<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="X24n0467">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 467 銷釋金剛經科儀會要註解</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經數位版, No. 467 銷釋金剛經科儀會要註解</title>
			<author>宋 宗鏡述　明 覺連重集</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp5"><resp>corrections</resp><name>CBETA.ting</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp6"><resp>corrections</resp><name>CBETA.poyung</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp7"><resp>corrections</resp><name>CBETA.shin</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>9卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">24</idno>.<idno type="no">467</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2024-07-11 22:35:49 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">銷釋金剛經科儀會要註解</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">CBETA 人工輸入，CBETA 掃瞄辨識</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>原書標點</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【卍續】</witness>
						<witness xml:id="wit1">【麗-CB】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		<charDecl>
<char xml:id="CB00501">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00501</charName>
				<mapping cb:dec="983541" type="PUA">U+F01F5</mapping>
			<mapping type="unicode">U+4B7E</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>馱</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[馬*犬]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB00589">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00589</charName>
				<mapping cb:dec="983629" type="PUA">U+F024D</mapping>
			<mapping type="unicode">U+3D4E</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>澗</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[澗-日+月]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB00626">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00626</charName>
				<mapping cb:dec="983666" type="PUA">U+F0272</mapping>
			<mapping type="unicode">U+3CB2</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[疊*毛]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB00746">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00746</charName>
				<mapping cb:dec="983786" type="PUA">U+F02EA</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+262D0</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>罩</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[(ㄇ@人)/卓]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB00830">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00830</charName>
				<mapping cb:dec="983870" type="PUA">U+F033E</mapping>
			<mapping type="unicode">U+28DC2</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>闕</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[門@報]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB00985">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00985</charName>
				<mapping cb:dec="984025" type="PUA">U+F03D9</mapping>
			<mapping type="unicode">U+2039D</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>愆</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[億-音+(夫*夫)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB02494">
				<charName>CBETA CHARACTER CB02494</charName>
				<mapping cb:dec="985534" type="PUA">U+F09BE</mapping>
			<mapping type="unicode">U+47E6</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>跋</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[跳-兆+(乏-之+友)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB04676">
				<charName>CBETA CHARACTER CB04676</charName>
				<mapping cb:dec="987716" type="PUA">U+F1244</mapping>
			<mapping type="unicode">U+200D4</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>允</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[ㄠ-ㄙ+?]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB10437">
				<charName>CBETA CHARACTER CB10437</charName>
				<mapping cb:dec="993477" type="PUA">U+F28C5</mapping>
			<charProp><localName>normalized form</localName><value>啄</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[口*豕]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15072">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15072</charName>
				<mapping cb:dec="998112" type="PUA">U+F3AE0</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+39DE</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>拔</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[托-七+友]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15106">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15106</charName>
				<mapping cb:dec="998146" type="PUA">U+F3B02</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+9B31</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>鬱</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[鬱-山+止]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15131">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15131</charName>
				<mapping cb:dec="998171" type="PUA">U+F3B1B</mapping>
			<charProp><localName>normalized form</localName><value>邦</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[邱-丘+(看-目)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15148">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15148</charName>
				<mapping cb:dec="998188" type="PUA">U+F3B2C</mapping>
			<mapping type="unicode">U+26615</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>畫</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[書-曰+(且-二+人)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15150">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15150</charName>
				<mapping cb:dec="998190" type="PUA">U+F3B2E</mapping>
			<mapping type="unicode">U+29BED</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>鬢</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[鬃-示+(眉-目+貝)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15156">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15156</charName>
				<mapping cb:dec="998196" type="PUA">U+F3B34</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+7891</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>碑</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[石*((白-日+田)/廾)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15179">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15179</charName>
				<mapping cb:dec="998219" type="PUA">U+F3B4B</mapping>
			<charProp><localName>normalized form</localName><value>雀</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[少/隹]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15325">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15325</charName>
				<mapping cb:dec="998365" type="PUA">U+F3BDD</mapping>
			<mapping type="unicode">U+9013</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>遞</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[逅-口+巿]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15888">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15888</charName>
				<mapping cb:dec="998928" type="PUA">U+F3E10</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+20DE2</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>銜</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[口*缶*亍]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB16182">
				<charName>CBETA CHARACTER CB16182</charName>
				<mapping cb:dec="999222" type="PUA">U+F3F36</mapping>
			<charProp><localName>normalized form</localName><value>婇</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[女*釆]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB17824">
				<charName>CBETA CHARACTER CB17824</charName>
				<mapping cb:dec="1000864" type="PUA">U+F45A0</mapping>
			<mapping type="unicode">U+212E3</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[土*圭]</value></charProp></char>
</charDecl>
	</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-05-20">
			<name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication
		</change>
		<change when="2006-08-03T16:51:58">
			Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<milestone unit="juan" n="1"/>
<pb ed="X" xml:id="X24.0467.0650a" n="0650a"/>
<lb ed="X" n="0650a01"/>
<lb ed="X" n="0650a02"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 467-A 銷釋金剛科儀會要註解序</cb:mulu><head>No. 467-A
<lb ed="X" n="0650a03"/><lb ed="R092" n="0235a01"/> 銷釋金剛科儀會要註解序</head>
<lb ed="X" n="0650a04"/>
<lb ed="X" n="0650a05"/><lb ed="R092" n="0235a02"/><p xml:id="pX24p0650a0501">夫以法身爲道。廣周沙界。細入微塵。非空非有。無內
<lb ed="X" n="0650a06"/><lb ed="R092" n="0235a03"/>無外。悟之則爲四聖。迷之則爲六凡。是以
<lb ed="X" n="0650a07" type="honorific"/><lb ed="R092" n="0235a04"/>釋迦覩長庚而見諦。向<name role="" type="person">鹿野苑</name><name role="" type="person">室羅筏</name>城祇園等處。
<lb ed="X" n="0650a08"/><lb ed="R092" n="0235a05"/>將以斯道而覺有情。所以初談小敎。次演空宗。八部
<lb ed="X" n="0650a09"/><lb ed="R092" n="0235a06"/>般若。次第宣說。今此經者。卽大般若部分所攝。始自
<lb ed="X" n="0650a10"/><lb ed="R092" n="0235a07"/>善現伸請。終以大覺答問。以住斷降伏。共斷二十七
<lb ed="X" n="0650a11"/><lb ed="R092" n="0235a08"/>疑。漸除二執。頓入一乘也。爰有宋宗鏡禪師者。乃應
<lb ed="X" n="0650a12"/><lb ed="R092" n="0235a09"/>眞之一數也。悲深智闊。學海汪洋。道徹離微。辭雄理
<lb ed="X" n="0650a13"/><lb ed="R092" n="0235a10"/>備。撮玄機於掌握。發妙義於言前。語中玉轉。珠<anchor xml:id="nkr_note_orig_0650001" n="0650001"/>向句
<lb ed="X" n="0650a14"/><lb ed="R092" n="0235a11"/>裏。釋天鑑地。得游戲之三昧。具無礙之辯才。鎔百煉
<lb ed="X" n="0650a15"/><lb ed="R092" n="0235a12"/>之堅金。琢三陳之美玉。故將梁昭明所判三十二分
<lb ed="X" n="0650a16"/><lb ed="R092" n="0235a13"/>金剛經。依文衍義。剖析精微。乃立科儀。發明經趣。總
<lb ed="X" n="0650a17"/><lb ed="R092" n="0235a14"/>有七種規模。一提綱。二要旨。三長行。四結類。五頌經
<lb ed="X" n="0650a18"/><lb ed="R092" n="0235a15"/>文。六警世。七結歸淨土。或愽採經論。直註本經。或廣
<lb ed="X" n="0650a19"/><lb ed="R092" n="0235a16"/>引他宗。申明旨趣。掃除知解。剪斷葛藤。爲人天之正
<lb ed="X" n="0650a20"/><lb ed="R092" n="0235a17"/>轍。作苦海之舟航者也。自宋迄今。四海盛行。見聞讀
<lb ed="X" n="0650a21"/><lb ed="R092" n="0235a18"/>誦者廣。幽冥獲益者多。若病者遇善見之醫王。似貧
<lb ed="X" n="0650a22"/><lb ed="R092" n="0235b01"/>者得如意之眞寶。今此會要註解。廼因無盡燈公瞻
<lb ed="X" n="0650a23"/><lb ed="R092" n="0235b02"/>禮普陀。路過蘇州。而處士許公敬愚等迎請。出本師
<lb ed="X" n="0650a24"/><lb ed="R092" n="0235b03"/>大寧所解科儀註頌。意欲刊板流通。而燈公止曰。不
<pb ed="X" xml:id="X24.0467.0650b" n="0650b"/>
<lb ed="X" n="0650b01"/><lb ed="R092" n="0235b04"/>可。此科儀京都善果達法師。先有集註。文辭廣愽。卷
<lb ed="X" n="0650b02"/><lb ed="R092" n="0235b05"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0650b0201" n="0650b0201"/><anchor xml:id="beg0650b0201" n="0650b0201"/>已<anchor xml:id="end0650b0201"/>十軸。後學罔窺涯涘。次普恩桂法師。繼踵前註。集
<lb ed="X" n="0650b03"/><lb ed="R092" n="0235b06"/>爲說記二卷。悉以刊刻。雖然。文理幽深。間有宗趣事
<lb ed="X" n="0650b04"/><lb ed="R092" n="0235b07"/>跡。揀討未備也。公欲金湯內敎。須請智者校正重集。
<lb ed="X" n="0650b05"/><lb ed="R092" n="0235b08"/>始可流行。由是特令澹齋張公。持帛千里而來。請予
<lb ed="X" n="0650b06"/><lb ed="R092" n="0235b09"/>重集。予以。此經乃大乘敎。被菩薩機。宗鏡乃聖位不
<lb ed="X" n="0650b07"/><lb ed="R092" n="0235b10"/>測之人。方堪科註。我輩凡情淺識。豈敢當任斯事。柰
<lb ed="X" n="0650b08"/><lb ed="R092" n="0235b11"/>以旣爲佛子。當報佛恩。若不<anchor xml:id="nkr_note_orig_0650002" n="0650002"/>度法度生。辜負先聖遺
<lb ed="X" n="0650b09"/><lb ed="R092" n="0235b12"/>廕。所以會取諸家捷要之註。安於科儀本文之下。貴
<lb ed="X" n="0650b10"/><lb ed="R092" n="0235b13"/>圖經義通曉。非敢胸臆強爲。祇是述成而<anchor xml:id="nkr_note_add_0650b1001" n="0650b1001"/><anchor xml:id="beg0650b1001" n="0650b1001"/>已<anchor xml:id="end0650b1001"/>。復命隱
<lb ed="X" n="0650b11"/><lb ed="R092" n="0235b14"/>士吳公期號賓山。薰毫繕錄。工<anchor xml:id="nkr_note_add_0650b1101" n="0650b1101"/><anchor xml:id="beg0650b1101" n="0650b1101"/>已<anchor xml:id="end0650b1101"/>周完。而寶坻縣紀
<lb ed="X" n="0650b12"/><lb ed="R092" n="0235b15"/>陀信士孟准等。助財壽梓。以伸大寧先師遺志。用廣
<lb ed="X" n="0650b13"/><lb ed="R092" n="0235b16"/>其傳。永圖不朽之意也。願見聞披覽者。昇慧日於中
<lb ed="X" n="0650b14"/><lb ed="R092" n="0235b17"/>天。破昏衢於暗室。九有悉蒙津濟。三途咸獲菩提。以
<lb ed="X" n="0650b15"/><lb ed="R092" n="0235b18"/>此功勛。祝一君之壽域。報四重之恩庥。仰佛日以增
<lb ed="X" n="0650b16"/><lb ed="R092" n="0236a01"/>輝。庶法輪而常轉矣。</p>
<lb ed="X" n="0650b17"/><lb ed="R092" n="0236a02"/><p xml:id="pX24p0650b1701">旹
<lb ed="X" n="0650b18" type="honorific"/><lb ed="R092" n="0236a03"/>大明嘉靖三十年龍集辛亥四月
<lb ed="X" n="0650b19" type="honorific"/><lb ed="R092" n="0236a04"/>佛誕之辰少室山嗣祖沙門覺連沐手焚香拜序</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0650b20"/>
<lb ed="X" n="0650b21"/>
<lb ed="X" n="0650b22"/>
<lb ed="X" n="0650b23"/>
<lb ed="X" n="0650b24"/>
<pb ed="X" xml:id="X24.0467.0650c" n="0650c"/>
<lb ed="X" n="0650c01"/><lb ed="R092" n="0236a06"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">銷釋金剛科儀會要註解十卷總目錄</cb:mulu><head>銷釋金剛科儀會要註解十卷總目錄</head>
<lb ed="X" n="0650c02"/><lb ed="R092" n="0236a07"/>
<lb ed="X" n="0650c03"/><lb ed="R092" n="0236a08"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX24p0650c0301">第一卷
<lb ed="X" n="0650c04"/><lb ed="R092" n="0236a09"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX24p0650c0401">銷釋金剛科儀卷<note place="inline">起</note>生於退屈<note place="inline">止</note></item></list></item>
<lb ed="X" n="0650c05"/><lb ed="R092" n="0236a10"/><item xml:id="itemX24p0650c0501">第二卷
<lb ed="X" n="0650c06"/><lb ed="R092" n="0236a11"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX24p0650c0601">野狐尙聽百丈法<note place="inline">起</note>但念彌陀<note place="inline">止</note></item></list></item>
<lb ed="X" n="0650c07"/><lb ed="R092" n="0236a12"/><item xml:id="itemX24p0650c0701">第三卷
<lb ed="X" n="0650c08"/><lb ed="R092" n="0236a13"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX24p0650c0801">法會因由分第一<note place="inline">起</note>體露堂堂<note place="inline">止</note></item></list></item>
<lb ed="X" n="0650c09"/><lb ed="R092" n="0236a14"/><item xml:id="itemX24p0650c0901">第四卷
<lb ed="X" n="0650c10"/><lb ed="R092" n="0236a15"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX24p0650c1001">依法出生分第八<note place="inline">起</note>大道分明<note place="inline">止</note></item></list></item>
<lb ed="X" n="0650c11"/><lb ed="R092" n="0236a16"/><item xml:id="itemX24p0650c1101">第五卷
<lb ed="X" n="0650c12"/><lb ed="R092" n="0236a17"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX24p0650c1201">離相寂滅第十四<note place="inline">起</note>一聲還續<note place="inline">止</note></item></list></item>
<lb ed="X" n="0650c13"/><lb ed="R092" n="0236a18"/><item xml:id="itemX24p0650c1301">第六卷
<lb ed="X" n="0650c14"/><lb ed="R092" n="0236b01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX24p0650c1401">一體同觀第十八<note place="inline">起</note>也則不如<note place="inline">止</note></item></list></item>
<lb ed="X" n="0650c15"/><lb ed="R092" n="0236b02"/><item xml:id="itemX24p0650c1501">第七卷
<lb ed="X" n="0650c16"/><lb ed="R092" n="0236b03"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX24p0650c1601">淨心行善二十三<note place="inline">起</note>目擊金容<note place="inline">止</note></item></list></item>
<lb ed="X" n="0650c17"/><lb ed="R092" n="0236b04"/><item xml:id="itemX24p0650c1701">第八卷
<lb ed="X" n="0650c18"/><lb ed="R092" n="0236b05"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX24p0650c1801">不受不貪二十八<note place="inline">起</note>涅槃如夢<note place="inline">止</note></item></list></item>
<lb ed="X" n="0650c19"/><lb ed="R092" n="0236b06"/><item xml:id="itemX24p0650c1901">第九卷
<lb ed="X" n="0650c20"/><lb ed="R092" n="0236b07"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX24p0650c2001">梁武帝請傅大士<note place="inline">起</note>願今回向<note place="inline">止</note></item></list></item>
<lb ed="X" n="0650c21"/><lb ed="R092" n="0236b08"/><item xml:id="itemX24p0650c2101">第十卷
<lb ed="X" n="0650c22"/><lb ed="R092" n="0236b09"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX24p0650c2201">總上九卷原文銷釋金剛科儀卷</item></list></item></list>
<lb ed="X" n="0650c23"/><lb ed="R092" n="0236b10"/>
<lb ed="X" n="0650c24"/><lb ed="R092" n="0236b11"/><p xml:id="pX24p0650c2401">經科會要註解十卷大全總目錄<note place="inline">終</note></p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X24.0467.0651a" n="0651a"/>
<lb ed="X" n="0651a01"/>
<lb ed="X" n="0651a02"/>
<lb ed="X" n="0651a03"/>
<lb ed="X" n="0651a04"/>
<lb ed="X" n="0651a05"/><cb:docNumber>No. 467</cb:docNumber>
<lb ed="X" n="0651a06"/><lb ed="R092" n="0237a01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>銷釋金剛科儀會要註解卷第一</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0651a07"/>
<lb ed="X" n="0651a08"/><lb ed="R092" n="0237a02"/><byline cb:type="other">姚秦三藏法師　鳩摩羅什　　譯</byline>
<lb ed="X" n="0651a09"/><lb ed="R092" n="0237a03"/><byline cb:type="author">隆興府百福院　宗鏡禪師　　述</byline>
<lb ed="X" n="0651a10"/><lb ed="R092" n="0237a04"/><byline cb:type="collector">曹洞正宗嗣祖沙門　覺連　重集</byline>
<lb ed="X" n="0651a11"/><lb ed="R092" n="0237a05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">前文</cb:mulu><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0651a1101">銷釋金剛者。以喩釋喩名題也。金剛乃經題之喩。
<lb ed="X" n="0651a12"/><lb ed="R092" n="0237a06"/>銷釋乃科題之喩。金剛。喩般若之堅利。能破煩惱。
<lb ed="X" n="0651a13"/><lb ed="R092" n="0237a07"/>銷釋。喩科文之解判。能分事理。銷者煎銷也。釋者
<lb ed="X" n="0651a14"/><lb ed="R092" n="0237a08"/>解釋也。如金在鑛。須假紅爐鉗鎚鍛煉。鑛去金存。
<lb ed="X" n="0651a15"/><lb ed="R092" n="0237a09"/>方爲眞寶。使用自在。一切衆生。本有佛性。亦復如
<lb ed="X" n="0651a16"/><lb ed="R092" n="0237a10"/>是。金喩衆生佛性。鑛喩無明煩惱。衆生佛性。隱在
<lb ed="X" n="0651a17"/><lb ed="R092" n="0237a11"/>五蘊身中。被煩惱鑛重重封蔀。愚鈍衆生。不覺不
<lb ed="X" n="0651a18"/><lb ed="R092" n="0237a12"/>知。本有眞性。甘處貧窮。虗受輪轉。是故。佛祖出世。
<lb ed="X" n="0651a19"/><lb ed="R092" n="0237a13"/>假設言敎修證。權立地位階級。以智慧爲爐。以三
<lb ed="X" n="0651a20"/><lb ed="R092" n="0237a14"/>昧爲火。以斷妄爲鎚。碎五蘊山。破煩惱鑛。顯眞金
<lb ed="X" n="0651a21"/><lb ed="R092" n="0237a15"/>性。煉成法身至寶。普濟貧窮衆生。各獲性寶。得大
<lb ed="X" n="0651a22"/><lb ed="R092" n="0237a16"/>受用。是故我佛最初成道。歎云。奇哉奇哉。一切衆
<lb ed="X" n="0651a23"/><lb ed="R092" n="0237a17"/>生。皆具如來智慧德相。但以妄相執著而不證得。
<lb ed="X" n="0651a24"/><lb ed="R092" n="0237a18"/>我當敎以正道令其永離妄想執著。自於身中得
<pb ed="X" xml:id="X24.0467.0651b" n="0651b"/>
<lb ed="X" n="0651b01"/><lb ed="R092" n="0237b01"/>見如來廣大智慧。與佛無異也。科儀者。科者斷也。
<lb ed="X" n="0651b02"/><lb ed="R092" n="0237b02"/>禾得斗而知其數。經得科而義自明。儀者法也。佛
<lb ed="X" n="0651b03"/><lb ed="R092" n="0237b03"/>說此經。爲一切衆生。斷妄明眞之法。今科家。將此
<lb ed="X" n="0651b04"/><lb ed="R092" n="0237b04"/>經中。文義事理。復取三敎聖人語言。合爲一體。科
<lb ed="X" n="0651b05"/><lb ed="R092" n="0237b05"/>判以成篇章。故立科儀以爲題名。大意欲令衆生。
<lb ed="X" n="0651b06"/><lb ed="R092" n="0237b06"/>知本有性。在日用間。但能見聞不昧。虗徹靈通。六
<lb ed="X" n="0651b07"/><lb ed="R092" n="0237b07"/>根門頭。放光動地也。會要註解者。會取諸家捷要
<lb ed="X" n="0651b08"/><lb ed="R092" n="0237b08"/>之註。安於每段經科之下。謂之註解。貴使文義易
<lb ed="X" n="0651b09"/><lb ed="R092" n="0237b09"/>曉。豈敢胸臆自作。但集述前古之成文。撮爲卷帙。
<lb ed="X" n="0651b10"/><lb ed="R092" n="0237b10"/>用圖不朽之意也。卷者。言舒卷有規也。看則展舒。
<lb ed="X" n="0651b11"/><lb ed="R092" n="0237b11"/>不看則卷收。故云卷也。第者次第也。一者首也。爲
<lb ed="X" n="0651b12"/><lb ed="R092" n="0237b12"/>衆卷之首也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0651b13"/><lb ed="R092" n="0237b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0651b1301">盖聞。漢朝感夢。白馬西來。摩騰彰漢。化之初時。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0651b14"/><lb ed="R092" n="0237b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0651b1401">此叙敎法初來之義也。盖聞者。乃發文之端也。亦
<lb ed="X" n="0651b15"/><lb ed="R092" n="0237b15"/>謙詞耳。言其不能詳細而知。祇是一盖麤聞而述
<lb ed="X" n="0651b16"/><lb ed="R092" n="0237b16"/>也。漢。卽國號也。然有西東二漢之別。今言漢者。卽
<lb ed="X" n="0651b17"/><lb ed="R092" n="0237b17"/>東漢孝明顯宗皇帝。乃光武第四子。朝。卽朝廷也。
<lb ed="X" n="0651b18"/><lb ed="R092" n="0237b18"/>是天子所居殿庭。而人臣朝覲之處也。感夢者。叙
<lb ed="X" n="0651b19"/><lb ed="R092" n="0238a01"/>敎法初來之時。帝爲能感。佛爲所感。感應道交。結
<lb ed="X" n="0651b20"/><lb ed="R092" n="0238a02"/>而成夢也。白馬西來者。卽永平七年。帝寢南宮。夢
<lb ed="X" n="0651b21"/><lb ed="R092" n="0238a03"/>金人丈六。項佩圓光。胸題萬字。飛行殿庭。去來無
<lb ed="X" n="0651b22"/><lb ed="R092" n="0238a04"/>礙。指其帝曰。立敎。旦集羣臣。令占所夢。時有通人
<lb ed="X" n="0651b23"/><lb ed="R092" n="0238a05"/>傅毅奏曰。臣按周書異記云。<name role="" type="person">周昭王</name>二十四年歲
<lb ed="X" n="0651b24"/><lb ed="R092" n="0238a06"/>次甲寅。四月八日子時分。有五色祥光。貫太微宮
<pb ed="X" xml:id="X24.0467.0651c" n="0651c"/>
<lb ed="X" n="0651c01"/><lb ed="R092" n="0238a07"/>中。然後徧於四方。作靑紅色。爾時山川宮殿普皆
<lb ed="X" n="0651c02"/><lb ed="R092" n="0238a08"/>震動。江河泉井泛漲流溢。時王問臣所以。有太史
<lb ed="X" n="0651c03"/><lb ed="R092" n="0238a09"/>蘇由對曰。此是西方。有大聖人生焉。<anchor xml:id="nkr_note_add_0651c0301" n="0651c0301"/><anchor xml:id="beg0651c0301" n="0651c0301"/>已<anchor xml:id="end0651c0301"/>後千年。敎
<lb ed="X" n="0651c04"/><lb ed="R092" n="0238a10"/>法流於此土。王令鐫石。立在南郊。天祠之前。以年
<lb ed="X" n="0651c05"/><lb ed="R092" n="0238a11"/>記之。至今一千七十餘年。陛下所夢者將必是乎。
<lb ed="X" n="0651c06"/><lb ed="R092" n="0238a12"/>帝信以爲然。卽遣定遠將軍秦景。中郞將蔡愔。愽
<lb ed="X" n="0651c07"/><lb ed="R092" n="0238a13"/>士王遵等。一十八人。使往西域。訪求佛道。至天竺
<lb ed="X" n="0651c08"/><lb ed="R092" n="0238a14"/>臨境。大<name role="" type="person">月支國</name>。遇摩騰<name role="" type="person">竺法蘭</name>二梵僧。倂優塡王
<lb ed="X" n="0651c09"/><lb ed="R092" n="0238a15"/>第四。以白<g ref="#CB00626">㲲</g><g ref="#CB15148">𦘕</g>釋迦像一軸。四十二章經。十住斷
<lb ed="X" n="0651c10"/><lb ed="R092" n="0238a16"/>結經。佛本生經。法海藏經。佛本行經。共六十萬言。
<lb ed="X" n="0651c11"/><lb ed="R092" n="0238a17"/><g ref="#CB00501">䭾</g>於白馬。相伴東還。八年乙丑。蔡愔等。達於洛陽。
<lb ed="X" n="0651c12"/><lb ed="R092" n="0238a18"/>摩騰入闕。献經像。帝大悅。館於<name role="" type="person">鴻臚寺</name>。法蘭。復兼
<lb ed="X" n="0651c13"/><lb ed="R092" n="0238b01"/>行化。而後至。十年丁卯。勑於<name role="" type="person">洛陽城</name>西。立<name role="" type="person">白馬寺</name>
<lb ed="X" n="0651c14"/><lb ed="R092" n="0238b02"/>以居之。以白馬<g ref="#CB00501">䭾</g>經。遂名<name role="" type="person">白馬寺</name>。此土三寶自此
<lb ed="X" n="0651c15"/><lb ed="R092" n="0238b03"/>爲始也。下結云。摩騰彰漢。化之初時。彰者明也。化
<lb ed="X" n="0651c16"/><lb ed="R092" n="0238b04"/>者敎也。今以佛之音聲。爲敎化之體也。此言化之
<lb ed="X" n="0651c17"/><lb ed="R092" n="0238b05"/>初時。卽是敎化初來之時也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0651c18"/><lb ed="R092" n="0238b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0651c1801">羅什。感秦宗之代典。明明佛日。照破昏衢。朗朗慧燈。
<lb ed="X" n="0651c19"/><lb ed="R092" n="0238b07"/>至今不滅。敎之興也。其在斯焉。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0651c20"/><lb ed="R092" n="0238b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0651c2001">此明般若。初興之始也。梵語羅什。此云童壽。雖童
<lb ed="X" n="0651c21"/><lb ed="R092" n="0238b09"/>稚之年。而有耆宿之德。故云童壽。感秦宗之代典
<lb ed="X" n="0651c22"/><lb ed="R092" n="0238b10"/>者。秦卽前秦國號。宗者主也。亦崇敬之義也。代。卽
<lb ed="X" n="0651c23"/><lb ed="R092" n="0238b11"/>時代也。典卽墳典也。又秦有四秦。此正當前秦符
<lb ed="X" n="0651c24"/><lb ed="R092" n="0238b12"/>堅主。建元十三年正月。太史奏曰。有德星現於外
<pb ed="X" xml:id="X24.0467.0652a" n="0652a"/>
<lb ed="X" n="0652a01"/><lb ed="R092" n="0238b13"/>國野分。當有大智德人。入輔中國。爾時襄陽趙王
<lb ed="X" n="0652a02"/><lb ed="R092" n="0238b14"/>國中。時人稱道安法師。爲一聖人。<name role="" type="person">習鑿齒</name>。半聖人
<lb ed="X" n="0652a03"/><lb ed="R092" n="0238b15"/>也。符堅。以十萬兵。攻襄陽遂得二人。謂左右曰。吾
<lb ed="X" n="0652a04"/><lb ed="R092" n="0238b16"/>以十萬雄師。祇得一箇半聖人耳。左右問誰。曰。安
<lb ed="X" n="0652a05"/><lb ed="R092" n="0238b17"/>一人。習半人也。安聞之。因言進曰。丘慈有羅什法
<lb ed="X" n="0652a06"/><lb ed="R092" n="0238b18"/>師。善解大小宗乘。愽通三藏。堅默識之。建元十八
<lb ed="X" n="0652a07"/><lb ed="R092" n="0239a01"/>年。遣呂光率兵十萬。四伐丘慈。謂光曰。朕聞西域。
<lb ed="X" n="0652a08"/><lb ed="R092" n="0239a02"/>有鳩摩羅什。深解法相。善曉陰陽。朕甚思之。賢哲
<lb ed="X" n="0652a09"/><lb ed="R092" n="0239a03"/>者。國之大寶。若克丘慈。速迎還國。光軍未至。什謂
<lb ed="X" n="0652a10"/><lb ed="R092" n="0239a04"/>丘慈王白純曰。有敵兵從東方來。勿抗其鋒。光兵
<lb ed="X" n="0652a11"/><lb ed="R092" n="0239a05"/>至。純遂交戰。光破丘慈。殺純。立純弟白鎭爲王。光
<lb ed="X" n="0652a12"/><lb ed="R092" n="0239a06"/>與什東迴。至涼州聞堅。<anchor xml:id="nkr_note_add_0652a1201" n="0652a1201"/><anchor xml:id="beg0652a1201" n="0652a1201"/>已<anchor xml:id="end0652a1201"/>被姚萇所害。光<anchor xml:id="nkr_note_add_0652a1202" n="0652a1202"/><anchor xml:id="beg0652a1202" n="0652a1202"/>僭<anchor xml:id="end0652a1202"/>號關
<lb ed="X" n="0652a13"/><lb ed="R092" n="0239a07"/>外。年稱大安。在位一十八年而卒。光之子紹。及纂
<lb ed="X" n="0652a14"/><lb ed="R092" n="0239a08"/>倂卒。光之姪呂隆爲王。姚萇卒。子姚興立。弘始三
<lb ed="X" n="0652a15"/><lb ed="R092" n="0239a09"/>年三月。有連理樹生於朝庭前。道遙園中葱變爲
<lb ed="X" n="0652a16"/><lb ed="R092" n="0239a10"/>茞香草。五月遣隴西公碩德。擧兵西伐。呂隆軍大
<lb ed="X" n="0652a17"/><lb ed="R092" n="0239a11"/>敗。九月隆。上表歸降。方得迎什入關。十二月二十
<lb ed="X" n="0652a18"/><lb ed="R092" n="0239a12"/>日至長安。待以國師之禮。選諸方有才智沙門八
<lb ed="X" n="0652a19"/><lb ed="R092" n="0239a13"/>百。中有四聖十哲。同譯經三百八十卷。此經弘始
<lb ed="X" n="0652a20"/><lb ed="R092" n="0239a14"/>五年。於長安<name role="" type="person">草堂寺</name>譯出華言。故云。羅什感秦宗
<lb ed="X" n="0652a21"/><lb ed="R092" n="0239a15"/>之代典。明明佛日等者。此二句雙歎上文。讚美此
<lb ed="X" n="0652a22"/><lb ed="R092" n="0239a16"/>經。如日之明以照晝。如燈之明以照夜。昏衢者。喩
<lb ed="X" n="0652a23"/><lb ed="R092" n="0239a17"/>五陰煩惱之執情。障隱本有之佛日。遮蔽本有之
<lb ed="X" n="0652a24"/><lb ed="R092" n="0239a18"/>慧燈。所以沉淪七趣。似長夜昏衢。不知不覺也。至
<pb ed="X" xml:id="X24.0467.0652b" n="0652b"/>
<lb ed="X" n="0652b01"/><lb ed="R092" n="0239b01"/>今不滅者。自佛說此般若大敎。從漢秦兩代傳來。
<lb ed="X" n="0652b02"/><lb ed="R092" n="0239b02"/>至于大<name role="" type="person">宋理宗</name>淳祐間。大興流布。故云。至今不滅
<lb ed="X" n="0652b03"/><lb ed="R092" n="0239b03"/>也。敎之興也者。總結釋迦佛。一代敎法。興崇流通
<lb ed="X" n="0652b04"/><lb ed="R092" n="0239b04"/>也。其在斯焉者。乃爲指法之辭。斯者此也。敎之大
<lb ed="X" n="0652b05"/><lb ed="R092" n="0239b05"/>興。在此漢秦兩代之時。故云。其在斯焉者也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0652b06"/><lb ed="R092" n="0239b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0652b0601">末法之代。至于今日。某甲。恭白十方賢聖。現坐道場。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0652b07"/><lb ed="R092" n="0239b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0652b0701">此歎慶歸祈之辭也。歎則生逢末運。慶則欽遇斯
<lb ed="X" n="0652b08"/><lb ed="R092" n="0239b08"/>經。歸投祈禱希欲冥加也。佛一代時敎。有正像末
<lb ed="X" n="0652b09"/><lb ed="R092" n="0239b09"/>三運之別。正法一千年。像法一千年。末法一萬年。
<lb ed="X" n="0652b10"/><lb ed="R092" n="0239b10"/>此言末法者。正當後五百歲佛滅後二千五百年
<lb ed="X" n="0652b11"/><lb ed="R092" n="0239b11"/>時。乃是科主歎而自慶。意云。正當末法惡世之中。
<lb ed="X" n="0652b12"/><lb ed="R092" n="0239b12"/>今日得逢斯典。猶浮木盲龜之値。針鋒纖芥之投。
<lb ed="X" n="0652b13"/><lb ed="R092" n="0239b13"/>不爲輕忽小事也。雖自知自解。又恐來者難能。故
<lb ed="X" n="0652b14"/><lb ed="R092" n="0239b14"/>制科文解釋。欲使學者。覩科文而明經旨。如暗逢
<lb ed="X" n="0652b15"/><lb ed="R092" n="0239b15"/>燈也。將欲爲文。亦恐凡情淺解。至理難臻。故祈三
<lb ed="X" n="0652b16"/><lb ed="R092" n="0239b16"/>寶冥加密助。故曰。恭白十方也。某甲。科主自稱也。
<lb ed="X" n="0652b17"/><lb ed="R092" n="0239b17"/>恭者敬也。白者陳也。此卽三業虔誠也。十方賢聖。
<lb ed="X" n="0652b18"/><lb ed="R092" n="0239b18"/>卽橫論。現坐道場。卽竪論。道場者。卽十方三世。賢
<lb ed="X" n="0652b19"/><lb ed="R092" n="0240a01"/>聖成道說法之場也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0652b20"/><lb ed="R092" n="0240a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0652b2001">本師釋迦牟尼佛。文殊普賢二大菩薩。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0652b21"/><lb ed="R092" n="0240a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0652b2101">卽歸此土三寶也。盖。佛爲佛寶。菩薩爲僧寶。法寶
<lb ed="X" n="0652b22"/><lb ed="R092" n="0240a04"/>含在其間。本師者。科主懇切之稱。亦名本師。本體
<lb ed="X" n="0652b23"/><lb ed="R092" n="0240a05"/>模範也。體効佛之遺範。故云本師。梵語釋迦牟尼。
<lb ed="X" n="0652b24"/><lb ed="R092" n="0240a06"/>此云。能仁寂默。乃圓應之號也。梵語文殊。此云妙
<pb ed="X" xml:id="X24.0467.0652c" n="0652c"/>
<lb ed="X" n="0652c01"/><lb ed="R092" n="0240a07"/>德。亦名<name role="" type="person">妙吉祥</name>也。普賢者。德無不徧曰普。祐上利
<lb ed="X" n="0652c02"/><lb ed="R092" n="0240a08"/>下曰賢。菩薩者。略梵語。具云菩提薩埵。此云覺有
<lb ed="X" n="0652c03"/><lb ed="R092" n="0240a09"/>情也。有生皆有情。菩薩有情中之覺耳。佛有覺性。
<lb ed="X" n="0652c04"/><lb ed="R092" n="0240a10"/>而無情也。菩薩亦未免有情。故云。上求佛果。下化
<lb ed="X" n="0652c05"/><lb ed="R092" n="0240a11"/>衆生。卽自利利他之號也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0652c06"/><lb ed="R092" n="0240a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0652c0601">滿空聖衆。一切神祇。有天眼者。天眼遙觀。有天耳者。
<lb ed="X" n="0652c07"/><lb ed="R092" n="0240a13"/>天耳遙聞。他心宿住。聖心玄鑒。慈愍故。慈愍故。大慈
<lb ed="X" n="0652c08"/><lb ed="R092" n="0240a14"/>愍故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0652c09"/><lb ed="R092" n="0240a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0652c0901">此總祈一切聖衆。運五通而鑒照。起四量以冥加。
<lb ed="X" n="0652c10"/><lb ed="R092" n="0240a16"/>天眼等者。卽五通也。聖心卽神境通。玄鑑喩也。慈
<lb ed="X" n="0652c11"/><lb ed="R092" n="0240a17"/>能與樂。悲能拔苦。喜能慶悅。捨能平等。盖慈內。含
<lb ed="X" n="0652c12"/><lb ed="R092" n="0240a18"/>四無量心也。三稱者。誠之切也。不言漏盡通者。此
<lb ed="X" n="0652c13"/><lb ed="R092" n="0240b01"/>乃神聖衆也。唯佛具六通。如上。皆具五通也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0652c14"/><lb ed="R092" n="0240b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0652c1401">信禮常住三寶。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0652c15"/><lb ed="R092" n="0240b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0652c1501">信者重也誠也。禮者體也。信而無禮。心必不實。禮
<lb ed="X" n="0652c16"/><lb ed="R092" n="0240b04"/>而無信。意必不誠。二者具足。可爲誠實之禮也。常
<lb ed="X" n="0652c17"/><lb ed="R092" n="0240b05"/>住者。簡別之義。不同前來十方此土三寶。此卽自
<lb ed="X" n="0652c18"/><lb ed="R092" n="0240b06"/>性常住。淸淨法身。佛寶也。此性有覺照義。法寶也。
<lb ed="X" n="0652c19"/><lb ed="R092" n="0240b07"/>此性有和合義。僧寶也。寶者。貴重之義。卽實相一
<lb ed="X" n="0652c20"/><lb ed="R092" n="0240b08"/>體常住三寶也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0652c21"/><lb ed="R092" n="0240b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0652c2101">歸命十方一切佛。歸命十方一切法。歸命十方一切
<lb ed="X" n="0652c22"/><lb ed="R092" n="0240b10"/>僧。法輪常轉度衆生。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0652c23"/><lb ed="R092" n="0240b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0652c2301">此是重重祈禱。不盡讚揚也。歸投請命。希求加護。
<lb ed="X" n="0652c24"/><lb ed="R092" n="0240b12"/>故云歸命。又命者爲一身之總也。今言歸命者。總
<pb ed="X" xml:id="X24.0467.0653a" n="0653a"/>
<lb ed="X" n="0653a01"/><lb ed="R092" n="0240b13"/>含三業。恭敬尊重讚歎之禮也。十方一切。總該橫
<lb ed="X" n="0653a02"/><lb ed="R092" n="0240b14"/>竪。佛者略梵語。具云佛陀。此云覺也。卽自覺覺他。
<lb ed="X" n="0653a03"/><lb ed="R092" n="0240b15"/>覺行圓滿也。法者軌持義。卽軌持自性。令物生解
<lb ed="X" n="0653a04"/><lb ed="R092" n="0240b16"/>也。僧者略梵語。具云僧伽。此云衆和合。兼擧云。和
<lb ed="X" n="0653a05"/><lb ed="R092" n="0240b17"/>合僧也。法輪度衆生者。乃科主祈希三寶。不泯四
<lb ed="X" n="0653a06"/><lb ed="R092" n="0240b18"/>弘。恒居三界。利濟有情。同證無爲。共成正覺。故云
<lb ed="X" n="0653a07"/><lb ed="R092" n="0241a01"/>度衆生也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0653a08"/><lb ed="R092" n="0241a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0653a0801">夫金剛般若。能開解脫之門。玉偈波羅。善入菩提之
<lb ed="X" n="0653a09"/><lb ed="R092" n="0241a03"/>路。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0653a10"/><lb ed="R092" n="0241a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0653a1001">此一卷金剛般若經。是開解脫之門。入菩提之路。
<lb ed="X" n="0653a11"/><lb ed="R092" n="0241a05"/>門有出入義。路有往來義。喩此經爲入理門戶之
<lb ed="X" n="0653a12"/><lb ed="R092" n="0241a06"/>道路也。解脫。卽斷果。菩提。卽智果。皆二轉依號也。
<lb ed="X" n="0653a13"/><lb ed="R092" n="0241a07"/>玉偈波羅者。卽讚美之義。讚美此經。能詮之文。如
<lb ed="X" n="0653a14"/><lb ed="R092" n="0241a08"/>衆德之王。難見難聞。難逢難遇。故云。善入菩提之
<lb ed="X" n="0653a15"/><lb ed="R092" n="0241a09"/>路矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0653a16"/><lb ed="R092" n="0241a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0653a1601">行行而非空非有。句句而無去無來。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0653a17"/><lb ed="R092" n="0241a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0653a1701">總美此經能詮之文。行行句句。非空非有。無去無
<lb ed="X" n="0653a18"/><lb ed="R092" n="0241a12"/>來。其中所詮之義。不同前來初敎所說。心無境有。
<lb ed="X" n="0653a19"/><lb ed="R092" n="0241a13"/>境無心有之謂。此經。純談妙有實相眞空。顯揚般
<lb ed="X" n="0653a20"/><lb ed="R092" n="0241a14"/>若根本眞智。又非空。不同無因。非有。不同邪因。無
<lb ed="X" n="0653a21"/><lb ed="R092" n="0241a15"/>去。不屬過去。無來。不屬未來。故不落有無二邊。去
<lb ed="X" n="0653a22"/><lb ed="R092" n="0241a16"/>來三際。眞可謂。斥相泯心。談空之敎也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0653a23"/><lb ed="R092" n="0241a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0653a2301">金剛經。說三十二分。分分而功德難量。須菩提。聞四
<lb ed="X" n="0653a24"/><lb ed="R092" n="0241a18"/>句妙偈。偈偈而殊因莫測。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X24.0467.0653b" n="0653b"/>
<lb ed="X" n="0653b01"/><lb ed="R092" n="0241b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0653b0101">此這一卷金剛經。原爲佛說。後昭明太子。科爲三
<lb ed="X" n="0653b02"/><lb ed="R092" n="0241b02"/>十二分。故云分分也。功德難量者。修進曰功。見性
<lb ed="X" n="0653b03"/><lb ed="R092" n="0241b03"/>曰德。若有行人。依此修進。卽得見性成佛。故云難
<lb ed="X" n="0653b04"/><lb ed="R092" n="0241b04"/>量也。梵語。須菩提。此云善吉。亦名空生也。聞四句
<lb ed="X" n="0653b05"/><lb ed="R092" n="0241b05"/>者。自第八分中。佛吿須菩提。若人以滿三千大千
<lb ed="X" n="0653b06"/><lb ed="R092" n="0241b06"/>世界七寶。以用布施。得福雖多。不如有人。以此四
<lb ed="X" n="0653b07"/><lb ed="R092" n="0241b07"/>句偈。爲他人說。其福勝彼<anchor xml:id="nkr_note_add_0653b0701" n="0653b0701"/><anchor xml:id="beg0653b0701" n="0653b0701"/>已<anchor xml:id="end0653b0701"/>下。共有七處說偈。故
<lb ed="X" n="0653b08"/><lb ed="R092" n="0241b08"/>云偈偈也。以此推之。乃字字句句。有殊勝之功德。
<lb ed="X" n="0653b09"/><lb ed="R092" n="0241b09"/>不測之因果。故云殊因莫測也。四句者。古今論四
<lb ed="X" n="0653b10"/><lb ed="R092" n="0241b10"/>句偈不一。各執<anchor xml:id="nkr_note_add_0653b1001" n="0653b1001"/><anchor xml:id="beg0653b1001" n="0653b1001"/>己<anchor xml:id="end0653b1001"/>見。初無定論。今但依銅<g ref="#CB15156">碑</g>記云。
<lb ed="X" n="0653b11"/><lb ed="R092" n="0241b11"/>天親菩薩。昇<name role="" type="person">兜率宮</name>。請益彌勒。如何是四句偈。彌
<lb ed="X" n="0653b12"/><lb ed="R092" n="0241b12"/>勒答云。無我相。無人相。無衆生相。無壽者相是也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0653b13"/><lb ed="R092" n="0241b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0653b1301">書寫讀誦。當生華藏之天。爲人演說。定達涅槃之路。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0653b14"/><lb ed="R092" n="0241b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0653b1401">著簡曰書。傳本曰寫。對本曰讀。背本曰誦。若有人。
<lb ed="X" n="0653b15"/><lb ed="R092" n="0241b15"/>依此經。如法修行。當生<name role="" type="person">華藏世界海</name><name role="" type="person">極樂淨土</name>中。
<lb ed="X" n="0653b16"/><lb ed="R092" n="0241b16"/>盖華藏天爲總擧。文之巧也。此<name role="" type="person">華藏世界</name>。無邊妙
<lb ed="X" n="0653b17"/><lb ed="R092" n="0241b17"/>華<name role="" type="person">香水海</name>中。有不可說佛刹微塵數大蓮華。一一
<lb ed="X" n="0653b18"/><lb ed="R092" n="0241b18"/>華<anchor xml:id="nkr_note_orig_0653001" n="0653001"/>開。有微塵數<name role="" type="person">香水海</name>。每一海中。有一蓮華寶光
<lb ed="X" n="0653b19"/><lb ed="R092" n="0242a01"/>明刹種。一一種。有二十重。每重。二十佛刹微塵數
<lb ed="X" n="0653b20"/><lb ed="R092" n="0242a02"/>世界圍繞。故云華藏也。天者。自然也。淸淨也。意云。
<lb ed="X" n="0653b21"/><lb ed="R092" n="0242a03"/>願書寫讀誦聽聞者。決定至於涅槃。故曰定達也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0653b22"/><lb ed="R092" n="0242a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0653b2201">般若乃菩提佛母。信心。卽功德道源。長養聖胎。出生
<lb ed="X" n="0653b23"/><lb ed="R092" n="0242a05"/>妙法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0653b24"/><lb ed="R092" n="0242a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0653b2401">梵語般若。唐言智慧。內則指於本覺眞心。外則指
<pb ed="X" xml:id="X24.0467.0653c" n="0653c"/>
<lb ed="X" n="0653c01"/><lb ed="R092" n="0242a07"/>於斯經妙旨。下顯機云。信心卽功德道源。雖有內
<lb ed="X" n="0653c02"/><lb ed="R092" n="0242a08"/>智外敎。要在於信。信則菩提果成。敎法流通。故云
<lb ed="X" n="0653c03"/><lb ed="R092" n="0242a09"/>信爲道源功德母長養一切諸善根也。依此敎修。
<lb ed="X" n="0653c04"/><lb ed="R092" n="0242a10"/>長養成聖之胚胎。出生無上之妙法也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0653c05"/><lb ed="R092" n="0242a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0653c0501">大抵。看經通義。問道窮源。啓淨信心。具擇法眼。分句。
<lb ed="X" n="0653c06"/><lb ed="R092" n="0242a12"/>讀貫通之理。明問。酬辯論之文。心心無間理全彰。念
<lb ed="X" n="0653c07"/><lb ed="R092" n="0242a13"/>念不忘文自現。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0653c08"/><lb ed="R092" n="0242a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0653c0801">上一節文。言敎之功能。此一節文。言機之作用。雖
<lb ed="X" n="0653c09"/><lb ed="R092" n="0242a15"/>然此經。能長養聖胎。出生妙法。大端主意。還要看
<lb ed="X" n="0653c10"/><lb ed="R092" n="0242a16"/>經之人。通達經中。所詮義理。如或義理不明者。應
<lb ed="X" n="0653c11"/><lb ed="R092" n="0242a17"/>須愽問先知。指示其道。窮究其源。此聞慧也。然後
<lb ed="X" n="0653c12"/><lb ed="R092" n="0242a18"/>啓淸淨之信心。淨心者。卽經中信心淸淨卽生實
<lb ed="X" n="0653c13"/><lb ed="R092" n="0242b01"/>相之心。此思慧也。亦要行人具擇法眼。擇法眼者。
<lb ed="X" n="0653c14"/><lb ed="R092" n="0242b02"/>卽正智之眼也。擇卽揀擇。此勉行人。須用智眼。揀
<lb ed="X" n="0653c15"/><lb ed="R092" n="0242b03"/>去人我無明身邊等見。擇取中道無爲眞如之理。
<lb ed="X" n="0653c16"/><lb ed="R092" n="0242b04"/>分句逗者。義盡爲句。義不盡爲讀。文爲能詮。理爲
<lb ed="X" n="0653c17"/><lb ed="R092" n="0242b05"/>所詮。看經行人。須要一一分別。句讀短長。義理通
<lb ed="X" n="0653c18"/><lb ed="R092" n="0242b06"/>貫。方得名爲具眼之人。然後可爲造進行履也。明
<lb ed="X" n="0653c19"/><lb ed="R092" n="0242b07"/>問酬者。卽請問酬答也。今此經自第二分中問。云
<lb ed="X" n="0653c20"/><lb ed="R092" n="0242b08"/>何應住等。直至經終。共有二十七處問酬辯論之
<lb ed="X" n="0653c21"/><lb ed="R092" n="0242b09"/>文。行人應須一一分明。方得長養聖胎出生妙法
<lb ed="X" n="0653c22"/><lb ed="R092" n="0242b10"/>也。科家慈心太煞。指示叮嚀。故云心心無間理全
<lb ed="X" n="0653c23"/><lb ed="R092" n="0242b11"/>彰念念不忘文自現。念念者。與前心心義同。當換
<lb ed="X" n="0653c24"/><lb ed="R092" n="0242b12"/>其文。義卽一也。無間者。不忘也。亦但變其文耳。卽
<pb ed="X" xml:id="X24.0467.0654a" n="0654a"/>
<lb ed="X" n="0654a01"/><lb ed="R092" n="0242b13"/>一念專注其心。不容漏泄走作也。如此則。其文自
<lb ed="X" n="0654a02"/><lb ed="R092" n="0242b14"/>現。其理自彰。正是以聖敎爲明鏡。照見自心。以自
<lb ed="X" n="0654a03"/><lb ed="R092" n="0242b15"/>心爲慧燈。燭經幽旨也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0654a04"/><lb ed="R092" n="0242b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0654a0401">或問酧深妙。而句義玄微。詳究元因。而略陳數段。庶
<lb ed="X" n="0654a05"/><lb ed="R092" n="0242b17"/>一問一答。其文明若日星。重辯重徵。其義曉如白黑。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0654a06"/><lb ed="R092" n="0242b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0654a0601">或者。不定之辭。或佛問。須菩提答。或須菩提問。佛
<lb ed="X" n="0654a07"/><lb ed="R092" n="0243a01"/>答。此經總有二十七疑。二十九問。其間所問所答
<lb ed="X" n="0654a08"/><lb ed="R092" n="0243a02"/>者。句法淵深。義理微妙。使初機淺解者。罔知其涯
<lb ed="X" n="0654a09"/><lb ed="R092" n="0243a03"/>涘。因此經文難曉。故致科文。釋而通之也。故述功
<lb ed="X" n="0654a10"/><lb ed="R092" n="0243a04"/>云。詳究元因。詳細也。究考也。元本也。卽是細詳考
<lb ed="X" n="0654a11"/><lb ed="R092" n="0243a05"/>究。其根本元因諸家之解釋。撮略直指。採集述陳。
<lb ed="X" n="0654a12"/><lb ed="R092" n="0243a06"/>以成數段科文也。庶者使也。使經中一問一答重
<lb ed="X" n="0654a13"/><lb ed="R092" n="0243a07"/>辯重徵。其文其義者。其爲指法之義。指經得科。而
<lb ed="X" n="0654a14"/><lb ed="R092" n="0243a08"/>義如日星晝夜白黑兩分也。文。卽能詮之文。義。卽
<lb ed="X" n="0654a15"/><lb ed="R092" n="0243a09"/>所詮之理也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0654a16"/><lb ed="R092" n="0243a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0654a1601">義隨文。而文隨義。左右逢源。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0654a17"/><lb ed="R092" n="0243a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0654a1701">義者。經義也。文者。科文也。華嚴經云。一卽多。而多
<lb ed="X" n="0654a18"/><lb ed="R092" n="0243a12"/>卽一。文隨於義。義隨文。左右者。如身之左右二肘。
<lb ed="X" n="0654a19"/><lb ed="R092" n="0243a13"/>不離本身。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0654a20"/><lb ed="R092" n="0243a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0654a2001">珠走盤而盤走珠。縱橫無礙。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0654a21"/><lb ed="R092" n="0243a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0654a2101">珠者寶也。物類相感志云。閬苑浦出珠。置盤中自
<lb ed="X" n="0654a22"/><lb ed="R092" n="0243a16"/>轉也。珠喩經義。盤喩科文。縱橫無礙。亦卽左右逢
<lb ed="X" n="0654a23"/><lb ed="R092" n="0243a17"/>源。意云。此之文理玄妙。冀行人翫味留心。倘然一
<lb ed="X" n="0654a24"/><lb ed="R092" n="0243a18"/>言之下。心地開通。便可謂拳中舊寶。不假披沙。倒
<pb ed="X" xml:id="X24.0467.0654b" n="0654b"/>
<lb ed="X" n="0654b01"/><lb ed="R092" n="0243b01"/>駕無底空船。逆遊涅槃法海。庶不負佛祖之慈心
<lb ed="X" n="0654b02"/><lb ed="R092" n="0243b02"/>也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0654b03"/><lb ed="R092" n="0243b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0654b0301">信解受持者。洞明眞性。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0654b04"/><lb ed="R092" n="0243b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0654b0401">科家至此願云。此法流通之處。若有行人。信敬曉
<lb ed="X" n="0654b05"/><lb ed="R092" n="0243b05"/>解明白。領納於心。持之不捨。卽得洞明自<anchor xml:id="nkr_note_add_0654b0501" n="0654b0501"/><anchor xml:id="beg0654b0501" n="0654b0501"/>己<anchor xml:id="end0654b0501"/>眞性
<lb ed="X" n="0654b06"/><lb ed="R092" n="0243b06"/>也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0654b07"/><lb ed="R092" n="0243b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0654b0701">見聞隨喜者。咸悟菩提。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0654b08"/><lb ed="R092" n="0243b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0654b0801">目覩曰見。達耳曰聞。隨卽隨順。喜卽歡喜。所謂此
<lb ed="X" n="0654b09"/><lb ed="R092" n="0243b09"/>法流通之處。若是行人。見聞隨喜稱善讚美者。咸
<lb ed="X" n="0654b10"/><lb ed="R092" n="0243b10"/>悟菩提。前一節。洞明眞性爲因。此一節。咸悟菩提
<lb ed="X" n="0654b11"/><lb ed="R092" n="0243b11"/>爲果也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0654b12"/><lb ed="R092" n="0243b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0654b1201">流通天上人間。普遍微塵刹海。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0654b13"/><lb ed="R092" n="0243b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0654b1301">上一句。從遠至近。從色界頂天。至<name role="" type="person">閻浮提</name>地。人間
<lb ed="X" n="0654b14"/><lb ed="R092" n="0243b14"/>天上。悉皆流通此法也。下一句。從狹至廣。無處不
<lb ed="X" n="0654b15"/><lb ed="R092" n="0243b15"/>到曰普。無處不周曰遍。微塵者。隙塵也。刹海者。浮
<lb ed="X" n="0654b16"/><lb ed="R092" n="0243b16"/>幢佛刹也。在於<name role="" type="person">香水海</name>中。漂浮而住。故云刹海。明
<lb ed="X" n="0654b17"/><lb ed="R092" n="0243b17"/>此大法。從微塵至刹海。悉皆周遍矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0654b18"/><lb ed="R092" n="0243b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0654b1801">太虗無際。法施何窮。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0654b19"/><lb ed="R092" n="0244a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0654b1901">太虗。卽空之異名也。以此爲喩。虗空無邊。法施無
<lb ed="X" n="0654b20"/><lb ed="R092" n="0244a02"/>邊。科主意云。此法處處流通。無有窮盡。此之法施
<lb ed="X" n="0654b21"/><lb ed="R092" n="0244a03"/>一句一偈。入於八識田中。永爲金剛種子。萬劫不
<lb ed="X" n="0654b22"/><lb ed="R092" n="0244a04"/>壞。直至成佛。故無窮也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0654b23"/><lb ed="R092" n="0244a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0654b2301">以斯般若功勛。總報四恩三有。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0654b24"/><lb ed="R092" n="0244a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0654b2401">以斯般若。卽指此經。願今科文。解釋般若。功德利
<pb ed="X" xml:id="X24.0467.0654c" n="0654c"/>
<lb ed="X" n="0654c01"/><lb ed="R092" n="0244a07"/>益。用報四恩三有。四恩者。天地盖載。日月照臨。皇
<lb ed="X" n="0654c02"/><lb ed="R092" n="0244a08"/>王水土。父母生身也。三有者。欲有。色有。無色有也。
<lb ed="X" n="0654c03"/><lb ed="R092" n="0244a09"/>以三界因果不忘。未離於有。故云三有。前節。法施
<lb ed="X" n="0654c04"/><lb ed="R092" n="0244a10"/>旣無窮。以此報恩亦無窮。故云總報也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0654c05"/><lb ed="R092" n="0244a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0654c0501">觀夫。空如來藏。碎祖師關。獨露眞常。無非般若。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0654c06"/><lb ed="R092" n="0244a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0654c0601">觀夫者。發語之辭也。如來藏有三。以配三諦三身
<lb ed="X" n="0654c07"/><lb ed="R092" n="0244a13"/>也。空如來藏。卽眞諦法身也。不空如來藏。卽俗諦
<lb ed="X" n="0654c08"/><lb ed="R092" n="0244a14"/>報身也。空不空如來藏。卽中道諦化身也。關者。門
<lb ed="X" n="0654c09"/><lb ed="R092" n="0244a15"/>之橫木爲關也。宗。以一千七百則因緣。爲祖師關。
<lb ed="X" n="0654c10"/><lb ed="R092" n="0244a16"/>故云欲透諸祖重關。只須一一拶波。今云。空如來
<lb ed="X" n="0654c11"/><lb ed="R092" n="0244a17"/>藏者。直顯<anchor xml:id="nkr_note_orig_0654001" n="0654001"/>直諦法身。聖凡兩忘。眞俗俱泯。故云空
<lb ed="X" n="0654c12"/><lb ed="R092" n="0244a18"/>如來藏也。獨露眞常者。科家慈心太切。分明指示。
<lb ed="X" n="0654c13"/><lb ed="R092" n="0244b01"/>此明眞理之外。了無片事可得。故云無非般若也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0654c14"/><lb ed="R092" n="0244b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0654c1401">三心不動。六喩全彰。七寶校功。四句倍勝。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0654c15"/><lb ed="R092" n="0244b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0654c1501">上伸般若之功能。此伸施財之所以。三心者。經云。
<lb ed="X" n="0654c16"/><lb ed="R092" n="0244b04"/>過去心。未來心。現在心。皆不可得。故云三心不動。
<lb ed="X" n="0654c17"/><lb ed="R092" n="0244b05"/>六喩者。夢幻泡影露電也。彰者明也。七寶者。金。銀。
<lb ed="X" n="0654c18"/><lb ed="R092" n="0244b06"/>瑠璃。硨磲。碼碯。珊瑚。琥珀也。校者比也。經云。以七
<lb ed="X" n="0654c19"/><lb ed="R092" n="0244b07"/>寶滿三千大千世界。布施功德。比況此經。見聞受
<lb ed="X" n="0654c20"/><lb ed="R092" n="0244b08"/>持。四句之功德。百千萬億。不及其一。故云四句倍
<lb ed="X" n="0654c21"/><lb ed="R092" n="0244b09"/>勝也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0654c22"/><lb ed="R092" n="0244b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0654c2201">若乃循行數墨。轉益見知。宗眼不明。非爲究竟。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0654c23"/><lb ed="R092" n="0244b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0654c2301">上來歎敎。雖有如是之功。要在行人用意。若乃者。
<lb ed="X" n="0654c24"/><lb ed="R092" n="0244b12"/>指看經之人。若不句句消歸自<anchor xml:id="nkr_note_add_0654c2401" n="0654c2401"/><anchor xml:id="beg0654c2401" n="0654c2401"/>己<anchor xml:id="end0654c2401"/>。言言冥合眞心。
<pb ed="X" xml:id="X24.0467.0655a" n="0655a"/>
<lb ed="X" n="0655a01"/><lb ed="R092" n="0244b13"/>一向只管循行數墨。只是轉增多見多知。背却般
<lb ed="X" n="0655a02"/><lb ed="R092" n="0244b14"/>若功能。障塞眞常妙用。楞嚴經云。知見立知。卽無
<lb ed="X" n="0655a03"/><lb ed="R092" n="0244b15"/>明本。知見無見。斯卽涅槃。宗眼者。宗卽心宗。眼卽
<lb ed="X" n="0655a04"/><lb ed="R092" n="0244b16"/>智眼。心爲一身之主宰。萬法之根源。心不妙悟。多
<lb ed="X" n="0655a05"/><lb ed="R092" n="0244b17"/>聞無益。華嚴經云。如人數他寶。自無半錢分。於法
<lb ed="X" n="0655a06"/><lb ed="R092" n="0244b18"/>不修行。多聞亦如是。此勉行人。若不如說而修。洞
<lb ed="X" n="0655a07"/><lb ed="R092" n="0245a01"/>見眞諦者。皆是非爲究竟也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0655a08"/><lb ed="R092" n="0245a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0655a0801">嗚呼。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0655a09"/><lb ed="R092" n="0245a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0655a0901">此是科家。警歎之辭。緊要行人珍重。下乃法喩分
<lb ed="X" n="0655a10"/><lb ed="R092" n="0245a04"/>明。令人著眼也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0655a11"/><lb ed="R092" n="0245a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0655a1101">微宣奧旨。石火電光。密顯眞機。銀山鐵壁。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0655a12"/><lb ed="R092" n="0245a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0655a1201">微宣奧旨者。叙陳此經。乃是微妙之法。深奧之旨。
<lb ed="X" n="0655a13"/><lb ed="R092" n="0245a07"/>第一之說。要令行人。急須著眼。故喩石中之火。電
<lb ed="X" n="0655a14"/><lb ed="R092" n="0245a08"/>內之光。此理。眨眼參差千萬里。低頭思慮萬重關。
<lb ed="X" n="0655a15"/><lb ed="R092" n="0245a09"/>密顯眞機者。此經。凡有二十九處。言菩提心。總是
<lb ed="X" n="0655a16"/><lb ed="R092" n="0245a10"/>一箇眞心。故云密顯眞機。卽眞心之機。靈妙莫測。
<lb ed="X" n="0655a17"/><lb ed="R092" n="0245a11"/>人難履踐。喩如銀山鐵壁。挨拶不入。拈弄不得。如
<lb ed="X" n="0655a18"/><lb ed="R092" n="0245a12"/>蚊子上鐵牛相似。難以咬嚼也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0655a19"/><lb ed="R092" n="0245a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0655a1901">瞥生異見。滯在中途。進步無門。退身迷路。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0655a20"/><lb ed="R092" n="0245a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0655a2001">此乃重重指示。微細提携。要人發起眞知眞見。若
<lb ed="X" n="0655a21"/><lb ed="R092" n="0245a15"/>是行人。瞥生一念異見之情。便於般若眞智相違。
<lb ed="X" n="0655a22"/><lb ed="R092" n="0245a16"/>情存於境。墮在中途未得到家。故云進步無門。退
<lb ed="X" n="0655a23"/><lb ed="R092" n="0245a17"/>身迷路。可謂無端起知見。著相求菩提。情存一念
<lb ed="X" n="0655a24"/><lb ed="R092" n="0245a18"/>悟。寧越昔時迷。此理。但起纖毫聖凡之見。卽是途
<pb ed="X" xml:id="X24.0467.0655b" n="0655b"/>
<lb ed="X" n="0655b01"/><lb ed="R092" n="0245b01"/>路之說者也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0655b02"/><lb ed="R092" n="0245b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0655b0201">聊通一線。俯爲初機。良馬見鞭。追風千里矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0655b03"/><lb ed="R092" n="0245b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0655b0301">此乃科家。自伸<anchor xml:id="nkr_note_add_0655b0301" n="0655b0301"/><anchor xml:id="beg0655b0301" n="0655b0301"/>己<anchor xml:id="end0655b0301"/>功。亦是謙辭。我今致此科文。只
<lb ed="X" n="0655b04"/><lb ed="R092" n="0245b04"/>是於行人聊通一線。俯爲初機。豈敢達於上士也。
<lb ed="X" n="0655b05"/><lb ed="R092" n="0245b05"/>良馬見鞭者。引喩比之。若是上智。未擧先知。不言
<lb ed="X" n="0655b06"/><lb ed="R092" n="0245b06"/>而會。豈用剩殘之說。古云。若是金毛獅子子。三千
<lb ed="X" n="0655b07"/><lb ed="R092" n="0245b07"/>里外見誵訛。不用開口動舌也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0655b08"/><lb ed="R092" n="0245b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0655b0801">彌陀如來。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0655b09"/><lb ed="R092" n="0245b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0655b0901">上云。俯爲初機。此言。初機所以。科家。先擧能攝之
<lb ed="X" n="0655b10"/><lb ed="R092" n="0245b10"/>佛。次警所攝之機。梵語彌陀。此云無量壽。乃樂<g ref="#CB15131">邦</g>
<lb ed="X" n="0655b11"/><lb ed="R092" n="0245b11"/>之主也。以彼佛。光明無量。照十方國。無所障礙。故
<lb ed="X" n="0655b12"/><lb ed="R092" n="0245b12"/>曰阿彌陀。其佛壽命無量無數。故名無量壽也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0655b13"/><lb ed="R092" n="0245b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0655b1301">竊以。幻身不久。浮世非堅。不久。則形軀變異。非堅。則
<lb ed="X" n="0655b14"/><lb ed="R092" n="0245b14"/>火宅無安。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0655b15"/><lb ed="R092" n="0245b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0655b1501">竊以者。偷竊之義。不敢正言。亦是謙辭也。幻身者。
<lb ed="X" n="0655b16"/><lb ed="R092" n="0245b16"/>無而忽有曰幻。衆法積聚曰身。最初原無此身。只
<lb ed="X" n="0655b17"/><lb ed="R092" n="0245b17"/>因三緣假合而有。成必有壞。有必歸無。故云不久。
<lb ed="X" n="0655b18"/><lb ed="R092" n="0245b18"/>浮世非堅者。喩此色身。如水上泡。速起速滅。故云
<lb ed="X" n="0655b19"/><lb ed="R092" n="0246a01"/>非堅。不久變異者。言此身形。不久變異也。生則童
<lb ed="X" n="0655b20"/><lb ed="R092" n="0246a02"/>顏少壯。衰老病死。故云變異也。非堅無安者。以喩
<lb ed="X" n="0655b21"/><lb ed="R092" n="0246a03"/>三界爲一火宅。衆生業報。皆處其中。天有五衰。人
<lb ed="X" n="0655b22"/><lb ed="R092" n="0246a04"/>有八苦。如衆火所逼。有何安樂。故云無安。經云。三
<lb ed="X" n="0655b23"/><lb ed="R092" n="0246a05"/>界無安。猶如火宅。科家。要人識幻身不久。知法身
<lb ed="X" n="0655b24"/><lb ed="R092" n="0246a06"/>長久。火宅無安。淨土長安也。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X24.0467.0655c" n="0655c"/>
<lb ed="X" n="0655c01"/><lb ed="R092" n="0246a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0655c0101">由是。輪迴六趣幾時休。遷轉四生何日盡。若不念佛
<lb ed="X" n="0655c02"/><lb ed="R092" n="0246a08"/>求出離。畢竟無由得解脫。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0655c03"/><lb ed="R092" n="0246a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0655c0301">由是者。結前起後之辭。由前云因有幻身。封執爲
<lb ed="X" n="0655c04"/><lb ed="R092" n="0246a10"/>我。便有我所。起十使煩惱六十二見。八十一品惑
<lb ed="X" n="0655c05"/><lb ed="R092" n="0246a11"/>障。由此我故。而生六根。所染六塵。造無邊罪。隨業
<lb ed="X" n="0655c06"/><lb ed="R092" n="0246a12"/>受報。六趣輪迴。喩如車輪。上下遷轉。無有窮盡。故
<lb ed="X" n="0655c07"/><lb ed="R092" n="0246a13"/>云何日盡。幾時休也。六趣者。卽六道是也。四生者。
<lb ed="X" n="0655c08"/><lb ed="R092" n="0246a14"/>卽胎卵濕化是也。以六趣四生爲衆生所住之境
<lb ed="X" n="0655c09"/><lb ed="R092" n="0246a15"/>界。所遊之道路。出入往來無有休息也。若不念佛
<lb ed="X" n="0655c10"/><lb ed="R092" n="0246a16"/>者。科家。與行人。指條出路。唯有念佛一門。方得離
<lb ed="X" n="0655c11"/><lb ed="R092" n="0246a17"/>六道。出四生。所以云。若不念佛求出離。畢竟無由
<lb ed="X" n="0655c12"/><lb ed="R092" n="0246a18"/>得解脫也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0655c13"/><lb ed="R092" n="0246b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0655c1301">豈不忙然省悟。火急脩持。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0655c14"/><lb ed="R092" n="0246b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0655c1401">此乃科家勉人。急早修持。如救頭然也。旣是西方
<lb ed="X" n="0655c15"/><lb ed="R092" n="0246b03"/>一路。念佛法門。爲離六趣。超出四生。捷徑要路。何
<lb ed="X" n="0655c16"/><lb ed="R092" n="0246b04"/>不速疾省悟。聞早修持。故喩云。如火燒頭。速救猶
<lb ed="X" n="0655c17"/><lb ed="R092" n="0246b05"/>遲。故云火急也。修持者。要人修進持念六時精勤。
<lb ed="X" n="0655c18"/><lb ed="R092" n="0246b06"/>一心不亂。觀想彌陀。專持聖號。臨命終時。決定往
<lb ed="X" n="0655c19"/><lb ed="R092" n="0246b07"/>生<name role="" type="person">極樂世界</name>。見佛聞法。受上品記。故云修持。石屋
<lb ed="X" n="0655c20"/><lb ed="R092" n="0246b08"/>詩云。世事紛紛無了期。自家活計猛提撕。落湯螃
<lb ed="X" n="0655c21"/><lb ed="R092" n="0246b09"/>蠏人人見。撲火飛蛾個個知。病到始知身是苦。死
<lb ed="X" n="0655c22"/><lb ed="R092" n="0246b10"/>來唯有業相隨。浮光幻影須臾事。火急修行早是
<lb ed="X" n="0655c23"/><lb ed="R092" n="0246b11"/>遲。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0655c24"/><lb ed="R092" n="0246b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0655c2401">盡報爲期。誓生安養。高超三界證眞空。逈出四流無
<pb ed="X" xml:id="X24.0467.0656a" n="0656a"/>
<lb ed="X" n="0656a01"/><lb ed="R092" n="0246b13"/>苦趣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0656a02"/><lb ed="R092" n="0246b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0656a0201">此是科家。勉人進修。要在從始發心。至生淨土。爲
<lb ed="X" n="0656a03"/><lb ed="R092" n="0246b15"/>一期之限耳。故云盡此一箇報身。爲一個修淨土
<lb ed="X" n="0656a04"/><lb ed="R092" n="0246b16"/>期限。故云盡報爲期也。誓生安養者。誓卽發願也。
<lb ed="X" n="0656a05"/><lb ed="R092" n="0246b17"/>安養者。淨土也。如云。願以此功德。乃至盡此一報
<lb ed="X" n="0656a06"/><lb ed="R092" n="0246b18"/>身。同生<name role="" type="person">極樂國</name>。故云誓生安養也。高超三界者。言
<lb ed="X" n="0656a07"/><lb ed="R092" n="0247a01"/>此念佛法門。是橫出三界。不同二乘。斷九地惑證
<lb ed="X" n="0656a08"/><lb ed="R092" n="0247a02"/>四果理。歷五十五位階級。乃是竪出三界也。惑最
<lb ed="X" n="0656a09"/><lb ed="R092" n="0247a03"/>難斷。果最難證。不如念佛法門。不用斷惑。不歷地
<lb ed="X" n="0656a10"/><lb ed="R092" n="0247a04"/>位階級。不須證果。帶業往生。故云高超三界也。證
<lb ed="X" n="0656a11"/><lb ed="R092" n="0247a05"/>眞空者。言此念佛法門。不但只是超出三界。又能
<lb ed="X" n="0656a12"/><lb ed="R092" n="0247a06"/>證入眞空實相之理。故云證眞空也。逈出四流者。
<lb ed="X" n="0656a13"/><lb ed="R092" n="0247a07"/>卽欲流。有流。無明流見流。故云四流。喩如長江之
<lb ed="X" n="0656a14"/><lb ed="R092" n="0247a08"/>水。古今不斷長流也。無苦趣者。旣是念佛法門。超
<lb ed="X" n="0656a15"/><lb ed="R092" n="0247a09"/>出三界。遠離四流。得生<name role="" type="person">極樂世界</name>。無有三惡道苦。
<lb ed="X" n="0656a16"/><lb ed="R092" n="0247a10"/>故云無苦趣也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0656a17"/><lb ed="R092" n="0247a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0656a1701">釋迦如來。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0656a18"/><lb ed="R092" n="0247a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0656a1801">前一節。擧能攝之彌陀。此一節。擧能折之釋迦。二
<lb ed="X" n="0656a19"/><lb ed="R092" n="0247a13"/>佛。化生利物。各專其門。酧昔本願。各居其土。敎化
<lb ed="X" n="0656a20"/><lb ed="R092" n="0247a14"/>衆生也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0656a21"/><lb ed="R092" n="0247a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0656a2101">詳夫。百年光景全在刹那。四大幻身豈能長久。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0656a22"/><lb ed="R092" n="0247a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0656a2201">詳夫者。是發語之端也。百年者。自人壽八萬四千
<lb ed="X" n="0656a23"/><lb ed="R092" n="0247a17"/>歲時。爲增劫之終。又爲減劫之始。一百歲減一年。
<lb ed="X" n="0656a24"/><lb ed="R092" n="0247a18"/>減至人壽一百歲時。有釋迦佛出興於世。度脫衆
<pb ed="X" xml:id="X24.0467.0656b" n="0656b"/>
<lb ed="X" n="0656b01"/><lb ed="R092" n="0247b01"/>生也。此言百年光景。卽三萬六千日之光景。卽一
<lb ed="X" n="0656b02"/><lb ed="R092" n="0247b02"/>百個四時八節。之時景也。刹那者。佛言。如壯力士。
<lb ed="X" n="0656b03"/><lb ed="R092" n="0247b03"/>持劒斬一綟絲。一時速斷之頃。有六十四之刹那
<lb ed="X" n="0656b04"/><lb ed="R092" n="0247b04"/>也。盖百年光景。而被於刹那不住。念念不停。消磨
<lb ed="X" n="0656b05"/><lb ed="R092" n="0247b05"/>盡矣。故云全在刹那。四大幻身者。此身。以地水火
<lb ed="X" n="0656b06"/><lb ed="R092" n="0247b06"/>風四大而成。幻化而有。最初受胎之際。識心投入
<lb ed="X" n="0656b07"/><lb ed="R092" n="0247b07"/>赤白二滴。如磁石吸鐵相似。三緣和會。方成此身。
<lb ed="X" n="0656b08"/><lb ed="R092" n="0247b08"/>生老病死。終歸散滅。故云豈能長久。此一段文。從
<lb ed="X" n="0656b09"/><lb ed="R092" n="0247b09"/>詳夫百年。下至靑山低處止。乃是如如居士。勸發
<lb ed="X" n="0656b10"/><lb ed="R092" n="0247b10"/>菩提心之文。總有三大科。其一。顯六道輪迴之苦
<lb ed="X" n="0656b11"/><lb ed="R092" n="0247b11"/>楚。其二。明三敎聖賢之因緣。其三。廣示異轍同歸
<lb ed="X" n="0656b12"/><lb ed="R092" n="0247b12"/>大道也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0656b13"/><lb ed="R092" n="0247b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0656b1301">每日塵勞汩汩。終朝業識茫茫。不知一性之圓明。徒
<lb ed="X" n="0656b14"/><lb ed="R092" n="0247b14"/>逞六根之貪欲。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0656b15"/><lb ed="R092" n="0247b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0656b1501">此明衆生。染緣之因也。每日者。從朝至暮也。塵卽
<lb ed="X" n="0656b16"/><lb ed="R092" n="0247b16"/>六塵。勞卽勞擾。業卽六塵之業識。牽引此心。汩沒
<lb ed="X" n="0656b17"/><lb ed="R092" n="0247b17"/>塵境。眼被色牽。耳隨聲轉等。故喩流水之汩沒。業
<lb ed="X" n="0656b18"/><lb ed="R092" n="0247b18"/>海之茫茫。故結云。只因不識一性之圓明。所以徒
<lb ed="X" n="0656b19"/><lb ed="R092" n="0248a01"/>逞六根之貪欲。不知元是一精明。分爲六和合。經
<lb ed="X" n="0656b20"/><lb ed="R092" n="0248a02"/>云塵爲賊媒自劫家寶是也。貪欲者。吸引無盡曰
<lb ed="X" n="0656b21"/><lb ed="R092" n="0248a03"/>貪。五塵所好爲欲也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0656b22"/><lb ed="R092" n="0248a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0656b2201">功名盖世。無非大夢一場。富貴驚人。難免無常二字。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0656b23"/><lb ed="R092" n="0248a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0656b2301">前一節。歎時不常。此一節。歎身不久。警其不識圓
<lb ed="X" n="0656b24"/><lb ed="R092" n="0248a06"/>明之性。徒逞貪欲之爲。乃是敎勉除貪。喩如黃糧
<pb ed="X" xml:id="X24.0467.0656c" n="0656c"/>
<lb ed="X" n="0656c01"/><lb ed="R092" n="0248a07"/>大夢也。無常者。死之異名也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0656c02"/><lb ed="R092" n="0248a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0656c0201">爭人爭我。到底成空。誇會誇能。畢竟非實。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0656c03"/><lb ed="R092" n="0248a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0656c0301">爭人者。爭兢彼此。分別高低。如楚覇王鴻溝爲界。
<lb ed="X" n="0656c04"/><lb ed="R092" n="0248a10"/>自刎<name role="" type="person">烏江</name>。到頭得失皆空。徹底悉歸敗壞。可謂試
<lb ed="X" n="0656c05"/><lb ed="R092" n="0248a11"/>看漢陵倂楚廟。一般瀟洒月明中也。誇會者。矜誇
<lb ed="X" n="0656c06"/><lb ed="R092" n="0248a12"/>手段。見識超人。華陀刮骨之妙。韓侯埋伏之機。臨
<lb ed="X" n="0656c07"/><lb ed="R092" n="0248a13"/>終有苦難逃。命盡無方可避。故云畢竟非實也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0656c08"/><lb ed="R092" n="0248a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0656c0801">風火散時無老少。溪山磨盡幾英雄。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0656c09"/><lb ed="R092" n="0248a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0656c0901">此警生死不在老少也。風火者。地水火風也。散時
<lb ed="X" n="0656c10"/><lb ed="R092" n="0248a16"/>者。卽命盡之時也。暖氣歸火。動轉歸風。潤濕歸水。
<lb ed="X" n="0656c11"/><lb ed="R092" n="0248a17"/>骨肉歸土。不定老少而爲常準。故云。莫待老來方
<lb ed="X" n="0656c12"/><lb ed="R092" n="0248a18"/>學道。孤墳多是少年人也。溪山磨盡英雄者。如漢
<lb ed="X" n="0656c13"/><lb ed="R092" n="0248b01"/>有三傑。英名盖世。唐有十室。雄烈絕倫。而今空有
<lb ed="X" n="0656c14"/><lb ed="R092" n="0248b02"/>虗名。到底同歸下土。故云日月無根天不老。英雄
<lb ed="X" n="0656c15"/><lb ed="R092" n="0248b03"/>盡被消磨了也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0656c16"/><lb ed="R092" n="0248b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0656c1601">綠<g ref="#CB15150">𩯭</g>未幾。而白髮早侵。賀者纔臨。而弔者隨至。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0656c17"/><lb ed="R092" n="0248b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0656c1701">綠<g ref="#CB15150">𩯭</g>未幾者。少小則朱顏綠<g ref="#CB15150">𩯭</g>。老耄則鶴髮雞皮。
<lb ed="X" n="0656c18"/><lb ed="R092" n="0248b06"/>故云。暗送冷霜侵綠<g ref="#CB15150">𩯭</g>。輕垂衰邁老形骸也。賀吊
<lb ed="X" n="0656c19"/><lb ed="R092" n="0248b07"/>者。昨日誇官慶賀。今朝命盡黃泉。古德云。畫虎雖
<lb ed="X" n="0656c20"/><lb ed="R092" n="0248b08"/>成未點班。百年夫婦一朝難歡情未動悲情動。賀
<lb ed="X" n="0656c21"/><lb ed="R092" n="0248b09"/>者纔臨弔者還。玉燭堂前空寂寂。紅羅帳裡淚潺
<lb ed="X" n="0656c22"/><lb ed="R092" n="0248b10"/>潺。從來未見夫郞面。枉惹虗名滿世間。故云。賀者
<lb ed="X" n="0656c23"/><lb ed="R092" n="0248b11"/>纔臨。而吊者隨至也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0656c24"/><lb ed="R092" n="0248b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0656c2401">一包膿血。長年苦戀恩情。七尺髑髏。恣意慳貪財寶。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X24.0467.0657a" n="0657a"/>
<lb ed="X" n="0657a01"/><lb ed="R092" n="0248b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0657a0101">此一節。破貪色之迷。令修五不淨觀。古云。皮包骨
<lb ed="X" n="0657a02"/><lb ed="R092" n="0248b14"/>肉倂膿血。強作嬌嬈誑惑人。千古英雄皆坐此。百
<lb ed="X" n="0657a03"/><lb ed="R092" n="0248b15"/>年同化一坑塵。慳貪財寶者。乃破貪財之執也。淨
<lb ed="X" n="0657a04"/><lb ed="R092" n="0248b16"/>土詩云。皮包血肉骨纏筋。顚倒凡夫認作身。到此
<lb ed="X" n="0657a05"/><lb ed="R092" n="0248b17"/>始知非是我。從前金玉付他人。故云。七尺髑髏。恣
<lb ed="X" n="0657a06"/><lb ed="R092" n="0248b18"/>意慳貪財寶也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0657a07"/><lb ed="R092" n="0249a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0657a0701">出息難期入息。今朝不保來朝。愛河出沒幾時休。火
<lb ed="X" n="0657a08"/><lb ed="R092" n="0249a02"/>宅憂煎何日了。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0657a09"/><lb ed="R092" n="0249a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0657a0901">此歎人命無常。如風中燭。一息不來卽後世。誰人
<lb ed="X" n="0657a10"/><lb ed="R092" n="0249a04"/>保得此身堅。雪峰云。一盞孤燈照夜臺。上床脫了
<lb ed="X" n="0657a11"/><lb ed="R092" n="0249a05"/>襪和鞋。三魂七魄夢中去。未委明朝來不來。愛河
<lb ed="X" n="0657a12"/><lb ed="R092" n="0249a06"/>出沒者。指前財色貪愛喩如一河。一切痴迷衆生
<lb ed="X" n="0657a13"/><lb ed="R092" n="0249a07"/>盡沒其中。爲生死本相續常劫。無有出期。故云幾
<lb ed="X" n="0657a14"/><lb ed="R092" n="0249a08"/>時休也。火宅者。三界譬爲一宅。其中衆生而常止
<lb ed="X" n="0657a15"/><lb ed="R092" n="0249a09"/>住。天上五衰之火逼。人間八苦之火迫。因愛生貪。
<lb ed="X" n="0657a16"/><lb ed="R092" n="0249a10"/>貪而復嗔。嗔而結業。故喩如火逼迫憂煎也。非一
<lb ed="X" n="0657a17"/><lb ed="R092" n="0249a11"/>朝一夕。經歷塵點劫數。受苦無窮。故云何日了也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0657a18"/><lb ed="R092" n="0249a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0657a1801">不願出離業網。只言未有功夫。閻羅王忽地來追。崔
<lb ed="X" n="0657a19"/><lb ed="R092" n="0249a13"/>相公豈容展限。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0657a20"/><lb ed="R092" n="0249a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0657a2001">不願出離者。此明衆生以苦爲樂。甘住其中不願
<lb ed="X" n="0657a21"/><lb ed="R092" n="0249a15"/>出離也。如網籠<g ref="#CB00746">𦋐</g>。不能出離。縱有良師善友勸修
<lb ed="X" n="0657a22"/><lb ed="R092" n="0249a16"/>出世之因。只言事業未辦。不得閑暇工夫也。梵語
<lb ed="X" n="0657a23"/><lb ed="R092" n="0249a17"/>閻羅。唐言諍息。以罪人所造善惡因果。注於簿中
<lb ed="X" n="0657a24"/><lb ed="R092" n="0249a18"/>年月日時。分明不容折詞諍論。故云諍息。忽地來
<pb ed="X" xml:id="X24.0467.0657b" n="0657b"/>
<lb ed="X" n="0657b01"/><lb ed="R092" n="0249b01"/>追者。以世人。陽限壽命屬於陰司。命盡之時。閻君
<lb ed="X" n="0657b02"/><lb ed="R092" n="0249b02"/>發帖拘喚。故云來追。崔相公者。人曹官也。掌冥司
<lb ed="X" n="0657b03"/><lb ed="R092" n="0249b03"/>生死之簿。未注生先注死。故云。豈容展限也。卽東
<lb ed="X" n="0657b04"/><lb ed="R092" n="0249b04"/>漢時人。姓崔名瑗字子玉。後出任遷伋縣令。時人
<lb ed="X" n="0657b05"/><lb ed="R092" n="0249b05"/>歌曰。天降聖明君。賜我仁慈父。後胡廣薦瑗遷濟
<lb ed="X" n="0657b06"/><lb ed="R092" n="0249b06"/>北爲相。次後命終。爲泰山府君。掌冥司之事也。有
<lb ed="X" n="0657b07"/><lb ed="R092" n="0249b07"/>云符到便行。不容住滯之謂也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0657b08"/><lb ed="R092" n="0249b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0657b0801">回首家親都不見。到頭業報自家當。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0657b09"/><lb ed="R092" n="0249b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0657b0901">此明人死。孤魂獨逝也。回首者。轉頭也。不見者。死
<lb ed="X" n="0657b10"/><lb ed="R092" n="0249b10"/>生別路也。旣是生死路別。家親豈能得見。慈親孝
<lb ed="X" n="0657b11"/><lb ed="R092" n="0249b11"/>子。無復相隨。到頭業報者。平生每日爲妻爲子。所
<lb ed="X" n="0657b12"/><lb ed="R092" n="0249b12"/>造惡業。唯是自家承當。妻子不能相代。古云。縱使
<lb ed="X" n="0657b13"/><lb ed="R092" n="0249b13"/>妻兒相惜。無計留君。假饒骨肉滿前。有誰替汝。所
<lb ed="X" n="0657b14"/><lb ed="R092" n="0249b14"/>以自家當也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0657b15"/><lb ed="R092" n="0249b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0657b1501">鬼王獄卒。一任欺凌。劒樹刀山。更無推抵。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0657b16"/><lb ed="R092" n="0249b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0657b1601">鬼王乃陰府閻羅十王。獄卒卽牛頭馬面等卒也。
<lb ed="X" n="0657b17"/><lb ed="R092" n="0249b17"/>一任欺凌者。阿含經云。牛頭見受苦衆生。惟恐不
<lb ed="X" n="0657b18"/><lb ed="R092" n="0249b18"/>毒。或問獄卒。衆生受苦。甚可悲愍。何以無慈。獄卒
<lb ed="X" n="0657b19"/><lb ed="R092" n="0250a01"/>答云。如此罪惡。諸受苦者。在世不尊君王。不孝父
<lb ed="X" n="0657b20"/><lb ed="R092" n="0250a02"/>母。謗佛謗法。謗諸賢聖。罵辱六親。輕慢師長。造十
<lb ed="X" n="0657b21"/><lb ed="R092" n="0250a03"/>惡業。故受此苦。罪畢脫免之時。故我恒加勸諭。此
<lb ed="X" n="0657b22"/><lb ed="R092" n="0250a04"/>地獄中劇苦無量。非可忍耐。汝今得出。更莫造罪。
<lb ed="X" n="0657b23"/><lb ed="R092" n="0250a05"/>今日幸脫。俄頃復還。令我筋力疲厭。從劫至劫與
<lb ed="X" n="0657b24"/><lb ed="R092" n="0250a06"/>其相對。以是義故。我於罪人。無片慈心。故加楚毒。
<pb ed="X" xml:id="X24.0467.0657c" n="0657c"/>
<lb ed="X" n="0657c01"/><lb ed="R092" n="0250a07"/>劒樹者。經云。有十八釰林地獄。一一地獄。縱廣五
<lb ed="X" n="0657c02"/><lb ed="R092" n="0250a08"/>百由旬。滿中釰樹。一一釰樹。高四十由旬。枝葉刀
<lb ed="X" n="0657c03"/><lb ed="R092" n="0250a09"/>釰。令諸罪人上。刀山者。經云。別有十八刀山地獄。
<lb ed="X" n="0657c04"/><lb ed="R092" n="0250a10"/>一一刀山。高五百由旬。盡以刀。刃向上各高三尺。
<lb ed="X" n="0657c05"/><lb ed="R092" n="0250a11"/>有大羅叉。驅諸罪人。皆登此山。割截脚足。苦不可
<lb ed="X" n="0657c06"/><lb ed="R092" n="0250a12"/>忍。以前世時。於山野中安施鎗<anchor xml:id="nkr_note_add_0657c0601" n="0657c0601"/><anchor xml:id="beg0657c0601" n="0657c0601"/>刺<anchor xml:id="end0657c0601"/>。傷害衆生。故招
<lb ed="X" n="0657c07"/><lb ed="R092" n="0250a13"/>斯罪也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0657c08"/><lb ed="R092" n="0250a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0657c0801">或攝沃焦石下。或在<name role="" type="person">鐵圍山</name>間。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0657c09"/><lb ed="R092" n="0250a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0657c0901">經云。<name role="" type="person">阿鼻地獄</name>。上衝大海沃焦山下。大海水滴。如
<lb ed="X" n="0657c10"/><lb ed="R092" n="0250a16"/>車軸許。成大鐵尖。滿阿鼻城。在此地下。八十萬里。
<lb ed="X" n="0657c11"/><lb ed="R092" n="0250a17"/>有石名沃焦石。廣八萬四千由旬。厚二萬里。下有
<lb ed="X" n="0657c12"/><lb ed="R092" n="0250a18"/>一百三十六座地獄。有八大地獄爲主。一斬活等。
<lb ed="X" n="0657c13"/><lb ed="R092" n="0250b01"/>或在銕圍者。大銕圍山遶大千界。高至三禪天。中
<lb ed="X" n="0657c14"/><lb ed="R092" n="0250b02"/>銕圍山遶中千世界。高等二禪天。小銕圍山遶小
<lb ed="X" n="0657c15"/><lb ed="R092" n="0250b03"/>千世界。量等初禪天。盡在其中。十六寒地獄。十六
<lb ed="X" n="0657c16"/><lb ed="R092" n="0250b04"/>熱地獄。倂在其中者也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0657c17"/><lb ed="R092" n="0250b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0657c1701">受鑊<anchor xml:id="nkr_note_add_0657c1701" n="0657c1701"/><anchor xml:id="beg0657c1701" n="0657c1701"/>湯<anchor xml:id="end0657c1701"/>。則萬死千生。遭剉磕。則一刀兩段。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0657c18"/><lb ed="R092" n="0250b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0657c1801">阿含經云。十六熱地獄中。第六名銅鑊地獄。大五
<lb ed="X" n="0657c19"/><lb ed="R092" n="0250b07"/>百由旬。獄卒努目捉罪人足。倒投鑊中。隨湯上下。
<lb ed="X" n="0657c20"/><lb ed="R092" n="0250b08"/>身爛骨現。苦不可當。求死不得。求生無方。從此鑊
<lb ed="X" n="0657c21"/><lb ed="R092" n="0250b09"/>出復入彼鑊。無有休止。巧風吹活。又入鑊中。苦不
<lb ed="X" n="0657c22"/><lb ed="R092" n="0250b10"/>可言。遭剉磕下。敎化地獄經云。有合山地獄合石
<lb ed="X" n="0657c23"/><lb ed="R092" n="0250b11"/>地獄。山石合來。磕剉其身。骨肉粉碎。佛言前生斬
<lb ed="X" n="0657c24"/><lb ed="R092" n="0250b12"/>害衆生。爲兩段者。經云。<name role="" type="person">阿鼻地獄</name>中。七重釰林。復
<pb ed="X" xml:id="X24.0467.0658a" n="0658a"/>
<lb ed="X" n="0658a01"/><lb ed="R092" n="0250b13"/>有飛刀從空而來。斫斷身體。肢節頭首段段而壞。
<lb ed="X" n="0658a02"/><lb ed="R092" n="0250b14"/>乃生前殺生之報也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0658a03"/><lb ed="R092" n="0250b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0658a0301">饑吞熱鐵。渴飮鎔銅。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0658a04"/><lb ed="R092" n="0250b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0658a0401">前云。十六地獄中。第四饑餓地獄。獄卒縛諸罪人。
<lb ed="X" n="0658a05"/><lb ed="R092" n="0250b17"/>仰臥地上。以杓盛於洋銅熱汁。灌入罪人口中。從
<lb ed="X" n="0658a06"/><lb ed="R092" n="0250b18"/>咽至腹洞徹下過。無不焦爛。苦不可當。死而復活。
<lb ed="X" n="0658a07"/><lb ed="R092" n="0251a01"/>還又灌之。晝夜三時。有大銅鑊。入閻王宮。王見怖
<lb ed="X" n="0658a08"/><lb ed="R092" n="0251a02"/>畏有大獄卒。以鈎擗大王口。以杓盛洋銅汁。灌入
<lb ed="X" n="0658a09"/><lb ed="R092" n="0251a03"/>王口。無不焦爛。事之了畢。還與<g ref="#CB16182">婇</g>女。受諸娛樂。彼
<lb ed="X" n="0658a10"/><lb ed="R092" n="0251a04"/>諸大臣亦復如是也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0658a11"/><lb ed="R092" n="0251a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0658a1101">十二時甘受苦辛。五百劫不見頭影。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0658a12"/><lb ed="R092" n="0251a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0658a1201">此明地獄時長也。十二時者。以人間一千六百年。
<lb ed="X" n="0658a13"/><lb ed="R092" n="0251a07"/>爲<name role="" type="person">他化自在天</name>一晝夜。<name role="" type="person">他化自在天</name>一千六百年。
<lb ed="X" n="0658a14"/><lb ed="R092" n="0251a08"/>爲<name role="" type="person">阿鼻地獄</name>中一晝夜。<name role="" type="person">阿鼻地獄</name>中十二時。則人
<lb ed="X" n="0658a15"/><lb ed="R092" n="0251a09"/>間六十小劫。墮此獄中經五百劫。方得出頭。故云
<lb ed="X" n="0658a16"/><lb ed="R092" n="0251a10"/>五百劫不見頭影也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0658a17"/><lb ed="R092" n="0251a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0658a1701">受足罪業。復入輪迴。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0658a18"/><lb ed="R092" n="0251a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0658a1801">此明地獄罪業受畢。復入六道輪迴也。罪者。謂五
<lb ed="X" n="0658a19"/><lb ed="R092" n="0251a13"/>逆十惡。兼謗方等經之罪。墮阿鼻獄中。經八萬四
<lb ed="X" n="0658a20"/><lb ed="R092" n="0251a14"/>千大劫。罪畢復入寒氷獄中。八千歲目無所見。百
<lb ed="X" n="0658a21"/><lb ed="R092" n="0251a15"/>千狐狼而共掣食。命終之後。又入畜生道。五千萬
<lb ed="X" n="0658a22"/><lb ed="R092" n="0251a16"/>歲。罪畢復生人中。盲聾瘖瘂貧窮下賤。經五百身
<lb ed="X" n="0658a23"/><lb ed="R092" n="0251a17"/>還入三途。不言餓鬼者。上饑吞熱銕等是也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0658a24"/><lb ed="R092" n="0251a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0658a2401">頓失舊時人身。換却這迴皮袋。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X24.0467.0658b" n="0658b"/>
<lb ed="X" n="0658b01"/><lb ed="R092" n="0251b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0658b0101">此一節。呈前復入輪迴之義也。雖得人身。而不修
<lb ed="X" n="0658b02"/><lb ed="R092" n="0251b02"/>十善慈悲喜捨。從此復造罪業。又入三塗。所謂頓
<lb ed="X" n="0658b03"/><lb ed="R092" n="0251b03"/>失舊時人身。換却這迴皮袋。向下行容失人身換
<lb ed="X" n="0658b04"/><lb ed="R092" n="0251b04"/>皮袋所以也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0658b05"/><lb ed="R092" n="0251b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0658b0501">披毛戴角。<g ref="#CB15888">𠷢</g>鐵負鞍。以肉供人。用命還債。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0658b06"/><lb ed="R092" n="0251b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0658b0601">此節。呈前旣失人身。復爲異類也。披毛戴角者。卽
<lb ed="X" n="0658b07"/><lb ed="R092" n="0251b07"/>牛馬等。用力酧還也。以肉供人者。卽雞猪等。以命
<lb ed="X" n="0658b08"/><lb ed="R092" n="0251b08"/>還債也。唐時。汾州孝義縣民。姓路伯達。永徽年中。
<lb ed="X" n="0658b09"/><lb ed="R092" n="0251b09"/>負欠同縣人錢。一千文諱而不還。遂共錢主於佛
<lb ed="X" n="0658b10"/><lb ed="R092" n="0251b10"/>前盟誓。我若昧公錢財。願我身死與公家作牛。錢
<lb ed="X" n="0658b11"/><lb ed="R092" n="0251b11"/>主其心乃止。路伯達死之二年錢主家牸牛生一
<lb ed="X" n="0658b12"/><lb ed="R092" n="0251b12"/>牛犢。額上生白毛。爲路伯達三字。其子姪。將錢五
<lb ed="X" n="0658b13"/><lb ed="R092" n="0251b13"/>千求贖。主不肯<g ref="#CB04676">𠃔</g>。乃施與隰城縣。啓福寺僧眞如。
<lb ed="X" n="0658b14"/><lb ed="R092" n="0251b14"/>助造佛圖也。凡有人見此事。無不發心止惡遷善
<lb ed="X" n="0658b15"/><lb ed="R092" n="0251b15"/>也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0658b16"/><lb ed="R092" n="0251b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0658b1601">生被刀砧之苦。活遭湯火之灾。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0658b17"/><lb ed="R092" n="0251b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0658b1701">此明以肉供人之事。唐時。晉江縣尉張縱。好啖鱠
<lb ed="X" n="0658b18"/><lb ed="R092" n="0251b18"/>魚。偶死至冥府。王曰。我追張從。汝何故將張縱來。
<lb ed="X" n="0658b19"/><lb ed="R092" n="0252a01"/>宜放迴還。吏曰。此人好食鱠。罰他爲魚七日。王乃
<lb ed="X" n="0658b20"/><lb ed="R092" n="0252a02"/>然之。其吏引至河邊。推縱入水。化成小鯉魚。七日
<lb ed="X" n="0658b21"/><lb ed="R092" n="0252a03"/>長二尺餘。忽有漁翁布網得之。置水倉中。有晉江
<lb ed="X" n="0658b22"/><lb ed="R092" n="0252a04"/>王縣丞。使人求魚。漁翁以小鯉與之。夫人嫌小。更
<lb ed="X" n="0658b23"/><lb ed="R092" n="0252a05"/>來索之。遂將大魚奉之。夫人對鏡梳粧。袒褊一膊。
<lb ed="X" n="0658b24"/><lb ed="R092" n="0252a06"/>囑付庖人作鱠。以待張縱友人御史李蕚。庖人持
<pb ed="X" xml:id="X24.0467.0658c" n="0658c"/>
<lb ed="X" n="0658c01"/><lb ed="R092" n="0252a07"/>刀削鱗<anchor xml:id="nkr_note_add_0658c0101" n="0658c0101"/><anchor xml:id="beg0658c0101" n="0658c0101"/>已<anchor xml:id="end0658c0101"/>。未及剪頭。縱之本身遂活。乃詣王縣丞
<lb ed="X" n="0658c02"/><lb ed="R092" n="0252a08"/>宅。握蕚手曰。食鱠飽耶。具如上說。陰府罪罰爲魚
<lb ed="X" n="0658c03"/><lb ed="R092" n="0252a09"/>七日之事。彼此驚歎。此言殺生者。現世受刀砧之
<lb ed="X" n="0658c04"/><lb ed="R092" n="0252a10"/>報也。活遭湯火之災者。唐時。內侍徐可範。甞取活
<lb ed="X" n="0658c05"/><lb ed="R092" n="0252a11"/>鱉。鑿去其甲。以熱油注而食之。又用肥驢縻絆室
<lb ed="X" n="0658c06"/><lb ed="R092" n="0252a12"/>內。盆盛五味汁於前。四面迫之以烈火。待其渴飮
<lb ed="X" n="0658c07"/><lb ed="R092" n="0252a13"/>五味汁盡。宰而喫之。後忽得疾。見羣獸鳥<g ref="#CB15179">雀</g><g ref="#CB10437">啄</g>食
<lb ed="X" n="0658c08"/><lb ed="R092" n="0252a14"/>其肉。痛苦萬狀。覺冷忽思床下布火。及熱油醋灌
<lb ed="X" n="0658c09"/><lb ed="R092" n="0252a15"/>身。又以網<g ref="#CB00746">𦋐</g>。不久發熱。身生瘡疱。疼入骨中。臨死
<lb ed="X" n="0658c10"/><lb ed="R092" n="0252a16"/>爲一束黑骨。此亦殺生之報應。故云活遭湯火之
<lb ed="X" n="0658c11"/><lb ed="R092" n="0252a17"/>災也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0658c12"/><lb ed="R092" n="0252a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0658c1201">互積冤<g ref="#CB00985">𠎝</g><g ref="#CB15325">逓</g>相食噉。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0658c13"/><lb ed="R092" n="0252b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0658c1301">此謂呈前二事。<g ref="#CB15325">逓</g>相殺害食噉也。冤<g ref="#CB00985">𠎝</g>有二。一者
<lb ed="X" n="0658c14"/><lb ed="R092" n="0252b02"/>人中冤<g ref="#CB00985">𠎝</g>。經云。一切衆生從無始來。冤對無量。或
<lb ed="X" n="0658c15"/><lb ed="R092" n="0252b03"/>於父母師長六親妻子兄弟姊妹等。起諸冤結。更
<lb ed="X" n="0658c16"/><lb ed="R092" n="0252b04"/>相嫌恨是也。二者畜生中冤<g ref="#CB00985">𠎝</g>。經云。一切衆生從
<lb ed="X" n="0658c17"/><lb ed="R092" n="0252b05"/>無始來。三毒十惡。好殺禽獸斷牛羊等。或殺害衆
<lb ed="X" n="0658c18"/><lb ed="R092" n="0252b06"/>生噉食其肉。或發撤陂池壅塞溝渠。惱害水性。恣
<lb ed="X" n="0658c19"/><lb ed="R092" n="0252b07"/>意殺害。<g ref="#CB15325">逓</g>相食噉。冤對無量也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0658c20"/><lb ed="R092" n="0252b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0658c2001">那時追悔。學道無因。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0658c21"/><lb ed="R092" n="0252b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0658c2101">那時追悔者。以前世惡冤對相纏也。墮落三途。隨
<lb ed="X" n="0658c22"/><lb ed="R092" n="0252b10"/>類受報。都不自由。被業所牽。追悔不及。欲學妙道。
<lb ed="X" n="0658c23"/><lb ed="R092" n="0252b11"/>無因而得也。宋時。丞相王安石。字介甫。熈寧間。行
<lb ed="X" n="0658c24"/><lb ed="R092" n="0252b12"/>靑苗法不善。無益於人。其子王雱。爲崇政殿說書。
<pb ed="X" xml:id="X24.0467.0659a" n="0659a"/>
<lb ed="X" n="0659a01"/><lb ed="R092" n="0252b13"/>陰爲父佐務。其靑苗新法必行。雱忽而卒。公亦罷
<lb ed="X" n="0659a02"/><lb ed="R092" n="0252b14"/>相。晏閑中如一夢寐。見一鬼使領雱荷銕枷號泣
<lb ed="X" n="0659a03"/><lb ed="R092" n="0252b15"/>公前。謂獲譴罪。由行靑苗法不善。公問使者乞解
<lb ed="X" n="0659a04"/><lb ed="R092" n="0252b16"/>脫。使曰。建寺齋僧可免。由是捨宅爲寺。額曰保寧
<lb ed="X" n="0659a05"/><lb ed="R092" n="0252b17"/>寺。齋僧追薦冥福。此文出言行錄矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0659a06"/><lb ed="R092" n="0252b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0659a0601">何如直下承當。莫待今生蹉過。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0659a07"/><lb ed="R092" n="0253a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0659a0701">此是總結前文。警勉要人省悟也。前<anchor xml:id="nkr_note_add_0659a0701" n="0659a0701"/><anchor xml:id="beg0659a0701" n="0659a0701"/>已<anchor xml:id="end0659a0701"/>旣知在三
<lb ed="X" n="0659a08"/><lb ed="R092" n="0253a02"/>途中無因學道。何如今日直下承當。古云。此時若
<lb ed="X" n="0659a09"/><lb ed="R092" n="0253a03"/>蹉過。萬載卒難逢。動靜元非物。不墮有無中。傅大
<lb ed="X" n="0659a10"/><lb ed="R092" n="0253a04"/>士云。夜夜抱佛眠。朝朝還共起。起坐鎭相隨。語默
<lb ed="X" n="0659a11"/><lb ed="R092" n="0253a05"/>同居止。纖毫不相離。如身影相似。欲知佛去處。只
<lb ed="X" n="0659a12"/><lb ed="R092" n="0253a06"/>這語言是也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0659a13"/><lb ed="R092" n="0253a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0659a1301"><name role="" type="person">釋迦文佛</name>。捨皇宮而直往雪山。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0659a14"/><lb ed="R092" n="0253a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0659a1401">此下之文。明直下承當。所以也。梵語釋迦。唐言能
<lb ed="X" n="0659a15"/><lb ed="R092" n="0253a09"/>文。亦云能儒。謂此<name role="" type="person">娑婆世界</name>。以文字語言而爲佛
<lb ed="X" n="0659a16"/><lb ed="R092" n="0253a10"/>事聞其法者皆得開悟。故云文佛也。三祇果滿萬
<lb ed="X" n="0659a17"/><lb ed="R092" n="0253a11"/>行功圓。上辭兜率下降王宮。與母摩耶右脇誕生。
<lb ed="X" n="0659a18"/><lb ed="R092" n="0253a12"/>具三十二相八十種好。於是不樂王位志欲出家
<lb ed="X" n="0659a19"/><lb ed="R092" n="0253a13"/>成無上道廣度衆生。始遊四門遇老病死。及見僧
<lb ed="X" n="0659a20"/><lb ed="R092" n="0253a14"/>人心生厭離。太子年方十九。淨居天人統領天衆
<lb ed="X" n="0659a21"/><lb ed="R092" n="0253a15"/>衛護出宮。四王捧馬足。及車匿騰空踰城而去。行
<lb ed="X" n="0659a22"/><lb ed="R092" n="0253a16"/>三由旬至<g ref="#CB02494">䟦</g>陀山林。以室劒自割鬚髮。淨居化作
<lb ed="X" n="0659a23"/><lb ed="R092" n="0253a17"/>獵師身披袈裟。太子將七寶衣貿之而著。修九次
<lb ed="X" n="0659a24"/><lb ed="R092" n="0253a18"/>第定知定非眞棄之。復入雪山。六年苦行。覩長庚
<pb ed="X" xml:id="X24.0467.0659b" n="0659b"/>
<lb ed="X" n="0659b01"/><lb ed="R092" n="0253b01"/>星悟道。正當此土<name role="" type="person">周昭王</name>四十九年<anchor xml:id="nkr_note_add_0659b0101" n="0659b0101"/><anchor xml:id="beg0659b0101" n="0659b0101"/>己<anchor xml:id="end0659b0101"/>卯歲十二
<lb ed="X" n="0659b02"/><lb ed="R092" n="0253b02"/>月初八日子時分也。可謂。棄金輪之寶位。捨九五
<lb ed="X" n="0659b03"/><lb ed="R092" n="0253b03"/>之皇宮。不貪榮樂雪山苦行。容鵲巢於頂上。掛蛛
<lb ed="X" n="0659b04"/><lb ed="R092" n="0253b04"/>網於眉間。不離草座成等正覺。乃是我佛出家敎
<lb ed="X" n="0659b05"/><lb ed="R092" n="0253b05"/>化衆生之樣子也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0659b06"/><lb ed="R092" n="0253b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0659b0601">居士龐公。將家財而悉沉滄海。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0659b07"/><lb ed="R092" n="0253b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0659b0701">唐時。有襄州衡陽縣。居士龐公名蘊字道玄。家豪
<lb ed="X" n="0659b08"/><lb ed="R092" n="0253b08"/>富貴積財滿室。世本儒業少悟塵勞志求眞諦恤
<lb ed="X" n="0659b09"/><lb ed="R092" n="0253b09"/>念孤貧。時有二商往借資財。取財付訖。無力荷行。
<lb ed="X" n="0659b10"/><lb ed="R092" n="0253b10"/>公以脚力送之。至於樹下歇息嘆曰。有慈悲心不
<lb ed="X" n="0659b11"/><lb ed="R092" n="0253b11"/>知記往借人。今可昧之。言罷驢作人言。吾往昔借
<lb ed="X" n="0659b12"/><lb ed="R092" n="0253b12"/>公財物而昧。今來爲驢還債商聞大驚。卽將財帛
<lb ed="X" n="0659b13"/><lb ed="R092" n="0253b13"/>送還公所。公曰何忽而迴。商曰公豈知其意。吾欲
<lb ed="X" n="0659b14"/><lb ed="R092" n="0253b14"/>昧之。具述驢言因由所以送還。吾恐後世亦然。公
<lb ed="X" n="0659b15"/><lb ed="R092" n="0253b15"/>於夜間。至馬廐所。默聽畜等。互相酬還言論多少。
<lb ed="X" n="0659b16"/><lb ed="R092" n="0253b16"/>公回坐歎曰。吾本濟人而不知返累如此。吾所集
<lb ed="X" n="0659b17"/><lb ed="R092" n="0253b17"/>者禍也。吾以棄之福也。寧可淸貧度日不圖濁富
<lb ed="X" n="0659b18"/><lb ed="R092" n="0253b18"/>虗名。卽將家財運集滿船送至漢陽江中。沉而墜
<lb ed="X" n="0659b19"/><lb ed="R092" n="0254a01"/>之。其女靈昭編笟籬其子龐大哥種田園而度之
<lb ed="X" n="0659b20"/><lb ed="R092" n="0254a02"/>時光也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0659b21"/><lb ed="R092" n="0254a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0659b2101">眞武不統王位。惟務修行。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0659b22"/><lb ed="R092" n="0254a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0659b2201">玄帝啓云。乃淨樂。國王之太子。卽奎婁二星分野
<lb ed="X" n="0659b23"/><lb ed="R092" n="0254a05"/>之下上應羣龍。梵度天也。王后名善勝夢吞太陽
<lb ed="X" n="0659b24"/><lb ed="R092" n="0254a06"/>而孕。十有四月降誕王宮。於開皇元年建甲辰歲
<pb ed="X" xml:id="X24.0467.0659c" n="0659c"/>
<lb ed="X" n="0659c01"/><lb ed="R092" n="0254a07"/>戊辰月甲寅日庚午時。於母左脇降生。瑞氣覆國。
<lb ed="X" n="0659c02"/><lb ed="R092" n="0254a08"/>天華散。異香芬身寶光。充滿國。皆變金色降誕之
<lb ed="X" n="0659c03"/><lb ed="R092" n="0254a09"/>後。面滿月。目鳳睛。耳秋荷。眉分八字唇若丹朱。七
<lb ed="X" n="0659c04"/><lb ed="R092" n="0254a10"/>歲愽通書史。十五辭父出家。志心念道。恒常誓言。
<lb ed="X" n="0659c05"/><lb ed="R092" n="0254a11"/>不統王位。惟務修行。父王不<g ref="#CB04676">𠃔</g>。密潛深山。偶遇紫
<lb ed="X" n="0659c06"/><lb ed="R092" n="0254a12"/>元眞君。授與無極玅道。君曰汝擇山峰。冲霄紫氣
<lb ed="X" n="0659c07"/><lb ed="R092" n="0254a13"/>之上。方乃居也太子越海東遊。途逢一童授劒曰。
<lb ed="X" n="0659c08"/><lb ed="R092" n="0254a14"/>此方黑蛇毬角斷魔雄劒。長七尺二寸。闊四寸八
<lb ed="X" n="0659c09"/><lb ed="R092" n="0254a15"/>分。受<anchor xml:id="nkr_note_add_0659c0901" n="0659c0901"/><anchor xml:id="beg0659c0901" n="0659c0901"/>已<anchor xml:id="end0659c0901"/>東行。至均州之南。名曰武當。乃隱居也。王
<lb ed="X" n="0659c10"/><lb ed="R092" n="0254a16"/>思太子領兵五百追至武當入山渡水。九次方見
<lb ed="X" n="0659c11"/><lb ed="R092" n="0254a17"/>太子。周圍<g ref="#CB00589">㵎</g>水泛漲不能行之。五百人足忽然難
<lb ed="X" n="0659c12"/><lb ed="R092" n="0254a18"/>擧。<g ref="#CB15325">逓</g>相謂言。太子願力使之然也同聲言曰迴國。
<lb ed="X" n="0659c13"/><lb ed="R092" n="0254b01"/>願從太子在此學道。言<anchor xml:id="nkr_note_add_0659c1301" n="0659c1301"/><anchor xml:id="beg0659c1301" n="0659c1301"/>已<anchor xml:id="end0659c1301"/>如故。唯王泣而獨迴也。
<lb ed="X" n="0659c14"/><lb ed="R092" n="0254b02"/>太子居山。有靈鴉報曉。黑虎衛岩。烏鴉喙赤。順之
<lb ed="X" n="0659c15"/><lb ed="R092" n="0254b03"/>者昌黑虎驅奸。逆之者殃。修之未契。思欲下山。至
<lb ed="X" n="0659c16"/><lb ed="R092" n="0254b04"/>澗邊見老母而磨銕杵。太子問曰。磨杵何也。老母
<lb ed="X" n="0659c17"/><lb ed="R092" n="0254b05"/>答曰。爲作針耳。子曰。不亦難乎。母曰。功到自成。有
<lb ed="X" n="0659c18"/><lb ed="R092" n="0254b06"/>何難哉。太子省其意也。麓仙題曰。碎礪功多粗者
<lb ed="X" n="0659c19"/><lb ed="R092" n="0254b07"/>精聖師邀謁上天京。我心匪石堅於石。小器成而
<lb ed="X" n="0659c20"/><lb ed="R092" n="0254b08"/>大道成。遂迴途中。折梅奇柳誓曰。我若道成開花
<lb ed="X" n="0659c21"/><lb ed="R092" n="0254b09"/>結果。言畢至岩端坐。感動美人時來顧看。一日言
<lb ed="X" n="0659c22"/><lb ed="R092" n="0254b10"/>曰。吾乃羣仙特來試之。言<anchor xml:id="nkr_note_add_0659c2201" n="0659c2201"/><anchor xml:id="beg0659c2201" n="0659c2201"/>已<anchor xml:id="end0659c2201"/>飛去。向所折者變爲
<lb ed="X" n="0659c23"/><lb ed="R092" n="0254b11"/>楖木。梅實桃核杏形。名曰楖梅。其味酸甘。能愈百
<lb ed="X" n="0659c24"/><lb ed="R092" n="0254b12"/>病。玉溪眞人曰。高眞學道隱山時。親折梅枝寄柳
<pb ed="X" xml:id="X24.0467.0660a" n="0660a"/>
<lb ed="X" n="0660a01"/><lb ed="R092" n="0254b13"/>枝。行滿功成應擧日。花開子結試先知。仙翁護境
<lb ed="X" n="0660a02"/><lb ed="R092" n="0254b14"/>百邪遠。聖果標名萬世垂。服餌延齡除固疾。志誠
<lb ed="X" n="0660a03"/><lb ed="R092" n="0254b15"/>拜事福相隨。由是功行<anchor xml:id="nkr_note_add_0660a0301" n="0660a0301"/><anchor xml:id="beg0660a0301" n="0660a0301"/>已<anchor xml:id="end0660a0301"/>滿。果然花開子結太子
<lb ed="X" n="0660a04"/><lb ed="R092" n="0254b16"/>見七十二峰。中一峰聳紫霄下。庚子年丙戌月。丙
<lb ed="X" n="0660a05"/><lb ed="R092" n="0254b17"/>寅日。淸旦天華自落祥雲四合。四方各三百里。頭
<lb ed="X" n="0660a06"/><lb ed="R092" n="0254b18"/>頂紫氣。披松羅服。五府龍君接上九霄。朝參玉闕。
<lb ed="X" n="0660a07"/><lb ed="R092" n="0255a01"/>惟務修行者惟者獨也。務者專也。斷習曰修。行則
<lb ed="X" n="0660a08"/><lb ed="R092" n="0255a02"/>無住。故云不統王位。惟務修行也哉。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0660a09"/><lb ed="R092" n="0255a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0660a0901">呂公旣作神仙。尙勤參請。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0660a10"/><lb ed="R092" n="0255a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0660a1001">唐時。呂公者。姓呂名岩字洞賓。別號純陽子。文名
<lb ed="X" n="0660a11"/><lb ed="R092" n="0255a05"/>呂岩。眞人。京川河陽蒲板人也。生於唐玄宗天寶
<lb ed="X" n="0660a12"/><lb ed="R092" n="0255a06"/>年間。世爲顯官。累擧進士不第乃休。因遊華山遇
<lb ed="X" n="0660a13"/><lb ed="R092" n="0255a07"/><name role="" type="person">鍾離權</name>。乃晉之郞官。避亂學養命術。將度純陽首
<lb ed="X" n="0660a14"/><lb ed="R092" n="0255a08"/>以財試。一日鍾呂偕行。鍾拾一石以藥塗之卽成
<lb ed="X" n="0660a15"/><lb ed="R092" n="0255a09"/>黃金。授與之曰前途路費。呂問此仍壞否。鍾曰若
<lb ed="X" n="0660a16"/><lb ed="R092" n="0255a10"/>頻經火。或五百年壞矣。呂擲之曰。他日誤人去在。
<lb ed="X" n="0660a17"/><lb ed="R092" n="0255a11"/>鍾後以色試之。命呂入山採藥。化一小廬美婦歡
<lb ed="X" n="0660a18"/><lb ed="R092" n="0255a12"/>迎之曰。夫故久矣。今遇君子願不見棄。婦欲執手
<lb ed="X" n="0660a19"/><lb ed="R092" n="0255a13"/>而近。呂以手托開云。母人革囊穢於我矣。言訖婦
<lb ed="X" n="0660a20"/><lb ed="R092" n="0255a14"/>女不見。卽鍾離也。於是授金丹之術。及天仙劒法。
<lb ed="X" n="0660a21"/><lb ed="R092" n="0255a15"/>遂得遊行自在。詩曰。朝遊南嶽暮蒼梧。袖裡靑蛇
<lb ed="X" n="0660a22"/><lb ed="R092" n="0255a16"/>膽氣麤。三入岳陽人不識。朗吟飛過<name role="" type="person">洞庭湖</name>始謁
<lb ed="X" n="0660a23"/><lb ed="R092" n="0255a17"/>龍牙和尙。呂問曰。佛法大意云何。牙與偈曰。何事
<lb ed="X" n="0660a24"/><lb ed="R092" n="0255a18"/>朝愁與暮愁。少年不學老還羞。明珠不是驪龍惜
<pb ed="X" xml:id="X24.0467.0660b" n="0660b"/>
<lb ed="X" n="0660b01"/><lb ed="R092" n="0255b01"/>自是時人不解求。因過鄂州<name role="" type="person">黃龍山</name>。見紫氣盤旋
<lb ed="X" n="0660b02"/><lb ed="R092" n="0255b02"/>有異人所止遂入値機禪師上堂。師知有異人潛
<lb ed="X" n="0660b03"/><lb ed="R092" n="0255b03"/>迹座下。卽厲聲曰。衆有竊法者。呂毅然問曰。一粒
<lb ed="X" n="0660b04"/><lb ed="R092" n="0255b04"/>粟中藏世界半升鐺內煑山川。且道意旨如何。師
<lb ed="X" n="0660b05"/><lb ed="R092" n="0255b05"/>曰守屍鬼。呂曰爭柰囊中有長生不死藥。師曰饒
<lb ed="X" n="0660b06"/><lb ed="R092" n="0255b06"/>經八萬劫。終是落空亡。呂不憤而去。至夜飛劒脇
<lb ed="X" n="0660b07"/><lb ed="R092" n="0255b07"/>之。師前<anchor xml:id="nkr_note_add_0660b0701" n="0660b0701"/><anchor xml:id="beg0660b0701" n="0660b0701"/>已<anchor xml:id="end0660b0701"/>知以法衣蒙頭。坐於方丈。劒遶數匝。師
<lb ed="X" n="0660b08"/><lb ed="R092" n="0255b08"/>用手指之。劒卽墮地。呂以謝罪。師因詰曰。半升鐺
<lb ed="X" n="0660b09"/><lb ed="R092" n="0255b09"/>內卽不問。如何是一粒粟中藏世界。呂於言下有
<lb ed="X" n="0660b10"/><lb ed="R092" n="0255b10"/>省。乃述偈曰。毀破葫囊折斷琴。此生不向汞中尋。
<lb ed="X" n="0660b11"/><lb ed="R092" n="0255b11"/>今朝悟得黃龍法。始覺從前枉用心。文出仙苑遺
<lb ed="X" n="0660b12"/><lb ed="R092" n="0255b12"/>事也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0660b13"/><lb ed="R092" n="0255b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0660b1301">蘇學士常親佛印。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0660b14"/><lb ed="R092" n="0255b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0660b1401">蘇學士者。姓蘇名軾。字子瞻。號東坡先生。因謫黃
<lb ed="X" n="0660b15"/><lb ed="R092" n="0255b15"/>州曰。築坡而居。號東坡也。常親佛印者。佛印卽南
<lb ed="X" n="0660b16"/><lb ed="R092" n="0255b16"/>康郡。<name role="" type="person">雲居山</name>。了元佛印字覺老。饒州浮梁林氏子。
<lb ed="X" n="0660b17"/><lb ed="R092" n="0255b17"/>世本儒業幻歲出家寶積寺。禮沙門日用爲師。試
<lb ed="X" n="0660b18"/><lb ed="R092" n="0255b18"/>法華經受具遊廬山。謁開先暹禪師。得法之後年
<lb ed="X" n="0660b19"/><lb ed="R092" n="0256a01"/>二十八。先住江州承天。後居廬山歸宗與黃州對
<lb ed="X" n="0660b20"/><lb ed="R092" n="0256a02"/>岸。於師酧酢章句。及住<name role="" type="person">金山寺</name>東坡遷杭州太守。
<lb ed="X" n="0660b21"/><lb ed="R092" n="0256a03"/>復往來問道。値佛印入室。印云這裏無端明坐處。
<lb ed="X" n="0660b22"/><lb ed="R092" n="0256a04"/>坡云。借和尙四大爲座。印云。老僧有一問。若答得
<lb ed="X" n="0660b23"/><lb ed="R092" n="0256a05"/>與汝四大爲座若答不得卽輸腰間玉帶。披卽解
<lb ed="X" n="0660b24"/><lb ed="R092" n="0256a06"/>帶置案上云。請和尙問。印云。四大本空五陰非有。
<pb ed="X" xml:id="X24.0467.0660c" n="0660c"/>
<lb ed="X" n="0660c01"/><lb ed="R092" n="0256a07"/>端明向甚麼處坐。坡無語。印召侍者。留下玉帶永
<lb ed="X" n="0660c02"/><lb ed="R092" n="0256a08"/>鎭山門印以衲裙酬之。坡賦二絕云。病骨難堪玉
<lb ed="X" n="0660c03"/><lb ed="R092" n="0256a09"/>帶圍鈍根仍落箭鋒機。會當乞食歌姬院。換得雲
<lb ed="X" n="0660c04"/><lb ed="R092" n="0256a10"/>山舊衲衣。又云。此帶閱人如傳舍。流傳到我亦悠
<lb ed="X" n="0660c05"/><lb ed="R092" n="0256a11"/>哉。錦袍錯落渾相稱。乞與佯狂老萬回。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0660c06"/><lb ed="R092" n="0256a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0660c0601"><name role="" type="person">韓文公</name>。終禮大顚。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0660c07"/><lb ed="R092" n="0256a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0660c0701"><name role="" type="person">韓文公</name>者。姓韓名愈字退之。<anchor xml:id="nkr_note_add_0660c0701" n="0660c0701"/><anchor xml:id="beg0660c0701" n="0660c0701"/>諡<anchor xml:id="end0660c0701"/>文公。爲刑部侍郞
<lb ed="X" n="0660c08"/><lb ed="R092" n="0256a14"/>也。因<name role="" type="person">唐憲宗</name>元和己亥十四年正月。帝遣中使杜
<lb ed="X" n="0660c09"/><lb ed="R092" n="0256a15"/>英奇。持香華往鳳翔府<name role="" type="person">法雲寺</name>。護國眞身塔所。請
<lb ed="X" n="0660c10"/><lb ed="R092" n="0256a16"/><name role="" type="person">釋迦文佛</name>指骨入內帝御安福門迎拜。留禁中供
<lb ed="X" n="0660c11"/><lb ed="R092" n="0256a17"/>養三日。五色光現百僚稱賀歷送諸寺釋部威儀
<lb ed="X" n="0660c12"/><lb ed="R092" n="0256a18"/>太常。長安。萬年。音樂旌幡皷吹偉盛殊特刑部侍
<lb ed="X" n="0660c13"/><lb ed="R092" n="0256b01"/>郞韓愈。上表陳諫。引古言今。稱帝壽國祚之不延
<lb ed="X" n="0660c14"/><lb ed="R092" n="0256b02"/>永。帝大怒。以表示宰輔。將抵以死。裴度。崔羣。爲解
<lb ed="X" n="0660c15"/><lb ed="R092" n="0256b03"/>曰。愈言訐牾。罪之誠宜。然。非內懷至忠。安能及此。
<lb ed="X" n="0660c16"/><lb ed="R092" n="0256b04"/>願少寬假。以來諫諍。帝曰。愈言我奉佛太過。猶可
<lb ed="X" n="0660c17"/><lb ed="R092" n="0256b05"/>容之。至謂東漢奉佛<anchor xml:id="nkr_note_add_0660c1701" n="0660c1701"/><anchor xml:id="beg0660c1701" n="0660c1701"/>已<anchor xml:id="end0660c1701"/>後。天子咸天促。言何乖剌
<lb ed="X" n="0660c18"/><lb ed="R092" n="0256b06"/>耶愈人臣狂妄敢爾。於是戚里。諸王舊臣。皆爲愈
<lb ed="X" n="0660c19"/><lb ed="R092" n="0256b07"/>哀請。遂貶潮州刺史。愈。到郡之初。以表哀謝勸帝
<lb ed="X" n="0660c20"/><lb ed="R092" n="0256b08"/>裒封泰山。久而無報。<g ref="#CB15106">鬱</g><g ref="#CB15106">鬱</g>不樂。聞郡有大顚禪師。
<lb ed="X" n="0660c21"/><lb ed="R092" n="0256b09"/>道德名重。以書招之。三招而大顚至。顚之言論超
<lb ed="X" n="0660c22"/><lb ed="R092" n="0256b10"/>勝。留數十日。或入定數日方起。愈甚敬焉。師辭去。
<lb ed="X" n="0660c23"/><lb ed="R092" n="0256b11"/>愈祀神海上。及登靈山。造師之廬問曰弟子軍州
<lb ed="X" n="0660c24"/><lb ed="R092" n="0256b12"/>事繁。省要處乞師一句。師良久不顧。公罔措。時三
<pb ed="X" xml:id="X24.0467.0661a" n="0661a"/>
<lb ed="X" n="0661a01"/><lb ed="R092" n="0256b13"/>平爲侍者。乃敲禪床一下。師云作麼。平云。先以定
<lb ed="X" n="0661a02"/><lb ed="R092" n="0256b14"/>動。後以智拔。公乃拜三平而謝曰。和尙門風高峻
<lb ed="X" n="0661a03"/><lb ed="R092" n="0256b15"/>愈於侍者處得箇入路。自此以大顚爲師也。終禮
<lb ed="X" n="0661a04"/><lb ed="R092" n="0256b16"/>大顚者。始則毀佛。終乃禮之。後遷袁州刺史。復造
<lb ed="X" n="0661a05"/><lb ed="R092" n="0256b17"/>顚廬施衣二襲。而請別曰。愈也。將去師矣。幸聞一
<lb ed="X" n="0661a06"/><lb ed="R092" n="0256b18"/>言卒以相諭。顚曰。吾聞易信人者。必其守易改。易
<lb ed="X" n="0661a07"/><lb ed="R092" n="0257a01"/>譽人者。必其謗易發。子聞吾言而易信之矣。庸知
<lb ed="X" n="0661a08"/><lb ed="R092" n="0257a02"/>復聞他說。不復以我爲非哉。遂不吿之愈。知其不
<lb ed="X" n="0661a09"/><lb ed="R092" n="0257a03"/>可有聞。乃去至袁州。孟簡尙書。知愈與大顚遊。以
<lb ed="X" n="0661a10"/><lb ed="R092" n="0257a04"/>書抵愈嘉其信嚮愈答簡書。稱大顚頗聰明識道
<lb ed="X" n="0661a11"/><lb ed="R092" n="0257a05"/>理實能外形骸以理自勝。不爲事物侵亂。雖不盡
<lb ed="X" n="0661a12"/><lb ed="R092" n="0257a06"/>解其語要。且自胸中無滯礙。因與之往還也文出
<lb ed="X" n="0661a13"/><lb ed="R092" n="0257a07"/>韓子集。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0661a14"/><lb ed="R092" n="0257a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0661a1401">裴公。奪笏於石霜。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0661a15"/><lb ed="R092" n="0257a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0661a1501">裴公者。姓裴名休字公美。河東濟源縣人也。潭州
<lb ed="X" n="0661a16"/><lb ed="R092" n="0257a10"/>石霜山慶諸禪師。乃新塗陳氏之子。出家後。到潙
<lb ed="X" n="0661a17"/><lb ed="R092" n="0257a11"/>山作米頭發明大事。次住石霜山。裴公來參。師拈
<lb ed="X" n="0661a18"/><lb ed="R092" n="0257a12"/>過裴公笏問公曰。在天子手中爲圭。在公手裡爲
<lb ed="X" n="0661a19"/><lb ed="R092" n="0257a13"/>笏。在老僧手內喚作甚麼。休無對。師曰。乃留下笏。
<lb ed="X" n="0661a20"/><lb ed="R092" n="0257a14"/>在寺作山門中景致也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0661a21"/><lb ed="R092" n="0257a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0661a2101">房相。問法於國一。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0661a22"/><lb ed="R092" n="0257a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0661a2201">房相。問法於國一者。訛也。原是崔趙公問。弟子今
<lb ed="X" n="0661a23"/><lb ed="R092" n="0257a17"/>欲出家得否。師曰。出家乃大丈夫事。非將相之所
<lb ed="X" n="0661a24"/><lb ed="R092" n="0257a18"/>能爲公有省也。師諱道欽。蘇州崑山朱氏子。始初
<pb ed="X" xml:id="X24.0467.0661b" n="0661b"/>
<lb ed="X" n="0661b01"/><lb ed="R092" n="0257b01"/>業儒。年二十八。遇潤州鶴林素禪師。勉剃落乃戒
<lb ed="X" n="0661b02"/><lb ed="R092" n="0257b02"/>之曰。汝乘流而行。逢徑卽止遂往南邁玄宗天寶
<lb ed="X" n="0661b03"/><lb ed="R092" n="0257b03"/>三載。抵臨安東北一山。問樵者曰。此徑山也乃駐
<lb ed="X" n="0661b04"/><lb ed="R092" n="0257b04"/>錫焉。其山有龍淵。而龍王現身爲人。献其地與師。
<lb ed="X" n="0661b05"/><lb ed="R092" n="0257b05"/>乃成伽藍。至代宗大曆三年詔至<g ref="#CB00830">𨷂</g>下帝親瞻禮
<lb ed="X" n="0661b06"/><lb ed="R092" n="0257b06"/>帝謂忠國師曰。朕欲賜欽師一名。國師欣然奉詔。
<lb ed="X" n="0661b07"/><lb ed="R092" n="0257b07"/>乃賜號國一禪師後辭歸徑山。至是十二月示疾。
<lb ed="X" n="0661b08"/><lb ed="R092" n="0257b08"/>說法而逝帝。賜<anchor xml:id="nkr_note_add_0661b0801" n="0661b0801"/><anchor xml:id="beg0661b0801" n="0661b0801"/>諡<anchor xml:id="end0661b0801"/>大覺禪師也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0661b09"/><lb ed="R092" n="0257b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0661b0901">妙善不招駙馬成佛無疑。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0661b10"/><lb ed="R092" n="0257b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0661b1001">昔宣律師。居終南靈感寺行道。感天人給侍。師問
<lb ed="X" n="0661b11"/><lb ed="R092" n="0257b11"/>天曰。吾聞觀音大士。於娑婆大有因緣。顯化何地
<lb ed="X" n="0661b12"/><lb ed="R092" n="0257b12"/>最勝。天曰。菩薩示現無方。而肉身降跡香山爲勝。
<lb ed="X" n="0661b13"/><lb ed="R092" n="0257b13"/>師曰。香山今在何處。天曰。嵩岳之南二百餘里三
<lb ed="X" n="0661b14"/><lb ed="R092" n="0257b14"/>山並列。中爲香山。卽菩薩之地。山之東北。乃過去
<lb ed="X" n="0661b15"/><lb ed="R092" n="0257b15"/>有王。名妙莊嚴主。夫人名寶德。王無太子惟有三
<lb ed="X" n="0661b16"/><lb ed="R092" n="0257b16"/>女。長妙顏。次妙音。小妙善。三女之中二女<anchor xml:id="nkr_note_add_0661b1601" n="0661b1601"/><anchor xml:id="beg0661b1601" n="0661b1601"/>已<anchor xml:id="end0661b1601"/>配唯
<lb ed="X" n="0661b17"/><lb ed="R092" n="0257b17"/>第三女進止容儀。超然<g ref="#CB15072">㧞</g>俗常服垢衣。不華飾。日
<lb ed="X" n="0661b18"/><lb ed="R092" n="0257b18"/>止一食。不茹葷辛。齋戒修行。無有退志。王謂妙善
<lb ed="X" n="0661b19"/><lb ed="R092" n="0258a01"/>曰。汝今出幼當招駙馬。妙善曰。愛河浪闊苦海淵
<lb ed="X" n="0661b20"/><lb ed="R092" n="0258a02"/>深。豈貪一世之榮。而沉多劫之苦志求出家。修行
<lb ed="X" n="0661b21"/><lb ed="R092" n="0258a03"/>學道王怒。擯後花園絕其飮食令母苦勸而招駙
<lb ed="X" n="0661b22"/><lb ed="R092" n="0258a04"/>馬。妙善曰。虗空有盡我願無窮。王聞大怒。詔白<g ref="#CB15179">雀</g>
<lb ed="X" n="0661b23"/><lb ed="R092" n="0258a05"/>寺尼。僧惠眞。領去寺內。種菜。設計勸勉回宮。妙善
<lb ed="X" n="0661b24"/><lb ed="R092" n="0258a06"/>曰。豈不聞障人出家萬劫受芒。汝等敢違佛門利
<pb ed="X" xml:id="X24.0467.0661c" n="0661c"/>
<lb ed="X" n="0661c01"/><lb ed="R092" n="0258a07"/>益。甘受三塗業報。尼曰。我奉王命非干我事。妙善
<lb ed="X" n="0661c02"/><lb ed="R092" n="0258a08"/>不<g ref="#CB04676">𠃔</g>。堅欲出家。尼奏王。王大怒令軍圍寺。盡斬尼
<lb ed="X" n="0661c03"/><lb ed="R092" n="0258a09"/>衆火焚僧房。公主被龍神。攝在香山之下。毫髮無
<lb ed="X" n="0661c04"/><lb ed="R092" n="0258a10"/>損。結菴而居草衣木食人莫知之。<anchor xml:id="nkr_note_add_0661c0401" n="0661c0401"/><anchor xml:id="beg0661c0401" n="0661c0401"/>已<anchor xml:id="end0661c0401"/>經三載時王。
<lb ed="X" n="0661c05"/><lb ed="R092" n="0258a11"/>因是毀寺殺僧罪業故。感迦摩羅疾寢息不安。醫
<lb ed="X" n="0661c06"/><lb ed="R092" n="0258a12"/>治不瘥。榜詔四方人治之。時有異僧曰。吾有神方
<lb ed="X" n="0661c07"/><lb ed="R092" n="0258a13"/>可療王疾。王曰。汝有何藥。僧曰。用無嗔人手眼合
<lb ed="X" n="0661c08"/><lb ed="R092" n="0258a14"/>藥服之卽瘥。王曰。此藥難得。僧曰不難。今王國內。
<lb ed="X" n="0661c09"/><lb ed="R092" n="0258a15"/>西南有香山絕頂。有一仙人修道行滿。此人無嗔。
<lb ed="X" n="0661c10"/><lb ed="R092" n="0258a16"/>求之必與。王令侍臣持香入山。拜仙人曰。君王有
<lb ed="X" n="0661c11"/><lb ed="R092" n="0258a17"/>疾敢勞僊人。求其手眼以救王命當令發心。僊人
<lb ed="X" n="0661c12"/><lb ed="R092" n="0258a18"/>聞<anchor xml:id="nkr_note_add_0661c1201" n="0661c1201"/><anchor xml:id="beg0661c1201" n="0661c1201"/>已<anchor xml:id="end0661c1201"/>。刀剜其兩目。斷其雙手。付與侍臣。爾時大地
<lb ed="X" n="0661c13"/><lb ed="R092" n="0258b01"/>悉皆震動侍臣迴國。令僧合。藥。王乃服而病愈。其
<lb ed="X" n="0661c14"/><lb ed="R092" n="0258b02"/>王嚴駕至香山。拜謝瞻禮。王見僊人無有手眼。身
<lb ed="X" n="0661c15"/><lb ed="R092" n="0258b03"/>不完具。王及夫人左右窺視。深生哀念。僊人形相
<lb ed="X" n="0661c16"/><lb ed="R092" n="0258b04"/>頗類我女。僊人曰我卽妙善是也。兒奉手眼上報
<lb ed="X" n="0661c17"/><lb ed="R092" n="0258b05"/>父恩。王聞之抱持大哭。王曰朕乃無道。使令我女
<lb ed="X" n="0661c18"/><lb ed="R092" n="0258b06"/>受大苦痛。僊人曰。吾非苦痛我捨肉眼得金剛眼。
<lb ed="X" n="0661c19"/><lb ed="R092" n="0258b07"/>捨凡夫手得金色臂。誓願不虗必得是果。於是天
<lb ed="X" n="0661c20"/><lb ed="R092" n="0258b08"/>地震動僊人乃現千手千眼。大悲觀世音菩薩。身
<lb ed="X" n="0661c21"/><lb ed="R092" n="0258b09"/>相端嚴光明晃耀。巍巍堂堂如星中月。王於夫人
<lb ed="X" n="0661c22"/><lb ed="R092" n="0258b10"/>合國人等。皆發善心歸向三寶。菩薩遂入三昧。端
<lb ed="X" n="0661c23"/><lb ed="R092" n="0258b11"/>然入滅矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0661c24"/><lb ed="R092" n="0258b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0661c2401">六祖相遇客人。聽經頓悟。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X24.0467.0662a" n="0662a"/>
<lb ed="X" n="0662a01"/><lb ed="R092" n="0258b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0662a0101">六祖大師者。二字惠能也。父姓盧。母李氏。誕生之
<lb ed="X" n="0662a02"/><lb ed="R092" n="0258b14"/>時。於貞觀十二年戊戌。二月八日子時毫光騰空
<lb ed="X" n="0662a03"/><lb ed="R092" n="0258b15"/>異香滿室。黎明有二僧造謁。謂師之父云夜光生
<lb ed="X" n="0662a04"/><lb ed="R092" n="0258b16"/>兒專。爲安名。可上惠下能也。其父曰。何名惠能答
<lb ed="X" n="0662a05"/><lb ed="R092" n="0258b17"/>曰。惠者以法惠施衆生。能者能作佛事。言畢而去
<lb ed="X" n="0662a06"/><lb ed="R092" n="0258b18"/>進之不見也。師不飮乳。夜遇神人灌以甘露。祖本
<lb ed="X" n="0662a07"/><lb ed="R092" n="0259a01"/>貫范陽郡。後流遷於嶺南。新州爲百姓。其父早亡
<lb ed="X" n="0662a08"/><lb ed="R092" n="0259a02"/>老母孤遺。移來南海艱辛貧乏。於市賣柴度日。時
<lb ed="X" n="0662a09"/><lb ed="R092" n="0259a03"/>有一客買柴。使令送至客店收去。能得錢却出門。
<lb ed="X" n="0662a10"/><lb ed="R092" n="0259a04"/>傍有一客誦金剛經。能聞經云。應無所住。而生其
<lb ed="X" n="0662a11"/><lb ed="R092" n="0259a05"/>心。心卽開悟。後參五祖黃梅傳道。出世曹溪。故號
<lb ed="X" n="0662a12"/><lb ed="R092" n="0259a06"/>爲六祖也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0662a13"/><lb ed="R092" n="0259a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0662a1301">禪道若無況味。聖賢何肯歸依。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0662a14"/><lb ed="R092" n="0259a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0662a1401">況者比類之義。又深也。以禪道比類將來若無淵
<lb ed="X" n="0662a15"/><lb ed="R092" n="0259a09"/>深之味而古今之聖賢。何肯信向歸依者也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0662a16"/><lb ed="R092" n="0259a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0662a1601">華林。感二虎隨身。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0662a17"/><lb ed="R092" n="0259a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0662a1701">潭州。華林善覺禪師。常持錫杖夜出林麓。七步一
<lb ed="X" n="0662a18"/><lb ed="R092" n="0259a12"/>振錫。一稱觀音名號觀察使裴休。訪問之曰。師還
<lb ed="X" n="0662a19"/><lb ed="R092" n="0259a13"/>有侍者否。師云有兩箇。祇是不可見客。裴曰。在甚
<lb ed="X" n="0662a20"/><lb ed="R092" n="0259a14"/>麼處。師喚大空小空。時二虎。自庵後而出裴覩之。
<lb ed="X" n="0662a21"/><lb ed="R092" n="0259a15"/>而驚怖。師語二虎云。有客且去。二虎哮吼而迴裴
<lb ed="X" n="0662a22"/><lb ed="R092" n="0259a16"/>問師曰。作何行業。感得如此師乃良久。會麼裴曰。
<lb ed="X" n="0662a23"/><lb ed="R092" n="0259a17"/>不會。師云。山僧常念觀世音菩薩。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0662a24"/><lb ed="R092" n="0259a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0662a2401">投子。有三鴉報曉。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X24.0467.0662b" n="0662b"/>
<lb ed="X" n="0662b01"/><lb ed="R092" n="0259b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0662b0101">舒州投子義靑禪師。李氏子。而七齡詣妙相寺出
<lb ed="X" n="0662b02"/><lb ed="R092" n="0259b02"/>家。初習百法論。後入洛中聽華嚴五載。次講至諸
<lb ed="X" n="0662b03"/><lb ed="R092" n="0259b03"/>林菩薩偈曰。知一切法卽心自性。忽有省曰。法離
<lb ed="X" n="0662b04"/><lb ed="R092" n="0259b04"/>文字寧可講乎。後參浮山圓鑑先夢得俊鷹畜。之。
<lb ed="X" n="0662b05"/><lb ed="R092" n="0259b05"/>旣覺而靑至。以爲吉兆。至一日問。外道問佛。不問
<lb ed="X" n="0662b06"/><lb ed="R092" n="0259b06"/>有言不問無言。世尊良久。汝如何會。靑擬語。山以
<lb ed="X" n="0662b07"/><lb ed="R092" n="0259b07"/>手掩靑口。於是開悟拜起。山曰。汝妙悟玄微耶。答。
<lb ed="X" n="0662b08"/><lb ed="R092" n="0259b08"/>設有妙悟也須吐却。迷爲登聖之梯杭。悟是墮凡
<lb ed="X" n="0662b09"/><lb ed="R092" n="0259b09"/>之坑阱。初祖曰亦不除愚而就智。亦不拋迷而從
<lb ed="X" n="0662b10"/><lb ed="R092" n="0259b10"/>悟。山以太陽皮履布裰付之。初開山慈濟先有記
<lb ed="X" n="0662b11"/><lb ed="R092" n="0259b11"/>曰。吾塔若紅是吾再來也。其後<g ref="#CB15131">邦</g>人而修師塔。忽
<lb ed="X" n="0662b12"/><lb ed="R092" n="0259b12"/>作瑪瑙色。未幾靑領院事。投子山素無水。住後一
<lb ed="X" n="0662b13"/><lb ed="R092" n="0259b13"/>日<g ref="#CB00589">㵎</g>自泉生。郡守賀云。名再來泉也。其有三鴉。每
<lb ed="X" n="0662b14"/><lb ed="R092" n="0259b14"/>至五更報曉。人皆稱讚是師道德所。感禪者日增
<lb ed="X" n="0662b15"/><lb ed="R092" n="0259b15"/>道望日遠。異苗蕃茂。果符前讖者也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0662b16"/><lb ed="R092" n="0259b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0662b1601">李長者解經。而天厨送食。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0662b17"/><lb ed="R092" n="0259b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0662b1701">李長者。諱通玄。乃唐朝宗枝也。太原東北人。身長
<lb ed="X" n="0662b18"/><lb ed="R092" n="0259b18"/>七尺餘形貌紫色眉長過目。鬚<g ref="#CB15150">𩯭</g>如<g ref="#CB15148">𦘕</g>髮紺而旋
<lb ed="X" n="0662b19"/><lb ed="R092" n="0260a01"/>螺。唇紅而齒密衣大布縫掖之制。戴樺皮冠腰不
<lb ed="X" n="0662b20"/><lb ed="R092" n="0260a02"/>束帶。足不躡履。冬無皴皹之患。夏無垢膩之侵博
<lb ed="X" n="0662b21"/><lb ed="R092" n="0260a03"/>達古今洞精儒釋。開元七年春。賷新華嚴經。曳笻
<lb ed="X" n="0662b22"/><lb ed="R092" n="0260a04"/>自定襄至幷部孟縣之西南。同穎鄕大賢村。高山
<lb ed="X" n="0662b23"/><lb ed="R092" n="0260a05"/>奴家。止於偏房中造疏。演暢華嚴。不出戶庭。幾于
<lb ed="X" n="0662b24"/><lb ed="R092" n="0260a06"/>三載。高與隣里怪而不測每日食棗。十枚。栢葉餠
<pb ed="X" xml:id="X24.0467.0662c" n="0662c"/>
<lb ed="X" n="0662c01"/><lb ed="R092" n="0260a07"/>一個。餘無所須。後移南谷馬家古佛堂側。立一小
<lb ed="X" n="0662c02"/><lb ed="R092" n="0260a08"/>土屋。間處宴息棗。餠亦然。又賷其論倂經。往韓氏
<lb ed="X" n="0662c03"/><lb ed="R092" n="0260a09"/>庄路逢一虎玄撫其背。以所負經論搭虎脊背。<g ref="#CB00501">䭾</g>
<lb ed="X" n="0662c04"/><lb ed="R092" n="0260a10"/>往上龕中去。虎弭耳前行。其處無水。<g ref="#CB15072">㧞</g>老松去可
<lb ed="X" n="0662c05"/><lb ed="R092" n="0260a11"/>百尺餘。忽成池水深丈餘。呼爲長者泉。室無脂燭。
<lb ed="X" n="0662c06"/><lb ed="R092" n="0260a12"/>每夜秉翰。於口兩角出白色光尺餘。俄有二女韶
<lb ed="X" n="0662c07"/><lb ed="R092" n="0260a13"/>顏皆雅。每日饋食一奩。于土龕前玄食<anchor xml:id="nkr_note_add_0662c0701" n="0662c0701"/><anchor xml:id="beg0662c0701" n="0662c0701"/>已<anchor xml:id="end0662c0701"/>撤器而
<lb ed="X" n="0662c08"/><lb ed="R092" n="0260a14"/>去凡經五年。論成四十卷。連經總八十卷。次決疑
<lb ed="X" n="0662c09"/><lb ed="R092" n="0260a15"/>論四卷。於開元十八。</p>
<lb ed="X" n="0662c10"/><lb ed="R092" n="0260a16"/><p xml:id="pX24p0662c1001">三月十八入滅光照太虗。斑鹿白鶴悲于塔邊也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0662c11"/><lb ed="R092" n="0260a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0662c1101">須菩提打坐。而帝釋散華。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0662c12"/><lb ed="R092" n="0260a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0662c1201">須菩提。在岩中宴坐。諸天雨華讚歎尊者。尊者問
<lb ed="X" n="0662c13"/><lb ed="R092" n="0260b01"/>曰。空中雨華乃是何人。云何讚歎。天曰。我是梵天
<lb ed="X" n="0662c14"/><lb ed="R092" n="0260b02"/>敬重尊者善說般若。者云我於般若。未說一字。汝
<lb ed="X" n="0662c15"/><lb ed="R092" n="0260b03"/>云何讚歎。天曰。尊者無說我亦無聞。是眞般若。尊
<lb ed="X" n="0662c16"/><lb ed="R092" n="0260b04"/>者一日說法之次。帝釋雨華。尊者乃問。此華從天
<lb ed="X" n="0662c17"/><lb ed="R092" n="0260b05"/>得耶從地得耶。從人得耶。帝曰弗也者云。從何而
<lb ed="X" n="0662c18"/><lb ed="R092" n="0260b06"/>得。帝乃擧手。尊者云。如是如是。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0662c19"/><lb ed="R092" n="0260b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0662c1901">達磨。執履西歸。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0662c20"/><lb ed="R092" n="0260b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0662c2001">達磨者。乃南天竺。香至國王第三之子。姓刹帝利。
<lb ed="X" n="0662c21"/><lb ed="R092" n="0260b09"/>本名<name role="" type="person">菩提多羅</name>也。因二十七祖。<name role="" type="person">般若多羅</name>。至其國
<lb ed="X" n="0662c22"/><lb ed="R092" n="0260b10"/>受父王供養得所施珠。試其所言。祖謂之曰。汝於
<lb ed="X" n="0662c23"/><lb ed="R092" n="0260b11"/>諸法<anchor xml:id="nkr_note_add_0662c2301" n="0662c2301"/><anchor xml:id="beg0662c2301" n="0662c2301"/>已<anchor xml:id="end0662c2301"/>得通量夫達磨者。通大之義也宜名菩提
<lb ed="X" n="0662c24"/><lb ed="R092" n="0260b12"/>達磨。磨問祖曰。我旣得法。當往何國而作佛事。祖
<pb ed="X" xml:id="X24.0467.0663a" n="0663a"/>
<lb ed="X" n="0663a01"/><lb ed="R092" n="0260b13"/>曰汝雖得法未可遠遊。且止南天竺國。待吾滅後
<lb ed="X" n="0663a02"/><lb ed="R092" n="0260b14"/>六十七載當往震旦設大法藥獲菩提者不可勝
<lb ed="X" n="0663a03"/><lb ed="R092" n="0260b15"/>數。直指上根。愼勿速行衰於日下。又汝到時南方
<lb ed="X" n="0663a04"/><lb ed="R092" n="0260b16"/>勿住。彼處唯好有爲功德不見佛理。汝縱到彼。不
<lb ed="X" n="0663a05"/><lb ed="R092" n="0260b17"/>可久留。磨於是恭。稟其敎服勤左右垂四十年。待
<lb ed="X" n="0663a06"/><lb ed="R092" n="0260b18"/>祖順世。演化本國。爾後念震旦緣熟。行化時至。來
<lb ed="X" n="0663a07"/><lb ed="R092" n="0261a01"/>辭於姪。王爲具大舟汎海東行。三周寒暑達于南
<lb ed="X" n="0663a08"/><lb ed="R092" n="0261a02"/>海。時當此國。梁普通元年九月二十一日也。有廣
<lb ed="X" n="0663a09"/><lb ed="R092" n="0261a03"/>州刺史蕭昂。迎禮。表聞武帝。問答不契。航葦渡江。
<lb ed="X" n="0663a10"/><lb ed="R092" n="0261a04"/>至少林面壁九年。後得神光立雪斷臂。傳授衣法
<lb ed="X" n="0663a11"/><lb ed="R092" n="0261a05"/>磨知化緣事畢。欲返西天。於是入滅熊耳。當梁大
<lb ed="X" n="0663a12"/><lb ed="R092" n="0261a06"/>通二年十五日也。建塔於定林寺。魏遂以其喪。吿
<lb ed="X" n="0663a13"/><lb ed="R092" n="0261a07"/>梁武帝。贈寶帛以祭禮供養後三載。魏使宋雲者
<lb ed="X" n="0663a14"/><lb ed="R092" n="0261a08"/>奉使西域迴。遇祖于葱嶺。手擕隻履翩翩獨逝雲
<lb ed="X" n="0663a15"/><lb ed="R092" n="0261a09"/>問祖何往。答曰西天去。雲至洛陽具說前事。門人
<lb ed="X" n="0663a16"/><lb ed="R092" n="0261a10"/>起壙隻履存焉。時魏孝莊帝。詔取遺履。供養於少
<lb ed="X" n="0663a17"/><lb ed="R092" n="0261a11"/>林寺。梁武帝聞祖化跡。親爲製<g ref="#CB15156">碑</g>。至<name role="" type="person">唐代宗</name>。<anchor xml:id="nkr_note_add_0663a1701" n="0663a1701"/><anchor xml:id="beg0663a1701" n="0663a1701"/>諡<anchor xml:id="end0663a1701"/>號
<lb ed="X" n="0663a18"/><lb ed="R092" n="0261a12"/>圓覺大師。塔曰空觀。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0663a19"/><lb ed="R092" n="0261a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0663a1901">普化。搖鈴騰去。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0663a20"/><lb ed="R092" n="0261a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0663a2001">鎭州普化和尙。不知何處人。受秘傳心。於盤山寶
<lb ed="X" n="0663a21"/><lb ed="R092" n="0261a15"/>積禪師也。唐咸通元年。將示滅乃入市謂人曰。乞
<lb ed="X" n="0663a22"/><lb ed="R092" n="0261a16"/>我一箇直裰。或與皮襖。或與布衫。皆不受。振鐸而
<lb ed="X" n="0663a23"/><lb ed="R092" n="0261a17"/>去。臨濟。令人送一棺。師歎曰。臨濟小廝兒饒舌。便
<lb ed="X" n="0663a24"/><lb ed="R092" n="0261a18"/>受之。遂辭衆曰。普化明日。東門外迴也。郡人。相牽
<pb ed="X" xml:id="X24.0467.0663b" n="0663b"/>
<lb ed="X" n="0663b01"/><lb ed="R092" n="0261b01"/>出城外。師。應聲曰。今日不合靑鳥。乃曰。明日南門
<lb ed="X" n="0663b02"/><lb ed="R092" n="0261b02"/>外遷化。人亦送之。又曰。明日。向西門外方吉。人送
<lb ed="X" n="0663b03"/><lb ed="R092" n="0261b03"/>漸稀。出<anchor xml:id="nkr_note_add_0663b0301" n="0663b0301"/><anchor xml:id="beg0663b0301" n="0663b0301"/>已<anchor xml:id="end0663b0301"/>還返。人意稍怠第四日自擎棺出北門
<lb ed="X" n="0663b04"/><lb ed="R092" n="0261b04"/>外。振鐸入棺而逝。郡人奔走出城。揭棺視之了無
<lb ed="X" n="0663b05"/><lb ed="R092" n="0261b05"/>踪跡。唯聞空中。鐸聲漸遠莫測其由。頌曰。三界爲
<lb ed="X" n="0663b06"/><lb ed="R092" n="0261b06"/>旅亭。四生爲徑路。生來似著衫。死去如脫袴。不歡
<lb ed="X" n="0663b07"/><lb ed="R092" n="0261b07"/>亦不哭。無新亦無故。不拘造化成。一切由吾作。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0663b08"/><lb ed="R092" n="0261b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0663b0801">羅漢。來參於仰山和尙。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0663b09"/><lb ed="R092" n="0261b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0663b0901">仰山者。乃羅漢。稱爲小釋迦再來也。得法於潙山
<lb ed="X" n="0663b10"/><lb ed="R092" n="0261b10"/>祐禪師。號潙仰宗有九一六種圓相以爲宗旨。後
<lb ed="X" n="0663b11"/><lb ed="R092" n="0261b11"/>有一梵僧來參仰曰。問云。還識字否。山曰隨分。僧
<lb ed="X" n="0663b12"/><lb ed="R092" n="0261b12"/>乃右旋一匝云。是甚麼字。山於地上。書箇十字。僧
<lb ed="X" n="0663b13"/><lb ed="R092" n="0261b13"/>又左旋一匝云。是甚麼字。山乃改十字。作卍字。僧
<lb ed="X" n="0663b14"/><lb ed="R092" n="0261b14"/>畫一圓相以兩手托如修羅掌日月勢云。是甚麼
<lb ed="X" n="0663b15"/><lb ed="R092" n="0261b15"/>字。山書圓相圍却卍字。僧作婁至勢。山曰如是如
<lb ed="X" n="0663b16"/><lb ed="R092" n="0261b16"/>是。汝善護持僧禮拜畢。出門騰空而去。時有一道
<lb ed="X" n="0663b17"/><lb ed="R092" n="0261b17"/>者。請問仰山云。五日前問和尙還識字的僧。是何
<lb ed="X" n="0663b18"/><lb ed="R092" n="0261b18"/>處人山曰汝曾見否。道者云。正見出門騰空而去。
<lb ed="X" n="0663b19"/><lb ed="R092" n="0262a01"/>山曰此是西天羅漢。故來探吾宗旨也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0663b20"/><lb ed="R092" n="0262a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0663b2001">嶽帝。受戒於思大禪師。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0663b21"/><lb ed="R092" n="0262a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0663b2101">思大者。燈錄校證。無有嶽帝受戒。於思大禪師之
<lb ed="X" n="0663b22"/><lb ed="R092" n="0262a04"/>文。本是嵩嶽元<g ref="#CB17824">𡋣</g>禪師。生伊闕李氏。幼歲出家。於
<lb ed="X" n="0663b23"/><lb ed="R092" n="0262a05"/>高宗永淳年間。受具戒於閒居寺。習毗尼。謁安國
<lb ed="X" n="0663b24"/><lb ed="R092" n="0262a06"/>師。頓悟玄旨。遂結廬于嵩嶽之龐塢。是年一日有
<pb ed="X" xml:id="X24.0467.0663c" n="0663c"/>
<lb ed="X" n="0663c01"/><lb ed="R092" n="0262a07"/>異人。卽嵩嶽之神。峩冠袴褶而至。從者太多偉甚。
<lb ed="X" n="0663c02"/><lb ed="R092" n="0262a08"/>稱謁大師。師覩其非常。乃諭之曰。善來仁者何爲
<lb ed="X" n="0663c03"/><lb ed="R092" n="0262a09"/>而至。彼曰。師寧識我耶。師曰吾觀生佛。等吾一目。
<lb ed="X" n="0663c04"/><lb ed="R092" n="0262a10"/>豈分別耶。彼曰。我此嶽神也能生死於人。師安得
<lb ed="X" n="0663c05"/><lb ed="R092" n="0262a11"/>一目我哉師曰吾本不生。汝焉能死。吾視身與空
<lb ed="X" n="0663c06"/><lb ed="R092" n="0262a12"/>等。視吾與汝等。汝能壞空與汝乎。苟能壞空及汝。
<lb ed="X" n="0663c07"/><lb ed="R092" n="0262a13"/>吾則不生不滅也。汝尙不能如是。又焉能生死耶。
<lb ed="X" n="0663c08"/><lb ed="R092" n="0262a14"/>嶽神稽首曰。我亦聦明正直於餘神。詎知師有廣
<lb ed="X" n="0663c09"/><lb ed="R092" n="0262a15"/>大之智辯。願受正戒令我度世。師曰汝旣乞戒。卽
<lb ed="X" n="0663c10"/><lb ed="R092" n="0262a16"/>旣戒也。所以者何。戒外無戒。又何戒哉。神曰。此理
<lb ed="X" n="0663c11"/><lb ed="R092" n="0262a17"/>也。我聞茫昧特求師戒。我爲門下弟子。師卽設座
<lb ed="X" n="0663c12"/><lb ed="R092" n="0262a18"/>秉爐正几曰。付汝五戒。若能奉持。卽應曰能。不能
<lb ed="X" n="0663c13"/><lb ed="R092" n="0262b01"/>曰否神曰。謹受其敎。師曰。汝能不婬乎。神曰。我亦
<lb ed="X" n="0663c14"/><lb ed="R092" n="0262b02"/>娶也。師曰。非謂此也言無羅欲也。神曰能。師曰。汝
<lb ed="X" n="0663c15"/><lb ed="R092" n="0262b03"/>能不盜乎。神曰何乏我矣。焉有盜取哉。師曰。非謂
<lb ed="X" n="0663c16"/><lb ed="R092" n="0262b04"/>此也。言饗而福淫。不供而禍善也。神曰能。師曰。汝
<lb ed="X" n="0663c17"/><lb ed="R092" n="0262b05"/>能不殺乎。神曰。實司其柄。焉能不殺。師曰。非謂此
<lb ed="X" n="0663c18"/><lb ed="R092" n="0262b06"/>也。言有濫誤疑混也。神曰能。師曰。汝能不妄乎。神
<lb ed="X" n="0663c19"/><lb ed="R092" n="0262b07"/>曰。我正直。焉有妄乎。師曰非謂此也。言先後不合
<lb ed="X" n="0663c20"/><lb ed="R092" n="0262b08"/>天心也。神曰能。師曰。汝能不飮酒乎。神曰。吾受祭。
<lb ed="X" n="0663c21"/><lb ed="R092" n="0262b09"/>奠。焉能不飮師曰。非謂此也言不得亂性也。神曰
<lb ed="X" n="0663c22"/><lb ed="R092" n="0262b10"/>能。師曰。如上是佛五戒也。神卽作禮辭去。師乃門
<lb ed="X" n="0663c23"/><lb ed="R092" n="0262b11"/>送而且觀之。見儀衛逶迤。如王者之壯。嵐靄烟霞。
<lb ed="X" n="0663c24"/><lb ed="R092" n="0262b12"/>幢幡環珮。淩空而隱沒矣。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X24.0467.0664a" n="0664a"/>
<lb ed="X" n="0664a01"/><lb ed="R092" n="0262b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0664a0101">徑山。至今猶是龍王打供。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0664a02"/><lb ed="R092" n="0262b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0664a0201">杭州徑山道欽禪師。蘇州崑山朱氏子。初服儒敎
<lb ed="X" n="0664a03"/><lb ed="R092" n="0262b15"/>也。其年二十八。遇素師。師謂曰觀子神氣溫粹。眞
<lb ed="X" n="0664a04"/><lb ed="R092" n="0262b16"/>法寶也。求爲弟子落髮素曰。汝乘流而行遇徑卽
<lb ed="X" n="0664a05"/><lb ed="R092" n="0262b17"/>止。師遂南行抵臨安。見東北一山。問樵者。此是何
<lb ed="X" n="0664a06"/><lb ed="R092" n="0262b18"/>山。樵者曰。徑山也。乃駐錫焉。西遇危峰之北。石岩
<lb ed="X" n="0664a07"/><lb ed="R092" n="0263a01"/>敷座。有一老翁致敬曰。願捨此居爲師駐錫之所。
<lb ed="X" n="0664a08"/><lb ed="R092" n="0263a02"/>師同南進。上至五峰之間。有一大湫謂師曰。吾若
<lb ed="X" n="0664a09"/><lb ed="R092" n="0263a03"/>去時此湫當漲留一穴水幸勿塡之。我時常來言
<lb ed="X" n="0664a10"/><lb ed="R092" n="0263a04"/>訖而隱。於是雲霧晦冥。風雨大作。連夜不息。及曉
<lb ed="X" n="0664a11"/><lb ed="R092" n="0263a05"/>雨霽湫水盡涸。漲沙遂平。唯留一湫尙存。謂之龍
<lb ed="X" n="0664a12"/><lb ed="R092" n="0263a06"/>井。師居之常有異人。而來献供<anchor xml:id="nkr_note_add_0664a1201" n="0664a1201"/><anchor xml:id="beg0664a1201" n="0664a1201"/>已<anchor xml:id="end0664a1201"/>而隱之。每日如
<lb ed="X" n="0664a13"/><lb ed="R092" n="0263a07"/>此。盛知皆是龍王。令人送供者哉。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0664a14"/><lb ed="R092" n="0263a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0664a1401">雪峰往昔能使木人開山。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0664a15"/><lb ed="R092" n="0263a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0664a1501">福建雪峰義存禪師。泉州南安豐氏子。師生而惡
<lb ed="X" n="0664a16"/><lb ed="R092" n="0263a10"/>葷茹。襁褓間聞鐘梵之聲。見旛華必動容欣喜。十
<lb ed="X" n="0664a17"/><lb ed="R092" n="0263a11"/>二出家十七落髮。師事慶玄律師。初參德山玄鑑
<lb ed="X" n="0664a18"/><lb ed="R092" n="0263a12"/>禪師。問曰。從上宗乘中事學人還有分也無。山打
<lb ed="X" n="0664a19"/><lb ed="R092" n="0263a13"/>一棒曰。道甚麼。師擧似岩頭曰。我當時如桶底脫
<lb ed="X" n="0664a20"/><lb ed="R092" n="0263a14"/>相似。頭喝曰。豈不聞從門入者不是家珍。師曰。他
<lb ed="X" n="0664a21"/><lb ed="R092" n="0263a15"/>後如何卽是他時。一一從自<anchor xml:id="nkr_note_add_0664a2101" n="0664a2101"/><anchor xml:id="beg0664a2101" n="0664a2101"/>己<anchor xml:id="end0664a2101"/>胸中流出。始是盖
<lb ed="X" n="0664a22"/><lb ed="R092" n="0263a16"/>天盖地。師大悟曰。始是<name role="" type="person">鰲山</name>成道也。木人者卽木
<lb ed="X" n="0664a23"/><lb ed="R092" n="0263a17"/>毬也。師凡喚僧必以木毬輥去。彼僧自來。若乞檀
<lb ed="X" n="0664a24"/><lb ed="R092" n="0263a18"/>施附字於毬上毬徑至檀越家。一一送施而來。智
<pb ed="X" xml:id="X24.0467.0664b" n="0664b"/>
<lb ed="X" n="0664b01"/><lb ed="R092" n="0263b01"/>門祚頌。雪峰輥毬孰辨機一千五百幾人知。眨起
<lb ed="X" n="0664b02"/><lb ed="R092" n="0263b02"/>眉毛千萬里。須是吾門獅子兒。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0664b03"/><lb ed="R092" n="0263b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0664b0301">此皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0664b0301" n="0664b0301"/><anchor xml:id="beg0664b0301" n="0664b0301"/>已<anchor xml:id="end0664b0301"/>驗之因由。切莫自生於退屈。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0664b04"/><lb ed="R092" n="0263b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0664b0401">所謂結前之義。比前來十餘之聖賢。皆是以經効
<lb ed="X" n="0664b05"/><lb ed="R092" n="0263b05"/>驗有如是之因。感如是之果也。切莫退屈者。退者
<lb ed="X" n="0664b06"/><lb ed="R092" n="0263b06"/>却去也。屈者抝折也。乃科家勸勉行人。吝可自生
<lb ed="X" n="0664b07"/><lb ed="R092" n="0263b07"/>退却屈抝也。古德云。彼旣丈夫我亦爾。不應自輕
<lb ed="X" n="0664b08"/><lb ed="R092" n="0263b08"/>自謾。而退屈者也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0664b09"/><lb ed="R092" n="0263b09"/>
<lb ed="X" n="0664b10"/><lb ed="R092" n="0263b10"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>銷釋金剛科儀會要註解卷第一</cb:jhead></cb:juan>
</cb:div></body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0650b0201" to="#end0650b0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0650b1001" to="#end0650b1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0650b1101" to="#end0650b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0651c0301" to="#end0651c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0652a1201" to="#end0652a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0652a1202" to="#end0652a1202"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">僭</lem><rdg wit="#wit.orig">僣</rdg></app>
<app from="#beg0653b0701" to="#end0653b0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0653b1001" to="#end0653b1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0654b0501" to="#end0654b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0654c2401" to="#end0654c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0655b0301" to="#end0655b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0657c0601" to="#end0657c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">刺</lem><rdg wit="#wit.orig">剌</rdg></app>
<app from="#beg0657c1701" to="#end0657c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">湯<note type="cf1">X74n1494_p0646b07</note></lem><rdg wit="#wit.orig">易</rdg></app>
<app from="#beg0658c0101" to="#end0658c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0659a0701" to="#end0659a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0659b0101" to="#end0659b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0659c0901" to="#end0659c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0659c1301" to="#end0659c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0659c2201" to="#end0659c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0660a0301" to="#end0660a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0660b0701" to="#end0660b0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0660c0701" to="#end0660c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">諡</lem><rdg wit="#wit.orig">謚</rdg></app>
<app from="#beg0660c1701" to="#end0660c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0661b0801" to="#end0661b0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">諡</lem><rdg wit="#wit.orig">謚</rdg></app>
<app from="#beg0661b1601" to="#end0661b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0661c0401" to="#end0661c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0661c1201" to="#end0661c1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0662c0701" to="#end0662c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0662c2301" to="#end0662c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0663a1701" to="#end0663a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">諡</lem><rdg wit="#wit.orig">謚</rdg></app>
<app from="#beg0663b0301" to="#end0663b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0664a1201" to="#end0664a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0664a2101" to="#end0664a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0664b0301" to="#end0664b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="cbeta-notes">
<head>CBETA 校注</head>
<p>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="xuzang-notes">
<head>卍續藏 校注</head>
<p>
<note n="0650001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0650001">向疑回</note>
<note n="0650002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0650002">度疑說</note>
<note n="0653001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0653001">開疑中</note>
<note n="0654001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0654001">直疑眞</note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
<note n="0650b0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0650b0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0650b1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0650b1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0650b1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0650b1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0651c0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0651c0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0652a1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0652a1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0652a1202" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0652a1202">僭【CB】，僣【卍續】</note>
<note n="0653b0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0653b0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0653b1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0653b1001">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0654b0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0654b0501">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0654c2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0654c2401">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0655b0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0655b0301">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0657c0601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0657c0601">刺【CB】，剌【卍續】</note>
<note n="0657c1701" resp="#resp3" type="add" cb:note_key="X24.0657c17.03" target="#nkr_note_add_0657c1701">湯【CB】，易【卍續】</note>
<note n="0658c0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0658c0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0659a0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0659a0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0659b0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0659b0101">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0659c0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0659c0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0659c1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0659c1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0659c2201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0659c2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0660a0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0660a0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0660b0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0660b0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0660c0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0660c0701">諡【CB】，謚【卍續】</note>
<note n="0660c1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0660c1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0661b0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0661b0801">諡【CB】，謚【卍續】</note>
<note n="0661b1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0661b1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0661c0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0661c0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0661c1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0661c1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0662c0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0662c0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0662c2301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0662c2301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0663a1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0663a1701">諡【CB】，謚【卍續】</note>
<note n="0663b0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0663b0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0664a1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0664a1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0664a2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0664a2101">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0664b0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0664b0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>