古至
<lb ed="X" n="0369c17"/><lb ed="R033" n="0002a02"/>今不分兩土敎法純雜之異致成一混唯我新疏乃
<lb ed="X" n="0369c18"/><lb ed="R033" n="0002a03"/>能知之而輔正故以不受時敎見斥所謂以<anchor xml:id="nkr_note_add_0369c1801" n="0369c1801"/><anchor xml:id="beg0369c1801" n="0369c1801"/>己<anchor xml:id="end0369c1801"/>妨人
<lb ed="X" n="0369c19"/><lb ed="R033" n="0002a04"/>未知其可也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0369c20"/><lb ed="R033" n="0002a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0369c2001">新疏云諸師各尙宗風後學莫知攸往今摭取優
<lb ed="X" n="0369c21"/><lb ed="R033" n="0002a06"/>長芟除繁<g ref="#CB07055">𤨏</g>隋朝遠法師天台智者皆有章疏善
<lb ed="X" n="0369c22"/><lb ed="R033" n="0002a07"/>導亦有玄義故今所釋擇善從之。</p>
<lb ed="X" n="0369c23"/><lb ed="R033" n="0002a08"/><p xml:id="pX22p0369c2301">輔正曰我敎東漸<anchor xml:id="nkr_note_add_0369c2301" n="0369c2301"/><anchor xml:id="beg0369c2301" n="0369c2301"/>已<anchor xml:id="end0369c2301"/>來而大乘經論之學以其不
<lb ed="X" n="0369c24"/><lb ed="R033" n="0002a09"/>明時敎邪正無別則與婆毗迦羅成其伴侶新疏
<pb ed="X" xml:id="X22.0410.0370a" n="0370a"/>
<lb ed="X" n="0370a01"/><lb ed="R033" n="0002a10"/>滅裂吾敎直欲申經以微言奧義謂之繁<g ref="#CB07055">𤨏</g>且如
<lb ed="X" n="0370a02"/><lb ed="R033" n="0002a11"/>題中佛之一字有法報應佛生法佛勝劣佛今經
<lb ed="X" n="0370a03"/><lb ed="R033" n="0002a12"/>爲屬何佛又觀之一字有從假入空觀從空入假
<lb ed="X" n="0370a04"/><lb ed="R033" n="0002a13"/>觀中道第一義觀乃至占察眞如唯識等觀題中
<lb ed="X" n="0370a05"/><lb ed="R033" n="0002a14"/>觀字爲屬何收。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0370a06"/><lb ed="R033" n="0002a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0370a0601">論曰天台以五時八敎判釋一代群經南三北七蔑
<lb ed="X" n="0370a07"/><lb ed="R033" n="0002a16"/>如無聞孰敢擬議於其間哉況復南山作傳稱美靈
<lb ed="X" n="0370a08"/><lb ed="R033" n="0002a17"/>芝亦乃秉筆推尊然今新疏所謂芟除繁<g ref="#CB07055">𤨏</g>者豈爲
<lb ed="X" n="0370a09"/><lb ed="R033" n="0002a18"/>天台時敎而設斯乃論其製作文體唯從簡當不事
<lb ed="X" n="0370a10"/><lb ed="R033" n="0002b01"/>繁冗如選序云略其蕪穢集其淸英書序云芟夷繁
<lb ed="X" n="0370a11"/><lb ed="R033" n="0002b02"/>亂翦截浮詞況復荆溪略疏序云筆在侍人不無繁
<lb ed="X" n="0370a12"/><lb ed="R033" n="0002b03"/>廣見者慕之弊其文多帶義必存言繁則翦<note place="inline">文</note>荆溪
<lb ed="X" n="0370a13"/><lb ed="R033" n="0002b04"/>乃天台弟子於師之文尙容翦削信是述作之通規
<lb ed="X" n="0370a14"/><lb ed="R033" n="0002b05"/>古今之常例縱使新疏對斥前代其間自有遠師善
<lb ed="X" n="0370a15"/><lb ed="R033" n="0002b06"/>導何獨黨於天台又復若使不明時敎則與婆毗迦
<lb ed="X" n="0370a16"/><lb ed="R033" n="0002b07"/>羅成伴侶者如向所引龍樹<name role="" type="person">馬鳴</name>西竺諸師以至慈
<lb ed="X" n="0370a17"/><lb ed="R033" n="0002b08"/>恩賢首例皆陷於邪黨耶豈其然乎復將佛觀二字
<lb ed="X" n="0370a18"/><lb ed="R033" n="0002b09"/>爲難者秪緣輔正不分兩土敎門之異遂將此土修
<lb ed="X" n="0370a19"/><lb ed="R033" n="0002b10"/>證行相一混而說所以動轉皆成罣礙今謂假饒說
<lb ed="X" n="0370a20"/><lb ed="R033" n="0002b11"/>盡五時八敎三身四土一心三觀乃至無量法門並
<lb ed="X" n="0370a21"/><lb ed="R033" n="0002b12"/>是天台建立宗旨何關新疏之事乎。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0370a22"/><lb ed="R033" n="0002b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0370a2201">新疏云<name role="" type="person">極樂淨土</name>純一大乘衆生生者莫不皆發
<lb ed="X" n="0370a23"/><lb ed="R033" n="0002b14"/>無上道心到彼皆得不退是知二土立敎純雜不
<lb ed="X" n="0370a24"/><lb ed="R033" n="0002b15"/>同則淨土諸經不勞揀判天台云此是大乘方等
<pb ed="X" xml:id="X22.0410.0370b" n="0370b"/>
<lb ed="X" n="0370b01"/><lb ed="R033" n="0002b16"/>敎攝二藏明義菩薩收漸頓悟入此卽頓敎<note place="inline">云云</note>。</p>
<lb ed="X" n="0370b02"/><lb ed="R033" n="0002b17"/><p xml:id="pX22p0370b0201">輔正曰新疏初謂淨土純是大乘不勞揀判者淨土
<lb ed="X" n="0370b03"/><lb ed="R033" n="0002b18"/>雖復純是大乘揀判經文意在此土行者指其歸
<lb ed="X" n="0370b04"/><lb ed="R033" n="0003a01"/>趣新疏但準彼土<anchor xml:id="nkr_note_add_0370b0401" n="0370b0401"/><anchor xml:id="beg0370b0401" n="0370b0401"/>已<anchor xml:id="end0370b0401"/>生之人不判此土令生之典
<lb ed="X" n="0370b05"/><lb ed="R033" n="0003a02"/>旣云純是大乘則是<anchor xml:id="nkr_note_add_0370b0501" n="0370b0501"/><anchor xml:id="beg0370b0501" n="0370b0501"/>已<anchor xml:id="end0370b0501"/>揀偏小那云不勞此語旣
<lb ed="X" n="0370b06"/><lb ed="R033" n="0003a03"/>當揀判但有其名而無其義天台部敎那可忽之
<lb ed="X" n="0370b07"/><lb ed="R033" n="0003a04"/>次引天台菩薩藏攝未知如何領會且頓之義乃
<lb ed="X" n="0370b08"/><lb ed="R033" n="0003a05"/>有多途<note place="inline">云云</note>況菩薩之義亦有多種<note place="inline">云云</note>備引俱舍婆
<lb ed="X" n="0370b09"/><lb ed="R033" n="0003a06"/>沙論文<note place="inline">云云</note>乃至云將何等心用何等觀破何等惑
<lb ed="X" n="0370b10"/><lb ed="R033" n="0003a07"/>入何等位<note place="inline">云云</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0370b11"/><lb ed="R033" n="0003a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0370b1101">論曰新疏所謂淨土純是大乘豈非揀判經文耶揀
<lb ed="X" n="0370b12"/><lb ed="R033" n="0003a09"/>判經文豈非爲此土行者指歸趣耶只緣彼土<anchor xml:id="nkr_note_add_0370b1201" n="0370b1201"/><anchor xml:id="beg0370b1201" n="0370b1201"/>已<anchor xml:id="end0370b1201"/>生
<lb ed="X" n="0370b13"/><lb ed="R033" n="0003a10"/>之人純是大乘故使此土令生之典不兼偏小機敎
<lb ed="X" n="0370b14"/><lb ed="R033" n="0003a11"/>一到安得兩分而云但準<anchor xml:id="nkr_note_add_0370b1401" n="0370b1401"/><anchor xml:id="beg0370b1401" n="0370b1401"/>已<anchor xml:id="end0370b1401"/>生之人不判令生之典
<lb ed="X" n="0370b15"/><lb ed="R033" n="0003a12"/>新疏顯然判云淨土純是大乘復引天台大乘方等
<lb ed="X" n="0370b16"/><lb ed="R033" n="0003a13"/>爲據那謂不判令生之典又復自知新疏純一大乘
<lb ed="X" n="0370b17"/><lb ed="R033" n="0003a14"/>之語<anchor xml:id="nkr_note_add_0370b1701" n="0370b1701"/><anchor xml:id="beg0370b1701" n="0370b1701"/>已<anchor xml:id="end0370b1701"/>是揀判恐遭人難仍轉計云此語卽當揀判
<lb ed="X" n="0370b18"/><lb ed="R033" n="0003a15"/>那云不勞今謂不勞者但不同此土大小偏圓逐一
<lb ed="X" n="0370b19"/><lb ed="R033" n="0003a16"/>細揀其如淨土之敎一言蔽諸無非大乘故云不勞
<lb ed="X" n="0370b20"/><lb ed="R033" n="0003a17"/>爾若如輔正必欲揀判者且如純談淨土乃有七經
<lb ed="X" n="0370b21"/><lb ed="R033" n="0003a18"/>未審何經是大何經是小若純是大正同新疏不勞
<lb ed="X" n="0370b22"/><lb ed="R033" n="0003b01"/>揀判若兼偏小反顯淨土未爲圓頓作此窮逐不攻
<lb ed="X" n="0370b23"/><lb ed="R033" n="0003b02"/>自壞又云次引天台菩薩藏攝如何領會乃至云頓
<lb ed="X" n="0370b24"/><lb ed="R033" n="0003b03"/>義多途菩薩多種等者此正所謂欺罔也當知新疏
<pb ed="X" xml:id="X22.0410.0370c" n="0370c"/>
<lb ed="X" n="0370c01"/><lb ed="R033" n="0003b04"/>所立直申正義更不餘途據韋提希不歷小果便證
<lb ed="X" n="0370c02"/><lb ed="R033" n="0003b05"/>無生故名爲頓機旣屬頓敎理行果從而可如何反
<lb ed="X" n="0370c03"/><lb ed="R033" n="0003b06"/>以俱舍婆沙小乘位次而相比擬枘方乖鑿未知其
<lb ed="X" n="0370c04"/><lb ed="R033" n="0003b07"/>可也大率輔正恃其強辯旁若無人不許他宗唯尊
<lb ed="X" n="0370c05"/><lb ed="R033" n="0003b08"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0370c0501" n="0370c0501"/><anchor xml:id="beg0370c0501" n="0370c0501"/>已<anchor xml:id="end0370c0501"/>學不分新疏流行於世無由滅絕所以鋪排法相
<lb ed="X" n="0370c06"/><lb ed="R033" n="0003b09"/>堆疊敎門橫引異端虗張難勢欲令新疏兒孫無所
<lb ed="X" n="0370c07"/><lb ed="R033" n="0003b10"/>措其手足望崖而退不敢講談則使新疏自然陸沉
<lb ed="X" n="0370c08"/><lb ed="R033" n="0003b11"/>用心若此爲欺人乎爲欺天乎新疏云新千歲之下
<lb ed="X" n="0370c09"/><lb ed="R033" n="0003b12"/>必有賞音豈容私情而掩蔽哉又云將何心用何觀
<lb ed="X" n="0370c10"/><lb ed="R033" n="0003b13"/>破何惑入何位者只緣不辨兩土入道之殊故作此
<lb ed="X" n="0370c11"/><lb ed="R033" n="0003b14"/>說當知往生淨土之人多是具縛凡夫之衆如觀經
<lb ed="X" n="0370c12"/><lb ed="R033" n="0003b15"/>云如來今者爲未來世一切衆生爲煩惱賊之所害
<lb ed="X" n="0370c13"/><lb ed="R033" n="0003b16"/>者說淸淨業又云若佛滅後諸衆生等濁惡不善五
<lb ed="X" n="0370c14"/><lb ed="R033" n="0003b17"/>苦所逼云何當見阿彌陀佛<name role="" type="person">極樂世界</name>天台云生彼
<lb ed="X" n="0370c15"/><lb ed="R033" n="0003b18"/>土者未必悉是得道之人故經云犯重罪者臨終之
<lb ed="X" n="0370c16"/><lb ed="R033" n="0004a01"/>時懺罪念佛業障便轉卽得往生若但生聖凡夫何
<lb ed="X" n="0370c17"/><lb ed="R033" n="0004a02"/>得願生彼土故知雖具染惑亦得生也<note place="inline">文</note>四明亦云
<lb ed="X" n="0370c18"/><lb ed="R033" n="0004a03"/>不離當念願達彼方庶卽下凡便階不退又云卽於
<lb ed="X" n="0370c19"/><lb ed="R033" n="0004a04"/>博地能藉勝緣纔獲往生永無退轉<note place="inline">文</note>據此經疏以
<lb ed="X" n="0370c20"/><lb ed="R033" n="0004a05"/>明則知到彼土<anchor xml:id="nkr_note_add_0370c2001" n="0370c2001"/><anchor xml:id="beg0370c2001" n="0370c2001"/>已<anchor xml:id="end0370c2001"/>進修勝道方論破顯若在此土<anchor xml:id="nkr_note_add_0370c2002" n="0370c2002"/><anchor xml:id="beg0370c2002" n="0370c2002"/>已<anchor xml:id="end0370c2002"/>
<lb ed="X" n="0370c21"/><lb ed="R033" n="0004a06"/>破惑<anchor xml:id="nkr_note_add_0370c2101" n="0370c2101"/><anchor xml:id="beg0370c2101" n="0370c2101"/>已<anchor xml:id="end0370c2101"/>入位何藉求生淨土耶輔正只欲破斥新疏
<lb ed="X" n="0370c22"/><lb ed="R033" n="0004a07"/>不知反自公違佛祖。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0370c23"/><lb ed="R033" n="0004a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0370c2301">新疏云了彼淨土卽我自心非他法也達彼彌陀
<lb ed="X" n="0370c24"/><lb ed="R033" n="0004a09"/>卽我自性非他物也乃至云淨穢身土悉是衆生
<pb ed="X" xml:id="X22.0410.0371a" n="0371a"/>
<lb ed="X" n="0371a01"/><lb ed="R033" n="0004a10"/>自心只由心體虗融故使往來無礙只由心體包
<lb ed="X" n="0371a02"/><lb ed="R033" n="0004a11"/>徧故令取舍無妨。</p>
<lb ed="X" n="0371a03"/><lb ed="R033" n="0004a12"/><p xml:id="pX22p0371a0301">輔正曰新疏所計不出心體虗融心性包徧於融
<lb ed="X" n="0371a04"/><lb ed="R033" n="0004a13"/>徧中而有去來淨土極談臻於此也如此見解何
<lb ed="X" n="0371a05"/><lb ed="R033" n="0004a14"/>殊外計外道尙云含徧國土又云我徧十方凝明
<lb ed="X" n="0371a06"/><lb ed="R033" n="0004a15"/>不動一切衆生於我心中自生自死等新疏之談
<lb ed="X" n="0371a07"/><lb ed="R033" n="0004a16"/>此外道計相去幾何又小乘中所談幻化之心偏
<lb ed="X" n="0371a08"/><lb ed="R033" n="0004a17"/>於法界亦奚揀之雖然此經大乘了義觀佛三昧
<lb ed="X" n="0371a09"/><lb ed="R033" n="0004a18"/>攝受往生凡夫淺識三昧未成苟發斯解將何用
<lb ed="X" n="0371a10"/><lb ed="R033" n="0004b01"/>心以別邪正。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0371a11"/><lb ed="R033" n="0004b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0371a1101">論曰新疏極談灼然臻於此也輔正不有成人之美
<lb ed="X" n="0371a12"/><lb ed="R033" n="0004b03"/>但欲成人之惡引彼相似之言混此至當之義且如
<lb ed="X" n="0371a13"/><lb ed="R033" n="0004b04"/>外道全是生死妄心所起邪計不出因緣及與自然
<lb ed="X" n="0371a14"/><lb ed="R033" n="0004b05"/>小乘乃是生滅幻心體<g ref="#CB00701">㭊</g>諸法取證偏空尙都不聞
<lb ed="X" n="0371a15"/><lb ed="R033" n="0004b06"/>他佛身土之名安能信有唯心本性之說其理懸遠
<lb ed="X" n="0371a16"/><lb ed="R033" n="0004b07"/>如泰山之與秋毫安可同年而語自知不可作如此
<lb ed="X" n="0371a17"/><lb ed="R033" n="0004b08"/>難復轉計云雖然此經大乘了義等者須知此說益
<lb ed="X" n="0371a18"/><lb ed="R033" n="0004b09"/>見乖疎何者此土修行全運自力由被觀慧研窮妄
<lb ed="X" n="0371a19"/><lb ed="R033" n="0004b10"/>識故有發起宿業邪解若修淨業全假他力阿彌陀
<lb ed="X" n="0371a20"/><lb ed="R033" n="0004b11"/>佛誓願光明常來攝受決無魔事亦由不分兩土敎
<lb ed="X" n="0371a21"/><lb ed="R033" n="0004b12"/>法之殊致茲混濫也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0371a22"/><lb ed="R033" n="0004b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0371a2201">新疏云天台疏云此經心觀爲宗此則單就能觀
<lb ed="X" n="0371a23"/><lb ed="R033" n="0004b14"/>爲言遠師善導等並以觀佛三昧爲宗此則通就
<lb ed="X" n="0371a24"/><lb ed="R033" n="0004b15"/>能所而立。</p>
<pb ed="X" xml:id="X22.0410.0371b" n="0371b"/>
<lb ed="X" n="0371b01"/><lb ed="R033" n="0004b16"/><p xml:id="pX22p0371b0101">輔正曰新疏謂天台單就能觀者讀文不周也下
<lb ed="X" n="0371b02"/><lb ed="R033" n="0004b17"/>文旣云以修心妙觀爲宗豈是單就能觀耶蓋修
<lb ed="X" n="0371b03"/><lb ed="R033" n="0004b18"/>心玅觀之義乃約是心作佛佛於心顯故曰修心
<lb ed="X" n="0371b04"/><lb ed="R033" n="0005a01"/>玅觀之言豈非三昧故知修心妙觀與觀佛三昧
<lb ed="X" n="0371b05"/><lb ed="R033" n="0005a02"/>安可以能所單複揀之。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0371b06"/><lb ed="R033" n="0005a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0371b0601">論曰凡欲定當是非評量得失必據現文然後文下
<lb ed="X" n="0371b07"/><lb ed="R033" n="0005a04"/>求義萬無失一新疏所以揀判兩家經宗乃據現文
<lb ed="X" n="0371b08"/><lb ed="R033" n="0005a05"/>也輔正却引下文約義曲釋欲具能所今謂下文修
<lb ed="X" n="0371b09"/><lb ed="R033" n="0005a06"/>心妙觀之語與前心觀之說無殊如愚所見天台旣
<lb ed="X" n="0371b10"/><lb ed="R033" n="0005a07"/>談性具現前一念具足三千依正身土生佛因果小
<lb ed="X" n="0371b11"/><lb ed="R033" n="0005a08"/>如毫末大若虗空擧一全收無非心性離能觀外無
<lb ed="X" n="0371b12"/><lb ed="R033" n="0005a09"/>別所觀若其然者假使天台單就能觀亦自佳矣何
<lb ed="X" n="0371b13"/><lb ed="R033" n="0005a10"/>必攀附須具能所況今新疏以觀佛爲宗一準十疑
<lb ed="X" n="0371b14"/><lb ed="R033" n="0005a11"/>論文彼云凡求生者希心起想緣阿彌陀佛相好光
<lb ed="X" n="0371b15"/><lb ed="R033" n="0005a12"/>明又觀彼土七寶莊嚴備如十六觀經等疏卽結云
<lb ed="X" n="0371b16"/><lb ed="R033" n="0005a13"/>今經觀佛斯爲明據祖訓若此那得不遵。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0371b17"/><lb ed="R033" n="0005a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0371b1701">新疏云以觀佛三昧爲宗及引經論成證又明事
<lb ed="X" n="0371b18"/><lb ed="R033" n="0005a15"/>理云理是虗寂之強名事乃施爲之別目利根達
<lb ed="X" n="0371b19"/><lb ed="R033" n="0005a16"/>理一切唯心鈍根永達專依事行。</p>
<lb ed="X" n="0371b20"/><lb ed="R033" n="0005a17"/><p xml:id="pX22p0371b2001">輔正曰新疏以觀佛三昧爲宗者此經明佛乃有
<lb ed="X" n="0371b21"/><lb ed="R033" n="0005a18"/>三品所謂八尺丈六八萬相好也三品之中爲觀
<lb ed="X" n="0371b22"/><lb ed="R033" n="0005b01"/>何品又三昧之名如智論總有百八楞嚴爲首大
<lb ed="X" n="0371b23"/><lb ed="R033" n="0005b02"/>品師子奮迅三昧超越三昧乃至地持九種三昧
<lb ed="X" n="0371b24"/><lb ed="R033" n="0005b03"/>新疏但云觀佛三昧而<anchor xml:id="nkr_note_add_0371b2401" n="0371b2401"/><anchor xml:id="beg0371b2401" n="0371b2401"/>已<anchor xml:id="end0371b2401"/>未審以何三昧觀何佛
<pb ed="X" xml:id="X22.0410.0371c" n="0371c"/>
<lb ed="X" n="0371c01"/><lb ed="R033" n="0005b04"/>身所準十疑論文如何承用次明事理二觀本出
<lb ed="X" n="0371c02"/><lb ed="R033" n="0005b05"/>占察經中文云一者利根應習眞如實觀其鈍根
<lb ed="X" n="0371c03"/><lb ed="R033" n="0005b06"/>者應當先習唯心識觀眞如豈非理心識豈非事
<lb ed="X" n="0371c04"/><lb ed="R033" n="0005b07"/>新疏那云利根理觀則達唯心。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0371c05"/><lb ed="R033" n="0005b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0371c0501">論曰新疏所立觀佛三昧或八尺或丈六或八萬隨
<lb ed="X" n="0371c06"/><lb ed="R033" n="0005b09"/>行者智力淺深宜觀八尺丈六則觀八尺丈六宜觀
<lb ed="X" n="0371c07"/><lb ed="R033" n="0005b10"/>八萬則觀八萬所以經中特立三品正爲於此安可
<lb ed="X" n="0371c08"/><lb ed="R033" n="0005b11"/>一槩定觀何品又復三昧名通今以觀佛而爲三昧
<lb ed="X" n="0371c09"/><lb ed="R033" n="0005b12"/>則<anchor xml:id="nkr_note_add_0371c0901" n="0371c0901"/><anchor xml:id="beg0371c0901" n="0371c0901"/>已<anchor xml:id="end0371c0901"/>揀異其餘三昧那云以何三昧觀何佛身準十
<lb ed="X" n="0371c10"/><lb ed="R033" n="0005b13"/>疑論申明厥旨非不明白隱却新疏全文却問如何
<lb ed="X" n="0371c11"/><lb ed="R033" n="0005b14"/>展用公心何在所引占察經事理二觀難今唯心屬
<lb ed="X" n="0371c12"/><lb ed="R033" n="0005b15"/>理者將恐述名失旨試爲申之須知占察所示若事
<lb ed="X" n="0371c13"/><lb ed="R033" n="0005b16"/>若理並據修觀以說直達法界者名之爲理起心推
<lb ed="X" n="0371c14"/><lb ed="R033" n="0005b17"/>撿者名之爲事事理雖殊無非修觀但約創心發足
<lb ed="X" n="0371c15"/><lb ed="R033" n="0005b18"/>以分二別新疏則不然乃是通論一切事理不專在
<lb ed="X" n="0371c16"/><lb ed="R033" n="0006a01"/>觀且如十六觀境無非彼土依正之相不徧事理但
<lb ed="X" n="0371c17"/><lb ed="R033" n="0006a02"/>隨行者觀之有異利根了境唯心則一切皆理鈍根
<lb ed="X" n="0371c18"/><lb ed="R033" n="0006a03"/>迷心爲境則一切皆事此就心境迷了以分事理若
<lb ed="X" n="0371c19"/><lb ed="R033" n="0006a04"/>以今疏對彼占察是則今之唯識自可通收彼經二
<lb ed="X" n="0371c20"/><lb ed="R033" n="0006a05"/>觀南山事抄懺篇論修唯識亦約投心而分兩異新
<lb ed="X" n="0371c21"/><lb ed="R033" n="0006a06"/>疏於資持記委引占察經文示其修相非不知之隨
<lb ed="X" n="0371c22"/><lb ed="R033" n="0006a07"/>文用與豈可雷同況心識之名通事理經論盛談那
<lb ed="X" n="0371c23"/><lb ed="R033" n="0006a08"/>見占察乍分二觀例判屬事耶若曉新疏所立反觀
<lb ed="X" n="0371c24"/><lb ed="R033" n="0006a09"/>輔正之難大無交涉。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X22.0410.0372a" n="0372a"/>
<lb ed="X" n="0372a01"/><lb ed="R033" n="0006a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0372a0101">新疏云準知觀佛功德難量乃是却惡之前陣入
<lb ed="X" n="0372a02"/><lb ed="R033" n="0006a11"/>道之初門。</p>
<lb ed="X" n="0372a03"/><lb ed="R033" n="0006a12"/><p xml:id="pX22p0372a0301">輔正曰新疏自云圓頓上乘成佛之法是心是佛
<lb ed="X" n="0372a04"/><lb ed="R033" n="0006a13"/>出自今經韋提一聞卽破無明得無生忍若將了
<lb ed="X" n="0372a05"/><lb ed="R033" n="0006a14"/>義中了義之法以爲前陣初門更以何爲究竟法
<lb ed="X" n="0372a06"/><lb ed="R033" n="0006a15"/>耶。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0372a07"/><lb ed="R033" n="0006a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0372a0701">論曰新疏特彰觀佛三昧功德超勝更無過上獨推
<lb ed="X" n="0372a08"/><lb ed="R033" n="0006a17"/>第一是故謂之前陣初門卽此便是究竟之法非謂
<lb ed="X" n="0372a09"/><lb ed="R033" n="0006a18"/>別有究竟法也請考新疏連引諸經觀佛爲證方見
<lb ed="X" n="0372a10"/><lb ed="R033" n="0006b01"/>指歸不究文意率爾形言蓋緣此語偶同天台戒疏
<lb ed="X" n="0372a11"/><lb ed="R033" n="0006b02"/>彼以三學迭論功用戒但止惡防非故曰運善之初
<lb ed="X" n="0372a12"/><lb ed="R033" n="0006b03"/>章却惡之前陣定慧方能破惑顯理始爲究竟料想
<lb ed="X" n="0372a13"/><lb ed="R033" n="0006b04"/>輔正錯認彼文故作是說。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0372a14"/><lb ed="R033" n="0006b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0372a1401">新疏云嘗考經文但出所觀之境不分事理之殊
<lb ed="X" n="0372a15"/><lb ed="R033" n="0006b06"/>得非能觀之人根有利鈍而趣入乎。</p>
<lb ed="X" n="0372a16"/><lb ed="R033" n="0006b07"/><p xml:id="pX22p0372a1601">輔正曰自語相違也下自釋經是心作佛是心是
<lb ed="X" n="0372a17"/><lb ed="R033" n="0006b08"/>佛云心者卽是行者觀佛之心由觀佛相相現心
<lb ed="X" n="0372a18"/><lb ed="R033" n="0006b09"/>中乃至云恐謂修成佛從外得只由此心當體是
<lb ed="X" n="0372a19"/><lb ed="R033" n="0006b10"/>佛故云是心是佛如此釋者爲理爲事爲非理事
<lb ed="X" n="0372a20"/><lb ed="R033" n="0006b11"/>若云事者理者上文自云不分事理何觀所收況
<lb ed="X" n="0372a21"/><lb ed="R033" n="0006b12"/>自釋云當體是佛豈非理觀耶日觀<anchor xml:id="nkr_note_add_0372a2101" n="0372a2101"/><anchor xml:id="beg0372a2101" n="0372a2101"/>已<anchor xml:id="end0372a2101"/>下擊心事
<lb ed="X" n="0372a22"/><lb ed="R033" n="0006b13"/>境豈非事觀耶況韋提希請敎我思惟正受並屬
<lb ed="X" n="0372a23"/><lb ed="R033" n="0006b14"/>能觀豈但只說一境更無所歸乎。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0372a24"/><lb ed="R033" n="0006b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0372a2401">論曰輔正恅愺不觀上下文勢來歷摘掇一言半句
<pb ed="X" xml:id="X22.0410.0372b" n="0372b"/>
<lb ed="X" n="0372b01"/><lb ed="R033" n="0006b16"/>以爲難者實不可也蓋緣古今諸師將十六觀判釋
<lb ed="X" n="0372b02"/><lb ed="R033" n="0006b17"/>有偏一云十六妙境無非理觀一云據經始末皆是
<lb ed="X" n="0372b03"/><lb ed="R033" n="0006b18"/>事相一云前後十五是事第九佛觀爲理故總責云
<lb ed="X" n="0372b04"/><lb ed="R033" n="0007a01"/>初釋遺於中下次解抑彼上根後說兩分尤非通論
<lb ed="X" n="0372b05"/><lb ed="R033" n="0007a02"/>故有今文之來意謂一經始末所談觀境不可偏判
<lb ed="X" n="0372b06"/><lb ed="R033" n="0007a03"/>唯在造修行者利鈍如何利根則境境皆理鈍根則
<lb ed="X" n="0372b07"/><lb ed="R033" n="0007a04"/>境境皆事此乃新疏定境立觀能所兩分隨人趣入
<lb ed="X" n="0372b08"/><lb ed="R033" n="0007a05"/>事理無偏輔正却將能觀之觀而難所觀之境反問
<lb ed="X" n="0372b09"/><lb ed="R033" n="0007a06"/>爲理爲事爲非事理予雖執筆強爲分疎不覺絕倒。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0372b10"/><lb ed="R033" n="0007a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0372b1001">新疏云是知世出世法莫非玅理如法華云觀一
<lb ed="X" n="0372b11"/><lb ed="R033" n="0007a08"/>切法空如實相又云一切諸法皆無所有金剛般
<lb ed="X" n="0372b12"/><lb ed="R033" n="0007a09"/>若云一切有爲法如夢幻泡影普賢觀云一切諸
<lb ed="X" n="0372b13"/><lb ed="R033" n="0007a10"/>法卽是佛法淨名云一切諸法卽菩提相華嚴云
<lb ed="X" n="0372b14"/><lb ed="R033" n="0007a11"/>一切法無生無滅又云了知一切法自性無所有
<lb ed="X" n="0372b15"/><lb ed="R033" n="0007a12"/>等若離諸法而談玅理卽墮偏邪。</p>
<lb ed="X" n="0372b16"/><lb ed="R033" n="0007a13"/><p xml:id="pX22p0372b1601">輔正曰引此七文證於不離諸法而談玅理且普
<lb ed="X" n="0372b17"/><lb ed="R033" n="0007a14"/>賢觀及華嚴初文淨名文此三文義容不離諸法
<lb ed="X" n="0372b18"/><lb ed="R033" n="0007a15"/>其餘四文如引法華觀一切法空者旣爲引證不
<lb ed="X" n="0372b19"/><lb ed="R033" n="0007a16"/>離諸法如何云空然後如實相又引一切諸法皆
<lb ed="X" n="0372b20"/><lb ed="R033" n="0007a17"/>無所有者亦乃離一切有故云皆無豈是不離諸
<lb ed="X" n="0372b21"/><lb ed="R033" n="0007a18"/>法又引華嚴了知一切法自性無所有者亦無其
<lb ed="X" n="0372b22"/><lb ed="R033" n="0007b01"/>有方見舍那金剛般若之文則是體性本空皆不
<lb ed="X" n="0372b23"/><lb ed="R033" n="0007b02"/>可得此之四文皆言一切諸法空無所有方是玅
<lb ed="X" n="0372b24"/><lb ed="R033" n="0007b03"/>理那云不離諸法而談玅理耶。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X22.0410.0372c" n="0372c"/>
<lb ed="X" n="0372c01"/><lb ed="R033" n="0007b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0372c0101">論曰新疏爲恐末世行者離却世間緣生之法別求
<lb ed="X" n="0372c02"/><lb ed="R033" n="0007b05"/>玅理成斷滅見特引七文爲令生信莫非卽事顯理
<lb ed="X" n="0372c03"/><lb ed="R033" n="0007b06"/>達妄全眞一切大乘義歸一揆而輔正但許三文乃
<lb ed="X" n="0372c04"/><lb ed="R033" n="0007b07"/>謂其餘四文自是諸法皆空全無所有義當於離那
<lb ed="X" n="0372c05"/><lb ed="R033" n="0007b08"/>云不離今謂輔正學天台道如何作此見解且如四
<lb ed="X" n="0372c06"/><lb ed="R033" n="0007b09"/>文所談一切法空非同大虗空無一物此乃第一義
<lb ed="X" n="0372c07"/><lb ed="R033" n="0007b10"/>空法法宛爾眞空不空玅有不有將何以爲空有之
<lb ed="X" n="0372c08"/><lb ed="R033" n="0007b11"/>定論乎若如輔正之說恰似小乘偏空又似外道斷
<lb ed="X" n="0372c09"/><lb ed="R033" n="0007b12"/>見不知其意如何也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0372c10"/><lb ed="R033" n="0007b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0372c1001">新疏云一代時敎所明觀法略爲五例一總觀諸
<lb ed="X" n="0372c11"/><lb ed="R033" n="0007b14"/>法如經云觀一切法空二別觀自心如止觀還源
<lb ed="X" n="0372c12"/><lb ed="R033" n="0007b15"/>等三者或但觀色如經云觀身實相觀佛亦然等
<lb ed="X" n="0372c13"/><lb ed="R033" n="0007b16"/>四兼觀色心如經云照見五蘊皆空等五觀勝境
<lb ed="X" n="0372c14"/><lb ed="R033" n="0007b17"/>卽如諸經觀佛菩薩等。</p>
<lb ed="X" n="0372c15"/><lb ed="R033" n="0007b18"/><p xml:id="pX22p0372c1501">輔正曰一云總觀諸法者今問用觀之時爲觀何
<lb ed="X" n="0372c16"/><lb ed="R033" n="0008a01"/>法爲觀一法爲觀諸法爲一諸並觀爲觀諸爲一
<lb ed="X" n="0372c17"/><lb ed="R033" n="0008a02"/>若觀一法者爲屬色耶心耶心與第二義同色與
<lb ed="X" n="0372c18"/><lb ed="R033" n="0008a03"/>第三義同若觀諸法者諸法無量樊然淆亂行者
<lb ed="X" n="0372c19"/><lb ed="R033" n="0008a04"/>如何用心等乃至云由此推之全無指歸也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0372c20"/><lb ed="R033" n="0008a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0372c2001">論曰新疏所明觀法乃是通括一代大乘所詮行相
<lb ed="X" n="0372c21"/><lb ed="R033" n="0008a06"/>五例收之罄無不盡意欲揀辯今經屬第五例使無
<lb ed="X" n="0372c22"/><lb ed="R033" n="0008a07"/>混濫此且示其名相而<anchor xml:id="nkr_note_add_0372c2201" n="0372c2201"/><anchor xml:id="beg0372c2201" n="0372c2201"/>已<anchor xml:id="end0372c2201"/>未是的論修觀及至行者
<lb ed="X" n="0372c23"/><lb ed="R033" n="0008a08"/>造修或請問良師或披尋聖敎自當開解那將正修
<lb ed="X" n="0372c24"/><lb ed="R033" n="0008a09"/>觀法難今能攝名言果如所難反見輔正心境淆亂
<pb ed="X" xml:id="X22.0410.0373a" n="0373a"/>
<lb ed="X" n="0373a01"/><lb ed="R033" n="0008a10"/>全無指歸不在新疏也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0373a02"/><lb ed="R033" n="0008a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0373a0201">新疏云問今十六觀可名觀心否答若乃達境唯
<lb ed="X" n="0373a03"/><lb ed="R033" n="0008a12"/>心則彌陀身土孰非心乎但恐反求本陰局認點
<lb ed="X" n="0373a04"/><lb ed="R033" n="0008a13"/>靈則盡屬他經非今正觀也。</p>
<lb ed="X" n="0373a05"/><lb ed="R033" n="0008a14"/><p xml:id="pX22p0373a0501">輔正曰所云反求本陰局認點靈屬他經者他經
<lb ed="X" n="0373a06"/><lb ed="R033" n="0008a15"/>何嘗局認耶華嚴云游心法界如虗空又云一切
<lb ed="X" n="0373a07"/><lb ed="R033" n="0008a16"/>世間莫不由心楞嚴云心徧十方又云玅明元心
<lb ed="X" n="0373a08"/><lb ed="R033" n="0008a17"/>心精徧圓含裹十方此等經文豈是局點靈耶此
<lb ed="X" n="0373a09"/><lb ed="R033" n="0008a18"/>經亦云是心作佛是<anchor xml:id="nkr_note_orig_0373001" n="0373001"/>心佛正與他經談心體徧無
<lb ed="X" n="0373a10"/><lb ed="R033" n="0008b01"/>二無別何以優觀經而劣大藏。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0373a11"/><lb ed="R033" n="0008b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0373a1101">論曰新疏旣立觀佛爲宗特彰問答會同觀心兩無
<lb ed="X" n="0373a12"/><lb ed="R033" n="0008b03"/>妨礙但今觀心與他經不同他經乃是此土入道之
<lb ed="X" n="0373a13"/><lb ed="R033" n="0008b04"/>觀不取外境復揀餘陰界入等法唯觀自<anchor xml:id="nkr_note_add_0373a1301" n="0373a1301"/><anchor xml:id="beg0373a1301" n="0373a1301"/>己<anchor xml:id="end0373a1301"/>一念妄
<lb ed="X" n="0373a14"/><lb ed="R033" n="0008b05"/>心豈非局認點靈耶此是新疏的示行者投心發足
<lb ed="X" n="0373a15"/><lb ed="R033" n="0008b06"/>之處用觀入理之門最爲緊要輔正考文不細却乃
<lb ed="X" n="0373a16"/><lb ed="R033" n="0008b07"/>連引諸文而見斥奪當知所引諸文若非談本來平
<lb ed="X" n="0373a17"/><lb ed="R033" n="0008b08"/>等心體卽是示觀成理顯之相何關新疏所立之義
<lb ed="X" n="0373a18"/><lb ed="R033" n="0008b09"/>乎況引本經心作心是會同諸經一往則是二往則
<lb ed="X" n="0373a19"/><lb ed="R033" n="0008b10"/>非學者討論自見臧否。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0373a20"/><lb ed="R033" n="0008b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0373a2001">新疏云一者自心三昧佛二者西方從因感果佛
<lb ed="X" n="0373a21"/><lb ed="R033" n="0008b12"/>諸經觀心則觀自心所見佛今經正觀西方從因
<lb ed="X" n="0373a22"/><lb ed="R033" n="0008b13"/>感果佛等<note place="inline">云云</note>。</p>
<lb ed="X" n="0373a23"/><lb ed="R033" n="0008b14"/><p xml:id="pX22p0373a2301">輔正曰此經自云是心作佛是心是佛那云此經
<lb ed="X" n="0373a24"/><lb ed="R033" n="0008b15"/>觀從因感果佛不準佛言閉眼釋義。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X22.0410.0373b" n="0373b"/>
<lb ed="X" n="0373b01"/><lb ed="R033" n="0008b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0373b0101">論曰新疏所引古德二佛出自輔行彼文續云今具
<lb ed="X" n="0373b02"/><lb ed="R033" n="0008b17"/>二義共爲一境然此二佛約理須卽約事須分其實
<lb ed="X" n="0373b03"/><lb ed="R033" n="0008b18"/>不二但今新疏爲順經宗須觀彼佛故引古德二佛
<lb ed="X" n="0373b04"/><lb ed="R033" n="0009a01"/>區以別矣庶使行者投心有托及乎三昧成時了知
<lb ed="X" n="0373b05"/><lb ed="R033" n="0009a02"/>佛非心外卽心見佛故見佛時名見自心若見自心
<lb ed="X" n="0373b06"/><lb ed="R033" n="0009a03"/>卽見佛心當爾之時始可與言是心作佛是心是佛
<lb ed="X" n="0373b07"/><lb ed="R033" n="0009a04"/>矣新疏云建立纖毫不差所謂不準佛言閉眼釋義
<lb ed="X" n="0373b08"/><lb ed="R033" n="0009a05"/>誣人之罪以罪加之。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0373b09"/><lb ed="R033" n="0009a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0373b0901">新疏云一者法性土二者應化土於應化中分三
<lb ed="X" n="0373b10"/><lb ed="R033" n="0009a07"/>謂實報土方便土同居土又云空生大覺中卽法
<lb ed="X" n="0373b11"/><lb ed="R033" n="0009a08"/>性土有漏微塵國卽應化土。</p>
<lb ed="X" n="0373b12"/><lb ed="R033" n="0009a09"/><p xml:id="pX22p0373b1201">輔正曰此之一文略有二失一者與自引智論相
<lb ed="X" n="0373b13"/><lb ed="R033" n="0009a10"/>違旣於方便土中引論云聲聞緣覺出生其中受
<lb ed="X" n="0373b14"/><lb ed="R033" n="0009a11"/>法性身豈法性身居微塵土耶二者改易舊說天
<lb ed="X" n="0373b15"/><lb ed="R033" n="0009a12"/>台疏中旣明四土與新疏所說無異何故沒却舊
<lb ed="X" n="0373b16"/><lb ed="R033" n="0009a13"/>名仍不顯用其義但作法性應化二土明之然後
<lb ed="X" n="0373b17"/><lb ed="R033" n="0009a14"/>開出四土且新疏旣用戒疏四身何不顯用四土
<lb ed="X" n="0373b18"/><lb ed="R033" n="0009a15"/>等。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0373b19"/><lb ed="R033" n="0009a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0373b1901">論曰古今章疏引文用義出沒取舍其例非一但與
<lb ed="X" n="0373b20"/><lb ed="R033" n="0009a17"/>文會則引用之適時之巧無可不可豈專一隅新疏
<lb ed="X" n="0373b21"/><lb ed="R033" n="0009a18"/>明用天台四身者葢緣戒疏四身之文與經泯合故
<lb ed="X" n="0373b22"/><lb ed="R033" n="0009b01"/>得用之疏引經云諸佛如來法界身卽法報也六十
<lb ed="X" n="0373b23"/><lb ed="R033" n="0009b02"/>萬億應身也或現大身丈六八尺乃至鳧鴈鴛鴦等
<lb ed="X" n="0373b24"/><lb ed="R033" n="0009b03"/>化身也以由名義相當更改作次明土中只緣戒疏
<pb ed="X" xml:id="X22.0410.0373c" n="0373c"/>
<lb ed="X" n="0373c01"/><lb ed="R033" n="0009b04"/>無文所以不用輔正乃云戒疏旣明四土新疏何故
<lb ed="X" n="0373c02"/><lb ed="R033" n="0009b05"/>沒却舊名等者今問戒疏何處有文明說四土撿尋
<lb ed="X" n="0373c03"/><lb ed="R033" n="0009b06"/>不細反更瞞人吁可恠也良由諸經明土難可具陳
<lb ed="X" n="0373c04"/><lb ed="R033" n="0009b07"/>遂擧其要收束法相令義易見故作法性應化二土
<lb ed="X" n="0373c05"/><lb ed="R033" n="0009b08"/>明之除法性外一切塵刹皆應化收然作此說非無
<lb ed="X" n="0373c06"/><lb ed="R033" n="0009b09"/>典據卽引首楞嚴云空生大覺中如海一漚發有漏
<lb ed="X" n="0373c07"/><lb ed="R033" n="0009b10"/>微塵國皆依空所生疏自釋云大覺卽法性土也微
<lb ed="X" n="0373c08"/><lb ed="R033" n="0009b11"/>塵國卽應化土也所謂出沒取舍適時之巧義見於
<lb ed="X" n="0373c09"/><lb ed="R033" n="0009b12"/>斯新疏雖則一期建立亦有所法如天台淨名疏有
<lb ed="X" n="0373c10"/><lb ed="R033" n="0009b13"/>總明佛國別明佛國二科於總明中云國有事理事
<lb ed="X" n="0373c11"/><lb ed="R033" n="0009b14"/>卽應身之域理卽極智所照之境但以隨機應物說
<lb ed="X" n="0373c12"/><lb ed="R033" n="0009b15"/>有眞應故明理事乃至云垂迹故有應形應土顯本
<lb ed="X" n="0373c13"/><lb ed="R033" n="0009b16"/>故有法身眞國次別明中方開四土文云諸佛利物
<lb ed="X" n="0373c14"/><lb ed="R033" n="0009b17"/>差別之相無量無邊今略爲四一染淨國二有餘國
<lb ed="X" n="0373c15"/><lb ed="R033" n="0009b18"/>三果報國四常寂光當知新疏初約法性應化一往
<lb ed="X" n="0373c16"/><lb ed="R033" n="0010a01"/>以分則與天台總明義同於應化中復分諸土則與
<lb ed="X" n="0373c17"/><lb ed="R033" n="0010a02"/>天台別明義同天台旣有等規矩何不審思而輒破
<lb ed="X" n="0373c18"/><lb ed="R033" n="0010a03"/>斥所言與智論相違者此非新疏相違乃是輔正之
<lb ed="X" n="0373c19"/><lb ed="R033" n="0010a04"/>失也須知聲聞緣覺雖居界外法性身土無明未破
<lb ed="X" n="0373c20"/><lb ed="R033" n="0010a05"/>法性未圓盡屬變易生死方便有餘所收若望究竟
<lb ed="X" n="0373c21"/><lb ed="R033" n="0010a06"/>法性理土安得不是微塵土耶微塵乃喩其多也輔
<lb ed="X" n="0373c22"/><lb ed="R033" n="0010a07"/>正不察見有微塵之言將同世間穢惡境界便謂豈
<lb ed="X" n="0373c23"/><lb ed="R033" n="0010a08"/>法性身居微塵土一何造次。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0373c24"/><lb ed="R033" n="0010a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0373c2401">新疏云韋提請云敎我思惟敎我正受古疏以三
<pb ed="X" xml:id="X22.0410.0374a" n="0374a"/>
<lb ed="X" n="0374a01"/><lb ed="R033" n="0010a10"/>福答思惟十六觀答正受善導云諸師將三福合
<lb ed="X" n="0374a02"/><lb ed="R033" n="0010a11"/>思惟十六觀合正受今謂不然華嚴云說思惟正
<lb ed="X" n="0374a03"/><lb ed="R033" n="0010a12"/>受是三昧異名卽知思惟正受只是請觀。</p>
<lb ed="X" n="0374a04"/><lb ed="R033" n="0010a13"/><p xml:id="pX22p0374a0401">輔正曰韋提旣請思惟正受佛以福觀答之此蓋
<lb ed="X" n="0374a05"/><lb ed="R033" n="0010a14"/>關節相當文無盈縮縱華嚴有異名之說在彼譯
<lb ed="X" n="0374a06"/><lb ed="R033" n="0010a15"/>人用意何關此經釋經固有引他部者經義若顯
<lb ed="X" n="0374a07"/><lb ed="R033" n="0010a16"/>何用相關今以一義例之如攝大乘論有梁唐二
<lb ed="X" n="0374a08"/><lb ed="R033" n="0010a17"/>譯不同眞諦所譯謂之梁攝乃立第九眞常淨識
<lb ed="X" n="0374a09"/><lb ed="R033" n="0010a18"/><g ref="#CB17729">弉</g>師所譯謂之唐攝不立第九乃云第九是第八
<lb ed="X" n="0374a10"/><lb ed="R033" n="0010b01"/>異名若然且如後世弘梁攝人見唐攝論謂之異
<lb ed="X" n="0374a11"/><lb ed="R033" n="0010b02"/>名豈謂梁攝但立八識由此論之新疏雖依善導
<lb ed="X" n="0374a12"/><lb ed="R033" n="0010b03"/>所說未知善導果是耶非耶吾宗釋經尙以善哉
<lb ed="X" n="0374a13"/><lb ed="R033" n="0010b04"/>善哉二句相同之言謂之雙歎權實豈思惟正受
<lb ed="X" n="0374a14"/><lb ed="R033" n="0010b05"/>對當顯然不爲異釋耶。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0374a15"/><lb ed="R033" n="0010b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0374a1501">論曰新疏所釋思惟正受之語設使不見善導玄義
<lb ed="X" n="0374a16"/><lb ed="R033" n="0010b07"/>亦只合作請觀釋之何者凡論修觀必先起心思惟
<lb ed="X" n="0374a17"/><lb ed="R033" n="0010b08"/>決擇境觀不謬方入正觀但心境未忘猶屬思惟前
<lb ed="X" n="0374a18"/><lb ed="R033" n="0010b09"/>方便也心境一合觀成理顯名爲正受作此釋者蓋
<lb ed="X" n="0374a19"/><lb ed="R033" n="0010b10"/>本經文疏引地觀文云如此想者名爲粗見<name role="" type="person">極樂國</name>
<lb ed="X" n="0374a20"/><lb ed="R033" n="0010b11"/>地卽思惟也若得三昧見彼國地了了分明不可具
<lb ed="X" n="0374a21"/><lb ed="R033" n="0010b12"/>說卽正受也故曰設使不見玄義亦只合作請觀釋
<lb ed="X" n="0374a22"/><lb ed="R033" n="0010b13"/>之何況玄義明有此說若合符節故得引之以成今
<lb ed="X" n="0374a23"/><lb ed="R033" n="0010b14"/>義只緣韋提連請二句在文不顯善導恐人異解特
<lb ed="X" n="0374a24"/><lb ed="R033" n="0010b15"/>引華嚴異名釋之況思惟之名諸文多指正觀如普
<pb ed="X" xml:id="X22.0410.0374b" n="0374b"/>
<lb ed="X" n="0374b01"/><lb ed="R033" n="0010b16"/>賢觀云正念思惟一實境界又云思惟大乘心不休
<lb ed="X" n="0374b02"/><lb ed="R033" n="0010b17"/>廢輔行云思惟者正觀也又如諸文以三學收八正
<lb ed="X" n="0374b03"/><lb ed="R033" n="0010b18"/>道則以思惟屬慧新疏爲見韋提陳請之後經文隔
<lb ed="X" n="0374b04"/><lb ed="R033" n="0011a01"/>絕將及半紙方云欲生彼國當修三福則非彰灼提
<lb ed="X" n="0374b05"/><lb ed="R033" n="0011a02"/>起前問雙酬所請是故得作助道釋之此說本於唐
<lb ed="X" n="0374b06"/><lb ed="R033" n="0011a03"/>朝善導至今經數百載玄義見行於世爾前不聞排
<lb ed="X" n="0374b07"/><lb ed="R033" n="0011a04"/>斥今疏乃是承用他義何苦諱之所引梁唐二攝立
<lb ed="X" n="0374b08"/><lb ed="R033" n="0011a05"/>識異名爲今三昧異名例者今借彼例而反質之何
<lb ed="X" n="0374b09"/><lb ed="R033" n="0011a06"/>者梁攝雖見唐攝謂九識是八識異名曾不依用還
<lb ed="X" n="0374b10"/><lb ed="R033" n="0011a07"/>立九識輔正何必抑令新疏須依天台以三福答思
<lb ed="X" n="0374b11"/><lb ed="R033" n="0011a08"/>惟耶又復雖引異名爲例其例不當何者自古所謂
<lb ed="X" n="0374b12"/><lb ed="R033" n="0011a09"/>地分南北攝有梁唐正緣立識或八或九或眞或妄
<lb ed="X" n="0374b13"/><lb ed="R033" n="0011a10"/>互相破立頓同水火是故唐攝雖謂九是八之異名
<lb ed="X" n="0374b14"/><lb ed="R033" n="0011a11"/>梁攝不依宜矣今來善導爲消經文彼華嚴恰相宛
<lb ed="X" n="0374b15"/><lb ed="R033" n="0011a12"/>順故得用之豈與二攝諍競是同又引善哉二句爲
<lb ed="X" n="0374b16"/><lb ed="R033" n="0011a13"/>例者此亦未爲通論但在法華四大聲聞領解法譬
<lb ed="X" n="0374b17"/><lb ed="R033" n="0011a14"/>二周權實之法故使智者作雙歎釋之餘經則不然
<lb ed="X" n="0374b18"/><lb ed="R033" n="0011a15"/>智論云再言之者善之至也霅川釋金剛經云再言
<lb ed="X" n="0374b19"/><lb ed="R033" n="0011a16"/>善哉者善之極也又且如何。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0374b20"/><lb ed="R033" n="0011a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0374b2001">新疏云淨土之行無魔能惱具列諸師無魔之說
<lb ed="X" n="0374b21"/><lb ed="R033" n="0011a18"/>此土入道則有於魔淨土諸經並不言魔卽知此
<lb ed="X" n="0374b22"/><lb ed="R033" n="0011b01"/>法無魔明矣。</p>
<lb ed="X" n="0374b23"/><lb ed="R033" n="0011b02"/><p xml:id="pX22p0374b2301">輔正曰所言淨土諸經不言魔者寡乎聞見鼓音
<lb ed="X" n="0374b24"/><lb ed="R033" n="0011b03"/>王經云阿彌陀佛應正遍知父名月上轉輪聖王
<pb ed="X" xml:id="X22.0410.0374c" n="0374c"/>
<lb ed="X" n="0374c01"/><lb ed="R033" n="0011b04"/>爾時魔王名曰無勝此是佛言淨土有魔新疏返
<lb ed="X" n="0374c02"/><lb ed="R033" n="0011b05"/>言無魔佛與新疏何霄壤乎。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0374c03"/><lb ed="R033" n="0011b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0374c0301">論曰凡欲立言垂訓展拓敎門必先觀其大途不可
<lb ed="X" n="0374c04"/><lb ed="R033" n="0011b07"/>拘於小節且彼安養淨土若使有魔則與五濁惡世
<lb ed="X" n="0374c05"/><lb ed="R033" n="0011b08"/>何以異耶所以羣經衆論不說魔者正爲此輔正所
<lb ed="X" n="0374c06"/><lb ed="R033" n="0011b09"/>據鼓音王經言淨土有魔者料想不聞大論彌陀亦
<lb ed="X" n="0374c07"/><lb ed="R033" n="0011b10"/>有不嚴淨國之說致茲妄謂當知彼經正是彌陀現
<lb ed="X" n="0374c08"/><lb ed="R033" n="0011b11"/>穢之文那將難今淨土略擧一事較其優劣彼經明
<lb ed="X" n="0374c09"/><lb ed="R033" n="0011b12"/>土乃云十千由旬此經明身乃云六十萬億那由他
<lb ed="X" n="0374c10"/><lb ed="R033" n="0011b13"/>恒河沙由旬以彼陋劣之土安能容此長大之身土
<lb ed="X" n="0374c11"/><lb ed="R033" n="0011b14"/>天殊驗知彼經現穢明矣是故孤山霅川並據大論
<lb ed="X" n="0374c12"/><lb ed="R033" n="0011b15"/>引彼經云阿彌陀佛婆羅門種母名殊勝玅顏亦有
<lb ed="X" n="0374c13"/><lb ed="R033" n="0011b16"/>惡逆弟子名曰調達旣有女人及惡逆者豈非彌陀
<lb ed="X" n="0374c14"/><lb ed="R033" n="0011b17"/>現穢土耶<note place="inline">文</note>慈雲法師亦嘗料簡云鼓音王經佛母
<lb ed="X" n="0374c15"/><lb ed="R033" n="0011b18"/>殊勝玅顏是則淨土亦有女人等耶答佛母恐指降
<lb ed="X" n="0374c16"/><lb ed="R033" n="0012a01"/>生之時成正覺後國土隨淨必無女人其母或轉成
<lb ed="X" n="0374c17"/><lb ed="R033" n="0012a02"/>男子如此方龍女或復命終如悉達母<note place="inline">文</note>慈雲且據
<lb ed="X" n="0374c18"/><lb ed="R033" n="0012a03"/>女人一義料簡旣指鼓音王經餘可例知今應例云
<lb ed="X" n="0374c19"/><lb ed="R033" n="0012a04"/>魔王恐指降生之時成正覺後國土隨淨必無魔王
<lb ed="X" n="0374c20"/><lb ed="R033" n="0012a05"/>況復天台十疑論中明五不退第四乃云外無鬼神
<lb ed="X" n="0374c21"/><lb ed="R033" n="0012a06"/>魔邪內無三毒煩惱<note place="inline">文</note>荆溪玅樂云佛國亦有品差
<lb ed="X" n="0374c22"/><lb ed="R033" n="0012a07"/>不同旣無女人必無惡道或時有女人亦無惡道如
<lb ed="X" n="0374c23"/><lb ed="R033" n="0012a08"/>阿閦佛國雖有女人而無女事<name role="" type="person">無量壽國</name>二種俱無
<lb ed="X" n="0374c24"/><lb ed="R033" n="0012a09"/><note place="inline">文</note>言二種者謂女人惡道也魔卽惡道所收旣云俱
<pb ed="X" xml:id="X22.0410.0375a" n="0375a"/>
<lb ed="X" n="0375a01"/><lb ed="R033" n="0012a10"/>無豈得復有魔耶佛祖正敎皎如白日皆云淨土無
<lb ed="X" n="0375a02"/><lb ed="R033" n="0012a11"/>魔曾不披尋反責新疏寡於聞見識者觀之可發一
<lb ed="X" n="0375a03"/><lb ed="R033" n="0012a12"/>笑。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0375a04"/><lb ed="R033" n="0012a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0375a0401">新疏云有人云心若淸淨卽是自性西方何必求
<lb ed="X" n="0375a05"/><lb ed="R033" n="0012a14"/>生他方淨土今謂非無此理斯乃敎中法性理土
<lb ed="X" n="0375a06"/><lb ed="R033" n="0012a15"/>而非今經所明淨土然具縛凡夫未登忍地假令
<lb ed="X" n="0375a07"/><lb ed="R033" n="0012a16"/>頓悟自心孰能恒守淸淨法雖高玅不攝羣機但
<lb ed="X" n="0375a08"/><lb ed="R033" n="0012a17"/>有虗言何造入。</p>
<lb ed="X" n="0375a09"/><lb ed="R033" n="0012a18"/><p xml:id="pX22p0375a0901">輔正曰法華高玅究竟雄談無非玅乘盡是自性
<lb ed="X" n="0375a10"/><lb ed="R033" n="0012b01"/>豈但虗言而不造入何緣高玅不攝羣機苦哉斯
<lb ed="X" n="0375a11"/><lb ed="R033" n="0012b02"/>言謗瀆尊典又謂敎中法性理土非西方淨土者
<lb ed="X" n="0375a12"/><lb ed="R033" n="0012b03"/>何故藥王云聞是品者命終卽往<name role="" type="person">安樂世界</name>阿彌
<lb ed="X" n="0375a13"/><lb ed="R033" n="0012b04"/>陀佛所耶且聞法華生彌陀土豈非大乘玅典身
<lb ed="X" n="0375a14"/><lb ed="R033" n="0012b05"/>土敎行無不包攝那云西方非法性土乃至云天
<lb ed="X" n="0375a15"/><lb ed="R033" n="0012b06"/>台修心玅觀感四淨土爲宗玅盡大乘攝一切無
<lb ed="X" n="0375a16"/><lb ed="R033" n="0012b07"/>非西方<note place="inline">云云</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0375a17"/><lb ed="R033" n="0012b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0375a1701">論曰凡論身土自有橫竪卽離之殊無宜一混斯乃
<lb ed="X" n="0375a18"/><lb ed="R033" n="0012b09"/>不分而分分而不分也究而言之唯一法性理土爾
<lb ed="X" n="0375a19"/><lb ed="R033" n="0012b10"/>然此法性理土所謂毗盧遮那遍一切諸法無非佛
<lb ed="X" n="0375a20"/><lb ed="R033" n="0012b11"/>法人人本具法法圓成一切大乘皆作此說豈唯法
<lb ed="X" n="0375a21"/><lb ed="R033" n="0012b12"/>華此理灼然高玅非是下凡心力所及經云唯佛一
<lb ed="X" n="0375a22"/><lb ed="R033" n="0012b13"/>人居淨土蓋爲此也世人多有倚傍聖敎高談闊論
<lb ed="X" n="0375a23"/><lb ed="R033" n="0012b14"/>便謂心淨土淨不假起修新疏所以責云但有虗言
<lb ed="X" n="0375a24"/><lb ed="R033" n="0012b15"/>何由造入那謂謗經所引藥王品聞經往生之語謂
<pb ed="X" xml:id="X22.0410.0375b" n="0375b"/>
<lb ed="X" n="0375b01"/><lb ed="R033" n="0012b16"/>之法性理土者何太徑<g ref="#CB17732">󴕄</g>乎若約理言之無不可者
<lb ed="X" n="0375b02"/><lb ed="R033" n="0012b17"/>若約事言之恐未必然何者且法性理土卽常寂光
<lb ed="X" n="0375b03"/><lb ed="R033" n="0012b18"/>常寂光中豈有<name role="" type="person">極樂世界</name>之名阿彌陀佛之號當知
<lb ed="X" n="0375b04"/><lb ed="R033" n="0013a01"/>不分而分且指同居淨土彌陀應身可也又云一切
<lb ed="X" n="0375b05"/><lb ed="R033" n="0013a02"/>無非西方者此蓋不究淨土之敎特異常途遂致作
<lb ed="X" n="0375b06"/><lb ed="R033" n="0013a03"/>此瞞頇之說若也一切無非西方何必韋提俯爲末
<lb ed="X" n="0375b07"/><lb ed="R033" n="0013a04"/>代再三陳請何必釋迦<anchor xml:id="nkr_note_orig_0375001" n="0375001"/>光現土令韋提希隨意揀選
<lb ed="X" n="0375b08"/><lb ed="R033" n="0013a05"/>當知新疏如向區別極有眉目公心荷法試爲詳鑑。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0375b09"/><lb ed="R033" n="0013a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0375b0901">新疏云陳徐陵云願卽還人中不高下處托生等
<lb ed="X" n="0375b10"/><lb ed="R033" n="0013a07"/>彼乃儒流不在言責禪講宗師率多此見皆言後
<lb ed="X" n="0375b11"/><lb ed="R033" n="0013a08"/>世不失男子出家學道嘗試語曰汝今<anchor xml:id="nkr_note_add_0375b1101" n="0375b1101"/><anchor xml:id="beg0375b1101" n="0375b1101"/>已<anchor xml:id="end0375b1101"/>得男子
<lb ed="X" n="0375b12"/><lb ed="R033" n="0013a09"/>出家只合更求出離何乃復求男子再願出家略
<lb ed="X" n="0375b13"/><lb ed="R033" n="0013a10"/>無勝進乎。</p>
<lb ed="X" n="0375b14"/><lb ed="R033" n="0013a11"/><p xml:id="pX22p0375b1401">輔正曰新疏出言不量憂患也縱有妄人作此見
<lb ed="X" n="0375b15"/><lb ed="R033" n="0013a12"/>解安形紙筆輙斥他宗況深禪玅敎之人有德必
<lb ed="X" n="0375b16"/><lb ed="R033" n="0013a13"/>言豈可混同以彰無據人或聞見讒瀆滋興不省
<lb ed="X" n="0375b17"/><lb ed="R033" n="0013a14"/>由來責他橫逆彼宗學者宜刊正之。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0375b18"/><lb ed="R033" n="0013a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0375b1801">論曰新疏爲見儒釋之流雖號學佛而無超宗越格
<lb ed="X" n="0375b19"/><lb ed="R033" n="0013a16"/>之見多滯常情所以苦口提誘反爲輔正詆訶乃謂
<lb ed="X" n="0375b20"/><lb ed="R033" n="0013a17"/>深禪玅敎之人有德必言今謂若是深禪玅敎之人
<lb ed="X" n="0375b21"/><lb ed="R033" n="0013a18"/>必不作此見解作此見解必非深禪玅敎之人徐陵
<lb ed="X" n="0375b22"/><lb ed="R033" n="0013b01"/>乃陳朝重臣願文行世後人無識遞相授受爲患非
<lb ed="X" n="0375b23"/><lb ed="R033" n="0013b02"/>淺新疏愍此旁及禪講激勵勝進何憂患之有耶輔
<lb ed="X" n="0375b24"/><lb ed="R033" n="0013b03"/>正故欲埋沒新疏復令彼宗學者共刊正之何苦如
<pb ed="X" xml:id="X22.0410.0375c" n="0375c"/>
<lb ed="X" n="0375c01"/><lb ed="R033" n="0013b04"/>此。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0375c02"/><lb ed="R033" n="0013b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0375c0201">新疏云天台疏云擧正報以收依報述化主以包
<lb ed="X" n="0375c03"/><lb ed="R033" n="0013b06"/>徒衆觀雖十六言佛便周此約以要包攝前後釋
<lb ed="X" n="0375c04"/><lb ed="R033" n="0013b07"/>也遠師疏云此經以觀佛爲主故偏言之此據經
<lb ed="X" n="0375c05"/><lb ed="R033" n="0013b08"/>宗諸觀相從釋也今詳兩釋後義尤長。</p>
<lb ed="X" n="0375c06"/><lb ed="R033" n="0013b09"/><p xml:id="pX22p0375c0601">輔正曰理而言之遠疏有失天台則優與而爲語
<lb ed="X" n="0375c07"/><lb ed="R033" n="0013b10"/>言偏意周彼此俱美新疏如何棄優取失且遠疏
<lb ed="X" n="0375c08"/><lb ed="R033" n="0013b11"/>觀佛爲主未必顯立相從之義天台擧正收依述
<lb ed="X" n="0375c09"/><lb ed="R033" n="0013b12"/>主包衆相從之義<anchor xml:id="nkr_note_add_0375c0901" n="0375c0901"/><anchor xml:id="beg0375c0901" n="0375c0901"/>已<anchor xml:id="end0375c0901"/>在其間故云理而言之遠疏
<lb ed="X" n="0375c10"/><lb ed="R033" n="0013b13"/>有失天台則優若與而爲語言偏意周彼此俱美
<lb ed="X" n="0375c11"/><lb ed="R033" n="0013b14"/>者天台主正包收之說曷無遠師觀佛爲主之意
<lb ed="X" n="0375c12"/><lb ed="R033" n="0013b15"/>遠師觀佛主之言曷無天台主正包收之道作此
<lb ed="X" n="0375c13"/><lb ed="R033" n="0013b16"/>評品優劣可知。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0375c14"/><lb ed="R033" n="0013b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0375c1401">論曰北遠天台二疏行世莫非利物俱贊淨方其猶
<lb ed="X" n="0375c15"/><lb ed="R033" n="0013b18"/>當衢置罇隨人斟酌新疏述作但與<anchor xml:id="nkr_note_add_0375c1501" n="0375c1501"/><anchor xml:id="beg0375c1501" n="0375c1501"/>己<anchor xml:id="end0375c1501"/>見參同於卽
<lb ed="X" n="0375c16"/><lb ed="R033" n="0014a01"/>承用何分彼此蓋緣新疏以觀佛爲宗而況經題偏
<lb ed="X" n="0375c17"/><lb ed="R033" n="0014a02"/>言觀佛恰與遠疏符合故特取之此亦何害天台之
<lb ed="X" n="0375c18"/><lb ed="R033" n="0014a03"/>說若謂不合舍天台取遠疏者設或承用天台則應
<lb ed="X" n="0375c19"/><lb ed="R033" n="0014a04"/>遠疏又後興諍何窮<anchor xml:id="nkr_note_add_0375c1901" n="0375c1901"/><anchor xml:id="beg0375c1901" n="0375c1901"/>已<anchor xml:id="end0375c1901"/>耶今觀遠疏天台立義天別
<lb ed="X" n="0375c20"/><lb ed="R033" n="0014a05"/>而輔正爲見新疏獨取遠疏乃作二義攀齊初曰理
<lb ed="X" n="0375c21"/><lb ed="R033" n="0014a06"/>而言之遠疏有失天台則優遠疏但云觀佛爲主故
<lb ed="X" n="0375c22"/><lb ed="R033" n="0014a07"/>偏擧之未必顯立相從之義天台旣云擧正收依述
<lb ed="X" n="0375c23"/><lb ed="R033" n="0014a08"/>主包衆則相從之義<anchor xml:id="nkr_note_add_0375c2301" n="0375c2301"/><anchor xml:id="beg0375c2301" n="0375c2301"/>已<anchor xml:id="end0375c2301"/>在其間者今謂輔正何偏黨
<lb ed="X" n="0375c24"/><lb ed="R033" n="0014a09"/>乎所言遠疏未必顯立相從之義謂之失者且輔正
<pb ed="X" xml:id="X22.0410.0376a" n="0376a"/>
<lb ed="X" n="0376a01"/><lb ed="R033" n="0014a10"/>旣云天台相從之義<anchor xml:id="nkr_note_add_0376a0101" n="0376a0101"/><anchor xml:id="beg0376a0101" n="0376a0101"/>已<anchor xml:id="end0376a0101"/>在其間亦非顯立以此論之
<lb ed="X" n="0376a02"/><lb ed="R033" n="0014a11"/>失則俱失優次曰若與而爲語言偏意周彼此俱美
<lb ed="X" n="0376a03"/><lb ed="R033" n="0014a12"/>天台主正包收之說曷無遠師觀佛爲主之意等者
<lb ed="X" n="0376a04"/><lb ed="R033" n="0014a13"/>今謂天台主正包收則通該十六遠師觀佛爲主則
<lb ed="X" n="0376a05"/><lb ed="R033" n="0014a14"/>偏取經宗並據經疏現文而說安以義推却將天台
<lb ed="X" n="0376a06"/><lb ed="R033" n="0014a15"/>攀齊遠疏反顯天台未盡理耶輔正不爲天台作主
<lb ed="X" n="0376a07"/><lb ed="R033" n="0014a16"/>却被新疏一語所轉便隨他去天台之意果如是乎。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0376a08"/><lb ed="R033" n="0014a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0376a0801">新疏云無量壽亦云無量光卽同居淨土攝生敎
<lb ed="X" n="0376a09"/><lb ed="R033" n="0014a18"/>主觀音補處實有壽限且據凡小莫數故言無量
<lb ed="X" n="0376a10"/><lb ed="R033" n="0014b01"/>輔正曰今經所談淨土屬生死耶法性耶若云生
<lb ed="X" n="0376a11"/><lb ed="R033" n="0014b02"/>死新疏上文自云此經圓頓上乘成佛之法是心
<lb ed="X" n="0376a12"/><lb ed="R033" n="0014b03"/>是佛出自今經韋提一聞證無生忍豈有圓頓之
<lb ed="X" n="0376a13"/><lb ed="R033" n="0014b04"/>機所生之土屬生死耶屬法性土者今文旣云觀
<lb ed="X" n="0376a14"/><lb ed="R033" n="0014b05"/>音補處是生死身如何不是生死國耶。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0376a15"/><lb ed="R033" n="0014b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0376a1501">論曰輔正必欲擊揚新疏故作此說果持此見何足
<lb ed="X" n="0376a16"/><lb ed="R033" n="0014b07"/>以爲輔正耶猶恐後學未明略爲點示當知若了萬
<lb ed="X" n="0376a17"/><lb ed="R033" n="0014b08"/>法唯心卽生死土是法性土所謂豈離伽耶別求常
<lb ed="X" n="0376a18"/><lb ed="R033" n="0014b09"/>寂土旣如是身豈不然雖云前佛涅槃後佛補處佛
<lb ed="X" n="0376a19"/><lb ed="R033" n="0014b10"/>佛道同未嘗生滅新疏一筆製作前後豈有相違達
<lb ed="X" n="0376a20"/><lb ed="R033" n="0014b11"/>理者無往不通執情者觸途成礙。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0376a21"/><lb ed="R033" n="0014b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0376a2101">新疏曰因修獲證得無生忍位當初住。</p>
<lb ed="X" n="0376a22"/><lb ed="R033" n="0014b13"/><p xml:id="pX22p0376a2201">輔正曰據何經論以無生忍位當初住經中忍位
<lb ed="X" n="0376a23"/><lb ed="R033" n="0014b14"/>乃有五名無生忍位卽第四也又初住位經中所
<lb ed="X" n="0376a24"/><lb ed="R033" n="0014b15"/>明其義不同華嚴經明四十位住前更無地位可
<pb ed="X" xml:id="X22.0410.0376b" n="0376b"/>
<lb ed="X" n="0376b01"/><lb ed="R033" n="0014b16"/>論縱依瓔珞住前更立十信位者若以五忍前之
<lb ed="X" n="0376b02"/><lb ed="R033" n="0014b17"/>三忍破惑證理淺深相狀格量十信如何對之等。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0376b03"/><lb ed="R033" n="0014b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0376b0301">論曰韋提凡夫一聞玅觀隨觀修習卽破無明證無
<lb ed="X" n="0376b04"/><lb ed="R033" n="0015a01"/>生忍旣破無明不應證前似位尙是初心不應證後
<lb ed="X" n="0376b05"/><lb ed="R033" n="0015a02"/>玅覺是故新疏據諸經論所說四十二品無明豎對
<lb ed="X" n="0376b06"/><lb ed="R033" n="0015a03"/>四十二位韋提初破一品無明位當初住如華嚴經
<lb ed="X" n="0376b07"/><lb ed="R033" n="0015a04"/>云初發心時便成正覺此非初住之明文乎縱將五
<lb ed="X" n="0376b08"/><lb ed="R033" n="0015a05"/>忍對當前之三忍旣云伏忍信忍順忍雖破見思猶
<lb ed="X" n="0376b09"/><lb ed="R033" n="0015a06"/>伏無明第四無生忍位正破無明恰與新疏符合自
<lb ed="X" n="0376b10"/><lb ed="R033" n="0015a07"/>餘位次出沒不同在彼經論赴機有異今疏且據一
<lb ed="X" n="0376b11"/><lb ed="R033" n="0015a08"/>途而說不必多囉。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0376b12"/><lb ed="R033" n="0015a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0376b1201">新疏云乖前境量名爲他觀不正曰邪雖是佛敎
<lb ed="X" n="0376b13"/><lb ed="R033" n="0015a10"/>大小觀法若非往生淨土之觀並是偏邪。</p>
<lb ed="X" n="0376b14"/><lb ed="R033" n="0015a11"/><p xml:id="pX22p0376b1401">輔正曰新疏破立缺於三思且法華云十方佛土
<lb ed="X" n="0376b15"/><lb ed="R033" n="0015a12"/>中唯有一乘法又云<anchor xml:id="nkr_note_add_0376b1501" n="0376b1501"/><anchor xml:id="beg0376b1501" n="0376b1501"/>已<anchor xml:id="end0376b1501"/>今當說法華第一如此玅
<lb ed="X" n="0376b16"/><lb ed="R033" n="0015a13"/>乘無有過上不言淨土豈亦偏邪末代無知謗毀
<lb ed="X" n="0376b17"/><lb ed="R033" n="0015a14"/>玅典招惡果報由新疏而致也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0376b18"/><lb ed="R033" n="0015a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0376b1801">論曰用心不公輔正爲甚新疏爲消經中正觀邪觀
<lb ed="X" n="0376b19"/><lb ed="R033" n="0015a16"/>之語遂乃次第揀辯先就本經節之如修日觀而地
<lb ed="X" n="0376b20"/><lb ed="R033" n="0015a17"/>觀見前雖同本經觀法旣乖本心要期尙屬他邪何
<lb ed="X" n="0376b21"/><lb ed="R033" n="0015a18"/>況餘經觀法安得不是他邪疏文又自釋云非同外
<lb ed="X" n="0376b22"/><lb ed="R033" n="0015b01"/>道邪見之邪乃新疏欲令行者心境相當功不虗棄
<lb ed="X" n="0376b23"/><lb ed="R033" n="0015b02"/>專對修行淨業一人而說且如有人依摩訶止觀揀
<lb ed="X" n="0376b24"/><lb ed="R033" n="0015b03"/>境立陰觀三諦理正用觀時忽若淨土境界現前豈
<pb ed="X" xml:id="X22.0410.0376c" n="0376c"/>
<lb ed="X" n="0376c01"/><lb ed="R033" n="0015b04"/>非邪觀此則就正敎中互分邪正未嘗曾說法華不
<lb ed="X" n="0376c02"/><lb ed="R033" n="0015b05"/>言淨土屬於偏邪厚誣新疏毀謗招報此言何歸。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0376c03"/><lb ed="R033" n="0015b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0376c0301">新疏云爲令識位有上中下卽是大本三品也今
<lb ed="X" n="0376c04"/><lb ed="R033" n="0015b07"/>謂大本三品皆曾發心可對今經上三品耳中下
<lb ed="X" n="0376c05"/><lb ed="R033" n="0015b08"/>二品則非所對況復行因與今全別尋經方知。</p>
<lb ed="X" n="0376c06"/><lb ed="R033" n="0015b09"/><p xml:id="pX22p0376c0601">輔正曰天台以今經九品會同大本三輩者乃約
<lb ed="X" n="0376c07"/><lb ed="R033" n="0015b10"/>彼此位次高下相同而會不約發心行因之相以
<lb ed="X" n="0376c08"/><lb ed="R033" n="0015b11"/>會三品也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0376c09"/><lb ed="R033" n="0015b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0376c0901">論曰天台以今九品會彼三輩必應別有深意若如
<lb ed="X" n="0376c10"/><lb ed="R033" n="0015b13"/>輔正謂約彼此位次高下相同而會不約發心行因
<lb ed="X" n="0376c11"/><lb ed="R033" n="0015b14"/>之相者大無意味何哉若謂天台但約位次高下不
<lb ed="X" n="0376c12"/><lb ed="R033" n="0015b15"/>約行因發心則見天台空有會同之名而無會同之
<lb ed="X" n="0376c13"/><lb ed="R033" n="0015b16"/>旨大凡會同必須彼此泯齊只緣發心行因有異故
<lb ed="X" n="0376c14"/><lb ed="R033" n="0015b17"/>使位次而分高下若或不約行因發心安得位次有
<lb ed="X" n="0376c15"/><lb ed="R033" n="0015b18"/>高下耶所以新疏止對上三品者蓋由大本經云願
<lb ed="X" n="0376c16"/><lb ed="R033" n="0016a01"/>生彼國凡有三輩其上輩者捨家棄欲而作沙門發
<lb ed="X" n="0376c17"/><lb ed="R033" n="0016a02"/>菩提心一向專念無量壽佛修諸功德臨壽終時無
<lb ed="X" n="0376c18"/><lb ed="R033" n="0016a03"/>量壽佛與諸大衆現其人前卽隨彼佛往生其國其
<lb ed="X" n="0376c19"/><lb ed="R033" n="0016a04"/>中輩者當發無上菩提之心專念彼佛修衆善根奉
<lb ed="X" n="0376c20"/><lb ed="R033" n="0016a05"/>持齋戒起立塔像飯食沙門懸繒然燈散華燒香願
<lb ed="X" n="0376c21"/><lb ed="R033" n="0016a06"/>生彼國其人臨終無量壽佛化現其身與諸大衆現
<lb ed="X" n="0376c22"/><lb ed="R033" n="0016a07"/>其人前卽隨往生其下輩者至心欲生彼國假使不
<lb ed="X" n="0376c23"/><lb ed="R033" n="0016a08"/>能作諸功德當發無上菩提之心一向專意乃至十
<lb ed="X" n="0376c24"/><lb ed="R033" n="0016a09"/>念念無量壽佛願生其國此人臨終夢見彼佛亦得
<pb ed="X" xml:id="X22.0410.0377a" n="0377a"/>
<lb ed="X" n="0377a01"/><lb ed="R033" n="0016a10"/>往生此是大本三輩發心行因之相雖則所修行相
<lb ed="X" n="0377a02"/><lb ed="R033" n="0016a11"/>不同莫不皆發菩提之心則與今經上品三輩發心
<lb ed="X" n="0377a03"/><lb ed="R033" n="0016a12"/>是同故得新疏只對上品其如中下二品乃是彼土
<lb ed="X" n="0377a04"/><lb ed="R033" n="0016a13"/>二乘人天之衆雖不執眞住小奈何宿習未忘猶假
<lb ed="X" n="0377a05"/><lb ed="R033" n="0016a14"/>小法而爲開道並無因中發大道心之語比類大本
<lb ed="X" n="0377a06"/><lb ed="R033" n="0016a15"/>三輩霄壤相隔所以新疏不許對之若如輔正之說
<lb ed="X" n="0377a07"/><lb ed="R033" n="0016a16"/>猶恐未盡天台之意也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0377a08"/><lb ed="R033" n="0016a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0377a0801">新疏云問彼土純一大乘何有小乘聲聞答此土
<lb ed="X" n="0377a09"/><lb ed="R033" n="0016a18"/>聲聞則有二種一者定性謂沈空滯寂取滅度者
<lb ed="X" n="0377a10"/><lb ed="R033" n="0016b01"/>往生論云二乘種不生卽此類也二者不定性謂
<lb ed="X" n="0377a11"/><lb ed="R033" n="0016b02"/>中間回心以至開顯知常獲記雖是聲聞不住小
<lb ed="X" n="0377a12"/><lb ed="R033" n="0016b03"/>果淨土聲聞卽同此類。</p>
<lb ed="X" n="0377a13"/><lb ed="R033" n="0016b04"/><p xml:id="pX22p0377a1301">輔正曰中間之言爲在何處開顯之說爲屬何經
<lb ed="X" n="0377a14"/><lb ed="R033" n="0016b05"/>若指法華者法華授聲聞記<anchor xml:id="nkr_note_add_0377a1401" n="0377a1401"/><anchor xml:id="beg0377a1401" n="0377a1401"/>已<anchor xml:id="end0377a1401"/>則法身體顯分身
<lb ed="X" n="0377a15"/><lb ed="R033" n="0016b06"/>刹土與物結緣未嘗有言生極樂土縱藥王品有
<lb ed="X" n="0377a16"/><lb ed="R033" n="0016b07"/>此之言自屬滅後聞法之人卽非開顯當機之衆。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0377a17"/><lb ed="R033" n="0016b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0377a1701">論曰新疏立義坦然明白何事猶迷當知中間之言
<lb ed="X" n="0377a18"/><lb ed="R033" n="0016b09"/>且就今日施化言之始自鹿苑之後直至法華之前
<lb ed="X" n="0377a19"/><lb ed="R033" n="0016b10"/>並屬中間安可的指一處開顯屬何經者雖三尺童
<lb ed="X" n="0377a20"/><lb ed="R033" n="0016b11"/>子知是法華法師何故反不知之耶所言法華聲聞
<lb ed="X" n="0377a21"/><lb ed="R033" n="0016b12"/>得記未嘗有生極樂土者未審此語從何而得新疏
<lb ed="X" n="0377a22"/><lb ed="R033" n="0016b13"/>自將此土二種聲聞格量淨土聲聞有如回心向大
<lb ed="X" n="0377a23"/><lb ed="R033" n="0016b14"/>開顯得記之類爾並無一言直指法華當機三人生
<lb ed="X" n="0377a24"/><lb ed="R033" n="0016b15"/><name role="" type="person">極樂國</name>雖欲屈抑新疏爭奈衆眼難瞞。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X22.0410.0377b" n="0377b"/>
<lb ed="X" n="0377b01"/><lb ed="R033" n="0016b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0377b0101">新疏云大本唯除五逆誹謗正法今經逆罪得生
<lb ed="X" n="0377b02"/><lb ed="R033" n="0016b17"/>者今解若據彌陀願力豈遮造惡之徒方便赴機
<lb ed="X" n="0377b03"/><lb ed="R033" n="0016b18"/>言乖趣合彼則顯樂<g ref="#CB15131">邦</g>殊玅欲進善人此明淨業
<lb ed="X" n="0377b04"/><lb ed="R033" n="0017a01"/>功深不遺極惡。</p>
<lb ed="X" n="0377b05"/><lb ed="R033" n="0017a02"/><p xml:id="pX22p0377b0501">輔正曰天台所立根有上下逆罪多寡悔不輕重
<lb ed="X" n="0377b06"/><lb ed="R033" n="0017a03"/>行有定散以判二經取舍新疏則非此也直以各
<lb ed="X" n="0377b07"/><lb ed="R033" n="0017a04"/>赴機緣進善收惡適有不同耳今謂新疏云大本
<lb ed="X" n="0377b08"/><lb ed="R033" n="0017a05"/>但進善人者且西竺梵本未至此土者不可得知
<lb ed="X" n="0377b09"/><lb ed="R033" n="0017a06"/>若此觀經及餘諸部未至此土但見大本揀惡之
<lb ed="X" n="0377b10"/><lb ed="R033" n="0017a07"/>文者則令惡人省<anchor xml:id="nkr_note_add_0377b1001" n="0377b1001"/><anchor xml:id="beg0377b1001" n="0377b1001"/>已<anchor xml:id="end0377b1001"/>絕分以此照之新疏麤淺吾
<lb ed="X" n="0377b11"/><lb ed="R033" n="0017a08"/>祖判釋假如觀經及餘諸部未來此土獨見大本
<lb ed="X" n="0377b12"/><lb ed="R033" n="0017a09"/>揀惡之文亦必作上諸義解釋況新疏下文自引
<lb ed="X" n="0377b13"/><lb ed="R033" n="0017a10"/>觀佛三昧爲證逆罪之人一日一夜繫念觀佛罪
<lb ed="X" n="0377b14"/><lb ed="R033" n="0017a11"/>障消滅此與天台所立此經明觀逆罪得生有何
<lb ed="X" n="0377b15"/><lb ed="R033" n="0017a12"/>差別返顯若不觀佛則不得生此與天台散善不
<lb ed="X" n="0377b16"/><lb ed="R033" n="0017a13"/>生有何差別乃至云掩耳偷鈴傍觀絕倒。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0377b17"/><lb ed="R033" n="0017a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0377b1701">論曰新疏特以方便赴機言乖趣合以收二經玅窮
<lb ed="X" n="0377b18"/><lb ed="R033" n="0017a15"/>佛意深經宗此乃新疏格外之見則與天台初無干
<lb ed="X" n="0377b19"/><lb ed="R033" n="0017a16"/>涉而輔正苦破新疏良難杜口試爲言之所言觀經
<lb ed="X" n="0377b20"/><lb ed="R033" n="0017a17"/>諸部未來但見大本則令惡人絕分者是何言歟只
<lb ed="X" n="0377b21"/><lb ed="R033" n="0017a18"/>緣二經並列收揀不同故此和會兩不相違安以觀
<lb ed="X" n="0377b22"/><lb ed="R033" n="0017b01"/>經未來爲難借使觀經未來獨見大本新疏亦作此
<lb ed="X" n="0377b23"/><lb ed="R033" n="0017b02"/>釋當知大本進善意在收惡觀經<anchor xml:id="nkr_note_orig_0377001" n="0377001"/>惡意必進善二經
<lb ed="X" n="0377b24"/><lb ed="R033" n="0017b03"/>一致所謂言乖趣合也輔正謂假如觀經未來智者
<pb ed="X" xml:id="X22.0410.0377c" n="0377c"/>
<lb ed="X" n="0377c01"/><lb ed="R033" n="0017b04"/>亦必作上諸義釋者今謂此說却有相妨何者若謂
<lb ed="X" n="0377c02"/><lb ed="R033" n="0017b05"/>天台所立大本揀惡乃是下根逆多悔輕行散故爲
<lb ed="X" n="0377c03"/><lb ed="R033" n="0017b06"/>所揀今經收惡乃是上根逆寡悔重行定故爲所收
<lb ed="X" n="0377c04"/><lb ed="R033" n="0017b07"/>若其然者果使觀經未來此土但見大本揀惡之文
<lb ed="X" n="0377c05"/><lb ed="R033" n="0017b08"/>則應下根逆多悔輕行散之人省<anchor xml:id="nkr_note_add_0377c0501" n="0377c0501"/><anchor xml:id="beg0377c0501" n="0377c0501"/>己<anchor xml:id="end0377c0501"/>絕分淨土之道
<lb ed="X" n="0377c06"/><lb ed="R033" n="0017b09"/>何由可階以此照之輔正麤淺返累天台復見新疏
<lb ed="X" n="0377c07"/><lb ed="R033" n="0017b10"/>所引觀佛三昧等經證成逆罪消滅恐墮負處却乃
<lb ed="X" n="0377c08"/><lb ed="R033" n="0017b11"/>攀齊而又反責嗚呼掩耳偷鈴傍觀絕倒推與誰耶
<lb ed="X" n="0377c09"/><lb ed="R033" n="0017b12"/>余雖不敏昔<anchor xml:id="nkr_note_add_0377c0901" n="0377c0901"/><anchor xml:id="beg0377c0901" n="0377c0901"/>忝<anchor xml:id="end0377c0901"/>游學敎律親承草菴法師提訓多矣
<lb ed="X" n="0377c10"/><lb ed="R033" n="0017b13"/>紹興中法師甞赴西湖秀公之請主念佛三昧余獲
<lb ed="X" n="0377c11"/><lb ed="R033" n="0017b14"/>侍焉法師以余爲吾家人初無疑忌因乘閒請益日
<lb ed="X" n="0377c12"/><lb ed="R033" n="0017b15"/>法師輔正解對破靈芝新疏其間似有不當如是難
<lb ed="X" n="0377c13"/><lb ed="R033" n="0017b16"/>者尊意如何法師頷之良久笑謂余曰公豈不聞俗
<lb ed="X" n="0377c14"/><lb ed="R033" n="0017b17"/>諺所謂相罵無好言相打無好拳建立門庭不得不
<lb ed="X" n="0377c15"/><lb ed="R033" n="0017b18"/>爾余遂於言下深領法師之意及余復宗律部再以
<lb ed="X" n="0377c16"/><lb ed="R033" n="0018a01"/>新疏輔正參較益信法師之說不我欺也比因華嚴
<lb ed="X" n="0377c17"/><lb ed="R033" n="0018a02"/>高座政公啓講新疏首訪余曰輔正吾固不惑但患
<lb ed="X" n="0377c18"/><lb ed="R033" n="0018a03"/>後進遲疑累欲執筆評之誠所未暇子幸閑居無事
<lb ed="X" n="0377c19"/><lb ed="R033" n="0018a04"/>能成我之志乎余念新疏屈而不申晦而不明惻隱
<lb ed="X" n="0377c20"/><lb ed="R033" n="0018a05"/>于心故非一日旣承其命欣然是從卽以法師向來
<lb ed="X" n="0377c21"/><lb ed="R033" n="0018a06"/>吿余之意而往求之無不可者言詞朴陋義理麤淺
<lb ed="X" n="0377c22"/><lb ed="R033" n="0018a07"/>若與輔正爭驅並駕則余豈敢庶幾來學得牕按閒
<lb ed="X" n="0377c23"/><lb ed="R033" n="0018a08"/>討論之張本爾知我罪我莫非贊述淨土共期西邁
<lb ed="X" n="0377c24"/><lb ed="R033" n="0018a09"/>焉。</p></cb:div></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X22.0410.0378a" n="0378a"/>
<lb ed="X" n="0378a01"/><lb ed="R033" n="0018a11"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>觀經扶新論卷終</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0378a02"/>
<lb ed="X" n="0378a03"/>
<lb ed="X" n="0378a04"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 410-A</cb:mulu><head>No. 410-A</head>
<lb ed="X" n="0378a05"/><lb ed="R033" n="0018a13"/><p xml:id="pX22p0378a0501">余頃年游學四明聞有輔正解者爲破新疏而作
<lb ed="X" n="0378a06"/><lb ed="R033" n="0018a14"/>也宗中諸老嘗謂古人有言何以息諍無辯姑置
<lb ed="X" n="0378a07"/><lb ed="R033" n="0018a15"/>之而不理也雖然後學之曹不能無疑今幸足菴
<lb ed="X" n="0378a08"/><lb ed="R033" n="0018a16"/>度公評而論之其理甚明使新疏重光後昆有託
<lb ed="X" n="0378a09"/><lb ed="R033" n="0018a17"/>豈曰小補遂輟<anchor xml:id="nkr_note_add_0378a0901" n="0378a0901"/><anchor xml:id="beg0378a0901" n="0378a0901"/>己<anchor xml:id="end0378a0901"/>長仍率同志命工鏤板以廣其
<lb ed="X" n="0378a10"/><lb ed="R033" n="0018a18"/>傳。</p><p xml:id="pX22p0378a1002" cb:place="inline">淳熈<anchor xml:id="nkr_note_add_0378a1001" n="0378a1001"/><anchor xml:id="beg0378a1001" n="0378a1001"/>己<anchor xml:id="end0378a1001"/>亥仲冬姚江歸　雲菴<note place="inline">法義</note>題</p></cb:div>
</body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0369c1801" to="#end0369c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0369c2301" to="#end0369c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0370b0401" to="#end0370b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0370b0501" to="#end0370b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0370b1201" to="#end0370b1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0370b1401" to="#end0370b1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0370b1701" to="#end0370b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0370c0501" to="#end0370c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0370c2001" to="#end0370c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0370c2002" to="#end0370c2002"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0370c2101" to="#end0370c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0371b2401" to="#end0371b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0371c0901" to="#end0371c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0372a2101" to="#end0372a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0372c2201" to="#end0372c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0373a1301" to="#end0373a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0375b1101" to="#end0375b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0375c0901" to="#end0375c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0375c1501" to="#end0375c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0375c1901" to="#end0375c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0375c2301" to="#end0375c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0376a0101" to="#end0376a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0376b1501" to="#end0376b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0377a1401" to="#end0377a1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0377b1001" to="#end0377b1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0377c0501" to="#end0377c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0377c0901" to="#end0377c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">忝</lem><rdg wit="#wit.orig">沗</rdg></app>
<app from="#beg0378a0901" to="#end0378a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0378a1001" to="#end0378a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="xuzang-notes">
<head>卍續藏 校注</head>
<p>
<note n="0373001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0373001">心下疑脫是字</note>
<note n="0375001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0375001">光上疑脫放字</note>
<note n="0377001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0377001">惡下疑脫心字</note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
<note n="0369c1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0369c1801">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0369c2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0369c2301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0370b0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0370b0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0370b0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0370b0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0370b1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0370b1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0370b1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0370b1401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0370b1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0370b1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0370c0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0370c0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0370c2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0370c2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0370c2002" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0370c2002">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0370c2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0370c2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0371b2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0371b2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0371c0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0371c0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0372a2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0372a2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0372c2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0372c2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0373a1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0373a1301">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0375b1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0375b1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0375c0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0375c0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0375c1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0375c1501">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0375c1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0375c1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0375c2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0375c2301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0376a0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0376a0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0376b1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0376b1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0377a1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0377a1401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0377b1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0377b1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0377c0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0377c0501">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0377c0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0377c0901">忝【CB】，沗【卍續】</note>
<note n="0378a0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0378a0901">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0378a1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0378a1001">己【CB】，巳【卍續】</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>