<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="X22n0413">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 413 觀無量壽經直指疏</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經數位版, No. 413 觀無量壽經直指疏</title>
			<author>淸 續法集</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>2卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">22</idno>.<idno type="no">413</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2022-10-12 23:43:51 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">觀無量壽經直指疏</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">CBETA 人工輸入，CBETA 掃瞄辨識</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>原書標點</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【卍續】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		<charDecl>
<char xml:id="CB00595">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00595</charName>
				<mapping cb:dec="983635" type="PUA">U+F0253</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+9EA8</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[麩-夫+少]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB02494">
				<charName>CBETA CHARACTER CB02494</charName>
				<mapping cb:dec="985534" type="PUA">U+F09BE</mapping>
			<mapping type="unicode">U+47E6</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>跋</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[跳-兆+(乏-之+友)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB05903">
				<charName>CBETA CHARACTER CB05903</charName>
				<mapping cb:dec="988943" type="PUA">U+F170F</mapping>
			<mapping type="unicode">U+25A0A</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>寢</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[寢-(宋-木)+穴]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB08504">
				<charName>CBETA CHARACTER CB08504</charName>
				<mapping cb:dec="991544" type="PUA">U+F2138</mapping>
			<mapping type="unicode">U+269A8</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>燄</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[舀*炎]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15072">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15072</charName>
				<mapping cb:dec="998112" type="PUA">U+F3AE0</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+39DE</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>拔</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[托-七+友]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15131">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15131</charName>
				<mapping cb:dec="998171" type="PUA">U+F3B1B</mapping>
			<charProp><localName>normalized form</localName><value>邦</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[邱-丘+(看-目)]</value></charProp></char>
</charDecl>
	</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-05-20">
			<name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication
		</change>
		<change when="2006-06-28T14:44:52">
			Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<milestone unit="juan" n="1"/>
<pb ed="X" xml:id="X22.0413.0425b" n="0425b"/>
<lb ed="X" n="0425b01"/>
<lb ed="X" n="0425b02"/>
<lb ed="X" n="0425b03"/>
<lb ed="X" n="0425b04"/>
<lb ed="X" n="0425b05"/>
<lb ed="X" n="0425b06"/>
<lb ed="X" n="0425b07"/>
<lb ed="X" n="0425b08"/>
<lb ed="X" n="0425b09"/>
<lb ed="X" n="0425b10"/>
<lb ed="X" n="0425b11"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 413-A 觀經直指疏序</cb:mulu><head>No. 413-A
<lb ed="X" n="0425b12"/><lb ed="R091" n="0667a01"/> 觀經直指疏序</head>
<lb ed="X" n="0425b13"/>
<lb ed="X" n="0425b14"/><lb ed="R091" n="0667a02"/><p xml:id="pX22p0425b1401">非佛作心。不厭娑婆而造十惡。非心作佛。不欣極樂
<lb ed="X" n="0425b15"/><lb ed="R091" n="0667a03"/>而行十善者。凡夫也。佛外有心。知苦集而觀察三界
<lb ed="X" n="0425b16"/><lb ed="R091" n="0667a04"/>如牢。心外有佛。慕滅道而不信他方刹土者。二乘也。
<lb ed="X" n="0425b17"/><lb ed="R091" n="0667a05"/>是佛作心。度衆生而不住涅槃。是心作佛。修萬行而
<lb ed="X" n="0425b18"/><lb ed="R091" n="0667a06"/>不住生死者。菩薩也。卽佛卽心導三乘而入一乘。卽
<lb ed="X" n="0425b19"/><lb ed="R091" n="0667a07"/>心卽佛。攝九界而歸佛界者。如來也。所以無量佛出
<lb ed="X" n="0425b20"/><lb ed="R091" n="0667a08"/>淨土而來穢土。改濁還淸。二大士引惡人而到善人。
<lb ed="X" n="0425b21"/><lb ed="R091" n="0667a09"/>革凡成聖。國王現逆順之境有感有應。世尊示折攝
<lb ed="X" n="0425b22"/><lb ed="R091" n="0667a10"/>之門。爲避爲趨。是心作佛之敎。於是乎興。是心是佛
<lb ed="X" n="0425b23"/><lb ed="R091" n="0667a11"/>之理。於是乎顯矣。葢敎能詮行。理由觀彰。行開三種。
<lb ed="X" n="0425b24"/><lb ed="R091" n="0667a12"/>觀分十六。行行稱眞如之性。觀觀宗法界之心。日落
<pb ed="X" xml:id="X22.0413.0425c" n="0425c"/>
<lb ed="X" n="0425c01"/><lb ed="R091" n="0667a13"/>懸皷於西方。水起瑠璃於樂土。樹葢現十方之塵刹。
<lb ed="X" n="0425c02"/><lb ed="R091" n="0667a14"/>池水演三寶之玄音。地內暎寶珠之色。界上總樓閣
<lb ed="X" n="0425c03"/><lb ed="R091" n="0667a15"/>之觀。華座本是願力所成。聖像不離心想而變。欲覩
<lb ed="X" n="0425c04"/><lb ed="R091" n="0667a16"/>全體之金容。先瞻眉毫之玉相。觀音上頂於佛果。勢
<lb ed="X" n="0425c05"/><lb ed="R091" n="0667a17"/>至下動於含靈。然後普觀自身之能生。雜想三聖之
<lb ed="X" n="0425c06"/><lb ed="R091" n="0667a18"/>所現。金剛臺上之以上。寶蓮花中而又中。化佛流光。
<lb ed="X" n="0425c07"/><lb ed="R091" n="0667b01"/>下品得往。總之境不離心。事依理顯。觀心妙也。時時
<lb ed="X" n="0425c08"/><lb ed="R091" n="0667b02"/>住唯心之安養。究理盡也。念念見理具之阿彌。由此
<lb ed="X" n="0425c09"/><lb ed="R091" n="0667b03"/>國太夫人。悟卽心是佛。忍證無生。諸天侍女。了作佛
<lb ed="X" n="0425c10"/><lb ed="R091" n="0667b04"/>是心。記發無上。眞所謂火內之蓮花。海中之舟楫。病
<lb ed="X" n="0425c11"/><lb ed="R091" n="0667b05"/>客之良醫饑民之美饍。未有甚於此經者也。故得阿
<lb ed="X" n="0425c12"/><lb ed="R091" n="0667b06"/>難受持於王宮。耶舍傳譯於宋世。天台智者。解說於
<lb ed="X" n="0425c13"/><lb ed="R091" n="0667b07"/>隋朝。淸凉國師。備釋於唐代。詎知言近而旨遠者。宜
<lb ed="X" n="0425c14"/><lb ed="R091" n="0667b08"/>若登天之不及。文簡而義周者。奈何墜地以無聞。因
<lb ed="X" n="0425c15"/><lb ed="R091" n="0667b09"/>之一心投佛。三復斯文。遵賢首之宗承。秉帝心之觀
<lb ed="X" n="0425c16"/><lb ed="R091" n="0667b10"/>道。集成略疏。名爲直指。若曰智辨無礙。有慚往哲。法
<lb ed="X" n="0425c17"/><lb ed="R091" n="0667b11"/>門增廣。無愧今心。將使諸佛心內之衆生。在在觀卽
<lb ed="X" n="0425c18"/><lb ed="R091" n="0667b12"/>心之諸佛。衆生心內之諸佛。常常迎作佛之衆生。生
<lb ed="X" n="0425c19"/><lb ed="R091" n="0667b13"/>佛與心。同歸法界。是則此疏之作。寧不爲西方之直
<lb ed="X" n="0425c20"/><lb ed="R091" n="0667b14"/>指也歟。欲往彼國而慮乎蹊徑者。請沉玩於斯焉。</p>
<lb ed="X" n="0425c21"/><lb ed="R091" n="0667b15"/><p xml:id="pX22p0425c2101">時
<lb ed="X" n="0425c22" type="honorific"/><lb ed="R091" n="0667b16"/>康熈癸亥年閏六月初八上弦日灌頂行者續法題
<lb ed="X" n="0425c23"/><lb ed="R091" n="0667b17"/>於慈雲觀堂</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0425c24"/>
<pb ed="X" xml:id="X22.0413.0426a" n="0426a"/>
<lb ed="X" n="0426a01"/>
<lb ed="X" n="0426a02"/>
<lb ed="X" n="0426a03"/>
<lb ed="X" n="0426a04"/>
<lb ed="X" n="0426a05"/><cb:docNumber>No. 413</cb:docNumber>
<lb ed="X" n="0426a06"/><lb ed="R091" n="0668a01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>佛說觀無量壽佛經直指疏卷上</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0426a07"/>
<lb ed="X" n="0426a08"/><lb ed="R091" n="0668a02"/><byline cb:type="collector">淸　浙水慈雲沙門　灌頂續法　集</byline>
<lb ed="X" n="0426a09"/><lb ed="R091" n="0668a03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">前文</cb:mulu><lg type="regular" xml:id="lgX22p0426a0901"><l>歸命釋尊諸聖賢</l><l>西方無量佛菩薩</l>
<lb ed="X" n="0426a10"/><lb ed="R091" n="0668a04"/><l>願承三寶大慈悲</l><l>冥被疏之與經合</l>
<lb ed="X" n="0426a11"/><lb ed="R091" n="0668a05"/><l>傳流無盡法界中</l><l>見聞說者皆開豁</l>
<lb ed="X" n="0426a12"/><lb ed="R091" n="0668a06"/><l>回茲勝德利羣生</l><l>同證菩提安養樂</l></lg>
<lb ed="X" n="0426a13"/><lb ed="R091" n="0668a07"/><p xml:id="pX22p0426a1301">△疏此經義。文分爲二。先略標章門。</p>
<lb ed="X" n="0426a14"/><lb ed="R091" n="0668a08"/><p xml:id="pX22p0426a1401">將釋此經。十門分別。</p><p xml:id="pX22p0426a1409" cb:place="inline">一敎起因緣。二藏乘分攝。三辨
<lb ed="X" n="0426a15"/><lb ed="R091" n="0668a09"/>定時會。四敎義分齊。五所被機宜。六能詮體性。七宗
<lb ed="X" n="0426a16"/><lb ed="R091" n="0668a10"/>趣通局。八翻譯傳授。九總釋經題。十別解文義。</p>
<lb ed="X" n="0426a17"/><lb ed="R091" n="0668a11"/><p xml:id="pX22p0426a1701">△後詳釋義相<note place="inline">十</note>。</p></cb:div><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">初敎起因緣</cb:mulu><head>初敎起因緣</head>
<lb ed="X" n="0426a18"/><lb ed="R091" n="0668a12"/><p xml:id="pX22p0426a1801">初敎起因緣者。</p><p xml:id="pX22p0426a1807" cb:place="inline">華嚴云。非以一緣一事。而得成就如
<lb ed="X" n="0426a19"/><lb ed="R091" n="0668a13"/>來出現。今說觀經。亦多因緣。</p><p xml:id="pX22p0426a1912" cb:place="inline">一爲揀娑婆苦。多惡逆
<lb ed="X" n="0426a20"/><lb ed="R091" n="0668a14"/>人。當厭捨故。二爲顯安養樂。聚佛菩薩。應欣取故。三
<lb ed="X" n="0426a21"/><lb ed="R091" n="0668a15"/>爲宣揚三種淨業。前後有勝劣故。四爲開示十六觀
<lb ed="X" n="0426a22"/><lb ed="R091" n="0668a16"/>門。事理有淺深故。五爲的明是心作佛。成念佛三昧
<lb ed="X" n="0426a23"/><lb ed="R091" n="0668a17"/>故。六爲直指是心是佛。悟身中佛性故。七爲令信稱
<lb ed="X" n="0426a24"/><lb ed="R091" n="0668a18"/>佛名。但十念。頓饒益故。八爲令知帶惑業。亦往生。漸
<pb ed="X" xml:id="X22.0413.0426b" n="0426b"/>
<lb ed="X" n="0426b01"/><lb ed="R091" n="0668b01"/>斷證故。九爲度七趣男女。皆可到彼淨土故。十爲引
<lb ed="X" n="0426b02"/><lb ed="R091" n="0668b02"/>三乘權小。盡得歸於佛界故。</p><p xml:id="pX22p0426b0212" cb:place="inline">由茲十義。說此經也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0426b03"/><lb ed="R091" n="0668b03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">二藏乘分攝</cb:mulu><head>△二藏乘分攝</head>
<lb ed="X" n="0426b04"/><lb ed="R091" n="0668b04"/><p xml:id="pX22p0426b0401">二藏乘分攝者。</p><p xml:id="pX22p0426b0407" cb:place="inline">藏有二。一三藏。經律論也。此經明觀。
<lb ed="X" n="0426b05"/><lb ed="R091" n="0668b05"/>經藏所攝。二二藏。聲聞。菩薩也。此觀三聖。菩薩藏攝。</p>
<lb ed="X" n="0426b06"/><lb ed="R091" n="0668b06"/><p xml:id="pX22p0426b0601">乘有四。一小乘。聲聞四諦法也。如羊車。二中乘。辟支
<lb ed="X" n="0426b07"/><lb ed="R091" n="0668b07"/>因緣法也。如鹿車。三大乘。菩薩六度法也。如水牛車。
<lb ed="X" n="0426b08"/><lb ed="R091" n="0668b08"/>四一佛乘。諸佛菩提涅槃法也。如白牛車。今敎念佛。
<lb ed="X" n="0426b09"/><lb ed="R091" n="0668b09"/>疾成佛道。一乘所攝。</p><p xml:id="pX22p0426b0909" cb:place="inline">分謂十二分敎。一契經。二應頌。
<lb ed="X" n="0426b10"/><lb ed="R091" n="0668b10"/>三授記。四諷頌。五因緣。六自說。七本事。八本生。九方
<lb ed="X" n="0426b11"/><lb ed="R091" n="0668b11"/>廣。十未曾有。十一譬喩。十二論議。今此經者。契經。授
<lb ed="X" n="0426b12"/><lb ed="R091" n="0668b12"/>記。因緣。方廣。未有。譬喩六分所攝。何者。以是長行直
<lb ed="X" n="0426b13"/><lb ed="R091" n="0668b13"/>說。侍女悉記。因請方施。廣陳觀法。臺光現界。冰類瑠
<lb ed="X" n="0426b14"/><lb ed="R091" n="0668b14"/>璃故也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0426b15"/><lb ed="R091" n="0668b15"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">三辨定時會</cb:mulu><head>△三辨定時會</head>
<lb ed="X" n="0426b16"/><lb ed="R091" n="0668b16"/><p xml:id="pX22p0426b1601">三辨定時會者。</p><p xml:id="pX22p0426b1607" cb:place="inline">時有三。一日出先照時。爲圓頓大根
<lb ed="X" n="0426b17"/><lb ed="R091" n="0668b17"/>衆生。轉無上根本法輪。所謂初善。日初分時入也。二
<lb ed="X" n="0426b18"/><lb ed="R091" n="0668b18"/>日昇轉照時。爲下中上三類衆生。轉依本起末法輪。
<lb ed="X" n="0426b19"/><lb ed="R091" n="0669a01"/>所謂中善。日中分時入也。此一時內。轉開三照。初轉
<lb ed="X" n="0426b20"/><lb ed="R091" n="0669a02"/>照時。爲下根轉小乘法輪。中轉照時。爲中根轉大乘
<lb ed="X" n="0426b21"/><lb ed="R091" n="0669a03"/>法輪。後轉照時。爲上根轉一乘法輪。三日沒還照時。
<lb ed="X" n="0426b22"/><lb ed="R091" n="0669a04"/>爲上上根衆生。轉攝末歸本法輪。所謂後善。日後分
<lb ed="X" n="0426b23"/><lb ed="R091" n="0669a05"/>時入也。此當中轉時說。談念佛門。引攝凡小入大乘
<lb ed="X" n="0426b24"/><lb ed="R091" n="0669a06"/>故。</p><p xml:id="pX22p0426b2402" cb:place="inline">會有五。一華嚴會。直顯敎也。二阿含會。隱實敎也。
<pb ed="X" xml:id="X22.0413.0426c" n="0426c"/>
<lb ed="X" n="0426c01"/><lb ed="R091" n="0669a07"/>三深密會。引攝敎也。四妙智會。融通敎也。五法華會。
<lb ed="X" n="0426c02"/><lb ed="R091" n="0669a08"/>開會敎也。此當深密會攝。以方廣大敎刹海之談。諸
<lb ed="X" n="0426c03"/><lb ed="R091" n="0669a09"/>佛菩薩甚深行願。皆是引攝敎會諸法相故。應如法
<lb ed="X" n="0426c04"/><lb ed="R091" n="0669a10"/>思之。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0426c05"/><lb ed="R091" n="0669a11"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">四敎義分齊</cb:mulu><head>△四敎義分齊</head>
<lb ed="X" n="0426c06"/><lb ed="R091" n="0669a12"/><p xml:id="pX22p0426c0601">四敎義分齊者。開二。</p><p xml:id="pX22p0426c0609" cb:place="inline">先約敎詮法通局顯分齊。敎相
<lb ed="X" n="0426c07"/><lb ed="R091" n="0669a13"/>有五。初小乘敎。但說我空。不顯法空故。二大乘始敎。
<lb ed="X" n="0426c08"/><lb ed="R091" n="0669a14"/>但說法空。未能盡理故。亦名分敎。但說法相。有不成
<lb ed="X" n="0426c09"/><lb ed="R091" n="0669a15"/>佛故。三終敎。明如來藏。方盡極說故。亦名實敎。悉當
<lb ed="X" n="0426c10"/><lb ed="R091" n="0669a16"/>成佛。稱眞實理故。四頓敎。唯辨眞性。不談法相故。五
<lb ed="X" n="0426c11"/><lb ed="R091" n="0669a17"/>圓敎。法界性海。緣起無盡故。今此經者。屬後三敎。是
<lb ed="X" n="0426c12"/><lb ed="R091" n="0669a18"/>心作佛。終也。是心是佛。頓也。佛法界身。入一切衆生
<lb ed="X" n="0426c13"/><lb ed="R091" n="0669b01"/>心想中。圓也。</p><p xml:id="pX22p0426c1306" cb:place="inline">次約法生起本末顯分齊。法義亦五。初
<lb ed="X" n="0426c14"/><lb ed="R091" n="0669b02"/>唯一心爲本源。所言法者。謂衆生心。是心則攝一切
<lb ed="X" n="0426c15"/><lb ed="R091" n="0669b03"/>世間出世間法。卽華嚴一眞法界無障礙心。圓敎也。
<lb ed="X" n="0426c16"/><lb ed="R091" n="0669b04"/>二依一心開二門。一者。心眞如門。所謂心性不生不
<lb ed="X" n="0426c17"/><lb ed="R091" n="0669b05"/>滅。頓敎分齊也。始敎中空義。亦是密說此門。以空宗
<lb ed="X" n="0426c18"/><lb ed="R091" n="0669b06"/>人。不知如來遣相處。以爲顯眞性。故非彼分。二者。心
<lb ed="X" n="0426c19"/><lb ed="R091" n="0669b07"/>生滅門。依如來藏故。有生滅心。所謂不生不滅。與生
<lb ed="X" n="0426c20"/><lb ed="R091" n="0669b08"/>滅和合。非一非異。名爲阿梨耶識。終敎分齊也。分敎
<lb ed="X" n="0426c21"/><lb ed="R091" n="0669b09"/>中識義。亦是密說此門。以相宗人。不知佛說如來藏。
<lb ed="X" n="0426c22"/><lb ed="R091" n="0669b10"/>以爲阿賴耶。故非彼分。三依後生滅門明二義。一者。
<lb ed="X" n="0426c23"/><lb ed="R091" n="0669b11"/>覺義。謂心體離念。等虗空界。二者。不覺義。謂不如實
<lb ed="X" n="0426c24"/><lb ed="R091" n="0669b12"/>知眞如法一故。破相宗齊此覺義。以爲淸淨本然之
<pb ed="X" xml:id="X22.0413.0427a" n="0427a"/>
<lb ed="X" n="0427a01"/><lb ed="R091" n="0669b13"/>地。以彼宗未明眞空相。卽眞如心性。故說諸法無不
<lb ed="X" n="0427a02"/><lb ed="R091" n="0669b14"/>是空。縱有一法勝涅槃者。我亦說爲如幻如夢。凡所
<lb ed="X" n="0427a03"/><lb ed="R091" n="0669b15"/>有相。皆是虗妄。離念相者。卽是法身。依此法身。說名
<lb ed="X" n="0427a04"/><lb ed="R091" n="0669b16"/>爲覺。故空宗詮法。唯齊覺義。四依後不覺義生三細。
<lb ed="X" n="0427a05"/><lb ed="R091" n="0669b17"/>一者。業相。二者。轉相。三者。現相。唯識宗齊此業相。以
<lb ed="X" n="0427a06"/><lb ed="R091" n="0669b18"/>爲諸法生起之本。以彼宗未明此三細等與眞如。同
<lb ed="X" n="0427a07"/><lb ed="R091" n="0670a01"/>以一心爲源。故說眞如無知無覺。凝然不變。不許隨
<lb ed="X" n="0427a08"/><lb ed="R091" n="0670a02"/>緣。但說八識生滅。縱轉成四智亦唯是有爲。不得卽
<lb ed="X" n="0427a09"/><lb ed="R091" n="0670a03"/>理。故相宗詮法。唯齊業識。五依後現相生六麤。一者。
<lb ed="X" n="0427a10"/><lb ed="R091" n="0670a04"/>智相。法執俱生也。二者。相續相。法執分別也。三者。執
<lb ed="X" n="0427a11"/><lb ed="R091" n="0670a05"/>取相。我執俱生也。四者。計名字相。我執分別也。上四。
<lb ed="X" n="0427a12"/><lb ed="R091" n="0670a06"/>皆惑道。五者。起業相。業道也。六者。業繫苦相。苦道也。
<lb ed="X" n="0427a13"/><lb ed="R091" n="0670a07"/>小乘敎唯齊第三。但斷我執。未證法空故。人天乘唯
<lb ed="X" n="0427a14"/><lb ed="R091" n="0670a08"/>齊第五。但知善惡業相。不識二執惑故。下文明法界
<lb ed="X" n="0427a15"/><lb ed="R091" n="0670a09"/>無盡身佛。圓演三心六念百千陀羅尼法。卽一心總
<lb ed="X" n="0427a16"/><lb ed="R091" n="0670a10"/>相法也。徧滿虗空中大身佛。純說甚深第一義諦。卽
<lb ed="X" n="0427a17"/><lb ed="R091" n="0670a11"/>眞如也。無量無邊高出一切世界上身佛。具說大乘
<lb ed="X" n="0427a18"/><lb ed="R091" n="0670a12"/>實相因果。卽生滅也。高六十萬億那由他眞實身佛。
<lb ed="X" n="0427a19"/><lb ed="R091" n="0670a13"/>說大乘般若。發無上道心。卽覺不覺義也。高恒河沙
<lb ed="X" n="0427a20"/><lb ed="R091" n="0670a14"/>由旬具足身佛。說百法明門。住歡喜等十地。卽三細
<lb ed="X" n="0427a21"/><lb ed="R091" n="0670a15"/>義也。丈六身佛。說四諦門。具足戒法。卽齊執名義也。
<lb ed="X" n="0427a22"/><lb ed="R091" n="0670a16"/>八尺身佛。讚歸戒孝養仁慈善法。卽齊業苦義也。此
<lb ed="X" n="0427a23"/><lb ed="R091" n="0670a17"/>經通詮本末。義理深廣。明矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0427a24"/><lb ed="R091" n="0670a18"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">五所被機宜</cb:mulu><head>△五所被機宜</head>
<pb ed="X" xml:id="X22.0413.0427b" n="0427b"/>
<lb ed="X" n="0427b01"/><lb ed="R091" n="0670b01"/><p xml:id="pX22p0427b0101">五所被機宜者。料揀有二。一具三慧。佛地論云。菩薩
<lb ed="X" n="0427b02"/><lb ed="R091" n="0670b02"/>履三妙慧。得於淨土往還。一者聞。佛法歷於耳根識
<lb ed="X" n="0427b03"/><lb ed="R091" n="0670b03"/>也。二者思。觀道想於心意內也。三者修。淨業行於身
<lb ed="X" n="0427b04"/><lb ed="R091" n="0670b04"/>口外也。下文夫人請云。願遣爲說。令我見聞。敎我思
<lb ed="X" n="0427b05"/><lb ed="R091" n="0670b05"/>惟。敎我正受。如來誡曰。汝當諦聽。善思念之。一心受
<lb ed="X" n="0427b06"/><lb ed="R091" n="0670b06"/>持諦觀彼佛。後況顯說。但聞佛名。除無量罪。何況憶
<lb ed="X" n="0427b07"/><lb ed="R091" n="0670b07"/>念。若無三慧。卽非器矣。華嚴云。寧在諸惡趣。恒得聞
<lb ed="X" n="0427b08"/><lb ed="R091" n="0670b08"/>佛名。不欲生善道。暫時不聞佛。</p><p xml:id="pX22p0427b0813" cb:place="inline">二貲三糧。一者信。信
<lb ed="X" n="0427b09"/><lb ed="R091" n="0670b09"/>有淨土。心不疑貳也。二者願。願求往生。心常樂欲也。
<lb ed="X" n="0427b10"/><lb ed="R091" n="0670b10"/>三者行。行念佛法。心無間斷也。下云。深信因果。不謗
<lb ed="X" n="0427b11"/><lb ed="R091" n="0670b11"/>大乘。善根迴向。發願往生。修行六念。具諸戒行。是知
<lb ed="X" n="0427b12"/><lb ed="R091" n="0670b12"/>信。則地獄蒙光。脫苦往生。不信。雖二乘不生。如五百
<lb ed="X" n="0427b13"/><lb ed="R091" n="0670b13"/>聲聞。不見舍那神力。願。則餓鬼畜生等。來生我刹中。
<lb ed="X" n="0427b14"/><lb ed="R091" n="0670b14"/>不願。雖積行菩薩難往。出現品云。菩薩於無量劫行
<lb ed="X" n="0427b15"/><lb ed="R091" n="0670b15"/>六波羅蜜。若此不思議大威德法門。不順不入。不得
<lb ed="X" n="0427b16"/><lb ed="R091" n="0670b16"/>名爲眞實菩薩。以不能生如來家故。行。則五逆邪定。
<lb ed="X" n="0427b17"/><lb ed="R091" n="0670b17"/>亦能滅罪見佛。不行。雖禪戒人天亦被移他土。又有
<lb ed="X" n="0427b18"/><lb ed="R091" n="0670b18"/>願行而無信。則從胎生處於疑城。有信行而無願。如
<lb ed="X" n="0427b19"/><lb ed="R091" n="0671a01"/>悠悠念佛。臨終不得往生。有信願而無行。如衆多障
<lb ed="X" n="0427b20"/><lb ed="R091" n="0671a02"/>礙牽纏。不念佛者。故具二缺一。具一缺二。皆非機也。
<lb ed="X" n="0427b21"/><lb ed="R091" n="0671a03"/>華嚴云。雖住海水劫火中。堪受此法必得聞。其有生
<lb ed="X" n="0427b22"/><lb ed="R091" n="0671a04"/>疑不信者。永不得聞如是義。</p><p xml:id="pX22p0427b2212" cb:place="inline">若總收者。無論聞與不
<lb ed="X" n="0427b23"/><lb ed="R091" n="0671a05"/>聞。信與不信。或順或違。或讚或毀。皆爲所被。毀如罵
<lb ed="X" n="0427b24"/><lb ed="R091" n="0671a06"/>常不輕。違如十仙外道。不信者。大本云。疑城衆生。識
<pb ed="X" xml:id="X22.0413.0427c" n="0427c"/>
<lb ed="X" n="0427c01"/><lb ed="R091" n="0671a07"/>其本罪。深自悔責。得離彼處。往詣佛所。不聞者。大本
<lb ed="X" n="0427c02"/><lb ed="R091" n="0671a08"/>云。無量壽光照三途時。解脫衆苦。卽得往生。故知成
<lb ed="X" n="0427c03"/><lb ed="R091" n="0671a09"/>法破法。皆名涅槃。有性無性。齊成佛道。圓覺云。一切
<lb ed="X" n="0427c04"/><lb ed="R091" n="0671a10"/>衆生。皆證圓覺。涅槃云。有佛性者。皆得成佛。此之謂
<lb ed="X" n="0427c05"/><lb ed="R091" n="0671a11"/>也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0427c06"/><lb ed="R091" n="0671a12"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">六能詮體性</cb:mulu><head>△六能詮體性</head>
<lb ed="X" n="0427c07"/><lb ed="R091" n="0671a13"/><p xml:id="pX22p0427c0701">六能詮體性者。略開四門。</p><p xml:id="pX22p0427c0711" cb:place="inline">一隨相門。又三。初聲名句
<lb ed="X" n="0427c08"/><lb ed="R091" n="0671a14"/>文體。此之四法。皆屬能詮。體用假實。二相貲故。下云。
<lb ed="X" n="0427c09"/><lb ed="R091" n="0671a15"/>讀誦大乘方等經典。二通攝所詮體。若不詮義。文非
<lb ed="X" n="0427c10"/><lb ed="R091" n="0671a16"/>敎故。下云。善解義趣。三六塵顯法體。光臺樹網。同演
<lb ed="X" n="0427c11"/><lb ed="R091" n="0671a17"/>妙音故。下云。水流光明。寶樹鳧鴈皆說妙法。</p><p xml:id="pX22p0427c1118" cb:place="inline">二唯識
<lb ed="X" n="0427c12"/><lb ed="R091" n="0671a18"/>門。前三敎體。皆自識所變故。下云。但當憶想。令心眼
<lb ed="X" n="0427c13"/><lb ed="R091" n="0671b01"/>見。見此事者。卽見諸佛。</p><p xml:id="pX22p0427c1310" cb:place="inline">三歸性門。識性體空。唯眞如
<lb ed="X" n="0427c14"/><lb ed="R091" n="0671b02"/>故。下云。普聞衆聲。純說甚深第一義諦。</p><p xml:id="pX22p0427c1416" cb:place="inline">四無礙門。謂
<lb ed="X" n="0427c15"/><lb ed="R091" n="0671b03"/>前理事交徹。心境圓融故。下云。滿虗空中水鳥樹林
<lb ed="X" n="0427c16"/><lb ed="R091" n="0671b04"/>及與諸佛所出音聲。皆演妙法。與十二部經合。是則
<lb ed="X" n="0427c17"/><lb ed="R091" n="0671b05"/>此經。四門通取爲敎體矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0427c18"/><lb ed="R091" n="0671b06"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">七宗趣通局</cb:mulu><head>△七宗趣通局</head>
<lb ed="X" n="0427c19"/><lb ed="R091" n="0671b07"/><p xml:id="pX22p0427c1901">七宗趣通局者。</p><p xml:id="pX22p0427c1907" cb:place="inline">先通辨諸宗。有六。一隨相法執宗。阿
<lb ed="X" n="0427c20"/><lb ed="R091" n="0671b08"/>含俱舍諸經論也。二唯識法相宗。深密瑜伽諸經論
<lb ed="X" n="0427c21"/><lb ed="R091" n="0671b09"/>也。三眞空無相宗。般若中觀諸經論也。四藏心緣起
<lb ed="X" n="0427c22"/><lb ed="R091" n="0671b10"/>宗。勝鬘起信諸經論也。五眞性寂滅宗。楞伽佛性諸
<lb ed="X" n="0427c23"/><lb ed="R091" n="0671b11"/>經論也。六法界圓融宗。華嚴十地諸經論也。今此經
<lb ed="X" n="0427c24"/><lb ed="R091" n="0671b12"/>宗。當第四門。經云。是心作佛。是心是佛故。</p><p xml:id="pX22p0427c2417" cb:place="inline">後唯明此
<pb ed="X" xml:id="X22.0413.0428a" n="0428a"/>
<lb ed="X" n="0428a01"/><lb ed="R091" n="0671b13"/>經。又有總別。總以一心觀想念佛爲宗。願生西方見
<lb ed="X" n="0428a02"/><lb ed="R091" n="0671b14"/>佛安樂爲趣。別者五對。一敎義對。敎修福作觀爲宗。
<lb ed="X" n="0428a03"/><lb ed="R091" n="0671b15"/>達三種業十六門義爲趣。二事理對。擧觀行事相爲
<lb ed="X" n="0428a04"/><lb ed="R091" n="0671b16"/>宗。顯法界理性爲趣。三境智對。所緣依正佛生境爲
<lb ed="X" n="0428a05"/><lb ed="R091" n="0671b17"/>宗。能觀心眼分明智爲趣。四行位對。三心六念行爲
<lb ed="X" n="0428a06"/><lb ed="R091" n="0671b18"/>宗。四果十地位爲趣。五因果對。不退道心。直至等覺
<lb ed="X" n="0428a07"/><lb ed="R091" n="0672a01"/>因爲宗。生方見佛。圓成妙覺果爲趣。此之五對展轉
<lb ed="X" n="0428a08"/><lb ed="R091" n="0672a02"/>相由生起者也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0428a09"/><lb ed="R091" n="0672a03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">八翻譯傳授</cb:mulu><head>△八翻譯傳授<note place="inline">二</note></head><p xml:id="pX22p0428a0908" cb:place="inline">先總明部類差別。</p>
<lb ed="X" n="0428a10"/><lb ed="R091" n="0672a04"/><p xml:id="pX22p0428a1001">八翻譯傳授者有二。一部類部。謂此觀無量壽佛經
<lb ed="X" n="0428a11"/><lb ed="R091" n="0672a05"/>也。類又二。一大本。一名無量淸淨平等覺經。後漢支
<lb ed="X" n="0428a12"/><lb ed="R091" n="0672a06"/>婁迦讖譯。二名無量壽經。曹魏<name role="" type="person">康僧鎧</name>譯。三名阿彌
<lb ed="X" n="0428a13"/><lb ed="R091" n="0672a07"/>陀經。吳<name role="" type="person">支謙</name>譯。四名無量壽莊嚴經。宋法賢譯。二小
<lb ed="X" n="0428a14"/><lb ed="R091" n="0672a08"/>本。一名阿彌陀經。姚秦鳩摩羅什譯。二名稱讚淨土
<lb ed="X" n="0428a15"/><lb ed="R091" n="0672a09"/>佛攝受經。唐<name role="" type="person">玄奘</name>譯。又亦部亦類者。鼓音聲王經也。
<lb ed="X" n="0428a16"/><lb ed="R091" n="0672a10"/>非部非類者。寶積第五。無量壽如來會。楞嚴二十四。
<lb ed="X" n="0428a17"/><lb ed="R091" n="0672a11"/>勢至念佛圓通章。華嚴行願品末。以十願王。導歸樂
<lb ed="X" n="0428a18"/><lb ed="R091" n="0672a12"/>土。法華藥王品終。讀誦斯經。得見阿彌。是也。</p>
<lb ed="X" n="0428a19"/><lb ed="R091" n="0672a13"/><p xml:id="pX22p0428a1901">△次別出譯人名代。</p>
<lb ed="X" n="0428a20"/><lb ed="R091" n="0672a14"/><p xml:id="pX22p0428a2001">二譯人者。劉宋。西域三藏法師。<name role="" type="person">畺良耶舍</name>譯也。劉宋。
<lb ed="X" n="0428a21"/><lb ed="R091" n="0672a15"/>標代。姓劉。國號宋。南北朝時也。西域。約處。三藏。顯德。
<lb ed="X" n="0428a22"/><lb ed="R091" n="0672a16"/>通經律論故。佛法誨衆。名爲法師。<name role="" type="person">畺良耶舍</name>。此云時
<lb ed="X" n="0428a23"/><lb ed="R091" n="0672a17"/>稱。出名。譯者。翻梵成華也。表行。名義集云。耶舍。西域
<lb ed="X" n="0428a24"/><lb ed="R091" n="0672a18"/>人。性剛直。寡嗜欲。深善三藏。多所諳知。尤工禪思。宋
<pb ed="X" xml:id="X22.0413.0428b" n="0428b"/>
<lb ed="X" n="0428b01"/><lb ed="R091" n="0672b01"/>文帝元嘉元年。鐘山翻譯。僧含筆受。天台疏云。此本
<lb ed="X" n="0428b02"/><lb ed="R091" n="0672b02"/>是宋元嘉時畺良於楊州譯也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0428b03"/><lb ed="R091" n="0672b03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">九總釋經題</cb:mulu><head>△九總釋經題</head>
<lb ed="X" n="0428b04"/><lb ed="R091" n="0672b04"/><p xml:id="pX22p0428b0401">九總釋經題者。</p><p xml:id="pX22p0428b0407" cb:place="inline">題名佛說觀無量壽佛經。</p><p xml:id="pX22p0428b0417" cb:place="inline">佛者。覺也。
<lb ed="X" n="0428b05"/><lb ed="R091" n="0672b05"/>覺了眞妄性相故。佛地云。具二智。斷二障。覺二諦。得
<lb ed="X" n="0428b06"/><lb ed="R091" n="0672b06"/>自他二利。如夢覺花開二喩。故名爲佛。卽本師釋迦
<lb ed="X" n="0428b07"/><lb ed="R091" n="0672b07"/>牟尼佛也。說者悅也。八音遠被。暢悅佛口及機心故。
<lb ed="X" n="0428b08"/><lb ed="R091" n="0672b08"/>旣云佛說。揀非菩薩天仙化人說也。觀。能觀智也。梵
<lb ed="X" n="0428b09"/><lb ed="R091" n="0672b09"/>語阿彌陀。此云無量壽。亦云無量光。所緣境也。無量
<lb ed="X" n="0428b10"/><lb ed="R091" n="0672b10"/>者。如來功德。無盡量故。壽光。略擧恒沙性德中一。應
<lb ed="X" n="0428b11"/><lb ed="R091" n="0672b11"/>化隨緣現爲壽命。有始有終。權智事法界觀。報身以
<lb ed="X" n="0428b12"/><lb ed="R091" n="0672b12"/>智慧爲壽命。有始無終。實智理法界觀。法身眞如性
<lb ed="X" n="0428b13"/><lb ed="R091" n="0672b13"/>爲壽命。無始無終。中道智理事無礙法界觀。法界身
<lb ed="X" n="0428b14"/><lb ed="R091" n="0672b14"/>法界心爲壽命。有無俱泯。法界無盡智事事無礙法
<lb ed="X" n="0428b15"/><lb ed="R091" n="0672b15"/>界觀。若以兩佛料揀。一化身壽。有量之有量。如釋尊
<lb ed="X" n="0428b16"/><lb ed="R091" n="0672b16"/>八十唱滅。大論云。此間閻浮惡故。釋迦壽應短。阿彌
<lb ed="X" n="0428b17"/><lb ed="R091" n="0672b17"/>陀佛。亦有不嚴淨國。如釋迦佛身土。此則緣促同促
<lb ed="X" n="0428b18"/><lb ed="R091" n="0672b18"/>也。二應身壽。有量之無量。如阿彌無量無邊阿僧祇
<lb ed="X" n="0428b19"/><lb ed="R091" n="0673a01"/>劫。大本云。聲聞緣覺。智力共筭。計其壽命長遠之數。
<lb ed="X" n="0428b20"/><lb ed="R091" n="0673a02"/>不能窮盡知其限極。法藏願云。設我壽有限量。下至
<lb ed="X" n="0428b21"/><lb ed="R091" n="0673a03"/>百千億那由他劫者。不取正覺。涅槃云。西方去此三
<lb ed="X" n="0428b22"/><lb ed="R091" n="0673a04"/>十二恒河沙。有無勝國。其中莊嚴。如<name role="" type="person">安樂世界</name>。我於
<lb ed="X" n="0428b23"/><lb ed="R091" n="0673a05"/>彼土。出現於世。大論云。<name role="" type="person">釋迦文佛</name>。更有淸淨國土。如
<lb ed="X" n="0428b24"/><lb ed="R091" n="0673a06"/>阿<name role="" type="person">彌陀佛國</name>。餘處衆生好故。佛壽應長。楞嚴三昧經
<pb ed="X" xml:id="X22.0413.0428c" n="0428c"/>
<lb ed="X" n="0428c01"/><lb ed="R091" n="0673a07"/>云。堅首菩薩問。佛壽幾何。佛令往東方。過三萬二千
<lb ed="X" n="0428c02"/><lb ed="R091" n="0673a08"/>佛土。於莊嚴國。問照明莊嚴自在王佛。彼佛答云。如
<lb ed="X" n="0428c03"/><lb ed="R091" n="0673a09"/>釋迦壽。我亦如是。汝欲知者。我壽七百阿僧祇劫。堅
<lb ed="X" n="0428c04"/><lb ed="R091" n="0673a10"/>首迴此白佛。阿難云。彼佛乃是釋迦異名。雖有齊限。
<lb ed="X" n="0428c05"/><lb ed="R091" n="0673a11"/>人天莫數。此則緣長同長也。三報身壽。無量之有量。
<lb ed="X" n="0428c06"/><lb ed="R091" n="0673a12"/>金光明經。四佛爲<name role="" type="person">信相菩薩</name>說云。海滴山斤。地塵空
<lb ed="X" n="0428c07"/><lb ed="R091" n="0673a13"/>界。可知其數。無有能知如來壽者。法華云。我成佛<anchor xml:id="nkr_note_add_0428c0701" n="0428c0701"/><anchor xml:id="beg0428c0701" n="0428c0701"/>已<anchor xml:id="end0428c0701"/>
<lb ed="X" n="0428c08"/><lb ed="R091" n="0673a14"/>來。甚大久遠。無量無邊百千萬億那由他阿僧祇劫。
<lb ed="X" n="0428c09"/><lb ed="R091" n="0673a15"/>四法身壽。無量之無量。涅槃經云。唯佛與佛。其壽無
<lb ed="X" n="0428c10"/><lb ed="R091" n="0673a16"/>量。五法界身壽。有量無量。俱泯不立。華嚴云。法界非
<lb ed="X" n="0428c11"/><lb ed="R091" n="0673a17"/>有量。亦復非無量。牟尼<anchor xml:id="nkr_note_add_0428c1101" n="0428c1101"/><anchor xml:id="beg0428c1101" n="0428c1101"/>已<anchor xml:id="end0428c1101"/>超越。有量及無量。光明有
<lb ed="X" n="0428c12"/><lb ed="R091" n="0673a18"/>二。一者智光。二者身光。大本明阿彌陀。具足五智。一
<lb ed="X" n="0428c13"/><lb ed="R091" n="0673b01"/>佛菩提智。二大乘廣智。三不可稱智。四不思議智。五
<lb ed="X" n="0428c14"/><lb ed="R091" n="0673b02"/>無等無倫最上勝智。由此故有五種慧光。緣照五敎
<lb ed="X" n="0428c15"/><lb ed="R091" n="0673b03"/>衆生法界也。身光又二。一常光。無放不放。如圓光百
<lb ed="X" n="0428c16"/><lb ed="R091" n="0673b04"/>億三千界等。二放光。卽眉間頂上口齒臍足之類。行
<lb ed="X" n="0428c17"/><lb ed="R091" n="0673b05"/>者當以眞實智觀智光。方便智觀身光。佛亦三。一本
<lb ed="X" n="0428c18"/><lb ed="R091" n="0673b06"/>覺佛。涅槃云。一切衆生卽是佛。如貧女舍寶。力士額
<lb ed="X" n="0428c19"/><lb ed="R091" n="0673b07"/>珠。此則全覺全迷。起信云。依此平等法身。說名本覺。
<lb ed="X" n="0428c20"/><lb ed="R091" n="0673b08"/>下云。是心是佛。二始覺佛。依本覺內熏之力。發心觀
<lb ed="X" n="0428c21"/><lb ed="R091" n="0673b09"/>行修證。此則覺而未盡者也。故起信云。不覺心源故。
<lb ed="X" n="0428c22"/><lb ed="R091" n="0673b10"/>非究竟覺。下云。是心作佛。諸佛正徧知海。從心想生。
<lb ed="X" n="0428c23"/><lb ed="R091" n="0673b11"/>於中又三。一名字覺佛。大悲經云。一稱佛名。以是善
<lb ed="X" n="0428c24"/><lb ed="R091" n="0673b12"/>根。入涅槃界。法華云。一稱南無佛。皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0428c2401" n="0428c2401"/><anchor xml:id="beg0428c2401" n="0428c2401"/>已<anchor xml:id="end0428c2401"/>成佛道。如須
<pb ed="X" xml:id="X22.0413.0429a" n="0429a"/>
<lb ed="X" n="0429a01"/><lb ed="R091" n="0673b13"/>達聞名。身毛皆豎。下云。但聞佛名。除無量劫生死之
<lb ed="X" n="0429a02"/><lb ed="R091" n="0673b14"/>罪。稱佛名故。除八十億劫生死之罪。起信云。凡夫人
<lb ed="X" n="0429a03"/><lb ed="R091" n="0673b15"/>覺知前念起惡故。能滅後念。令其不起。稱爲名字覺
<lb ed="X" n="0429a04"/><lb ed="R091" n="0673b16"/>也。二相似覺佛。楞嚴云。若衆生心。憶佛念佛。現前當
<lb ed="X" n="0429a05"/><lb ed="R091" n="0673b17"/>來。必定見佛。去佛不遠。二憶念深。如是乃至從生至
<lb ed="X" n="0429a06"/><lb ed="R091" n="0673b18"/>生。同於形影。不相乖異。下云。汝等心想佛時。是心卽
<lb ed="X" n="0429a07"/><lb ed="R091" n="0674a01"/>是三十二相。八十隨形。起信云。二乘觀智。初發意菩
<lb ed="X" n="0429a08"/><lb ed="R091" n="0674a02"/>薩等。覺於念異。以捨麤分別。執著相故。名相似覺也。
<lb ed="X" n="0429a09"/><lb ed="R091" n="0674a03"/>三隨分覺佛。楞嚴云。心佛二同。善得中道。於大菩提。
<lb ed="X" n="0429a10"/><lb ed="R091" n="0674a04"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0429a1001" n="0429a1001"/><anchor xml:id="beg0429a1001" n="0429a1001"/>已<anchor xml:id="end0429a1001"/>得通達。覺通諸佛如來境界。如是菩薩順行而至。
<lb ed="X" n="0429a11"/><lb ed="R091" n="0674a05"/>覺際入交。下云。見無量壽佛者。卽見十方無量諸佛。
<lb ed="X" n="0429a12"/><lb ed="R091" n="0674a06"/>現前授記。起信云。法身菩薩。覺於念住。以離分別麤
<lb ed="X" n="0429a13"/><lb ed="R091" n="0674a07"/>念相故。名隨分覺也。三究竟覺佛。歷超十二位。方盡
<lb ed="X" n="0429a14"/><lb ed="R091" n="0674a08"/>妙覺道。如十五夜月。圓滿具足。此則無所不覺者也。
<lb ed="X" n="0429a15"/><lb ed="R091" n="0674a09"/>起信云。菩薩地盡。滿足方便。一念相應。覺心生起。以
<lb ed="X" n="0429a16"/><lb ed="R091" n="0674a10"/>覺心源故名究竟覺。下云。佛法界身。入一切衆生心
<lb ed="X" n="0429a17"/><lb ed="R091" n="0674a11"/>想中。今於三中。究竟佛也。經中詳十六觀。獨擧第九
<lb ed="X" n="0429a18"/><lb ed="R091" n="0674a12"/>者。擧主該伴。擧正攝依。擧果徹因故。經者。梵語修多
<lb ed="X" n="0429a19"/><lb ed="R091" n="0674a13"/>羅。此云契經。契有二義。一上契諸佛之理。二下契衆
<lb ed="X" n="0429a20"/><lb ed="R091" n="0674a14"/>生之機。經復多義。佛地開二。一貫穿。貫穿所說法也。
<lb ed="X" n="0429a21"/><lb ed="R091" n="0674a15"/>二攝持。攝持所化生也。此方四義。一常。三世不易也。
<lb ed="X" n="0429a22"/><lb ed="R091" n="0674a16"/>二法。十方同軌也。三徑。古今共由也。四典。遠近尊守
<lb ed="X" n="0429a23"/><lb ed="R091" n="0674a17"/>也。</p><p xml:id="pX22p0429a2302" cb:place="inline">若作對釋。共有六義。一能所對。經字。能詮也。佛等。
<lb ed="X" n="0429a24"/><lb ed="R091" n="0674a18"/>所詮也。亦名爲敎義對。又名通別對。經則總通諸部。
<pb ed="X" xml:id="X22.0413.0429b" n="0429b"/>
<lb ed="X" n="0429b01"/><lb ed="R091" n="0674b01"/>佛說等別局此本。二自他對。就所詮義中。佛說。自國
<lb ed="X" n="0429b02"/><lb ed="R091" n="0674b02"/>本師也。觀佛。他土敎主也。亦名彼此對。東西對。三心
<lb ed="X" n="0429b03"/><lb ed="R091" n="0674b03"/>境對。亦名因果對。就觀彼西土佛中。觀字。因也。能緣
<lb ed="X" n="0429b04"/><lb ed="R091" n="0674b04"/>心智也。壽佛。果也。所緣理境也。四名德對。亦名同異
<lb ed="X" n="0429b05"/><lb ed="R091" n="0674b05"/>對。就果境中。無量壽。果德也。獨自別有之號。異乎餘
<lb ed="X" n="0429b06"/><lb ed="R091" n="0674b06"/>佛者。佛字。果名也。十號非唯自有。同共餘佛者。五一
<lb ed="X" n="0429b07"/><lb ed="R091" n="0674b07"/>多對。亦名揀顯對。就異德中。無量。多也。顯也。顯功德
<lb ed="X" n="0429b08"/><lb ed="R091" n="0674b08"/>多無量也。壽字。一也。揀也。單明壽命無量。揀非光明。
<lb ed="X" n="0429b09"/><lb ed="R091" n="0674b09"/>音聲。身相。智慧。方便。敎門無量也。六智辨對。亦名傳
<lb ed="X" n="0429b10"/><lb ed="R091" n="0674b10"/>習對。就說此東土佛中。佛是能傳授人。二智暢本懷
<lb ed="X" n="0429b11"/><lb ed="R091" n="0674b11"/>故。說是所受習法。四辨說無礙故。</p><p xml:id="pX22p0429b1114" cb:place="inline">又以四法配之。佛
<lb ed="X" n="0429b12"/><lb ed="R091" n="0674b12"/>說。敎也。觀。行也。無量壽。理也。佛。果也。</p><p xml:id="pX22p0429b1215" cb:place="inline">則知此一題內。
<lb ed="X" n="0429b13"/><lb ed="R091" n="0674b13"/>人法雙標。因果齊列。下云。爲說經首題名。除却千劫
<lb ed="X" n="0429b14"/><lb ed="R091" n="0674b14"/>重惡。若不義盡理圓。豈得通爲一部之總稱哉。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0429b15"/><lb ed="R091" n="0674b15"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">十別解文義</cb:mulu><head>△十別解文義<note place="inline">二</note></head><p xml:id="pX22p0429b1508" cb:place="inline">先略叙大意。</p>
<lb ed="X" n="0429b16"/><lb ed="R091" n="0674b16"/><p xml:id="pX22p0429b1601">十別解文義者。先略叙大意。後詳解經文。叙意中。初
<lb ed="X" n="0429b17"/><lb ed="R091" n="0674b17"/>明科判。次釋疏式。</p><p xml:id="pX22p0429b1708" cb:place="inline">科判者。一卷三分。彌天高判。第一
<lb ed="X" n="0429b18"/><lb ed="R091" n="0674b18"/>序分。先序此經通別之由致也。第二正宗分。由致旣
<lb ed="X" n="0429b19"/><lb ed="R091" n="0675a01"/>彰。當根受法。故次演一經所宗之正義也。第三流通
<lb ed="X" n="0429b20"/><lb ed="R091" n="0675a02"/>分。正宗旣陳。務於利濟。使現在當來。弘傳不絕也。又
<lb ed="X" n="0429b21"/><lb ed="R091" n="0675a03"/>正宗中。開爲四分。遠遵淸凉。近稟雲棲。則信解行證。
<lb ed="X" n="0429b22"/><lb ed="R091" n="0675a04"/>是此經之宗歸。爲念佛三昧之終始也。</p><p xml:id="pX22p0429b2216" cb:place="inline">疏式者。準賢
<lb ed="X" n="0429b23"/><lb ed="R091" n="0675a05"/>家疏經。式有四門。初約敎。五敎也。二觀心。三觀也。三
<lb ed="X" n="0429b24"/><lb ed="R091" n="0675a06"/>出果。果證也。四稱理。諦理也。始從如是我聞。終至禮
<pb ed="X" xml:id="X22.0413.0429c" n="0429c"/>
<lb ed="X" n="0429c01"/><lb ed="R091" n="0675a07"/>佛而退。悉作四例。而今偶一及者。令人得意。不俟繁
<lb ed="X" n="0429c02"/><lb ed="R091" n="0675a08"/>文。智者自能一一比知。直指之名。爲此設耳。</p><p xml:id="pX22p0429c0218" cb:place="inline">上叙意
<lb ed="X" n="0429c03"/><lb ed="R091" n="0675a09"/>竟。次當詳解也。</p>
<lb ed="X" n="0429c04"/><lb ed="R091" n="0675a10"/><p xml:id="pX22p0429c0401">△後詳解經文<note place="inline">三</note>。初序分<note place="inline">二</note>。先證信序。</p>
<lb ed="X" n="0429c05"/><lb ed="R091" n="0675a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0429c0501">如是我聞<note place="inline">至</note><name role="" type="person">文殊師利</name>法王子而爲上首。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0429c06"/><lb ed="R091" n="0675a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0429c0601">如是。指法辭。如所說者。皆是眞實故。</p><p xml:id="pX22p0429c0615" cb:place="inline">我聞。明授本。
<lb ed="X" n="0429c07"/><lb ed="R091" n="0675a13"/>我昔阿難。親從佛聞故。</p><p xml:id="pX22p0429c0710" cb:place="inline">一時。猶言當時。說聽時多。
<lb ed="X" n="0429c08"/><lb ed="R091" n="0675a14"/>擧一該別也。</p><p xml:id="pX22p0429c0806" cb:place="inline">梵語佛陀。秦言覺知。自覺覺他。先知
<lb ed="X" n="0429c09"/><lb ed="R091" n="0675a15"/>知後義。卽本土化主釋迦佛也。</p><p xml:id="pX22p0429c0913" cb:place="inline">在。住也。</p><p xml:id="pX22p0429c0916" cb:place="inline">梵語羅閱
<lb ed="X" n="0429c10"/><lb ed="R091" n="0675a16"/>祇伽羅。此云<name role="" type="person">王舍城</name>。駁足王與千王。共立舍城。都
<lb ed="X" n="0429c11"/><lb ed="R091" n="0675a17"/>五山中。爲大國故。亦云<name role="" type="person">摩竭提</name>。此云不害。無刑殺
<lb ed="X" n="0429c12"/><lb ed="R091" n="0675a18"/>法故。</p><p xml:id="pX22p0429c1203" cb:place="inline">耆闍崛。翻名鷲頭。從形稱也。亦云靈鷲。佛昔
<lb ed="X" n="0429c13"/><lb ed="R091" n="0675b01"/>爲鷲鳥。於此山中。孝養父母故。山中者。山有五峯。
<lb ed="X" n="0429c14"/><lb ed="R091" n="0675b02"/>東名象頭。南名馬頭。西名羊頭。北名師子頭。中名
<lb ed="X" n="0429c15"/><lb ed="R091" n="0675b03"/>鷲頭。山有五精舍。一者。天主穴山精舍。二七葉穴
<lb ed="X" n="0429c16"/><lb ed="R091" n="0675b04"/>山精舍。三蛇神穴山精舍。四少獨力山精舍。五耆
<lb ed="X" n="0429c17"/><lb ed="R091" n="0675b05"/>闍崛山精舍。故云闍崛山中。</p><p xml:id="pX22p0429c1712" cb:place="inline">此擧法主時處以證
<lb ed="X" n="0429c18"/><lb ed="R091" n="0675b06"/>信也。</p><p xml:id="pX22p0429c1803" cb:place="inline">與者。共義。</p><p xml:id="pX22p0429c1807" cb:place="inline">大者。揀小。道知用三。大多勝故。比
<lb ed="X" n="0429c19"/><lb ed="R091" n="0675b07"/>丘者。論釋有三。一乞士。乞食貲身。乞法貲心也。二
<lb ed="X" n="0429c20"/><lb ed="R091" n="0675b08"/>怖魔。出家離欲。衆魔怖畏也。三破惡。見思惡業。悉
<lb ed="X" n="0429c21"/><lb ed="R091" n="0675b09"/>皆破滅也。</p><p xml:id="pX22p0429c2105" cb:place="inline">四人<anchor xml:id="nkr_note_add_0429c2101" n="0429c2101"/><anchor xml:id="beg0429c2101" n="0429c2101"/>已<anchor xml:id="end0429c2101"/>上。名和合衆。事理無違。如水乳
<lb ed="X" n="0429c22"/><lb ed="R091" n="0675b10"/>耳。</p><p xml:id="pX22p0429c2202" cb:place="inline">千二百五十人者。佛初成道。度陳如五人。次度
<lb ed="X" n="0429c23"/><lb ed="R091" n="0675b11"/>三迦葉兄弟。一優樓於火龍窟敎徒五百。二伽耶
<lb ed="X" n="0429c24"/><lb ed="R091" n="0675b12"/>於<name role="" type="person">象頭山</name>敎徒三百。三那提於希連河敎徒二百。
<pb ed="X" xml:id="X22.0413.0430a" n="0430a"/>
<lb ed="X" n="0430a01"/><lb ed="R091" n="0675b13"/>次度舍利目連。各兼徒一百。次度耶舍長者子等
<lb ed="X" n="0430a02"/><lb ed="R091" n="0675b14"/>五十人。經擧大數。故減五人。</p><p xml:id="pX22p0430a0212" cb:place="inline">同時一處曰俱。</p><p xml:id="pX22p0430a0218" cb:place="inline">菩薩。
<lb ed="X" n="0430a03"/><lb ed="R091" n="0675b15"/>具云菩提薩埵。此云覺有情。廣覺一切有情故。</p><p xml:id="pX22p0430a0319" cb:place="inline">三
<lb ed="X" n="0430a04"/><lb ed="R091" n="0675b16"/>萬二千。數也。</p><p xml:id="pX22p0430a0406" cb:place="inline"><name role="" type="person">文殊師利</name>。此云妙德。亦云妙首。又云
<lb ed="X" n="0430a05"/><lb ed="R091" n="0675b17"/><name role="" type="person">妙吉祥</name>。入法正位。名法王子。智德獨尊。故爲上首。</p>
<lb ed="X" n="0430a06"/><lb ed="R091" n="0675b18"/><p xml:id="pX22p0430a0601">此列大小聽衆以證信也。</p><p xml:id="pX22p0430a0611" cb:place="inline">此六成就。諸經通有。亦
<lb ed="X" n="0430a07"/><lb ed="R091" n="0676a01"/>名通序。</p><p xml:id="pX22p0430a0704" cb:place="inline">△次發起序<note place="inline">四</note>。初闍王幽父。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0430a08"/><lb ed="R091" n="0676a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0430a0801">爾時王舍大城有一太子<note place="inline">至</note>制諸羣臣一不得往。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0430a09"/><lb ed="R091" n="0676a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0430a0901">爾時。顯佛正在王城說法。揀非遊化諸國時也。</p><p xml:id="pX22p0430a0919" cb:place="inline">阿
<lb ed="X" n="0430a10"/><lb ed="R091" n="0676a04"/>闍世者。此云未生怨。胎時<anchor xml:id="nkr_note_add_0430a1001" n="0430a1001"/><anchor xml:id="beg0430a1001" n="0430a1001"/>已<anchor xml:id="end0430a1001"/>於父王。起怨害故。或
<lb ed="X" n="0430a11"/><lb ed="R091" n="0676a05"/>婆羅留支。此云折指。生時王令撲之不死。折一指
<lb ed="X" n="0430a12"/><lb ed="R091" n="0676a06"/>故。</p><p xml:id="pX22p0430a1202" cb:place="inline">調達。具云提婆達多。此云天熱。生時人天熱惱
<lb ed="X" n="0430a13"/><lb ed="R091" n="0676a07"/>故。亦云天授。從天乞授故。自造三逆。一推山壓佛。
<lb ed="X" n="0430a14"/><lb ed="R091" n="0676a08"/>石傷足指。二蓮華色尼呵之。拳打眼出。三別搆五
<lb ed="X" n="0430a15"/><lb ed="R091" n="0676a09"/>法。以誘五百新學。謂斷肉。斷鹽。不受五味。不受割
<lb ed="X" n="0430a16"/><lb ed="R091" n="0676a10"/>截衣。不居聚落邊寺。破和合衆。敎他二逆。一敎王
<lb ed="X" n="0430a17"/><lb ed="R091" n="0676a11"/>殺父。二敎王害母。故稱爲惡友。</p><p xml:id="pX22p0430a1713" cb:place="inline">隨順敎者。調達敎
<lb ed="X" n="0430a18"/><lb ed="R091" n="0676a12"/>言。我殺牟尼以作新佛。汝殺頻娑以作新王。闍王
<lb ed="X" n="0430a19"/><lb ed="R091" n="0676a13"/>見其五通。取天花食。遂信其說。行殺逆也。</p><p xml:id="pX22p0430a1917" cb:place="inline">頻婆娑
<lb ed="X" n="0430a20"/><lb ed="R091" n="0676a14"/>羅。此翻顏貌端正。或云色像殊妙。亦曰模實。影堅。</p>
<lb ed="X" n="0430a21"/><lb ed="R091" n="0676a15"/><p xml:id="pX22p0430a2101">阿闍未生有怨。幽因也。隨順惡敎。幽緣也。重室制
<lb ed="X" n="0430a22"/><lb ed="R091" n="0676a16"/>往。幽法也。收執閉置。幽業也。</p><p xml:id="pX22p0430a2212" cb:place="inline">經初以幽父爲發起
<lb ed="X" n="0430a23"/><lb ed="R091" n="0676a17"/>者。有二意。一者。頻婆昔於毗富羅山。遊行獵鹿。周
<lb ed="X" n="0430a24"/><lb ed="R091" n="0676a18"/>遍無得。唯見一仙。生瞋惡心。怒其逐去。勑左右殺
<pb ed="X" xml:id="X22.0413.0430b" n="0430b"/>
<lb ed="X" n="0430b01"/><lb ed="R091" n="0676b01"/>之。其仙臨終。誓言爲子。還以心口而害於汝。若不
<lb ed="X" n="0430b02"/><lb ed="R091" n="0676b02"/>報怨。不能禁人無辜加害故。楞嚴謂怨害輪迴。食
<lb ed="X" n="0430b03"/><lb ed="R091" n="0676b03"/>父母想。如土梟破獍等類。正此義也。二者。子若不
<lb ed="X" n="0430b04"/><lb ed="R091" n="0676b04"/>逆。必貪富貴。終不能令聞法得果。厭此娑婆苦故。
<lb ed="X" n="0430b05"/><lb ed="R091" n="0676b05"/>如此殺無明父。利也大矣。</p><p xml:id="pX22p0430b0511" cb:place="inline">△次夫人往濟。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0430b06"/><lb ed="R091" n="0676b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0430b0601">國太夫人名韋提希<note place="inline">至</note>得聞法故顏色和悅。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0430b07"/><lb ed="R091" n="0676b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0430b0701">先往濟飯食也。</p><p xml:id="pX22p0430b0707" cb:place="inline">頻娑稱妻曰夫人。闍王稱母曰太
<lb ed="X" n="0430b08"/><lb ed="R091" n="0676b08"/>夫人。</p><p xml:id="pX22p0430b0803" cb:place="inline">韋提希。此云思惟。聞佛正受。善思惟故。</p><p xml:id="pX22p0430b0818" cb:place="inline">敬者。
<lb ed="X" n="0430b09"/><lb ed="R091" n="0676b09"/>頻娑常於佛所。種諸善根故。</p><p xml:id="pX22p0430b0912" cb:place="inline">澡下。外以淨妙漿<g ref="#CB00595">麨</g>
<lb ed="X" n="0430b10"/><lb ed="R091" n="0676b10"/>密供。表敬意也。</p><p xml:id="pX22p0430b1007" cb:place="inline">爾下。次請求法食也。初請應。潄口。
<lb ed="X" n="0430b11"/><lb ed="R091" n="0676b11"/>求法須淨三業故。遙禮。佛有天眼通故。</p><p xml:id="pX22p0430b1116" cb:place="inline">目犍連。此
<lb ed="X" n="0430b12"/><lb ed="R091" n="0676b12"/>云<anchor xml:id="nkr_note_add_0430b1201" n="0430b1201"/><anchor xml:id="beg0430b1201" n="0430b1201"/>采<anchor xml:id="end0430b1201"/>菽氏。名拘律陀。無節樹也。禱此樹神生故。</p><p xml:id="pX22p0430b1219" cb:place="inline">以
<lb ed="X" n="0430b13"/><lb ed="R091" n="0676b13"/>友輔仁。名爲親友。揀上惡友也。</p><p xml:id="pX22p0430b1313" cb:place="inline">慈則與法樂。悲則
<lb ed="X" n="0430b14"/><lb ed="R091" n="0676b14"/><g ref="#CB15072">㧞</g>怨苦。</p><p xml:id="pX22p0430b1404" cb:place="inline">經云。受此輪迴。由隨殺盜婬故。欲得菩提。
<lb ed="X" n="0430b15"/><lb ed="R091" n="0676b15"/>要除三惑。故求授戒。</p><p xml:id="pX22p0430b1509" cb:place="inline">時下。二赴感。如鷹疾至。神足
<lb ed="X" n="0430b16"/><lb ed="R091" n="0676b16"/>通也。</p><p xml:id="pX22p0430b1603" cb:place="inline">八戒。謂不殺。不盜。不婬。不妄語。不飮酒。不著
<lb ed="X" n="0430b17"/><lb ed="R091" n="0676b17"/>華香。不觀伎樂。不坐高床。戒也。及不過中食。齋也。
<lb ed="X" n="0430b18"/><lb ed="R091" n="0676b18"/>名爲八關戒齋。</p><p xml:id="pX22p0430b1807" cb:place="inline">富樓那。翻滿慈。或滿願。</p><p xml:id="pX22p0430b1816" cb:place="inline">諸弟子中。
<lb ed="X" n="0430b19"/><lb ed="R091" n="0677a01"/>說法第一。故稱尊者。</p><p xml:id="pX22p0430b1909" cb:place="inline">知有妙辯。令人法喜。故遣爲
<lb ed="X" n="0430b20"/><lb ed="R091" n="0677a02"/>說。法者。善惡因果。眞妄斷證法也。</p><p xml:id="pX22p0430b2014" cb:place="inline">如下後。快得充
<lb ed="X" n="0430b21"/><lb ed="R091" n="0677a03"/>餐也。飯食外貲色身。法食內貲慧命。故和悅。</p><p xml:id="pX22p0430b2118" cb:place="inline">次以
<lb ed="X" n="0430b22"/><lb ed="R091" n="0677a04"/>往濟爲發起者。孝敬夫主。是淨土因。王命不濟。淨
<lb ed="X" n="0430b23"/><lb ed="R091" n="0677a05"/>業何從。如提胃獻佛<g ref="#CB00595">麨</g>蜜。佛與密成果記。又維摩
<lb ed="X" n="0430b24"/><lb ed="R091" n="0677a06"/>言。法喜爲妻者。淨心以澡浴。甘露法之食。解脫味
<pb ed="X" xml:id="X22.0413.0430c" n="0430c"/>
<lb ed="X" n="0430c01"/><lb ed="R091" n="0677a07"/>爲漿。旣悅可其意。乃發以道心。莫非韋提希乎。</p><p xml:id="pX22p0430c0119" cb:place="inline">△
<lb ed="X" n="0430c02"/><lb ed="R091" n="0677a08"/>三闍王幽母。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0430c03"/><lb ed="R091" n="0677a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0430c0301">時阿闍世問守門者<note place="inline">至</note>閉置深宮不令復出。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0430c04"/><lb ed="R091" n="0677a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0430c0401">初探父事實也。先闍王探問。</p><p xml:id="pX22p0430c0412" cb:place="inline">次門人實答。不可禁
<lb ed="X" n="0430c05"/><lb ed="R091" n="0677a11"/>者。太后位尊。非如臣可禁約。羅漢神通。非重門能
<lb ed="X" n="0430c06"/><lb ed="R091" n="0677a12"/>制止也。沙門。華言勤息。勤修衆善。息滅諸惡故。</p><p xml:id="pX22p0430c0619" cb:place="inline">時
<lb ed="X" n="0430c07"/><lb ed="R091" n="0677a13"/>阿下。二怒母欲害也。向彼異謀謂之賊。竊與飮食
<lb ed="X" n="0430c08"/><lb ed="R091" n="0677a14"/>名賊伴。違背我心稱爲惡。劍欲害母不害父者。瞋
<lb ed="X" n="0430c09"/><lb ed="R091" n="0677a15"/>其通信。母亡父不存故。不殺守門人者。先未勑禁
<lb ed="X" n="0430c10"/><lb ed="R091" n="0677a16"/>婦女沙門故。</p><p xml:id="pX22p0430c1006" cb:place="inline">時有下。三聽臣捨劍也。初諫勸。月光。
<lb ed="X" n="0430c11"/><lb ed="R091" n="0677a17"/>智謀如月故。耆婆。此云能活。昔精醫道能活他命
<lb ed="X" n="0430c12"/><lb ed="R091" n="0677a18"/>故。是闍王庶兄。奈女所生子也。初詣得叉尸羅國。
<lb ed="X" n="0430c13"/><lb ed="R091" n="0677b01"/>師於阿提梨。學醫經七年。其師與一籠。及掘草之
<lb ed="X" n="0430c14"/><lb ed="R091" n="0677b02"/>具。令遍覓藥草。後於貨柴人所。一大束中。見有一
<lb ed="X" n="0430c15"/><lb ed="R091" n="0677b03"/>木。光明徹照。名爲藥王。對諸病人。照出身心一切
<lb ed="X" n="0430c16"/><lb ed="R091" n="0677b04"/>症候。悉令除愈。毗陀論。此云智論。卽四韋陀典也。
<lb ed="X" n="0430c17"/><lb ed="R091" n="0677b05"/>殺君父名惡王。不忠孝名無道。刹利。秦言田主。王
<lb ed="X" n="0430c18"/><lb ed="R091" n="0677b06"/>種也。旃陀羅。此云屠者。或云殺者。魁膾也。不忍聞
<lb ed="X" n="0430c19"/><lb ed="R091" n="0677b07"/>者。但令臣見。莫使人聞。穢名一傳。輔相何顏。晉有
<lb ed="X" n="0430c20"/><lb ed="R091" n="0677b08"/>司言。有子殺母者。阮籍曰。嘻。殺父乃可。至殺母乎。
<lb ed="X" n="0430c21"/><lb ed="R091" n="0677b09"/>文帝曰。殺父。天下之極惡。而以爲可乎。籍曰。禽獸
<lb ed="X" n="0430c22"/><lb ed="R091" n="0677b10"/>知母而不知父。殺父。禽獸之類也。殺母。禽獸之不
<lb ed="X" n="0430c23"/><lb ed="R091" n="0677b11"/>若。故此貶曰。不忍聞世傳名是旃陀也。不住有二。
<lb ed="X" n="0430c24"/><lb ed="R091" n="0677b12"/>一罪及女人。二刑加生母。按劍却退者。國有諍臣。
<pb ed="X" xml:id="X22.0413.0431a" n="0431a"/>
<lb ed="X" n="0431a01"/><lb ed="R091" n="0677b13"/>不得不用忠言以逆耳。示威德以止怒也。</p><p xml:id="pX22p0431a0117" cb:place="inline">時下。二
<lb ed="X" n="0431a02"/><lb ed="R091" n="0677b14"/>畏從。聽其言也厲。則驚怖。觀其威也猛。則惶懼。賢
<lb ed="X" n="0431a03"/><lb ed="R091" n="0677b15"/>臣去而國亡。名不爲。</p><p xml:id="pX22p0431a0309" cb:place="inline">耆下。三重誡。愼。誡也。直諫以
<lb ed="X" n="0431a04"/><lb ed="R091" n="0677b16"/>誡警也。</p><p xml:id="pX22p0431a0404" cb:place="inline">王下。四止害。懺是梵語。具云懺摩。此翻請
<lb ed="X" n="0431a05"/><lb ed="R091" n="0677b17"/>忍。或云請恕。容恕我罪。願忍勿瞋責也。悔是華言。
<lb ed="X" n="0431a06"/><lb ed="R091" n="0677b18"/>百法中惡作也。厭先過失故。合之。身則懺謝。意則
<lb ed="X" n="0431a07"/><lb ed="R091" n="0678a01"/>悔責。向白法名懺。捨黑法名悔。懺是求來。悔是改
<lb ed="X" n="0431a08"/><lb ed="R091" n="0678a02"/>往。懺則慚天而興善。悔則愧人而罸惡。求救者。國
<lb ed="X" n="0431a09"/><lb ed="R091" n="0678a03"/>唯以善人爲寶。豈可不哀留而受怨敵害也。</p><p xml:id="pX22p0431a0918" cb:place="inline">勑下。
<lb ed="X" n="0431a10"/><lb ed="R091" n="0678a04"/>後勑官幽閉也。</p><p xml:id="pX22p0431a1007" cb:place="inline">三以此爲發起者。亦二意。一者。普
<lb ed="X" n="0431a11"/><lb ed="R091" n="0678a05"/>超經云。阿闍世從文殊懺悔。得柔順忍。命終入賓
<lb ed="X" n="0431a12"/><lb ed="R091" n="0678a06"/>吒羅地獄。卽入卽出。生上方佛土。得無生忍。彌勒
<lb ed="X" n="0431a13"/><lb ed="R091" n="0678a07"/>出時。復來此界。名不動菩薩。後當作佛。號淨界如
<lb ed="X" n="0431a14"/><lb ed="R091" n="0678a08"/>來。其迹旣爾。本豈可量。權現害生母者。如我逆罪。
<lb ed="X" n="0431a15"/><lb ed="R091" n="0678a09"/>尙通懺悔。況餘人輕重垢乎。若不容懺。佛道無從。
<lb ed="X" n="0431a16"/><lb ed="R091" n="0678a10"/>二者。若不行逆。母於子女。起諸貪愛。何能求見佛
<lb ed="X" n="0431a17"/><lb ed="R091" n="0678a11"/>僧。欣彼淨土樂乎。楞伽云。貪愛名爲母。斷卽證實
<lb ed="X" n="0431a18"/><lb ed="R091" n="0678a12"/>法。維摩言。行於非道。通達佛道。闍王之謂歟。設非
<lb ed="X" n="0431a19"/><lb ed="R091" n="0678a13"/>權現。墜墮三途永無出期。豈能得忍而成正覺哉。</p>
<lb ed="X" n="0431a20"/><lb ed="R091" n="0678a14"/><p xml:id="pX22p0431a2001">△四夫人求救。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0431a21"/><lb ed="R091" n="0678a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0431a2101">時韋提希被幽閉<anchor xml:id="nkr_note_add_0431a2101" n="0431a2101"/><anchor xml:id="beg0431a2101" n="0431a2101"/>已<anchor xml:id="end0431a2101"/><note place="inline">至</note>普雨天華持用供養。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0431a22"/><lb ed="R091" n="0678a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0431a2201">先因禁求佛也。初語誠求。心意悲苦曰愁憂。形容
<lb ed="X" n="0431a23"/><lb ed="R091" n="0678a17"/>枯槁曰憔悴。安心名慰。探身名問。應攝受者而攝
<lb ed="X" n="0431a24"/><lb ed="R091" n="0678a18"/>受之。故恒遣敎誡。阿難。此云慶喜。又云無染。佛成
<pb ed="X" xml:id="X22.0413.0431b" n="0431b"/>
<lb ed="X" n="0431b01"/><lb ed="R091" n="0678b01"/>道日生。<name role="" type="person">白飯王</name>子。如來堂弟也。多聞第一。故稱尊
<lb ed="X" n="0431b02"/><lb ed="R091" n="0678b02"/>者。佛乃人天師。不爲一人。故威重無見。內居深宮。
<lb ed="X" n="0431b03"/><lb ed="R091" n="0678b03"/>外避嫌疑。故求見二師。目連是佛上首。阿難是佛
<lb ed="X" n="0431b04"/><lb ed="R091" n="0678b04"/>侍者。請之則無患焉。佛昔偏遣阿難來見。頻娑王
<lb ed="X" n="0431b05"/><lb ed="R091" n="0678b05"/>敬信三寶。韋提夫人亦無故。而今非昔比也。</p><p xml:id="pX22p0431b0518" cb:place="inline">作下。
<lb ed="X" n="0431b06"/><lb ed="R091" n="0678b06"/>二意哀求。不能離生死怨。故悲淚。不能得佛法樂。
<lb ed="X" n="0431b07"/><lb ed="R091" n="0678b07"/>故向禮。未擧下。次隨請來赴也。初遣徒來。感應道
<lb ed="X" n="0431b08"/><lb ed="R091" n="0678b08"/>交。難思議故。云未擧頃。佛之三智。無不知故。云知
<lb ed="X" n="0431b09"/><lb ed="R091" n="0678b09"/>心念。道不虗行。遇緣應故。云勑空來。</p><p xml:id="pX22p0431b0915" cb:place="inline">佛下。二佛親
<lb ed="X" n="0431b10"/><lb ed="R091" n="0678b10"/>降。山宮出沒者。十佛中隨樂佛。十身中意生身也。
<lb ed="X" n="0431b11"/><lb ed="R091" n="0678b11"/>問。王與夫人。皆請弟子。何故王則遣徒。夫人自去
<lb ed="X" n="0431b12"/><lb ed="R091" n="0678b12"/>耶。答。有三意。一頻娑願受戒聞法。可遣人傳授。韋
<lb ed="X" n="0431b13"/><lb ed="R091" n="0678b13"/>提願求生淨土。非佛難開示。二於王若自往者。阿
<lb ed="X" n="0431b14"/><lb ed="R091" n="0678b14"/>闍謂朋父謀政。怨嫌必重。致滅法僧。罪不可解。於
<lb ed="X" n="0431b15"/><lb ed="R091" n="0678b15"/>夫人自往者。阿闍謂母無謀理。嫌恨尙輕。縱幽二
<lb ed="X" n="0431b16"/><lb ed="R091" n="0678b16"/>親。罪猶可懺。三王乃丈夫。可遣弟子敎誡。則無餘
<lb ed="X" n="0431b17"/><lb ed="R091" n="0678b17"/>嫌憎。夫人是女。必須師弟同來。自度諸疑謗。時韋
<lb ed="X" n="0431b18"/><lb ed="R091" n="0678b18"/>下。後禮見主伴也。初句能禮。擧下所見。有五。一佛
<lb ed="X" n="0431b19"/><lb ed="R091" n="0679a01"/>身。釋迦。翻能仁。姓也。從慈悲利物。故不住涅槃。牟
<lb ed="X" n="0431b20"/><lb ed="R091" n="0679a02"/>尼。翻寂默。字也。取智慧冥理。故不住生死。悲智並
<lb ed="X" n="0431b21"/><lb ed="R091" n="0679a03"/>運。立此嘉稱。紫金色者。淸淨德性熏成。非是欲愛
<lb ed="X" n="0431b22"/><lb ed="R091" n="0679a04"/>生故。二蓮座。表念佛三昧。絕百非。具百法故。三二
<lb ed="X" n="0431b23"/><lb ed="R091" n="0679a05"/>聖。先度目連。故侍左。後度阿難。故侍右。四諸天。釋。
<lb ed="X" n="0431b24"/><lb ed="R091" n="0679a06"/>具云釋提桓因。此云能天主。能作<name role="" type="person">三十三天</name>主故。
<pb ed="X" xml:id="X22.0413.0431c" n="0431c"/>
<lb ed="X" n="0431c01"/><lb ed="R091" n="0679a07"/>梵是西音。此云離欲。或云淨行。高淨。大梵天王也。
<lb ed="X" n="0431c02"/><lb ed="R091" n="0679a08"/>護世。四大天王也。護持世界故。諸天。盡於三界天
<lb ed="X" n="0431c03"/><lb ed="R091" n="0679a09"/>也。五華供。天華有二。一曼陀羅。此云適意。白花也。
<lb ed="X" n="0431c04"/><lb ed="R091" n="0679a10"/>二曼殊沙。此云柔軟。赤花也。或雨或供。皆表因趣
<lb ed="X" n="0431c05"/><lb ed="R091" n="0679a11"/>果義。</p><p xml:id="pX22p0431c0503" cb:place="inline">四以求救爲發起者。令知負債含怨。雖夫父
<lb ed="X" n="0431c06"/><lb ed="R091" n="0679a12"/>最親。縈華<anchor xml:id="nkr_note_add_0431c0601" n="0431c0601"/><anchor xml:id="beg0431c0601" n="0431c0601"/>已<anchor xml:id="end0431c0601"/>極。一旦對至。無可代受。毗奈耶偈云。
<lb ed="X" n="0431c07"/><lb ed="R091" n="0679a13"/>假使百千劫。所作業不亡。因緣會遇時。果報還自
<lb ed="X" n="0431c08"/><lb ed="R091" n="0679a14"/>受。唯除諸佛菩薩羅漢。堪令出離。楞伽云。若有實
<lb ed="X" n="0431c09"/><lb ed="R091" n="0679a15"/>造五逆罪者。唯除覺了自心。遇善知識。方證解脫。
<lb ed="X" n="0431c10"/><lb ed="R091" n="0679a16"/>楞嚴云。殺彼命者。除奢摩他。及佛出世。不可停<g ref="#CB05903">𥨊</g>。
<lb ed="X" n="0431c11"/><lb ed="R091" n="0679a17"/>是以念佛求生。爲解怨釋結之要訣。超生脫死之
<lb ed="X" n="0431c12"/><lb ed="R091" n="0679a18"/>良方也。</p><p xml:id="pX22p0431c1204" cb:place="inline">統上四種發起事緣。獨此經有。餘所無者。
<lb ed="X" n="0431c13"/><lb ed="R091" n="0679b01"/>亦名別序。</p>
<lb ed="X" n="0431c14"/><lb ed="R091" n="0679b02"/><p xml:id="pX22p0431c1401">△二正宗分<note place="inline">四</note>。初廣現十方佛土。令生信樂分。二
<lb ed="X" n="0431c15"/><lb ed="R091" n="0679b03"/>先夫人三問。詳三世事以請。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0431c16"/><lb ed="R091" n="0679b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0431c1601">時韋提希見佛世尊<note place="inline">至</note>敎我觀於淸淨業處。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0431c17"/><lb ed="R091" n="0679b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0431c1701">先追察過去業因也。初歸誠三業。自絕。去意地貪
<lb ed="X" n="0431c18"/><lb ed="R091" n="0679b06"/>欲以求佛心。擧身。捨身中婬殺以投佛身。號泣。斷
<lb ed="X" n="0431c19"/><lb ed="R091" n="0679b07"/>口內妄語以依佛口。若不盡命歸罪。苦何由脫。</p><p xml:id="pX22p0431c1919" cb:place="inline">白
<lb ed="X" n="0431c20"/><lb ed="R091" n="0679b08"/>下。二求示二因。何罪。過去因。惡子。現在果。問自身
<lb ed="X" n="0431c21"/><lb ed="R091" n="0679b09"/>眷屬因也。緣如前釋。</p><p xml:id="pX22p0431c2109" cb:place="inline">世下。問如來眷屬因。緣者。昔
<lb ed="X" n="0431c22"/><lb ed="R091" n="0679b10"/>於定光佛時。耶若達欲嫁女。有年老梵志須摩提。
<lb ed="X" n="0431c23"/><lb ed="R091" n="0679b11"/>求爲女婿。聰明而貌醜。時釋迦爲摩納童子。顏貌
<lb ed="X" n="0431c24"/><lb ed="R091" n="0679b12"/>姝好。就珍寶仙人。學習旣成。從遠方來。遇見摩提
<pb ed="X" xml:id="X22.0413.0432a" n="0432a"/>
<lb ed="X" n="0432a01"/><lb ed="R091" n="0679b13"/>論議。摩提言屈。耶若歡喜。以女妻之。摩提忿極。誓
<lb ed="X" n="0432a02"/><lb ed="R091" n="0679b14"/>願當來生生惱害。摩提。調達是。女者。瞿夷是。如出
<lb ed="X" n="0432a03"/><lb ed="R091" n="0679b15"/>生經。共爲眷屬者。調達。是佛從兄。阿難親兄也。釋
<lb ed="X" n="0432a04"/><lb ed="R091" n="0679b16"/>氏譜及經律異相云。<name role="" type="person">淨飯王</name>生二子。長名悉達。次
<lb ed="X" n="0432a05"/><lb ed="R091" n="0679b17"/>名難陀。<name role="" type="person">白飯王</name>二子。長調達。次阿難。<name role="" type="person">斛飯王</name>二子。
<lb ed="X" n="0432a06"/><lb ed="R091" n="0679b18"/>長<name role="" type="person">摩訶男</name>拘利。次阿那律。<name role="" type="person">甘露飯王</name>二子。長娑婆。
<lb ed="X" n="0432a07"/><lb ed="R091" n="0680a01"/>次<g ref="#CB02494">䟦</g>提。一女名甘露味。又涅槃報恩法句經云。調
<lb ed="X" n="0432a08"/><lb ed="R091" n="0680a02"/>達敎闍王。放五百醉象。蹋殺如來。佛入慈定。舒手
<lb ed="X" n="0432a09"/><lb ed="R091" n="0680a03"/>五指。出五師子。象見怖畏。後調達復以毒藥著指
<lb ed="X" n="0432a10"/><lb ed="R091" n="0680a04"/>爪中。意因禮拜。中傷佛足。往而未到。地自裂開。生
<lb ed="X" n="0432a11"/><lb ed="R091" n="0680a05"/>入地獄。故此問言。佛有何緣。與達多共眷屬也。應
<lb ed="X" n="0432a12"/><lb ed="R091" n="0680a06"/>知闍王達多。皆是逆行。一令惡人不起逆罪。二現
<lb ed="X" n="0432a13"/><lb ed="R091" n="0680a07"/>逆行爲攝惡類。故大雲稱不思議。法華與天王記。
<lb ed="X" n="0432a14"/><lb ed="R091" n="0680a08"/>若果實造。輪轉惡道不休。豈得世世同佛爲伴哉。</p>
<lb ed="X" n="0432a15"/><lb ed="R091" n="0680a09"/><p xml:id="pX22p0432a1501">唯願下。次逆求未來生處也。初正求請。<name role="" type="person">閻浮提</name>。此
<lb ed="X" n="0432a16"/><lb ed="R091" n="0680a10"/>云勝金。樹名。濁謂五濁。劫見煩惱衆生命也。惡謂
<lb ed="X" n="0432a17"/><lb ed="R091" n="0680a11"/>十惡。身三。殺盜婬。口四。妄言綺語兩舌惡口。意三。
<lb ed="X" n="0432a18"/><lb ed="R091" n="0680a12"/>貪瞋痴也。</p><p xml:id="pX22p0432a1805" cb:place="inline">此濁下。二出所以。有四。一地獄。梵語捺
<lb ed="X" n="0432a19"/><lb ed="R091" n="0680a13"/>洛迦。此云苦具。或翻惡處。惡者生處。徧滿苦器故。
<lb ed="X" n="0432a20"/><lb ed="R091" n="0680a14"/>二餓鬼。梵語闍黎哆。此云祖父。或翻餓鬼。長受飢
<lb ed="X" n="0432a21"/><lb ed="R091" n="0680a15"/>餓故。三畜生。梵語底栗車。此云畜生。爲人畜養故。
<lb ed="X" n="0432a22"/><lb ed="R091" n="0680a16"/>亦云旁行。身行不正故。四不善。五逆十重等。三途
<lb ed="X" n="0432a23"/><lb ed="R091" n="0680a17"/>因也。</p><p xml:id="pX22p0432a2303" cb:place="inline">願我下。三結欣厭。邪敎離。耳淸淨。惡友離。眼
<lb ed="X" n="0432a24"/><lb ed="R091" n="0680a18"/>淸淨。</p><p xml:id="pX22p0432a2403" cb:place="inline">今向下。後啓請現在敎觀也。兩肘兩膝頭頂
<pb ed="X" xml:id="X22.0413.0432b" n="0432b"/>
<lb ed="X" n="0432b01"/><lb ed="R091" n="0680b01"/>爲五體。要知過去因。今生受者是。恐償未盡。故求
<lb ed="X" n="0432b02"/><lb ed="R091" n="0680b02"/>懺。要知後世果。今生作者是。觀法不諳。故願敎。滅
<lb ed="X" n="0432b03"/><lb ed="R091" n="0680b03"/>除衆生暗。稱爲佛日也。淸業。揀惡聲。則無憂。淨處。
<lb ed="X" n="0432b04"/><lb ed="R091" n="0680b04"/>揀惡人。則無惱。</p><p xml:id="pX22p0432b0407" cb:place="inline">△次如來一光。現十方土爲答。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0432b05"/><lb ed="R091" n="0680b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0432b0501">爾時世尊放眉間光<note place="inline">至</note>嚴顯可觀令韋提希見。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0432b06"/><lb ed="R091" n="0680b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0432b0601">初總示能現也。眉。表中道。光。表智。觀佛海三昧經
<lb ed="X" n="0432b07"/><lb ed="R091" n="0680b07"/>云。眉間毫相。長一丈五尺。如瑠璃筒。從中發光。金
<lb ed="X" n="0432b08"/><lb ed="R091" n="0680b08"/>色者。表金剛觀察。徧照世界者。表智緣法界。此則
<lb ed="X" n="0432b09"/><lb ed="R091" n="0680b09"/>一入一切也。佛頂。無見頂相。表第一義諦。金臺。表
<lb ed="X" n="0432b10"/><lb ed="R091" n="0680b10"/>實相體。須彌。唐言妙高。山王也。東黃金。南瑠璃。西
<lb ed="X" n="0432b11"/><lb ed="R091" n="0680b11"/>白銀。北頗梨。隨方現色。佛土皆現者。表從體起用。
<lb ed="X" n="0432b12"/><lb ed="R091" n="0680b12"/>此則一切入一也。</p><p xml:id="pX22p0432b1208" cb:place="inline">或下。二別擧所現也。七寶合成
<lb ed="X" n="0432b13"/><lb ed="R091" n="0680b13"/>者。如南方寶生佛土等。因示七菩提行。揀不善聚
<lb ed="X" n="0432b14"/><lb ed="R091" n="0680b14"/>也。純蓮華者。如西方蓮華世界等。因開一乘佛敎。
<lb ed="X" n="0432b15"/><lb ed="R091" n="0680b15"/>揀惡業聲也。自在。<name role="" type="person">他化天</name>。如北方自在稱王世界
<lb ed="X" n="0432b16"/><lb ed="R091" n="0680b16"/>等。因入大涅槃果。揀三途也。玻瓈鏡者。如東方瑠
<lb ed="X" n="0432b17"/><lb ed="R091" n="0680b17"/>璃佛土等。因悟如來藏心大圓鏡智。揀惡人也。十
<lb ed="X" n="0432b18"/><lb ed="R091" n="0680b18"/>方者。上則別列四方。此則別盡餘方也。</p><p xml:id="pX22p0432b1816" cb:place="inline">有如下。三
<lb ed="X" n="0432b19"/><lb ed="R091" n="0681a01"/>結成敎觀也。莊飾曰嚴。煥麗曰顯。可觀。答觀。令見。
<lb ed="X" n="0432b20"/><lb ed="R091" n="0681a02"/>答敎。音聲。名有相敎。光現。名無相敎。今乃後一也。</p>
<lb ed="X" n="0432b21"/><lb ed="R091" n="0681a03"/><p xml:id="pX22p0432b2101">又問三答一者。現土自生欣樂。欣樂自信敎觀。觀
<lb ed="X" n="0432b22"/><lb ed="R091" n="0681a04"/>敎自厭宿業。故擧中以該前後耳。</p><p xml:id="pX22p0432b2214" cb:place="inline">△二略示三種
<lb ed="X" n="0432b23"/><lb ed="R091" n="0681a05"/>淨業。令發知解分。二先韋提的求往生樂土。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0432b24"/><lb ed="R091" n="0681a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0432b2401">時韋提希白佛言世尊<note place="inline">至</note>敎我思惟敎我正受。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X22.0413.0432c" n="0432c"/>
<lb ed="X" n="0432c01"/><lb ed="R091" n="0681a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0432c0101">是下。總揀去也。淸淨。斷德成就。光明。智德莊嚴。諸
<lb ed="X" n="0432c02"/><lb ed="R091" n="0681a08"/>土共有者。我下。別擇取也。極樂者。梵語須摩提。此
<lb ed="X" n="0432c03"/><lb ed="R091" n="0681a09"/>云安樂。安養。淸泰。妙意。依報土名。阿彌陀。此云無
<lb ed="X" n="0432c04"/><lb ed="R091" n="0681a10"/>量壽。亦云無量光。正報佛號。散心度量名思惟。約
<lb ed="X" n="0432c05"/><lb ed="R091" n="0681a11"/>慧言。一心繫念名正受。約定言。</p><p xml:id="pX22p0432c0513" cb:place="inline">△次如來直指西
<lb ed="X" n="0432c06"/><lb ed="R091" n="0681a12"/>方淨業<note place="inline">二</note>。先且令頻娑成果。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0432c07"/><lb ed="R091" n="0681a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0432c0701">爾時世尊卽便微笑<note place="inline">至</note>自然增進成阿那含。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0432c08"/><lb ed="R091" n="0681a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0432c0801">初微笑。意有二。一答夫人樂因。故歡笑。二成大王
<lb ed="X" n="0432c09"/><lb ed="R091" n="0681a15"/>樂果。故歡笑。初見不笑者。夫人欲自絕。佛又何笑
<lb ed="X" n="0432c10"/><lb ed="R091" n="0681a16"/>言。</p><p xml:id="pX22p0432c1002" cb:place="inline">有下。二光照。不待答而先光照王者。令相見佛
<lb ed="X" n="0432c11"/><lb ed="R091" n="0681a17"/>僧。斷疑釋結。一令相悟世法。盡如幻夢<note place="inline">二</note>。令相信
<lb ed="X" n="0432c12"/><lb ed="R091" n="0681a18"/>善惡因果不忒<note place="inline">三</note>。令相知各得修證利益<note place="inline">四</note>故也。
<lb ed="X" n="0432c13"/><lb ed="R091" n="0681b01"/>五色。表破五陰苦而成五分法身樂。超五濁而得
<lb ed="X" n="0432c14"/><lb ed="R091" n="0681b02"/>五淸。從口。表法王子。皆從佛口法化生故。光照王
<lb ed="X" n="0432c15"/><lb ed="R091" n="0681b03"/>頂。表一切智果。出人天上。最爲尊勝。</p><p xml:id="pX22p0432c1515" cb:place="inline">爾下。三成果。
<lb ed="X" n="0432c16"/><lb ed="R091" n="0681b04"/>心眼無障者。卽凡心而見佛心。依肉眼而見佛眼
<lb ed="X" n="0432c17"/><lb ed="R091" n="0681b05"/>也。阿那含。此云不還。不來欲界受生死故。三果也。
<lb ed="X" n="0432c18"/><lb ed="R091" n="0681b06"/>增進成者。佛知見光。增道損生。故令轉凡爲聖。從
<lb ed="X" n="0432c19"/><lb ed="R091" n="0681b07"/>初至三也。此猶約近成言。終歸大乘佛果。如蒙光
<lb ed="X" n="0432c20"/><lb ed="R091" n="0681b08"/>天子。高超十地。足可徵矣。</p><p xml:id="pX22p0432c2011" cb:place="inline">△次正示韋提淨業<note place="inline">二</note>。
<lb ed="X" n="0432c21"/><lb ed="R091" n="0681b09"/>先擧無量佛土果以敎正受。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0432c22"/><lb ed="R091" n="0681b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0432c2201">爾時世尊吿韋提希<note place="inline">至</note>諦觀彼國淨業成者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0432c23"/><lb ed="R091" n="0681b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0432c2301">初敎知佛果。樂國去十萬億土外而云不遠者。一
<lb ed="X" n="0432c24"/><lb ed="R091" n="0681b12"/>約機緣心行。心則迷佛在心外。則遠。悟佛土唯心。
<pb ed="X" xml:id="X22.0413.0433a" n="0433a"/>
<lb ed="X" n="0433a01"/><lb ed="R091" n="0681b13"/>則近。行則善力微無緣。則遠。善根熟有緣。則近。二
<lb ed="X" n="0433a02"/><lb ed="R091" n="0681b14"/>約佛力加被。初則佛頂臺中。現出佛土。令可觀見。
<lb ed="X" n="0433a03"/><lb ed="R091" n="0681b15"/>次則佛出聲光。徹彼佛土。欲見卽見。皆名爲近。除
<lb ed="X" n="0433a04"/><lb ed="R091" n="0681b16"/>此盡遠也。</p><p xml:id="pX22p0433a0405" cb:place="inline">憶佛念佛。現前當來。必定見佛。故敎其
<lb ed="X" n="0433a05"/><lb ed="R091" n="0681b17"/>解知。下云。是心是佛。眞諦智知法身佛也。是心作
<lb ed="X" n="0433a06"/><lb ed="R091" n="0681b18"/>佛。俗諦智知報化佛也。</p><p xml:id="pX22p0433a0610" cb:place="inline">汝當下。二敎觀國土。彼國
<lb ed="X" n="0433a07"/><lb ed="R091" n="0682a01"/>淨業成者。<name role="" type="person">極樂國</name>中。無量莊嚴。皆是無漏性德熏
<lb ed="X" n="0433a08"/><lb ed="R091" n="0682a02"/>成。淸淨福業修成者也。</p><p xml:id="pX22p0433a0810" cb:place="inline">事一心名繫念。念報化土。
<lb ed="X" n="0433a09"/><lb ed="R091" n="0682a03"/>理一心名諦觀。觀法性土。不可以少善根福德因
<lb ed="X" n="0433a10"/><lb ed="R091" n="0682a04"/>緣。得生彼國。故敎其念觀也。此二詳下前十三觀。</p>
<lb ed="X" n="0433a11"/><lb ed="R091" n="0682a05"/><p xml:id="pX22p0433a1101">△次明三種淨業因以敎思惟。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0433a12"/><lb ed="R091" n="0682a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0433a1201">我今爲汝廣說衆譬<note place="inline">至</note>三世諸佛淨業正因。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0433a13"/><lb ed="R091" n="0682a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0433a1301">先擧益也。衆譬。指下後十四五六觀。現在益。亦令
<lb ed="X" n="0433a14"/><lb ed="R091" n="0682a08"/>下。當來益。</p><p xml:id="pX22p0433a1405" cb:place="inline">欲生下。次明修中。初標列。惡業謂之禍。
<lb ed="X" n="0433a15"/><lb ed="R091" n="0682a09"/>善業謂之福。</p><p xml:id="pX22p0433a1506" cb:place="inline">一下。二釋義。一共凡夫業。孝奉。尊親
<lb ed="X" n="0433a16"/><lb ed="R091" n="0682a10"/>也。慈善。愛物也。供軄不怠名孝養。服勞無違。名奉
<lb ed="X" n="0433a17"/><lb ed="R091" n="0682a11"/>事。不殺。略擧止善。十善。詳列行善。釋之。不殺盜婬。
<lb ed="X" n="0433a18"/><lb ed="R091" n="0682a12"/>妄言綺語兩舌惡口。不貪瞋痴。十止善也。放生。布
<lb ed="X" n="0433a19"/><lb ed="R091" n="0682a13"/>施。梵行。誠實。質直。和諍。柔軟。不淨。慈悲。因緣。十行
<lb ed="X" n="0433a20"/><lb ed="R091" n="0682a14"/>善也。</p><p xml:id="pX22p0433a2003" cb:place="inline">二共小乘業。三歸。佛法僧也。衆戒。比丘等戒。
<lb ed="X" n="0433a21"/><lb ed="R091" n="0682a15"/>威儀。初中後際。行住坐臥內。各具二百五十戒律。
<lb ed="X" n="0433a22"/><lb ed="R091" n="0682a16"/>共三千焉。</p><p xml:id="pX22p0433a2205" cb:place="inline">三共大乘業。菩提心。成等正覺心也。信
<lb ed="X" n="0433a23"/><lb ed="R091" n="0682a17"/>誦。自覺心行。勸進。覺他心行也。</p><p xml:id="pX22p0433a2313" cb:place="inline">此則兼利他。名世
<lb ed="X" n="0433a24"/><lb ed="R091" n="0682a18"/>出世間上上福。爲上輩。次則唯自利。名出世福。爲
<pb ed="X" xml:id="X22.0413.0433b" n="0433b"/>
<lb ed="X" n="0433b01"/><lb ed="R091" n="0682b01"/>中輩。初則人天。名世間福。爲下輩。</p><p xml:id="pX22p0433b0114" cb:place="inline">如此下。三結成。
<lb ed="X" n="0433b02"/><lb ed="R091" n="0682b02"/>以此三福德。向彼佛土修。皆共成佛道。故同名淨
<lb ed="X" n="0433b03"/><lb ed="R091" n="0682b03"/>業。</p><p xml:id="pX22p0433b0302" cb:place="inline">佛吿下。後歎顯。諸佛從心想生。是業從性起修。
<lb ed="X" n="0433b04"/><lb ed="R091" n="0682b04"/>故是佛業正因。心佛衆生。三無差別。修不明心。便
<lb ed="X" n="0433b05"/><lb ed="R091" n="0682b05"/>同有作。故問知不。</p><p xml:id="pX22p0433b0508" cb:place="inline">△三別明十六觀法。令成因行
<lb ed="X" n="0433b06"/><lb ed="R091" n="0682b06"/>分<note place="inline">四</note>。初如來誡勸<note place="inline">三</note>。先總誡諦聽。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0433b07"/><lb ed="R091" n="0682b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0433b0701">佛吿阿難及韋提希<note place="inline">至</note>善哉韋提希快問此事。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0433b08"/><lb ed="R091" n="0682b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0433b0801">佛下。誡今聽。眞實曰諦。無邪曰善。聽。聞慧。有心耳
<lb ed="X" n="0433b09"/><lb ed="R091" n="0682b09"/>異。須重誡。思慧可知。念。修慧。</p><p xml:id="pX22p0433b0912" cb:place="inline">如來下。明當說。賊者。
<lb ed="X" n="0433b10"/><lb ed="R091" n="0682b10"/>劫法財。戕慧命故。</p><p xml:id="pX22p0433b1008" cb:place="inline">善哉下。讚前問。利益現未。宜稱
<lb ed="X" n="0433b11"/><lb ed="R091" n="0682b11"/>善快。</p><p xml:id="pX22p0433b1103" cb:place="inline">△次別勸阿難。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0433b12"/><lb ed="R091" n="0682b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0433b1201">阿難汝當受持廣爲多衆<note place="inline">至</note>應時卽得無生法忍。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0433b13"/><lb ed="R091" n="0682b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0433b1301">初勸持說。領納法義曰受。捧執文句曰持。自利也。
<lb ed="X" n="0433b14"/><lb ed="R091" n="0682b14"/>宣說。利他也。</p><p xml:id="pX22p0433b1406" cb:place="inline">如來下。二出所以中。先示觀法。觀兼
<lb ed="X" n="0433b15"/><lb ed="R091" n="0682b15"/>事理。土通性相。然上淨業。是求生樂土因。此樂土。
<lb ed="X" n="0433b16"/><lb ed="R091" n="0682b16"/>是淨業所感果。法也。執譬修持。鏡譬觀心。像譬土
<lb ed="X" n="0433b17"/><lb ed="R091" n="0682b17"/>境。喩也。</p><p xml:id="pX22p0433b1704" cb:place="inline">見彼下。後明忍益。得。證也。忍。智也。無生法。
<lb ed="X" n="0433b18"/><lb ed="R091" n="0682b18"/>理也。慧心安此無生法性理故。名得無生法忍。華
<lb ed="X" n="0433b19"/><lb ed="R091" n="0683a01"/>嚴云。無生忍者。不見有少法生。不見有少法滅。大
<lb ed="X" n="0433b20"/><lb ed="R091" n="0683a02"/>彌陀經云。有三法忍。一音響忍。二柔順忍。三無生
<lb ed="X" n="0433b21"/><lb ed="R091" n="0683a03"/>忍。鈍根者。成就二忍。利根者。得無生忍。三十四。四
<lb ed="X" n="0433b22"/><lb ed="R091" n="0683a04"/>十八願云。聞我名字。不得菩薩無生法忍。第一第
<lb ed="X" n="0433b23"/><lb ed="R091" n="0683a05"/>二至第三者。不取正覺。信力入印度經云。無生忍
<lb ed="X" n="0433b24"/><lb ed="R091" n="0683a06"/>法。則能淸淨初歡喜地。仁王云。無生忍菩薩。所謂
<pb ed="X" xml:id="X22.0413.0433c" n="0433c"/>
<lb ed="X" n="0433c01"/><lb ed="R091" n="0683a07"/>遠不動觀慧。遠卽七遠行地。不動卽第八地。觀慧
<lb ed="X" n="0433c02"/><lb ed="R091" n="0683a08"/>卽九善慧地也。應時者。圓頓入也。見土。是境妙。心
<lb ed="X" n="0433c03"/><lb ed="R091" n="0683a09"/>歡。是因純。卽得。是果熟。楞嚴云。身心快然。如來淨
<lb ed="X" n="0433c04"/><lb ed="R091" n="0683a10"/>妙。皆現其中。是人卽獲無生法忍。此之謂也。</p><p xml:id="pX22p0433c0418" cb:place="inline">△後
<lb ed="X" n="0433c05"/><lb ed="R091" n="0683a11"/>重示韋提。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0433c06"/><lb ed="R091" n="0683a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0433c0601">佛吿韋提希汝是凡夫<note place="inline">至</note>有異方便令汝得見。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0433c07"/><lb ed="R091" n="0683a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0433c0701">凡夫肉眼不見障外。想心不得正受。菩薩天眼洞
<lb ed="X" n="0433c08"/><lb ed="R091" n="0683a14"/>徹他土。觀心入正定聚。此揀凡聖心眼不同也。諸
<lb ed="X" n="0433c09"/><lb ed="R091" n="0683a15"/>佛如來。指彌陀及餘佛三身。上約依報果。此約正
<lb ed="X" n="0433c10"/><lb ed="R091" n="0683a16"/>報果也。方便有二。謂十六觀門及佛加持力。觀則
<lb ed="X" n="0433c11"/><lb ed="R091" n="0683a17"/>兼見法身。如解脫長者。隨意卽見。持則見報化身。
<lb ed="X" n="0433c12"/><lb ed="R091" n="0683a18"/>如<name role="" type="person">城東老母</name>。背手皆見。異者。勝捷奇妙也。起信云。
<lb ed="X" n="0433c13"/><lb ed="R091" n="0683b01"/>如來有勝方便。謂以念佛因緣。常見於佛。</p><p xml:id="pX22p0433c1317" cb:place="inline">△二韋
<lb ed="X" n="0433c14"/><lb ed="R091" n="0683b02"/>提啓請。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0433c15"/><lb ed="R091" n="0683b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0433c1501">時韋提希白佛言世尊<note place="inline">至</note>阿彌陀佛<name role="" type="person">極樂世界</name>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0433c16"/><lb ed="R091" n="0683b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0433c1601">先爲現在自他請。佛力。楞伽明二。一入三昧。二現
<lb ed="X" n="0433c17"/><lb ed="R091" n="0683b05"/>身手。爲二持故。卽見諸佛。般舟見佛論三力。一佛
<lb ed="X" n="0433c18"/><lb ed="R091" n="0683b06"/>威攝取力。二念佛三昧力。三本性功德力。初仗佛。
<lb ed="X" n="0433c19"/><lb ed="R091" n="0683b07"/>次二約自。今乏自力。故請方便門也。</p><p xml:id="pX22p0433c1915" cb:place="inline">若下。次爲滅
<lb ed="X" n="0433c20"/><lb ed="R091" n="0683b08"/>後衆生請。無仁義禮智信。名濁惡。殺盜婬妄飮酒。
<lb ed="X" n="0433c21"/><lb ed="R091" n="0683b09"/>破五戒善。名不善。因也。五陰熾盛。生老病死。愛別
<lb ed="X" n="0433c22"/><lb ed="R091" n="0683b10"/>離。怨憎會。求不得。名五苦。果也。衆生因果如濁水。
<lb ed="X" n="0433c23"/><lb ed="R091" n="0683b11"/>如來依正如月影。感應因緣。兩不相逗。故須請。心
<lb ed="X" n="0433c24"/><lb ed="R091" n="0683b12"/>水若淨。佛月自現矣。</p><p xml:id="pX22p0433c2409" cb:place="inline">△三如來詳示<note place="inline">二</note>。先總以標
<pb ed="X" xml:id="X22.0413.0434a" n="0434a"/>
<lb ed="X" n="0434a01"/><lb ed="R091" n="0683b13"/>徵。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0434a02"/><lb ed="R091" n="0683b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0434a0201">佛吿韋提希汝及衆生<note place="inline">至</note>想於西方云何作想。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0434a03"/><lb ed="R091" n="0683b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0434a0301">汝下。標。汝生。人也。應下。法也。觀住於理名專心。想
<lb ed="X" n="0434a04"/><lb ed="R091" n="0683b16"/>注於事名繫念。一處。文殊般若經謂一行三昧。知
<lb ed="X" n="0434a05"/><lb ed="R091" n="0683b17"/>法界一相也。約能緣言。</p><p xml:id="pX22p0434a0510" cb:place="inline">西方。境也。前六觀。依報功
<lb ed="X" n="0434a06"/><lb ed="R091" n="0683b18"/>德。中七觀。正報相好。後三觀。三輩業行。約所想言。</p>
<lb ed="X" n="0434a07"/><lb ed="R091" n="0684a01"/><p xml:id="pX22p0434a0701">云何句。徵。</p><p xml:id="pX22p0434a0705" cb:place="inline">△次別爲解釋<note place="inline">十六</note>。初目想觀。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0434a08"/><lb ed="R091" n="0684a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0434a0801">凡作想者一切衆生<note place="inline">至</note>是爲日想名曰初觀。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0434a09"/><lb ed="R091" n="0684a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0434a0901">初標境。生盲。揀非機。小本彌陀經。持名念佛一門
<lb ed="X" n="0434a10"/><lb ed="R091" n="0684a04"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0434a1001" n="0434a1001"/><anchor xml:id="beg0434a1001" n="0434a1001"/>已<anchor xml:id="end0434a1001"/>攝。有目。顯當機。昔有目而今盲者。亦爲所被。見
<lb ed="X" n="0434a11"/><lb ed="R091" n="0684a05"/>日沒者。旣見日從西沒。定知樂土。居西方矣。立日
<lb ed="X" n="0434a12"/><lb ed="R091" n="0684a06"/>爲境。成事法界。</p><p xml:id="pX22p0434a1207" cb:place="inline">當起下。次明觀。想念西向。定能緣
<lb ed="X" n="0434a13"/><lb ed="R091" n="0684a07"/>心。日欲沒相。定所緣境。未沒欲沒。似有如無。日相
<lb ed="X" n="0434a14"/><lb ed="R091" n="0684a08"/>從西沒時。日性亦從西沒。眞空絕相觀也。</p><p xml:id="pX22p0434a1417" cb:place="inline">心緣理。
<lb ed="X" n="0434a15"/><lb ed="R091" n="0684a09"/>想緣事。堅住不移。深勝初起。日欲沒。事卽理。狀如
<lb ed="X" n="0434a16"/><lb ed="R091" n="0684a10"/>皷。理卽事。理事無礙觀也。</p><p xml:id="pX22p0434a1611" cb:place="inline"><anchor xml:id="nkr_note_add_0434a1601" n="0434a1601"/><anchor xml:id="beg0434a1601" n="0434a1601"/>已<anchor xml:id="end0434a1601"/>皆明了。超前中住。開
<lb ed="X" n="0434a17"/><lb ed="R091" n="0684a11"/>目明日無心外之日。日日遍心。閉目了心無日外
<lb ed="X" n="0434a18"/><lb ed="R091" n="0684a12"/>之心。心心含日。開閉普融。日心無礙。周遍含容觀
<lb ed="X" n="0434a19"/><lb ed="R091" n="0684a13"/>也。日作法界觀旣爾。餘十五門例知之。</p><p xml:id="pX22p0434a1916" cb:place="inline">是爲下。後
<lb ed="X" n="0434a20"/><lb ed="R091" n="0684a14"/>結成。</p><p xml:id="pX22p0434a2003" cb:place="inline">△二水想觀。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0434a21"/><lb ed="R091" n="0684a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0434a2101">次作水想見水澄淸<note place="inline">至</note>是爲水想名第二觀。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0434a22"/><lb ed="R091" n="0684a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0434a2201">初句。標事境。見下。明觀門二。先正作水觀。明了無
<lb ed="X" n="0434a23"/><lb ed="R091" n="0684a17"/>分能緣也。水。所緣。澄則不渾。淸則不濁。眞空觀也。
<lb ed="X" n="0434a24"/><lb ed="R091" n="0684a18"/>旣見水性。起冰相想。前句以理奪事。次句事能隱
<pb ed="X" xml:id="X22.0413.0434b" n="0434b"/>
<lb ed="X" n="0434b01"/><lb ed="R091" n="0684b01"/>理。無礙觀也。見映。能作。瑠璃。所作。不外瑠璃之水
<lb ed="X" n="0434b02"/><lb ed="R091" n="0684b02"/>冰。全體相在乎瑠璃。不外冰水之瑠璃。全體攝入
<lb ed="X" n="0434b03"/><lb ed="R091" n="0684b03"/>乎冰水。周遍觀也。</p><p xml:id="pX22p0434b0308" cb:place="inline">此想下。後兼想地境。水因地而
<lb ed="X" n="0434b04"/><lb ed="R091" n="0684b04"/>權設。是地前方便觀道。地乃水之實法。爲水後正
<lb ed="X" n="0434b05"/><lb ed="R091" n="0684b05"/>修行處。故可合明。意顯敎觀。前後無不圓融者也。
<lb ed="X" n="0434b06"/><lb ed="R091" n="0684b06"/>於中分三。先明地內外映徹。</p><p xml:id="pX22p0434b0612" cb:place="inline">下有下。次明地上下
<lb ed="X" n="0434b07"/><lb ed="R091" n="0684b07"/>莊嚴。又二。初地下。初句。金剛爲基。</p><p xml:id="pX22p0434b0714" cb:place="inline">七寶下。七寶爲
<lb ed="X" n="0434b08"/><lb ed="R091" n="0684b08"/>幢。幢楞有八。擎八方地。放光如日也。</p><p xml:id="pX22p0434b0815" cb:place="inline">瑠璃下。二地
<lb ed="X" n="0434b09"/><lb ed="R091" n="0684b09"/>上。先金繩爲間。謂以黃金繩。間廁界道傍也。</p><p xml:id="pX22p0434b0918" cb:place="inline">以七
<lb ed="X" n="0434b10"/><lb ed="R091" n="0684b10"/>下。次七寶爲界。界。階道也。瑠璃地上。有八交道。俱
<lb ed="X" n="0434b11"/><lb ed="R091" n="0684b11"/>以七寶成也。小本云。四邊階道。四寶合成。於中連
<lb ed="X" n="0434b12"/><lb ed="R091" n="0684b12"/>有四嚴。一出妙華光。</p><p xml:id="pX22p0434b1209" cb:place="inline">又似下。二光成樓臺。</p><p xml:id="pX22p0434b1217" cb:place="inline">於臺下。
<lb ed="X" n="0434b13"/><lb ed="R091" n="0684b13"/>三臺邊幢樂。</p><p xml:id="pX22p0434b1306" cb:place="inline">八種下。四樂宣法音。八風者。東明庶。
<lb ed="X" n="0434b14"/><lb ed="R091" n="0684b14"/>東南淸明。南景。西南凉。西閶闔。西北不周。北廣莫。
<lb ed="X" n="0434b15"/><lb ed="R091" n="0684b15"/>東北條也。又魏譯大本。出八風相。文云。自然得風。
<lb ed="X" n="0434b16"/><lb ed="R091" n="0684b16"/>徐微。<note place="inline">一</note>調和。<note place="inline">二</note>不寒。<note place="inline">三</note>不暑。<note place="inline">四</note>溫凉。<note place="inline">五</note>柔輭。<note place="inline">六</note>不
<lb ed="X" n="0434b17"/><lb ed="R091" n="0684b17"/>遲。<note place="inline">七</note>不疾。<note place="inline">八</note>吹諸網樹。演布無量法音德香。樂器。
<lb ed="X" n="0434b18"/><lb ed="R091" n="0684b18"/>謂金石絲竹匏土革木。苦空。擧一小乘法。以攝大
<lb ed="X" n="0434b19"/><lb ed="R091" n="0685a01"/>乘常樂我淨等也。</p><p xml:id="pX22p0434b1908" cb:place="inline">是爲下。結成想。</p><p xml:id="pX22p0434b1914" cb:place="inline">△三地想觀。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0434b20"/><lb ed="R091" n="0685a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0434b2001">此想成時一一觀之<note place="inline">至</note>若他觀者名爲邪觀。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0434b21"/><lb ed="R091" n="0685a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0434b2101">先標境。躡前地想。以爲今門所依事體也。</p><p xml:id="pX22p0434b2117" cb:place="inline">一下。二
<lb ed="X" n="0434b22"/><lb ed="R091" n="0685a04"/>明觀二。先行布觀。想冰作瑠璃地。地性本空。眞空
<lb ed="X" n="0434b23"/><lb ed="R091" n="0685a05"/>觀也。性空瑠璃地上。想出無量嚴相。理事觀也。地
<lb ed="X" n="0434b24"/><lb ed="R091" n="0685a06"/>之內外上下。交相遍容。周遍觀也。前後次第作法
<pb ed="X" xml:id="X22.0413.0434c" n="0434c"/>
<lb ed="X" n="0434c01"/><lb ed="R091" n="0685a07"/>界觀。故云一一。觀道深細。修須純一。故除衣食分
<lb ed="X" n="0434c02"/><lb ed="R091" n="0685a08"/>散心時也。漸入假想。未得精妙。名曰麤見。</p><p xml:id="pX22p0434c0217" cb:place="inline">若下。次
<lb ed="X" n="0434c03"/><lb ed="R091" n="0685a09"/>圓融觀。地性嚴無量相。亦空亦卽亦遍。同時具足。
<lb ed="X" n="0434c04"/><lb ed="R091" n="0685a10"/>不外一心。故得此三昧。知見不可說矣。</p><p xml:id="pX22p0434c0416" cb:place="inline">是爲下。三
<lb ed="X" n="0434c05"/><lb ed="R091" n="0685a11"/>結成。佛吿下。四顯益。先勸傳持。</p><p xml:id="pX22p0434c0513" cb:place="inline">若觀下。次出利益。
<lb ed="X" n="0434c06"/><lb ed="R091" n="0685a12"/>有二。一滅罪益。地是如實觀。能除斷。非日水假想。
<lb ed="X" n="0434c07"/><lb ed="R091" n="0685a13"/>不明滅。又結地以例餘前後觀。皆有此益也。</p><p xml:id="pX22p0434c0718" cb:place="inline">捨身
<lb ed="X" n="0434c08"/><lb ed="R091" n="0685a14"/>下。二生方益。無疑者。證信淨土唯心也。</p><p xml:id="pX22p0434c0816" cb:place="inline">作是下。三
<lb ed="X" n="0434c09"/><lb ed="R091" n="0685a15"/>揀邪正。觀境合經。見則斷惑證眞。便稱淨業。名正
<lb ed="X" n="0434c10"/><lb ed="R091" n="0685a16"/>觀。相與經異。見則生諸愛慢。卽爲魔事。名邪觀也。</p>
<lb ed="X" n="0434c11"/><lb ed="R091" n="0685a17"/><p xml:id="pX22p0434c1101">△四樹想觀。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0434c12"/><lb ed="R091" n="0685a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0434c1201">佛吿阿難及韋提希<note place="inline">至</note>是爲樹想名第四觀。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0434c13"/><lb ed="R091" n="0685b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0434c1301">佛下。標境。地句結前。次句起後。</p><p xml:id="pX22p0434c1313" cb:place="inline">觀寶下。起觀三。初
<lb ed="X" n="0434c14"/><lb ed="R091" n="0685b02"/>總觀體性。行樹。立體。從心觀樹體。樹樹皆心性。眞
<lb ed="X" n="0434c15"/><lb ed="R091" n="0685b03"/>空觀也。一下。二別觀用相。高葉華果。相也。童子幡
<lb ed="X" n="0434c16"/><lb ed="R091" n="0685b04"/>葢。用也。於中六。一高大。</p><p xml:id="pX22p0434c1610" cb:place="inline">其下。二枝葉。</p><p xml:id="pX22p0434c1615" cb:place="inline">一下。三光色。
<lb ed="X" n="0434c17"/><lb ed="R091" n="0685b05"/>瑠璃。此云靑色寶。或云綠色寶。梵語蘇伐羅。此云
<lb ed="X" n="0434c18"/><lb ed="R091" n="0685b06"/>金。玻瓈。此云水玉。又云白珠。紅色者。梵語鉢摩羅
<lb ed="X" n="0434c19"/><lb ed="R091" n="0685b07"/>伽。此云赤光珠。瑪瑙。梵語摩羅伽隷。具赤白二色。
<lb ed="X" n="0434c20"/><lb ed="R091" n="0685b08"/>硨磲。此云大貝。靑白色寶。綠珍珠。梵語摩羅伽陀。
<lb ed="X" n="0434c21"/><lb ed="R091" n="0685b09"/>大論云。此珠金翅鳥口邊出。綠色。能辟一切毒。珊
<lb ed="X" n="0434c22"/><lb ed="R091" n="0685b10"/>瑚。梵語鉢攞娑福羅。此云珊瑚樹。生海底。碧色。應
<lb ed="X" n="0434c23"/><lb ed="R091" n="0685b11"/>法師云。初年靑色。次年黃色琥珀。梵語阿隰摩揭
<lb ed="X" n="0434c24"/><lb ed="R091" n="0685b12"/>婆。其色紅瑩。</p><p xml:id="pX22p0434c2406" cb:place="inline">妙眞下。四羅網又三。一明體相。妙眞
<pb ed="X" xml:id="X22.0413.0435a" n="0435a"/>
<lb ed="X" n="0435a01"/><lb ed="R091" n="0685b13"/>珠。梵語因陀尼羅。大論云。天赤珠。</p><p xml:id="pX22p0435a0114" cb:place="inline">一下。二出重數。</p>
<lb ed="X" n="0435a02"/><lb ed="R091" n="0685b14"/><p xml:id="pX22p0435a0201">一下。三詳德用中開二。一宮殿。</p><p xml:id="pX22p0435a0213" cb:place="inline">諸天下。二童子。又
<lb ed="X" n="0435a03"/><lb ed="R091" n="0685b15"/>四。一住處。</p><p xml:id="pX22p0435a0305" cb:place="inline">一下。二身衣。釋迦毗楞伽。此云能勝。摩
<lb ed="X" n="0435a04"/><lb ed="R091" n="0685b16"/>尼。此云離垢。淨離垢穢故。又云增長。增長威德故。
<lb ed="X" n="0435a05"/><lb ed="R091" n="0685b17"/>楞嚴三昧云。帝釋於<name role="" type="person">善法堂</name>中。著釋迦毗楞伽摩
<lb ed="X" n="0435a06"/><lb ed="R091" n="0685b18"/>尼瓔珞。</p><p xml:id="pX22p0435a0604" cb:place="inline">其下。三光明。</p><p xml:id="pX22p0435a0609" cb:place="inline">不可下。四寶色。初句總貫。次
<lb ed="X" n="0435a07"/><lb ed="R091" n="0686a01"/>二句別顯。謂衆寶物不可具說。間錯狀不可具引。
<lb ed="X" n="0435a08"/><lb ed="R091" n="0686a02"/>色形相不可具言也。</p><p xml:id="pX22p0435a0809" cb:place="inline">此下。五次第。大本云。行行相
<lb ed="X" n="0435a09"/><lb ed="R091" n="0686a03"/>値。莖莖相望。枝枝相準。葉葉相向。華華相順。實實
<lb ed="X" n="0435a10"/><lb ed="R091" n="0686a04"/>相當。皆明行伍相也。</p><p xml:id="pX22p0435a1009" cb:place="inline">於下。六花果。中又二。先總。</p><p xml:id="pX22p0435a1019" cb:place="inline">一
<lb ed="X" n="0435a11"/><lb ed="R091" n="0686a05"/>下。次別。分四。一葉形量大色多可知。畫線條也。</p><p xml:id="pX22p0435a1119" cb:place="inline">有
<lb ed="X" n="0435a12"/><lb ed="R091" n="0686a06"/>衆下。二花色。閻浮檀。此云勝金。閻浮樹果水汁。點
<lb ed="X" n="0435a13"/><lb ed="R091" n="0686a07"/>物成金。因流入河。染石爲金。其色赤黃。兼帶紫<g ref="#CB08504">𦦨</g>。
<lb ed="X" n="0435a14"/><lb ed="R091" n="0686a08"/>涌生下。三果實。<name role="" type="person">帝釋天</name>有一器。名功德甁。隨所須
<lb ed="X" n="0435a15"/><lb ed="R091" n="0686a09"/>物。皆從甁出。花涌衆果亦爾。</p><p xml:id="pX22p0435a1512" cb:place="inline">有下。四光明又二。先
<lb ed="X" n="0435a16"/><lb ed="R091" n="0686a10"/>化成幡葢。</p><p xml:id="pX22p0435a1605" cb:place="inline">是寶下。次映現國事。三千。極樂本土也。
<lb ed="X" n="0435a17"/><lb ed="R091" n="0686a11"/>十方。餘外鄰<g ref="#CB15131">邦</g>也。</p><p xml:id="pX22p0435a1708" cb:place="inline">以上六門相用。事非理性外有。
<lb ed="X" n="0435a18"/><lb ed="R091" n="0686a12"/>一眞體性。理非事相外顯。無礙觀成矣。</p><p xml:id="pX22p0435a1816" cb:place="inline">見此下。三
<lb ed="X" n="0435a19"/><lb ed="R091" n="0686a13"/>遍觀性相。初句見樹性相。結前也。亦下。起後也。一
<lb ed="X" n="0435a20"/><lb ed="R091" n="0686a14"/>一觀。指七重行樹。七七相重。重重無盡矣。樹莖等。
<lb ed="X" n="0435a21"/><lb ed="R091" n="0686a15"/>指六門相用。彼此遍容。一多卽入也皆令明者。周
<lb ed="X" n="0435a22"/><lb ed="R091" n="0686a16"/>遍觀成也。</p><p xml:id="pX22p0435a2205" cb:place="inline">是爲下。結成。</p><p xml:id="pX22p0435a2210" cb:place="inline">△五池水觀。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0435a23"/><lb ed="R091" n="0686a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0435a2301">次當想水欲想水者<note place="inline">至</note>是爲八功德水想名第五觀。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0435a24"/><lb ed="R091" n="0686a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0435a2401">次句境也。</p><p xml:id="pX22p0435a2405" cb:place="inline">欲下。觀也。先總體。想八池水性。唯無相
<pb ed="X" xml:id="X22.0413.0435b" n="0435b"/>
<lb ed="X" n="0435b01"/><lb ed="R091" n="0686b01"/>心成。眞空觀也。</p><p xml:id="pX22p0435b0107" cb:place="inline">一下。次別相五。初池水。又二。先能
<lb ed="X" n="0435b02"/><lb ed="R091" n="0686b02"/>造體。柔軟者。稱心適意故。如意珠者。梵語摩尼。自
<lb ed="X" n="0435b03"/><lb ed="R091" n="0686b03"/>在曰王。珠中最勝故。圓覺云。摩尼寶珠。映於五色。
<lb ed="X" n="0435b04"/><lb ed="R091" n="0686b04"/>隨方各現。</p><p xml:id="pX22p0435b0405" cb:place="inline">分下。次所流相。支派也。</p><p xml:id="pX22p0435b0414" cb:place="inline">黃金下。二渠流
<lb ed="X" n="0435b05"/><lb ed="R091" n="0686b05"/>襍色者。許愼云。金有五色故。</p><p xml:id="pX22p0435b0512" cb:place="inline">一下。三蓮花。</p><p xml:id="pX22p0435b0517" cb:place="inline">其下。四
<lb ed="X" n="0435b06"/><lb ed="R091" n="0686b06"/>泉聲。先明灌注隨意。</p><p xml:id="pX22p0435b0609" cb:place="inline">其聲下。次明音聲演法。苦空。
<lb ed="X" n="0435b07"/><lb ed="R091" n="0686b07"/>小乘法也。波羅密。大乘始終法也。相好。一乘圓頓
<lb ed="X" n="0435b08"/><lb ed="R091" n="0686b08"/>法也。</p><p xml:id="pX22p0435b0803" cb:place="inline">如下。五鳥音。哀雅讚者。哀則讚佛大悲拔苦。
<lb ed="X" n="0435b09"/><lb ed="R091" n="0686b09"/>讚法解脫二死。讚僧悲增化他。雅則讚佛大慈與
<lb ed="X" n="0435b10"/><lb ed="R091" n="0686b10"/>樂。讚法證得二果。讚僧智增自行。通上五門。具二
<lb ed="X" n="0435b11"/><lb ed="R091" n="0686b11"/>觀法。事相卽理性。理性卽事相。無礙觀也。此一卽
<lb ed="X" n="0435b12"/><lb ed="R091" n="0686b12"/>彼多。彼多卽此一。周遍觀也。至此觀勝根利。故得
<lb ed="X" n="0435b13"/><lb ed="R091" n="0686b13"/>合轍。不須次第偏歷。</p><p xml:id="pX22p0435b1309" cb:place="inline">是爲下。結也。八功德者。唐譯
<lb ed="X" n="0435b14"/><lb ed="R091" n="0686b14"/>云。一澄淨。澄渟潔淨。離汚濁故。二淸冷。淸湛凉冷。
<lb ed="X" n="0435b15"/><lb ed="R091" n="0686b15"/>無煩熱故。三甘美。甘甜美妙具上味故。四輕輭。輕
<lb ed="X" n="0435b16"/><lb ed="R091" n="0686b16"/>巧柔輭。可上下故。五潤澤。津潤滑澤。不枯澁故。六
<lb ed="X" n="0435b17"/><lb ed="R091" n="0686b17"/>安和。安靜和緩。絕迅汎故。七。除飢。除飢渴病。有勝
<lb ed="X" n="0435b18"/><lb ed="R091" n="0686b18"/>力故。八長養。諸根長養。調身心故。</p><p xml:id="pX22p0435b1814" cb:place="inline">△六總相觀。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0435b19"/><lb ed="R091" n="0687a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0435b1901">衆寶國土一一界上<note place="inline">至</note>若他觀者名爲邪觀。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0435b20"/><lb ed="R091" n="0687a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0435b2001">初明觀二。先別觀寶樓閣。界上。謂界道內地面上
<lb ed="X" n="0435b21"/><lb ed="R091" n="0687a03"/>也。五百億。重數也。</p><p xml:id="pX22p0435b2108" cb:place="inline">其下。樓中諸天作樂也。</p><p xml:id="pX22p0435b2117" cb:place="inline">又下。空
<lb ed="X" n="0435b22"/><lb ed="R091" n="0687a04"/>裏樂器自鳴也。</p><p xml:id="pX22p0435b2207" cb:place="inline">此下。樂內演出三寶聲也。</p><p xml:id="pX22p0435b2217" cb:place="inline">衆音。指
<lb ed="X" n="0435b23"/><lb ed="R091" n="0687a05"/>天樂空樂二種音。樓閣天樂。事法界。爲所緣境。一
<lb ed="X" n="0435b24"/><lb ed="R091" n="0687a06"/>一唯心性成。理法界。眞空觀事相遍於理。理性遍
<pb ed="X" xml:id="X22.0413.0435c" n="0435c"/>
<lb ed="X" n="0435c01"/><lb ed="R091" n="0687a07"/>於事。事理法界。無礙觀。理如事相無盡。事如理性
<lb ed="X" n="0435c02"/><lb ed="R091" n="0687a08"/>圓遍。事事法界。周遍觀。皆能修觀。此旣總門。故能
<lb ed="X" n="0435c03"/><lb ed="R091" n="0687a09"/>所不分。境觀圓融也。</p><p xml:id="pX22p0435c0309" cb:place="inline">此下。後總結池地樹。望後諸
<lb ed="X" n="0435c04"/><lb ed="R091" n="0687a10"/>觀。此猶約略見依土事。未及詳悉正報。名麤。樹地
<lb ed="X" n="0435c05"/><lb ed="R091" n="0687a11"/>池樓一齊見者。境觀後後勝前前故。較前第三見
<lb ed="X" n="0435c06"/><lb ed="R091" n="0687a12"/>地。前是麤中麤。此則麤中細矣。</p><p xml:id="pX22p0435c0613" cb:place="inline">是爲下。二結成。望
<lb ed="X" n="0435c07"/><lb ed="R091" n="0687a13"/>前次第別相觀者。今則四事同時具足。名總。</p><p xml:id="pX22p0435c0718" cb:place="inline">若見
<lb ed="X" n="0435c08"/><lb ed="R091" n="0687a14"/>下。三顯益。先滅罪。命下。次生方。作下。後揀取正則
<lb ed="X" n="0435c09"/><lb ed="R091" n="0687a15"/>取。邪則揀也。</p><p xml:id="pX22p0435c0906" cb:place="inline">△七華座觀<note place="inline">二</note>。初示現正報果發起
<lb ed="X" n="0435c10"/><lb ed="R091" n="0687a16"/>信解。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0435c11"/><lb ed="R091" n="0687a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0435c1101">佛吿阿難及韋提希<note place="inline">至</note>觀無量壽佛及二菩薩。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0435c12"/><lb ed="R091" n="0687a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0435c1201">先如來許示。諦聽善念。誡也。</p><p xml:id="pX22p0435c1212" cb:place="inline">爲汝別說。許也。苦。三
<lb ed="X" n="0435c13"/><lb ed="R091" n="0687b01"/>苦八苦等。果也。惱十使煩惱等。因也。除苦。轉生死
<lb ed="X" n="0435c14"/><lb ed="R091" n="0687b02"/>得涅槃。除惱。轉惑業成菩提。</p><p xml:id="pX22p0435c1412" cb:place="inline">汝等下。勸也。上自行。
<lb ed="X" n="0435c15"/><lb ed="R091" n="0687b03"/>此利他。</p><p xml:id="pX22p0435c1504" cb:place="inline">說是下。次三聖現前。悲華經云。過去劫中。
<lb ed="X" n="0435c16"/><lb ed="R091" n="0687b04"/>世界名刪提嵐。劫名善持。輪王名無諍念。生有千
<lb ed="X" n="0435c17"/><lb ed="R091" n="0687b05"/>子。臣名寶海。唯生一子。號曰寶藏。出家成道。還號
<lb ed="X" n="0435c18"/><lb ed="R091" n="0687b06"/>寶藏如來。爲王說法。其王千子。各各供養。經三月
<lb ed="X" n="0435c19"/><lb ed="R091" n="0687b07"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0435c1901" n="0435c1901"/><anchor xml:id="beg0435c1901" n="0435c1901"/>已<anchor xml:id="end0435c1901"/>。佛欲爲記。先入三昧。光中現界。或有濁惡或有
<lb ed="X" n="0435c20"/><lb ed="R091" n="0687b08"/>淨妙。王問其因。佛言。皆以願力度衆生故。王言。我
<lb ed="X" n="0435c21"/><lb ed="R091" n="0687b09"/>願成佛。不取不淨佛土。願世界淨妙。無四惡道。亦
<lb ed="X" n="0435c22"/><lb ed="R091" n="0687b10"/>無女人。等一化生。壽命無量。宮殿莊嚴。如第六天。
<lb ed="X" n="0435c23"/><lb ed="R091" n="0687b11"/>聞我名者。必生我界。唯除五逆。誹謗聖人。破壞正
<lb ed="X" n="0435c24"/><lb ed="R091" n="0687b12"/>法等。王發願<anchor xml:id="nkr_note_add_0435c2401" n="0435c2401"/><anchor xml:id="beg0435c2401" n="0435c2401"/>已<anchor xml:id="end0435c2401"/>。佛卽吿曰。大王。汝見西方。過百千
<pb ed="X" xml:id="X22.0413.0436a" n="0436a"/>
<lb ed="X" n="0436a01"/><lb ed="R091" n="0687b13"/>萬億佛土。有尊音王如來。世界嚴淨。悉如汝願。四
<lb ed="X" n="0436a02"/><lb ed="R091" n="0687b14"/>佛滅後。過二恒河沙阿僧祇劫中。世界轉名安樂
<lb ed="X" n="0436a03"/><lb ed="R091" n="0687b15"/>汝當作佛。號無量壽如來。次授輪王千子中。第一
<lb ed="X" n="0436a04"/><lb ed="R091" n="0687b16"/>不眴太子記曰。汝觀六道。生大悲心。斷諸苦惱。令
<lb ed="X" n="0436a05"/><lb ed="R091" n="0687b17"/>安樂故。今當字汝爲觀世音。無量壽佛般涅槃後。
<lb ed="X" n="0436a06"/><lb ed="R091" n="0687b18"/>二恒河沙阿僧祇劫。於夜初分。正法滅<anchor xml:id="nkr_note_add_0436a0601" n="0436a0601"/><anchor xml:id="beg0436a0601" n="0436a0601"/>已<anchor xml:id="end0436a0601"/>。於夜後
<lb ed="X" n="0436a07"/><lb ed="R091" n="0688a01"/>分。土其轉名一切珍寶之所成就。種種莊嚴。勝安
<lb ed="X" n="0436a08"/><lb ed="R091" n="0688a02"/>樂界。於一念頃。便成正覺。號徧出一切光明功德
<lb ed="X" n="0436a09"/><lb ed="R091" n="0688a03"/>山王如來。壽九十六億那由它百千萬億劫。又吿
<lb ed="X" n="0436a10"/><lb ed="R091" n="0688a04"/>第二尼摩太子。由汝願取大千界故。今當字汝爲
<lb ed="X" n="0436a11"/><lb ed="R091" n="0688a05"/>大勢至。功德山王佛滅度後。汝當成道。號善住珍
<lb ed="X" n="0436a12"/><lb ed="R091" n="0688a06"/>寶山王如來。如是次第授千子中。有願取五濁成
<lb ed="X" n="0436a13"/><lb ed="R091" n="0688a07"/>佛者。卽我釋迦文是。以大悲故。土名娑婆。生佛忍
<lb ed="X" n="0436a14"/><lb ed="R091" n="0688a08"/>於三毒諸煩惱惡。故名忍土。今佛將說三聖諸觀。
<lb ed="X" n="0436a15"/><lb ed="R091" n="0688a09"/>故現身相以證信也。</p><p xml:id="pX22p0436a1509" cb:place="inline">閻浮金不得比者。閻浮檀金。
<lb ed="X" n="0436a16"/><lb ed="R091" n="0688a10"/>展轉比至迦葉身金。猶如聚墨。況佛光耶。智論云。
<lb ed="X" n="0436a17"/><lb ed="R091" n="0688a11"/><name role="" type="person">閻浮提</name>金。比七金山<name role="" type="person">須彌山</name>金則不現。<name role="" type="person">須彌山</name>金。
<lb ed="X" n="0436a18"/><lb ed="R091" n="0688a12"/>比<name role="" type="person">忉利天</name>瓔珞金。乃至<g ref="#CB08504">𦦨</g>摩他化自在金則不現。
<lb ed="X" n="0436a19"/><lb ed="R091" n="0688a13"/>諸天身金。比聲聞辟支菩薩身色則不現。在佛光
<lb ed="X" n="0436a20"/><lb ed="R091" n="0688a14"/>邊。譬如焦炷。比閻浮金。</p><p xml:id="pX22p0436a2010" cb:place="inline">時下。後韋提禮請。接足。頂
<lb ed="X" n="0436a21"/><lb ed="R091" n="0688a15"/>禮三聖足也。白佛。仰白釋迦尊也。因佛者。目覩觀
<lb ed="X" n="0436a22"/><lb ed="R091" n="0688a16"/>則易自可緩。未來者。未見觀則難。他須示。故須代
<lb ed="X" n="0436a23"/><lb ed="R091" n="0688a17"/>請。然云觀佛菩薩。揀前兼請觀極樂界。</p><p xml:id="pX22p0436a2316" cb:place="inline">△次正說
<lb ed="X" n="0436a24"/><lb ed="R091" n="0688a18"/>華座觀令成修證<note place="inline">二</note>。初正明觀境。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X22.0413.0436b" n="0436b"/>
<lb ed="X" n="0436b01"/><lb ed="R091" n="0688b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0436b0101">佛吿韋提希欲觀彼佛者<note place="inline">至</note>是爲華座想名第七觀。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0436b02"/><lb ed="R091" n="0688b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0436b0201">先標境。初三句牒所請。次二句。示未問。佛所坐者。
<lb ed="X" n="0436b03"/><lb ed="R091" n="0688b03"/>蓮臺爲座。故當想蓮花也。</p><p xml:id="pX22p0436b0311" cb:place="inline">令下次。明觀二。初觀花
<lb ed="X" n="0436b04"/><lb ed="R091" n="0688b04"/>葉。開五。初顏色。</p><p xml:id="pX22p0436b0407" cb:place="inline">有八下。二脉絡。中又二。先畫路。脉
<lb ed="X" n="0436b05"/><lb ed="R091" n="0688b05"/>有下。次光明。</p><p xml:id="pX22p0436b0506" cb:place="inline">花葉下。三形量。直淺曰縱。橫濶曰廣。</p>
<lb ed="X" n="0436b06"/><lb ed="R091" n="0688b06"/><p xml:id="pX22p0436b0601">如是下。四瓣數。</p><p xml:id="pX22p0436b0607" cb:place="inline">一下。五珠鬚。三先映影。</p><p xml:id="pX22p0436b0616" cb:place="inline">一下。次放
<lb ed="X" n="0436b07"/><lb ed="R091" n="0688b07"/>光。</p><p xml:id="pX22p0436b0702" cb:place="inline">其下。三現葢。</p><p xml:id="pX22p0436b0707" cb:place="inline">釋下。二觀蓮臺。有九。初臺卽房也。</p>
<lb ed="X" n="0436b08"/><lb ed="R091" n="0688b08"/><p xml:id="pX22p0436b0801">此下。次網。內含四相。一房面金剛爲孔。二透出赤
<lb ed="X" n="0436b09"/><lb ed="R091" n="0688b09"/>色肉尖。甄叔迦。此云赤色。西域有叔迦樹。其花色
<lb ed="X" n="0436b10"/><lb ed="R091" n="0688b10"/>赤。形大如手。此寶似之。要解云。翻鸚鵡寶。赤如其
<lb ed="X" n="0436b11"/><lb ed="R091" n="0688b11"/>嘴故。三內以摩尼爲肉。梵者。白淨之謂。四眞珠爲
<lb ed="X" n="0436b12"/><lb ed="R091" n="0688b12"/>肉衣網。校飾於外也。</p><p xml:id="pX22p0436b1209" cb:place="inline">於其下。三幢。前觀寶樹。止高
<lb ed="X" n="0436b13"/><lb ed="R091" n="0688b13"/>八千由旬。今寶幢高百千萬億山王。觀境展轉深
<lb ed="X" n="0436b14"/><lb ed="R091" n="0688b14"/>勝可知。</p><p xml:id="pX22p0436b1404" cb:place="inline">幢上下。四幔。夜摩。此云妙善時分。時時唱
<lb ed="X" n="0436b15"/><lb ed="R091" n="0688b15"/>快樂故。幔中受樂。如彼天也。</p><p xml:id="pX22p0436b1512" cb:place="inline">復下。五珠。幢幔周圍。
<lb ed="X" n="0436b16"/><lb ed="R091" n="0688b16"/>皆有如意珠瓔珞垂也。</p><p xml:id="pX22p0436b1610" cb:place="inline">一下。六光。</p><p xml:id="pX22p0436b1614" cb:place="inline">一下。七色。一下。
<lb ed="X" n="0436b17"/><lb ed="R091" n="0688b17"/>八瑞。謂變臺網雲種種異瑞相也。</p><p xml:id="pX22p0436b1714" cb:place="inline">於下。九益。見臺。
<lb ed="X" n="0436b18"/><lb ed="R091" n="0688b18"/>則悟如來妙覺果見網。則解心地衆法門。見雲。則
<lb ed="X" n="0436b19"/><lb ed="R091" n="0689a01"/>知菩薩萬行因。故隨現佛事。機無不被其澤也。</p><p xml:id="pX22p0436b1919" cb:place="inline">上
<lb ed="X" n="0436b20"/><lb ed="R091" n="0689a02"/>想花葉蓮臺。一一本無自性。眞空觀焉。依此空無
<lb ed="X" n="0436b21"/><lb ed="R091" n="0689a03"/>自性。想成花臺相用。理事觀焉。花臺幢幔珠光。一
<lb ed="X" n="0436b22"/><lb ed="R091" n="0689a04"/>一皆遍法界。周遍觀焉。</p><p xml:id="pX22p0436b2210" cb:place="inline">是爲下。後結成。</p><p xml:id="pX22p0436b2216" cb:place="inline">△二重出
<lb ed="X" n="0436b23"/><lb ed="R091" n="0689a05"/>所由。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0436b24"/><lb ed="R091" n="0689a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0436b2401">佛吿阿難如此妙華<note place="inline">至</note>若他觀者名爲邪觀。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X22.0413.0436c" n="0436c"/>
<lb ed="X" n="0436c01"/><lb ed="R091" n="0689a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0436c0101">先華座因也。華臺不可思議。名爲妙華。亦事亦理。
<lb ed="X" n="0436c02"/><lb ed="R091" n="0689a08"/>亦因亦果。亦依亦正。亦多亦一故。法藏願力者。魏
<lb ed="X" n="0436c03"/><lb ed="R091" n="0689a09"/>譯大本云。過去錠光佛出。至五十三佛。名世自在
<lb ed="X" n="0436c04"/><lb ed="R091" n="0689a10"/>王。時有國王。發心出家。號曰法藏。佛爲廣說二百
<lb ed="X" n="0436c05"/><lb ed="R091" n="0689a11"/>一十億諸佛刹土。天人之善惡。國土之粗妙。法藏
<lb ed="X" n="0436c06"/><lb ed="R091" n="0689a12"/>聞<anchor xml:id="nkr_note_add_0436c0601" n="0436c0601"/><anchor xml:id="beg0436c0601" n="0436c0601"/>已<anchor xml:id="end0436c0601"/>。卽說四十八願。今<anchor xml:id="nkr_note_add_0436c0602" n="0436c0602"/><anchor xml:id="beg0436c0602" n="0436c0602"/>已<anchor xml:id="end0436c0602"/>成佛。現在西方安樂世
<lb ed="X" n="0436c07"/><lb ed="R091" n="0689a13"/>界。衆寶蓮華。周滿世界。故依正二報。皆佛行願功
<lb ed="X" n="0436c08"/><lb ed="R091" n="0689a14"/>德成也。</p><p xml:id="pX22p0436c0804" cb:place="inline">若欲下。二修觀法也。佛坐蓮臺。如諸天隨
<lb ed="X" n="0436c09"/><lb ed="R091" n="0689a15"/>身宮殿。故當前觀。不得襍觀應一一者。謂華葉中
<lb ed="X" n="0436c10"/><lb ed="R091" n="0689a16"/>色脉量數珠光。蓮臺內房網幢幔光色。皆應一一
<lb ed="X" n="0436c11"/><lb ed="R091" n="0689a17"/>作三法界觀也。此爲初機鈍根者說。一下。葉珠臺
<lb ed="X" n="0436c12"/><lb ed="R091" n="0689a18"/>幢一一皆分明者。作圓融法界觀。揀上行布觀。故
<lb ed="X" n="0436c13"/><lb ed="R091" n="0689b01"/>如鏡中。頓現面上眼耳鼻口眉鬚髮頂像也。此爲
<lb ed="X" n="0436c14"/><lb ed="R091" n="0689b02"/>後心利根者說。</p><p xml:id="pX22p0436c1407" cb:place="inline">此想下。三成利益先。現在滅罪。前
<lb ed="X" n="0436c15"/><lb ed="R091" n="0689b03"/>地觀除八十億劫者。初見彼國地故。次總觀除無
<lb ed="X" n="0436c16"/><lb ed="R091" n="0689b04"/>量億劫者。通見彼國依報諸境故。今觀除五萬億
<lb ed="X" n="0436c17"/><lb ed="R091" n="0689b05"/>劫者。始見彼佛一華座故。較前則勝。於次則劣。然
<lb ed="X" n="0436c18"/><lb ed="R091" n="0689b06"/>是佛智如量說耳。非餘者所可道也。</p><p xml:id="pX22p0436c1815" cb:place="inline">必下。次當來
<lb ed="X" n="0436c19"/><lb ed="R091" n="0689b07"/>生方。</p><p xml:id="pX22p0436c1903" cb:place="inline">作是下。四揀邪正也。</p><p xml:id="pX22p0436c1911" cb:place="inline">△八聖像觀。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0436c20"/><lb ed="R091" n="0689b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0436c2001">佛吿阿難及韋提希<note place="inline">至</note>於現身中得念佛三昧。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0436c21"/><lb ed="R091" n="0689b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0436c2101">初標境也。見句結前。次句起後。</p><p xml:id="pX22p0436c2113" cb:place="inline">所下。次明觀二。初
<lb ed="X" n="0436c22"/><lb ed="R091" n="0689b10"/>徵也。</p><p xml:id="pX22p0436c2203" cb:place="inline">諸下。二釋二先修觀想。又四。一佛身二。初眞
<lb ed="X" n="0436c23"/><lb ed="R091" n="0689b11"/>佛。又二。先總明諸佛二。初直標佛身遍入生心。亦
<lb ed="X" n="0436c24"/><lb ed="R091" n="0689b12"/>明佛卽是心也。法界身者。卽是無障礙法界身也。
<pb ed="X" xml:id="X22.0413.0437a" n="0437a"/>
<lb ed="X" n="0437a01"/><lb ed="R091" n="0689b13"/>以無障礙法界爲體。含四法界。理法界法身。事法
<lb ed="X" n="0437a02"/><lb ed="R091" n="0689b14"/>界化身。理事無礙法界報身。事事無礙法界十身。
<lb ed="X" n="0437a03"/><lb ed="R091" n="0689b15"/>華嚴疏云。此法界無盡身雲。眞應相融。一多無礙。
<lb ed="X" n="0437a04"/><lb ed="R091" n="0689b16"/>卽理卽事。卽人卽法。卽此卽彼。卽因卽果。卽有情
<lb ed="X" n="0437a05"/><lb ed="R091" n="0689b17"/>卽非情。卽三身卽十身。究竟覺也。心。本覺。想。始覺。
<lb ed="X" n="0437a06"/><lb ed="R091" n="0689b18"/>起信云。所謂覺義者。謂心體離念。離念相者。等虗
<lb ed="X" n="0437a07"/><lb ed="R091" n="0690a01"/>空界。無所不徧。法界一相。卽是如來平等法身。入
<lb ed="X" n="0437a08"/><lb ed="R091" n="0690a02"/>者。華嚴云。普見一切衆生諸煩惱中。有如來身智。
<lb ed="X" n="0437a09"/><lb ed="R091" n="0690a03"/>常無染汙。德相備足。無一衆生而不具有如來智
<lb ed="X" n="0437a10"/><lb ed="R091" n="0690a04"/>慧。是知心佛衆生三無差別矣。</p><p xml:id="pX22p0437a1013" cb:place="inline">是故下。次轉釋心
<lb ed="X" n="0437a11"/><lb ed="R091" n="0690a05"/>想佛卽全彰。亦明心卽是佛也。心想四句。明心卽
<lb ed="X" n="0437a12"/><lb ed="R091" n="0690a06"/>是佛化身。想佛。從性起修也。卽是。全修卽性也。衆
<lb ed="X" n="0437a13"/><lb ed="R091" n="0690a07"/>生念佛。佛在衆生心內矣。</p><p xml:id="pX22p0437a1311" cb:place="inline">是心四句。明心卽是佛
<lb ed="X" n="0437a14"/><lb ed="R091" n="0690a08"/>報身。修成曰作。性有曰是。生通二義。新熏而後造
<lb ed="X" n="0437a15"/><lb ed="R091" n="0690a09"/>就名出生。本具於今得顯名現生。心不想而佛不
<lb ed="X" n="0437a16"/><lb ed="R091" n="0690a10"/>作。故云是心作佛。佛徧知海從生。華嚴云。諸佛如
<lb ed="X" n="0437a17"/><lb ed="R091" n="0690a11"/>來。不離此心成正覺故。無有心外佛爲佛證心。故
<lb ed="X" n="0437a18"/><lb ed="R091" n="0690a12"/>云是心是佛。佛正知海從生。圓覺云。始知衆生。本
<lb ed="X" n="0437a19"/><lb ed="R091" n="0690a13"/>來成佛。</p><p xml:id="pX22p0437a1904" cb:place="inline">是故下。次別明彌陀。念觀。能緣智。繫念不
<lb ed="X" n="0437a20"/><lb ed="R091" n="0690a14"/>斷名事一心。諦觀不二。名理一心。多下。所緣境。多
<lb ed="X" n="0437a21"/><lb ed="R091" n="0690a15"/>陀阿伽度。秦翻爲如來。金剛云。無所從來。亦無所
<lb ed="X" n="0437a22"/><lb ed="R091" n="0690a16"/>去。故名如來。法身也。卽眞如門體大理法界。阿羅
<lb ed="X" n="0437a23"/><lb ed="R091" n="0690a17"/>訶。秦翻應供。應受一切魔梵人天諸供養故。化身
<lb ed="X" n="0437a24"/><lb ed="R091" n="0690a18"/>也。卽生滅門中用大。事法界。三藐三佛陀。秦翻正
<pb ed="X" xml:id="X22.0413.0437b" n="0437b"/>
<lb ed="X" n="0437b01"/><lb ed="R091" n="0690b01"/>徧知。如理智名正知。如量智名徧知。報身也。卽生
<lb ed="X" n="0437b02"/><lb ed="R091" n="0690b02"/>滅門中相大理事無礙法界。開雖有三名義。合實
<lb ed="X" n="0437b03"/><lb ed="R091" n="0690b03"/>唯一法體。卽成法界身。是大總相門一眞法界心。
<lb ed="X" n="0437b04"/><lb ed="R091" n="0690b04"/>事事無礙法界。故華嚴云。十方諸如來。同共一法
<lb ed="X" n="0437b05"/><lb ed="R091" n="0690b05"/>身。一心一智慧。力無畏亦然。斯之謂矣。</p><p xml:id="pX22p0437b0516" cb:place="inline">想彼下。二
<lb ed="X" n="0437b06"/><lb ed="R091" n="0690b06"/>應佛。法界身。無盡難思。法性身。離相莫測。故當取
<lb ed="X" n="0437b07"/><lb ed="R091" n="0690b07"/>應身。先爲觀想。寶像。如下所說莊嚴八萬相好。法
<lb ed="X" n="0437b08"/><lb ed="R091" n="0690b08"/>報化身。並依之顯現故。出觀入觀。開目閉目。無不
<lb ed="X" n="0437b09"/><lb ed="R091" n="0690b09"/>知見。故云心眼明也。見極下。二依土正覺業報佛。
<lb ed="X" n="0437b10"/><lb ed="R091" n="0690b10"/>眼尙能觀。況前想池樹幔網。法界本性佛。心猶能
<lb ed="X" n="0437b11"/><lb ed="R091" n="0690b11"/>見。況前想樂土總境。此又倍前無數。故重表云。見
<lb ed="X" n="0437b12"/><lb ed="R091" n="0690b12"/>如此事彌覆滿空如指掌也。</p><p xml:id="pX22p0437b1212" cb:place="inline">見此下。三二土。先想
<lb ed="X" n="0437b13"/><lb ed="R091" n="0690b13"/>二蓮華座。座想<anchor xml:id="nkr_note_add_0437b1301" n="0437b1301"/><anchor xml:id="beg0437b1301" n="0437b1301"/>已<anchor xml:id="end0437b1301"/>說。故云如前。</p><p xml:id="pX22p0437b1313" cb:place="inline">想下。次想二大士
<lb ed="X" n="0437b14"/><lb ed="R091" n="0690b14"/>像。像想<anchor xml:id="nkr_note_add_0437b1401" n="0437b1401"/><anchor xml:id="beg0437b1401" n="0437b1401"/>已<anchor xml:id="end0437b1401"/>說。故云如前。</p><p xml:id="pX22p0437b1410" cb:place="inline">此想下。四三聖。上皆偏觀。
<lb ed="X" n="0437b15"/><lb ed="R091" n="0690b15"/>此則普觀。境觀增明。主伴無盡。故云一一徧滿。從
<lb ed="X" n="0437b16"/><lb ed="R091" n="0690b16"/>前想像。至此四門。事法界也。一一皆有三法界觀。
<lb ed="X" n="0437b17"/><lb ed="R091" n="0690b17"/>像唯想生。性本空寂。眞空也。性雖空寂。隨想像遍。
<lb ed="X" n="0437b18"/><lb ed="R091" n="0690b18"/>理事也。想像如性。遍容無礙。周遍也。淸凉國師。疏
<lb ed="X" n="0437b19"/><lb ed="R091" n="0691a01"/>觀經至此。開五種念佛門。一緣想境界念佛門。上
<lb ed="X" n="0437b20"/><lb ed="R091" n="0691a02"/>從一心念觀彼佛至此文也。二攝境唯心念佛門。
<lb ed="X" n="0437b21"/><lb ed="R091" n="0691a03"/>文云。是心作佛。諸佛徧知從想生也。三心境無礙
<lb ed="X" n="0437b22"/><lb ed="R091" n="0691a04"/>念佛門。文云。心想佛時。是心卽是三十二相。八十
<lb ed="X" n="0437b23"/><lb ed="R091" n="0691a05"/>隨形好也。四心境俱泯念佛門。文云。是心是佛。諸
<lb ed="X" n="0437b24"/><lb ed="R091" n="0691a06"/>佛正知從心生也。是心。則佛相泯絕無寄。是佛。則
<pb ed="X" xml:id="X22.0413.0437c" n="0437c"/>
<lb ed="X" n="0437c01"/><lb ed="R091" n="0691a07"/>心相當體全空。二相不存。二性顯矣。</p><p xml:id="pX22p0437c0115" cb:place="inline">五重重無盡
<lb ed="X" n="0437c02"/><lb ed="R091" n="0691a08"/>念佛門。文云。諸佛如來。是法界身。入一切衆生心
<lb ed="X" n="0437c03"/><lb ed="R091" n="0691a09"/>想中。以此觀觀宗乎法界。事事歸乎自心也。</p><p xml:id="pX22p0437c0318" cb:place="inline">此想
<lb ed="X" n="0437c04"/><lb ed="R091" n="0691a10"/>下。後聞法益。初出利益。今人偶一隨喜見聞。尙於
<lb ed="X" n="0437c05"/><lb ed="R091" n="0691a11"/>夢中。見諸如來。坐師子座。圍繞說法。況此想像觀
<lb ed="X" n="0437c06"/><lb ed="R091" n="0691a12"/>耶。楞嚴云。憶佛念佛。現前當來。必定見佛。華嚴云。
<lb ed="X" n="0437c07"/><lb ed="R091" n="0691a13"/>若有衆生。專心憶念。則佛現其前等。因果感應。法
<lb ed="X" n="0437c08"/><lb ed="R091" n="0691a14"/>爾然也。</p><p xml:id="pX22p0437c0804" cb:place="inline">行者下。二令揀別。像禪觀中。佛威光力。佛
<lb ed="X" n="0437c09"/><lb ed="R091" n="0691a15"/>本願力。諒無魔事。然有宿障深厚。或不善用心。容
<lb ed="X" n="0437c10"/><lb ed="R091" n="0691a16"/>有魔起。未可定也。須令揀別。自無患耳。辨之有二。
<lb ed="X" n="0437c11"/><lb ed="R091" n="0691a17"/>一見佛聞法。不與經敎相合者。是爲魔事。二不與
<lb ed="X" n="0437c12"/><lb ed="R091" n="0691a18"/>本所修觀相符者。亦屬魔事。楞嚴云。十方遍作閻
<lb ed="X" n="0437c13"/><lb ed="R091" n="0691b01"/>浮檀色。一切種類。化爲如來。忽於空中。聞說法聲。
<lb ed="X" n="0437c14"/><lb ed="R091" n="0691b02"/>或聞十方。同敷密義。斯<anchor xml:id="nkr_note_add_0437c1401" n="0437c1401"/><anchor xml:id="beg0437c1401" n="0437c1401"/>但<anchor xml:id="end0437c1401"/>功用。暫得如是。非爲聖
<lb ed="X" n="0437c15"/><lb ed="R091" n="0691b03"/>證。不作聖心。名善境界。若作聖解。卽受羣邪。總見
<lb ed="X" n="0437c16"/><lb ed="R091" n="0691b04"/>彼界佛菩薩像。猶未精純深細。名曰麤也。</p><p xml:id="pX22p0437c1617" cb:place="inline">是爲下。
<lb ed="X" n="0437c17"/><lb ed="R091" n="0691b05"/>三。結成。</p><p xml:id="pX22p0437c1704" cb:place="inline">作是下。四顯益。先滅罪。例前第六觀。</p><p xml:id="pX22p0437c1718" cb:place="inline">於現
<lb ed="X" n="0437c18"/><lb ed="R091" n="0691b06"/>下。次成定。念佛三昧。亦名一行三昧。文殊般若經
<lb ed="X" n="0437c19"/><lb ed="R091" n="0691b07"/>云。佛吿文殊。欲入一行三昧者。應處空閒。繫心一
<lb ed="X" n="0437c20"/><lb ed="R091" n="0691b08"/>佛。隨彼方所。端身正向。能於一佛念念相續。卽見
<lb ed="X" n="0437c21"/><lb ed="R091" n="0691b09"/>過現未來諸佛。若得是三昧者。諸經法門。皆悉了
<lb ed="X" n="0437c22"/><lb ed="R091" n="0691b10"/>知。如威光太子。於波羅密善眼莊嚴王佛所。得念
<lb ed="X" n="0437c23"/><lb ed="R091" n="0691b11"/>佛三昧。十千法門。皆得通達。是也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0437c24"/><lb ed="R091" n="0691b13"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>佛說觀無量壽佛經直指疏卷上</cb:jhead></cb:juan>
</cb:div></body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0428c0701" to="#end0428c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0428c1101" to="#end0428c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0428c2401" to="#end0428c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0429a1001" to="#end0429a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0429c2101" to="#end0429c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0430a1001" to="#end0430a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0430b1201" to="#end0430b1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">采</lem><rdg wit="#wit.orig">釆</rdg></app>
<app from="#beg0431a2101" to="#end0431a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0431c0601" to="#end0431c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0434a1001" to="#end0434a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0434a1601" to="#end0434a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0435c1901" to="#end0435c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0435c2401" to="#end0435c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0436a0601" to="#end0436a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0436c0601" to="#end0436c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0436c0602" to="#end0436c0602"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0437b1301" to="#end0437b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0437b1401" to="#end0437b1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0437c1401" to="#end0437c1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="xuzang-notes">
<head>卍續藏 校注</head>
<p>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
<note n="0428c0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0428c0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0428c1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0428c1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0428c2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0428c2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0429a1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0429a1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0429c2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0429c2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0430a1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0430a1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0430b1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0430b1201">采【CB】，釆【卍續】</note>
<note n="0431a2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0431a2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0431c0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0431c0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0434a1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0434a1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0434a1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0434a1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0435c1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0435c1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0435c2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0435c2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0436a0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0436a0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0436c0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0436c0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0436c0602" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0436c0602">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0437b1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0437b1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0437b1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0437b1401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0437c1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0437c1401">但【CB】，伹【卍續】</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>