<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="X24n0468">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 468 金剛經註解</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經數位版, No. 468 金剛經註解</title>
			<author>明 洪蓮編</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp5"><resp>corrections</resp><name>CBETA.shin</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp6"><resp>corrections</resp><name>CBETA.poyung</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>4卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">24</idno>.<idno type="no">468</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2024-02-25 09:56:44 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">金剛經註解</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">CBETA 人工輸入，CBETA 掃瞄辨識</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>原書標點</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【卍續】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		<charDecl>
<char xml:id="CB00501">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00501</charName>
				<mapping cb:dec="983541" type="PUA">U+F01F5</mapping>
			<mapping type="unicode">U+4B7E</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>馱</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[馬*犬]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB01926">
				<charName>CBETA CHARACTER CB01926</charName>
				<mapping cb:dec="984966" type="PUA">U+F0786</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+7070</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>灰</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[厂@火]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB02122">
				<charName>CBETA CHARACTER CB02122</charName>
				<mapping cb:dec="985162" type="PUA">U+F084A</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+79EB</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>秫</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[禾*(尤-尢+木)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB02389">
				<charName>CBETA CHARACTER CB02389</charName>
				<mapping cb:dec="985429" type="PUA">U+F0955</mapping>
			<mapping type="unicode">U+2D32F</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[口*縳]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB05218">
				<charName>CBETA CHARACTER CB05218</charName>
				<mapping cb:dec="988258" type="PUA">U+F1462</mapping>
			<mapping type="unicode">U+213BA</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[祝/土]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB08504">
				<charName>CBETA CHARACTER CB08504</charName>
				<mapping cb:dec="991544" type="PUA">U+F2138</mapping>
			<mapping type="unicode">U+269A8</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>燄</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[舀*炎]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB13886">
				<charName>CBETA CHARACTER CB13886</charName>
				<mapping cb:dec="996926" type="PUA">U+F363E</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+9F02</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>晁</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[日/黽]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15106">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15106</charName>
				<mapping cb:dec="998146" type="PUA">U+F3B02</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+9B31</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>鬱</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[鬱-山+止]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB17833">
				<charName>CBETA CHARACTER CB17833</charName>
				<mapping cb:dec="1000873" type="PUA">U+F45A9</mapping>
			<charProp><localName>composition</localName><value>[這-言+蜀]</value></charProp></char>
</charDecl>
	</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-05-20">
			<name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication
		</change>
		<change when="2006-08-03T16:51:59">
			Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<milestone unit="juan" n="1"/>
<pb ed="X" xml:id="X24.0468.0757a" n="0757a"/>
<lb ed="X" n="0757a01"/>
<lb ed="X" n="0757a02"/>
<lb ed="X" n="0757a03"/>
<lb ed="X" n="0757a04"/>
<lb ed="X" n="0757a05"/>
<lb ed="X" n="0757a06"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 468-A</cb:mulu><head>No. 468-A</head>
<lb ed="X" n="0757a07"/><lb ed="R038" n="0844a01"/><p xml:id="pX24p0757a0701">朕惟。佛道弘深精密。神妙感通。以慈悲利物。以智慧
<lb ed="X" n="0757a08"/><lb ed="R038" n="0844a02"/>覺人。超萬有而獨尊。從曠劫而不壞。先天地而不見
<lb ed="X" n="0757a09"/><lb ed="R038" n="0844a03"/>其始。後天地而不見其終。觀之金剛般若波羅蜜經
<lb ed="X" n="0757a10"/><lb ed="R038" n="0844a04"/>蓋可見矣。是經也。發三乘之奧旨。啓萬法之元微。論
<lb ed="X" n="0757a11"/><lb ed="R038" n="0844a05"/>不空之空。見無相之相。指明虗妄。卽夢幻泡影而可
<lb ed="X" n="0757a12"/><lb ed="R038" n="0844a06"/>知。推極根原。於我人衆壽而可見。誠諸佛傳心之秘
<lb ed="X" n="0757a13"/><lb ed="R038" n="0844a07"/>大乘闡道之宗。而羣生明心見性之機括也。夫一心
<lb ed="X" n="0757a14"/><lb ed="R038" n="0844a08"/>之源。本自淸淨。心隨境轉。妄念卽生。如太虗起雲。輒
<lb ed="X" n="0757a15"/><lb ed="R038" n="0844a09"/>成障翳。如寶鏡蒙塵。隨韜光彩。由此逐緣而墮幻。安
<lb ed="X" n="0757a16"/><lb ed="R038" n="0844a10"/>能返妄以歸眞。惟如來以無上正等正覺。發慈悲至
<lb ed="X" n="0757a17"/><lb ed="R038" n="0844a11"/>願。閔凡世之沉迷。念衆生之冥昧。爲說此經。大開方
<lb ed="X" n="0757a18"/><lb ed="R038" n="0844a12"/>便。俾解黏而釋縛。咸滌垢以離塵。出生死途。登菩提
<lb ed="X" n="0757a19"/><lb ed="R038" n="0844a13"/>岸。轉癡迷爲智慧。去昏暗卽光明。是經之功德廣矣
<lb ed="X" n="0757a20"/><lb ed="R038" n="0844a14"/>大矣。雖然。法由心得。非經無以寓夫法。經以人傳。非
<lb ed="X" n="0757a21"/><lb ed="R038" n="0844a15"/>言無以著夫經。爰自唐宋以來。註釋是經者無慮數
<lb ed="X" n="0757a22"/><lb ed="R038" n="0844a16"/>十百家。雖衆說悉加於剖析。而羣言莫克於折衷。朕
<lb ed="X" n="0757a23"/><lb ed="R038" n="0844a17"/>夙欽大覺。仰慕眞如。間閱諸編。選其至精至要經旨
<lb ed="X" n="0757a24"/><lb ed="R038" n="0844a18"/>弗違者。重加纂輯。特命鋟梓。用廣流傳。俾眞言洞徹
<pb ed="X" xml:id="X24.0468.0757b" n="0757b"/>
<lb ed="X" n="0757b01"/><lb ed="R038" n="0844b01"/>祕義昭融。見之者。如仰日月於中天。悟之者。若探寶
<lb ed="X" n="0757b02"/><lb ed="R038" n="0844b02"/>珠於滄海。豈不快哉。豈不偉哉。嗚呼。善人良士。果能
<lb ed="X" n="0757b03"/><lb ed="R038" n="0844b03"/>勤誠修習。虔禮受持。緣經以求法。因法以悟覺。卽得
<lb ed="X" n="0757b04"/><lb ed="R038" n="0844b04"/>滅無量罪愆。卽得獲最勝福田。證果人天。永臻快樂。
<lb ed="X" n="0757b05"/><lb ed="R038" n="0844b05"/>功德所及。奚有涯涘哉。謹書爲序。以俟將來。</p><p xml:id="pX24p0757b0518" cb:place="inline">明永樂
<lb ed="X" n="0757b06"/><lb ed="R038" n="0844b06"/>癸卯四月八日序</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0757b07"/>
<lb ed="X" n="0757b08"/>
<lb ed="X" n="0757b09"/>
<lb ed="X" n="0757b10"/>
<lb ed="X" n="0757b11"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 468-B 金剛經集註原序</cb:mulu><head>No. 468-B
<lb ed="X" n="0757b12"/><lb ed="R038" n="0844b08"/> 金剛經集註原序</head>
<lb ed="X" n="0757b13"/>
<lb ed="X" n="0757b14"/><lb ed="R038" n="0844b09"/><p xml:id="pX24p0757b1401">天中天之大覺。聖中聖之能仁。開菩提解脫之門。示
<lb ed="X" n="0757b15"/><lb ed="R038" n="0844b10"/>般若眞如之理。放白毫光。徧照微塵刹海。舒廣長舌。
<lb ed="X" n="0757b16"/><lb ed="R038" n="0844b11"/>敷宣最上大乘。斯大乘經者。誠諸佛之靈襟。實群生
<lb ed="X" n="0757b17"/><lb ed="R038" n="0844b12"/>之淵府。離名離相。非色非心。蓋天蓋地。亘古亘今。其
<lb ed="X" n="0757b18"/><lb ed="R038" n="0844b13"/>實書不到頭。亦乃卷不到尾。迷之則永劫沉淪。悟之
<lb ed="X" n="0757b19"/><lb ed="R038" n="0844b14"/>則登時解脫。迷悟雖有差殊。生佛曾無間隔。斯經在
<lb ed="X" n="0757b20"/><lb ed="R038" n="0844b15"/>處。卽爲有佛。洪惟太宗皇帝。不忘靈山付囑之情。遂
<lb ed="X" n="0757b21"/><lb ed="R038" n="0844b16"/>啓流通之念。故乃留神內典。簡閱諸編選其至精至
<lb ed="X" n="0757b22"/><lb ed="R038" n="0844b17"/>要經旨弗違者。重加纂輯特命鋟梓。用廣流傳。而後
<lb ed="X" n="0757b23"/><lb ed="R038" n="0844b18"/>親運睿思。煥發序文。有云。先天地而不見其始。後天
<lb ed="X" n="0757b24"/><lb ed="R038" n="0845a01"/>地而不見其終。觀之金剛般若波羅蜜經。蓋可見矣。
<pb ed="X" xml:id="X24.0468.0757c" n="0757c"/>
<lb ed="X" n="0757c01"/><lb ed="R038" n="0845a02"/>信哉至尊誠言萬古爲龜鑑焉。奉佛弟子來福等。覩
<lb ed="X" n="0757c02"/><lb ed="R038" n="0845a03"/>斯最上大乘。如暗遇明。如貧得寶。如久病得痊安。如
<lb ed="X" n="0757c03"/><lb ed="R038" n="0845a04"/>遠客歸故里。踊躍歡然。信受奉行。由是會約同志。罄
<lb ed="X" n="0757c04"/><lb ed="R038" n="0845a05"/>捨珍資。命工重刊印施。遐邇流傳。普願五濁衆生。快
<lb ed="X" n="0757c05"/><lb ed="R038" n="0845a06"/>登般若慈航。速達菩提彼岸。仰冀時和歲稔。雨順風
<lb ed="X" n="0757c06"/><lb ed="R038" n="0845a07"/>調。國泰民安。法輪常轉者矣。</p><p xml:id="pX24p0757c0612" cb:place="inline">正統三年六月上旬吉
<lb ed="X" n="0757c07"/><lb ed="R038" n="0845a08"/>日大功<name role="" type="person">德禪寺</name>住持右覺義洪蓮敬書</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0757c08"/>
<lb ed="X" n="0757c09"/>
<lb ed="X" n="0757c10"/>
<lb ed="X" n="0757c11"/>
<lb ed="X" n="0757c12"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 468-C 金剛般若波羅蜜經舊序</cb:mulu><head>No. 468-C
<lb ed="X" n="0757c13"/><lb ed="R038" n="0845a10"/> 金剛般若波羅蜜經舊序</head>
<lb ed="X" n="0757c14"/>
<lb ed="X" n="0757c15"/><lb ed="R038" n="0845a11"/><p xml:id="pX24p0757c1501">金剛經者。乃諸佛傳授之心法。而天人光明無盡藏
<lb ed="X" n="0757c16"/><lb ed="R038" n="0845a12"/>也。靈山會上。拈華微笑。迦葉<note place="inline">音攝</note><anchor xml:id="nkr_note_add_0757c1601" n="0757c1601"/><anchor xml:id="beg0757c1601" n="0757c1601"/>已<anchor xml:id="end0757c1601"/>了此一大事。<note place="inline">世尊在靈
<lb ed="X" n="0757c17"/><lb ed="R038" n="0845a13"/>山會上。拈起靑蓮華。迦葉破顏微笑</note>是時佛本無經。經亦無說。然法無
<lb ed="X" n="0757c18"/><lb ed="R038" n="0845a14"/>頓漸。人有利鈍。性無加損。乘有上下。由是見聞覺知
<lb ed="X" n="0757c19"/><lb ed="R038" n="0845a15"/>文字論說紛然自此而熾。至唐時。解註<anchor xml:id="nkr_note_add_0757c1901" n="0757c1901"/><anchor xml:id="beg0757c1901" n="0757c1901"/>已<anchor xml:id="end0757c1901"/>有八百餘
<lb ed="X" n="0757c20"/><lb ed="R038" n="0845a16"/>家。心法隱於耳目之傳。殃及後代兒孫。莫此爲甚矣。
<lb ed="X" n="0757c21"/><lb ed="R038" n="0845a17"/>竊以諸佛說法。不離自性。須知一切萬法。皆從自性
<lb ed="X" n="0757c22"/><lb ed="R038" n="0845a18"/>起用。吾心地無非。自性戒。心地無癡。自性慧。心地無
<lb ed="X" n="0757c23"/><lb ed="R038" n="0845b01"/>亂。自性定。常見自心自性。自修自度。不從人得。卽是
<lb ed="X" n="0757c24"/><lb ed="R038" n="0845b02"/>自性釋迦。自心彌勒。先天地而不爲始。後天地而不
<pb ed="X" xml:id="X24.0468.0758a" n="0758a"/>
<lb ed="X" n="0758a01"/><lb ed="R038" n="0845b03"/>爲終。所以一宿覺云。法身覺了無一物。本原自性天
<lb ed="X" n="0758a02"/><lb ed="R038" n="0845b04"/>眞佛。山谷道人亦云。公若知本原佛亦不相似。此又
<lb ed="X" n="0758a03"/><lb ed="R038" n="0845b05"/>百丈竿頭。進步下注脚也。蓋性無生滅。氣有聚散。煉
<lb ed="X" n="0758a04"/><lb ed="R038" n="0845b06"/>氣合性。則千聖同源。萬靈常在。經中所謂金剛不壞
<lb ed="X" n="0758a05"/><lb ed="R038" n="0845b07"/>身者。此乃學佛之極功。初非有待於外。切忌從人脚
<lb ed="X" n="0758a06"/><lb ed="R038" n="0845b08"/>跟<note place="inline">音根足踵</note>走也。嘗謂諸佛無輪迴。聖賢無地獄。然未至
<lb ed="X" n="0758a07"/><lb ed="R038" n="0845b09"/>於聖賢諸佛。隨人唱和。一切付之無有。此後世小人。
<lb ed="X" n="0758a08"/><lb ed="R038" n="0845b10"/>敢於無所忌憚者。決裂於爲惡。趦趄於趨善。流轉六
<lb ed="X" n="0758a09"/><lb ed="R038" n="0845b11"/>塵。拘攣四相。愛河漂浪之深。慾海沉溺之苦。形骸未
<lb ed="X" n="0758a10"/><lb ed="R038" n="0845b12"/>變。而行甚虎狼。幽陰未墮。而魄沉鬼魅。乃知造物之
<lb ed="X" n="0758a11"/><lb ed="R038" n="0845b13"/>無造。而四生六道之自造也。<note place="inline">見第三分造化因心等偈</note>我佛大慈
<lb ed="X" n="0758a12"/><lb ed="R038" n="0845b14"/>氏橫說縱說。感應無邊。如一月水萬竅風。聽其目取
<lb ed="X" n="0758a13"/><lb ed="R038" n="0845b15"/>悉皆充足。亦不過爲衆生解黏釋縛。妄幻掃除眞實
<lb ed="X" n="0758a14"/><lb ed="R038" n="0845b16"/>現前。還汝本來面目。而無一衆生可度也。雖然。道本
<lb ed="X" n="0758a15"/><lb ed="R038" n="0845b17"/>無言。言之則麤。禪本無說。說之則末。所以德山棒<note place="inline">德山
<lb ed="X" n="0758a16"/><lb ed="R038" n="0845b18"/>入門便棒</note>臨濟喝。<note place="inline">臨濟入門便喝</note>大愚三拳。<note place="inline">臨濟三度問黃檗佛法的的大意。三度被
<lb ed="X" n="0758a17"/><lb ed="R038" n="0846a01"/>打。後得大愚點破。忽然大悟。不覺失聲云。元來黃檗佛法無多子。愚云。你見箇甚麼便恁麼道。臨濟於大愚肋
<lb ed="X" n="0758a18"/><lb ed="R038" n="0846a02"/>下<g ref="#CB05218">𡎺</g>三拳。愚遂托開云。汝師黃檗。非干吾事</note>天龍一指。<note place="inline">俱胝和尙。欲往諸方參尋。天龍和尙
<lb ed="X" n="0758a19"/><lb ed="R038" n="0846a03"/>竪一指而示之。俱胝當下在悟。每云。我得天龍一指頭禪。一生用不盡</note>無二法門付之
<lb ed="X" n="0758a20"/><lb ed="R038" n="0846a04"/>亡言。<note place="inline">維摩經。<name role="" type="person">文殊師利</name>問維摩詰。我等各自說<anchor xml:id="nkr_note_add_0758a2001" n="0758a2001"/><anchor xml:id="beg0758a2001" n="0758a2001"/>已<anchor xml:id="end0758a2001"/>。仁者當說。何等是菩薩入不二法門。時維摩詰默然無
<lb ed="X" n="0758a21"/><lb ed="R038" n="0846a05"/>言</note>纔擧話頭。且喫茶去。<note place="inline">趙州和尙</note>恁麼也不得。不恁麼也
<lb ed="X" n="0758a22"/><lb ed="R038" n="0846a06"/>不得。恁麼不恁麼總不得。<note place="inline">祖師言。後來尊宿。擧揚不一</note>到這裏。懸
<lb ed="X" n="0758a23"/><lb ed="R038" n="0846a07"/>崖撒手。口耳俱喪。纔有所重。便成窠臼。<note place="inline">巖頭示衆</note>應無所
<lb ed="X" n="0758a24"/><lb ed="R038" n="0846a08"/>住而生其心。<note place="inline">六祖因此句悟道</note>蓋所重所住。皆爲禪病。　諸
<pb ed="X" xml:id="X24.0468.0758b" n="0758b"/>
<lb ed="X" n="0758b01"/><lb ed="R038" n="0846a09"/>佛祖所訶也。如上見成公案。會得時。活潑潑地。不會
<lb ed="X" n="0758b02"/><lb ed="R038" n="0846a10"/>得時。只得弄精神。蓋好事不如無也。<note place="inline">文遠侍者禮拜。被趙州打一棒。
<lb ed="X" n="0758b03"/><lb ed="R038" n="0846a11"/>遠云。禮拜也是好事。州云好事不如無</note>或謂吾道自濂溪河洛諸公開
<lb ed="X" n="0758b04"/><lb ed="R038" n="0846a12"/>其秘。朱張文宣二先生集其成。詔如日月。人病弗繇
<lb ed="X" n="0758b05"/><lb ed="R038" n="0846a13"/>耳。子於是學。存養省察。亦有年矣。今乃遽然自叛其
<lb ed="X" n="0758b06"/><lb ed="R038" n="0846a14"/>說。而於異學張本。以犯天下之不韙。何邪。僕曰此一
<lb ed="X" n="0758b07"/><lb ed="R038" n="0846a15"/>卷經窮鄕委巷。匹夫匹婦。人人受持誦念。叩其理義
<lb ed="X" n="0758b08"/><lb ed="R038" n="0846a16"/>懵<note place="inline">母總切</note>然不知下落。今掇拾諸解之英華。因其所向
<lb ed="X" n="0758b09"/><lb ed="R038" n="0846a17"/>而順導之。使人人知佛之行。此亦覺則同覺成不獨
<lb ed="X" n="0758b10"/><lb ed="R038" n="0846a18"/>成之意。元城劉先生有言曰。芻蕘之言。聖人擇焉。且
<lb ed="X" n="0758b11"/><lb ed="R038" n="0846b01"/>佛法豈不及於芻蕘之言乎。公因擧法華經云。或遭
<lb ed="X" n="0758b12"/><lb ed="R038" n="0846b02"/>王難苦。臨刑欲壽終。念彼觀音力。刀尋段段壞。猶如
<lb ed="X" n="0758b13"/><lb ed="R038" n="0846b03"/>割水吹光。水火之性不動搖。亦如<g ref="#CB17833">󴖩</g>諸毒苦。吾性湛
<lb ed="X" n="0758b14"/><lb ed="R038" n="0846b04"/>然。此乃得觀音無畏之力。僕謂若參到無畏境界。則
<lb ed="X" n="0758b15"/><lb ed="R038" n="0846b05"/>生死涅槃。猶如空華。得馬亡羊。無非夢幻。三境九幽。
<lb ed="X" n="0758b16"/><lb ed="R038" n="0846b06"/>皆爲淨土。<note place="inline">三淸之境九幽之獄</note>玉食糲飯。均是一飽。山林朝市。
<lb ed="X" n="0758b17"/><lb ed="R038" n="0846b07"/>到處隨緣。逆境順境。總是樂國。心與般若相應。則六
<lb ed="X" n="0758b18"/><lb ed="R038" n="0846b08"/>根四大。何聚何散。身與眞空相應。則刀割香塗。何苦
<lb ed="X" n="0758b19"/><lb ed="R038" n="0846b09"/>何樂。<note place="inline"><name role="" type="person">王荆公</name>讀維摩經有感。詩云身如泡沫亦如風。刀割香塗共一空。宴坐世間觀此理。維摩雖病有神
<lb ed="X" n="0758b20"/><lb ed="R038" n="0846b10"/>通。有黃龍臨刑頌云。將頭迎白刀。一似度春風。又華嚴經云。以白栴檀塗身。能除一切熱惱。得淸涼也</note>此
<lb ed="X" n="0758b21"/><lb ed="R038" n="0846b11"/>儒家謂之無入不自得。佛氏謂之隨順覺性也。又況
<lb ed="X" n="0758b22"/><lb ed="R038" n="0846b12"/>國初以佛學名家者。不可勝擧。如王文正公。<g ref="#CB13886">鼂</g>文元
<lb ed="X" n="0758b23"/><lb ed="R038" n="0846b13"/>公。楊文莊公。文公。近世陳忠肅公。李忠定公。扶皇極。
<lb ed="X" n="0758b24"/><lb ed="R038" n="0846b14"/>開太平。持危扶顚。排姦斥邪。風節凜然。與日爭輝。然
<pb ed="X" xml:id="X24.0468.0758c" n="0758c"/>
<lb ed="X" n="0758c01"/><lb ed="R038" n="0846b15"/>亦何貶於儒道。文元公法藏碎金諸書。無非開佛心
<lb ed="X" n="0758c02"/><lb ed="R038" n="0846b16"/>見。文莊公平日五鼓盥漱。誦金剛經者。三十年而不
<lb ed="X" n="0758c03"/><lb ed="R038" n="0846b17"/>輟。文公與璉禪師遊。出其所得。撰景德傳燈錄。以淑
<lb ed="X" n="0758c04"/><lb ed="R038" n="0846b18"/>後人。由是而觀。區區之迹。未可論人也。或曰。德山携
<lb ed="X" n="0758c05"/><lb ed="R038" n="0847a01"/>金剛經鈔。南遊見龍潭。至夜入室。揭簾而出。潭乃點
<lb ed="X" n="0758c06"/><lb ed="R038" n="0847a02"/>紙燭付之。方接吹滅。山當下大悟。盡焚其鈔。<note place="inline">德山長搆金剛
<lb ed="X" n="0758c07"/><lb ed="R038" n="0847a03"/>經。後聞南方禪宗大興。遂携疏鈔南遊。先到龍潭。至夜入室。侍立更深。潭曰。子何不下去。山遂揭簾而出。潭乃
<lb ed="X" n="0758c08"/><lb ed="R038" n="0847a04"/>點紙燭度與。山方接次。潭便吹滅。山於此忽然大悟。來日山遂取疏鈔於法堂前將一炬火提起云。窮諸元辯
<lb ed="X" n="0758c09"/><lb ed="R038" n="0847a05"/>若一毫致於太虗。竭世樞機似一滴投於巨壑。將疏鈔便燒</note>今子捃摭筌蹄。正所
<lb ed="X" n="0758c10"/><lb ed="R038" n="0847a06"/>謂百年鑽故紙。無有出頭時。答曰。要熟須從這裏打
<lb ed="X" n="0758c11"/><lb ed="R038" n="0847a07"/>過。如未造德山地位。便欲焚鈔。切恐子未夢見金剛
<lb ed="X" n="0758c12"/><lb ed="R038" n="0847a08"/>經在。一日擧似潘舜卿。龔德莊。大噱<note place="inline">極虐切笑也</note>曰。唯舜
<lb ed="X" n="0758c13"/><lb ed="R038" n="0847a09"/>卿載初淸修之士。不茹葷酒。深於此經。同共編集去
<lb ed="X" n="0758c14"/><lb ed="R038" n="0847a10"/>取之功尤多。圭捐金鋟梓。以廣法施云。</p><p xml:id="pX24p0758c1416" cb:place="inline">宋紹定辛卯
<lb ed="X" n="0758c15"/><lb ed="R038" n="0847a11"/>長至日大中大夫浦城縣開國男食邑三百戶賜紫
<lb ed="X" n="0758c16"/><lb ed="R038" n="0847a12"/>金魚袋攻仕楊圭謹識</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0758c17"/>
<lb ed="X" n="0758c18"/>
<lb ed="X" n="0758c19"/>
<lb ed="X" n="0758c20"/><lb ed="R038" n="0847a14"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">金剛經道場前儀</cb:mulu><head>金剛經道場前儀<note place="inline">平時誦經不用亦可</note></head>
<lb ed="X" n="0758c21"/><lb ed="R038" n="0847a15"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">金剛經啓請</cb:mulu><head>金剛經啓請</head>
<lb ed="X" n="0758c22"/><lb ed="R038" n="0847a16"/><p xml:id="pX24p0758c2201">若有人。受持金剛經者。先須至心。念淨口業眞言。然
<lb ed="X" n="0758c23"/><lb ed="R038" n="0847a17"/>後啓請八金剛。四菩薩名號。所在之處。常當擁護。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0758c24"/><lb ed="R038" n="0847a18"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">淨口業眞言</cb:mulu><head>淨口業眞言</head>
<pb ed="X" xml:id="X24.0468.0759a" n="0759a"/>
<lb ed="X" n="0759a01"/><lb ed="R038" n="0847b01"/><p cb:type="dharani" xml:id="pX24p0759a0101">修唎<note place="inline">音利</note>修唎<note place="inline">一</note>摩訶修唎<note place="inline">二</note>修修唎<note place="inline">三</note>薩婆訶<note place="inline">四</note></p></cb:div>
<lb ed="X" n="0759a02"/><lb ed="R038" n="0847b02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">淨三業眞言</cb:mulu><head>淨三業眞言</head>
<lb ed="X" n="0759a03"/><lb ed="R038" n="0847b03"/><p cb:type="dharani" xml:id="pX24p0759a0301">唵<note place="inline">一</note>娑<g ref="#CB02389">𭌯</g><note place="inline">音縛</note>婆<note place="inline">二</note><g ref="#CB02389">𭌯</g><g ref="#CB02122">秫</g><note place="inline">音術</note><g ref="#CB00501">䭾</g><note place="inline">三</note>娑<g ref="#CB02389">𭌯</g>達摩娑<g ref="#CB02389">𭌯</g>婆<note place="inline">四</note>
<lb ed="X" n="0759a04"/><lb ed="R038" n="0847b04"/><g ref="#CB02389">𭌯</g><g ref="#CB02122">秫</g>度憾<note place="inline">五</note></p></cb:div>
<lb ed="X" n="0759a05"/><lb ed="R038" n="0847b05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">安土地眞言</cb:mulu><head>安土地眞言</head>
<lb ed="X" n="0759a06"/><lb ed="R038" n="0847b06"/><p cb:type="dharani" xml:id="pX24p0759a0601">南<note place="inline">音那</note>無<note place="inline">音謨</note>三滿哆<note place="inline">多上聲一</note>母<g ref="#CB00501">䭾</g>喃<note place="inline">二</note>唵<note place="inline">三</note>度嚕<note place="inline">音魯</note>度嚕
<lb ed="X" n="0759a07"/><lb ed="R038" n="0847b07"/><note place="inline">四</note>地尾薩婆訶<note place="inline">五</note></p></cb:div>
<lb ed="X" n="0759a08"/><lb ed="R038" n="0847b08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">虗空藏菩薩普供養眞言</cb:mulu><head>虗空藏菩薩普供養眞言</head>
<lb ed="X" n="0759a09"/><lb ed="R038" n="0847b09"/><p cb:type="dharani" xml:id="pX24p0759a0901">唵<note place="inline">一</note>誐<note place="inline">音鵝</note>誐曩<note place="inline">二</note>三婆<g ref="#CB02389">𭌯</g><note place="inline">三</note>韈<note place="inline">無發切</note><note place="inline">呼至呼倈呼烘</note>日羅斛
<lb ed="X" n="0759a10"/><lb ed="R038" n="0847b10"/><note place="inline">四</note></p></cb:div>
<lb ed="X" n="0759a11"/><lb ed="R038" n="0847b11"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">奉請八金剛</cb:mulu><head>奉請八金剛<note place="inline">眞諦記云。六種金剛。對持經人。行獲無漏功德。今云八者。以對行人。
<lb ed="X" n="0759a12"/><lb ed="R038" n="0847b12"/>轉八識成四智</note></head>
<lb ed="X" n="0759a13"/><lb ed="R038" n="0847b13"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX24p0759a1301">奉請靑除災金剛<note place="inline">除一切衆生宿世災殃主大海</note></item>
<lb ed="X" n="0759a14"/><lb ed="R038" n="0847b14"/><item xml:id="itemX24p0759a1401">奉請辟<note place="inline">音闢</note>毒金剛<note place="inline">除一切衆生瘟毒病患主災毒</note></item>
<lb ed="X" n="0759a15"/><lb ed="R038" n="0847b15"/><item xml:id="itemX24p0759a1501">奉請黃隨求金剛<note place="inline">令一切衆生所求如願主功德</note></item>
<lb ed="X" n="0759a16"/><lb ed="R038" n="0847b16"/><item xml:id="itemX24p0759a1601">奉請白淨水金剛<note place="inline">除一切衆生熱惱苦主一切寶</note></item>
<lb ed="X" n="0759a17"/><lb ed="R038" n="0847b17"/><item xml:id="itemX24p0759a1701">奉請赤聲火金剛<note place="inline">令一切衆生九明見佛主生風</note></item>
<lb ed="X" n="0759a18"/><lb ed="R038" n="0847b18"/><item xml:id="itemX24p0759a1801">奉請定持災金剛<note place="inline">除一切衆生災難苦主琉璃</note></item>
<lb ed="X" n="0759a19"/><lb ed="R038" n="0848a01"/><item xml:id="itemX24p0759a1901">奉請紫賢金剛<note place="inline">能令一切衆生心開悟解主堅牢藏</note></item>
<lb ed="X" n="0759a20"/><lb ed="R038" n="0848a02"/><item xml:id="itemX24p0759a2001">奉請大神金剛<note place="inline">能令一切衆生智芽成就主龍王</note></item></list></cb:div>
<lb ed="X" n="0759a21"/><lb ed="R038" n="0848a03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">奉請四菩薩</cb:mulu><head>奉請四菩薩<note place="inline">乃四無量心</note></head>
<lb ed="X" n="0759a22"/><lb ed="R038" n="0848a04"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX24p0759a2201">奉請金剛眷菩薩<note place="inline">慈也</note></item>
<lb ed="X" n="0759a23"/><lb ed="R038" n="0848a05"/><item xml:id="itemX24p0759a2301">奉請金剛索菩薩<note place="inline">悲也</note></item>
<lb ed="X" n="0759a24"/><lb ed="R038" n="0848a06"/><item xml:id="itemX24p0759a2401">奉請金剛愛菩薩<note place="inline">喜也</note></item>
<pb ed="X" xml:id="X24.0468.0759b" n="0759b"/>
<lb ed="X" n="0759b01"/><lb ed="R038" n="0848a07"/><item xml:id="itemX24p0759b0101">奉請金剛語菩薩<note place="inline">捨也</note></item></list></cb:div>
<lb ed="X" n="0759b02"/><lb ed="R038" n="0848a08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">發願文</cb:mulu><head>發願文<note place="inline">行願相符</note></head>
<lb ed="X" n="0759b03"/><lb ed="R038" n="0848a09"/><lg type="regular" xml:id="lgX24p0759b0301"><l>稽首三界尊</l><l>皈命十方佛</l><l>我今發宏願</l>
<lb ed="X" n="0759b04"/><lb ed="R038" n="0848a10"/><l>持此金剛經</l><l>上報四重恩</l><l>下濟三塗苦</l>
<lb ed="X" n="0759b05"/><lb ed="R038" n="0848a11"/><l>若有見聞者</l><l>悉發菩提心</l><l>盡此一報身</l>
<lb ed="X" n="0759b06"/><lb ed="R038" n="0848a12"/><l>同生<name role="" type="person">極樂國</name></l></lg></cb:div>
<lb ed="X" n="0759b07"/><lb ed="R038" n="0848a13"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">云何梵</cb:mulu><head>云何梵<note place="inline">雙開秘密</note></head>
<lb ed="X" n="0759b08"/><lb ed="R038" n="0848a14"/><lg type="regular" xml:id="lgX24p0759b0801"><l>云何得長壽</l><l>金剛不壞身</l><l>復以何因緣</l>
<lb ed="X" n="0759b09"/><lb ed="R038" n="0848a15"/><l>得大堅固力</l><l>云何於此經</l><l>究竟到彼岸</l>
<lb ed="X" n="0759b10"/><lb ed="R038" n="0848a16"/><l>願佛開微密</l><l>廣爲衆生說</l></lg></cb:div>
<lb ed="X" n="0759b11"/><lb ed="R038" n="0848a17"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">開經偈</cb:mulu><head>開經偈</head>
<lb ed="X" n="0759b12"/><lb ed="R038" n="0848a18"/><lg type="regular" xml:id="lgX24p0759b1201"><l>無上甚深微妙法</l><l>百千萬劫難遭遇</l>
<lb ed="X" n="0759b13"/><lb ed="R038" n="0848b01"/><l>我今見聞得受持</l><l>願解如來眞實義</l></lg></cb:div>
<lb ed="X" n="0759b14"/><lb ed="R038" n="0848b02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">拈香讚</cb:mulu><head>拈香讚</head>
<lb ed="X" n="0759b15"/><lb ed="R038" n="0848b03"/><p xml:id="pX24p0759b1501">爐香乍爇。<note place="inline">音泄</note>法界蒙熏。祇園海會悉遙聞。隨處結祥
<lb ed="X" n="0759b16"/><lb ed="R038" n="0848b04"/>雲。誠意方殷。諸佛現全身。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0759b17"/><lb ed="R038" n="0848b05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">聖號</cb:mulu><head>聖號</head>
<lb ed="X" n="0759b18"/><lb ed="R038" n="0848b06"/><p xml:id="pX24p0759b1801">南無本師釋迦牟尼佛<note place="inline">三稱</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0759b19"/><lb ed="R038" n="0848b07"/><p xml:id="pX24p0759b1901">金剛經道場前儀<note place="inline">終</note></p></cb:div>
<lb ed="X" n="0759b20"/>
<lb ed="X" n="0759b21"/>
<lb ed="X" n="0759b22"/>
<lb ed="X" n="0759b23"/>
<lb ed="X" n="0759b24"/>
<pb ed="X" xml:id="X24.0468.0759c" n="0759c"/>
<lb ed="X" n="0759c01"/><lb ed="R038" n="0848b09"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">金剛般若波羅蜜經目錄</cb:mulu><head>金剛般若波羅蜜經目錄</head>
<lb ed="X" n="0759c02"/><lb ed="R038" n="0848b10"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX24p0759c0201">法會因由分第一</item>
<lb ed="X" n="0759c03"/><lb ed="R038" n="0848b11"/><item xml:id="itemX24p0759c0301">善現起請分第二</item>
<lb ed="X" n="0759c04"/><lb ed="R038" n="0848b12"/><item xml:id="itemX24p0759c0401">大乘正宗分第三</item>
<lb ed="X" n="0759c05"/><lb ed="R038" n="0848b13"/><item xml:id="itemX24p0759c0501">妙行無住分第四</item>
<lb ed="X" n="0759c06"/><lb ed="R038" n="0848b14"/><item xml:id="itemX24p0759c0601">如理實見分第五</item>
<lb ed="X" n="0759c07"/><lb ed="R038" n="0848b15"/><item xml:id="itemX24p0759c0701">正信希有分第六</item>
<lb ed="X" n="0759c08"/><lb ed="R038" n="0848b16"/><item xml:id="itemX24p0759c0801">無得無說分第七</item>
<lb ed="X" n="0759c09"/><lb ed="R038" n="0848b17"/><item xml:id="itemX24p0759c0901">依法出生分第八</item>
<lb ed="X" n="0759c10"/><lb ed="R038" n="0848b18"/><item xml:id="itemX24p0759c1001">一相無相分第九</item>
<lb ed="X" n="0759c11"/><lb ed="R038" n="0849a01"/><item xml:id="itemX24p0759c1101">莊嚴淨土分第十</item>
<lb ed="X" n="0759c12"/><lb ed="R038" n="0849a02"/><item xml:id="itemX24p0759c1201">無爲福勝分第十一</item>
<lb ed="X" n="0759c13"/><lb ed="R038" n="0849a03"/><item xml:id="itemX24p0759c1301">尊重正敎分第十二</item>
<lb ed="X" n="0759c14"/><lb ed="R038" n="0849a04"/><item xml:id="itemX24p0759c1401">如法受持分第十三</item>
<lb ed="X" n="0759c15"/><lb ed="R038" n="0849a05"/><item xml:id="itemX24p0759c1501">離相寂滅分第十四</item>
<lb ed="X" n="0759c16"/><lb ed="R038" n="0849a06"/><item xml:id="itemX24p0759c1601">持經功德分第十五</item>
<lb ed="X" n="0759c17"/><lb ed="R038" n="0849a07"/><item xml:id="itemX24p0759c1701">能淨業障分第十六</item>
<lb ed="X" n="0759c18"/><lb ed="R038" n="0849a08"/><item xml:id="itemX24p0759c1801">究竟無我分第十七</item>
<lb ed="X" n="0759c19"/><lb ed="R038" n="0849a09"/><item xml:id="itemX24p0759c1901">一體同觀分第十八</item>
<lb ed="X" n="0759c20"/><lb ed="R038" n="0849a10"/><item xml:id="itemX24p0759c2001">法界通化分第十九</item>
<lb ed="X" n="0759c21"/><lb ed="R038" n="0849a11"/><item xml:id="itemX24p0759c2101">離色離相分第二十</item>
<lb ed="X" n="0759c22"/><lb ed="R038" n="0849a12"/><item xml:id="itemX24p0759c2201">非說所說分第二十一</item>
<lb ed="X" n="0759c23"/><lb ed="R038" n="0849a13"/><item xml:id="itemX24p0759c2301">無法可得分第二十二</item>
<lb ed="X" n="0759c24"/><lb ed="R038" n="0849a14"/><item xml:id="itemX24p0759c2401">淨心行善分第二十三</item>
<pb ed="X" xml:id="X24.0468.0760a" n="0760a"/>
<lb ed="X" n="0760a01"/><lb ed="R038" n="0849a15"/><item xml:id="itemX24p0760a0101">福智無比分第二十四</item>
<lb ed="X" n="0760a02"/><lb ed="R038" n="0849a16"/><item xml:id="itemX24p0760a0201">化無所化分第二十五</item>
<lb ed="X" n="0760a03"/><lb ed="R038" n="0849a17"/><item xml:id="itemX24p0760a0301">法身非相分第二十六</item>
<lb ed="X" n="0760a04"/><lb ed="R038" n="0849a18"/><item xml:id="itemX24p0760a0401">無斷無滅分第二十七</item>
<lb ed="X" n="0760a05"/><lb ed="R038" n="0849b01"/><item xml:id="itemX24p0760a0501">不受不貪分第二十八</item>
<lb ed="X" n="0760a06"/><lb ed="R038" n="0849b02"/><item xml:id="itemX24p0760a0601">威儀寂靜分第二十九</item>
<lb ed="X" n="0760a07"/><lb ed="R038" n="0849b03"/><item xml:id="itemX24p0760a0701">一合理相分第三十</item>
<lb ed="X" n="0760a08"/><lb ed="R038" n="0849b04"/><item xml:id="itemX24p0760a0801">知見不生分第三十一</item>
<lb ed="X" n="0760a09"/><lb ed="R038" n="0849b05"/><item xml:id="itemX24p0760a0901">應化非眞分第三十二</item></list>
<lb ed="X" n="0760a10"/><lb ed="R038" n="0849b06"/><p xml:id="pX24p0760a1001">金剛般若波羅蜜經目錄<note place="inline">終</note></p></cb:div>
<lb ed="X" n="0760a11"/>
<lb ed="X" n="0760a12"/>
<lb ed="X" n="0760a13"/>
<lb ed="X" n="0760a14"/><lb ed="R038" n="0849b08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">金剛經五十三家註解姓號目錄</cb:mulu><head>金剛經五十三家註解姓號目錄</head>
<lb ed="X" n="0760a15"/><lb ed="R038" n="0849b09"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX24p0760a1501">寶積如來</item><item xml:id="itemX24p0760a1505">自在力王如來</item>
<lb ed="X" n="0760a16"/><lb ed="R038" n="0849b10"/><item xml:id="itemX24p0760a1601">日月珠光如來</item><item xml:id="itemX24p0760a1607">金海光如來</item>
<lb ed="X" n="0760a17"/><lb ed="R038" n="0849b11"/><item xml:id="itemX24p0760a1701">通王如來</item><item xml:id="itemX24p0760a1705">法常滿如來</item>
<lb ed="X" n="0760a18"/><lb ed="R038" n="0849b12"/><item xml:id="itemX24p0760a1801"><name role="" type="person">文殊師利</name>菩薩</item><item xml:id="itemX24p0760a1807">後秦僧肇法師</item>
<lb ed="X" n="0760a19"/><lb ed="R038" n="0849b13"/><item xml:id="itemX24p0760a1901">天台智顯大師</item><item xml:id="itemX24p0760a1907">梁傅大士</item>
<lb ed="X" n="0760a20"/><lb ed="R038" n="0849b14"/><item xml:id="itemX24p0760a2001">達磨大師</item><item xml:id="itemX24p0760a2005">四祖忍大師</item>
<lb ed="X" n="0760a21"/><lb ed="R038" n="0849b15"/><item xml:id="itemX24p0760a2101">五祖大師</item><item xml:id="itemX24p0760a2105">六祖大師</item>
<lb ed="X" n="0760a22"/><lb ed="R038" n="0849b16"/><item xml:id="itemX24p0760a2201"><name role="" type="person">永嘉大師</name></item><item xml:id="itemX24p0760a2205">宗密禪師</item>
<lb ed="X" n="0760a23"/><lb ed="R038" n="0849b17"/><item xml:id="itemX24p0760a2301"><name role="" type="person">馬祖</name>大師</item><item xml:id="itemX24p0760a2305">百丈海禪師</item>
<lb ed="X" n="0760a24"/><lb ed="R038" n="0849b18"/><item xml:id="itemX24p0760a2401">南泉願禪師</item><item xml:id="itemX24p0760a2406">歸宗禪師</item>
<pb ed="X" xml:id="X24.0468.0760b" n="0760b"/>
<lb ed="X" n="0760b01"/><lb ed="R038" n="0850a01"/><item xml:id="itemX24p0760b0101">黃檗運禪師</item><item xml:id="itemX24p0760b0106">臨濟大師</item>
<lb ed="X" n="0760b02"/><lb ed="R038" n="0850a02"/><item xml:id="itemX24p0760b0201">太陽玄禪師</item><item xml:id="itemX24p0760b0206">同觀察禪師</item>
<lb ed="X" n="0760b03"/><lb ed="R038" n="0850a03"/><item xml:id="itemX24p0760b0301">圭峯禪師</item><item xml:id="itemX24p0760b0305">慈受深禪師</item>
<lb ed="X" n="0760b04"/><lb ed="R038" n="0850a04"/><item xml:id="itemX24p0760b0401">祖印明禪師</item><item xml:id="itemX24p0760b0406">海覺元禪師</item>
<lb ed="X" n="0760b05"/><lb ed="R038" n="0850a05"/><item xml:id="itemX24p0760b0501">琪禪師</item><item xml:id="itemX24p0760b0504">圓悟禪師</item>
<lb ed="X" n="0760b06"/><lb ed="R038" n="0850a06"/><item xml:id="itemX24p0760b0601">徑山杲禪師</item><item xml:id="itemX24p0760b0606">保甯勇禪師</item>
<lb ed="X" n="0760b07"/><lb ed="R038" n="0850a07"/><item xml:id="itemX24p0760b0701">眞淨文禪師</item><item xml:id="itemX24p0760b0706">古德禪師</item>
<lb ed="X" n="0760b08"/><lb ed="R038" n="0850a08"/><item xml:id="itemX24p0760b0801">雲菴了性禪師</item><item xml:id="itemX24p0760b0807">茨菴僧微禪師</item>
<lb ed="X" n="0760b09"/><lb ed="R038" n="0850a09"/><item xml:id="itemX24p0760b0901">若訥禪師</item><item xml:id="itemX24p0760b0905">富沙子榮禪師</item>
<lb ed="X" n="0760b10"/><lb ed="R038" n="0850a10"/><item xml:id="itemX24p0760b1001">冶父道川禪師</item><item xml:id="itemX24p0760b1007">唐玄宗皇帝</item>
<lb ed="X" n="0760b11"/><lb ed="R038" n="0850a11"/><item xml:id="itemX24p0760b1101">逍遙翁</item><item xml:id="itemX24p0760b1104">仙游翁集英</item>
<lb ed="X" n="0760b12"/><lb ed="R038" n="0850a12"/><item xml:id="itemX24p0760b1201">周史卿眞人</item><item xml:id="itemX24p0760b1206">晉<name role="" type="person">謝靈運</name></item>
<lb ed="X" n="0760b13"/><lb ed="R038" n="0850a13"/><item xml:id="itemX24p0760b1301"><name role="" type="person">王日休</name>居士</item><item xml:id="itemX24p0760b1306">龐蘊居士</item>
<lb ed="X" n="0760b14"/><lb ed="R038" n="0850a14"/><item xml:id="itemX24p0760b1401">顏如如居士</item><item xml:id="itemX24p0760b1406">張無盡居士</item>
<lb ed="X" n="0760b15"/><lb ed="R038" n="0850a15"/><item xml:id="itemX24p0760b1501">李文會居士</item><item xml:id="itemX24p0760b1506"><g ref="#CB13886">鼂</g>文元居士</item>
<lb ed="X" n="0760b16"/><lb ed="R038" n="0850a16"/><item xml:id="itemX24p0760b1601">劉<anchor xml:id="nkr_note_add_0760b1601" n="0760b1601"/><anchor xml:id="beg0760b1601" n="0760b1601"/>虯<anchor xml:id="end0760b1601"/>居士</item><item xml:id="itemX24p0760b1605">陳雄居士</item>
<lb ed="X" n="0760b17"/><lb ed="R038" n="0850a17"/><item xml:id="itemX24p0760b1701">無名氏</item></list></cb:div>
<lb ed="X" n="0760b18"/>
<lb ed="X" n="0760b19"/>
<lb ed="X" n="0760b20"/><cb:docNumber>No. 468</cb:docNumber>
<lb ed="X" n="0760b21"/><lb ed="R038" n="0850b01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>金剛經注解卷之一</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0760b22"/><lb ed="R038" n="0850b02"/>
<lb ed="X" n="0760b23"/><lb ed="R038" n="0850b03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">經題</cb:mulu><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0760b2301">金剛般若波羅蜜經</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0760b24"/><lb ed="R038" n="0850b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0760b2401">僊遊翁集英曰。金剛者。金中精堅者也。剛生金中。
<pb ed="X" xml:id="X24.0468.0760c" n="0760c"/>
<lb ed="X" n="0760c01"/><lb ed="R038" n="0850b05"/>百煉不銷。取此堅利。能斷壞萬物。五金皆謂之金。
<lb ed="X" n="0760c02"/><lb ed="R038" n="0850b06"/>凡止言金者。謂鐵也。此言金剛。乃若刀劒之有鋼
<lb ed="X" n="0760c03"/><lb ed="R038" n="0850b07"/>鐵耳。譬如智慧。能斷絕貪嗔癡一切顚倒之見。般
<lb ed="X" n="0760c04"/><lb ed="R038" n="0850b08"/>若者梵語。<note place="inline">梵語者西方之語也</note>唐言智慧。<note place="inline">唐言者中國之言也</note>性體虗
<lb ed="X" n="0760c05"/><lb ed="R038" n="0850b09"/>融。照用自在。故云般若。梵語波羅蜜。唐言到彼岸。
<lb ed="X" n="0760c06"/><lb ed="R038" n="0850b10"/>欲到彼岸。須憑般若。此岸者。乃衆<note place="inline">平聲</note>生作業受苦。
<lb ed="X" n="0760c07"/><lb ed="R038" n="0850b11"/>生死輪迴之地。彼岸者。謂諸佛菩薩。究竟超脫。淸
<lb ed="X" n="0760c08"/><lb ed="R038" n="0850b12"/>淨安樂之地。凡夫卽此岸。佛道卽彼岸。一念惡。卽
<lb ed="X" n="0760c09"/><lb ed="R038" n="0850b13"/>此岸。一念善。卽彼岸。六道如苦海。<note place="inline">六道者天人阿脩羅地獄餓鬼
<lb ed="X" n="0760c10"/><lb ed="R038" n="0850b14"/>畜生</note>無舟而不渡。以般若六度爲舟航。<note place="inline">度。與渡同。六度見此後陳
<lb ed="X" n="0760c11"/><lb ed="R038" n="0850b15"/>解</note>渡六道之苦海。又西土俗語。凡作事了辦。皆言
<lb ed="X" n="0760c12"/><lb ed="R038" n="0850b16"/>到彼岸。經者。徑也。此經乃學佛之徑路。以金剛智
<lb ed="X" n="0760c13"/><lb ed="R038" n="0850b17"/>慧。徑到彼岸。</p>
<lb ed="X" n="0760c14"/><lb ed="R038" n="0850b18"/><p xml:id="pX24p0760c1401">冲應眞人周史卿作揚亞夫眞讚解云。鐵之爲物。
<lb ed="X" n="0760c15"/><lb ed="R038" n="0851a01"/>其生在鑛。其成爲鐵。性剛而體不變。火王<note place="inline">去聲</note>而器
<lb ed="X" n="0760c16"/><lb ed="R038" n="0851a02"/>乃成。佛之所以喩金剛也。又因其兄看圓覺經以
<lb ed="X" n="0760c17"/><lb ed="R038" n="0851a03"/>書示之曰。古人有云。靑靑翠竹。總是眞如。<g ref="#CB15106">鬱</g><g ref="#CB15106">鬱</g>黃
<lb ed="X" n="0760c18"/><lb ed="R038" n="0851a04"/>華。無非般若。眞如與翠竹一體。蓋無色聲香味觸
<lb ed="X" n="0760c19"/><lb ed="R038" n="0851a05"/>法也。<note place="inline">六塵</note>般若與黃華一類。蓋無見聞覺知也
<lb ed="X" n="0760c20"/><lb ed="R038" n="0851a06"/>陳雄曰。波羅蜜有六。或布施。<note place="inline">度慳貪</note>或持戒。<note place="inline">度婬邪</note>或
<lb ed="X" n="0760c21"/><lb ed="R038" n="0851a07"/>忍辱。<note place="inline">度嗔恚</note>或精進。<note place="inline">度懈退</note>或禪定。<note place="inline">度散亂</note>各占六度之
<lb ed="X" n="0760c22"/><lb ed="R038" n="0851a08"/>一。唯一般若。能生八萬四千智慧。則六度兼該。萬
<lb ed="X" n="0760c23"/><lb ed="R038" n="0851a09"/>行俱備。是故如來。以智慧力。鑿人我山。以智慧因。
<lb ed="X" n="0760c24"/><lb ed="R038" n="0851a10"/>取煩惱鑛。以智慧火。鍊成佛性精金。夫植善根者。
<pb ed="X" xml:id="X24.0468.0761a" n="0761a"/>
<lb ed="X" n="0761a01"/><lb ed="R038" n="0851a11"/>始而誦經。終而悟理。得堅固力。金剛是也。具大智
<lb ed="X" n="0761a02"/><lb ed="R038" n="0851a12"/>慧。般若是也。度生死海。登菩提岸。波羅蜜是也。五
<lb ed="X" n="0761a03"/><lb ed="R038" n="0851a13"/>祖大師。常勸僧俗。但持金剛經。卽自見性成佛。六
<lb ed="X" n="0761a04"/><lb ed="R038" n="0851a14"/>祖大師。一夜聽五祖說法。恰至應無所住。而生其
<lb ed="X" n="0761a05"/><lb ed="R038" n="0851a15"/>心。言下便悟。茲其所以爲上乘頓敎也歟。</p>
<lb ed="X" n="0761a06"/><lb ed="R038" n="0851a16"/><p xml:id="pX24p0761a0601">顏柄曰。只這一卷經。六道含靈。一切性中。皆悉具
<lb ed="X" n="0761a07"/><lb ed="R038" n="0851a17"/>足。蓋爲受身之後。妄爲六根。<note place="inline">眼耳鼻舌身意</note>六塵。<note place="inline">色聲香味觸法</note>
<lb ed="X" n="0761a08"/><lb ed="R038" n="0851a18"/>理沒此一段靈光。終日冥冥。不知不覺。故我佛生
<lb ed="X" n="0761a09"/><lb ed="R038" n="0851b01"/>慈悲心。願救一切衆生。齊超苦海。共證菩提。所以
<lb ed="X" n="0761a10"/><lb ed="R038" n="0851b02"/>在<name role="" type="person">舍衛國</name>中。爲說是經。大意只是爲人解黏去縛。
<lb ed="X" n="0761a11"/><lb ed="R038" n="0851b03"/>直下明了自性。自性堅固。萬劫不壞。如金性堅剛
<lb ed="X" n="0761a12"/><lb ed="R038" n="0851b04"/>也。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0761a13"/><lb ed="R038" n="0851b05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">譯者</cb:mulu><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0761a1301">姚秦三藏鳩摩羅什奉詔譯</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0761a14"/><lb ed="R038" n="0851b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0761a1401">譯者。用中國之言。翻改西土之語也。</p>
<lb ed="X" n="0761a15"/><lb ed="R038" n="0851b07"/><p xml:id="pX24p0761a1501">按晉書。鳩摩羅什。天竺人也。父鳩摩羅炎。龜兹<note place="inline">西漢
<lb ed="X" n="0761a16"/><lb ed="R038" n="0851b08"/>書。龜兹音邱茲</note>王聞其名。請爲國師。王有妹。遂乃逼以妻
<lb ed="X" n="0761a17"/><lb ed="R038" n="0851b09"/><note place="inline">云聲</note>焉。旣而羅什在胎。其母慧解<note place="inline"><anchor xml:id="nkr_note_add_0761a1701" n="0761a1701"/><anchor xml:id="beg0761a1701" n="0761a1701"/>佳<anchor xml:id="end0761a1701"/>買切</note>倍常。母遂與
<lb ed="X" n="0761a18"/><lb ed="R038" n="0851b10"/>俱出家。年十二。其母携到沙勒。姚興<note place="inline">後秦</note>迎羅什入
<lb ed="X" n="0761a19"/><lb ed="R038" n="0851b11"/><name role="" type="person">逍遙園</name>譯出衆經。羅什死於長安。薪滅形碎。惟舌
<lb ed="X" n="0761a20"/><lb ed="R038" n="0851b12"/>不爛。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0761a21"/><lb ed="R038" n="0851b13"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">法會因由分第一</cb:mulu><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0761a2101">○法會因由分第一</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0761a22"/><lb ed="R038" n="0851b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0761a2201">說法聚會。由此起因。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0761a23"/><lb ed="R038" n="0851b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0761a2301">如是我聞。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0761a24"/><lb ed="R038" n="0851b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0761a2401"><name role="" type="person">王日休</name>曰。是。此也。指此一經之所言也。我者。乃編
<pb ed="X" xml:id="X24.0468.0761b" n="0761b"/>
<lb ed="X" n="0761b01"/><lb ed="R038" n="0851b17"/>集經者自謂。是阿難迦葉<note place="inline">阿入聲。迦音家。葉音攝</note>也。如是我
<lb ed="X" n="0761b02"/><lb ed="R038" n="0851b18"/>聞者。如此經之所言。乃我親聞之於佛也。弟子嘗
<lb ed="X" n="0761b03"/><lb ed="R038" n="0852a01"/>問佛云。他時編集經敎。當如何起首。佛言從如是
<lb ed="X" n="0761b04"/><lb ed="R038" n="0852a02"/>我聞起。</p>
<lb ed="X" n="0761b05"/><lb ed="R038" n="0852a03"/><p xml:id="pX24p0761b0501">李文會曰。如是我聞者。如來臨涅槃日。阿難問曰。
<lb ed="X" n="0761b06"/><lb ed="R038" n="0852a04"/>佛滅度後。一切經首。初安何字。佛言初安如是我
<lb ed="X" n="0761b07"/><lb ed="R038" n="0852a05"/>聞。次顯處所。是故傅大士云。如來涅槃日。娑羅雙
<lb ed="X" n="0761b08"/><lb ed="R038" n="0852a06"/>樹間。阿難沒憂海。悲慟不能前。優波初請問。經首
<lb ed="X" n="0761b09"/><lb ed="R038" n="0852a07"/>立何言。佛敎如是著。萬代古今傳。若以諸大宗師
<lb ed="X" n="0761b10"/><lb ed="R038" n="0852a08"/>言之。如者。衆生之性。萬別千差。動靜不一。無可比
<lb ed="X" n="0761b11"/><lb ed="R038" n="0852a09"/>類。無可等倫。是者。只是衆生性之別名。離性之外。
<lb ed="X" n="0761b12"/><lb ed="R038" n="0852a10"/>更無別法。又云。法非有無謂之如。皆是佛法謂之
<lb ed="X" n="0761b13"/><lb ed="R038" n="0852a11"/>是。</p>
<lb ed="X" n="0761b14"/><lb ed="R038" n="0852a12"/><p xml:id="pX24p0761b1401">川禪師云。如是。古人道。喚作如如。早是變了也。且
<lb ed="X" n="0761b15"/><lb ed="R038" n="0852a13"/>道變向什麼處去。咄。不得亂走。畢竟作麼生。道火
<lb ed="X" n="0761b16"/><lb ed="R038" n="0852a14"/>不曾燒却口。如如。明鏡當臺萬象居。是是。水不離
<lb ed="X" n="0761b17"/><lb ed="R038" n="0852a15"/>波波是水。鏡水塵風不到時。應現無瑕照天地。我
<lb ed="X" n="0761b18"/><lb ed="R038" n="0852a16"/>者。爲性自在。強名之也。又云。身非有我。亦非無我。
<lb ed="X" n="0761b19"/><lb ed="R038" n="0852a17"/>不二自在。名爲眞我。又云。淨躶躶赤灑灑。沒可把。
<lb ed="X" n="0761b20"/><lb ed="R038" n="0852a18"/>頌曰。我我。認著分明成兩箇。不動纖毫合本然。知
<lb ed="X" n="0761b21"/><lb ed="R038" n="0852b01"/>音自有松風和。聞者聽聞也。經云。聽非有聞。亦非
<lb ed="X" n="0761b22"/><lb ed="R038" n="0852b02"/>無聞。了無取捨。名爲眞聞。又云。切忌隨他去。頌曰。
<lb ed="X" n="0761b23"/><lb ed="R038" n="0852b03"/>猿啼嶺上。鶴唳林間。斷雲風卷。水激長湍。最愛晚
<lb ed="X" n="0761b24"/><lb ed="R038" n="0852b04"/>秋霜牛夜。一聲新雁覺天寒。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X24.0468.0761c" n="0761c"/>
<lb ed="X" n="0761c01"/><lb ed="R038" n="0852b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0761c0101">一時佛在<name role="" type="person">舍衛國</name>祇<note place="inline">音祈</note>樹<name role="" type="person">給孤獨園</name>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0761c02"/><lb ed="R038" n="0852b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0761c0201">肇法師曰。一時者。說此般若時也。</p>
<lb ed="X" n="0761c03"/><lb ed="R038" n="0852b07"/><p xml:id="pX24p0761c0301">李文會曰。一時者。謂說理契機感應道交之時也。</p>
<lb ed="X" n="0761c04"/><lb ed="R038" n="0852b08"/><p xml:id="pX24p0761c0401">川禪師曰。一。相隨來也。頌曰。一一。破二成三從此
<lb ed="X" n="0761c05"/><lb ed="R038" n="0852b09"/>出。乾坤混沌未分前。<anchor xml:id="nkr_note_add_0761c0501" n="0761c0501"/><anchor xml:id="beg0761c0501" n="0761c0501"/>已<anchor xml:id="end0761c0501"/>是一生參學畢。時。如人飮
<lb ed="X" n="0761c06"/><lb ed="R038" n="0852b10"/>水。冷煖自知。頌曰。時時。淸風明月鎭相隨。桃紅李
<lb ed="X" n="0761c07"/><lb ed="R038" n="0852b11"/>白薔薇紫。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0761001" n="0761001"/>間著東君總不知。</p>
<lb ed="X" n="0761c08"/><lb ed="R038" n="0852b12"/><p xml:id="pX24p0761c0801">疏鈔云。佛者。梵語也。具云佛陀。唐言覺者。謂自覺
<lb ed="X" n="0761c09"/><lb ed="R038" n="0852b13"/>覺他。覺圓滿故。一切有情咸具此道。悟者卽名佛。
<lb ed="X" n="0761c10"/><lb ed="R038" n="0852b14"/>迷者曰衆生。</p>
<lb ed="X" n="0761c11"/><lb ed="R038" n="0852b15"/><p xml:id="pX24p0761c1101">李文會曰。佛者梵音。唐言覺也。內覺無諸妄念。外
<lb ed="X" n="0761c12"/><lb ed="R038" n="0852b16"/>覺不染六塵。又云佛者。是敎主也。非相而相。應身
<lb ed="X" n="0761c13"/><lb ed="R038" n="0852b17"/>佛也。相而非相。報身佛也。非相非非相。法身佛也。</p>
<lb ed="X" n="0761c14"/><lb ed="R038" n="0852b18"/><p xml:id="pX24p0761c1401">川禪師云。佛。無面目。說是非漢。頌曰。小名悉達。長
<lb ed="X" n="0761c15"/><lb ed="R038" n="0853a01"/>號釋迦。度人無數。攝伏羣邪。若言他是佛。自<anchor xml:id="nkr_note_add_0761c1501" n="0761c1501"/><anchor xml:id="beg0761c1501" n="0761c1501"/>己<anchor xml:id="end0761c1501"/>却
<lb ed="X" n="0761c16"/><lb ed="R038" n="0853a02"/>成魔。秖把一枝無孔笛。爲君吹起太平歌。</p>
<lb ed="X" n="0761c17"/><lb ed="R038" n="0853a03"/><p xml:id="pX24p0761c1701">六祖曰。<name role="" type="person">舍衛國</name>者。波斯匿王所居之國。祇者。匿王
<lb ed="X" n="0761c18"/><lb ed="R038" n="0853a04"/>太子祇陀。樹是祇陀所施。故言祇樹。</p>
<lb ed="X" n="0761c19"/><lb ed="R038" n="0853a05"/><p xml:id="pX24p0761c1901">疏鈔云。經云。<name role="" type="person">舍衛國</name>有一長者名須達拏。常施孤
<lb ed="X" n="0761c20"/><lb ed="R038" n="0853a06"/>獨貧。故曰<name role="" type="person">給孤獨</name>長者。因往<name role="" type="person">王舍城</name>中護彌長者
<lb ed="X" n="0761c21"/><lb ed="R038" n="0853a07"/>家爲男求婚。見其家備設香華。云來旦請佛說法。
<lb ed="X" n="0761c22"/><lb ed="R038" n="0853a08"/>須達聞之。心生驚怖。何也。須達本事外道。乍聞佛
<lb ed="X" n="0761c23"/><lb ed="R038" n="0853a09"/>名。所以怕怖。至來日。聞佛說法。心開意解。欲請佛
<lb ed="X" n="0761c24"/><lb ed="R038" n="0853a10"/>歸。佛許之。令須達先歸家卜勝地。惟有<name role="" type="person">祇陀太子</name>
<pb ed="X" xml:id="X24.0468.0762a" n="0762a"/>
<lb ed="X" n="0762a01"/><lb ed="R038" n="0853a11"/>有園。方廣嚴潔。往白太子。太子戲曰。若布金滿園。
<lb ed="X" n="0762a02"/><lb ed="R038" n="0853a12"/>我當賣之。須達便歸家運金。側布八十頃園竝滿。
<lb ed="X" n="0762a03"/><lb ed="R038" n="0853a13"/>是以太子更不復<anchor xml:id="nkr_note_orig_0762001" n="0762001"/>愛其金。同建精舍。請佛說法。曰
<lb ed="X" n="0762a04"/><lb ed="R038" n="0853a14"/><name role="" type="person">祇樹給孤獨園</name>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0762a05"/><lb ed="R038" n="0853a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0762a0501">與大比<note place="inline">音鼻</note>邱衆千二百五十人俱。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0762a06"/><lb ed="R038" n="0853a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0762a0601">僧子榮。引智度論三卷云。如來臨入涅<note place="inline">奴結切</note>槃時。
<lb ed="X" n="0762a07"/><lb ed="R038" n="0853a17"/>吿阿<note place="inline">入聲</note>難言。十二部經。汝當流通。復吿優波離言。
<lb ed="X" n="0762a08"/><lb ed="R038" n="0853a18"/>一切律戒汝當受持。阿難聞佛付囑。心沒憂海。時
<lb ed="X" n="0762a09"/><lb ed="R038" n="0853b01"/>優波離尊者。語阿難言。汝是守護佛法藏者。當問
<lb ed="X" n="0762a10"/><lb ed="R038" n="0853b02"/>佛未來要事。於是優波離尊者。同阿難往問世尊
<lb ed="X" n="0762a11"/><lb ed="R038" n="0853b03"/>四條事。第一問一切經首。當置何言。答曰。一切經
<lb ed="X" n="0762a12"/><lb ed="R038" n="0853b04"/>首。當置如是。第二問以何爲師。答曰。以波羅提木
<lb ed="X" n="0762a13"/><lb ed="R038" n="0853b05"/>叉。是汝大師。此云戒。第三問依何而住。答曰。皆依
<lb ed="X" n="0762a14"/><lb ed="R038" n="0853b06"/>四念處而住。四念者。一觀身不淨。二觀受是苦。三
<lb ed="X" n="0762a15"/><lb ed="R038" n="0853b07"/>觀心不住。四觀法無我。第四問惡性比邱。如何共
<lb ed="X" n="0762a16"/><lb ed="R038" n="0853b08"/>住。答曰。惡性比邱。以梵檀治之。此云默擯。<note place="inline">梵語梵檀者。猶
<lb ed="X" n="0762a17"/><lb ed="R038" n="0853b09"/>中國言默擯。默擯者。正如<name role="" type="person">黃魯直</name>云。萬言萬當不如一默。百戰百勝不如一忍。擯者。敬而遠之之意。此處
<lb ed="X" n="0762a18"/><lb ed="R038" n="0853b10"/>惡性比邱之道也</note>如來於是付囑言訖。在俱尸羅大城。娑
<lb ed="X" n="0762a19"/><lb ed="R038" n="0853b11"/>羅雙樹間。示般涅槃。阿難聞佛入涅槃。悶絕憂惱。
<lb ed="X" n="0762a20"/><lb ed="R038" n="0853b12"/>不能前問四事。</p>
<lb ed="X" n="0762a21"/><lb ed="R038" n="0853b13"/><p xml:id="pX24p0762a2101"><name role="" type="person">王日休</name>曰。梵語比邱。此云乞士。謂上乞法於諸佛。
<lb ed="X" n="0762a22"/><lb ed="R038" n="0853b14"/>以明<anchor xml:id="nkr_note_add_0762a2201" n="0762a2201"/><anchor xml:id="beg0762a2201" n="0762a2201"/>己<anchor xml:id="end0762a2201"/>之眞性。下乞食於世人。以爲世人種福。此
<lb ed="X" n="0762a23"/><lb ed="R038" n="0853b15"/>所以名乞士也。大比邱。則得道之深者。乃菩薩阿
<lb ed="X" n="0762a24"/><lb ed="R038" n="0853b16"/>羅漢之類也。俱。謂同處也。謂佛與此千二百五十
<pb ed="X" xml:id="X24.0468.0762b" n="0762b"/>
<lb ed="X" n="0762b01"/><lb ed="R038" n="0853b17"/>人。同處於<name role="" type="person">給孤獨園</name>中。</p>
<lb ed="X" n="0762b02"/><lb ed="R038" n="0853b18"/><p xml:id="pX24p0762b0201">陳雄曰。比邱。今之僧是也。</p>
<lb ed="X" n="0762b03"/><lb ed="R038" n="0854a01"/><p xml:id="pX24p0762b0301">李文會曰。比邱者。去惡取善。名小比邱。善惡俱遣。
<lb ed="X" n="0762b04"/><lb ed="R038" n="0854a02"/>名大比邱也。若人悟達此理。卽證阿羅漢位。能破
<lb ed="X" n="0762b05"/><lb ed="R038" n="0854a03"/>六賊。小乘四果人也。</p>
<lb ed="X" n="0762b06"/><lb ed="R038" n="0854a04"/><p xml:id="pX24p0762b0601">川禪師頌曰。巍巍堂堂。萬法中王。三十二相。百千
<lb ed="X" n="0762b07"/><lb ed="R038" n="0854a05"/>種光。聖凡瞻仰。外道歸降。莫謂慈容難得見。不離
<lb ed="X" n="0762b08"/><lb ed="R038" n="0854a06"/>祇園大道場。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0762b09"/><lb ed="R038" n="0854a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0762b0901">爾時世尊。食時著<note place="inline">音酌</note>衣持鉢。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0762b10"/><lb ed="R038" n="0854a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0762b1001"><name role="" type="person">王日休</name>曰。爾時者。彼時也。佛爲三界之尊。故稱世
<lb ed="X" n="0762b11"/><lb ed="R038" n="0854a09"/>尊。三界者謂欲界。色界。無色界也。</p>
<lb ed="X" n="0762b12"/><lb ed="R038" n="0854a10"/><p xml:id="pX24p0762b1201">僧若訥。引毗羅三昧經云。早起諸天。日中諸佛。日
<lb ed="X" n="0762b13"/><lb ed="R038" n="0854a11"/>西異類。日暮鬼神。今言食時。正當午前。將行乞食
<lb ed="X" n="0762b14"/><lb ed="R038" n="0854a12"/>之時也。</p>
<lb ed="X" n="0762b15"/><lb ed="R038" n="0854a13"/><p xml:id="pX24p0762b1501">李文會曰。爾時者。佛現世時也。世尊者。三界四生
<lb ed="X" n="0762b16"/><lb ed="R038" n="0854a14"/>中。智慧福德無有等量。一切世間之所尊也。食時
<lb ed="X" n="0762b17"/><lb ed="R038" n="0854a15"/>者。正當午食將辦之時也。著衣者。著柔和忍辱之
<lb ed="X" n="0762b18"/><lb ed="R038" n="0854a16"/>衣也。</p>
<lb ed="X" n="0762b19"/><lb ed="R038" n="0854a17"/><p xml:id="pX24p0762b1901">疏鈔云。著衣者。著僧伽之衣。卽二十五條大衣也。
<lb ed="X" n="0762b20"/><lb ed="R038" n="0854a18"/>持鉢者。持四天王所獻之鉢也。</p>
<lb ed="X" n="0762b21"/><lb ed="R038" n="0854b01"/><p xml:id="pX24p0762b2101">遺敎經云。漸恥之服。於諸莊嚴。最爲第一。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0762b22"/><lb ed="R038" n="0854b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0762b2201">入舍衛大城乞食。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0762b23"/><lb ed="R038" n="0854b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0762b2301">僧若訥曰。寺在城外。故云入也。乞食者。佛是金輪
<lb ed="X" n="0762b24"/><lb ed="R038" n="0854b04"/>王子。而自持鉢乞食。爲欲敎化衆生捨離憍慢也。</p>
<pb ed="X" xml:id="X24.0468.0762c" n="0762c"/>
<lb ed="X" n="0762c01"/><lb ed="R038" n="0854b05"/><p xml:id="pX24p0762c0101">李文會曰。乞食者。欲使後世比邱不積聚財寶也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0762c02"/><lb ed="R038" n="0854b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0762c0201">於其城中次第乞<anchor xml:id="nkr_note_add_0762c0201" n="0762c0201"/><anchor xml:id="beg0762c0201" n="0762c0201"/>已<anchor xml:id="end0762c0201"/>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0762c03"/><lb ed="R038" n="0854b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0762c0301">僧若訥曰。不越貧從富。不捨賤從貴。大慈平等。無
<lb ed="X" n="0762c04"/><lb ed="R038" n="0854b08"/>有選擇。故曰次第。</p>
<lb ed="X" n="0762c05"/><lb ed="R038" n="0854b09"/><p xml:id="pX24p0762c0501">李文會曰。次第者。如來慈悲。不擇貧富。平等普化
<lb ed="X" n="0762c06"/><lb ed="R038" n="0854b10"/>也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0762c07"/><lb ed="R038" n="0854b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0762c0701">還至本處飯食訖收衣鉢洗足<anchor xml:id="nkr_note_add_0762c0701" n="0762c0701"/><anchor xml:id="beg0762c0701" n="0762c0701"/>已<anchor xml:id="end0762c0701"/>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0762c08"/><lb ed="R038" n="0854b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0762c0801"><name role="" type="person">王日休</name>曰。乞食而歸。故曰還至本處飯食<anchor xml:id="nkr_note_add_0762c0801" n="0762c0801"/><anchor xml:id="beg0762c0801" n="0762c0801"/>已<anchor xml:id="end0762c0801"/>畢。收
<lb ed="X" n="0762c09"/><lb ed="R038" n="0854b13"/>衣鉢洗足者。謂收起袈裟與鉢盂。然後洗足。以佛
<lb ed="X" n="0762c10"/><lb ed="R038" n="0854b14"/>行則跣足故也。</p>
<lb ed="X" n="0762c11"/><lb ed="R038" n="0854b15"/><p xml:id="pX24p0762c1101">李文會曰。洗足<anchor xml:id="nkr_note_add_0762c1101" n="0762c1101"/><anchor xml:id="beg0762c1101" n="0762c1101"/>已<anchor xml:id="end0762c1101"/>者。淨身業也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0762c12"/><lb ed="R038" n="0854b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0762c1201">敷座而坐。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0762c13"/><lb ed="R038" n="0854b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0762c1301">顏丙曰。敷。乃排布也。排布高座而坐。</p>
<lb ed="X" n="0762c14"/><lb ed="R038" n="0854b18"/><p xml:id="pX24p0762c1401">智者禪師頌曰。法身本非食。應化亦如然。爲長人
<lb ed="X" n="0762c15"/><lb ed="R038" n="0855a01"/>天福。慈悲作福田。收衣息勞慮。洗足離塵緣。欲證
<lb ed="X" n="0762c16"/><lb ed="R038" n="0855a02"/>三空理。跏趺示入禪。<note place="inline">疏鈔云。三空者。三輪體空也。施者。受者。幷財等。名三輪也。
<lb ed="X" n="0762c17"/><lb ed="R038" n="0855a03"/>施者。反觀體空。本無一物。故云理空。受者。觀身無相。觀法無名。身尙不有。物從何受。故曰受空。施受旣空。
<lb ed="X" n="0762c18"/><lb ed="R038" n="0855a04"/>彼此無妄。其物自空。故云三輪體空</note>。</p>
<lb ed="X" n="0762c19"/><lb ed="R038" n="0855a05"/><p xml:id="pX24p0762c1901">川禪師頌曰。飯食訖兮洗足<anchor xml:id="nkr_note_add_0762c1901" n="0762c1901"/><anchor xml:id="beg0762c1901" n="0762c1901"/>已<anchor xml:id="end0762c1901"/>。敷座坐來誰共委。
<lb ed="X" n="0762c20"/><lb ed="R038" n="0855a06"/>向下文長知不知。看看平地波濤起。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0762c21"/><lb ed="R038" n="0855a07"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">善現起請分第二</cb:mulu><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0762c2101">○善現起請分第二</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0762c22"/><lb ed="R038" n="0855a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0762c2201">善現。卽須菩提也。起來請佛說法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0762c23"/><lb ed="R038" n="0855a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0762c2301">時長老須菩提。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0762c24"/><lb ed="R038" n="0855a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0762c2401"><name role="" type="person">王日休</name>曰。長老。謂在大衆中。乃年長而老者也。</p>
<pb ed="X" xml:id="X24.0468.0763a" n="0763a"/>
<lb ed="X" n="0763a01"/><lb ed="R038" n="0855a11"/><p xml:id="pX24p0763a0101">李文會曰。時者。空生起<anchor xml:id="nkr_note_orig_0763001" n="0763001"/>間之時也。長老者。德尊年
<lb ed="X" n="0763a02"/><lb ed="R038" n="0855a12"/>高也。須菩提者。梵語也。唐言解空是也。</p>
<lb ed="X" n="0763a03"/><lb ed="R038" n="0855a13"/><p xml:id="pX24p0763a0301">僧若訥曰。梵語須菩提。此翻善吉善現空生。尊者
<lb ed="X" n="0763a04"/><lb ed="R038" n="0855a14"/>初生時。其家一空。相師占之唯善唯吉。後解空法。
<lb ed="X" n="0763a05"/><lb ed="R038" n="0855a15"/>以顯前相。</p>
<lb ed="X" n="0763a06"/><lb ed="R038" n="0855a16"/><p xml:id="pX24p0763a0601">僧了性曰。須菩提。人人有之。若人頓悟空寂之性。
<lb ed="X" n="0763a07"/><lb ed="R038" n="0855a17"/>故名解空。全空之性。眞是菩提。故名須菩提。空性
<lb ed="X" n="0763a08"/><lb ed="R038" n="0855a18"/>出生萬法。故名空生尊者。空性隨緣。應現利人利
<lb ed="X" n="0763a09"/><lb ed="R038" n="0855b01"/>物。亦名善現。萬行吉祥。亦名善吉尊者。隨德應現。
<lb ed="X" n="0763a10"/><lb ed="R038" n="0855b02"/>強名五種。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0763a11"/><lb ed="R038" n="0855b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0763a1101">在大衆中卽從座起偏袒右肩。右膝著地合掌恭敬
<lb ed="X" n="0763a12"/><lb ed="R038" n="0855b04"/>而白佛言。希有世尊。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0763a13"/><lb ed="R038" n="0855b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0763a1301">李文會曰。須菩提解空第一。故先起問。右膝著地
<lb ed="X" n="0763a14"/><lb ed="R038" n="0855b06"/>者。先淨三業。摧伏身心。整儀贊佛也。合掌者。心合
<lb ed="X" n="0763a15"/><lb ed="R038" n="0855b07"/>於道。道合於心也。希有者。我佛性能含融萬法。無
<lb ed="X" n="0763a16"/><lb ed="R038" n="0855b08"/>可比類也。</p>
<lb ed="X" n="0763a17"/><lb ed="R038" n="0855b09"/><p xml:id="pX24p0763a1701">僧若訥曰。言偏袒者。此土謝過請罪。故肉袒。西土
<lb ed="X" n="0763a18"/><lb ed="R038" n="0855b10"/>興敬禮儀。故偏袒。兩土風俗。有所不同。言右肩者。
<lb ed="X" n="0763a19"/><lb ed="R038" n="0855b11"/>弟子侍師。示執捉之儀。作用之便。言右膝著。地者。
<lb ed="X" n="0763a20"/><lb ed="R038" n="0855b12"/>文殊問般若經云。右是正道。左是邪道。用正去邪。
<lb ed="X" n="0763a21"/><lb ed="R038" n="0855b13"/>將請以無。相之正行。</p>
<lb ed="X" n="0763a22"/><lb ed="R038" n="0855b14"/><p xml:id="pX24p0763a2201"><name role="" type="person">王日休</name>曰。白。謂啓白。希。少也。世尊。佛號也。先歎其
<lb ed="X" n="0763a23"/><lb ed="R038" n="0855b15"/>少有。次又呼佛也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0763a24"/><lb ed="R038" n="0855b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0763a2401">如來善護念諸菩薩。善付囑諸菩薩。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X24.0468.0763b" n="0763b"/>
<lb ed="X" n="0763b01"/><lb ed="R038" n="0855b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0763b0101"><name role="" type="person">王日休</name>曰。如來者。佛號也。佛所以謂之如來者。以
<lb ed="X" n="0763b02"/><lb ed="R038" n="0855b18"/>眞性謂之眞如。然則如者。眞性之謂也。眞性所以
<lb ed="X" n="0763b03"/><lb ed="R038" n="0856a01"/>謂之如者。以其明則照無量世界而無所蔽。慧則
<lb ed="X" n="0763b04"/><lb ed="R038" n="0856a02"/>通無量劫事而無所礙。能變現爲一切衆生而無
<lb ed="X" n="0763b05"/><lb ed="R038" n="0856a03"/>所不可。是誠能自如者也。其謂之來者。以眞性能
<lb ed="X" n="0763b06"/><lb ed="R038" n="0856a04"/>隨所而來現。故謂之如來。眞如本無去來。而謂之
<lb ed="X" n="0763b07"/><lb ed="R038" n="0856a05"/>來者。蓋謂應現於此。而謂之來也。若人至誠禱吿。
<lb ed="X" n="0763b08"/><lb ed="R038" n="0856a06"/>則有感應。若欲爲一切衆生設化。則現色身。皆其
<lb ed="X" n="0763b09"/><lb ed="R038" n="0856a07"/>來者也。此佛所以謂之如來。然則言如如者。乃眞
<lb ed="X" n="0763b10"/><lb ed="R038" n="0856a08"/>性之本體也。言來者。乃眞性之應用也。是則如來
<lb ed="X" n="0763b11"/><lb ed="R038" n="0856a09"/>二字。兼佛之體用而言之矣。此經所以常言如來
<lb ed="X" n="0763b12"/><lb ed="R038" n="0856a10"/>也。梵語菩薩。本云菩提薩埵。<note place="inline">音朵</note>欲略其文而便於
<lb ed="X" n="0763b13"/><lb ed="R038" n="0856a11"/>稱呼。故云菩薩。梵語菩提。此云覺。梵語薩埵。此云
<lb ed="X" n="0763b14"/><lb ed="R038" n="0856a12"/>有情。有情則衆生也。一切衆生有佛性者。皆有生
<lb ed="X" n="0763b15"/><lb ed="R038" n="0856a13"/>而有情。唯菩薩在有情之中。乃覺語者。故謂之覺
<lb ed="X" n="0763b16"/><lb ed="R038" n="0856a14"/>有情也。大略言之。情則妄想也。菩薩未能絕盡其
<lb ed="X" n="0763b17"/><lb ed="R038" n="0856a15"/>情想。唯修至佛地。則情想絕矣。故佛獨謂之覺。而
<lb ed="X" n="0763b18"/><lb ed="R038" n="0856a16"/>不謂之有情。佛言一切諸佛。解脫諸想。盡無餘故
<lb ed="X" n="0763b19"/><lb ed="R038" n="0856a17"/>是也。佛又云。十一地菩薩。皆有三種愚癡。豈非所
<lb ed="X" n="0763b20"/><lb ed="R038" n="0856a18"/>謂愚癡者。亦情想之類乎。此菩薩所以謂之有情。
<lb ed="X" n="0763b21"/><lb ed="R038" n="0856b01"/>而不得獨謂之覺也。</p>
<lb ed="X" n="0763b22"/><lb ed="R038" n="0856b02"/><p xml:id="pX24p0763b2201">陳雄曰。菩薩受如來敎法者也。諸菩薩。指大衆言
<lb ed="X" n="0763b23"/><lb ed="R038" n="0856b03"/>之也。大衆聽如來說法。固當信受奉行。儻如來不
<lb ed="X" n="0763b24"/><lb ed="R038" n="0856b04"/>起慈悲心。衛護眷念俾信受是法。則惡魔或得以
<pb ed="X" xml:id="X24.0468.0763c" n="0763c"/>
<lb ed="X" n="0763c01"/><lb ed="R038" n="0856b05"/>惱亂。不付委囑託。俾奉行是法。則勝法有時而斷
<lb ed="X" n="0763c02"/><lb ed="R038" n="0856b06"/>絕。故須菩提於大衆聽法之初。未遑他恤。惟願如
<lb ed="X" n="0763c03"/><lb ed="R038" n="0856b07"/>來起慈悲心。爲之護念付囑也。</p>
<lb ed="X" n="0763c04"/><lb ed="R038" n="0856b08"/><p xml:id="pX24p0763c0401">李文會曰。如者不生。來者不滅。非來非去。非坐非
<lb ed="X" n="0763c05"/><lb ed="R038" n="0856b09"/>臥。心常空寂湛然淸淨也。善護念者。善敎諸人不
<lb ed="X" n="0763c06"/><lb ed="R038" n="0856b10"/>起妄念也。諸菩薩者。諸者不一之義。菩之言照。薩
<lb ed="X" n="0763c07"/><lb ed="R038" n="0856b11"/>之言見。照見五蘊皆空。謂色受想行識也。菩薩者。
<lb ed="X" n="0763c08"/><lb ed="R038" n="0856b12"/>梵語也。唐言道心衆生。常行恭敬。乃至鱗甲羽毛。
<lb ed="X" n="0763c09"/><lb ed="R038" n="0856b13"/>蛆蟲螻蟻。悉起敬愛之心。不生輕慢。此佛所謂蠢
<lb ed="X" n="0763c10"/><lb ed="R038" n="0856b14"/>動含靈。皆有佛性也。善付<anchor xml:id="nkr_note_add_0763c1001" n="0763c1001"/><anchor xml:id="beg0763c1001" n="0763c1001"/>囑<anchor xml:id="end0763c1001"/>者。念念精進。勿令染
<lb ed="X" n="0763c11"/><lb ed="R038" n="0856b15"/>著。前念纔著。後念卽覺。勿令接續也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0763c12"/><lb ed="R038" n="0856b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0763c1201">世尊。善男子。善女人。發阿耨<note place="inline">奴沃切</note>多羅三藐<note place="inline">彌略切又亡沼
<lb ed="X" n="0763c13"/><lb ed="R038" n="0856b17"/>切</note>三菩提心。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0763c14"/><lb ed="R038" n="0856b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0763c1401"><name role="" type="person">王日休</name>曰。梵語阿。此云無。梵語耨多羅。此云上。梵
<lb ed="X" n="0763c15"/><lb ed="R038" n="0857a01"/>語三。此云正。梵語藐此云等。梵語菩提。此云覺。然
<lb ed="X" n="0763c16"/><lb ed="R038" n="0857a02"/>則阿耨多羅三藐三菩提者。乃無上正等正覺也。
<lb ed="X" n="0763c17"/><lb ed="R038" n="0857a03"/>謂眞性也。眞性卽佛也。梵語佛。此云覺。故略言之
<lb ed="X" n="0763c18"/><lb ed="R038" n="0857a04"/>則謂之覺。詳言之則謂之無上正等正覺也。以眞
<lb ed="X" n="0763c19"/><lb ed="R038" n="0857a05"/>性無得而上之。故云無上。然上自諸佛。下至蠢動。
<lb ed="X" n="0763c20"/><lb ed="R038" n="0857a06"/>此性正相平等。故云正等。其覺圓明普照。無偏無
<lb ed="X" n="0763c21"/><lb ed="R038" n="0857a07"/>虧。故云正覺。得此性者。所以爲佛。所以超脫三界。
<lb ed="X" n="0763c22"/><lb ed="R038" n="0857a08"/>不復輪迴。</p>
<lb ed="X" n="0763c23"/><lb ed="R038" n="0857a09"/><p xml:id="pX24p0763c2301">僧若訥曰。菩薩初修行。皆發此廣大心也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0763c24"/><lb ed="R038" n="0857a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0763c2401">云何應<note place="inline">於陵切</note>住。云何降<note place="inline">胡江切</note>伏其心。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X24.0468.0764a" n="0764a"/>
<lb ed="X" n="0764a01"/><lb ed="R038" n="0857a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0764a0101"><name role="" type="person">王日休</name>曰。應。當也。云。言也。云何者。言如何也。須菩
<lb ed="X" n="0764a02"/><lb ed="R038" n="0857a12"/>提於此問佛云。爲善之男子。或女人。發阿耨多羅
<lb ed="X" n="0764a03"/><lb ed="R038" n="0857a13"/>三藐三菩提心。謂求眞性成佛之心也。發求眞性
<lb ed="X" n="0764a04"/><lb ed="R038" n="0857a14"/>成佛之心。云何應住。謂當住於何處也。云何降伏
<lb ed="X" n="0764a05"/><lb ed="R038" n="0857a15"/>其心。謂當如何降伏此妄想心也。</p>
<lb ed="X" n="0764a06"/><lb ed="R038" n="0857a16"/><p xml:id="pX24p0764a0601">僧若訥曰。須菩提正發此二問。一問衆生發無<anchor xml:id="nkr_note_orig_0764001" n="0764001"/>土
<lb ed="X" n="0764a07"/><lb ed="R038" n="0857a17"/>心。欲求般若。云何可以安住諦理。二問降伏惑心。
<lb ed="X" n="0764a08"/><lb ed="R038" n="0857a18"/>云何可以折攝散亂。一經所說。不出此降住而<anchor xml:id="nkr_note_add_0764a0801" n="0764a0801"/><anchor xml:id="beg0764a0801" n="0764a0801"/>已<anchor xml:id="end0764a0801"/>。</p>
<lb ed="X" n="0764a09"/><lb ed="R038" n="0857b01"/><p xml:id="pX24p0764a0901">李文會曰。云何降伏其心者。須菩提謂凡夫妄念。
<lb ed="X" n="0764a10"/><lb ed="R038" n="0857b02"/>煩惱無邊。當依何法。卽得調伏。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0764a11"/><lb ed="R038" n="0857b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0764a1101">佛言善哉善哉。須菩提。如汝所說。如來善護念諸菩
<lb ed="X" n="0764a12"/><lb ed="R038" n="0857b04"/>薩。善付囑諸菩薩。汝今諦聽。當爲汝說。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0764a13"/><lb ed="R038" n="0857b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0764a1301">李文會曰。如汝所說者。是佛贊歎須菩提能知我
<lb ed="X" n="0764a14"/><lb ed="R038" n="0857b06"/>意。善敎諸人。不起妄念。心常精進。勿令染著諸法
<lb ed="X" n="0764a15"/><lb ed="R038" n="0857b07"/>相也。諦聽者。諦者名了。汝當了達聲塵。本來不生。
<lb ed="X" n="0764a16"/><lb ed="R038" n="0857b08"/>勿逐語言。詳審而聽也。</p>
<lb ed="X" n="0764a17"/><lb ed="R038" n="0857b09"/><p xml:id="pX24p0764a1701"><name role="" type="person">王日休</name>曰。諦。審也。謂仔細聽也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0764a18"/><lb ed="R038" n="0857b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0764a1801">善男子。善女人。發阿耨多羅三藐三菩提心。應如是
<lb ed="X" n="0764a19"/><lb ed="R038" n="0857b11"/>住。如是降伏其心。唯<note place="inline">以水切</note>然。世尊。願樂<note place="inline">五敎切</note>欲聞。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0764a20"/><lb ed="R038" n="0857b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0764a2001">李文會曰。應如是住者。如來欲令衆生之心。不生
<lb ed="X" n="0764a21"/><lb ed="R038" n="0857b13"/>不滅。湛然淸淨。卽能見性也。</p>
<lb ed="X" n="0764a22"/><lb ed="R038" n="0857b14"/><p xml:id="pX24p0764a2201">龐居士曰。世人重珍寶。我愛刹那靜。金多亂人心。
<lb ed="X" n="0764a23"/><lb ed="R038" n="0857b15"/>靜見眞如性。</p>
<lb ed="X" n="0764a24"/><lb ed="R038" n="0857b16"/><p xml:id="pX24p0764a2401">逍遙翁曰。凡夫之心動而昏。聖人之心靜而明。又
<pb ed="X" xml:id="X24.0468.0764b" n="0764b"/>
<lb ed="X" n="0764b01"/><lb ed="R038" n="0857b17"/>云。凡人心境淸淨。是佛國淨土。心境濁亂。是魔王
<lb ed="X" n="0764b02"/><lb ed="R038" n="0857b18"/>穢土也。</p>
<lb ed="X" n="0764b03"/><lb ed="R038" n="0858a01"/><p xml:id="pX24p0764b0301">黃<anchor xml:id="nkr_note_add_0764b0301" n="0764b0301"/><anchor xml:id="beg0764b0301" n="0764b0301"/>蘗<anchor xml:id="end0764b0301"/>禪師曰。凡夫多被境礙心。事礙理。常欲逃境
<lb ed="X" n="0764b04"/><lb ed="R038" n="0858a02"/>以安心。屛事以有理。不知乃是心礙境。理礙事。但
<lb ed="X" n="0764b05"/><lb ed="R038" n="0858a03"/>令心空境自空。理寂事自寂。勿倒用心也。又云。凡
<lb ed="X" n="0764b06"/><lb ed="R038" n="0858a04"/>夫取境。智者取心。心境雙亡。乃是眞法。亡境猶易。
<lb ed="X" n="0764b07"/><lb ed="R038" n="0858a05"/>亡心至難。人不敢亡心。恐落於空。無撈摸處。不知
<lb ed="X" n="0764b08"/><lb ed="R038" n="0858a06"/>空本無空。唯一眞法界耳。凡夫皆逐境生心。遂生
<lb ed="X" n="0764b09"/><lb ed="R038" n="0858a07"/>欣厭。若欲無境。當亡其心。心亡則境空。境空則心
<lb ed="X" n="0764b10"/><lb ed="R038" n="0858a08"/>滅。若不亡心而但除境。境不可除。秪益紛擾。故萬
<lb ed="X" n="0764b11"/><lb ed="R038" n="0858a09"/>法惟心。心亦不可得。旣無所得。便是究竟。何必區
<lb ed="X" n="0764b12"/><lb ed="R038" n="0858a10"/>區更求解脫也。如是降伏其心者。若見自性。卽無
<lb ed="X" n="0764b13"/><lb ed="R038" n="0858a11"/>妄念。旣無妄念。卽是降伏其心矣。唯者應諾之辭。
<lb ed="X" n="0764b14"/><lb ed="R038" n="0858a12"/>然者恊望之謂。願樂欲聞者。欣樂欲聞其法也。</p>
<lb ed="X" n="0764b15"/><lb ed="R038" n="0858a13"/><p xml:id="pX24p0764b1501">陳雄曰。唯者。諾其言也。然者。是其言也。</p>
<lb ed="X" n="0764b16"/><lb ed="R038" n="0858a14"/><p xml:id="pX24p0764b1601">顏丙曰。發阿耨多羅三藐三菩提心。唐言謂無上
<lb ed="X" n="0764b17"/><lb ed="R038" n="0858a15"/>正等正覺心也。應者當也。住者。乃常住不滅也。須
<lb ed="X" n="0764b18"/><lb ed="R038" n="0858a16"/>菩提問有向善男女。發菩提心者。應當如何得常
<lb ed="X" n="0764b19"/><lb ed="R038" n="0858a17"/>住不滅。如何能降伏其心。佛稱善哉善哉。乃讚歎
<lb ed="X" n="0764b20"/><lb ed="R038" n="0858a18"/>之辭。發菩提心者。應如是住。如是降伏其心。如是
<lb ed="X" n="0764b21"/><lb ed="R038" n="0858b01"/>者。只這是也。唯然者。乃須菩提領諾之辭。與曾子
<lb ed="X" n="0764b22"/><lb ed="R038" n="0858b02"/>曰唯無異。樂者愛也。願愛欲聞說法也。</p>
<lb ed="X" n="0764b23"/><lb ed="R038" n="0858b03"/><p xml:id="pX24p0764b2301">智者禪師頌曰。希有希有佛。妙理極泥洹。<note place="inline">此云寂滅一覽
<lb ed="X" n="0764b24"/><lb ed="R038" n="0858b04"/>集入滅品云能事旣畢人泥洹。舍利以留爲佛事</note>云何降伏住。降伏住爲
<pb ed="X" xml:id="X24.0468.0764c" n="0764c"/>
<lb ed="X" n="0764c01"/><lb ed="R038" n="0858b05"/>難。二儀法中妙。<note place="inline">孚上座曰。法身之理。猶若太虗。竪窮三際。橫亘十方。彌綸八極。包括
<lb ed="X" n="0764c02"/><lb ed="R038" n="0858b06"/>二儀。所謂包括二儀者。與此二儀法中妙之意同</note>三乘敎喩寬。<note place="inline">法華經三卷。佛言乘
<lb ed="X" n="0764c03"/><lb ed="R038" n="0858b07"/>是三乘。便得快樂。自求涅槃。是名聲聞乘。樂獨善寂。是名辟支佛乘。度脫一切。是名大乘</note>善哉
<lb ed="X" n="0764c04"/><lb ed="R038" n="0858b08"/>今諦聽。六賊免遮攔。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0764c05"/><lb ed="R038" n="0858b09"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">大乘正宗分第三</cb:mulu><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0764c0501">○大乘正宗分第三</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0764c06"/><lb ed="R038" n="0858b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0764c0601">大乘非小乘。正宗非邪宗<note place="inline">六祖壇經曰。乘是行義。<name role="" type="person">王日休</name>曰。乘乃車乘之
<lb ed="X" n="0764c07"/><lb ed="R038" n="0858b11"/>乘</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0764c08"/><lb ed="R038" n="0858b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0764c0801">佛吿須菩提。諸菩薩摩訶薩。應如是降伏其心。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0764c09"/><lb ed="R038" n="0858b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0764c0901">李文會曰。摩訶薩者。摩訶言大。心量廣大。不可測
<lb ed="X" n="0764c10"/><lb ed="R038" n="0858b14"/>量。乃是大悟人也。</p>
<lb ed="X" n="0764c11"/><lb ed="R038" n="0858b15"/><p xml:id="pX24p0764c1101">王解詳見第二分。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0764c12"/><lb ed="R038" n="0858b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0764c1201">所有一切衆生之類<note place="inline">衆。法華經讀作平聲</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0764c13"/><lb ed="R038" n="0858b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0764c1301">六祖曰。一切者。總標也。次下別列九種。</p>
<lb ed="X" n="0764c14"/><lb ed="R038" n="0858b18"/><p xml:id="pX24p0764c1401"><name role="" type="person">王日休</name>曰。凡有生者。皆謂之衆生。上自諸天。下至
<lb ed="X" n="0764c15"/><lb ed="R038" n="0859a01"/>蠢動。不免乎有生。故云一切衆生也。衆生雖無數
<lb ed="X" n="0764c16"/><lb ed="R038" n="0859a02"/>無窮。不過九種。下文所言是。</p>
<lb ed="X" n="0764c17"/><lb ed="R038" n="0859a03"/><p xml:id="pX24p0764c1701">李文會曰。衆生者。謂於一切善惡凡聖等見。有取
<lb ed="X" n="0764c18"/><lb ed="R038" n="0859a04"/>捨心。起無量無邊煩惱妄想。輪迴六道是也。</p>
<lb ed="X" n="0764c19"/><lb ed="R038" n="0859a05"/><p xml:id="pX24p0764c1901">僧若訥曰。言衆生者。應去聲呼。今皆平聲呼之。自
<lb ed="X" n="0764c20"/><lb ed="R038" n="0859a06"/>古相承。稱呼之便。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0764c21"/><lb ed="R038" n="0859a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0764c2101">若卵生。若胎生。若濕生。若化生。若有色。若無色。若有
<lb ed="X" n="0764c22"/><lb ed="R038" n="0859a08"/>想。若無想。若非有想。非若無想。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0764c23"/><lb ed="R038" n="0859a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0764c2301">六祖曰。卵生者。迷性也。胎生者。習性也。濕生者。隨
<lb ed="X" n="0764c24"/><lb ed="R038" n="0859a10"/>邪性也。化生者。見趣性也。迷。故造諸業。習。故常流
<pb ed="X" xml:id="X24.0468.0765a" n="0765a"/>
<lb ed="X" n="0765a01"/><lb ed="R038" n="0859a11"/>轉。隨邪。心不定。見趣。墮阿鼻。<note place="inline">平聲</note>起心修心。妄見是
<lb ed="X" n="0765a02"/><lb ed="R038" n="0859a12"/>非。內不契無相之理。名爲有色。內心守直。不行恭
<lb ed="X" n="0765a03"/><lb ed="R038" n="0859a13"/>敬供養。但言直心是佛。不修福慧。名爲無色。不了
<lb ed="X" n="0765a04"/><lb ed="R038" n="0859a14"/>中道。眼見耳聞。心想思惟。愛著法相。口說佛行。心
<lb ed="X" n="0765a05"/><lb ed="R038" n="0859a15"/>不依行。名爲有想。迷人坐禪。一向除妄。不學慈悲
<lb ed="X" n="0765a06"/><lb ed="R038" n="0859a16"/>喜捨智慧方便。猶如木石。無有作用。名爲無想。不
<lb ed="X" n="0765a07"/><lb ed="R038" n="0859a17"/>著二法想。故名若非有想。求理心在。故名若非無
<lb ed="X" n="0765a08"/><lb ed="R038" n="0859a18"/>想。</p>
<lb ed="X" n="0765a09"/><lb ed="R038" n="0859b01"/><p xml:id="pX24p0765a0901"><name role="" type="person">王日休</name>曰。若卵生者。如大而金翅鳥。細而蟣虱是
<lb ed="X" n="0765a10"/><lb ed="R038" n="0859b02"/>也。若胎生者。如大而獅象。中而人。小而猫鼠是也。
<lb ed="X" n="0765a11"/><lb ed="R038" n="0859b03"/>若濕生者。如魚鼈黿鼉。以至水中極細蟲是也。若
<lb ed="X" n="0765a12"/><lb ed="R038" n="0859b04"/>化生者。如上而天人。下而地獄。中而人間。米麥果
<lb ed="X" n="0765a13"/><lb ed="R038" n="0859b05"/>實等所生之蟲皆是也。上四種。謂欲界衆生。若有
<lb ed="X" n="0765a14"/><lb ed="R038" n="0859b06"/>色者。色謂色身。謂初禪天至四禪天諸天人。但有
<lb ed="X" n="0765a15"/><lb ed="R038" n="0859b07"/>色身而無男女之形。<anchor xml:id="nkr_note_add_0765a1501" n="0765a1501"/><anchor xml:id="beg0765a1501" n="0765a1501"/>已<anchor xml:id="end0765a1501"/>絕情欲也。此之謂色界。若
<lb ed="X" n="0765a16"/><lb ed="R038" n="0859b08"/>無色界者。謂無色界諸天人也。此在四禪天之上。
<lb ed="X" n="0765a17"/><lb ed="R038" n="0859b09"/>唯有靈識而無色身。故名無色界。若有想者。此謂
<lb ed="X" n="0765a18"/><lb ed="R038" n="0859b10"/>有想天諸天人也。此天人唯有想念。故自此<anchor xml:id="nkr_note_add_0765a1801" n="0765a1801"/><anchor xml:id="beg0765a1801" n="0765a1801"/>已<anchor xml:id="end0765a1801"/>上。
<lb ed="X" n="0765a19"/><lb ed="R038" n="0859b11"/>皆謂之無色界。不復有色身故也。若無想者。此謂
<lb ed="X" n="0765a20"/><lb ed="R038" n="0859b12"/>無想天諸天人也。在有想天之上。此天人一念寂
<lb ed="X" n="0765a21"/><lb ed="R038" n="0859b13"/>然不動。故名無想天。若非有想非無想者。此謂非
<lb ed="X" n="0765a22"/><lb ed="R038" n="0859b14"/>想非非想天諸天人也。此天又在無想天之上。其
<lb ed="X" n="0765a23"/><lb ed="R038" n="0859b15"/>天人一念寂然不動。故云非有想。然不似木石而
<lb ed="X" n="0765a24"/><lb ed="R038" n="0859b16"/>不能有想。故云非無想。此天於三界諸天爲極高。
<pb ed="X" xml:id="X24.0468.0765b" n="0765b"/>
<lb ed="X" n="0765b01"/><lb ed="R038" n="0859b17"/>其壽爲極長。不止於八萬劫而<anchor xml:id="nkr_note_add_0765b0101" n="0765b0101"/><anchor xml:id="beg0765b0101" n="0765b0101"/>已<anchor xml:id="end0765b0101"/>。</p>
<lb ed="X" n="0765b02"/><lb ed="R038" n="0859b18"/><p xml:id="pX24p0765b0201">李文會曰。若卵生者。貪著無明。迷暗包覆也。若胎
<lb ed="X" n="0765b03"/><lb ed="R038" n="0860a01"/>生者。因境來觸。遂起邪心也。若濕生者。纔起惡念。
<lb ed="X" n="0765b04"/><lb ed="R038" n="0860a02"/>卽墮三塗。謂貪嗔癡因此而得也。若化生者。一切
<lb ed="X" n="0765b05"/><lb ed="R038" n="0860a03"/>煩惱。本自無根。起妄想心。忽然而有也。又敎中經
<lb ed="X" n="0765b06"/><lb ed="R038" n="0860a04"/>云。一切衆生。本自具足。隨業受報。故無明爲卵生。
<lb ed="X" n="0765b07"/><lb ed="R038" n="0860a05"/>煩惱包裹爲胎生。愛水浸淫爲濕生。欻起煩惱爲
<lb ed="X" n="0765b08"/><lb ed="R038" n="0860a06"/>化生也。又云。眼耳鼻舌不能廻光內燭。有所貪漏。
<lb ed="X" n="0765b09"/><lb ed="R038" n="0860a07"/>卽墮四生。謂胎卵濕化是也。色聲香味。迴光內燭。
<lb ed="X" n="0765b10"/><lb ed="R038" n="0860a08"/>無所貪漏。卽證四果。謂須陀洹等是也。</p>
<lb ed="X" n="0765b11"/><lb ed="R038" n="0860a09"/><p xml:id="pX24p0765b1101">傅大士曰。空生初請問。善逝應機酬。先答云何住。
<lb ed="X" n="0765b12"/><lb ed="R038" n="0860a10"/>次敎如是修。胎生卵濕化。咸令悲智收。若起衆生
<lb ed="X" n="0765b13"/><lb ed="R038" n="0860a11"/>見。還同著相求。若有色者。謂凡夫執有之心。妄見
<lb ed="X" n="0765b14"/><lb ed="R038" n="0860a12"/>是非。不契無相之理。若無色者。執著空相。不修福
<lb ed="X" n="0765b15"/><lb ed="R038" n="0860a13"/>慧。若有想者。眼見耳聞。遂生妄想。口說佛行。心不
<lb ed="X" n="0765b16"/><lb ed="R038" n="0860a14"/>依行。若無想者。坐禪除妄。猶如木石。不習慈悲智
<lb ed="X" n="0765b17"/><lb ed="R038" n="0860a15"/>慧方便。若非有想者。敎中經云。有無俱遣。語默雙
<lb ed="X" n="0765b18"/><lb ed="R038" n="0860a16"/>忘。有取捨憎愛之心。不了中道也。臨濟禪師曰。入
<lb ed="X" n="0765b19"/><lb ed="R038" n="0860a17"/>凡入聖。入染入淨。處處現諸國土。盡是諸法空相。
<lb ed="X" n="0765b20"/><lb ed="R038" n="0860a18"/>是名眞正見解。你若愛聖憎凡。生死海裏浮沉也。
<lb ed="X" n="0765b21"/><lb ed="R038" n="0860b01"/>非無想者。謂有求理心也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0765b22"/><lb ed="R038" n="0860b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0765b2201">我皆令入無餘涅槃而滅度之。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0765b23"/><lb ed="R038" n="0860b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0765b2301">李文會曰。我者。佛自謂也。皆者。總也。令者。俾也。入
<lb ed="X" n="0765b24"/><lb ed="R038" n="0860b04"/>者。悟入也。無餘者。眞常湛寂也。法華經云。佛當爲
<pb ed="X" xml:id="X24.0468.0765c" n="0765c"/>
<lb ed="X" n="0765c01"/><lb ed="R038" n="0860b05"/>除斷令盡無有餘。涅槃者。菩薩心無取捨。如大月
<lb ed="X" n="0765c02"/><lb ed="R038" n="0860b06"/>輪。圓滿寂靜。衆生迷於涅槃無相之法。而爲生死
<lb ed="X" n="0765c03"/><lb ed="R038" n="0860b07"/>有相之身也。滅者。除滅。度者。化度也。</p>
<lb ed="X" n="0765c04"/><lb ed="R038" n="0860b08"/><p xml:id="pX24p0765c0401">六祖曰。如來指示三界九地。各有涅槃妙心。令自
<lb ed="X" n="0765c05"/><lb ed="R038" n="0860b09"/>悟入。無餘者。無餘習氣煩惱也。涅槃者。圓滿淸淨
<lb ed="X" n="0765c06"/><lb ed="R038" n="0860b10"/>義。令滅盡一切習氣不生。方契此也。度者。渡生死
<lb ed="X" n="0765c07"/><lb ed="R038" n="0860b11"/>大海也。佛心平等。普願與一切衆生。同入圓滿淸
<lb ed="X" n="0765c08"/><lb ed="R038" n="0860b12"/>淨無想涅槃。同渡生死大海。同諸佛所證也。煩惱
<lb ed="X" n="0765c09"/><lb ed="R038" n="0860b13"/>萬差。皆是垢心。身形無數。總名衆生。如來大悲普
<lb ed="X" n="0765c10"/><lb ed="R038" n="0860b14"/>化。皆令得入無餘涅槃。證道歌曰達者同遊涅槃
<lb ed="X" n="0765c11"/><lb ed="R038" n="0860b15"/>路。註云。涅槃者。卽不生不滅也。涅而不生。槃而不
<lb ed="X" n="0765c12"/><lb ed="R038" n="0860b16"/>滅。卽無生路也。冲應眞人周史卿對喫不拓和尙
<lb ed="X" n="0765c13"/><lb ed="R038" n="0860b17"/>指香煙云。要觀學人有餘涅槃。爐中<g ref="#CB01926">灰</g>卽是。要觀
<lb ed="X" n="0765c14"/><lb ed="R038" n="0860b18"/>學人無餘涅槃。爐中<g ref="#CB01926">灰</g>飛盡卽是。</p>
<lb ed="X" n="0765c15"/><lb ed="R038" n="0861a01"/><p xml:id="pX24p0765c1501"><name role="" type="person">王日休</name>曰。梵語涅槃。此云無爲。楞伽經云。涅槃乃
<lb ed="X" n="0765c16"/><lb ed="R038" n="0861a02"/>淸淨不死不生之地。一切修行者之所依歸。然則
<lb ed="X" n="0765c17"/><lb ed="R038" n="0861a03"/>涅槃者。乃超脫輪迴。出離生死之地。誠爲大勝妙
<lb ed="X" n="0765c18"/><lb ed="R038" n="0861a04"/>之所。非謂死也。世人不知此理。乃誤認以爲死。大
<lb ed="X" n="0765c19"/><lb ed="R038" n="0861a05"/>非也。此無餘涅槃。卽大涅槃也。謂此涅槃之外。更
<lb ed="X" n="0765c20"/><lb ed="R038" n="0861a06"/>無其餘。故名無餘涅槃。此謂上文盡諸世界所有
<lb ed="X" n="0765c21"/><lb ed="R038" n="0861a07"/>九類衆生。皆化之成佛。而得佛涅槃也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0765c22"/><lb ed="R038" n="0861a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0765c2201">如是滅度無量無數無邊衆生。實無衆生得滅度者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0765c23"/><lb ed="R038" n="0861a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0765c2301"><name role="" type="person">王日休</name>曰。一切衆生。皆自業緣中現。故爲人之業
<lb ed="X" n="0765c24"/><lb ed="R038" n="0861a10"/>緣。則生而爲人。修天上之業緣。則生於天上。作畜
<pb ed="X" xml:id="X24.0468.0766a" n="0766a"/>
<lb ed="X" n="0766a01"/><lb ed="R038" n="0861a11"/>生之業緣。則生爲畜生。造地獄之因緣。則生於地
<lb ed="X" n="0766a02"/><lb ed="R038" n="0861a12"/>獄。如上文九類衆生。無非自業緣而生者。是本無
<lb ed="X" n="0766a03"/><lb ed="R038" n="0861a13"/>此衆生也。故菩薩發心化之。皆成佛而得涅槃。實
<lb ed="X" n="0766a04"/><lb ed="R038" n="0861a14"/>無一衆生被涅槃者。以本無衆生故也。</p>
<lb ed="X" n="0766a05"/><lb ed="R038" n="0861a15"/><p xml:id="pX24p0766a0501">僧若訥曰。第一義中無生可度。卽是常心也。若見
<lb ed="X" n="0766a06"/><lb ed="R038" n="0861a16"/>可度。卽是生滅。良由一切衆生。本來是佛。何生可
<lb ed="X" n="0766a07"/><lb ed="R038" n="0861a17"/>度。所謂平等眞法界。佛不度衆生。</p>
<lb ed="X" n="0766a08"/><lb ed="R038" n="0861a18"/><p xml:id="pX24p0766a0801">陳雄曰。大乘智慧。性固有之。然衆生不能自悟。佛
<lb ed="X" n="0766a09"/><lb ed="R038" n="0861b01"/>實開悟。無量無數無邊衆生。令自心中愚癡邪見
<lb ed="X" n="0766a10"/><lb ed="R038" n="0861b02"/>煩惱衆生擧皆滅度矣。滅度如是其多。且曰實無
<lb ed="X" n="0766a11"/><lb ed="R038" n="0861b03"/>衆生得滅度者。蓋歸之衆生。自性自度。我何功哉。
<lb ed="X" n="0766a12"/><lb ed="R038" n="0861b04"/>六祖壇經云。自性自度。名爲眞度。淨名經云。一切
<lb ed="X" n="0766a13"/><lb ed="R038" n="0861b05"/>衆生。本性常滅。不復更滅。文殊菩薩問世尊。實無
<lb ed="X" n="0766a14"/><lb ed="R038" n="0861b06"/>衆生得滅度者如何。世尊曰。性本淸淨。無生無滅。
<lb ed="X" n="0766a15"/><lb ed="R038" n="0861b07"/>故無衆生得滅度。無涅槃可到。此皆歸之衆生自
<lb ed="X" n="0766a16"/><lb ed="R038" n="0861b08"/>性耳。華嚴經云。若人欲了知。三世一切佛。應觀法
<lb ed="X" n="0766a17"/><lb ed="R038" n="0861b09"/>界性。一切唯心造。造化因心偈云。賦象各由心。影
<lb ed="X" n="0766a18"/><lb ed="R038" n="0861b10"/>響無欺詐。元無造化工。羣生自造化。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0766a19"/><lb ed="R038" n="0861b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0766a1901">何以故。須菩提。若菩薩有我相。人相。衆生相。壽者相。
<lb ed="X" n="0766a20"/><lb ed="R038" n="0861b12"/>卽非菩薩<note place="inline">高麗祖名稷。避諱改卽爲則</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0766a21"/><lb ed="R038" n="0861b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0766a2101">六祖曰。修行人亦有四相。心有能所。輕慢衆生。名
<lb ed="X" n="0766a22"/><lb ed="R038" n="0861b14"/>我相。自恃持戒。輕破戒者。名人相。厭三塗苦。願生
<lb ed="X" n="0766a23"/><lb ed="R038" n="0861b15"/>諸天。是衆生相。心愛長年。而勤修福業。法執不忘。
<lb ed="X" n="0766a24"/><lb ed="R038" n="0861b16"/>是壽者相。有四相。卽是衆生。無四相。卽是佛。</p>
<pb ed="X" xml:id="X24.0468.0766b" n="0766b"/>
<lb ed="X" n="0766b01"/><lb ed="R038" n="0861b17"/><p xml:id="pX24p0766b0101">僧若訥曰。言我相者。以自<anchor xml:id="nkr_note_add_0766b0101" n="0766b0101"/><anchor xml:id="beg0766b0101" n="0766b0101"/>己<anchor xml:id="end0766b0101"/>六識心。相續不斷。於
<lb ed="X" n="0766b02"/><lb ed="R038" n="0861b18"/>中執我此見。乃計內也。人相者。六道外境。通稱爲
<lb ed="X" n="0766b03"/><lb ed="R038" n="0862a01"/>人。於此諸境。一一計著。分別優劣。有彼有此。此見
<lb ed="X" n="0766b04"/><lb ed="R038" n="0862a02"/>從外而立。故云人相。如衆生相者。因前識心。最初
<lb ed="X" n="0766b05"/><lb ed="R038" n="0862a03"/>投託父母。續有色受想行四陰。計其和合。名衆生
<lb ed="X" n="0766b06"/><lb ed="R038" n="0862a04"/>相。如壽者相者。計我一期。命根不斷。故云壽者相。</p>
<lb ed="X" n="0766b07"/><lb ed="R038" n="0862a05"/><p xml:id="pX24p0766b0701">陳雄曰。貪嗔癡愛。爲四惡業。貪則爲<anchor xml:id="nkr_note_add_0766b0701" n="0766b0701"/><anchor xml:id="beg0766b0701" n="0766b0701"/>己<anchor xml:id="end0766b0701"/>私計。是有
<lb ed="X" n="0766b08"/><lb ed="R038" n="0862a06"/>我相。嗔則分別爾汝。是有人相。癡則頑傲不遜。是
<lb ed="X" n="0766b09"/><lb ed="R038" n="0862a07"/>衆生相。愛則希覬長年。是壽者相。如來不以度衆
<lb ed="X" n="0766b10"/><lb ed="R038" n="0862a08"/>生爲功。而了無所得。以其四種相盡除也。圓覺經
<lb ed="X" n="0766b11"/><lb ed="R038" n="0862a09"/>云。未除四種相。不得成菩提。菩薩發菩提無上道
<lb ed="X" n="0766b12"/><lb ed="R038" n="0862a10"/>心。受如來無相敎法。豈應有四種相哉。設若有一
<lb ed="X" n="0766b13"/><lb ed="R038" n="0862a11"/>於此。則必起能度衆生之心。是衆生之見。非菩薩
<lb ed="X" n="0766b14"/><lb ed="R038" n="0862a12"/>也。菩薩與衆生。本無異性。悟則衆生是菩薩。迷則
<lb ed="X" n="0766b15"/><lb ed="R038" n="0862a13"/>菩薩是衆生。有是四種相。在夫迷悟如何耳。何以
<lb ed="X" n="0766b16"/><lb ed="R038" n="0862a14"/>故者。辯論之辭也。佛恐諸菩薩。不知眞空無相之
<lb ed="X" n="0766b17"/><lb ed="R038" n="0862a15"/>說。故爲之辯論。而有及於四種相。十七分二十五
<lb ed="X" n="0766b18"/><lb ed="R038" n="0862a16"/>分皆云。</p>
<lb ed="X" n="0766b19"/><lb ed="R038" n="0862a17"/><p xml:id="pX24p0766b1901">顏丙曰。一切衆生者。涅槃經云。見佛性者。不名衆
<lb ed="X" n="0766b20"/><lb ed="R038" n="0862a18"/>生。不見佛性者。是名衆生。摩訶者。大也。佛吿須菩
<lb ed="X" n="0766b21"/><lb ed="R038" n="0862b01"/>提及大覺性之人。若卵胎濕化。乃蠢動含靈也。有
<lb ed="X" n="0766b22"/><lb ed="R038" n="0862b02"/>形色。無形色。有情想。無情想。乃至不屬有無二境。
<lb ed="X" n="0766b23"/><lb ed="R038" n="0862b03"/>衆生體雖不同。性各無二。此十類衆生。我皆令入
<lb ed="X" n="0766b24"/><lb ed="R038" n="0862b04"/>無餘涅槃而滅度之。涅槃者。不生謂涅。不死謂槃。
<pb ed="X" xml:id="X24.0468.0766c" n="0766c"/>
<lb ed="X" n="0766c01"/><lb ed="R038" n="0862b05"/>經云。如來證涅槃。永斷於生死。滅度者。滅盡一切
<lb ed="X" n="0766c02"/><lb ed="R038" n="0862b06"/>煩惱。度脫生死苦海。令者。使也。我皆使入無餘涅
<lb ed="X" n="0766c03"/><lb ed="R038" n="0862b07"/>槃。無餘者。羅漢雖證涅槃。尙有身智之餘。經中謂
<lb ed="X" n="0766c04"/><lb ed="R038" n="0862b08"/>之有餘涅槃。唯無身智餘剩者。方謂無餘涅槃。又
<lb ed="X" n="0766c05"/><lb ed="R038" n="0862b09"/>曰。實無衆生得滅度者。衆生旣悟本性空寂。更滅
<lb ed="X" n="0766c06"/><lb ed="R038" n="0862b10"/>度箇甚麼。若四相未能直下頓空。卽非菩薩覺性
<lb ed="X" n="0766c07"/><lb ed="R038" n="0862b11"/>也。</p>
<lb ed="X" n="0766c08"/><lb ed="R038" n="0862b12"/><p xml:id="pX24p0766c0801">李文會曰。有我相者。倚恃名位權勢。財寶藝學。攀
<lb ed="X" n="0766c09"/><lb ed="R038" n="0862b13"/>高接貴。輕慢貧賤愚迷之流。人相者。有能所心。有
<lb ed="X" n="0766c10"/><lb ed="R038" n="0862b14"/>知解心。未得謂得。未證謂證。自恃持戒。輕破戒者。
<lb ed="X" n="0766c11"/><lb ed="R038" n="0862b15"/>衆生相者。謂有苟求希望之心。言正行邪。口善心
<lb ed="X" n="0766c12"/><lb ed="R038" n="0862b16"/>惡。壽者相者。覺時似悟。見境生情。執著諸相。希求
<lb ed="X" n="0766c13"/><lb ed="R038" n="0862b17"/>福利。有此四相。卽同衆生。非菩薩也。</p>
<lb ed="X" n="0766c14"/><lb ed="R038" n="0862b18"/><p xml:id="pX24p0766c1401">臨濟禪師曰。五蘊身田。內有無位眞人。堂堂顯露。
<lb ed="X" n="0766c15"/><lb ed="R038" n="0863a01"/>何不識取。但於一切時中。切莫間斷。觸目皆是。只
<lb ed="X" n="0766c16"/><lb ed="R038" n="0863a02"/>爲情生智隔想變體殊。所以輪迴三界。受種種苦。
<lb ed="X" n="0766c17"/><lb ed="R038" n="0863a03"/>敢問諸人觸目皆是。是箇甚麼。一一山河無隔礙。
<lb ed="X" n="0766c18"/><lb ed="R038" n="0863a04"/>重重樓閣應時開。</p>
<lb ed="X" n="0766c19"/><lb ed="R038" n="0863a05"/><p xml:id="pX24p0766c1901">川禪師曰。頂天立地。鼻直眼橫。頌曰。堂堂大道。赫
<lb ed="X" n="0766c20"/><lb ed="R038" n="0863a06"/>赫分明。人人具足。箇箇圓成。秪因差一念。現出萬
<lb ed="X" n="0766c21"/><lb ed="R038" n="0863a07"/>般形。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0766c22"/><lb ed="R038" n="0863a08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">妙行無住分第四</cb:mulu><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0766c2201">○妙行無住分第四</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0766c23"/><lb ed="R038" n="0863a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0766c2301">奧妙之行。本無住著。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0766c24"/><lb ed="R038" n="0863a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0766c2401">復次須菩提。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X24.0468.0767a" n="0767a"/>
<lb ed="X" n="0767a01"/><lb ed="R038" n="0863a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0767a0101"><name role="" type="person">王日休</name>曰。謂再編次佛與須菩提答問之言也。此
<lb ed="X" n="0767a02"/><lb ed="R038" n="0863a12"/>乃叙經者自謂。</p>
<lb ed="X" n="0767a03"/><lb ed="R038" n="0863a13"/><p xml:id="pX24p0767a0301">顏丙曰。復次。乃再說也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0767a04"/><lb ed="R038" n="0863a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0767a0401">菩薩於法應無所住。行於布施<note place="inline">佛言布施。猶儒家所謂應用也</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0767a05"/><lb ed="R038" n="0863a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0767a0501">疏鈔云。言應無所住者。應者。當也。無所住者。心不
<lb ed="X" n="0767a06"/><lb ed="R038" n="0863a16"/>執著。</p>
<lb ed="X" n="0767a07"/><lb ed="R038" n="0863a17"/><p xml:id="pX24p0767a0701">李文會曰。菩薩於法者。總標一切空有之法也。應
<lb ed="X" n="0767a08"/><lb ed="R038" n="0863a18"/>無所住者。一切諸法。應當無所住著也。法華經云。
<lb ed="X" n="0767a09"/><lb ed="R038" n="0863b01"/>十方國土中。惟有一乘法。謂一心也。心卽是法。法
<lb ed="X" n="0767a10"/><lb ed="R038" n="0863b02"/>卽是心。二乘之人。不能解悟。謂言心外卽別有法。
<lb ed="X" n="0767a11"/><lb ed="R038" n="0863b03"/>逆生執著。住於法相。此同衆生之見解也。逍遙翁
<lb ed="X" n="0767a12"/><lb ed="R038" n="0863b04"/>曰。凡夫不識自佛。一向外求。住相迷眞。分別他境。
<lb ed="X" n="0767a13"/><lb ed="R038" n="0863b05"/>不爲助道。但求福門。似箭射空。如人入暗。俱胝和
<lb ed="X" n="0767a14"/><lb ed="R038" n="0863b06"/>尙凡見僧來問話。唯竪起一指頭。佛鑑禪師頌云。
<lb ed="X" n="0767a15"/><lb ed="R038" n="0863b07"/>不用將心向外求。箇中消息有來由。報言達磨西
<lb ed="X" n="0767a16"/><lb ed="R038" n="0863b08"/>來意。秪在俱胝一指頭。菩薩了悟人法二空。心無
<lb ed="X" n="0767a17"/><lb ed="R038" n="0863b09"/>取捨。能知凡聖一等。空色一般。善惡一體。</p>
<lb ed="X" n="0767a18"/><lb ed="R038" n="0863b10"/><p xml:id="pX24p0767a1801">臨濟和尙頌曰。心境頓消融。方明色與空。欲識本
<lb ed="X" n="0767a19"/><lb ed="R038" n="0863b11"/>來體。碧水白雲中。是菩薩心無所住著也行於布
<lb ed="X" n="0767a20"/><lb ed="R038" n="0863b12"/>施者。布者。普也。施者。散也。謂除我人衆生壽者四
<lb ed="X" n="0767a21"/><lb ed="R038" n="0863b13"/>相。煩惱妄想取捨憎愛之心。世尊卽以敎法布施。
<lb ed="X" n="0767a22"/><lb ed="R038" n="0863b14"/>內破一切執著。外卽利益一切衆生。菩薩布施。皆
<lb ed="X" n="0767a23"/><lb ed="R038" n="0863b15"/>應無住。不見有我爲能施人。不見有他爲受施者。
<lb ed="X" n="0767a24"/><lb ed="R038" n="0863b16"/>不見中間有物可施。三體皆空。住無所住。淸淨行
<pb ed="X" xml:id="X24.0468.0767b" n="0767b"/>
<lb ed="X" n="0767b01"/><lb ed="R038" n="0863b17"/>施不愛<anchor xml:id="nkr_note_add_0767b0101" n="0767b0101"/><anchor xml:id="beg0767b0101" n="0767b0101"/>已<anchor xml:id="end0767b0101"/>乏。不望報恩。不求果報也。凡夫布施。希
<lb ed="X" n="0767b02"/><lb ed="R038" n="0863b18"/>求福利。此是住相布施也。</p>
<lb ed="X" n="0767b03"/><lb ed="R038" n="0864a01"/><p xml:id="pX24p0767b0301"><name role="" type="person">永嘉大師</name>云。住相布施生天福。猶如仰箭射虗空。
<lb ed="X" n="0767b04"/><lb ed="R038" n="0864a02"/>力盡還墜也。</p>
<lb ed="X" n="0767b05"/><lb ed="R038" n="0864a03"/><p xml:id="pX24p0767b0501">逍遙翁曰。誦金剛經者。若人了知住無所住心。得
<lb ed="X" n="0767b06"/><lb ed="R038" n="0864a04"/>無所得法者。此名慧業。若人日積課誦之功。希求
<lb ed="X" n="0767b07"/><lb ed="R038" n="0864a05"/>福利。此名福業。二者相去絕遠。如霄壤也。法華經
<lb ed="X" n="0767b08"/><lb ed="R038" n="0864a06"/>云。若於後世讀誦是經典者。是人不復貪著衣服
<lb ed="X" n="0767b09"/><lb ed="R038" n="0864a07"/>臥具飮食資生之物。所願不虗。</p>
<lb ed="X" n="0767b10"/><lb ed="R038" n="0864a08"/><p xml:id="pX24p0767b1001">張無盡云。夫學道者。不可以溫飽爲志。本求無上
<lb ed="X" n="0767b11"/><lb ed="R038" n="0864a09"/>菩提出世間法。若以事不如意爲怨。而圖衣飯爲
<lb ed="X" n="0767b12"/><lb ed="R038" n="0864a10"/>心者。又何益於事。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0767b13"/><lb ed="R038" n="0864a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0767b1301">所謂不住色布施。不住聲香味觸法布施。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0767b14"/><lb ed="R038" n="0864a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0767b1401"><name role="" type="person">王日休</name>曰。色。謂形色。聲。謂音樂。香。謂鼻之所聞。味。
<lb ed="X" n="0767b15"/><lb ed="R038" n="0864a13"/>謂食物之味。觸。謂男女之慾。法。謂心之所校量思
<lb ed="X" n="0767b16"/><lb ed="R038" n="0864a14"/>惟者。乃敎化衆生。不使著於六塵也。</p>
<lb ed="X" n="0767b17"/><lb ed="R038" n="0864a15"/><p xml:id="pX24p0767b1701">陳雄曰。摩訶般若經云。眼色識。耳聲識。鼻香識。舌
<lb ed="X" n="0767b18"/><lb ed="R038" n="0864a16"/>味識。身細滑識。意法識。又懺法云。眼著色。耳著聲。
<lb ed="X" n="0767b19"/><lb ed="R038" n="0864a17"/>鼻著香。舌著味。身著觸細滑。意著法塵。起種種業。
<lb ed="X" n="0767b20"/><lb ed="R038" n="0864a18"/>此言住。亦識著之謂。凡夫六根不淨。貪是六者以
<lb ed="X" n="0767b21"/><lb ed="R038" n="0864b01"/>快其欲。是名六塵。一不如其所欲。則必布施以求
<lb ed="X" n="0767b22"/><lb ed="R038" n="0864b02"/>滿其欲。其所住而布施者然也。菩薩受如來無相
<lb ed="X" n="0767b23"/><lb ed="R038" n="0864b03"/>敎法無諸欲之求。無能施之心。但以法施利益一
<lb ed="X" n="0767b24"/><lb ed="R038" n="0864b04"/>切衆生。如水行地中。無有罣礙。無所住行布施者
<pb ed="X" xml:id="X24.0468.0767c" n="0767c"/>
<lb ed="X" n="0767c01"/><lb ed="R038" n="0864b05"/>然也。華嚴經云。不求色聲香與味。亦不希求諸妙
<lb ed="X" n="0767c02"/><lb ed="R038" n="0864b06"/>觸。但爲救度諸羣生。常求無上最勝智。正此之所
<lb ed="X" n="0767c03"/><lb ed="R038" n="0864b07"/>謂行布施也。又華嚴二十四卷云。眼識所知種種
<lb ed="X" n="0767c04"/><lb ed="R038" n="0864b08"/>諸色。耳識所知種種諸聲。鼻識所知種種諸香。舌
<lb ed="X" n="0767c05"/><lb ed="R038" n="0864b09"/>識所知種種諸味。身識所知種種諸觸。意識所知
<lb ed="X" n="0767c06"/><lb ed="R038" n="0864b10"/>種種諸法。又天地八陽經云。眼常見種種無盡色。
<lb ed="X" n="0767c07"/><lb ed="R038" n="0864b11"/>耳常聞種種無盡聲。鼻常嗅種種無盡香。舌常了
<lb ed="X" n="0767c08"/><lb ed="R038" n="0864b12"/>種種無盡味。身常覺種種無盡觸。意常思想分別
<lb ed="X" n="0767c09"/><lb ed="R038" n="0864b13"/>種種無盡法。詳此二經。旣言種種諸聲。種種無盡
<lb ed="X" n="0767c10"/><lb ed="R038" n="0864b14"/>聲。則王氏所言聲謂音樂者。恐失之拘於音樂矣。
<lb ed="X" n="0767c11"/><lb ed="R038" n="0864b15"/>旣言種種諸觸。種種無盡觸。則王氏所言觸謂男
<lb ed="X" n="0767c12"/><lb ed="R038" n="0864b16"/>女之慾者。恐失之執於男女之慾矣。</p>
<lb ed="X" n="0767c13"/><lb ed="R038" n="0864b17"/><p xml:id="pX24p0767c1301">張無盡曰。不住色布施者。謂智慧性照見一切皆
<lb ed="X" n="0767c14"/><lb ed="R038" n="0864b18"/>空也。梵語檀那。此云施。菩薩無色可捨。名爲布施。
<lb ed="X" n="0767c15"/><lb ed="R038" n="0865a01"/>如藥對病似空含有。有病旣除。空藥俱遣。色空泯
<lb ed="X" n="0767c16"/><lb ed="R038" n="0865a02"/>絕。中道皆亡。了無一法可得。二乘之人。捨色取空。
<lb ed="X" n="0767c17"/><lb ed="R038" n="0865a03"/>爲不住色而行布施。<name role="" type="person">玄奘</name>法師所譯經云。不住於
<lb ed="X" n="0767c18"/><lb ed="R038" n="0865a04"/>色。不住非色。香味觸法。一例皆然。是故空有悉皆
<lb ed="X" n="0767c19"/><lb ed="R038" n="0865a05"/>無住。無空可取。無有可捨。空有同如。一體平等。平
<lb ed="X" n="0767c20"/><lb ed="R038" n="0865a06"/>等行施。卽知法界不住有施。不住無施。不得有無
<lb ed="X" n="0767c21"/><lb ed="R038" n="0865a07"/>二邊障礙。施心廣大。猶若虗空。所獲功德。亦復如
<lb ed="X" n="0767c22"/><lb ed="R038" n="0865a08"/>是。故經中擧十方虗空較量施福。卽斯意耳。傅大
<lb ed="X" n="0767c23"/><lb ed="R038" n="0865a09"/>士檀波羅蜜布施頌曰。施門通六行。六行束三檀。
<lb ed="X" n="0767c24"/><lb ed="R038" n="0865a10"/>資生無畏法。聲色勿相干。二邊純莫立。中道不須
<pb ed="X" xml:id="X24.0468.0768a" n="0768a"/>
<lb ed="X" n="0768a01"/><lb ed="R038" n="0865a11"/>安。<note place="inline">子榮曰。二邊卽有無。二邊不立。有無俱遣。中道何安。<g ref="#CB13886">鼂</g>文元公曰。凡夫著有。不見有中之空。二乘著
<lb ed="X" n="0768a02"/><lb ed="R038" n="0865a12"/>空。不見空中妙有。不著見於二邊。不取相於中道。惟佛知見</note>欲識無生處。背境
<lb ed="X" n="0768a03"/><lb ed="R038" n="0865a13"/>向心觀。</p><p xml:id="pX24p0768a0304" cb:place="inline">○不住聲者。淸淨無罣礙也。梵語尸羅。此
<lb ed="X" n="0768a04"/><lb ed="R038" n="0865a14"/>云戒。二乘之人。意謂從聲色起。遂向聲塵中分別。
<lb ed="X" n="0768a05"/><lb ed="R038" n="0865a15"/>聞樂則喜。悲則哀。欲捨此聲。而取無聲。名之爲戒。
<lb ed="X" n="0768a06"/><lb ed="R038" n="0865a16"/>菩薩。無聲可捨。色若是有。聲從是生。色旣本空。聲
<lb ed="X" n="0768a07"/><lb ed="R038" n="0865a17"/>從何起。若能如是悟者。雖在生。死中。生死不能拘。
<lb ed="X" n="0768a08"/><lb ed="R038" n="0865a18"/>雖在六塵中。六塵不能染。在在處處。心常淸淨。傅
<lb ed="X" n="0768a09"/><lb ed="R038" n="0865b01"/>大士尸羅波羅蜜持戒頌曰。尸羅得淸淨。無量劫
<lb ed="X" n="0768a10"/><lb ed="R038" n="0865b02"/>來因。妄想如怨賊。貪愛若參辰。<note place="inline">參辰卽參商二星。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0768001" n="0768001"/>〔二〕出一沒。常相遠
<lb ed="X" n="0768a11"/><lb ed="R038" n="0865b03"/>離</note>在欲而無欲。居塵不染塵。權依離垢地。當證法
<lb ed="X" n="0768a12"/><lb ed="R038" n="0865b04"/>王身<note place="inline">圓覺經注云。佛爲萬法之<anchor xml:id="nkr_note_orig_0768002" n="0768002"/>〔十六〕</note>。</p><p xml:id="pX24p0768a1215" cb:place="inline">○不住香者。謂見色淸淨也。
<lb ed="X" n="0768a13"/><lb ed="R038" n="0865b05"/>梵語羼<note place="inline">音懺</note>提。此云忍辱。二乘之人。妄生忍辱。惟恐
<lb ed="X" n="0768a14"/><lb ed="R038" n="0865b06"/>貪著。欲行遠離。故名忍辱。正是捨色取空。不了中
<lb ed="X" n="0768a15"/><lb ed="R038" n="0865b07"/>道也。殊不知香性本空。菩薩忍亦無忍。辱亦無辱。
<lb ed="X" n="0768a16"/><lb ed="R038" n="0865b08"/>須是自性淸淨。不生起滅之心。方始悟明心地。故
<lb ed="X" n="0768a17"/><lb ed="R038" n="0865b09"/>古德曰。明心之士。其心猶如明鏡。能攝衆像。盡入
<lb ed="X" n="0768a18"/><lb ed="R038" n="0865b10"/>其中。無有罣礙。淸淨含容。無有邊際。傅大士羼提
<lb ed="X" n="0768a19"/><lb ed="R038" n="0865b11"/>波羅蜜忍辱頌曰。忍心如幻夢。辱境若龜毛<note place="inline">華嚴經云。
<lb ed="X" n="0768a20"/><lb ed="R038" n="0865b12"/>無則同於龜毛兔角</note>常能脩此觀。逢難轉堅牢。無非亦無是。
<lb ed="X" n="0768a21"/><lb ed="R038" n="0865b13"/>無下亦無高。欲滅貪嗔賊。須行智慧刀。</p><p xml:id="pX24p0768a2116" cb:place="inline">○不住味
<lb ed="X" n="0768a22"/><lb ed="R038" n="0865b14"/>者。謂衆生性。與如來性。無所分別也。梵語毗離耶。
<lb ed="X" n="0768a23"/><lb ed="R038" n="0865b15"/>此云精進。了知舌根本空。爲不住味。故云受諸飮
<lb ed="X" n="0768a24"/><lb ed="R038" n="0865b16"/>食。當如服藥。或好或<anchor xml:id="nkr_note_orig_0768003" n="0768003"/>弱。不可生憎愛也。黃蘗禪師
<pb ed="X" xml:id="X24.0468.0768b" n="0768b"/>
<lb ed="X" n="0768b01"/><lb ed="R038" n="0865b17"/>曰。有識食。有智食。四大之身。飢瘡爲患。隨順給養。
<lb ed="X" n="0768b02"/><lb ed="R038" n="0865b18"/>不生貪著。謂之智食。恣情取味。妄生分別。唯圖適
<lb ed="X" n="0768b03"/><lb ed="R038" n="0866a01"/>口。不生厭離。謂之識食也。二乘之人。雖不住飮食
<lb ed="X" n="0768b04"/><lb ed="R038" n="0866a02"/>之味。尙猶貪著諸法之味。以貪著故名爲精進。菩
<lb ed="X" n="0768b05"/><lb ed="R038" n="0866a03"/>薩之心。於諸法相。悉如夢幻。遇緣卽施。緣散卽寂。
<lb ed="X" n="0768b06"/><lb ed="R038" n="0866a04"/>傅大士毗離耶波羅蜜精進頌曰。進脩名<g ref="#CB08504">𦦨</g>地。良
<lb ed="X" n="0768b07"/><lb ed="R038" n="0866a05"/>爲慧光舒。二智心中遣。<note place="inline">眞俗二智</note>三空境上袪。無明念
<lb ed="X" n="0768b08"/><lb ed="R038" n="0866a06"/>念滅。<note place="inline">十二因緣法。無明緣行。行緣識。識緣名色。名色緣六入。六入緣觸。觸緣受。受緣愛。愛緣取。
<lb ed="X" n="0768b09"/><lb ed="R038" n="0866a07"/>取緣有。有緣生。生緣老死憂悲苦惱</note>高下執情除。觀心如不間。何啻
<lb ed="X" n="0768b10"/><lb ed="R038" n="0866a08"/>至無餘。</p><p xml:id="pX24p0768b1004" cb:place="inline">○不住觸者。謂心無取捨也。內無菩提可
<lb ed="X" n="0768b11"/><lb ed="R038" n="0866a09"/>取。外無煩惱可捨。梵語禪那。此云靜慮。二乘之人。
<lb ed="X" n="0768b12"/><lb ed="R038" n="0866a10"/>認觸爲色身。色身若是有。卽言離諸觸。色身旣本
<lb ed="X" n="0768b13"/><lb ed="R038" n="0866a11"/>無。諸觸何曾有。又云。了觸卽無生。不住虗分別。一
<lb ed="X" n="0768b14"/><lb ed="R038" n="0866a12"/>切諸萬法。本來無所動。六祖曰。一切萬法。皆從心
<lb ed="X" n="0768b15"/><lb ed="R038" n="0866a13"/>生。心無所生。法無所住。又大陽禪師曰。大陽一禪。
<lb ed="X" n="0768b16"/><lb ed="R038" n="0866a14"/>竟日如然。滔滔不間。觸目遇緣。若能如是。法法現
<lb ed="X" n="0768b17"/><lb ed="R038" n="0866a15"/>前。傅大士禪波羅蜜禪定頌曰。禪河隨浪靜。定水
<lb ed="X" n="0768b18"/><lb ed="R038" n="0866a16"/>遂波淸。澄神生覺性。息慮滅迷情。遍計虗分別。由
<lb ed="X" n="0768b19"/><lb ed="R038" n="0866a17"/>來假立名。若了依他起。無別有圓成<note place="inline">華嚴合論第四卷云。遍計
<lb ed="X" n="0768b20"/><lb ed="R038" n="0866a18"/>所執性。依他起性。圓成實性</note>。</p><p xml:id="pX24p0768b2012" cb:place="inline">○不住法者。謂照見身心法相空
<lb ed="X" n="0768b21"/><lb ed="R038" n="0866b01"/>也。梵語般若。此云智慧。諸法屬意。意屬識。此識是
<lb ed="X" n="0768b22"/><lb ed="R038" n="0866b02"/>妄。金剛三昧經云。所見境界。非我本識。二乘之人。
<lb ed="X" n="0768b23"/><lb ed="R038" n="0866b03"/>分別諸相。皆是妄識。本識又何可得也。菩薩了知
<lb ed="X" n="0768b24"/><lb ed="R038" n="0866b04"/>本識究竟。故無分別。傅大士般若波羅蜜智慧頌
<pb ed="X" xml:id="X24.0468.0768c" n="0768c"/>
<lb ed="X" n="0768c01"/><lb ed="R038" n="0866b05"/>曰。慧燈如朗日。蘊界若乾城。<note place="inline">華嚴四。十二卷云。龍依宮住。而能興云。有
<lb ed="X" n="0768c02"/><lb ed="R038" n="0866b06"/>人仰視。所見宮殿。當知是乾闥婆城。子榮曰。乾城者。卽乾闥婆城。海上龍蜃化現餘氣。人見樓閣。忽爾還
<lb ed="X" n="0768c03"/><lb ed="R038" n="0866b07"/>無。此破衆生妄執五蘊色身爲實有也</note>明來暗便謝。無暇蹔時停。妄
<lb ed="X" n="0768c04"/><lb ed="R038" n="0866b08"/>心猶未滅。乃見我人形。妙智圓光照。惟得一空名。
<lb ed="X" n="0768c05"/><lb ed="R038" n="0866b09"/>又智者禪師六波羅蜜萬行齊修總頌云。三大僧
<lb ed="X" n="0768c06"/><lb ed="R038" n="0866b10"/>祇劫。<note place="inline">阿僧祇。數名。阿者。無也。僧祇者。數也。乃無數劫</note>萬行具齊脩。旣悟無
<lb ed="X" n="0768c07"/><lb ed="R038" n="0866b11"/>人我。長依聖道流。二空方漸證。<note place="inline">人法二空</note>三昧任遨遊。
<lb ed="X" n="0768c08"/><lb ed="R038" n="0866b12"/><note place="inline">三昧。是梵語。中國言正定。亦云正見</note>創居歡喜地。長樂遂無憂
<lb ed="X" n="0768c09"/><lb ed="R038" n="0866b13"/>臨濟禪師曰。佛有六通者。謂入色界。不被色惑。入
<lb ed="X" n="0768c10"/><lb ed="R038" n="0866b14"/>聲界。不被聲惑。入香界。不被香惑。入味界。不被味
<lb ed="X" n="0768c11"/><lb ed="R038" n="0866b15"/>惑。入身界。不被觸惑。入意界。不被法惑。所以達此
<lb ed="X" n="0768c12"/><lb ed="R038" n="0866b16"/>六種。皆是空相。不能繫縛。此乃無依道人。雖是五
<lb ed="X" n="0768c13"/><lb ed="R038" n="0866b17"/>蘊穢陋之身。便是地行菩薩。</p>
<lb ed="X" n="0768c14"/><lb ed="R038" n="0866b18"/><p xml:id="pX24p0768c1401">黃蘗禪師曰。本是一精明。分爲六和合。精明者。一
<lb ed="X" n="0768c15"/><lb ed="R038" n="0867a01"/>心也。六和合者。六根也。各與塵合。眼與色合。耳與
<lb ed="X" n="0768c16"/><lb ed="R038" n="0867a02"/>聲合。鼻與香合。舌與味合。身與觸合。意與法合。中
<lb ed="X" n="0768c17"/><lb ed="R038" n="0867a03"/>間生六識爲十八界。若了十八界無所有。一切皆
<lb ed="X" n="0768c18"/><lb ed="R038" n="0867a04"/>空。束六和合爲一精明。此乃了悟之人。唯有眞心
<lb ed="X" n="0768c19"/><lb ed="R038" n="0867a05"/>蕩然淸淨。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0768c20"/><lb ed="R038" n="0867a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0768c2001">須菩提。菩薩應如是布施。不住於相。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0768c21"/><lb ed="R038" n="0867a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0768c2101">六祖曰。應如無相心布施者。爲無能施之心。不見
<lb ed="X" n="0768c22"/><lb ed="R038" n="0867a08"/>有施之物。不分別受施之人。故云無相布施。</p>
<lb ed="X" n="0768c23"/><lb ed="R038" n="0867a09"/><p xml:id="pX24p0768c2301">僧若訥曰。應如是布施者。指出色香等六塵也。不
<lb ed="X" n="0768c24"/><lb ed="R038" n="0867a10"/>住於相者。乃不住六塵之相。若住相布施者。但是
<pb ed="X" xml:id="X24.0468.0769a" n="0769a"/>
<lb ed="X" n="0769a01"/><lb ed="R038" n="0867a11"/>人天果報而<anchor xml:id="nkr_note_add_0769a0101" n="0769a0101"/><anchor xml:id="beg0769a0101" n="0769a0101"/>已<anchor xml:id="end0769a0101"/>。</p>
<lb ed="X" n="0769a02"/><lb ed="R038" n="0867a12"/><p xml:id="pX24p0769a0201">李文會曰。菩薩應如是布施者。謂捨除一切煩惱
<lb ed="X" n="0769a03"/><lb ed="R038" n="0867a13"/>憎愛之心也。然煩惱本性。皆是妄見。有何可捨。經
<lb ed="X" n="0769a04"/><lb ed="R038" n="0867a14"/>云。一切諸有。如夢如幻。一切煩惱。是魔是賊。</p>
<lb ed="X" n="0769a05"/><lb ed="R038" n="0867a15"/><p xml:id="pX24p0769a0501">逍遙翁曰。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0769001" n="0769001"/>天煩惱性。是佛境界。觀煩惱性空。是正
<lb ed="X" n="0769a06"/><lb ed="R038" n="0867a16"/>脩行學人。若止依此觀練精至。不須求別法也。夫
<lb ed="X" n="0769a07"/><lb ed="R038" n="0867a17"/>見性之人。十二時中。凡遇逆順境界。心卽安然。不
<lb ed="X" n="0769a08"/><lb ed="R038" n="0867a18"/>隨萬境所轉。一任毀謗於我。我旣不受。惡言謗黷。
<lb ed="X" n="0769a09"/><lb ed="R038" n="0867b01"/>返自歸<anchor xml:id="nkr_note_add_0769a0901" n="0769a0901"/><anchor xml:id="beg0769a0901" n="0769a0901"/>己<anchor xml:id="end0769a0901"/>。所謂自作自受者也。譬如有人。手執火
<lb ed="X" n="0769a10"/><lb ed="R038" n="0867b02"/>炬。擬欲燒天。徒自疲困。終不可得。故古德曰。心隨
<lb ed="X" n="0769a11"/><lb ed="R038" n="0867b03"/>萬境轉。轉處實能幽。隨流認得性。無喜復無憂。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0769a12"/><lb ed="R038" n="0867b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0769a1201">何以故。若菩薩不住相布施。其福德不可思量。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0769a13"/><lb ed="R038" n="0867b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0769a1301">疏鈔云。何以故者。此證問意。施本求福。今令不住
<lb ed="X" n="0769a14"/><lb ed="R038" n="0867b06"/>於相。其意云何。佛答。若菩薩不住相布施。其福德
<lb ed="X" n="0769a15"/><lb ed="R038" n="0867b07"/>不可思量。若達三輪體空。方名不住相布施。不住
<lb ed="X" n="0769a16"/><lb ed="R038" n="0867b08"/>者。心不住有爲之福也。三輪者。施者。受者。幷財等。
<lb ed="X" n="0769a17"/><lb ed="R038" n="0867b09"/>是三輪也。施者返觀體空。本無一物。故云理空。受
<lb ed="X" n="0769a18"/><lb ed="R038" n="0867b10"/>者觀身無相。觀法無名。身尙不有。物從何受。故曰
<lb ed="X" n="0769a19"/><lb ed="R038" n="0867b11"/>受空。施受旣空。彼此無妄。其物自空。故曰三輪體
<lb ed="X" n="0769a20"/><lb ed="R038" n="0867b12"/>空。</p>
<lb ed="X" n="0769a21"/><lb ed="R038" n="0867b13"/><p xml:id="pX24p0769a2101">陳雄曰。世尊答文殊曰。財施爲凡。法施爲聖。蓋凡
<lb ed="X" n="0769a22"/><lb ed="R038" n="0867b14"/>夫布施。必以滿三千世界七寶。爲求福之具。財施
<lb ed="X" n="0769a23"/><lb ed="R038" n="0867b15"/>也。此住相布施也。且以人天大福報自期。數未盡
<lb ed="X" n="0769a24"/><lb ed="R038" n="0867b16"/>免輪迴。菩薩布施。但一心淸淨。利益一切衆生。爲
<pb ed="X" xml:id="X24.0468.0769b" n="0769b"/>
<lb ed="X" n="0769b01"/><lb ed="R038" n="0867b17"/>大施主。法施也。此不住相布施也。雖不徼福。自然
<lb ed="X" n="0769b02"/><lb ed="R038" n="0867b18"/>離生死苦。受大快樂。歷千劫而不古。超三界以長
<lb ed="X" n="0769b03"/><lb ed="R038" n="0868a01"/>今。是所謂無限福德。實不可思惟而量度也。佛憫
<lb ed="X" n="0769b04"/><lb ed="R038" n="0868a02"/>末世衆生。被六塵染。未可遽化。姑誘以福德無限
<lb ed="X" n="0769b05"/><lb ed="R038" n="0868a03"/>之說。使之頓悟法施之會。維摩經云。當爲法施之
<lb ed="X" n="0769b06"/><lb ed="R038" n="0868a04"/>會。何用是財施會爲。</p>
<lb ed="X" n="0769b07"/><lb ed="R038" n="0868a05"/><p xml:id="pX24p0769b0701">顏丙曰。住者。著也。菩薩於佛法中。應當無所著布
<lb ed="X" n="0769b08"/><lb ed="R038" n="0868a06"/>施。布施者。捨施也。所謂不住於色聲香味觸法布
<lb ed="X" n="0769b09"/><lb ed="R038" n="0868a07"/>施。六者謂之六塵。眼貪色。耳貪聲。鼻貪香。舌貪味。
<lb ed="X" n="0769b10"/><lb ed="R038" n="0868a08"/>情塵相對謂觸。貪著有爲謂法。人性淸淨。本無六
<lb ed="X" n="0769b11"/><lb ed="R038" n="0868a09"/>根可得。六塵又向什麼處安頓。所以佛云應當如
<lb ed="X" n="0769b12"/><lb ed="R038" n="0868a10"/>是布施不住於相。若不著相捨施。其福德量等虗
<lb ed="X" n="0769b13"/><lb ed="R038" n="0868a11"/>空。非思量可及。</p>
<lb ed="X" n="0769b14"/><lb ed="R038" n="0868a12"/><p xml:id="pX24p0769b1401">李文會曰。不住於相者。非但見色是相。一切種種
<lb ed="X" n="0769b15"/><lb ed="R038" n="0868a13"/>分別。皆名爲相。如是之相。皆從因緣而生。應知一
<lb ed="X" n="0769b16"/><lb ed="R038" n="0868a14"/>切分別。皆如夢幻。遇緣卽施。緣散卽寂。是故佛言
<lb ed="X" n="0769b17"/><lb ed="R038" n="0868a15"/>凡所有相。皆是虗妄。又西明和尙云。法相若是有。
<lb ed="X" n="0769b18"/><lb ed="R038" n="0868a16"/>可言住諸相。法相旣本無。故言不住相。旣不住相
<lb ed="X" n="0769b19"/><lb ed="R038" n="0868a17"/>布施。其福德更有何思量也。</p>
<lb ed="X" n="0769b20"/><lb ed="R038" n="0868a18"/><p xml:id="pX24p0769b2001">逍遙翁曰。須知諸法。如夢如幻。如影如響。如水中
<lb ed="X" n="0769b21"/><lb ed="R038" n="0868b01"/>月。如鏡中像。又云了達一切法。不住一切相。心如
<lb ed="X" n="0769b22"/><lb ed="R038" n="0868b02"/>虗空。自然無礙。心住於相。卽屬有法。故知一切法。
<lb ed="X" n="0769b23"/><lb ed="R038" n="0868b03"/>不住一切相。卽能見佛性也。</p>
<lb ed="X" n="0769b24"/><lb ed="R038" n="0868b04"/><p xml:id="pX24p0769b2401">川禪師曰。若要天下行。無過一藝精。頌曰。西川十
<pb ed="X" xml:id="X24.0468.0769c" n="0769c"/>
<lb ed="X" n="0769c01"/><lb ed="R038" n="0868b05"/>樣錦。添華色轉鮮。欲知端的意。北斗面南看。虗空
<lb ed="X" n="0769c02"/><lb ed="R038" n="0868b06"/>不閡<note place="inline">礙同</note>絲毫念。所以彰名大覺仙。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0769c03"/><lb ed="R038" n="0868b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0769c0301">須菩提。於意云何。東方虗空可思量不。<note place="inline">音否</note>不<note place="inline">音弗</note>也。世
<lb ed="X" n="0769c04"/><lb ed="R038" n="0868b08"/>尊。須菩提。南西北方四維上下虗空可思量不。不也
<lb ed="X" n="0769c05"/><lb ed="R038" n="0868b09"/>世尊。須菩提。菩薩無住相布施。福德亦復如是不可
<lb ed="X" n="0769c06"/><lb ed="R038" n="0868b10"/>思量。須菩提。菩薩但應如所敎住。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0769c07"/><lb ed="R038" n="0868b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0769c0701">李文會曰。不也世尊者。須菩提謂虗空。我思量之。
<lb ed="X" n="0769c08"/><lb ed="R038" n="0868b12"/>實無可思量也。不可思量者。旣<anchor xml:id="nkr_note_add_0769c0801" n="0769c0801"/><anchor xml:id="beg0769c0801" n="0769c0801"/>已<anchor xml:id="end0769c0801"/>覺悟。心無能所。
<lb ed="X" n="0769c09"/><lb ed="R038" n="0868b13"/>卽無我人衆生壽者四相。豈更有可思量。但應如
<lb ed="X" n="0769c10"/><lb ed="R038" n="0868b14"/>所敎住者。謂諸學人。當依佛敎。住無所住。必得悟
<lb ed="X" n="0769c11"/><lb ed="R038" n="0868b15"/>入也。</p>
<lb ed="X" n="0769c12"/><lb ed="R038" n="0868b16"/><p xml:id="pX24p0769c1201"><name role="" type="person">謝靈運</name>曰。聖言無謬。理不可越。但當如佛所敎而
<lb ed="X" n="0769c13"/><lb ed="R038" n="0868b17"/>安心耳。</p>
<lb ed="X" n="0769c14"/><lb ed="R038" n="0868b18"/><p xml:id="pX24p0769c1401">陳雄曰。佛謂所敎之住。與華嚴經住無所住同。如
<lb ed="X" n="0769c15"/><lb ed="R038" n="0869a01"/>來敎菩薩法。不過住無所住之法。菩薩受如來敎。
<lb ed="X" n="0769c16"/><lb ed="R038" n="0869a02"/>非敢變異。但當如其所敎者。以無住爲住處。楞嚴
<lb ed="X" n="0769c17"/><lb ed="R038" n="0869a03"/>經云。得住般若波羅蜜。文殊般若經云。佛吿文殊
<lb ed="X" n="0769c18"/><lb ed="R038" n="0869a04"/>師利。當云何住般若波羅蜜。文殊言。以不住法。爲
<lb ed="X" n="0769c19"/><lb ed="R038" n="0869a05"/>住般若波羅蜜。復問云何不住法。名住般若波羅
<lb ed="X" n="0769c20"/><lb ed="R038" n="0869a06"/>蜜。文殊言。以無住相。卽住般若波羅蜜。此住之法
<lb ed="X" n="0769c21"/><lb ed="R038" n="0869a07"/>詳矣。無非住無所住之意。三昧經云。如來所說法。
<lb ed="X" n="0769c22"/><lb ed="R038" n="0869a08"/>悉從於無住。我從無住處。是處禮如來。</p>
<lb ed="X" n="0769c23"/><lb ed="R038" n="0869a09"/><p xml:id="pX24p0769c2301">顏丙曰。四維者。四隅也。如東方。東南方。西方。西北
<lb ed="X" n="0769c24"/><lb ed="R038" n="0869a10"/>方之類。東西南北。及四維上下方。總謂十方。佛問。
<pb ed="X" xml:id="X24.0468.0770a" n="0770a"/>
<lb ed="X" n="0770a01"/><lb ed="R038" n="0869a11"/>如十方虗空可思量不。須菩提答。不可思量。蓋大
<lb ed="X" n="0770a02"/><lb ed="R038" n="0869a12"/>莫大於十方虗空。佛所以借此喩福德也。</p>
<lb ed="X" n="0770a03"/><lb ed="R038" n="0869a13"/><p xml:id="pX24p0770a0301">傅大士曰。佛言菩薩無住相布施。福德亦復如是。
<lb ed="X" n="0770a04"/><lb ed="R038" n="0869a14"/>虗空不可思量測度。菩薩當如佛所指敎處住。佛
<lb ed="X" n="0770a05"/><lb ed="R038" n="0869a15"/>敎所謂住者。湛若十方空。無所住而住。頌云。若論
<lb ed="X" n="0770a06"/><lb ed="R038" n="0869a16"/>無相施。功德極難量。行悲濟貧乏。果報不須望。凡
<lb ed="X" n="0770a07"/><lb ed="R038" n="0869a17"/>夫情行劣。初且略稱揚。欲知檀狀貌。如空遍十方。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0770a08"/><lb ed="R038" n="0869a18"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">如理實見分第五</cb:mulu><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0770a0801">○如理實見分第五</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0770a09"/><lb ed="R038" n="0869b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0770a0901">此如如之理爲眞實見解。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0770a10"/><lb ed="R038" n="0869b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0770a1001">須菩提。於意云何。可以身相見如來不。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0770a11"/><lb ed="R038" n="0869b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0770a1101">寶積如來解曰。如來眞身。本無生滅。湛然常住。託
<lb ed="X" n="0770a12"/><lb ed="R038" n="0869b04"/>陰受形。同凡演化。入神母胎。擐<note place="inline">胡貫切</note>此凡相各別。
<lb ed="X" n="0770a13"/><lb ed="R038" n="0869b05"/>故云若見諸相非相。卽見如來。頌曰。凡相滅時性
<lb ed="X" n="0770a14"/><lb ed="R038" n="0869b06"/>不滅。眞如覺體離塵埃。了悟斷常根果別。此名佛
<lb ed="X" n="0770a15"/><lb ed="R038" n="0869b07"/>眼見如來。</p>
<lb ed="X" n="0770a16"/><lb ed="R038" n="0869b08"/><p xml:id="pX24p0770a1601"><name role="" type="person">王日休</name>曰。此如來。乃謂眞性之佛也。佛呼須菩提
<lb ed="X" n="0770a17"/><lb ed="R038" n="0869b09"/>而問之云。可以用三十二相見眞性之佛否。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0770a18"/><lb ed="R038" n="0869b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0770a1801">不也世尊。不可以身相得見如來。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0770a19"/><lb ed="R038" n="0869b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0770a1901"><name role="" type="person">王日休</name>曰。此須菩提言不也。而又白世尊云。不可
<lb ed="X" n="0770a20"/><lb ed="R038" n="0869b12"/>以身相得見如來。是其言不也者。乃大略言之。下
<lb ed="X" n="0770a21"/><lb ed="R038" n="0869b13"/>乃詳言之也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0770a22"/><lb ed="R038" n="0869b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0770a2201">何以故。如來所說身相。卽非身相。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0770a23"/><lb ed="R038" n="0869b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0770a2301"><name role="" type="person">王日休</name>曰。此如來謂色身佛也。須菩提又自問。何
<lb ed="X" n="0770a24"/><lb ed="R038" n="0869b16"/>故不可以身相見如來。乃自答云。如來所說身相。
<pb ed="X" xml:id="X24.0468.0770b" n="0770b"/>
<lb ed="X" n="0770b01"/><lb ed="R038" n="0869b17"/>非是眞實。故云卽非身相。謂無有眞實身相也。</p>
<lb ed="X" n="0770b02"/><lb ed="R038" n="0869b18"/><p xml:id="pX24p0770b0201">川禪師頌曰。身在海中休覓水。日行嶺上莫尋山。
<lb ed="X" n="0770b03"/><lb ed="R038" n="0870a01"/>鶯啼燕語皆相似。莫問前三與後三。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0770b04"/><lb ed="R038" n="0870a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0770b0401">佛吿須菩提。凡所有相皆是虗妄。若見諸相非相。卽
<lb ed="X" n="0770b05"/><lb ed="R038" n="0870a03"/>見如來。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0770b06"/><lb ed="R038" n="0870a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0770b0601">陳雄曰。須菩提欲人人見自性佛。所以有卽非身
<lb ed="X" n="0770b07"/><lb ed="R038" n="0870a05"/>相之說。色身是相。中無眞實之體。故云皆是虗妄。
<lb ed="X" n="0770b08"/><lb ed="R038" n="0870a06"/>法身非相。却有眞如本體寓乎其中。若見諸相非
<lb ed="X" n="0770b09"/><lb ed="R038" n="0870a07"/>相。是見色身中有法身。見自性中有如來。而如來
<lb ed="X" n="0770b10"/><lb ed="R038" n="0870a08"/>豈可外求。卽吾性見矣。壇經云。佛卽是性。離性無
<lb ed="X" n="0770b11"/><lb ed="R038" n="0870a09"/>別佛。</p>
<lb ed="X" n="0770b12"/><lb ed="R038" n="0870a10"/><p xml:id="pX24p0770b1201">顏丙曰。佛問可以身相見如來不。須菩提答不可。
<lb ed="X" n="0770b13"/><lb ed="R038" n="0870a11"/>如來者。乃自性。不屬去來也。四大色身。本由妄念
<lb ed="X" n="0770b14"/><lb ed="R038" n="0870a12"/>而生。若執虗妄身相。而欲見如來之性。譬如認賊
<lb ed="X" n="0770b15"/><lb ed="R038" n="0870a13"/>爲子。終無是處。所以佛吿須菩提云。凡所有相。皆
<lb ed="X" n="0770b16"/><lb ed="R038" n="0870a14"/>是虗妄。若見諸相非相。卽見如來。若能迴光返照。
<lb ed="X" n="0770b17"/><lb ed="R038" n="0870a15"/>得見身相。無形可得。卽是見自性如來。</p>
<lb ed="X" n="0770b18"/><lb ed="R038" n="0870a16"/><p xml:id="pX24p0770b1801">傅大士頌曰。如來擧身相。爲順世間情。恐人生斷
<lb ed="X" n="0770b19"/><lb ed="R038" n="0870a17"/>見。權且立虗名。假言三十二。八十也空聲。<note place="inline">大藏一覧集。示
<lb ed="X" n="0770b20"/><lb ed="R038" n="0870a18"/>生品曰。菩薩以四月八日因母晝寢以示其夢。從右脇入。夫人夢覺。自知身重。菩薩住胎十月滿足。四月
<lb ed="X" n="0770b21"/><lb ed="R038" n="0870b01"/>八日。菩薩化從右脇而生。自行七步擧其右手。作師子吼。天上天下。唯我獨尊。九龍空中。吐淸淨水。灌太
<lb ed="X" n="0770b22"/><lb ed="R038" n="0870b02"/>子身。三十二相八十種好。放大光明。普照三千大千世界。卽名太子爲悉達多。漢言頓吉</note>有身
<lb ed="X" n="0770b23"/><lb ed="R038" n="0870b03"/>非覺體。無相乃眞形。</p>
<lb ed="X" n="0770b24"/><lb ed="R038" n="0870b04"/><p xml:id="pX24p0770b2401">川禪師曰。山是山。水是水。佛在甚麼處。頌曰。有相
<pb ed="X" xml:id="X24.0468.0770c" n="0770c"/>
<lb ed="X" n="0770c01"/><lb ed="R038" n="0870b05"/>有求俱是妄。無形無相墮偏枯。堂堂密密何曾間。
<lb ed="X" n="0770c02"/><lb ed="R038" n="0870b06"/>一道寒光爍太虗。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0770c03"/><lb ed="R038" n="0870b07"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">正信希有分第六</cb:mulu><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0770c0301">○正信希有分第六</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0770c04"/><lb ed="R038" n="0870b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0770c0401">生眞正信向心。此人最爲希有。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0770c05"/><lb ed="R038" n="0870b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0770c0501">須菩提白佛言。世尊。頗有衆生。得聞如是言說章句。
<lb ed="X" n="0770c06"/><lb ed="R038" n="0870b10"/>生實信不。佛吿須菩提。莫作是說。如來滅後。後五百
<lb ed="X" n="0770c07"/><lb ed="R038" n="0870b11"/>歲。有持戒修福者。於此章句能生信心。以此爲實。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0770c08"/><lb ed="R038" n="0870b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0770c0801">陳雄。引華嚴經云。信爲道源功德母。長養一切諸
<lb ed="X" n="0770c09"/><lb ed="R038" n="0870b13"/>善法。智度論云。佛法大海。信爲能入。蓋實信者。實
<lb ed="X" n="0770c10"/><lb ed="R038" n="0870b14"/>諦之階也。須菩提疑衆生不能生實信。故作此問。
<lb ed="X" n="0770c11"/><lb ed="R038" n="0870b15"/>而佛恐沮衆生實信之心。且吿之以莫作是說。</p>
<lb ed="X" n="0770c12"/><lb ed="R038" n="0870b16"/><p xml:id="pX24p0770c1201">僧若訥曰。持戒者。諸惡莫作。脩福者。衆善奉行。夫
<lb ed="X" n="0770c13"/><lb ed="R038" n="0870b17"/>持戒脩福者。卽種善根者也。</p>
<lb ed="X" n="0770c14"/><lb ed="R038" n="0870b18"/><p xml:id="pX24p0770c1401">傅大士頌曰。因深果亦深。理密奧難尋。當來末法
<lb ed="X" n="0770c15"/><lb ed="R038" n="0871a01"/>世。唯恐法將沉。空生情未達。聞義恐難任。如能信
<lb ed="X" n="0770c16"/><lb ed="R038" n="0871a02"/>此法。定是覺人心。</p>
<lb ed="X" n="0770c17"/><lb ed="R038" n="0871a03"/><p xml:id="pX24p0770c1701">川禪師曰。金佛不度爐。木佛不度火。泥佛不度水。
<lb ed="X" n="0770c18"/><lb ed="R038" n="0871a04"/>頌曰。三佛儀形總不眞。眼中童子面前人。若能信
<lb ed="X" n="0770c19"/><lb ed="R038" n="0871a05"/>得家中寶。啼鳥山華一樣春。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0770c20"/><lb ed="R038" n="0871a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0770c2001">當知是人。不於一佛二佛。三四五佛。而種善根。<anchor xml:id="nkr_note_add_0770c2001" n="0770c2001"/><anchor xml:id="beg0770c2001" n="0770c2001"/>已<anchor xml:id="end0770c2001"/>於
<lb ed="X" n="0770c21"/><lb ed="R038" n="0871a07"/>無量千萬佛所。種諸善根。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0770c22"/><lb ed="R038" n="0871a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0770c2201">六祖曰。何謂種諸善根。所謂於諸佛所。一心供養。
<lb ed="X" n="0770c23"/><lb ed="R038" n="0871a09"/>隨順敎法。於諸菩薩善知識師僧父母耆年宿德
<lb ed="X" n="0770c24"/><lb ed="R038" n="0871a10"/>尊長之處。常行恭敬供養。承順敎命。不違其意。是
<pb ed="X" xml:id="X24.0468.0771a" n="0771a"/>
<lb ed="X" n="0771a01"/><lb ed="R038" n="0871a11"/>名種諸善根。於一切貧苦衆生。起慈愍心。不生輕
<lb ed="X" n="0771a02"/><lb ed="R038" n="0871a12"/>厭。有所須求。隨力惠施。是名種諸善根。於一切惡
<lb ed="X" n="0771a03"/><lb ed="R038" n="0871a13"/>類。自行柔和忍辱。歡喜逢迎。不逆其意。令彼發歡
<lb ed="X" n="0771a04"/><lb ed="R038" n="0871a14"/>喜心。息剛戾心。是名種諸善根。於六道衆生。不加
<lb ed="X" n="0771a05"/><lb ed="R038" n="0871a15"/>殺害。不欺不賤。不毀不辱。不騎不箠。不食其肉。常
<lb ed="X" n="0771a06"/><lb ed="R038" n="0871a16"/>行饒益。是名種諸善根。</p>
<lb ed="X" n="0771a07"/><lb ed="R038" n="0871a17"/><p xml:id="pX24p0771a0701"><name role="" type="person">王日休</name>曰。何謂種善根乎。至誠稱其佛號。或拈香
<lb ed="X" n="0771a08"/><lb ed="R038" n="0871a18"/>一炷。或爲一拜。或以一物供養。皆謂之種善根。</p>
<lb ed="X" n="0771a09"/><lb ed="R038" n="0871b01"/><p xml:id="pX24p0771a0901">僧若訥曰。顯其<anchor xml:id="nkr_note_add_0771a0901" n="0771a0901"/><anchor xml:id="beg0771a0901" n="0771a0901"/>已<anchor xml:id="end0771a0901"/>多種善根者。見佛多。聞法多。修
<lb ed="X" n="0771a10"/><lb ed="R038" n="0871b02"/>行多也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0771a11"/><lb ed="R038" n="0871b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0771a1101">聞是章句。乃至一念生淨信者。須菩提。如來悉知悉
<lb ed="X" n="0771a12"/><lb ed="R038" n="0871b04"/>見。是諸衆生得如是無量福德。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0771a13"/><lb ed="R038" n="0871b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0771a1301">六祖曰。信心者。信般若波羅蜜。能除一切煩惱。信
<lb ed="X" n="0771a14"/><lb ed="R038" n="0871b06"/>般若波羅蜜。能成就一切出世功德。信般若波羅
<lb ed="X" n="0771a15"/><lb ed="R038" n="0871b07"/>蜜。能出生一切諸佛。信自身佛性。本來淸淨。無有
<lb ed="X" n="0771a16"/><lb ed="R038" n="0871b08"/>染汚。與諸佛性平等無二。信六道衆生。本來無相。
<lb ed="X" n="0771a17"/><lb ed="R038" n="0871b09"/>信一切衆生。盡得成佛。是名淨信心也。</p>
<lb ed="X" n="0771a18"/><lb ed="R038" n="0871b10"/><p xml:id="pX24p0771a1801">傅大士頌曰。信根生一念。諸佛盡能知。脩因於此
<lb ed="X" n="0771a19"/><lb ed="R038" n="0871b11"/>日。證果未來時。三大經多劫。六度欠安施。<note place="inline">證道歌曰。六度
<lb ed="X" n="0771a20"/><lb ed="R038" n="0871b12"/>萬行體中圓。註云。六度者。布施度慳貪。持戒度毀犯。忍辱度嗔恚。精進度懈怠。禪定度昏散。智慧度愚癡</note>
<lb ed="X" n="0771a21"/><lb ed="R038" n="0871b13"/>熏成無漏種。<note place="inline">阿毗達磨論云。漏者令心連注。流散不絕。故名爲漏。僧問淸平和尙曰。如
<lb ed="X" n="0771a22"/><lb ed="R038" n="0871b14"/>何是有漏。平曰。笊籬。僧曰如何是無漏。平曰。木杓</note>方號不思議
<lb ed="X" n="0771a23"/><lb ed="R038" n="0871b15"/>李文會曰。得如是無量福德者。此謂如來知見衆
<lb ed="X" n="0771a24"/><lb ed="R038" n="0871b16"/>生。無諸妄念。心常淸淨。敬信其法。所得智慧勝妙
<pb ed="X" xml:id="X24.0468.0771b" n="0771b"/>
<lb ed="X" n="0771b01"/><lb ed="R038" n="0871b17"/>功德。不可測量。</p>
<lb ed="X" n="0771b02"/><lb ed="R038" n="0871b18"/><p xml:id="pX24p0771b0201">川禪師曰。種甘草甜。種黃連苦。作如是因。獲如是
<lb ed="X" n="0771b03"/><lb ed="R038" n="0872a01"/>果。頌曰。一佛二佛千萬佛。各各眼橫兼鼻直。昔年
<lb ed="X" n="0771b04"/><lb ed="R038" n="0872a02"/>曾種善根來。今日依前得渠力。須菩提。須菩提。著
<lb ed="X" n="0771b05"/><lb ed="R038" n="0872a03"/>衣喫飯尋常事。何須特地却生疑。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0771b06"/><lb ed="R038" n="0872a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0771b0601">何以故。是諸衆生無復我相。人相。衆生相。壽者相。無
<lb ed="X" n="0771b07"/><lb ed="R038" n="0872a05"/>法相。亦無非法相。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0771b08"/><lb ed="R038" n="0872a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0771b0801">肇法師曰。無法相者。明法非有。遣著有心也。亦無
<lb ed="X" n="0771b09"/><lb ed="R038" n="0872a07"/>非法相者。明法非無。遣著無心也。</p>
<lb ed="X" n="0771b10"/><lb ed="R038" n="0872a08"/><p xml:id="pX24p0771b1001">僧若訥曰。法相者。有見也。非法相者。無見也。捨二
<lb ed="X" n="0771b11"/><lb ed="R038" n="0872a09"/>邊之著。故云無也。</p>
<lb ed="X" n="0771b12"/><lb ed="R038" n="0872a10"/><p xml:id="pX24p0771b1201">川禪師曰。圓同太虗。無欠無餘。頌曰。法相非法相。
<lb ed="X" n="0771b13"/><lb ed="R038" n="0872a11"/>開拳復成掌。浮雲散碧空。萬里天一樣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0771b14"/><lb ed="R038" n="0872a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0771b1401">何以故。是諸衆生。若心取相。卽爲著我人衆生壽者。
<lb ed="X" n="0771b15"/><lb ed="R038" n="0872a13"/>若取法相。卽著我人衆生壽者。何以故。若取非法相。
<lb ed="X" n="0771b16"/><lb ed="R038" n="0872a14"/>則著我人衆生壽者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0771b17"/><lb ed="R038" n="0872a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0771b1701">李文會曰。心若取相。卽起妄念。故著我人衆生壽
<lb ed="X" n="0771b18"/><lb ed="R038" n="0872a16"/>者相也。</p>
<lb ed="X" n="0771b19"/><lb ed="R038" n="0872a17"/><p xml:id="pX24p0771b1901">逍遙翁曰。有念無覺。凡人境界。有念有覺。賢人境
<lb ed="X" n="0771b20"/><lb ed="R038" n="0872a18"/>界。無念有覺聖人境界。智者可了知。說則難爲說。
<lb ed="X" n="0771b21"/><lb ed="R038" n="0872b01"/>又云。欲外安和。但內寧靜。心虗境寂。念起法生。水
<lb ed="X" n="0771b22"/><lb ed="R038" n="0872b02"/>濁波昏。潭淸月朗。脩行之要。靡出於斯。</p>
<lb ed="X" n="0771b23"/><lb ed="R038" n="0872b03"/><p xml:id="pX24p0771b2301">黃蘗禪師。謂裴丞相曰。佛與衆生。唯止一心。更無
<lb ed="X" n="0771b24"/><lb ed="R038" n="0872b04"/>差別。此心無始以來。無形無相。不曾生。不曾滅。當
<pb ed="X" xml:id="X24.0468.0771c" n="0771c"/>
<lb ed="X" n="0771c01"/><lb ed="R038" n="0872b05"/>下便是。動念卽乖。猶如虗空。無有邊際。唯此一心。
<lb ed="X" n="0771c02"/><lb ed="R038" n="0872b06"/>卽便是佛。佛與衆生。更無別異。但是衆生著相外
<lb ed="X" n="0771c03"/><lb ed="R038" n="0872b07"/>求。求之轉失。使佛覓佛。將心捉心。窮劫盡形。終無
<lb ed="X" n="0771c04"/><lb ed="R038" n="0872b08"/>所得。不知息念忘慮。佛自現前。此心卽是佛。佛卽
<lb ed="X" n="0771c05"/><lb ed="R038" n="0872b09"/>是衆生。爲衆生時。此心不減。爲諸佛時。此心不添。
<lb ed="X" n="0771c06"/><lb ed="R038" n="0872b10"/>遇緣卽施。緣散卽寂。不假脩證。本自具足。若不決
<lb ed="X" n="0771c07"/><lb ed="R038" n="0872b11"/>定信此是佛。縱使累劫脩行。終不成道。取法相者。
<lb ed="X" n="0771c08"/><lb ed="R038" n="0872b12"/>謂言心外有法。故著諸相也。又曰。造惡造善。皆是
<lb ed="X" n="0771c09"/><lb ed="R038" n="0872b13"/>著相。著相造惡。枉受輪迴。著相造善。枉受勞苦。都
<lb ed="X" n="0771c10"/><lb ed="R038" n="0872b14"/>總不如便自認取本心。心外無法。此心卽法。法外
<lb ed="X" n="0771c11"/><lb ed="R038" n="0872b15"/>無心。將心無心。心却成有。一切在我默契而<anchor xml:id="nkr_note_add_0771c1101" n="0771c1101"/><anchor xml:id="beg0771c1101" n="0771c1101"/>已<anchor xml:id="end0771c1101"/>。若
<lb ed="X" n="0771c12"/><lb ed="R038" n="0872b16"/>取非法相者。謂有取捨善惡凡聖等相也。</p>
<lb ed="X" n="0771c13"/><lb ed="R038" n="0872b17"/><p xml:id="pX24p0771c1301">慈受禪師曰。順天門外古招提。爛熳春光照錦溪。
<lb ed="X" n="0771c14"/><lb ed="R038" n="0872b18"/>物物更無心外法。箇中能有幾人知。</p>
<lb ed="X" n="0771c15"/><lb ed="R038" n="0873a01"/><p xml:id="pX24p0771c1501">傅大士曰。人空法亦空。二相本來同。遍計虗分別。
<lb ed="X" n="0771c16"/><lb ed="R038" n="0873a02"/>依他礙不通。圓成沉識海。流轉若飄蓬。<note place="inline">圓成之理墮在識海。
<lb ed="X" n="0771c17"/><lb ed="R038" n="0873a03"/>流轉生死有若飃蓬</note>欲識無生理。心外斷行蹤。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0771c18"/><lb ed="R038" n="0873a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0771c1801">是故不應取法。不應取非法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0771c19"/><lb ed="R038" n="0873a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0771c1901">李文會曰。不應取法。不應取非法者。此謂有無俱
<lb ed="X" n="0771c20"/><lb ed="R038" n="0873a06"/>遣。語默雙亡。若取法相。卽有法執。若取非法相。卽
<lb ed="X" n="0771c21"/><lb ed="R038" n="0873a07"/>有空執。有執則煩惱熾然。無執則信心淸淨。</p>
<lb ed="X" n="0771c22"/><lb ed="R038" n="0873a08"/><p xml:id="pX24p0771c2201">傅大士頌曰。有因名無號。無相有馳名。有無無別
<lb ed="X" n="0771c23"/><lb ed="R038" n="0873a09"/>體。<note place="inline">有之與無。本無各別之體</note>無有有無形。<note place="inline">有無之形本來無有</note>有無無自
<lb ed="X" n="0771c24"/><lb ed="R038" n="0873a10"/>性。<note place="inline">有無之間。無此自性</note>妄起有無情。<note place="inline">有無之情人自妄起</note>有無如谷響。
<pb ed="X" xml:id="X24.0468.0772a" n="0772a"/>
<lb ed="X" n="0772a01"/><lb ed="R038" n="0873a11"/>勿著有無聲。</p>
<lb ed="X" n="0772a02"/><lb ed="R038" n="0873a12"/><p xml:id="pX24p0772a0201">川禪師曰。金不博金。水不洗水。頌曰。得樹攀枝未
<lb ed="X" n="0772a03"/><lb ed="R038" n="0873a13"/>足奇。懸崖撒手丈夫兒。水寒夜冷魚難覓。留得空
<lb ed="X" n="0772a04"/><lb ed="R038" n="0873a14"/>船載月歸。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0772a05"/><lb ed="R038" n="0873a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0772a0501">以是義故。如來常說汝等比邱。知我說法。如筏喩者。
<lb ed="X" n="0772a06"/><lb ed="R038" n="0873a16"/>法尙應捨。何況非法<note place="inline">筏音伐</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0772a07"/><lb ed="R038" n="0873a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0772a0701"><name role="" type="person">王日休</name>曰。筏。謂編竹木成牌。以渡人。乃過水之具。
<lb ed="X" n="0772a08"/><lb ed="R038" n="0873a18"/>亦船之類也。以是義理之故。乃指<anchor xml:id="nkr_note_orig_0772001" n="0772001"/>土文所言之意
<lb ed="X" n="0772a09"/><lb ed="R038" n="0873b01"/>也。佛嘗謂汝等比邱。當知我之說法。如船筏之譬
<lb ed="X" n="0772a10"/><lb ed="R038" n="0873b02"/>喩。是未渡之時不可無船筏。喩若未了悟眞性之
<lb ed="X" n="0772a11"/><lb ed="R038" n="0873b03"/>時。不可無佛法也。旣渡之後。則不須船筏。喩旣了
<lb ed="X" n="0772a12"/><lb ed="R038" n="0873b04"/>悟眞性之後。卽不須佛法也。如此則旣悟之後。佛
<lb ed="X" n="0772a13"/><lb ed="R038" n="0873b05"/>法尙當捨去。則非佛法而爲外道法者。尤當捨去。
<lb ed="X" n="0772a14"/><lb ed="R038" n="0873b06"/>故云法尙應捨。何況非法。傅大士頌曰。渡河須用
<lb ed="X" n="0772a15"/><lb ed="R038" n="0873b07"/>筏。到岸不須船。此言盡之矣。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0772a16"/><lb ed="R038" n="0873b08"/>
<lb ed="X" n="0772a17"/><lb ed="R038" n="0873b09"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>金剛經註解卷之一</cb:jhead></cb:juan>
</body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0757c1601" to="#end0757c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0757c1901" to="#end0757c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0758a2001" to="#end0758a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0760b1601" to="#end0760b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">虯</lem><rdg wit="#wit.orig">蚪</rdg></app>
<app from="#beg0761a1701" to="#end0761a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">佳</lem><rdg wit="#wit.orig">隹</rdg></app>
<app from="#beg0761c0501" to="#end0761c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0761c1501" to="#end0761c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0762a2201" to="#end0762a2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0762c0201" to="#end0762c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0762c0701" to="#end0762c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0762c0801" to="#end0762c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0762c1101" to="#end0762c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0762c1901" to="#end0762c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0763c1001" to="#end0763c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5" cb:provider="來函：赵文平 (2020-05-26)">囑<note type="cf1">B21n0116_p0795a01</note></lem><rdg wit="#wit.orig">曯</rdg></app>
<app from="#beg0764a0801" to="#end0764a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0764b0301" to="#end0764b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">蘗</lem><rdg wit="#wit.orig">蘖</rdg></app>
<app from="#beg0765a1501" to="#end0765a1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0765a1801" to="#end0765a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0765b0101" to="#end0765b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0766b0101" to="#end0766b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0766b0701" to="#end0766b0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0767b0101" to="#end0767b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0769a0101" to="#end0769a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0769a0901" to="#end0769a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0769c0801" to="#end0769c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0770c2001" to="#end0770c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0771a0901" to="#end0771a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0771c1101" to="#end0771c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="cbeta-notes">
<head>CBETA 校注</head>
<p>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="xuzang-notes">
<head>卍續藏 校注</head>
<p>
<note n="0761001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0761001">間疑問</note>
<note n="0762001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0762001">愛疑受</note>
<note n="0763001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0763001">間疑問</note>
<note n="0764001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0764001">土疑上</note>
<note n="0768001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0768001">二疑一</note>
<note n="0768002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0768002">十六疑王</note>
<note n="0768003" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0768003">弱疑惡</note>
<note n="0769001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0769001">天疑無</note>
<note n="0772001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0772001">土疑上</note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
<note n="0757c1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0757c1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0757c1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0757c1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0758a2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0758a2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0760b1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0760b1601">虯【CB】，蚪【卍續】</note>
<note n="0761a1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0761a1701">佳【CB】，隹【卍續】</note>
<note n="0761c0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0761c0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0761c1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0761c1501">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0762a2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0762a2201">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0762c0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0762c0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0762c0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0762c0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0762c0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0762c0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0762c1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0762c1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0762c1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0762c1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0763c1001" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="X24.0763c10.11" target="#nkr_note_add_0763c1001">囑【CB】，曯【卍續】</note>
<note n="0764a0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0764a0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0764b0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0764b0301">蘗【CB】，蘖【卍續】</note>
<note n="0765a1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0765a1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0765a1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0765a1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0765b0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0765b0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0766b0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0766b0101">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0766b0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0766b0701">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0767b0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0767b0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0769a0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0769a0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0769a0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0769a0901">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0769c0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0769c0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0770c2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0770c2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0771a0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0771a0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0771c1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0771c1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>