<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="X25n0499">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 499 金剛經法眼懸判疏鈔</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經數位版, No. 499 金剛經法眼懸判疏鈔</title>
			<author>淸 性起述</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>CBETA.ting</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp5"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>8卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">25</idno>.<idno type="no">499</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2023-05-17 10:23:44 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">金剛經法眼懸判疏鈔</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, Text as provided by Electronic Buddhadharma Society (EBS)</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">CBETA 人工輸入，佛敎電腦資訊庫功德會提供</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>原書標點</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【卍續】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		<charDecl>
<char xml:id="CB02494">
				<charName>CBETA CHARACTER CB02494</charName>
				<mapping cb:dec="985534" type="PUA">U+F09BE</mapping>
			<mapping type="unicode">U+47E6</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>跋</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[跳-兆+(乏-之+友)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15106">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15106</charName>
				<mapping cb:dec="998146" type="PUA">U+F3B02</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+9B31</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>鬱</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[鬱-山+止]</value></charProp></char>
</charDecl>
	</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-05-20">
			<name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication
		</change>
		<change when="2006-08-16T15:46:33">
			Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<milestone unit="juan" n="1"/>
<pb ed="X" xml:id="X25.0499.0626b" n="0626b"/>
<lb ed="X" n="0626b01"/>
<lb ed="X" n="0626b02"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 499-A 金剛般若波羅蜜經懸判疏鈔卷序</cb:mulu><head>No. 499-A
<lb ed="X" n="0626b03"/><lb ed="R092" n="0598a01"/> 金剛般若波羅蜜經懸判疏鈔卷序</head>
<lb ed="X" n="0626b04"/>
<lb ed="X" n="0626b05"/><lb ed="R092" n="0598a02"/><byline cb:type="author">勅建西天寺武林後學沙門性起述</byline>
<lb ed="X" n="0626b06"/><lb ed="R092" n="0598a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0626b0601">△將釋此經判義分三。初通序大意。文八。初通叙
<lb ed="X" n="0626b07"/><lb ed="R092" n="0598a04"/>大意。分六。初標題。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0626b08"/><lb ed="R092" n="0598a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0626b0801">金剛般若波羅蜜經者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0626b09"/><lb ed="R092" n="0598a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0626b0901">鈔云。此題法喩雙彰。華梵爲目。通別爲名。法喩者。
<lb ed="X" n="0626b10"/><lb ed="R092" n="0598a07"/>金剛是喩。般若等。是法。華梵者。金剛。是華言。般若
<lb ed="X" n="0626b11"/><lb ed="R092" n="0598a08"/>波羅蜜。是梵語。若具梵語者。<g ref="#CB02494">䟦</g>折羅般若波羅蜜。
<lb ed="X" n="0626b12"/><lb ed="R092" n="0598a09"/>此云。金剛智慧到彼岸。通別者。經之一字。是通。以
<lb ed="X" n="0626b13"/><lb ed="R092" n="0598a10"/>三乘十二分敎。俱名爲經。故金剛等七字爲別。不
<lb ed="X" n="0626b14"/><lb ed="R092" n="0598a11"/>受餘稱故。餘義等釋。後文中辯。恐煩不引。</p><p xml:id="pX25p0626b1417" cb:place="inline">△二除
<lb ed="X" n="0626b15"/><lb ed="R092" n="0598a12"/>我法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0626b16"/><lb ed="R092" n="0598a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0626b1601">却衆生之我見。除徧計之異情。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0626b17"/><lb ed="R092" n="0598a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0626b1701">鈔云。四見中以我見爲首故。我者。於五蘊中妄計
<lb ed="X" n="0626b18"/><lb ed="R092" n="0598a15"/>我･我所故。人者。妄計我生人中。轉於餘趣故。衆生
<lb ed="X" n="0626b19"/><lb ed="R092" n="0598a16"/>者。妄計五蘊和合而生故。壽者。妄計我受一期果
<lb ed="X" n="0626b20"/><lb ed="R092" n="0598a17"/>報。若長若短故。斯皆顚倒妄想。亦名四見。</p><p xml:id="pX25p0626b2017" cb:place="inline">今云却
<lb ed="X" n="0626b21"/><lb ed="R092" n="0598a18"/>衆生之我見者。下文云。若菩薩有我相･人相･衆生
<lb ed="X" n="0626b22"/><lb ed="R092" n="0598b01"/>相･壽者相。卽非菩薩。又云。我當滅度無量衆生。卽
<lb ed="X" n="0626b23"/><lb ed="R092" n="0598b02"/>不名菩薩。若菩薩。通達無我･法者。如來說名眞是
<lb ed="X" n="0626b24"/><lb ed="R092" n="0598b03"/>菩薩。</p><p xml:id="pX25p0626b2403" cb:place="inline">云菩薩者。梵語。華言。是大道心。亦名覺衆生。
<pb ed="X" xml:id="X25.0499.0626c" n="0626c"/>
<lb ed="X" n="0626c01"/><lb ed="R092" n="0598b04"/>故云却衆生之我見也。</p><p xml:id="pX25p0626c0110" cb:place="inline">徧計者。謂周徧計度我人
<lb ed="X" n="0626c02"/><lb ed="R092" n="0598b05"/>衆生壽者四見。異情者。異見情執。法非法相。斷常
<lb ed="X" n="0626c03"/><lb ed="R092" n="0598b06"/>二見。今云除者。謂除去我人衆生壽者。法･非法相。
<lb ed="X" n="0626c04"/><lb ed="R092" n="0598b07"/>故下文云。是故不應取法。不應取非法。以是義故。
<lb ed="X" n="0626c05"/><lb ed="R092" n="0598b08"/>如來常說。汝等比邱。知我說法。如筏喩者。法尙應
<lb ed="X" n="0626c06"/><lb ed="R092" n="0598b09"/>捨。何況非法。此除徧計之異情也。</p><p xml:id="pX25p0626c0614" cb:place="inline">△三示宗趣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0626c07"/><lb ed="R092" n="0598b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0626c0701">以破相顯性爲宗。以觀照實相爲趣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0626c08"/><lb ed="R092" n="0598b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0626c0801">鈔云。語之所尙曰宗。宗之所歸曰趣。又宗者。主也。
<lb ed="X" n="0626c09"/><lb ed="R092" n="0598b12"/>唯以此法而爲主故。今此經大意。專以段段破相。
<lb ed="X" n="0626c10"/><lb ed="R092" n="0598b13"/>故云。凡所有相。皆是虗妄。又云。不可以三十二相。
<lb ed="X" n="0626c11"/><lb ed="R092" n="0598b14"/>得見如來。又云。如來所說身相。卽非身相。此卽破
<lb ed="X" n="0626c12"/><lb ed="R092" n="0598b15"/>除我･法之相也。又云。若見諸相非相。卽見如來。又
<lb ed="X" n="0626c13"/><lb ed="R092" n="0598b16"/>云。離一切相。卽名諸佛。此則顯依他無性。卽圓成
<lb ed="X" n="0626c14"/><lb ed="R092" n="0598b17"/>故。是頓彰般若性也。故云以破相顯性。而爲宗故。</p>
<lb ed="X" n="0626c15"/><lb ed="R092" n="0598b18"/><p xml:id="pX25p0626c1501">觀照者。文云。一切有爲法。如夢幻泡影。至應作如
<lb ed="X" n="0626c16"/><lb ed="R092" n="0599a01"/>是觀者。卽觀照般若也。實相者。則眞實之相也。經
<lb ed="X" n="0626c17"/><lb ed="R092" n="0599a02"/>云。不取於相。如如不動者。卽實相般若也。由前因
<lb ed="X" n="0626c18"/><lb ed="R092" n="0599a03"/>聽文字般若章句。一念淨信。方得破相顯性。見道
<lb ed="X" n="0626c19"/><lb ed="R092" n="0599a04"/>了明。從解起行。卽入觀照。念念反觀眞際路。斷煩
<lb ed="X" n="0626c20"/><lb ed="R092" n="0599a05"/>惱障。及所知障。而證實相般若。水天一色露圓明
<lb ed="X" n="0626c21"/><lb ed="R092" n="0599a06"/>耳。故以觀照實相。而爲其趣也。又以觀照爲宗。實
<lb ed="X" n="0626c22"/><lb ed="R092" n="0599a07"/>相爲趣。故思之可知也。</p><p xml:id="pX25p0626c2210" cb:place="inline">△四法喩申明。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0626c23"/><lb ed="R092" n="0599a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0626c2301">示般若源。悟金剛性。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0626c24"/><lb ed="R092" n="0599a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0626c2401">鈔云。示文字般若。悟金剛性。示觀照般若。修金剛
<pb ed="X" xml:id="X25.0499.0627a" n="0627a"/>
<lb ed="X" n="0627a01"/><lb ed="R092" n="0599a10"/>性。示實相般若。證金剛性。</p><p xml:id="pX25p0627a0111" cb:place="inline">金剛有堅利明三義。謂
<lb ed="X" n="0627a02"/><lb ed="R092" n="0599a11"/>堅喩實相。利似觀照。明如文字。此三般若。義雖有
<lb ed="X" n="0627a03"/><lb ed="R092" n="0599a12"/>三。其性無殊。此金剛性。不可破壞。妙體常恒故。又
<lb ed="X" n="0627a04"/><lb ed="R092" n="0599a13"/>此金剛性。體大。般若相大。波羅密用大。此體相用。
<lb ed="X" n="0627a05"/><lb ed="R092" n="0599a14"/>一卽三。三卽一者。無二法故。所謂斷盡無明。朗然
<lb ed="X" n="0627a06"/><lb ed="R092" n="0599a15"/>大覺。唯一金剛心故。</p><p xml:id="pX25p0627a0609" cb:place="inline">△五示眞俗無礙。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0627a07"/><lb ed="R092" n="0599a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0627a0701">於妙有中。全露眞空。於眞空中。全彰妙有。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0627a08"/><lb ed="R092" n="0599a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0627a0801">鈔云。此顯不二之旨也。心經云。色不異空。空不異
<lb ed="X" n="0627a09"/><lb ed="R092" n="0599a18"/>色。色卽是空。空卽是色。受想行識。亦復如是。舍利
<lb ed="X" n="0627a10"/><lb ed="R092" n="0599b01"/>子。是諸法空相。不生不滅。不垢不淨。不增不減等。
<lb ed="X" n="0627a11"/><lb ed="R092" n="0599b02"/>斯乃卽五蘊而全露眞空。卽眞空而全彰五蘊。然
<lb ed="X" n="0627a12"/><lb ed="R092" n="0599b03"/>五蘊性虗。本自空寂。全露眞常。如波卽水。無二法
<lb ed="X" n="0627a13"/><lb ed="R092" n="0599b04"/>故。眞空體實。隨緣應用。故有五蘊。如水成波。波因
<lb ed="X" n="0627a14"/><lb ed="R092" n="0599b05"/>水現。</p><p xml:id="pX25p0627a1403" cb:place="inline">楞嚴云。性色眞空。性空眞色。乃至五蘊･十二
<lb ed="X" n="0627a15"/><lb ed="R092" n="0599b06"/>處･十八界。全是妙明眞性中之影像耳。故云。若能
<lb ed="X" n="0627a16"/><lb ed="R092" n="0599b07"/>轉物。卽同如來。此經云。若見諸相非相。卽見如來。
<lb ed="X" n="0627a17"/><lb ed="R092" n="0599b08"/>又云。如來者。卽諸法如義。是以<g ref="#CB15106">鬱</g><g ref="#CB15106">鬱</g>黃花。無非般
<lb ed="X" n="0627a18"/><lb ed="R092" n="0599b09"/>若。靑靑翠竹。本是眞如。故知事依理成。理依事顯。</p>
<lb ed="X" n="0627a19"/><lb ed="R092" n="0599b10"/><p xml:id="pX25p0627a1901">起信論云。一心中。有二門故。一心眞如門。二心生
<lb ed="X" n="0627a20"/><lb ed="R092" n="0599b11"/>滅門。以此二門。各攝一切法。不相捨離。又云。此眞
<lb ed="X" n="0627a21"/><lb ed="R092" n="0599b12"/>如體。無有可遣。以一切法。悉皆眞故。亦無可立。以
<lb ed="X" n="0627a22"/><lb ed="R092" n="0599b13"/>一切法。皆同如故。當知一切法。不可說。不可念。故
<lb ed="X" n="0627a23"/><lb ed="R092" n="0599b14"/>名眞如。此雖顯眞如門。而全彰妙有。不離如故。此
<lb ed="X" n="0627a24"/><lb ed="R092" n="0599b15"/>經云。不取於相。如如不動等。此總顯眞俗圓融。二
<pb ed="X" xml:id="X25.0499.0627b" n="0627b"/>
<lb ed="X" n="0627b01"/><lb ed="R092" n="0599b16"/>諦無碍。不二之旨也。</p><p xml:id="pX25p0627b0109" cb:place="inline">△六引經結歎。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0627b02"/><lb ed="R092" n="0599b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0627b0201">故云。是法平等。無有高下。是名阿耨多羅三藐三菩
<lb ed="X" n="0627b03"/><lb ed="R092" n="0599b18"/>提之法門也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0627b04"/><lb ed="R092" n="0600a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0627b0401">鈔云。此卽證成眞俗圓融。不二之旨也。是法者。卽
<lb ed="X" n="0627b05"/><lb ed="R092" n="0600a02"/>妙有而眞空。卽眞空而妙有之法也。卽眞空而妙
<lb ed="X" n="0627b06"/><lb ed="R092" n="0600a03"/>有不增。卽妙有而眞空不減。故云平等。無高下者。
<lb ed="X" n="0627b07"/><lb ed="R092" n="0600a04"/>在聖而不高。在凡而不下。在涅槃而不高。在生死
<lb ed="X" n="0627b08"/><lb ed="R092" n="0600a05"/>而不下。良由迷悟不一。故有差殊。於法體中。本來
<lb ed="X" n="0627b09"/><lb ed="R092" n="0600a06"/>平等。無高下。故是阿耨多羅三藐三菩提之法門
<lb ed="X" n="0627b10"/><lb ed="R092" n="0600a07"/>也。</p><p xml:id="pX25p0627b1002" cb:place="inline">阿耨等者。梵語。此云。無上正等正覺。卽成佛果
<lb ed="X" n="0627b11"/><lb ed="R092" n="0600a08"/>位之名耳。法門者。法卽軌持義。門者。出入義。謂三
<lb ed="X" n="0627b12"/><lb ed="R092" n="0600a09"/>賢十地等妙二覺。莫不由斯般若之法軌持出入
<lb ed="X" n="0627b13"/><lb ed="R092" n="0600a10"/>門故。是以菩提薩埵。依般若波羅蜜多故。得阿耨
<lb ed="X" n="0627b14"/><lb ed="R092" n="0600a11"/>菩提者。其斯之謂歟。</p><p xml:id="pX25p0627b1409" cb:place="inline">以上通叙大旨一科<anchor xml:id="nkr_note_add_0627b1401" n="0627b1401"/><anchor xml:id="beg0627b1401" n="0627b1401"/>已<anchor xml:id="end0627b1401"/>竟。</p><p xml:id="pX25p0627b1419" cb:place="inline">△
<lb ed="X" n="0627b15"/><lb ed="R092" n="0600a12"/>二諸位取三般若。得一心常住。分四。初五位妙果
<lb ed="X" n="0627b16"/><lb ed="R092" n="0600a13"/>因何得就。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0627b17"/><lb ed="R092" n="0600a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0627b1701">故三賢十聖。等妙二覺。得無上菩提者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0627b18"/><lb ed="R092" n="0600a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0627b1801">鈔云。十住十行十向爲賢。十地爲聖。等･妙二覺爲
<lb ed="X" n="0627b19"/><lb ed="R092" n="0600a16"/>超地之聖。又三賢爲十地之因。十地爲三賢之果。
<lb ed="X" n="0627b20"/><lb ed="R092" n="0600a17"/>十地又爲等･妙二覺之因。等･妙二覺又爲十地之
<lb ed="X" n="0627b21"/><lb ed="R092" n="0600a18"/>果。</p><p xml:id="pX25p0627b2102" cb:place="inline">三賢爲解行菩提。十地爲分證菩提。等･妙二覺。
<lb ed="X" n="0627b22"/><lb ed="R092" n="0600b01"/>爲究竟菩提。雖賢聖信解行證不同。而究竟所得
<lb ed="X" n="0627b23"/><lb ed="R092" n="0600b02"/>者。唯一無上菩提。故經云。一切賢聖。皆以無爲法
<lb ed="X" n="0627b24"/><lb ed="R092" n="0600b03"/>而有差別。</p><p xml:id="pX25p0627b2405" cb:place="inline">△二因修三般若故。而得妙證三。一依
<pb ed="X" xml:id="X25.0499.0627c" n="0627c"/>
<lb ed="X" n="0627c01"/><lb ed="R092" n="0600b04"/>文字般若。得見道分。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0627c02"/><lb ed="R092" n="0600b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0627c0201">必先從文字般若。一念生淨信者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0627c03"/><lb ed="R092" n="0600b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0627c0301">鈔云。一念淨信者。卽頓開圓解佛知見故。經云。是
<lb ed="X" n="0627c04"/><lb ed="R092" n="0600b07"/>諸衆生。無復我相･人相･衆生相･壽者相。無法相･亦
<lb ed="X" n="0627c05"/><lb ed="R092" n="0600b08"/>無非法相。以頓忘人法。解眞空故。皆從文字般若。
<lb ed="X" n="0627c06"/><lb ed="R092" n="0600b09"/>而得見也。若約位次。正是十信位滿。得見道分。若
<lb ed="X" n="0627c07"/><lb ed="R092" n="0600b10"/>約六卽佛中。正是理卽佛後。得名字卽佛也。</p><p xml:id="pX25p0627c0718" cb:place="inline">△二
<lb ed="X" n="0627c08"/><lb ed="R092" n="0600b11"/>依觀照般若。得修道分。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0627c09"/><lb ed="R092" n="0600b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0627c0901">然後而脩觀照般若。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0627c10"/><lb ed="R092" n="0600b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0627c1001">鈔云。見道分後。以般若智。圓照法界。超現量見。了
<lb ed="X" n="0627c11"/><lb ed="R092" n="0600b14"/>達五蘊身心世界。蕩然淸淨。惟一眞如。無差別故。
<lb ed="X" n="0627c12"/><lb ed="R092" n="0600b15"/>所謂念念照常理。心心息幻塵。徧觀諸法性。無假
<lb ed="X" n="0627c13"/><lb ed="R092" n="0600b16"/>亦無眞。從此空假中三觀。次第深入。方了一心不
<lb ed="X" n="0627c14"/><lb ed="R092" n="0600b17"/>二之本。漸脩離相妙行。大智大悲。不住生死。及涅
<lb ed="X" n="0627c15"/><lb ed="R092" n="0600b18"/>槃故。以隨順無住法性。廣大妙理故。若約位次。正
<lb ed="X" n="0627c16"/><lb ed="R092" n="0601a01"/>三賢位滿。得脩道分。若約六卽佛中。依敎脩行。法
<lb ed="X" n="0627c17"/><lb ed="R092" n="0601a02"/>眼圓明。始起觀行。則得觀行卽佛。漸次深入。空假
<lb ed="X" n="0627c18"/><lb ed="R092" n="0601a03"/>中妙行。還未得分證中道。只得相似卽佛也。</p><p xml:id="pX25p0627c1818" cb:place="inline">△三
<lb ed="X" n="0627c19"/><lb ed="R092" n="0601a04"/>依實相般若。得證道分。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0627c20"/><lb ed="R092" n="0601a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0627c2001">不取於相。如如不動。而證實相般若。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0627c21"/><lb ed="R092" n="0601a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0627c2101">鈔云。由前脩道分中。解行成就。方得分斷無明。分
<lb ed="X" n="0627c22"/><lb ed="R092" n="0601a07"/>證眞如。不取性相。忘緣等照。任放天心。以無功用
<lb ed="X" n="0627c23"/><lb ed="R092" n="0601a08"/>行。得入薩婆若耳。若約位次。證十地位。乃至究竟
<lb ed="X" n="0627c24"/><lb ed="R092" n="0601a09"/>斷盡生相無明。進超等･妙二覺諸地位故。是謂得
<pb ed="X" xml:id="X25.0499.0628a" n="0628a"/>
<lb ed="X" n="0628a01"/><lb ed="R092" n="0601a10"/>證道分。若約六卽佛中。得分證卽佛。及究竟卽佛
<lb ed="X" n="0628a02"/><lb ed="R092" n="0601a11"/>也。</p><p xml:id="pX25p0628a0202" cb:place="inline">△三因妙證般若。故得一心所以。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0628a03"/><lb ed="R092" n="0601a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0628a0301">故得了六度而卽一心。悟萬行而卽一體。所以一切
<lb ed="X" n="0628a04"/><lb ed="R092" n="0601a13"/>色無非佛色。一切相無非佛相。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0628a05"/><lb ed="R092" n="0601a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0628a0501">鈔云。三施該六度。六度該萬行。由前以證實相般
<lb ed="X" n="0628a06"/><lb ed="R092" n="0601a15"/>若。窮徹圓明。大覺諸位。故能於菩提果上。見昔因
<lb ed="X" n="0628a07"/><lb ed="R092" n="0601a16"/>位中。所脩六度萬行。皆攝一心常住本體。所以於
<lb ed="X" n="0628a08"/><lb ed="R092" n="0601a17"/>妙果菩提之中。證一切色。無非佛色。證一切相。無
<lb ed="X" n="0628a09"/><lb ed="R092" n="0601a18"/>非佛相。又佛者。覺也。覺一切色･一切相。無非妙果
<lb ed="X" n="0628a10"/><lb ed="R092" n="0601b01"/>之色。妙果之相故。卽以般若波羅密多之法。而爲
<lb ed="X" n="0628a11"/><lb ed="R092" n="0601b02"/>其本也。</p><p xml:id="pX25p0628a1104" cb:place="inline">△四引偈證成。妙體常住。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0628a12"/><lb ed="R092" n="0601b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0628a1201">故云。如來色無盡。智慧亦復然。一切法常住。是故本
<lb ed="X" n="0628a13"/><lb ed="R092" n="0601b04"/>圓明。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0628a14"/><lb ed="R092" n="0601b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0628a1401">鈔云。此偈證成上來一心常住所以。如來色者。卽
<lb ed="X" n="0628a15"/><lb ed="R092" n="0601b06"/>眞如妙色也。隨緣應用。不變不異。根根塵塵。周徧
<lb ed="X" n="0628a16"/><lb ed="R092" n="0601b07"/>法界。故爾全體解脫。具攝無邊廣大智慧。徧照諸
<lb ed="X" n="0628a17"/><lb ed="R092" n="0601b08"/>法。本自圓明。本自常住。故華嚴云。如來成正覺時。
<lb ed="X" n="0628a18"/><lb ed="R092" n="0601b09"/>入一相三昧。得一切衆生量等身。得一切刹量等
<lb ed="X" n="0628a19"/><lb ed="R092" n="0601b10"/>身。得一切三世量等身。得一切法量等身。得如是
<lb ed="X" n="0628a20"/><lb ed="R092" n="0601b11"/>無量無數淸淨三輪等身。皆同一相。所謂無相等。
<lb ed="X" n="0628a21"/><lb ed="R092" n="0601b12"/>故云一切法常住。是故本圓明。</p><p xml:id="pX25p0628a2113" cb:place="inline">以上諸位脩三般
<lb ed="X" n="0628a22"/><lb ed="R092" n="0601b13"/>若。而得妙證一心<anchor xml:id="nkr_note_add_0628a2201" n="0628a2201"/><anchor xml:id="beg0628a2201" n="0628a2201"/>已<anchor xml:id="end0628a2201"/>竟。</p><p xml:id="pX25p0628a2210" cb:place="inline">△三釋通妨難。令生正見。
<lb ed="X" n="0628a23"/><lb ed="R092" n="0601b14"/>分三。初由徧計執。故有根塵。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0628a24"/><lb ed="R092" n="0601b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0628a2401">應知根塵器界。全是徧計所執。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X25.0499.0628b" n="0628b"/>
<lb ed="X" n="0628b01"/><lb ed="R092" n="0601b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0628b0101">鈔云。由難云。旣法本常住。本自圓明。衆生日用何
<lb ed="X" n="0628b02"/><lb ed="R092" n="0601b17"/>故而不覺知。何故而不見耶。故今釋曰。動靜理全
<lb ed="X" n="0628b03"/><lb ed="R092" n="0601b18"/>是。行藏事盡非。冥冥隨物去。杳杳不知歸。眞以根
<lb ed="X" n="0628b04"/><lb ed="R092" n="0602a01"/>塵器界。全是妙明眞性中所現之物。宛似空華。凡
<lb ed="X" n="0628b05"/><lb ed="R092" n="0602a02"/>情不了。用徧計性。周徧計度。妄執以爲實有。盡成
<lb ed="X" n="0628b06"/><lb ed="R092" n="0602a03"/>虗妄者耳。如暗室之繩。踏之以爲虵者。卽斯類故。</p>
<lb ed="X" n="0628b07"/><lb ed="R092" n="0602a04"/><p xml:id="pX25p0628b0701">△二若破徧計。見圓成故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0628b08"/><lb ed="R092" n="0602a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0628b0801">若除徧計。依他無性卽圓成故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0628b09"/><lb ed="R092" n="0602a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0628b0901">鈔云。唯識論云。此性是唯識實性。略有二種。一虗
<lb ed="X" n="0628b10"/><lb ed="R092" n="0602a07"/>妄性。謂徧計所執。二眞實際。謂圓成實性。爲簡虗
<lb ed="X" n="0628b11"/><lb ed="R092" n="0602a08"/>妄。說實性言。復有二性。一世俗。謂依他起。二勝義。
<lb ed="X" n="0628b12"/><lb ed="R092" n="0602a09"/>爲圓成性。爲簡世俗。故說爲實。又徧計性。情有理
<lb ed="X" n="0628b13"/><lb ed="R092" n="0602a10"/>無。依他性。相有性無。圓成實性。理有情無。此約法
<lb ed="X" n="0628b14"/><lb ed="R092" n="0602a11"/>相宗義。若約法性宗義。其實依他無性。卽圓成故。
<lb ed="X" n="0628b15"/><lb ed="R092" n="0602a12"/>由却除徧計。故能轉物。卽同如來。</p><p xml:id="pX25p0628b1514" cb:place="inline">△三依正如如
<lb ed="X" n="0628b16"/><lb ed="R092" n="0602a13"/>本法界故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0628b17"/><lb ed="R092" n="0602a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0628b1701">故說生界不減。佛界不增。山河大地。全露眞常。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0628b18"/><lb ed="R092" n="0602a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0628b1801">鈔云。由上依他無性。卽圓成故。此圓成實性。徧流
<lb ed="X" n="0628b19"/><lb ed="R092" n="0602a16"/>六道而未曾減。往成聖道而未曾增。唯一法界常
<lb ed="X" n="0628b20"/><lb ed="R092" n="0602a17"/>住妙理。頭頭本是眞如。法法無非般若。故古德云。
<lb ed="X" n="0628b21"/><lb ed="R092" n="0602a18"/>聞聲見色。盖是尋常。這邊那邊。應用不缺。所以山
<lb ed="X" n="0628b22"/><lb ed="R092" n="0602b01"/>河大地。全露眞常。綠水長天。彰法身故。</p><p xml:id="pX25p0628b2216" cb:place="inline">以上妨難
<lb ed="X" n="0628b23"/><lb ed="R092" n="0602b02"/>釋通<anchor xml:id="nkr_note_add_0628b2301" n="0628b2301"/><anchor xml:id="beg0628b2301" n="0628b2301"/>已<anchor xml:id="end0628b2301"/>竟。</p><p xml:id="pX25p0628b2305" cb:place="inline">△四依信解行證得成妙果。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0628b24"/><lb ed="R092" n="0602b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0628b2401">固能依此信而信之。依此解而解之。依此修而修之。
<pb ed="X" xml:id="X25.0499.0628c" n="0628c"/>
<lb ed="X" n="0628c01"/><lb ed="R092" n="0602b04"/>依此證而證之。入法界之玄門。成諸佛之妙果。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0628c02"/><lb ed="R092" n="0602b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0628c0201">鈔云。依此信而信之者。大品云。一切法不信。唯信
<lb ed="X" n="0628c03"/><lb ed="R092" n="0602b06"/>般若。名爲眞信。卽開佛知見故。依此解而解之。依
<lb ed="X" n="0628c04"/><lb ed="R092" n="0602b07"/>此修而修之者。依解起行。卽示佛知見故。依此證
<lb ed="X" n="0628c05"/><lb ed="R092" n="0602b08"/>而證之者。行起解絕。斷十障。證十如。卽悟佛知見
<lb ed="X" n="0628c06"/><lb ed="R092" n="0602b09"/>故。入法界之玄門。成諸佛之妙果者。斷盡生相無
<lb ed="X" n="0628c07"/><lb ed="R092" n="0602b10"/>明。五住究竟。卽入佛之知見故。</p><p xml:id="pX25p0628c0713" cb:place="inline">又六句中。前一句
<lb ed="X" n="0628c08"/><lb ed="R092" n="0602b11"/>是信成就發心。次二句是解行成就發心。後三句
<lb ed="X" n="0628c09"/><lb ed="R092" n="0602b12"/>是證成就發心。起信論云。三發心也。問。前者<anchor xml:id="nkr_note_add_0628c0901" n="0628c0901"/><anchor xml:id="beg0628c0901" n="0628c0901"/>已<anchor xml:id="end0628c0901"/>明
<lb ed="X" n="0628c10"/><lb ed="R092" n="0602b13"/>信解修證斷惑之意。今者何又重明。答。前是明五
<lb ed="X" n="0628c11"/><lb ed="R092" n="0602b14"/>位行人。因脩般若。<anchor xml:id="nkr_note_add_0628c1101" n="0628c1101"/><anchor xml:id="beg0628c1101" n="0628c1101"/>已<anchor xml:id="end0628c1101"/>證菩提。今所明者。的指行人。
<lb ed="X" n="0628c12"/><lb ed="R092" n="0602b15"/>自修之法。乃成妙果。故未重也。以上釋行人。得信
<lb ed="X" n="0628c13"/><lb ed="R092" n="0602b16"/>解行證。妙果<anchor xml:id="nkr_note_add_0628c1301" n="0628c1301"/><anchor xml:id="beg0628c1301" n="0628c1301"/>已<anchor xml:id="end0628c1301"/>竟。</p><p xml:id="pX25p0628c1308" cb:place="inline">△五般若。因種善根始得信受。
<lb ed="X" n="0628c14"/><lb ed="R092" n="0602b17"/>分二。初標讚法勝。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0628c15"/><lb ed="R092" n="0602b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0628c1501">是知般若之法。諸法中王。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0628c16"/><lb ed="R092" n="0603a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0628c1601">鈔云。是知者。承前契後之辭。諸法中王者。彌勒偈
<lb ed="X" n="0628c17"/><lb ed="R092" n="0603a02"/>云。實智爲了因。亦爲餘生因。了因者。是證菩提法
<lb ed="X" n="0628c18"/><lb ed="R092" n="0603a03"/>身。妙果之根本也。餘生因者。爲諸度妙行。及報化
<lb ed="X" n="0628c19"/><lb ed="R092" n="0603a04"/>之根本也。故經云。一切諸佛及諸佛阿耨菩提法
<lb ed="X" n="0628c20"/><lb ed="R092" n="0603a05"/>皆從此經出故。</p><p xml:id="pX25p0628c2007" cb:place="inline">△二因多善得入。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0628c21"/><lb ed="R092" n="0603a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0628c2101">苟非一佛二佛三四五佛。而種善根。<anchor xml:id="nkr_note_add_0628c2101" n="0628c2101"/><anchor xml:id="beg0628c2101" n="0628c2101"/>已<anchor xml:id="end0628c2101"/>於無量千萬
<lb ed="X" n="0628c22"/><lb ed="R092" n="0603a07"/>佛所種諸善根。始能信而受之。捧而讀之也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0628c23"/><lb ed="R092" n="0603a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0628c2301">鈔云。夫般若之法。如摩尼寶珠。能濟一切諸渴乏
<lb ed="X" n="0628c24"/><lb ed="R092" n="0603a09"/>者。但無福人。決不得見。況能受持。故多生累劫。親
<pb ed="X" xml:id="X25.0499.0629a" n="0629a"/>
<lb ed="X" n="0629a01"/><lb ed="R092" n="0603a10"/>覲無量諸佛。於一一佛前。常修戒定慧等。資糧助
<lb ed="X" n="0629a02"/><lb ed="R092" n="0603a11"/>道妙行之力。始能信而受之。捧而讀之也。</p><p xml:id="pX25p0629a0217" cb:place="inline">△六持
<lb ed="X" n="0629a03"/><lb ed="R092" n="0603a12"/>法妙行福廣難量。分五。初持行福勝。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0629a04"/><lb ed="R092" n="0603a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0629a0401">是以受持者。功超餘行。讀誦者。福過恒沙。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0629a05"/><lb ed="R092" n="0603a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0629a0501">鈔云。深信曰受。受而領納曰持。閱本經文曰讀。離
<lb ed="X" n="0629a06"/><lb ed="R092" n="0603a15"/>本朗念曰誦。夫以歷曠劫而修行。徧恒沙刹而行
<lb ed="X" n="0629a07"/><lb ed="R092" n="0603a16"/>捨。若不知般若無我之法。朗徹心源。終成費行。如
<lb ed="X" n="0629a08"/><lb ed="R092" n="0603a17"/>蒸沙作飯。必無實果。是以釋迦如來。歷覲八百四
<lb ed="X" n="0629a09"/><lb ed="R092" n="0603a18"/>千萬億那由他諸佛。悉皆供養承事。無空過者。若
<lb ed="X" n="0629a10"/><lb ed="R092" n="0603b01"/>復有人。於後末世。能受持誦讀此經。於我所供養
<lb ed="X" n="0629a11"/><lb ed="R092" n="0603b02"/>諸佛功德。乃至算數譬喩所不能及。供佛之行。尙
<lb ed="X" n="0629a12"/><lb ed="R092" n="0603b03"/>不能超。況餘行乎。是故總經恒沙大千世界七寶
<lb ed="X" n="0629a13"/><lb ed="R092" n="0603b04"/>以用布施。皆成有漏之福。豈成無爲妙果菩提。涅
<lb ed="X" n="0629a14"/><lb ed="R092" n="0603b05"/>槃常樂我淨者哉。故持般若一行。福過恒沙。未作
<lb ed="X" n="0629a15"/><lb ed="R092" n="0603b06"/>奇也。</p><p xml:id="pX25p0629a1503" cb:place="inline">△二竪橫較量。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0629a16"/><lb ed="R092" n="0603b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0629a1601">十虗較量。難以測其邊。三千施寶。無以探其際。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0629a17"/><lb ed="R092" n="0603b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0629a1701">鈔云。一橫較。二竪較。先橫較量者。謂十方虗空。尙
<lb ed="X" n="0629a18"/><lb ed="R092" n="0603b09"/>不能較量。況比餘法之類。而能及哉。經云。一人發
<lb ed="X" n="0629a19"/><lb ed="R092" n="0603b10"/>眞歸元。十方虗空悉皆銷殞。斯皆般若性現之力
<lb ed="X" n="0629a20"/><lb ed="R092" n="0603b11"/>也。次竪較量者。謂七寶佈施。皆落有爲。增長生死。
<lb ed="X" n="0629a21"/><lb ed="R092" n="0603b12"/>徒益煩多。永嘉云。住相布施生天福。猶如仰箭射
<lb ed="X" n="0629a22"/><lb ed="R092" n="0603b13"/>虗空。勢力盡。箭還墮。招得來生不如意。爭似無爲
<lb ed="X" n="0629a23"/><lb ed="R092" n="0603b14"/>實相門。一超直入如來地。故三千施寶。無以喩之
<lb ed="X" n="0629a24"/><lb ed="R092" n="0603b15"/>也。</p><p xml:id="pX25p0629a2402" cb:place="inline">△三天人供養。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X25.0499.0629b" n="0629b"/>
<lb ed="X" n="0629b01"/><lb ed="R092" n="0603b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0629b0101">在在則人天供養。時時則舍利分彰。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0629b02"/><lb ed="R092" n="0603b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0629b0201">鈔云。夫般若是三世諸佛之母。故一切如來。悉皆
<lb ed="X" n="0629b03"/><lb ed="R092" n="0603b18"/>供養。最爲尊重。故法華云。十方諸如來。幷過現未
<lb ed="X" n="0629b04"/><lb ed="R092" n="0604a01"/>來。亦見亦供養。亦令得歡喜。是人之功德。無邊無
<lb ed="X" n="0629b05"/><lb ed="R092" n="0604a02"/>有窮。如十方虗空。不可得邊際。況世間一切天人
<lb ed="X" n="0629b06"/><lb ed="R092" n="0604a03"/>阿修羅等。而不供養者乎。</p><p xml:id="pX25p0629b0611" cb:place="inline">舍利者。梵語。此云。身骨。
<lb ed="X" n="0629b07"/><lb ed="R092" n="0604a04"/>乃佛滅度後。茶毗身骨。有八萬四千大數。金光明
<lb ed="X" n="0629b08"/><lb ed="R092" n="0604a05"/>云。若人得一舍利。如芥子許。能供養者。決定托生
<lb ed="X" n="0629b09"/><lb ed="R092" n="0604a06"/><name role="" type="person">三十三天</name>。受無量妙樂。此乃色身舍利。非法身舍
<lb ed="X" n="0629b10"/><lb ed="R092" n="0604a07"/>利之體。經云。隨說四句偈等。所在之處。卽爲有佛。
<lb ed="X" n="0629b11"/><lb ed="R092" n="0604a08"/>故云。時時則舍利分彰也。若人得一四句偈等。能
<lb ed="X" n="0629b12"/><lb ed="R092" n="0604a09"/>奉供者。得證菩提。豈可思議福德而較量哉。</p><p xml:id="pX25p0629b1218" cb:place="inline">△四
<lb ed="X" n="0629b13"/><lb ed="R092" n="0604a10"/>歷耳成種。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0629b14"/><lb ed="R092" n="0604a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0629b1401">一歷耳根。永爲道種。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0629b15"/><lb ed="R092" n="0604a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0629b1501">鈔云。若種餘善。卽成人天小果。有漏之因。若薰般
<lb ed="X" n="0629b16"/><lb ed="R092" n="0604a13"/>若妙善。一歷耳根。如人食少金剛種子。盡未來際。
<lb ed="X" n="0629b17"/><lb ed="R092" n="0604a14"/>不可破壞。畢竟要穿一切有爲煩惱身過。到于無
<lb ed="X" n="0629b18"/><lb ed="R092" n="0604a15"/>爲一切智地。所以金剛種入如來藏。瓜豆云何得
<lb ed="X" n="0629b19"/><lb ed="R092" n="0604a16"/>錯根。此之謂也。</p><p xml:id="pX25p0629b1907" cb:place="inline">△五彈指頓超。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0629b20"/><lb ed="R092" n="0604a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0629b2001">彈指合掌。頓超劫海。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0629b21"/><lb ed="R092" n="0604a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0629b2101">鈔云。夫以深信則讚。讚則歸依。以頓忘人法了眞
<lb ed="X" n="0629b22"/><lb ed="R092" n="0604b01"/>空故。是以超曠劫之無明。越恒沙之生死。故我世
<lb ed="X" n="0629b23"/><lb ed="R092" n="0604b02"/>尊。往昔一聞般若妙旨。則不隨生死流佈。而成十
<lb ed="X" n="0629b24"/><lb ed="R092" n="0604b03"/>地妙果。故佛吿須菩提言。當知是經義不可思議。
<pb ed="X" xml:id="X25.0499.0629c" n="0629c"/>
<lb ed="X" n="0629c01"/><lb ed="R092" n="0604b04"/>果報亦不可思議。法華云。聞法歡喜讚。乃至發一
<lb ed="X" n="0629c02"/><lb ed="R092" n="0604b05"/>言。則爲<anchor xml:id="nkr_note_add_0629c0201" n="0629c0201"/><anchor xml:id="beg0629c0201" n="0629c0201"/>已<anchor xml:id="end0629c0201"/>供養。一切三世佛者。卽斯類故。以上持
<lb ed="X" n="0629c03"/><lb ed="R092" n="0604b06"/>行難量<anchor xml:id="nkr_note_add_0629c0301" n="0629c0301"/><anchor xml:id="beg0629c0301" n="0629c0301"/>已<anchor xml:id="end0629c0301"/>竟。</p><p xml:id="pX25p0629c0306" cb:place="inline">△七舊疏新章聞名周廣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0629c04"/><lb ed="R092" n="0604b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0629c0401">稽古註疏。千百餘家。望今解釋。循方徧滿。聞名者。盡
<lb ed="X" n="0629c05"/><lb ed="R092" n="0604b08"/>娑婆界。仰望者。普徧塵沙。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0629c06"/><lb ed="R092" n="0604b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0629c0601">鈔云。疏文分二。一註疏繁多。二聞名徧遠。註疏繁
<lb ed="X" n="0629c07"/><lb ed="R092" n="0604b10"/>多者。謂三十二大士。各說不二法門。五百比邱。各
<lb ed="X" n="0629c08"/><lb ed="R092" n="0604b11"/>說身因解脫。但能令人一言之下。心地開通者。皆
<lb ed="X" n="0629c09"/><lb ed="R092" n="0604b12"/>得以作龜鏡。苟非如來冥承付囑。何得註疏。千百
<lb ed="X" n="0629c10"/><lb ed="R092" n="0604b13"/>餘家。而流通者乎。二聞名徧遠者。謂般若之法。非
<lb ed="X" n="0629c11"/><lb ed="R092" n="0604b14"/>但盡娑婆界而聞名。乃至盡法界以普周。窮塵刹
<lb ed="X" n="0629c12"/><lb ed="R092" n="0604b15"/>而宏遠。莫不以斯般若之法。利濟含生。故大經云。
<lb ed="X" n="0629c13"/><lb ed="R092" n="0604b16"/>三世諸佛<anchor xml:id="nkr_note_add_0629c1301" n="0629c1301"/><anchor xml:id="beg0629c1301" n="0629c1301"/>已<anchor xml:id="end0629c1301"/>說･今說･當說。我今亦如是說。佛子。我
<lb ed="X" n="0629c14"/><lb ed="R092" n="0604b17"/>不見有一個國土如來。不說此十地法。何以故。此
<lb ed="X" n="0629c15"/><lb ed="R092" n="0604b18"/>是三世諸佛。向菩提道。最上法故。起信論云。一切
<lb ed="X" n="0629c16"/><lb ed="R092" n="0605a01"/>諸佛。本所乘故。一切菩薩。皆乘此法。到如來地故。
<lb ed="X" n="0629c17"/><lb ed="R092" n="0605a02"/>此經云。涅槃三世諸佛。依般若法。而證阿耨菩提。
<lb ed="X" n="0629c18"/><lb ed="R092" n="0605a03"/>是以經律論等。皆以般若而爲其本。豈聞名者。以
<lb ed="X" n="0629c19"/><lb ed="R092" n="0605a04"/>局一方之境。乃通方之妙道也。是以塵沙界而弘
<lb ed="X" n="0629c20"/><lb ed="R092" n="0605a05"/>傳。則塵沙界而仰望。皆是如來護念此經。威德力
<lb ed="X" n="0629c21"/><lb ed="R092" n="0605a06"/>故。豈虗謬哉。</p><p xml:id="pX25p0629c2106" cb:place="inline">△八因利他切略述疏章。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0629c22"/><lb ed="R092" n="0605a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0629c2201">豈予膚見陋學。以管窺天。敢言測度者哉。無非利人
<lb ed="X" n="0629c23"/><lb ed="R092" n="0605a08"/>心切。毛頭許智。投入佛心。余雖凡夫。亦無棄耳。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0629c24"/><lb ed="R092" n="0605a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0629c2401">難云。舊疏新章。廣多無數。何必要今重出。故今釋
<pb ed="X" xml:id="X25.0499.0630a" n="0630a"/>
<lb ed="X" n="0630a01"/><lb ed="R092" n="0605a10"/>云。因利他切。略述疏章。</p><p xml:id="pX25p0630a0110" cb:place="inline">豈者。承前之義。予者。自謂
<lb ed="X" n="0630a02"/><lb ed="R092" n="0605a11"/>之辭。膚見者。淺見也。陋學者。學之至敝也。夫以法
<lb ed="X" n="0630a03"/><lb ed="R092" n="0605a12"/>海無涯。豈虗空之可度。般若宏遠。較塵刹而難量。
<lb ed="X" n="0630a04"/><lb ed="R092" n="0605a13"/>況以淺見陋學之人。其猶以管窺天。用蠡測海。敢
<lb ed="X" n="0630a05"/><lb ed="R092" n="0605a14"/>以胸談臆見。而能度量者哉。無非利人心切。頓忘
<lb ed="X" n="0630a06"/><lb ed="R092" n="0605a15"/>膚見之能。以毛頭許智。欲測佛心。故淸凉云。我今
<lb ed="X" n="0630a07"/><lb ed="R092" n="0605a16"/>欲以一毛智。測量無邊法界空。是以塵培華嶽。無
<lb ed="X" n="0630a08"/><lb ed="R092" n="0605a17"/>增萬仞之高。露滴天池。喜合百川之水。予雖凡夫
<lb ed="X" n="0630a09"/><lb ed="R092" n="0605a18"/>者。泛常之流也。經云。凡夫者。卽非凡夫。是名凡夫。
<lb ed="X" n="0630a10"/><lb ed="R092" n="0605b01"/>但能初心一念。卽頓開知見。深信般若。研窮佛境
<lb ed="X" n="0630a11"/><lb ed="R092" n="0605b02"/>耳。故大疏云。卽凡心而見佛心。事理雙脩。依本智
<lb ed="X" n="0630a12"/><lb ed="R092" n="0605b03"/>而求佛智。未能自度。先欲度人者。菩薩發心也。況
<lb ed="X" n="0630a13"/><lb ed="R092" n="0605b04"/>夫如來。常以般若護念諸大菩薩。予雖凡夫。亦無
<lb ed="X" n="0630a14"/><lb ed="R092" n="0605b05"/>棄耳。自然冥承護念。俾令行者。般若妙心。朗然悟
<lb ed="X" n="0630a15"/><lb ed="R092" n="0605b06"/>徹。命筆所述。量投佛意耳。</p><p xml:id="pX25p0630a1511" cb:place="inline">以上通序大意一科<anchor xml:id="nkr_note_add_0630a1501" n="0630a1501"/><anchor xml:id="beg0630a1501" n="0630a1501"/>已<anchor xml:id="end0630a1501"/>
<lb ed="X" n="0630a16"/><lb ed="R092" n="0605b07"/>竟。</p><p xml:id="pX25p0630a1602" cb:place="inline">△二･歸敬請加。分三。一歸敬。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0630a17"/><lb ed="R092" n="0605b08"/><cb:div type="orig"><lg type="regular" xml:id="lgX25p0630a1701"><l>稽首法界海</l><l>十方調御師</l><l>般若諸大士</l>
<lb ed="X" n="0630a18"/><lb ed="R092" n="0605b09"/><l>信解比邱僧</l><l>復禮須菩提</l><l>古今宏法者</l></lg></cb:div>
<lb ed="X" n="0630a19"/><lb ed="R092" n="0605b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0630a1901">鈔云。先明一體三寶。後顯別相三寶。若總若別。悉
<lb ed="X" n="0630a20"/><lb ed="R092" n="0605b11"/>皆歸順。心冥道合。無二無不二故。先總明者。謂稽
<lb ed="X" n="0630a21"/><lb ed="R092" n="0605b12"/>首二字。能歸行人。法界海者。卽行者所緣境故。今
<lb ed="X" n="0630a22"/><lb ed="R092" n="0605b13"/>初稽者。屈也。至也。首者。頭也。謂欲述疏意。先通三
<lb ed="X" n="0630a23"/><lb ed="R092" n="0605b14"/>寶。特擧三業。虔恭敬仰。屈<anchor xml:id="nkr_note_add_0630a2301" n="0630a2301"/><anchor xml:id="beg0630a2301" n="0630a2301"/>己<anchor xml:id="end0630a2301"/>頭頂以至于地。心冥
<lb ed="X" n="0630a24"/><lb ed="R092" n="0605b15"/>佛境。口誦辭句。剖析心誠。乞求加護。問。何故最初
<pb ed="X" xml:id="X25.0499.0630b" n="0630b"/>
<lb ed="X" n="0630b01"/><lb ed="R092" n="0605b16"/>歸敬三寶。答。別行鈔云。略有七意。一顯示三寶。俾
<lb ed="X" n="0630b02"/><lb ed="R092" n="0605b17"/>令久遠流通。自他二利。吉祥故。二令人發生深信。
<lb ed="X" n="0630b03"/><lb ed="R092" n="0605b18"/>不生疑惑故。三令知恩德由三寶力。方成慧解故。
<lb ed="X" n="0630b04"/><lb ed="R092" n="0606a01"/>四儀式應然。如世臣子。凡所作爲。先稟君故。五表
<lb ed="X" n="0630b05"/><lb ed="R092" n="0606a02"/>有承稟。三寶證明。顯非胸臆故。六像季傳敎。障難
<lb ed="X" n="0630b06"/><lb ed="R092" n="0606a03"/>由多。先敬三寶。請加護故。七西天諸菩薩僧。造論
<lb ed="X" n="0630b07"/><lb ed="R092" n="0606a04"/>釋經。皆先歸故。由斯七意。故祈請加。能皈三業。深
<lb ed="X" n="0630b08"/><lb ed="R092" n="0606a05"/>入法界。徧禮三寶。是以捨三業而攝歸一心。捨一
<lb ed="X" n="0630b09"/><lb ed="R092" n="0606a06"/>心而歸三寶。故稽首而歸依也。</p><p xml:id="pX25p0630b0913" cb:place="inline">云法界海者。謂一
<lb ed="X" n="0630b10"/><lb ed="R092" n="0606a07"/>切三寶。不離法界。法界不離三寶。況一眞法界。一
<lb ed="X" n="0630b11"/><lb ed="R092" n="0606a08"/>切諸佛。斷無明盡而親證。一切諸法。從法界海流。
<lb ed="X" n="0630b12"/><lb ed="R092" n="0606a09"/>一切菩薩。分斷無明。分證法界。一切僧衆。依法界
<lb ed="X" n="0630b13"/><lb ed="R092" n="0606a10"/>海而修行。故經云。一切聖賢。皆以無爲法而有差
<lb ed="X" n="0630b14"/><lb ed="R092" n="0606a11"/>別。無爲者。卽一眞法界之妙理也。又一眞法界。卽
<lb ed="X" n="0630b15"/><lb ed="R092" n="0606a12"/>具同體三寶義理。謂法界中。有大智光明徧照義
<lb ed="X" n="0630b16"/><lb ed="R092" n="0606a13"/>故。卽是佛寶。法界中能軌持恒沙性功德故。卽是
<lb ed="X" n="0630b17"/><lb ed="R092" n="0606a14"/>法寶。又性相圓融。和合義故。卽是僧寶。又佛卽是
<lb ed="X" n="0630b18"/><lb ed="R092" n="0606a15"/>法。法卽是僧。故云。法界海耳。所云海者。謂法界中。
<lb ed="X" n="0630b19"/><lb ed="R092" n="0606a16"/>旣具一體三寶。卽法界性中之德。猶若大海。普容
<lb ed="X" n="0630b20"/><lb ed="R092" n="0606a17"/>無量諸珍寶故。以上同體三寶義<anchor xml:id="nkr_note_add_0630b2001" n="0630b2001"/><anchor xml:id="beg0630b2001" n="0630b2001"/>已<anchor xml:id="end0630b2001"/>竟。</p><p xml:id="pX25p0630b2016" cb:place="inline">○次別相
<lb ed="X" n="0630b21"/><lb ed="R092" n="0606a18"/>三寶者。一大乘三寶。二小乘三寶。三住持三寶。又
<lb ed="X" n="0630b22"/><lb ed="R092" n="0606b01"/>佛不是法。法不是僧。自爲差別相也。</p><p xml:id="pX25p0630b2215" cb:place="inline">初大乘有三
<lb ed="X" n="0630b23"/><lb ed="R092" n="0606b02"/>者。法報化三身。或具十身。是爲佛寶。六度妙行。八
<lb ed="X" n="0630b24"/><lb ed="R092" n="0606b03"/>萬四千無量法門。是爲法寶。三賢十聖。等･妙二覺。
<pb ed="X" xml:id="X25.0499.0630c" n="0630c"/>
<lb ed="X" n="0630c01"/><lb ed="R092" n="0606b04"/>是爲僧寶。</p><p xml:id="pX25p0630c0105" cb:place="inline">次小乘有三者。五分法身。是爲佛寶。四
<lb ed="X" n="0630c02"/><lb ed="R092" n="0606b05"/>諦十二因緣。是爲法寶。四果四向。是爲僧寶。</p><p xml:id="pX25p0630c0218" cb:place="inline">後住
<lb ed="X" n="0630c03"/><lb ed="R092" n="0606b06"/>持三寶亦三。金銀銅鐵七寶所成。或泥塑木刻。寫
<lb ed="X" n="0630c04"/><lb ed="R092" n="0606b07"/>畵形像。是名佛寶。西方貝葉。此方竹帛。黃絹紙墨
<lb ed="X" n="0630c05"/><lb ed="R092" n="0606b08"/>筆硯而成。是名法寶。剃髮染衣。受諸大戒。習行定
<lb ed="X" n="0630c06"/><lb ed="R092" n="0606b09"/>慧。弘闡正法。是爲僧寶。</p><p xml:id="pX25p0630c0610" cb:place="inline">所云寶者。謂三寶恒住世
<lb ed="X" n="0630c07"/><lb ed="R092" n="0606b10"/>間。最爲殊勝。良友福田。世出世間。最尊最貴。名之
<lb ed="X" n="0630c08"/><lb ed="R092" n="0606b11"/>爲寶。今此文中十方調御師。是爲大乘佛寶。般若
<lb ed="X" n="0630c09"/><lb ed="R092" n="0606b12"/>是爲大乘法寶。諸大士者。是爲大乘僧寶。</p><p xml:id="pX25p0630c0917" cb:place="inline">問。爲甚
<lb ed="X" n="0630c10"/><lb ed="R092" n="0606b13"/>不擧釋迦師者。何也。答。以本師卽諸佛之一數耳。
<lb ed="X" n="0630c11"/><lb ed="R092" n="0606b14"/>又無量法門單擧般若者。以諸中中王故。</p><p xml:id="pX25p0630c1117" cb:place="inline">次信解
<lb ed="X" n="0630c12"/><lb ed="R092" n="0606b15"/>比邱僧。復禮須菩提者。卽小乘三寶中僧寶也。問。
<lb ed="X" n="0630c13"/><lb ed="R092" n="0606b16"/>小乘三寶中獨擧僧寶。而不擧佛･法者。何也。答。以
<lb ed="X" n="0630c14"/><lb ed="R092" n="0606b17"/>大乘統攝故。今歸向者。以同在會上。回心向大。深
<lb ed="X" n="0630c15"/><lb ed="R092" n="0606b18"/>信般若。故偏歸也。又比邱僧中。獨擧須菩提。而不
<lb ed="X" n="0630c16"/><lb ed="R092" n="0607a01"/>擧餘者。何也。答。以須菩提是請法之首故。</p><p xml:id="pX25p0630c1617" cb:place="inline">古今弘
<lb ed="X" n="0630c17"/><lb ed="R092" n="0607a02"/>法者。卽住持三寶中僧寶也。問。何得獨擧住持僧
<lb ed="X" n="0630c18"/><lb ed="R092" n="0607a03"/>而不擧餘者。答。以住持中弘法僧寶。最爲勝故。謂
<lb ed="X" n="0630c19"/><lb ed="R092" n="0607a04"/>因僧弘闡。故知有法。知法卽知佛有無量功德。故
<lb ed="X" n="0630c20"/><lb ed="R092" n="0607a05"/>偏歸擧。</p><p xml:id="pX25p0630c2004" cb:place="inline">△二請加。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0630c21"/><lb ed="R092" n="0607a06"/><cb:div type="orig"><lg type="regular" xml:id="lgX25p0630c2101"><l>願以同體慈</l><l>冥承善護念</l><l>句句合玄宗</l>
<lb ed="X" n="0630c22"/><lb ed="R092" n="0607a07"/><l>言言投佛意</l></lg></cb:div>
<lb ed="X" n="0630c23"/><lb ed="R092" n="0607a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0630c2301">鈔云。謂三寶有無量勝德。今略擧一二。一者大慈。
<lb ed="X" n="0630c24"/><lb ed="R092" n="0607a09"/>二者大智。云慈者。四無量心之首故。又是諸善中
<pb ed="X" xml:id="X25.0499.0631a" n="0631a"/>
<lb ed="X" n="0631a01"/><lb ed="R092" n="0607a10"/>王故。云智者。諸佛菩薩。具恒沙妙行。以般若智母。
<lb ed="X" n="0631a02"/><lb ed="R092" n="0607a11"/>而無其本。</p><p xml:id="pX25p0631a0205" cb:place="inline">以慈行。不住涅槃故。以智行。不住生死
<lb ed="X" n="0631a03"/><lb ed="R092" n="0607a12"/>故。是以不住生死･不住涅槃。卽斯無住妙行中同
<lb ed="X" n="0631a04"/><lb ed="R092" n="0607a13"/>體慈･同體悲･同體智･同體神力。以天眼遙觀･天耳
<lb ed="X" n="0631a05"/><lb ed="R092" n="0607a14"/>遙聞。他心速鑑。無礙見聞。冥承護念之力。俾令行
<lb ed="X" n="0631a06"/><lb ed="R092" n="0607a15"/>者。圓覺妙心。豁然開悟。所析妙義。句句得合玄宗
<lb ed="X" n="0631a07"/><lb ed="R092" n="0607a16"/>之旨。言言投佛意故。</p><p xml:id="pX25p0631a0709" cb:place="inline">△三回向。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0631a08"/><lb ed="R092" n="0607a17"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgX25p0631a0801"><l>回施諸有情</l><l>共證無上果</l></lg></cb:div>
<lb ed="X" n="0631a09"/><lb ed="R092" n="0607a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0631a0901">鈔云。回向有三意。一回向眞如。以修一切妙行理
<lb ed="X" n="0631a10"/><lb ed="R092" n="0607b01"/>觀。冥同實際。無障礙故。二回向衆生。將此所述疏
<lb ed="X" n="0631a11"/><lb ed="R092" n="0607b02"/>意。自利利他。施與衆生。了般若故。三回向菩提。願
<lb ed="X" n="0631a12"/><lb ed="R092" n="0607b03"/>令我及有情。得無上菩提。證常樂我淨。無餘大涅
<lb ed="X" n="0631a13"/><lb ed="R092" n="0607b04"/>槃故。以上行者三回向心。卽起信論中。三心圓發
<lb ed="X" n="0631a14"/><lb ed="R092" n="0607b05"/>之文。一直心。正念眞如法故。二深心。樂修一切諸
<lb ed="X" n="0631a15"/><lb ed="R092" n="0607b06"/>善法故。三大悲心。普救一切諸衆生故。以斯三心
<lb ed="X" n="0631a16"/><lb ed="R092" n="0607b07"/>圓發之旨。卽合三心回向之意。雖辭少有不同。而
<lb ed="X" n="0631a17"/><lb ed="R092" n="0607b08"/>大意之旨。理實貫通。思之可得也。</p><p xml:id="pX25p0631a1714" cb:place="inline">以上歸敬請加
<lb ed="X" n="0631a18"/><lb ed="R092" n="0607b09"/>一科<anchor xml:id="nkr_note_add_0631a1801" n="0631a1801"/><anchor xml:id="beg0631a1801" n="0631a1801"/>已<anchor xml:id="end0631a1801"/>竟。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0631a19"/><lb ed="R092" n="0607b10"/>
<lb ed="X" n="0631a20"/><lb ed="R092" n="0607b11"/><p xml:id="pX25p0631a2001">金剛般若波羅蜜經懸判疏鈔卷序</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0631a21"/>
<lb ed="X" n="0631a22"/>
<lb ed="X" n="0631a23"/>
<lb ed="X" n="0631a24"/>
<pb ed="X" xml:id="X25.0499.0631b" n="0631b"/>
<lb ed="X" n="0631b01"/>
<lb ed="X" n="0631b02"/>
<lb ed="X" n="0631b03"/>
<lb ed="X" n="0631b04"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">金剛般若波羅蜜經懸判疏鈔</cb:mulu>
<lb ed="X" n="0631b05"/><cb:docNumber>No. 499</cb:docNumber>
<lb ed="X" n="0631b06"/><lb ed="R092" n="0607b13"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>金剛般若波羅蜜經懸判疏鈔卷之一</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0631b07"/>
<lb ed="X" n="0631b08"/><lb ed="R092" n="0607b14"/><byline cb:type="author">勅建西天寺武林後學沙門性起述</byline>
<lb ed="X" n="0631b09"/><lb ed="R092" n="0607b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0631b0901">△三･開章釋文。分二。初列名。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0631b10"/><lb ed="R092" n="0607b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0631b1001">一敎啓因緣。二藏敎分攝。三會通餘部。四乘所被機。
<lb ed="X" n="0631b11"/><lb ed="R092" n="0607b17"/>五敎體淺深。六宗趣通局。七處會傳譯。八誦持感應。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0631b12"/><lb ed="R092" n="0607b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0631b1201">△二釋義列科。爲八。且初科中分二。初總標列。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0631b13"/><lb ed="R092" n="0608a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0631b1301">初敎啓因緣者二。一總因緣。二別因緣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0631b14"/><lb ed="R092" n="0608a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0631b1401">鈔。敎者。聖人被下之辭。啓者。啓一經之總源。因者。
<lb ed="X" n="0631b15"/><lb ed="R092" n="0608a03"/>衆生本有佛性爲因。緣者。佛出世指示爲緣。謂佛
<lb ed="X" n="0631b16"/><lb ed="R092" n="0608a04"/>因此･由此･而爲緣故。者者。牒定之辭。後之下文。而
<lb ed="X" n="0631b17"/><lb ed="R092" n="0608a05"/>釋之也。</p><p xml:id="pX25p0631b1704" cb:place="inline">△二轉釋。又二。初總因緣。分二。初標總題。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0631b18"/><lb ed="R092" n="0608a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0631b1801">言總因緣者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0631b19"/><lb ed="R092" n="0608a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0631b1901">△二釋部緣。文又三。初喩申自利。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0631b20"/><lb ed="R092" n="0608a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0631b2001">夫王道坦坦。千古同歸。一乘玄門。諸佛齊證。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0631b21"/><lb ed="R092" n="0608a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0631b2101">鈔。千王大道。坦坦平平。經千古而不易也。佛佛道
<lb ed="X" n="0631b22"/><lb ed="R092" n="0608a10"/>同。垂永劫之常恒。豈有異哉。故法華經云。十方佛
<lb ed="X" n="0631b23"/><lb ed="R092" n="0608a11"/>土中。唯有一乘法。無二亦無三。除佛方便說。儒云。
<lb ed="X" n="0631b24"/><lb ed="R092" n="0608a12"/>莫不由斯道也。斯之謂歟。</p><p xml:id="pX25p0631b2411" cb:place="inline">△二證明利他。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X25.0499.0631c" n="0631c"/>
<lb ed="X" n="0631c01"/><lb ed="R092" n="0608a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0631c0101">故一切諸佛。爲一大事因緣故。出現于世。所謂開示
<lb ed="X" n="0631c02"/><lb ed="R092" n="0608a14"/>悟入佛之知見故。佛知見者。卽般若波羅蜜多智慧
<lb ed="X" n="0631c03"/><lb ed="R092" n="0608a15"/>光明。普令一切衆生。盡入無餘大涅槃故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0631c04"/><lb ed="R092" n="0608a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0631c0401">鈔。法華經中。佛吿舍利<anchor xml:id="nkr_note_add_0631c0401" n="0631c0401"/><anchor xml:id="beg0631c0401" n="0631c0401"/>弗<anchor xml:id="end0631c0401"/>云。諸佛世尊。唯以一大
<lb ed="X" n="0631c05"/><lb ed="R092" n="0608a17"/>事因緣故。出現於世。舍利<anchor xml:id="nkr_note_add_0631c0501" n="0631c0501"/><anchor xml:id="beg0631c0501" n="0631c0501"/>弗<anchor xml:id="end0631c0501"/>。云何唯以一大事因
<lb ed="X" n="0631c06"/><lb ed="R092" n="0608a18"/>緣。所以。諸佛世尊。欲令衆生開佛知見。示佛知見。
<lb ed="X" n="0631c07"/><lb ed="R092" n="0608b01"/>悟佛知見。使得淸淨故。出現于世。由佛昔因願力。
<lb ed="X" n="0631c08"/><lb ed="R092" n="0608b02"/>故感果得周圓。普令衆生開示悟入。盡得無餘大
<lb ed="X" n="0631c09"/><lb ed="R092" n="0608b03"/>涅槃故。涅槃者。此云圓寂。亦云滅度。所謂以般若
<lb ed="X" n="0631c10"/><lb ed="R092" n="0608b04"/>智慧光明。斷除煩惱障。及所知障。滅度而滅度之。
<lb ed="X" n="0631c11"/><lb ed="R092" n="0608b05"/>斯爲佛之本意本懷。豈有他哉。</p><p xml:id="pX25p0631c1113" cb:place="inline">△三結大事因緣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0631c12"/><lb ed="R092" n="0608b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0631c1201">良以一切衆生。本具佛性。故君子以人治人。改而止。
<lb ed="X" n="0631c13"/><lb ed="R092" n="0608b07"/>豈同執柯伐柯。猶以爲遠哉。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0631c14"/><lb ed="R092" n="0608b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0631c1401">鈔。由上佛智。破除一切衆生迷闇。令入大滅度者。
<lb ed="X" n="0631c15"/><lb ed="R092" n="0608b09"/>良由衆生本來具有天然自性。眞知眞見。不假修
<lb ed="X" n="0631c16"/><lb ed="R092" n="0608b10"/>爲。而成就也。只因衆生逐妄迷眞。不見自性。故諸
<lb ed="X" n="0631c17"/><lb ed="R092" n="0608b11"/>佛出世。指示悟入。而爲緣也。故君子以人治人。下
<lb ed="X" n="0631c18"/><lb ed="R092" n="0608b12"/>人皆可以爲堯舜耳。</p><p xml:id="pX25p0631c1809" cb:place="inline">△二別因分三。初標數。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0631c19"/><lb ed="R092" n="0608b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0631c1901">二。別因有十。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0631c20"/><lb ed="R092" n="0608b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0631c2001">△二轉釋分十。初諸佛護念三。初標。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0631c21"/><lb ed="R092" n="0608b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0631c2101">一爲諸佛常以般若護念諸菩薩故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0631c22"/><lb ed="R092" n="0608b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0631c2201">△二釋。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0631c23"/><lb ed="R092" n="0608b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0631c2301">夫以般若之法。佛佛道同。如王寶印。一同護念。是以
<lb ed="X" n="0631c24"/><lb ed="R092" n="0608b18"/>諸佛證之･菩薩脩之･衆生仰之。仰之者。則頓超劫海。
<pb ed="X" xml:id="X25.0499.0632a" n="0632a"/>
<lb ed="X" n="0632a01"/><lb ed="R092" n="0609a01"/>脩之者。則諸佛護念。乃至付之囑之。無非此一般若
<lb ed="X" n="0632a02"/><lb ed="R092" n="0609a02"/>波羅密多之法也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0632a03"/><lb ed="R092" n="0609a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0632a0301">鈔。般若之法。是佛心印。如千王寶印一同護念。是
<lb ed="X" n="0632a04"/><lb ed="R092" n="0609a04"/>謂永護憶念。此般若之法也。由是諸佛證之。以爲
<lb ed="X" n="0632a05"/><lb ed="R092" n="0609a05"/>果德。菩薩脩之。以爲妙行。妙行者。卽十波羅之妙
<lb ed="X" n="0632a06"/><lb ed="R092" n="0609a06"/>行。而證諸佛之果德也。至於衆生一念淨信。圓覺
<lb ed="X" n="0632a07"/><lb ed="R092" n="0609a07"/>妙心。豁然開悟。頓忘人法解眞空故。是以彈指合
<lb ed="X" n="0632a08"/><lb ed="R092" n="0609a08"/>掌頓超劫海。修習之者。果人護念。乃至付小菩薩。
<lb ed="X" n="0632a09"/><lb ed="R092" n="0609a09"/>囑大菩薩。諄諄切切。饒舌叮嚀。無非皆爲此般若
<lb ed="X" n="0632a10"/><lb ed="R092" n="0609a10"/>心印之法也。</p><p xml:id="pX25p0632a1006" cb:place="inline">△三結。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0632a11"/><lb ed="R092" n="0609a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0632a1101">是以世尊拈花。迦葉微笑。至於歷代諸祖轉展護念。
<lb ed="X" n="0632a12"/><lb ed="R092" n="0609a12"/>轉展付囑者。無非惟此一事而<anchor xml:id="nkr_note_add_0632a1201" n="0632a1201"/><anchor xml:id="beg0632a1201" n="0632a1201"/>已<anchor xml:id="end0632a1201"/>矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0632a13"/><lb ed="R092" n="0609a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0632a1301">是以者。承前契後之詞。世尊在靈山會上。談經三
<lb ed="X" n="0632a14"/><lb ed="R092" n="0609a14"/>百餘會。說法四十九年。至後涅槃會上。世尊拈花。
<lb ed="X" n="0632a15"/><lb ed="R092" n="0609a15"/>百萬人天大衆。無不茫然。世尊吿云。我以無相爲
<lb ed="X" n="0632a16"/><lb ed="R092" n="0609a16"/>相。無門爲門。涅槃妙心。付囑<name role="" type="person">摩訶迦葉</name>。是後轉付
<lb ed="X" n="0632a17"/><lb ed="R092" n="0609a17"/>阿難。以至達摩西來。而爲此方初祖。轉囑神光。至
<lb ed="X" n="0632a18"/><lb ed="R092" n="0609a18"/>于六祖會下。出於靑原南嶽。靑原流于曹洞。南嶽
<lb ed="X" n="0632a19"/><lb ed="R092" n="0609b01"/>派于臨濟。及我本師天濤雲老人等。共爲七十三
<lb ed="X" n="0632a20"/><lb ed="R092" n="0609b02"/>世。無非以心印心。以法印法。惟此一事實。餘二則
<lb ed="X" n="0632a21"/><lb ed="R092" n="0609b03"/>非眞矣。</p><p xml:id="pX25p0632a2104" cb:place="inline">△二敎示降伏。分三。初標。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0632a22"/><lb ed="R092" n="0609b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0632a2201">二爲令大士降伏其心悟眞空故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0632a23"/><lb ed="R092" n="0609b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0632a2301">△二釋。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0632a24"/><lb ed="R092" n="0609b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0632a2401">謂佛直示眞元。掃除我法二執。了一切衆生。卽涅槃
<pb ed="X" xml:id="X25.0499.0632b" n="0632b"/>
<lb ed="X" n="0632b01"/><lb ed="R092" n="0609b07"/>相。無生可度。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0632b02"/><lb ed="R092" n="0609b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0632b0201">鈔。八識規矩云。我執二種。法執二種。</p><p xml:id="pX25p0632b0215" cb:place="inline">我執二者。一･
<lb ed="X" n="0632b03"/><lb ed="R092" n="0609b09"/>俱生我執。謂於五陰等法中。強立主宰。妄立爲我。
<lb ed="X" n="0632b04"/><lb ed="R092" n="0609b10"/>與身俱生故。二･分別我執。謂於計我法中。分別我
<lb ed="X" n="0632b05"/><lb ed="R092" n="0609b11"/>能行善。我能行惡而起執故。</p><p xml:id="pX25p0632b0512" cb:place="inline">二法執二者。一･俱生
<lb ed="X" n="0632b06"/><lb ed="R092" n="0609b12"/>法執者。謂無始時來。虗妄熏習。於一切法妄生執
<lb ed="X" n="0632b07"/><lb ed="R092" n="0609b13"/>著。恒與身俱故。二･分別法執者。謂於邪師及熏邪
<lb ed="X" n="0632b08"/><lb ed="R092" n="0609b14"/>敎。分別計度執爲實故。</p><p xml:id="pX25p0632b0810" cb:place="inline">分別二執。粗故易斷。細故
<lb ed="X" n="0632b09"/><lb ed="R092" n="0609b15"/>難斷。今佛直示眞知。頓令大根衆生開示悟入。了
<lb ed="X" n="0632b10"/><lb ed="R092" n="0609b16"/>達一切異生卽涅槃相。無生可度。故淨名訶慈氏
<lb ed="X" n="0632b11"/><lb ed="R092" n="0609b17"/>云。彌勒如。衆生亦如。何有衆生而可化者。不起度
<lb ed="X" n="0632b12"/><lb ed="R092" n="0609b18"/>生之見。卽得破除俱生我執･俱生法執。頓斷諸障。
<lb ed="X" n="0632b13"/><lb ed="R092" n="0610a01"/>頓證眞如。圓滿菩提。歸無所得。是爲降伏其心故。</p>
<lb ed="X" n="0632b14"/><lb ed="R092" n="0610a02"/><p xml:id="pX25p0632b1401">△三示顚倒。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0632b15"/><lb ed="R092" n="0610a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0632b1501">若起度生之見。我人衆生壽者。卽非菩薩故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0632b16"/><lb ed="R092" n="0610a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0632b1601">鈔。若有四相。非大士者。反顯不能降伏其心故。</p><p xml:id="pX25p0632b1619" cb:place="inline">△
<lb ed="X" n="0632b17"/><lb ed="R092" n="0610a05"/>三示無住法分四。一標。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0632b18"/><lb ed="R092" n="0610a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0632b1801">三爲令了無住法。是菩薩故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0632b19"/><lb ed="R092" n="0610a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0632b1901">△二釋。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0632b20"/><lb ed="R092" n="0610a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0632b2001">謂一切妙行。如空中鳥跡。不住此岸。不住彼岸。不住
<lb ed="X" n="0632b21"/><lb ed="R092" n="0610a09"/>中流。運無住法而爲其本。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0632b22"/><lb ed="R092" n="0610a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0632b2201">鈔。一切妙行者。卽十地所修十波羅密之妙行也。
<lb ed="X" n="0632b23"/><lb ed="R092" n="0610a11"/>謂此諸妙行。若空中鳥跡。似空中風相。難說難可
<lb ed="X" n="0632b24"/><lb ed="R092" n="0610a12"/>示。如是十地義。心意不能了。又云。非初非終後。非
<pb ed="X" xml:id="X25.0499.0632c" n="0632c"/>
<lb ed="X" n="0632c01"/><lb ed="R092" n="0610a13"/>言詞所說。出過于三世。其相如虗空。寂滅佛所行。
<lb ed="X" n="0632c02"/><lb ed="R092" n="0610a14"/>言說莫能及。地行亦如是。難說難可示。不住此岸
<lb ed="X" n="0632c03"/><lb ed="R092" n="0610a15"/>下。</p><p xml:id="pX25p0632c0302" cb:place="inline">法界品中。大願力精進救護一切衆生主夜神
<lb ed="X" n="0632c04"/><lb ed="R092" n="0610a16"/>吿善財云。菩薩法者。譬如船師。不住此岸。不住彼
<lb ed="X" n="0632c05"/><lb ed="R092" n="0610a17"/>岸。不住中流。運無住法而爲其本。</p><p xml:id="pX25p0632c0514" cb:place="inline">維摩經中。文殊
<lb ed="X" n="0632c06"/><lb ed="R092" n="0610a18"/>問淨名云。菩薩以何爲本。答。以無住爲本。又云。菩
<lb ed="X" n="0632c07"/><lb ed="R092" n="0610b01"/>薩以從無住本。立一切法故。</p><p xml:id="pX25p0632c0712" cb:place="inline">△三引證分二。初證
<lb ed="X" n="0632c08"/><lb ed="R092" n="0610b02"/>無住因行。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0632c09"/><lb ed="R092" n="0610b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0632c0901">故下文云。菩薩行六度等。應無所住而生其心。又云。
<lb ed="X" n="0632c10"/><lb ed="R092" n="0610b04"/>若心有住。則爲非住。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0632c11"/><lb ed="R092" n="0610b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0632c1101">鈔。大士行施度等。不住色聲香味觸法心故。古德
<lb ed="X" n="0632c12"/><lb ed="R092" n="0610b06"/>云。見色非干色。聞聲不是聲。山河及大地。全露法
<lb ed="X" n="0632c13"/><lb ed="R092" n="0610b07"/>王身。由是不住有爲。不住無爲。亦不住非有爲非
<lb ed="X" n="0632c14"/><lb ed="R092" n="0610b08"/>無爲。是故菩薩不住相想。而行施等諸度。是福德
<lb ed="X" n="0632c15"/><lb ed="R092" n="0610b09"/>卽非福德性。故又云。若心有住。則爲非住佛道矣。</p>
<lb ed="X" n="0632c16"/><lb ed="R092" n="0610b10"/><p xml:id="pX25p0632c1601">△二證無住果行。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0632c17"/><lb ed="R092" n="0610b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0632c1701">又云。菩薩知一切法無我。得成于忍。此菩薩勝前菩
<lb ed="X" n="0632c18"/><lb ed="R092" n="0610b12"/>薩。所作功德。不可思議。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0632c19"/><lb ed="R092" n="0610b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0632c1901">鈔。知一切法無我者。以般若智圓照自性。破除我
<lb ed="X" n="0632c20"/><lb ed="R092" n="0610b14"/>法二執。了眞空故。得成于忍者。坐斷能所現量。分
<lb ed="X" n="0632c21"/><lb ed="R092" n="0610b15"/>斷俱生無明。分證十地眞如。卽得頓超伏忍･信忍･
<lb ed="X" n="0632c22"/><lb ed="R092" n="0610b16"/>順忍。以至漸入無生法忍。寂滅忍故。此菩薩者。卽
<lb ed="X" n="0632c23"/><lb ed="R092" n="0610b17"/>超忍諸菩薩也。勝前菩薩所作功德。不可思議者。
<lb ed="X" n="0632c24"/><lb ed="R092" n="0610b18"/>謂勝地前初心菩薩。不能忘取相有漏心而行施
<pb ed="X" xml:id="X25.0499.0633a" n="0633a"/>
<lb ed="X" n="0633a01"/><lb ed="R092" n="0611a01"/>等諸度也。今此地上菩薩。超通達位時。乃至無有
<lb ed="X" n="0633a02"/><lb ed="R092" n="0611a02"/>少法可得。故云凡所作功德皆無漏行。不取性相。
<lb ed="X" n="0633a03"/><lb ed="R092" n="0611a03"/>任放天心。忘緣等照。而行施度等者。由斯妙行。故
<lb ed="X" n="0633a04"/><lb ed="R092" n="0611a04"/>不可思議云耳。</p><p xml:id="pX25p0633a0407" cb:place="inline">△四結歸無住。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0633a05"/><lb ed="R092" n="0611a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0633a0501">是以勸令一切大士。了無我法。得成于忍。能忍第一
<lb ed="X" n="0633a06"/><lb ed="R092" n="0611a06"/>諦。證無住法故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0633a07"/><lb ed="R092" n="0611a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0633a0701">△四示般若是諸法本。分三。初標。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0633a08"/><lb ed="R092" n="0611a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0633a0801">四。爲令知般若是諸法本故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0633a09"/><lb ed="R092" n="0611a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0633a0901">△二釋。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0633a10"/><lb ed="R092" n="0611a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0633a1001">謂般若之法。乃諸法中王。是以六度四等塵沙妙行。
<lb ed="X" n="0633a11"/><lb ed="R092" n="0611a11"/>皆以般若而爲其本。若無般若朗徹心源。一切行門
<lb ed="X" n="0633a12"/><lb ed="R092" n="0611a12"/>成有漏故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0633a13"/><lb ed="R092" n="0611a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0633a1301">鈔。般若法卽實相心印之法也。是以施等諸度。慈
<lb ed="X" n="0633a14"/><lb ed="R092" n="0611a14"/>悲喜捨。乃至無量塵沙行門。皆以般若心印實相
<lb ed="X" n="0633a15"/><lb ed="R092" n="0611a15"/>而爲其本。此般若法。或名眞如。或名法性。或名本
<lb ed="X" n="0633a16"/><lb ed="R092" n="0611a16"/>圓覺藏。或名常住眞心。或名實際本來。是知百千
<lb ed="X" n="0633a17"/><lb ed="R092" n="0611a17"/>之名。皆不出乎實相心印之法體也。故諸大乘經
<lb ed="X" n="0633a18"/><lb ed="R092" n="0611a18"/>皆以實相爲本。三藏十二分皆以實相爲源。故下
<lb ed="X" n="0633a19"/><lb ed="R092" n="0611b01"/>文云。若衆生信心淸淨。卽生實相。生實相者。卽生
<lb ed="X" n="0633a20"/><lb ed="R092" n="0611b02"/>十地眞如實相故。由得眞如實相般若。方修一切
<lb ed="X" n="0633a21"/><lb ed="R092" n="0611b03"/>妙行得成眞如無漏行故。若無下反顯之文。謂若
<lb ed="X" n="0633a22"/><lb ed="R092" n="0611b04"/>無般若慧光朗徹自性。知一切法了無我者。卽所
<lb ed="X" n="0633a23"/><lb ed="R092" n="0611b05"/>修一切施等行門。成有漏也。</p><p xml:id="pX25p0633a2312" cb:place="inline">△三引證。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0633a24"/><lb ed="R092" n="0611b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0633a2401">下文云。一切諸佛。及諸佛阿耨多羅三藐三菩提。皆
<pb ed="X" xml:id="X25.0499.0633b" n="0633b"/>
<lb ed="X" n="0633b01"/><lb ed="R092" n="0611b07"/>從此經出故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0633b02"/><lb ed="R092" n="0611b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0633b0201">鈔。斯顯果･人及所證之法。皆從般若心印而流出
<lb ed="X" n="0633b03"/><lb ed="R092" n="0611b09"/>故。圓覺經云。善男子。無上法王有大陀羅尼名爲
<lb ed="X" n="0633b04"/><lb ed="R092" n="0611b10"/>圓覺。流出一切淸淨眞如。菩提涅槃及波羅密敎
<lb ed="X" n="0633b05"/><lb ed="R092" n="0611b11"/>授菩薩。一切如來本起因地。皆依圓照淸淨覺相。
<lb ed="X" n="0633b06"/><lb ed="R092" n="0611b12"/>永斷無明。方成佛道。故云是諸法中王故。</p><p xml:id="pX25p0633b0617" cb:place="inline">△五直
<lb ed="X" n="0633b07"/><lb ed="R092" n="0611b13"/>示眞如離相。分三。初標。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0633b08"/><lb ed="R092" n="0611b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0633b0801">五爲直示般若心印無迂曲故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0633b09"/><lb ed="R092" n="0611b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0633b0901">△二釋。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0633b10"/><lb ed="R092" n="0611b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0633b1001">謂般若之法。直示眞如無二法故。所以色空非有。妙
<lb ed="X" n="0633b11"/><lb ed="R092" n="0611b17"/>性恒然。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0633b12"/><lb ed="R092" n="0611b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0633b1201">鈔。般若法者。卽眞如心印法也。夫心印法者。非色
<lb ed="X" n="0633b13"/><lb ed="R092" n="0612a01"/>非空。虗相本盡。眞性本現。是故此眞如法。從本以
<lb ed="X" n="0633b14"/><lb ed="R092" n="0612a02"/>來離言說相･離名字相･離心緣相。畢竟平等。無有
<lb ed="X" n="0633b15"/><lb ed="R092" n="0612a03"/>變異。不可破壞。唯是一心。故名眞如。</p><p xml:id="pX25p0633b1515" cb:place="inline">△三引證。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0633b16"/><lb ed="R092" n="0612a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0633b1601">下文云。離一切相卽名諸佛。又云。如來者。卽諸法如
<lb ed="X" n="0633b17"/><lb ed="R092" n="0612a05"/>義。惟此一事實。餘二則非眞故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0633b18"/><lb ed="R092" n="0612a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0633b1801">△六爲被最上機。分三。初標。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0633b19"/><lb ed="R092" n="0612a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0633b1901">六爲被最上一乘機故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0633b20"/><lb ed="R092" n="0612a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0633b2001">△二釋。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0633b21"/><lb ed="R092" n="0612a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0633b2101">謂般若之法。原非下劣根機可能承受。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0633b22"/><lb ed="R092" n="0612a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0633b2201">鈔。根有三根。機有五性。今所被者。最上乘故。非圓
<lb ed="X" n="0633b23"/><lb ed="R092" n="0612a11"/>頓機莫能入也。</p><p xml:id="pX25p0633b2307" cb:place="inline">問。三根普潤。大小兼収。方爲此法
<lb ed="X" n="0633b24"/><lb ed="R092" n="0612a12"/>之圓妙耳。云何獨被大機而不被小機者耶。答。前
<pb ed="X" xml:id="X25.0499.0633c" n="0633c"/>
<lb ed="X" n="0633c01"/><lb ed="R092" n="0612a13"/>不云乎。諸大乘經。及三乘之法。皆以實相爲本。今
<lb ed="X" n="0633c02"/><lb ed="R092" n="0612a14"/>不被小。而云被大者。有三義。一者。引未發大心者。
<lb ed="X" n="0633c03"/><lb ed="R092" n="0612a15"/>令發大心故。二者。<anchor xml:id="nkr_note_add_0633c0301" n="0633c0301"/><anchor xml:id="beg0633c0301" n="0633c0301"/>已<anchor xml:id="end0633c0301"/>發大心者。令永安住不退轉
<lb ed="X" n="0633c04"/><lb ed="R092" n="0612a16"/>故。三者。令彼二乘。生大慚愧。入佛智故。故云如來
<lb ed="X" n="0633c05"/><lb ed="R092" n="0612a17"/>爲發大乘等說。由斯巧語。令彼小乘。深信大乘二
<lb ed="X" n="0633c06"/><lb ed="R092" n="0612a18"/>空眞如。更進窮樓。回心向大。非實棄不被耳。</p><p xml:id="pX25p0633c0618" cb:place="inline">△三
<lb ed="X" n="0633c07"/><lb ed="R092" n="0612b01"/>引證。分二。初獨被上機。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0633c08"/><lb ed="R092" n="0612b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0633c0801">故下文云。如來爲發大乘者說。爲發最上乘者說。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0633c09"/><lb ed="R092" n="0612b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0633c0901">△二激引小機。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0633c10"/><lb ed="R092" n="0612b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0633c1001">又云。若樂小法者。著我人等。卽不能聽受讀誦爲人
<lb ed="X" n="0633c11"/><lb ed="R092" n="0612b05"/>解說。荷擔如來阿耨多羅三藐三菩提。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0633c12"/><lb ed="R092" n="0612b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0633c1201">鈔。樂小法者。只樂生空。不解二空。以不知心外無
<lb ed="X" n="0633c13"/><lb ed="R092" n="0612b07"/>法。不達五蘊六入十二處十八界本來空寂。無我
<lb ed="X" n="0633c14"/><lb ed="R092" n="0612b08"/>無人無衆生無壽者。未脫法執見故。是以不能聽
<lb ed="X" n="0633c15"/><lb ed="R092" n="0612b09"/>聞。不能受持。不能讀誦。亦不能利他。爲人分別解
<lb ed="X" n="0633c16"/><lb ed="R092" n="0612b10"/>說。荷擔無上大菩提故。</p><p xml:id="pX25p0633c1610" cb:place="inline">△七爲示見性必脩。分三
<lb ed="X" n="0633c17"/><lb ed="R092" n="0612b11"/>初標。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0633c18"/><lb ed="R092" n="0612b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0633c1801">七爲令見性必脩故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0633c19"/><lb ed="R092" n="0612b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0633c1901">△二釋。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0633c20"/><lb ed="R092" n="0612b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0633c2001">謂若不持戒脩福。於此章句。雖復受持讀誦。終無利
<lb ed="X" n="0633c21"/><lb ed="R092" n="0612b15"/>益。如畵餠充饑之類。反此。必要持戒脩福。於此章句。
<lb ed="X" n="0633c22"/><lb ed="R092" n="0612b16"/>能生信心。卽生實相。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0633c23"/><lb ed="R092" n="0612b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0633c2301">鈔。夫修證卽不無。染汚卽不得。故大事未明。如喪
<lb ed="X" n="0633c24"/><lb ed="R092" n="0612b18"/>考妣。大事<anchor xml:id="nkr_note_add_0633c2401" n="0633c2401"/><anchor xml:id="beg0633c2401" n="0633c2401"/>已<anchor xml:id="end0633c2401"/>明。還要如喪考妣。是知見性<anchor xml:id="nkr_note_add_0633c2402" n="0633c2402"/><anchor xml:id="beg0633c2402" n="0633c2402"/>已<anchor xml:id="end0633c2402"/>後。必
<pb ed="X" xml:id="X25.0499.0634a" n="0634a"/>
<lb ed="X" n="0634a01"/><lb ed="R092" n="0613a01"/>假修而證之。若不修行。曠劫無明。云何能斷。</p><p xml:id="pX25p0634a0118" cb:place="inline">故楞
<lb ed="X" n="0634a02"/><lb ed="R092" n="0613a02"/>嚴云。雖復受持讀誦。若不斷除殺盜淫妄。如蒸沙
<lb ed="X" n="0634a03"/><lb ed="R092" n="0613a03"/>作飯。必無實果。又蓮池老人云。畵餠何益於饑腸。
<lb ed="X" n="0634a04"/><lb ed="R092" n="0613a04"/>燕石難瞞于賈價。是故必要因戒生定。因定發慧。
<lb ed="X" n="0634a05"/><lb ed="R092" n="0613a05"/>是爲如來三無漏學。決定淸淨明誨。故曰必要持
<lb ed="X" n="0634a06"/><lb ed="R092" n="0613a06"/>戒修福。於此章句能生信心。卽生實相。持戒者。戒
<lb ed="X" n="0634a07"/><lb ed="R092" n="0613a07"/>也。修福者。定也。生信心者。慧也。卽諸位之堦基耳。
<lb ed="X" n="0634a08"/><lb ed="R092" n="0613a08"/>生實相。卽生諸地之實相也。所謂斷十障證十如
<lb ed="X" n="0634a09"/><lb ed="R092" n="0613a09"/>故。</p><p xml:id="pX25p0634a0902" cb:place="inline">△三引證。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0634a10"/><lb ed="R092" n="0613a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0634a1001">故下文云。以無我無人無衆生無壽者。修一切善法。
<lb ed="X" n="0634a11"/><lb ed="R092" n="0613a11"/>卽得阿耨菩提。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0634a12"/><lb ed="R092" n="0613a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0634a1201">鈔。以無我人下。卽見道分也。修一切善法者。卽修
<lb ed="X" n="0634a13"/><lb ed="R092" n="0613a13"/>道分也。卽得阿耨菩提者。證道分也。</p><p xml:id="pX25p0634a1315" cb:place="inline">△八示全修
<lb ed="X" n="0634a14"/><lb ed="R092" n="0613a14"/>卽性。分三。初標。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0634a15"/><lb ed="R092" n="0613a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0634a1501">八爲令知全修卽性故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0634a16"/><lb ed="R092" n="0613a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0634a1601">△二釋。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0634a17"/><lb ed="R092" n="0613a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0634a1701">謂令一切菩薩。了達六度萬行。無非般若妙行。以一
<lb ed="X" n="0634a18"/><lb ed="R092" n="0613a18"/>切行門。全修卽性。無二行故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0634a19"/><lb ed="R092" n="0613b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0634a1901">鈔。全修卽性者。卽眞如一行三昧法也。由眞如一
<lb ed="X" n="0634a20"/><lb ed="R092" n="0613b02"/>行三昧力故。得入無量諸三昧門。故得了六度而
<lb ed="X" n="0634a21"/><lb ed="R092" n="0613b03"/>卽一心。悟萬行而卽一體。故云無二法故。</p><p xml:id="pX25p0634a2117" cb:place="inline">△三引
<lb ed="X" n="0634a22"/><lb ed="R092" n="0613b04"/>證。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0634a23"/><lb ed="R092" n="0613b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0634a2301">下文云。若人發阿耨菩提心者。當生如是心。我應滅
<lb ed="X" n="0634a24"/><lb ed="R092" n="0613b06"/>度一切衆生。滅度一切衆生<anchor xml:id="nkr_note_add_0634a2401" n="0634a2401"/><anchor xml:id="beg0634a2401" n="0634a2401"/>已<anchor xml:id="end0634a2401"/>。而無有一衆生實滅
<pb ed="X" xml:id="X25.0499.0634b" n="0634b"/>
<lb ed="X" n="0634b01"/><lb ed="R092" n="0613b07"/>度者。通達無我･法行。如來說名眞菩薩故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0634b02"/><lb ed="R092" n="0613b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0634b0201">鈔。了悟自性。生佛一如。我及衆生本來寂滅。奚有
<lb ed="X" n="0634b03"/><lb ed="R092" n="0613b09"/>我能度衆生。我能修行者乎。故云。通達無我行者。
<lb ed="X" n="0634b04"/><lb ed="R092" n="0613b10"/>始知全修卽性。如來說名眞大士故。</p><p xml:id="pX25p0634b0415" cb:place="inline">△九示銷重
<lb ed="X" n="0634b05"/><lb ed="R092" n="0613b11"/>障。分三。初標。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0634b06"/><lb ed="R092" n="0613b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0634b0601">九爲令多障菩薩銷重障故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0634b07"/><lb ed="R092" n="0613b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0634b0701">△二釋。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0634b08"/><lb ed="R092" n="0613b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0634b0801">謂設有菩薩。雖發大心。經多累劫。重障難除。故令持
<lb ed="X" n="0634b09"/><lb ed="R092" n="0613b15"/>般若法。轉重障而成輕障。破煩惱障。及所知障故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0634b10"/><lb ed="R092" n="0613b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0634b1001">鈔。雖發大心下。凡情未斷。般若未飡。雖經累劫修
<lb ed="X" n="0634b11"/><lb ed="R092" n="0613b17"/>行施度等行。未超三界分段生死。未得斷除現行
<lb ed="X" n="0634b12"/><lb ed="R092" n="0613b18"/>煩惱。一切重障。故勸持誦般若大乘之力。方銷分
<lb ed="X" n="0634b13"/><lb ed="R092" n="0614a01"/>段煩惱極重報障。</p><p xml:id="pX25p0634b1308" cb:place="inline">故普賢章云。若欲懺悔者。端坐
<lb ed="X" n="0634b14"/><lb ed="R092" n="0614a02"/>念實相。是故宜至心。懺悔六根情。卽持誦大乘義。
<lb ed="X" n="0634b15"/><lb ed="R092" n="0614a03"/>轉重障而成輕障故。重障者。卽貪嗔癡等。煩惱障
<lb ed="X" n="0634b16"/><lb ed="R092" n="0614a04"/>及報障也。輕障者。所知障也。由持般若力故。先破
<lb ed="X" n="0634b17"/><lb ed="R092" n="0614a05"/>分別二執。現行煩惱。後破所知障。所謂般若止觀
<lb ed="X" n="0634b18"/><lb ed="R092" n="0614a06"/>力強。俱生隨眠。無不斷也。</p><p xml:id="pX25p0634b1811" cb:place="inline">△三引證。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0634b19"/><lb ed="R092" n="0614a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0634b1901">下文云。是人先世罪業應墮惡道。以今世人輕賤。故
<lb ed="X" n="0634b20"/><lb ed="R092" n="0614a08"/>先世罪業卽爲消滅。當得阿耨多羅三藐三菩提故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0634b21"/><lb ed="R092" n="0614a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0634b2101">鈔。先世罪業者。業兼煩惱障也。墮惡道者。報障也。
<lb ed="X" n="0634b22"/><lb ed="R092" n="0614a10"/>由持般若性力。消生前之罪因。滅當來之報障。故
<lb ed="X" n="0634b23"/><lb ed="R092" n="0614a11"/>受世人輕賤。免重業而成輕受。銷重報而成輕報
<lb ed="X" n="0634b24"/><lb ed="R092" n="0614a12"/>也。故淨業障經云。若有菩薩先世造一切罪。因果
<pb ed="X" xml:id="X25.0499.0634c" n="0634c"/>
<lb ed="X" n="0634c01"/><lb ed="R092" n="0614a13"/>未熟。恐受當報。或于現生。依敎修行。持誦大乘。反
<lb ed="X" n="0634c02"/><lb ed="R092" n="0614a14"/>受重疾。難堪難忍。或招顚沛。乃至一日一夜者。能
<lb ed="X" n="0634c03"/><lb ed="R092" n="0614a15"/>消<name role="" type="person">無間地獄</name>。一切重罪。況多日乎。當得下。正是斷
<lb ed="X" n="0634c04"/><lb ed="R092" n="0614a16"/>二障。證二果故。</p><p xml:id="pX25p0634c0407" cb:place="inline">△十斷疑生信。分三。初標。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0634c05"/><lb ed="R092" n="0614a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0634c0501">十爲令斷般若諸疑現行及種子故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0634c06"/><lb ed="R092" n="0614a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0634c0601">△二釋。分三。初因信得入。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0634c07"/><lb ed="R092" n="0614b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0634c0701">謂疑。爲障萬善之門。不疑。爲信成菩提之進步。故能
<lb ed="X" n="0634c08"/><lb ed="R092" n="0614b02"/>從聞思修入三摩地。證般若波羅密等妙法門故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0634c09"/><lb ed="R092" n="0614b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0634c0901">鈔。華嚴云。信爲無上菩提本。信能必到如來地。故
<lb ed="X" n="0634c10"/><lb ed="R092" n="0614b04"/>佛法大海。信爲能入。故知疑爲大障聖道。不疑。脫
<lb ed="X" n="0634c11"/><lb ed="R092" n="0614b05"/>煩惱怨無施多力。由是應知從聞思修。入於妙舍
<lb ed="X" n="0634c12"/><lb ed="R092" n="0614b06"/>摩他三摩禪那。止觀二門。若一生疑永無絕分。設
<lb ed="X" n="0634c13"/><lb ed="R092" n="0614b07"/>或修之半塗退墮。故聞慧中。起步斷疑。淨信忍可。
<lb ed="X" n="0634c14"/><lb ed="R092" n="0614b08"/>決擇分明。至果菩提。永不退轉。證入金剛心印。十
<lb ed="X" n="0634c15"/><lb ed="R092" n="0614b09"/>地門故。由是弘法大士。總以斷疑生信。絕相超宗。
<lb ed="X" n="0634c16"/><lb ed="R092" n="0614b10"/>八個字等。爲此經之大綱也。</p><p xml:id="pX25p0634c1612" cb:place="inline">△二指聞本法斷疑。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0634c17"/><lb ed="R092" n="0614b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0634c1701">故下須菩提。節節詳明。細問於佛。令破諸疑種子。及
<lb ed="X" n="0634c18"/><lb ed="R092" n="0614b12"/>現行故。若文中尊者未問於佛。佛卽就遮未起之疑。
<lb ed="X" n="0634c19"/><lb ed="R092" n="0614b13"/>名爲種子。若尊者<anchor xml:id="nkr_note_add_0634c1901" n="0634c1901"/><anchor xml:id="beg0634c1901" n="0634c1901"/>已<anchor xml:id="end0634c1901"/>問於佛。佛卽破之。是爲現行。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0634c20"/><lb ed="R092" n="0614b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0634c2001">△三斷疑章句所以。分二。一證古今謬。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0634c21"/><lb ed="R092" n="0614b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0634c2101">是以<name role="" type="person">世親</name>大士以分二十七段疑文。足爲明鏡。後學
<lb ed="X" n="0634c22"/><lb ed="R092" n="0614b16"/>析之爲三十二分。非正意也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0634c23"/><lb ed="R092" n="0614b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0634c2301">鈔。彌<anchor xml:id="nkr_note_add_0634c2301" n="0634c2301"/><anchor xml:id="beg0634c2301" n="0634c2301"/>勒<anchor xml:id="end0634c2301"/>偈云。調伏彼事中。遠離取相心<note place="inline">遠離能取所取想心
<lb ed="X" n="0634c24"/><lb ed="R092" n="0614b18"/>見故</note>。及斷種種疑<note place="inline">種種疑者。卽分二十七段疑也</note>。亦防生成心。<note place="inline">謂尊者<anchor xml:id="nkr_note_add_0634c2401" n="0634c2401"/><anchor xml:id="beg0634c2401" n="0634c2401"/>已<anchor xml:id="end0634c2401"/>
<pb ed="X" xml:id="X25.0499.0635a" n="0635a"/>
<lb ed="X" n="0635a01"/><lb ed="R092" n="0615a01"/>問。佛卽就遮破之爲現行疑。若尊者未問。佛卽就遮。發揮斷疑之旨。早破尊者疑。使令不起。故云亦防生
<lb ed="X" n="0635a02"/><lb ed="R092" n="0615a02"/>成心耳</note>。故<name role="" type="person">世親</name>依斯妙偈後文兩句之義。列于二十
<lb ed="X" n="0635a03"/><lb ed="R092" n="0615a03"/>七段疑文。謂之金剛釋疑論。發揮本經略意之旨。
<lb ed="X" n="0635a04"/><lb ed="R092" n="0615a04"/>其中還有微細斷疑之意。總該在內。俾令來學明
<lb ed="X" n="0635a05"/><lb ed="R092" n="0615a05"/>如指掌。易通佛意。後之昭明太子。以將此經列成
<lb ed="X" n="0635a06"/><lb ed="R092" n="0615a06"/>三十二分。用古正。今實爲破碎斷疑文意。</p><p xml:id="pX25p0635a0617" cb:place="inline">△二傍
<lb ed="X" n="0635a07"/><lb ed="R092" n="0615a07"/>求未古。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0635a08"/><lb ed="R092" n="0615a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0635a0801">更復傍求異解。理現雖明。未遵古意。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0635a09"/><lb ed="R092" n="0615a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0635a0901">鈔。或緇或素。或高士等。廣依三十二分科文解釋。
<lb ed="X" n="0635a10"/><lb ed="R092" n="0615a10"/>時人謂之文直義明。了無迂曲。故今釋之曰。不然。
<lb ed="X" n="0635a11"/><lb ed="R092" n="0615a11"/>斯諸文釋。理觀雖妙。實爲傍求異解。而與彌勒･世
<lb ed="X" n="0635a12"/><lb ed="R092" n="0615a12"/>親古釋之論。似有違也。</p><p xml:id="pX25p0635a1210" cb:place="inline">問。旣諸家古德依三十二
<lb ed="X" n="0635a13"/><lb ed="R092" n="0615a13"/>分之文註釋。亦能發明理觀意旨。奚得局立斷疑
<lb ed="X" n="0635a14"/><lb ed="R092" n="0615a14"/>之文。以爲美哉。答。夫彌勒。是補處佛。位證圓覺。深
<lb ed="X" n="0635a15"/><lb ed="R092" n="0615a15"/>通佛意。爲法王嫡子。金口所宣。八十行偈。解釋斯
<lb ed="X" n="0635a16"/><lb ed="R092" n="0615a16"/>經。授之無著。無著又將此偈轉授<name role="" type="person">世親</name>。<name role="" type="person">世親</name>又依
<lb ed="X" n="0635a17"/><lb ed="R092" n="0615a17"/>斯妙偈列成二十七段斷疑論文。解釋斯經。後之
<lb ed="X" n="0635a18"/><lb ed="R092" n="0615a18"/>高賢。凡欲銷釋。總依此論。方不謬佛意。乃萬古之
<lb ed="X" n="0635a19"/><lb ed="R092" n="0615b01"/>規鏡也。若依三十二分之文註釋。總然玄妙。未遵
<lb ed="X" n="0635a20"/><lb ed="R092" n="0615b02"/>古意云耳。</p><p xml:id="pX25p0635a2005" cb:place="inline">△三結歎。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0635a21"/><lb ed="R092" n="0615b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0635a2101">良以古意諸疑。謂障道之首。生信。爲入道之源。故知
<lb ed="X" n="0635a22"/><lb ed="R092" n="0615b04"/>斷疑生信。乃得絕相超宗。令入般若波羅密等諸忍
<lb ed="X" n="0635a23"/><lb ed="R092" n="0615b05"/>果故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0635a24"/><lb ed="R092" n="0615b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0635a2401">鈔。諸忍者。在無住文中前<anchor xml:id="nkr_note_add_0635a2401" n="0635a2401"/><anchor xml:id="beg0635a2401" n="0635a2401"/>已<anchor xml:id="end0635a2401"/>釋故。</p><p xml:id="pX25p0635a2414" cb:place="inline">△三結別因之
<pb ed="X" xml:id="X25.0499.0635b" n="0635b"/>
<lb ed="X" n="0635b01"/><lb ed="R092" n="0615b07"/>緣。分二。初結別因。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0635b02"/><lb ed="R092" n="0615b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0635b0201">以上敎啓十因<anchor xml:id="nkr_note_add_0635b0201" n="0635b0201"/><anchor xml:id="beg0635b0201" n="0635b0201"/>已<anchor xml:id="end0635b0201"/>竟。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0635b03"/><lb ed="R092" n="0615b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0635b0301">鈔。由上十種別因。乃宣此經之法。故下總結此經
<lb ed="X" n="0635b04"/><lb ed="R092" n="0615b10"/>之緣。以避煩耳。</p><p xml:id="pX25p0635b0407" cb:place="inline">△二總彰別緣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0635b05"/><lb ed="R092" n="0615b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0635b0501">雖未若華嚴敎啓之緣。其中時方說主。入堪托鉢。歸
<lb ed="X" n="0635b06"/><lb ed="R092" n="0615b12"/>來趺坐。洗足収衣。衆成就等。聽法雲集。願樂欲聞者。
<lb ed="X" n="0635b07"/><lb ed="R092" n="0615b13"/>卽此經之緣也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0635b08"/><lb ed="R092" n="0615b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0635b0801">鈔。華嚴玄談。先明十因。次明十緣。然此經文略。未
<lb ed="X" n="0635b09"/><lb ed="R092" n="0615b15"/>便廣引十緣之語。故大槩宣說之。十緣者。一依時。
<lb ed="X" n="0635b10"/><lb ed="R092" n="0615b16"/>二依處。三依主。四依三昧。五現相。六依說者。七依
<lb ed="X" n="0635b11"/><lb ed="R092" n="0615b17"/>聽者。八依德本。九依請者。十依加者。文雖少而義
<lb ed="X" n="0635b12"/><lb ed="R092" n="0615b18"/>周。思之可也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0635b13"/><lb ed="R092" n="0615b18"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>金剛般若波羅蜜經懸判疏鈔卷之一</cb:jhead></cb:juan>
</cb:div></body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0627b1401" to="#end0627b1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0628a2201" to="#end0628a2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0628b2301" to="#end0628b2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0628c0901" to="#end0628c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0628c1101" to="#end0628c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0628c1301" to="#end0628c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0628c2101" to="#end0628c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0629c0201" to="#end0629c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0629c0301" to="#end0629c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0629c1301" to="#end0629c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0630a1501" to="#end0630a1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0630a2301" to="#end0630a2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0630b2001" to="#end0630b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0631a1801" to="#end0631a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0631c0401" to="#end0631c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">弗</lem><rdg wit="#wit.orig">佛</rdg></app>
<app from="#beg0631c0501" to="#end0631c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">弗</lem><rdg wit="#wit.orig">佛</rdg></app>
<app from="#beg0632a1201" to="#end0632a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0633c0301" to="#end0633c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0633c2401" to="#end0633c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0633c2402" to="#end0633c2402"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0634a2401" to="#end0634a2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0634c1901" to="#end0634c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0634c2301" to="#end0634c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">勒</lem><rdg wit="#wit.orig">勤</rdg></app>
<app from="#beg0634c2401" to="#end0634c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0635a2401" to="#end0635a2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0635b0201" to="#end0635b0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="cbeta-notes">
<head>CBETA 校注</head>
<p>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="xuzang-notes">
<head>卍續藏 校注</head>
<p>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
<note n="0627b1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0627b1401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0628a2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0628a2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0628b2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0628b2301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0628c0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0628c0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0628c1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0628c1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0628c1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0628c1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0628c2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0628c2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0629c0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0629c0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0629c0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0629c0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0629c1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0629c1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0630a1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0630a1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0630a2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0630a2301">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0630b2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0630b2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0631a1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0631a1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0631c0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0631c0401">弗【CB】，佛【卍續】</note>
<note n="0631c0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0631c0501">弗【CB】，佛【卍續】</note>
<note n="0632a1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0632a1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0633c0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0633c0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0633c2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0633c2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0633c2402" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0633c2402">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0634a2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0634a2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0634c1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0634c1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0634c2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0634c2301">勒【CB】，勤【卍續】</note>
<note n="0634c2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0634c2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0635a2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0635a2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0635b0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0635b0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>