<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="X25n0500">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 500 金剛經法眼註疏</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經數位版, No. 500 金剛經法眼註疏</title>
			<author>淸 性起述</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>2卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">25</idno>.<idno type="no">500</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2024-02-25 09:56:44 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">金剛經法眼註疏</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">CBETA 人工輸入，CBETA 掃瞄辨識</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>原書標點</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【卍續】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		<charDecl>
<char xml:id="CB02494">
				<charName>CBETA CHARACTER CB02494</charName>
				<mapping cb:dec="985534" type="PUA">U+F09BE</mapping>
			<mapping type="unicode">U+47E6</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>跋</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[跳-兆+(乏-之+友)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB12530">
				<charName>CBETA CHARACTER CB12530</charName>
				<mapping cb:dec="995570" type="PUA">U+F30F2</mapping>
			<mapping type="unicode">U+28932</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>釐</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[釐-未+牙]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15092">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15092</charName>
				<mapping cb:dec="998132" type="PUA">U+F3AF4</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+6677</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>晷</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[晷-人+卜]</value></charProp></char>
</charDecl>
	</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-05-20">
			<name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication
		</change>
		<change when="2006-08-16T15:46:33">
			Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<milestone unit="juan" n="1"/>
<pb ed="X" xml:id="X25.0500.0657c" n="0657c"/>
<lb ed="X" n="0657c01"/>
<lb ed="X" n="0657c02"/>
<lb ed="X" n="0657c03"/>
<lb ed="X" n="0657c04"/>
<lb ed="X" n="0657c05"/>
<lb ed="X" n="0657c06"/>
<lb ed="X" n="0657c07"/>
<lb ed="X" n="0657c08"/>
<lb ed="X" n="0657c09"/>
<lb ed="X" n="0657c10"/>
<lb ed="X" n="0657c11"/>
<lb ed="X" n="0657c12"/>
<lb ed="X" n="0657c13"/>
<lb ed="X" n="0657c14"/>
<lb ed="X" n="0657c15"/>
<lb ed="X" n="0657c16"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 500-A 序</cb:mulu><head>No. 500-A
<lb ed="X" n="0657c17"/><lb ed="R092" n="0661a01"/> 序</head>
<lb ed="X" n="0657c18"/>
<lb ed="X" n="0657c19"/><lb ed="R092" n="0661a02"/><p xml:id="pX25p0657c1901">金剛般若波羅蜜經者。乃斷疑生信。絕相超宗之玅
<lb ed="X" n="0657c20"/><lb ed="R092" n="0661a03"/>諦也。誠所謂言思道斷。心智路絕。本來具足之理。聖
<lb ed="X" n="0657c21"/><lb ed="R092" n="0661a04"/>凡平等。無假旁參外求者。又何庸爲之銓註哉。但因
<lb ed="X" n="0657c22"/><lb ed="R092" n="0661a05"/>根器不等。信解各別。故登高必自卑。行遠必自邇。不
<lb ed="X" n="0657c23"/><lb ed="R092" n="0661a06"/>有梯航。何由<g ref="#CB02494">䟦</g>涉。所以躋須彌之峻。探覺海之淵者。
<lb ed="X" n="0657c24"/><lb ed="R092" n="0661a07"/>必籍循於經疏。始得聞思修證斷惑之階。以漸臻於
<pb ed="X" xml:id="X25.0500.0658a" n="0658a"/>
<lb ed="X" n="0658a01"/><lb ed="R092" n="0661a08"/>不可思議之果德也。今
<lb ed="X" n="0658a02" type="honorific"/><lb ed="R092" n="0661a09"/>西天禪寺武林元公。<note place="inline">師原名妙德。先習賢首宗乘。乃京都懷師之嗣。後謁金山天濤
<lb ed="X" n="0658a03"/><lb ed="R092" n="0661a10"/>雲師。得授磬山心印。因避香林叔諱。故別稱曰元峯</note>幼而頴慧。<note place="inline">師八歲雖依父習儒。敏慧達文。
<lb ed="X" n="0658a04"/><lb ed="R092" n="0661a11"/>絕無染世之見</note>長而慈明。立四願之弘誓。究一經之苦心。<note place="inline">師每
<lb ed="X" n="0658a05"/><lb ed="R092" n="0661a12"/>日恒究宗泐金剛斷疑文一卷爲事</note>探討淵賾。辨論圓通。爰取諸家金
<lb ed="X" n="0658a06"/><lb ed="R092" n="0661a13"/>剛註疏。參考互證。審詳法眼。一切無如宗泐大師所
<lb ed="X" n="0658a07"/><lb ed="R092" n="0661a14"/>註之爲諦當也。於是膏<g ref="#CB15092">晷</g>相繼。不間寒暑。分科釋義。
<lb ed="X" n="0658a08"/><lb ed="R092" n="0661a15"/>一部宗註。總以　泐師斷疑文意之旨。而爲其證也。
<lb ed="X" n="0658a09"/><lb ed="R092" n="0661a16"/>俾經眉目了然。宗旨不昧。無非欲令後進者常如視
<lb ed="X" n="0658a10"/><lb ed="R092" n="0661a17"/>掌。得以有所究明。而同歸於　金剛心印法也。有志
<lb ed="X" n="0658a11"/><lb ed="R092" n="0661a18"/>高賢。於斯樂修者。因註疏而漸通經旨。因經旨而頓
<lb ed="X" n="0658a12"/><lb ed="R092" n="0661b01"/>悟佛性。則速得斷障證眞。咸達　最上一乘。庶幾不
<lb ed="X" n="0658a13"/><lb ed="R092" n="0661b02"/>虗元師精持廣利。一片婆心也。是爲序。</p>
<lb ed="X" n="0658a14"/><lb ed="R092" n="0661b03"/><p xml:id="pX25p0658a1401">旹在
<lb ed="X" n="0658a15" type="honorific"/><lb ed="R092" n="0661b04"/>乾隆歲次乙未中秋日謹識於淨意軒中</p>
<lb ed="X" n="0658a16"/><lb ed="R092" n="0661b05"/><p xml:id="pX25p0658a1601">石城俞兆龍熏沐和南</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0658a17"/>
<lb ed="X" n="0658a18"/>
<lb ed="X" n="0658a19"/>
<lb ed="X" n="0658a20"/>
<lb ed="X" n="0658a21"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 500-B 九祖來源叙</cb:mulu><head>No. 500-B
<lb ed="X" n="0658a22"/><lb ed="R092" n="0661b07"/> 九祖來源叙</head>
<lb ed="X" n="0658a23"/>
<lb ed="X" n="0658a24"/><lb ed="R092" n="0661b08"/><p xml:id="pX25p0658a2401">夫道本無名。法本無說。卽斯　金剛般若尊經者。乃
<pb ed="X" xml:id="X25.0500.0658b" n="0658b"/>
<lb ed="X" n="0658b01"/><lb ed="R092" n="0661b09"/>　諸佛之心印。法藏之本源。雖則　華嚴主伴等經。
<lb ed="X" n="0658b02"/><lb ed="R092" n="0661b10"/><note place="inline">華嚴爲主餘經爲伴</note>其寔皆不越乎　金剛般若心印之法也。
<lb ed="X" n="0658b03"/><lb ed="R092" n="0661b11"/>是以　釋迦本師。於燃燈佛前。得授心印。頓入無生。
<lb ed="X" n="0658b04"/><lb ed="R092" n="0661b12"/>以至圓極菩提。歸無所得。而又復示善現尊者。傳流
<lb ed="X" n="0658b05"/><lb ed="R092" n="0661b13"/>法海。若非
<lb ed="X" n="0658b06" type="honorific"/><lb ed="R092" n="0661b14"/>我祖彌勒大士。當補法王之位。得佛心印者。豈能宣
<lb ed="X" n="0658b07"/><lb ed="R092" n="0661b15"/>傳八十行妙偈。解釋斯經者乎。是以　彌勒之偈。授
<lb ed="X" n="0658b08"/><lb ed="R092" n="0661b16"/>於　無著。無著又授于　<name role="" type="person">世親</name>。親因得斯妙偈之旨。
<lb ed="X" n="0658b09"/><lb ed="R092" n="0661b17"/>以分二十七段。疑文頓掃。十地等妙二覺。脩證斷惑
<lb ed="X" n="0658b10"/><lb ed="R092" n="0661b18"/>之見。方得露彰　金剛心印之道。由是西域流傳。盡
<lb ed="X" n="0658b11"/><lb ed="R092" n="0662a01"/>闡斯義。自後六朝諸師翻譯。唯　羅什大師譯本。其
<lb ed="X" n="0658b12"/><lb ed="R092" n="0662a02"/>文義方妙。然震旦諸師註釋。總未得其旨歸。而只有
<lb ed="X" n="0658b13"/><lb ed="R092" n="0662a03"/>唐時　圭峰大師。得斯精要。故述　彌勒無著<name role="" type="person">世親</name>
<lb ed="X" n="0658b14"/><lb ed="R092" n="0662a04"/>等諸偈論。以證經旨。爲之纂要。然斯纂疏。其旨也淵。
<lb ed="X" n="0658b15"/><lb ed="R092" n="0662a05"/>其文也簡。故　長水大師。乃　圭峯之裔孫。循照纂
<lb ed="X" n="0658b16"/><lb ed="R092" n="0662a06"/>要文義。分科細釋。爲之刊定記。文合成四卷。後之學
<lb ed="X" n="0658b17"/><lb ed="R092" n="0662a07"/>者。又謂其記文繁義廣。難以一時便學。故諸師婆切。
<lb ed="X" n="0658b18"/><lb ed="R092" n="0662a08"/>總要辭便義近。俱依三十二分之文。註釋本經。殊不
<lb ed="X" n="0658b19"/><lb ed="R092" n="0662a09"/>知卽將彌勒等語之要旨。漸皆昧矣。幸　明初洪武
<lb ed="X" n="0658b20"/><lb ed="R092" n="0662a10"/>年間。有宗泐大師。爲海內法將之首領。奉　太祖帝
<lb ed="X" n="0658b21"/><lb ed="R092" n="0662a11"/>詔命。閱大藏。愽究諸宗。集彌勒等祖之要旨。所謂言
<lb ed="X" n="0658b22"/><lb ed="R092" n="0662a12"/>簡義豐。語近旨遠。猶杲日麗天。理足圓備者。至矣。然
<lb ed="X" n="0658b23"/><lb ed="R092" n="0662a13"/>此師註釋斷疑之文。雖則淸而且徹。無非略其要旨。
<lb ed="X" n="0658b24"/><lb ed="R092" n="0662a14"/>故辭文易讀。而妙旨淵淵。卽淺識之者。難以探其幽
<pb ed="X" xml:id="X25.0500.0658c" n="0658c"/>
<lb ed="X" n="0658c01"/><lb ed="R092" n="0662a15"/>閫。故余不揣固陋之見。乃利他切。分科釋義。欲令來
<lb ed="X" n="0658c02"/><lb ed="R092" n="0662a16"/>學。視如指掌。倘有錯謬半句之義。卽沾鑪鑊之咎。亦
<lb ed="X" n="0658c03"/><lb ed="R092" n="0662a17"/>無恨矣。今將註釋
<lb ed="X" n="0658c04" type="honorific"/><lb ed="R092" n="0662a18"/>金剛九祖聖號。以冠其緖。令諸學者。知有來源。以發
<lb ed="X" n="0658c05"/><lb ed="R092" n="0662b01"/>　其端云序。</p>
<lb ed="X" n="0658c06"/><lb ed="R092" n="0662b02"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX25p0658c0601">第一祖特授釋迦心印燃燈古佛</item>
<lb ed="X" n="0658c07"/><lb ed="R092" n="0662b03"/><item xml:id="itemX25p0658c0701">第二祖得授心印本師釋迦牟尼文佛</item>
<lb ed="X" n="0658c08"/><lb ed="R092" n="0662b04"/><item xml:id="itemX25p0658c0801">第三祖得佛心印宣傳妙偈彌勒尊佛</item>
<lb ed="X" n="0658c09"/><lb ed="R092" n="0662b05"/><item xml:id="itemX25p0658c0901">第四祖得授妙偈造十八住論無著大士</item>
<lb ed="X" n="0658c10"/><lb ed="R092" n="0662b06"/><item xml:id="itemX25p0658c1001">第五祖傳授妙偈分疑釋論<name role="" type="person">世親</name>大士</item>
<lb ed="X" n="0658c11"/><lb ed="R092" n="0662b07"/><item xml:id="itemX25p0658c1101">第六祖翻譯本經不謬佛意羅什大士</item>
<lb ed="X" n="0658c12"/><lb ed="R092" n="0662b08"/><item xml:id="itemX25p0658c1201">第七祖纂集論偈證經義旨圭峯大師</item>
<lb ed="X" n="0658c13"/><lb ed="R092" n="0662b09"/><item xml:id="itemX25p0658c1301">第八祖分科釋疏纂要義記長水大師</item>
<lb ed="X" n="0658c14"/><lb ed="R092" n="0662b10"/><item xml:id="itemX25p0658c1401">第九祖普攝諸祖要義註釋不謬宗泐大師</item></list>
<lb ed="X" n="0658c15"/><lb ed="R092" n="0662b11"/><p xml:id="pX25p0658c1501">以上<note place="inline">九祖聖號。凡諷誦講演者。必要拈香禮敬。冥祈護念。成就自行。四辨智。其爲師者。
<lb ed="X" n="0658c16"/><lb ed="R092" n="0662b12"/>方不謬佛意。祈　高賢者一一奉行。故稽首云爾</note>。</p>
<lb ed="X" n="0658c17"/><lb ed="R092" n="0662b13"/><p xml:id="pX25p0658c1701">乾隆歲次乙未仲秋月　　　日傳</p>
<lb ed="X" n="0658c18"/><lb ed="R092" n="0662b14"/><p xml:id="pX25p0658c1801">臨濟宗三十七世兼演　慈賢二宗武林後學沙
<lb ed="X" n="0658c19"/><lb ed="R092" n="0662b15"/>門性起元峰氏謹識于西天丈室</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0658c20"/>
<lb ed="X" n="0658c21"/>
<lb ed="X" n="0658c22"/>
<lb ed="X" n="0658c23"/>
<lb ed="X" n="0658c24"/>
<pb ed="X" xml:id="X25.0500.0659a" n="0659a"/>
<lb ed="X" n="0659a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">金剛般若波羅蜜經註疏</cb:mulu>
<lb ed="X" n="0659a02"/><cb:docNumber>No. 500</cb:docNumber>
<lb ed="X" n="0659a03"/><lb ed="R092" n="0663a01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>金剛般若波羅蜜經註疏卷上</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0659a04"/>
<lb ed="X" n="0659a05"/><lb ed="R092" n="0663a02"/><byline cb:type="author">淸西天禪寺後學沙門　性起　述</byline>
<lb ed="X" n="0659a06"/><lb ed="R092" n="0663a03"/><byline cb:type="other">石城居士　俞兆龍　校閱敬刊</byline>
<lb ed="X" n="0659a07"/><lb ed="R092" n="0663a04"/><lg type="regular" xml:id="lgX25p0659a0701"><l>如來大仙道</l><l>微妙難可知</l><l>離垢聰慧人</l>
<lb ed="X" n="0659a08"/><lb ed="R092" n="0663a05"/><l>淨眼乃明見</l><l>我承佛力持</l><l>疏釋冥佛意</l>
<lb ed="X" n="0659a09"/><lb ed="R092" n="0663a06"/><l>普令諸異生</l><l>得法眼淸淨</l></lg>
<lb ed="X" n="0659a10"/><lb ed="R092" n="0663a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0659a1001">原夫道本無名。非名言而莫入。法本無說。非疏釋
<lb ed="X" n="0659a11"/><lb ed="R092" n="0663a08"/>而莫傳。故今以無說中而宣說之。卽斯經文。疏釋
<lb ed="X" n="0659a12"/><lb ed="R092" n="0663a09"/>爲二。初註釋名題。次銷釋文義。今先釋名題者。一
<lb ed="X" n="0659a13"/><lb ed="R092" n="0663a10"/>總釋。二別釋。云總釋者。梵語具名拔折囉般若波
<lb ed="X" n="0659a14"/><lb ed="R092" n="0663a11"/>羅蜜脩多羅。此方云金剛智慧到彼岸經。金剛是
<lb ed="X" n="0659a15"/><lb ed="R092" n="0663a12"/>喩。般若等是法。是法喩雙彰之名目也。又經之一
<lb ed="X" n="0659a16"/><lb ed="R092" n="0663a13"/>字。是通稱。金剛等七字。是別稱。卽總別爲名耳。</p><p xml:id="pX25p0659a1619" cb:place="inline">二
<lb ed="X" n="0659a17"/><lb ed="R092" n="0663a14"/>別釋者。分七義釋。一目三般若。二從體起用。三攝
<lb ed="X" n="0659a18"/><lb ed="R092" n="0663a15"/>用歸體。四獨顯中道。五攝受餘名。六攝歸一心。七
<lb ed="X" n="0659a19"/><lb ed="R092" n="0663a16"/>聞名得益。今初目三般若者。夫金剛本具堅利明
<lb ed="X" n="0659a20"/><lb ed="R092" n="0663a17"/>三義。謂堅喩實相。利如觀照。明如文字。卽順修證
<lb ed="X" n="0659a21"/><lb ed="R092" n="0663a18"/>斷障之旨。何以故。由聽文字般若。刹那省悟。得入
<lb ed="X" n="0659a22"/><lb ed="R092" n="0663b01"/>觀照。了蘊處界法本來寂滅。斷十障證十如。而窮
<lb ed="X" n="0659a23"/><lb ed="R092" n="0663b02"/>源實相金剛智慧到彼岸故。又卽法身<note place="inline">卽金剛二字</note>卽
<lb ed="X" n="0659a24"/><lb ed="R092" n="0663b03"/>般若。<note place="inline">卽轉識成智</note>卽解脫。<note place="inline">卽斷障證眞到彼岸故耳</note>是三德密藏故。
<pb ed="X" xml:id="X25.0500.0659b" n="0659b"/>
<lb ed="X" n="0659b01"/><lb ed="R092" n="0663b04"/>一卽三。三卽一。三一存亡。不縱不橫不並不別耳。</p>
<lb ed="X" n="0659b02"/><lb ed="R092" n="0663b05"/><p xml:id="pX25p0659b0201">第二從體起用者。金剛是體。以妙體常恒不變易
<lb ed="X" n="0659b03"/><lb ed="R092" n="0663b06"/>故。智慧是金剛性中相。以轉八識而成四智。得有
<lb ed="X" n="0659b04"/><lb ed="R092" n="0663b07"/>爲無漏自他受用妙體相故。波羅蜜是金剛性中
<lb ed="X" n="0659b05"/><lb ed="R092" n="0663b08"/>妙用。以自性中念念流出八萬四千諸度行門。自
<lb ed="X" n="0659b06"/><lb ed="R092" n="0663b09"/>他俱益到彼岸故。故論云一體大。謂一切法眞如
<lb ed="X" n="0659b07"/><lb ed="R092" n="0663b10"/>平等不增減故。二相大。謂具足無量性功德故。三
<lb ed="X" n="0659b08"/><lb ed="R092" n="0663b11"/>用大。能生一切世間出世間善因果故。又云一切
<lb ed="X" n="0659b09"/><lb ed="R092" n="0663b12"/>諸佛本所乘故。一切菩薩皆乘此法到如來地故。</p>
<lb ed="X" n="0659b10"/><lb ed="R092" n="0663b13"/><p xml:id="pX25p0659b1001">第三攝用歸體者。謂諸菩薩念念求證菩提自修
<lb ed="X" n="0659b11"/><lb ed="R092" n="0663b14"/>化彼斷障證眞轉識成智。得入金剛心到彼岸時。
<lb ed="X" n="0659b12"/><lb ed="R092" n="0663b15"/>逈無異熟之相。似心月孤圓。究竟絕言詮故。</p><p xml:id="pX25p0659b1218" cb:place="inline">四獨
<lb ed="X" n="0659b13"/><lb ed="R092" n="0663b16"/>顯中道者。夫金剛心印法中。本具體相用三。無二
<lb ed="X" n="0659b14"/><lb ed="R092" n="0663b17"/>法故。由妙體應用隨緣不異相故。故得攝用歸體。
<lb ed="X" n="0659b15"/><lb ed="R092" n="0663b18"/>夫攝用卽體離諸相。體離諸相。卽金剛心印逈無
<lb ed="X" n="0659b16"/><lb ed="R092" n="0664a01"/>異相。名爲佛故。</p><p xml:id="pX25p0659b1607" cb:place="inline">五攝受餘名者。金剛般若心法。原
<lb ed="X" n="0659b17"/><lb ed="R092" n="0664a02"/>爲三世佛母諸藏本源。從一名流出諸名。所謂眞
<lb ed="X" n="0659b18"/><lb ed="R092" n="0664a03"/>如涅槃菩提實相常住眞性楞嚴大定等持王三
<lb ed="X" n="0659b19"/><lb ed="R092" n="0664a04"/>昧。金光明心地觀諸典之名。盡從金剛般若到彼
<lb ed="X" n="0659b20"/><lb ed="R092" n="0664a05"/>岸七字妙義中一一流出。是以諸典之名。不出本
<lb ed="X" n="0659b21"/><lb ed="R092" n="0664a06"/>題之目。本題之目。流出諸藏之名。直至溯流窮源。
<lb ed="X" n="0659b22"/><lb ed="R092" n="0664a07"/>唯證乃知。實言語道斷。心行處滅。以文字性空究
<lb ed="X" n="0659b23"/><lb ed="R092" n="0664a08"/>竟無所說故。</p><p xml:id="pX25p0659b2306" cb:place="inline">六攝歸自心者。夫金剛心印之法。一
<lb ed="X" n="0659b24"/><lb ed="R092" n="0664a09"/>切衆生身心之本體也。自他本具。物我無虧。從本
<pb ed="X" xml:id="X25.0500.0659c" n="0659c"/>
<lb ed="X" n="0659c01"/><lb ed="R092" n="0664a10"/>以來靈明廓徹廣大恢弘。昭昭乎在心目間而相
<lb ed="X" n="0659c02"/><lb ed="R092" n="0664a11"/>不可覔。晃晃乎在聲色內而理不可分。大而無外。
<lb ed="X" n="0659c03"/><lb ed="R092" n="0664a12"/>小而無內。非徹法之慧目。離念之智燈。不能徹見
<lb ed="X" n="0659c04"/><lb ed="R092" n="0664a13"/>自心如此之靈通也。故古德云。祇自本來舊相識。
<lb ed="X" n="0659c05"/><lb ed="R092" n="0664a14"/>等閒擧著便訛訛。夜來一陣狂風起。吹落桃花知
<lb ed="X" n="0659c06"/><lb ed="R092" n="0664a15"/>幾多。故臨濟纔未入室。卽刻打出。若不被大愚擧
<lb ed="X" n="0659c07"/><lb ed="R092" n="0664a16"/>破。濟未得徹。因擧破。濟言下坐斷心意識。得入金
<lb ed="X" n="0659c08"/><lb ed="R092" n="0664a17"/>剛心印法耳。</p><p xml:id="pX25p0659c0806" cb:place="inline">七聞名利益者。夫金剛心之法。雖生
<lb ed="X" n="0659c09"/><lb ed="R092" n="0664a18"/>佛本具。須假熏習。若不熏習成種。奚得斷惑證眞
<lb ed="X" n="0659c10"/><lb ed="R092" n="0664b01"/>轉識成智。故熏有漏善。成有漏種。熏無漏法。成無
<lb ed="X" n="0659c11"/><lb ed="R092" n="0664b02"/>漏種。所謂金剛種入心。瓜豆云何得錯。故淸凉云。
<lb ed="X" n="0659c12"/><lb ed="R092" n="0664b03"/>見聞成種。八難超十地之堦。解行在躬。一生圓曠
<lb ed="X" n="0659c13"/><lb ed="R092" n="0664b04"/>劫之果。是以尊者暫聞名卽非名。頓悟大圓覺地。
<lb ed="X" n="0659c14"/><lb ed="R092" n="0664b05"/>鳥聽色空無二。轉報疾證無生。可爲功不多施。卽
<lb ed="X" n="0659c15"/><lb ed="R092" n="0664b06"/>得頓超妙果。一念淨信得法圓成。是以釋迦歷事
<lb ed="X" n="0659c16"/><lb ed="R092" n="0664b07"/>供佛尙不能喩。累修餘行豈可及哉。是故勉諸來
<lb ed="X" n="0659c17"/><lb ed="R092" n="0664b08"/>學。痛發善心。若得手捧目觀。非宿緣種。粉身求法。
<lb ed="X" n="0659c18"/><lb ed="R092" n="0664b09"/>豈偶遇斯。嗟乎。方今之際。見而不能持。持而不解。
<lb ed="X" n="0659c19"/><lb ed="R092" n="0664b10"/>解而不能修者。如人終日數寶。自無半錢。則何益
<lb ed="X" n="0659c20"/><lb ed="R092" n="0664b11"/>哉。裴休相國云。諸天纔樂。修羅方嗔。餓鬼飢渴。畜
<lb ed="X" n="0659c21"/><lb ed="R092" n="0664b12"/>生愚迷。惟人道修得聞正法。故人而不修者。則吾
<lb ed="X" n="0659c22"/><lb ed="R092" n="0664b13"/>未如之何也<anchor xml:id="nkr_note_add_0659c2201" n="0659c2201"/><anchor xml:id="beg0659c2201" n="0659c2201"/>已<anchor xml:id="end0659c2201"/>矣。以上總釋名題一科<anchor xml:id="nkr_note_add_0659c2202" n="0659c2202"/><anchor xml:id="beg0659c2202" n="0659c2202"/>已<anchor xml:id="end0659c2202"/>竟。</p>
<lb ed="X" n="0659c23"/><lb ed="R092" n="0664b14"/><p xml:id="pX25p0659c2301">△第二別釋文義者。夫經非疏而不解。疏非經而
<lb ed="X" n="0659c24"/><lb ed="R092" n="0664b15"/>不彰。經疏兩全。文融義貫。更互彰明。所謂疏經而
<pb ed="X" xml:id="X25.0500.0660a" n="0660a"/>
<lb ed="X" n="0660a01"/><lb ed="R092" n="0664b16"/>辭不取茂。疏太略而又恐理不暢明。是以義不敢
<lb ed="X" n="0660a02"/><lb ed="R092" n="0664b17"/>略。文不敢繁。文質彬彬方敢註釋。今將照古分科
<lb ed="X" n="0660a03"/><lb ed="R092" n="0664b18"/>裂爲三分。一序分。二正宗分。三流通分。今初序分
<lb ed="X" n="0660a04"/><lb ed="R092" n="0665a01"/>又二。一證信序。二發起序。今初證信序。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0660a05"/><lb ed="R092" n="0665a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0660a0501">如是我聞一時佛在<name role="" type="person">舍衛國</name><note place="inline">至</note>千二百五十人俱。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0660a06"/><lb ed="R092" n="0665a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0660a0601">疏。宗泐師云。如是者。卽信順之辭。指一經所聞法
<lb ed="X" n="0660a07"/><lb ed="R092" n="0665a04"/>體。卽信成就義。阿難謂如是之法我從佛聞。卽聞
<lb ed="X" n="0660a08"/><lb ed="R092" n="0665a05"/>成就義。一時者。卽佛說法應機之時。所謂曾子避
<lb ed="X" n="0660a09"/><lb ed="R092" n="0665a06"/>席夫子示孝。乃師資道合擊叩冥會之時。卽時成
<lb ed="X" n="0660a10"/><lb ed="R092" n="0665a07"/>就義。佛者覺也。卽三覺具圓。萬德悉成。乃稱至極
<lb ed="X" n="0660a11"/><lb ed="R092" n="0665a08"/>之聖。故名爲佛。卽說法主成就義。<name role="" type="person">舍衛國</name>祇樹給
<lb ed="X" n="0660a12"/><lb ed="R092" n="0665a09"/>孤獨園者。梵語舍衛。此云豐德。或曰名聞。謂彼國
<lb ed="X" n="0660a13"/><lb ed="R092" n="0665a10"/>中五塵甚妙。人多解脫。恒出智賢故。五天竺國多
<lb ed="X" n="0660a14"/><lb ed="R092" n="0665a11"/>聞其名。祇樹等者。卽<name role="" type="person">祇陀太子</name>所施之樹。<name role="" type="person">給孤獨</name>
<lb ed="X" n="0660a15"/><lb ed="R092" n="0665a12"/>長者。以金磚墁地買太子園。請佛並同供養故。祇
<lb ed="X" n="0660a16"/><lb ed="R092" n="0665a13"/>樹云云等。然園該在前。樹應在次。長者是波斯匿
<lb ed="X" n="0660a17"/><lb ed="R092" n="0665a14"/>王之臣。祇陀卽匿王太子。由君臣之別故。樹供以
<lb ed="X" n="0660a18"/><lb ed="R092" n="0665a15"/>佔其先也。卽如來說法之處。卽處成就義。言大比
<lb ed="X" n="0660a19"/><lb ed="R092" n="0665a16"/>丘者梵語。此云乞士。或曰怖魔。或曰破惡。卽應供
<lb ed="X" n="0660a20"/><lb ed="R092" n="0665a17"/>殺賊無生之因名耳。今比丘云大者有三義簡。一
<lb ed="X" n="0660a21"/><lb ed="R092" n="0665a18"/>簡初戒。二簡未證果者。三簡無妙辯。故今無此三
<lb ed="X" n="0660a22"/><lb ed="R092" n="0665b01"/>種。唯果證<anchor xml:id="nkr_note_add_0660a2201" n="0660a2201"/><anchor xml:id="beg0660a2201" n="0660a2201"/>已<anchor xml:id="end0660a2201"/>具。辯才無量。敷揚佛化。名大比丘。千
<lb ed="X" n="0660a23"/><lb ed="R092" n="0665b02"/>二百五十人俱者。優樓五百。伽耶三百。那提二百。
<lb ed="X" n="0660a24"/><lb ed="R092" n="0665b03"/>三迦葉等。共合一千。舍利等具二百五十人共來
<pb ed="X" xml:id="X25.0500.0660b" n="0660b"/>
<lb ed="X" n="0660b01"/><lb ed="R092" n="0665b04"/>歸佛。初遇見佛果證。感佛恩義。故常隨事。卽聽法
<lb ed="X" n="0660b02"/><lb ed="R092" n="0665b05"/>之衆成就義耳。</p><p xml:id="pX25p0660b0207" cb:place="inline">從初如是信成。師資機合。說聽時
<lb ed="X" n="0660b03"/><lb ed="R092" n="0665b06"/>成。佛主說法處在舍衛。祇桓精舍。衆成就等。名爲
<lb ed="X" n="0660b04"/><lb ed="R092" n="0665b07"/>六種成就。卽爲證信序。證信來學。事事憑據。冠於
<lb ed="X" n="0660b05"/><lb ed="R092" n="0665b08"/>諸經之首。通該俱有。名爲通序。故阿難問佛一切
<lb ed="X" n="0660b06"/><lb ed="R092" n="0665b09"/>經前。當安何語。佛言當安如是我聞等。非但我法
<lb ed="X" n="0660b07"/><lb ed="R092" n="0665b10"/>如是。三世諸佛法皆如是。</p><p xml:id="pX25p0660b0711" cb:place="inline">△二發起序。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0660b08"/><lb ed="R092" n="0665b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0660b0801">爾時世尊食時著衣<note place="inline">至</note>收衣鉢洗足<anchor xml:id="nkr_note_add_0660b0801" n="0660b0801"/><anchor xml:id="beg0660b0801" n="0660b0801"/>已<anchor xml:id="end0660b0801"/>敷座而座。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0660b09"/><lb ed="R092" n="0665b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0660b0901">疏。發起序者。亦名爲別序。夫諸經皆有發起。今此
<lb ed="X" n="0660b10"/><lb ed="R092" n="0665b13"/>以乞食爲發起者。葢表一切衆生依食而住。卽一
<lb ed="X" n="0660b11"/><lb ed="R092" n="0665b14"/>切諸佛依餐般若法住。爾時者當是時也。世尊者
<lb ed="X" n="0660b12"/><lb ed="R092" n="0665b15"/>超三賢之上。越十地之聖。三乘共仰。九界同歸。故
<lb ed="X" n="0660b13"/><lb ed="R092" n="0665b16"/>曰世尊。食時者。淸旦之時也。著衣者。三衣中之大
<lb ed="X" n="0660b14"/><lb ed="R092" n="0665b17"/>衣。卽二十五條福田衣也。持鉢者。梵語鉢多羅。此
<lb ed="X" n="0660b15"/><lb ed="R092" n="0665b18"/>云應量器。有大小升數之別。今云鉢者略梵語。卽
<lb ed="X" n="0660b16"/><lb ed="R092" n="0666a01"/>天王所奉之鉢也。次第乞者。佛心平等不擇貧富
<lb ed="X" n="0660b17"/><lb ed="R092" n="0666a02"/>均利檀那。故次第而乞也。本處者。卽還祇樹給孤
<lb ed="X" n="0660b18"/><lb ed="R092" n="0666a03"/>獨園中精舍之處也。洗足者。食訖而洗足也。</p><p xml:id="pX25p0660b1818" cb:place="inline">問佛
<lb ed="X" n="0660b19"/><lb ed="R092" n="0666a04"/>本無垢。何洗足乎。答生本不迷逐妄故迷。今表破
<lb ed="X" n="0660b20"/><lb ed="R092" n="0666a05"/>妄歸眞。斷疑生信。故洗足去塵以表之也。敷座而
<lb ed="X" n="0660b21"/><lb ed="R092" n="0666a06"/>坐者。佛本具四威儀相。今云敷座者。卽阿難敷尼
<lb ed="X" n="0660b22"/><lb ed="R092" n="0666a07"/>師檀之坐具。如來結跏敷坐之時。卽四儀中之一
<lb ed="X" n="0660b23"/><lb ed="R092" n="0666a08"/>相耳。</p><p xml:id="pX25p0660b2303" cb:place="inline">夫如來爲淨法界身。本無出沒。大悲願力示
<lb ed="X" n="0660b24"/><lb ed="R092" n="0666a09"/>現受生。故若來若去。似潭淸而月現。若出若沒。若
<pb ed="X" xml:id="X25.0500.0660c" n="0660c"/>
<lb ed="X" n="0660c01"/><lb ed="R092" n="0666a10"/>孤雁以履空。故金剛藏讚佛偈云。如來大仙道。微
<lb ed="X" n="0660c02"/><lb ed="R092" n="0666a11"/>妙難可知。非念離諸念。求見不可得。又云寂滅佛
<lb ed="X" n="0660c03"/><lb ed="R092" n="0666a12"/>所行。言說莫能及等偈云云。所謂未擧足前大城
<lb ed="X" n="0660c04"/><lb ed="R092" n="0666a13"/>早至。未動心志而<anchor xml:id="nkr_note_add_0660c0401" n="0660c0401"/><anchor xml:id="beg0660c0401" n="0660c0401"/>已<anchor xml:id="end0660c0401"/>轉法輪。奚待善現申請佛示
<lb ed="X" n="0660c05"/><lb ed="R092" n="0666a14"/>妙音。以談般若也哉。以上釋證信發起序一科<anchor xml:id="nkr_note_add_0660c0501" n="0660c0501"/><anchor xml:id="beg0660c0501" n="0660c0501"/>已<anchor xml:id="end0660c0501"/>
<lb ed="X" n="0660c06"/><lb ed="R092" n="0666a15"/>竟。</p>
<lb ed="X" n="0660c07"/><lb ed="R092" n="0666a16"/><p xml:id="pX25p0660c0701">△二正宗分四。初當機申請。二如來讚許。三當機
<lb ed="X" n="0660c08"/><lb ed="R092" n="0666a17"/>佇聞。四如來正說。初當機申請二。初修敬讚佛。二
<lb ed="X" n="0660c09"/><lb ed="R092" n="0666a18"/>正陳所問。初修敬讚佛。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0660c10"/><lb ed="R092" n="0666b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0660c1001">時長老須菩提在大衆中<note place="inline">至</note>善付囑諸菩薩。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0660c11"/><lb ed="R092" n="0666b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0660c1101">疏。長老須菩提。乃此經發起之人。稱長老者。以其
<lb ed="X" n="0660c12"/><lb ed="R092" n="0666b03"/>德長年老也。梵語須菩提。華言空生。亦名善現。從
<lb ed="X" n="0660c13"/><lb ed="R092" n="0666b04"/>座起至恭敬。乃請法之敬儀。座起者。從本座起立
<lb ed="X" n="0660c14"/><lb ed="R092" n="0666b05"/>而至佛座前也。偏袒右肩者。尊者搭僧伽黎衣。面
<lb ed="X" n="0660c15"/><lb ed="R092" n="0666b06"/>上于佛。表師資道合無二體也。右膝著地者。右邊
<lb ed="X" n="0660c16"/><lb ed="R092" n="0666b07"/>膝葢著地跪佛名爲胡跪。西域外國。如此方滿禮
<lb ed="X" n="0660c17"/><lb ed="R092" n="0666b08"/>無二。合掌者。合十指掌無二念也。恭敬者。內懷敬
<lb ed="X" n="0660c18"/><lb ed="R092" n="0666b09"/>佛之心。外有三業陳肅之表。希有者。卽讚佛之辭
<lb ed="X" n="0660c19"/><lb ed="R092" n="0666b10"/>也。以上具陳三業儀表。</p><p xml:id="pX25p0660c1910" cb:place="inline">善護念者。爲護念現在根
<lb ed="X" n="0660c20"/><lb ed="R092" n="0666b11"/>熟菩薩。與智慧力。令其成就自行。與敎化力。令其
<lb ed="X" n="0660c21"/><lb ed="R092" n="0666b12"/>攝受衆生也。善付囑者。爲付囑未來根熟菩薩<anchor xml:id="nkr_note_add_0660c2101" n="0660c2101"/><anchor xml:id="beg0660c2101" n="0660c2101"/>已<anchor xml:id="end0660c2101"/>
<lb ed="X" n="0660c22"/><lb ed="R092" n="0666b13"/>得大乘者。令其不捨。未得大乘者。令其勝進也。護
<lb ed="X" n="0660c23"/><lb ed="R092" n="0666b14"/>念付囑卽希有事也。佛德之大無過度生。然雖注
<lb ed="X" n="0660c24"/><lb ed="R092" n="0666b15"/>意般若度生。必待請問。故善現覩相知意。卽首稱
<pb ed="X" xml:id="X25.0500.0661a" n="0661a"/>
<lb ed="X" n="0661a01"/><lb ed="R092" n="0666b16"/>歎希有。而後請問也。</p><p xml:id="pX25p0661a0109" cb:place="inline">△二正陳所問。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0661a02"/><lb ed="R092" n="0666b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0661a0201">世尊善男子善女人<note place="inline">至</note>應云何住云何降伏其心。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0661a03"/><lb ed="R092" n="0666b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0661a0301">宗泐師云。此發問之端也。阿耨多羅等者。華云無
<lb ed="X" n="0661a04"/><lb ed="R092" n="0667a01"/>上正等正覺也。問意以如來護念付囑現在未來
<lb ed="X" n="0661a05"/><lb ed="R092" n="0667a02"/>菩薩令成佛果。是菩薩雖發道心誓度衆生。求成
<lb ed="X" n="0661a06"/><lb ed="R092" n="0667a03"/>佛道。其心云何安住大乘。云何降伏其心。使至佛
<lb ed="X" n="0661a07"/><lb ed="R092" n="0667a04"/>果而不退失耶。</p><p xml:id="pX25p0661a0707" cb:place="inline">文中云善男女者。具五位人。一資
<lb ed="X" n="0661a08"/><lb ed="R092" n="0667a05"/>糧位。二加行位。三通達位。四修習位。五究<anchor xml:id="nkr_note_add_0661a0801" n="0661a0801"/><anchor xml:id="beg0661a0801" n="0661a0801"/>竟<anchor xml:id="end0661a0801"/>位今
<lb ed="X" n="0661a09"/><lb ed="R092" n="0667a06"/>此經者。正攝資糧。及加行二位菩薩。漸入通達至
<lb ed="X" n="0661a10"/><lb ed="R092" n="0667a07"/>究竟位耳。</p><p xml:id="pX25p0661a1005" cb:place="inline">△二如來讚許。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0661a11"/><lb ed="R092" n="0667a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0661a1101">佛言善哉善哉<note place="inline">至</note>應如是住如是降伏其心。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0661a12"/><lb ed="R092" n="0667a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0661a1201">疏。善現旣實請問。稱佛妙心。故印可善哉。當爲汝
<lb ed="X" n="0661a13"/><lb ed="R092" n="0667a10"/>說。而又誡約云。應如是住。如是降伏其心者。卽佛
<lb ed="X" n="0661a14"/><lb ed="R092" n="0667a11"/>心傳意授之辭。在佇聞中辨。</p><p xml:id="pX25p0661a1412" cb:place="inline">△三當機佇聞。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0661a15"/><lb ed="R092" n="0667a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0661a1501">唯然世尊願樂欲聞。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0661a16"/><lb ed="R092" n="0667a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0661a1601">疏。由佛示如是二字。意含得無住心。名爲佛住。了
<lb ed="X" n="0661a17"/><lb ed="R092" n="0667a14"/>障卽眞。名降伏其心。故善現卽會佛意。故曰唯然
<lb ed="X" n="0661a18"/><lb ed="R092" n="0667a15"/>世尊。而應諾之也。如孔子示門弟子一貫。曾子曰
<lb ed="X" n="0661a19"/><lb ed="R092" n="0667a16"/>唯。頓徹仲尼心印之法。今尊者於佛言下。廓徹心
<lb ed="X" n="0661a20"/><lb ed="R092" n="0667a17"/>源。如下文云。刹那淨信得法圓成。故尊者啓請。欲
<lb ed="X" n="0661a21"/><lb ed="R092" n="0667a18"/>佛細說博施於衆。故云願樂欲聞。願樂欲者。屬信
<lb ed="X" n="0661a22"/><lb ed="R092" n="0667b01"/>慧。聞卽聞慧。所謂不依文字。而求眞諦者。卽眞聞
<lb ed="X" n="0661a23"/><lb ed="R092" n="0667b02"/>慧耳。</p><p xml:id="pX25p0661a2303" cb:place="inline">△四如來正說二。初正答所問。二躡跡斷疑。
<lb ed="X" n="0661a24"/><lb ed="R092" n="0667b03"/>初正答所問二。初答伏心。又二。初標。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X25.0500.0661b" n="0661b"/>
<lb ed="X" n="0661b01"/><lb ed="R092" n="0667b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0661b0101">佛吿須菩提諸菩薩摩訶薩應如是降伏其心。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0661b02"/><lb ed="R092" n="0667b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0661b0201">疏。菩薩者梵語。此方云。覺有情。謂深悟佛性煩惱
<lb ed="X" n="0661b03"/><lb ed="R092" n="0667b06"/>未淨。名覺有情。摩訶薩者。此方云大生。卽大道心
<lb ed="X" n="0661b04"/><lb ed="R092" n="0667b07"/>衆生。是菩薩中之大菩薩也所謂信大乘。解大法
<lb ed="X" n="0661b05"/><lb ed="R092" n="0667b08"/>修大行。證大果。故名大士稱耳。</p><p xml:id="pX25p0661b0513" cb:place="inline">△二釋分四。初廣
<lb ed="X" n="0661b06"/><lb ed="R092" n="0667b09"/>大心。二第一心。三常心。四不顚倒心。今初廣大心。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0661b07"/><lb ed="R092" n="0667b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0661b0701">所有一切衆生之類<note place="inline">至</note>若非有想非無想。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0661b08"/><lb ed="R092" n="0667b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0661b0801">疏。宗泐師云。人與傍生具通四生。諸天。地獄。中陰
<lb ed="X" n="0661b09"/><lb ed="R092" n="0667b12"/>三名化生。鬼通胎化。皆係欲界。若有色卽色界。四
<lb ed="X" n="0661b10"/><lb ed="R092" n="0667b13"/>禪天也。若無色卽無色界。四空天也。今云有想卽
<lb ed="X" n="0661b11"/><lb ed="R092" n="0667b14"/>四空中識處天也。無想。卽四空中無所有處天也
<lb ed="X" n="0661b12"/><lb ed="R092" n="0667b15"/>若非有想非無想者。四空天中有至極頂處。此天
<lb ed="X" n="0661b13"/><lb ed="R092" n="0667b16"/>由四禪四空八定之力。如水成氷。渰諸魚草。使勿
<lb ed="X" n="0661b14"/><lb ed="R092" n="0667b17"/>流動。諸識暫息亦復如是。所謂前轉識俱盡。唯留
<lb ed="X" n="0661b15"/><lb ed="R092" n="0667b18"/>賴耶識性。若計若亡。若計粗想雖滅。細想未除。若
<lb ed="X" n="0661b16"/><lb ed="R092" n="0668a01"/>亡。識性忽然不現由細想未除故在此天妄計涅
<lb ed="X" n="0661b17"/><lb ed="R092" n="0668a02"/>槃以爲自得。諸世間人無如我者。故云生大我慢
<lb ed="X" n="0661b18"/><lb ed="R092" n="0668a03"/>故在無明我愛住地。生死未脫。報盡還墮淪趣。菩
<lb ed="X" n="0661b19"/><lb ed="R092" n="0668a04"/>薩見之生大悲心。三界無量衆生欲度脫盡。是爲
<lb ed="X" n="0661b20"/><lb ed="R092" n="0668a05"/>廣大心耳。</p><p xml:id="pX25p0661b2005" cb:place="inline">△二第一心。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0661b21"/><lb ed="R092" n="0668a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0661b2101">我皆令入無餘涅槃而滅度之。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0661b22"/><lb ed="R092" n="0668a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0661b2201">疏。涅槃梵語。此云圓寂。或曰滅度。涅槃有四。一自
<lb ed="X" n="0661b23"/><lb ed="R092" n="0668a08"/>性涅槃。二無住涅槃。三有餘涅槃。四無餘涅槃。初
<lb ed="X" n="0661b24"/><lb ed="R092" n="0668a09"/>凡聖共有。次諸佛應化。三小果。只斷三界見思。未
<pb ed="X" xml:id="X25.0500.0661c" n="0661c"/>
<lb ed="X" n="0661c01"/><lb ed="R092" n="0668a10"/>脫無明。四<anchor xml:id="nkr_note_add_0661c0101" n="0661c0101"/><anchor xml:id="beg0661c0101" n="0661c0101"/>已<anchor xml:id="end0661c0101"/>脫盡。故曰無餘。然諸大士欲度生者。
<lb ed="X" n="0661c02"/><lb ed="R092" n="0668a11"/>乃以何法卽以涅槃法而滅度之。然雖涅槃。非大
<lb ed="X" n="0661c03"/><lb ed="R092" n="0668a12"/>涅槃則度生何益。今欲令一切衆生悉入無餘大
<lb ed="X" n="0661c04"/><lb ed="R092" n="0668a13"/>涅槃故。方爲菩薩第一心耳。</p><p xml:id="pX25p0661c0412" cb:place="inline">△三常心。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0661c05"/><lb ed="R092" n="0668a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0661c0501">如是滅度無量無數無邊衆生實無衆生得滅度者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0661c06"/><lb ed="R092" n="0668a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0661c0601">疏。請大士雖發殊勝之心。欲令一切衆生入涅槃
<lb ed="X" n="0661c07"/><lb ed="R092" n="0668a16"/>者。由恐自他生見未空。故修止觀二門。謂念念度
<lb ed="X" n="0661c08"/><lb ed="R092" n="0668a17"/>生時。實無衆生得滅度者。念念度生。了生卽幻。非
<lb ed="X" n="0661c09"/><lb ed="R092" n="0668a18"/>幻不生。卽是假觀。念念寔無生度。卽是空觀。所謂
<lb ed="X" n="0661c10"/><lb ed="R092" n="0668b01"/>空有不住。二諦雙忘。了生佛于一如。鑑自他於不
<lb ed="X" n="0661c11"/><lb ed="R092" n="0668b02"/>二。諸見自除。法法本來常寂滅故。是則名爲常住
<lb ed="X" n="0661c12"/><lb ed="R092" n="0668b03"/>心耳。</p><p xml:id="pX25p0661c1203" cb:place="inline">△四不顚倒心。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0661c13"/><lb ed="R092" n="0668b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0661c1301">何以故須菩提若菩薩<note place="inline">至</note>壽者相卽非菩薩。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0661c14"/><lb ed="R092" n="0668b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0661c1401">疏。若有四相。謂之四倒。宗泐師云。若一切衆生不
<lb ed="X" n="0661c15"/><lb ed="R092" n="0668b06"/>令滅度及見衆生實滅度者。則未能了達本源。遂
<lb ed="X" n="0661c16"/><lb ed="R092" n="0668b07"/>有我人衆生壽者四相。不名菩薩。我者於五蘊中
<lb ed="X" n="0661c17"/><lb ed="R092" n="0668b08"/>妄計有我我所。人者。妄計我生人中。異於餘趣。衆
<lb ed="X" n="0661c18"/><lb ed="R092" n="0668b09"/>生者。妄計五蘊和合而生。壽者。妄計我受一期果
<lb ed="X" n="0661c19"/><lb ed="R092" n="0668b10"/>報。一期果報若長若短壽命也。此皆顚倒妄想。亦
<lb ed="X" n="0661c20"/><lb ed="R092" n="0668b11"/>名四見。大士用無生般若妙智。了蘊處界等本來
<lb ed="X" n="0661c21"/><lb ed="R092" n="0668b12"/>寂滅無諸相故。名降伏其心。則無顚倒心耳。否。則
<lb ed="X" n="0661c22"/><lb ed="R092" n="0668b13"/>非菩薩也。</p><p xml:id="pX25p0661c2205" cb:place="inline">△次答安住妙行三。初正答無住。次顯
<lb ed="X" n="0661c23"/><lb ed="R092" n="0668b14"/>益。三總結。今初正答無住。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0661c24"/><lb ed="R092" n="0668b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0661c2401">復次須菩提<note place="inline">至</note>菩薩應如是布施不住於相。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X25.0500.0662a" n="0662a"/>
<lb ed="X" n="0662a01"/><lb ed="R092" n="0668b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0662a0101">疏。應無所住者。謂心不住六塵境緣相想而行施
<lb ed="X" n="0662a02"/><lb ed="R092" n="0668b17"/>等諸度者。以念念恒習妙理眞如寂滅行故。夫施
<lb ed="X" n="0662a03"/><lb ed="R092" n="0668b18"/>行之義。原係具該六度之行。故慈氏偈云。檀義攝
<lb ed="X" n="0662a04"/><lb ed="R092" n="0669a01"/>於六。資生無畏法。此中一二三。名爲修行住。初資
<lb ed="X" n="0662a05"/><lb ed="R092" n="0669a02"/>生施。卽攝初度。二無畏施。卽攝中二度謂持戒不
<lb ed="X" n="0662a06"/><lb ed="R092" n="0669a03"/>惱衆生。忍辱不報有冤。三法施。卽攝後三度。謂精
<lb ed="X" n="0662a07"/><lb ed="R092" n="0669a04"/>進不倦說法。禪定不錯機說法。智慧不顚倒說法
<lb ed="X" n="0662a08"/><lb ed="R092" n="0669a05"/>然三種施度不越六塵境緣。資生無畏。了達內外
<lb ed="X" n="0662a09"/><lb ed="R092" n="0669a06"/>中間三輪體空。故不住六塵之增。以了能取所取
<lb ed="X" n="0662a10"/><lb ed="R092" n="0669a07"/>心境諸法悉無我者。自性本不生空性圓寂故。法
<lb ed="X" n="0662a11"/><lb ed="R092" n="0669a08"/>施者。以師說法之時不取於相如如不動故。由菩
<lb ed="X" n="0662a12"/><lb ed="R092" n="0669a09"/>薩不住六塵相想心無取著三輪空寂妙理行故
<lb ed="X" n="0662a13"/><lb ed="R092" n="0669a10"/>故偈曰。是名修行住。由修妙理止觀二門。斷十障
<lb ed="X" n="0662a14"/><lb ed="R092" n="0669a11"/>證十如。故名爲住行。又菩薩不因爲自身而行施
<lb ed="X" n="0662a15"/><lb ed="R092" n="0669a12"/>行。不爲報恩而行施行。不爲果報而行施行。由恐
<lb ed="X" n="0662a16"/><lb ed="R092" n="0669a13"/>菩薩於六塵法中。起貪起嗔起癡起愛。成分段生
<lb ed="X" n="0662a17"/><lb ed="R092" n="0669a14"/>死障。及變易生死障諸異事故。故佛復示空生曰
<lb ed="X" n="0662a18"/><lb ed="R092" n="0669a15"/>菩薩應如是布施。不住於相。</p><p xml:id="pX25p0662a1812" cb:place="inline">△二顯益斷疑。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0662a19"/><lb ed="R092" n="0669a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0662a1901">何以故若菩薩不住相<note place="inline">至</note>亦復如是不可思量。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0662a20"/><lb ed="R092" n="0669a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0662a2001">疏。宗泐師云。此段恐入疑云。旣無住相行施等行
<lb ed="X" n="0662a21"/><lb ed="R092" n="0669a18"/>者。卽離相行。則無福報。故佛破疑云。離相之施其
<lb ed="X" n="0662a22"/><lb ed="R092" n="0669b01"/>福轉多。葢由不住相施等諸行契合性空。故性空
<lb ed="X" n="0662a23"/><lb ed="R092" n="0669b02"/>寂滅。施福離相亦無際故。故十方虗空尙難爲喩
<lb ed="X" n="0662a24"/><lb ed="R092" n="0669b03"/>也。論云。虗空諸喩其義有三。一遍一切。二寬廣高
<pb ed="X" xml:id="X25.0500.0662b" n="0662b"/>
<lb ed="X" n="0662b01"/><lb ed="R092" n="0669b04"/>大。三究竟不窮。此三輪喩。義兼法體。亦具含三義
<lb ed="X" n="0662b02"/><lb ed="R092" n="0669b05"/>耳。</p><p xml:id="pX25p0662b0202" cb:place="inline">△三結益應住。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0662b03"/><lb ed="R092" n="0669b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0662b0301">須菩提菩薩但應如所敎住。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0662b04"/><lb ed="R092" n="0669b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0662b0401">疏。如所敎住者。如我上來示不住相想度等諸行
<lb ed="X" n="0662b05"/><lb ed="R092" n="0669b08"/>深契無相妙理之性。所謂斷障證眞。是菩薩眞住
<lb ed="X" n="0662b06"/><lb ed="R092" n="0669b09"/>耳以上答降伏安住一科<anchor xml:id="nkr_note_add_0662b0601" n="0662b0601"/><anchor xml:id="beg0662b0601" n="0662b0601"/>已<anchor xml:id="end0662b0601"/>竟。</p>
<lb ed="X" n="0662b07"/><lb ed="R092" n="0669b10"/><p xml:id="pX25p0662b0701">△疏。二攝跡斷疑。文分二十七段疑義。恐菩薩修
<lb ed="X" n="0662b08"/><lb ed="R092" n="0669b11"/>諸妙行時墮有爲無爲諸見異事取相心故。故文
<lb ed="X" n="0662b09"/><lb ed="R092" n="0669b12"/>中節節斷疑掃却諸見。彌勒偈云。調伏彼事中。遠
<lb ed="X" n="0662b10"/><lb ed="R092" n="0669b13"/>離取相心。及斷種種疑。亦防生成心。今初斷求佛
<lb ed="X" n="0662b11"/><lb ed="R092" n="0669b14"/>行施取相疑。此疑從前文不住相布施意而來。文
<lb ed="X" n="0662b12"/><lb ed="R092" n="0669b15"/>三。初探疑反詰。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0662b13"/><lb ed="R092" n="0669b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0662b1301">須菩提於意云何可以身相見如來不。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0662b14"/><lb ed="R092" n="0669b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0662b1401">疏。斷疑云。佛恐尊者生疑。意云。前旣修無住相行
<lb ed="X" n="0662b15"/><lb ed="R092" n="0669b18"/>施。是無相因行。云何今日。見佛成道。又感有相果
<lb ed="X" n="0662b16"/><lb ed="R092" n="0670a01"/>耶。故拈此辭。而探詰尊者云。可以身相見云云不。</p>
<lb ed="X" n="0662b17"/><lb ed="R092" n="0670a02"/><p xml:id="pX25p0662b1701">△二斷疑了見。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0662b18"/><lb ed="R092" n="0670a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0662b1801">不也世尊不可以身相<note place="inline">至</note>如來所說身相卽非身相。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0662b19"/><lb ed="R092" n="0670a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0662b1901">疏。由尊者。暫聽探辭卽領會佛意。非住乎身相而
<lb ed="X" n="0662b20"/><lb ed="R092" n="0670a05"/>見如來也。以了達相卽非相。則見佛法體耳。</p><p xml:id="pX25p0662b2018" cb:place="inline">△三
<lb ed="X" n="0662b21"/><lb ed="R092" n="0670a06"/>重釋顯眞。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0662b22"/><lb ed="R092" n="0670a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0662b2201">佛吿須菩提凡所有相<note place="inline">至</note>若見諸相非相卽見如來。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0662b23"/><lb ed="R092" n="0670a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0662b2301">佛又恐尊者。雖悟無相之旨未得徹淨疑種。故重
<lb ed="X" n="0662b24"/><lb ed="R092" n="0670a09"/>示斷疑文曰。爾凡所見者。皆屬徧計性也。若觸見
<pb ed="X" xml:id="X25.0500.0662c" n="0662c"/>
<lb ed="X" n="0662c01"/><lb ed="R092" n="0670a10"/>逢眞。以了相卽非相。卽見眞寔之相。所謂依他無
<lb ed="X" n="0662c02"/><lb ed="R092" n="0670a11"/>性卽圓成體。故云山河大地。全是妙明眞性中之
<lb ed="X" n="0662c03"/><lb ed="R092" n="0670a12"/>影像耳。綠水長天彰法身故。卽兼依法相宗。而釋
<lb ed="X" n="0662c04"/><lb ed="R092" n="0670a13"/>之也。</p><p xml:id="pX25p0662c0403" cb:place="inline">若純依法性宗釋。彌勒偈云。分別有爲體防
<lb ed="X" n="0662c05"/><lb ed="R092" n="0670a14"/>彼。成就得三。相異體故離。彼是如來謂。諸有爲法
<lb ed="X" n="0662c06"/><lb ed="R092" n="0670a15"/>中。不出生住異滅四相。故諸菩薩修習中道觀時。
<lb ed="X" n="0662c07"/><lb ed="R092" n="0670a16"/>求佛眞淨法體。恐墮生滅四相有爲分別法中。故
<lb ed="X" n="0662c08"/><lb ed="R092" n="0670a17"/>云。離彼是如來。卽前修離相妙因。今異熟果盡卽
<lb ed="X" n="0662c09"/><lb ed="R092" n="0670a18"/>證成離相果耳。</p>
<lb ed="X" n="0662c10"/><lb ed="R092" n="0670b01"/><p xml:id="pX25p0662c1001">△二斷因果俱深難信疑四。初無信爲疑。二遮疑
<lb ed="X" n="0662c11"/><lb ed="R092" n="0670b02"/>顯信。三深詳信因。四結歸離相。今初無信爲疑<note place="inline">此疑
<lb ed="X" n="0662c12"/><lb ed="R092" n="0670b03"/>從前無住行施無相見佛。兩叚經意而來</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0662c13"/><lb ed="R092" n="0670b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0662c1301">須菩提白佛言世尊<note place="inline">至</note>言說章句生實信不。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0662c14"/><lb ed="R092" n="0670b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0662c1401">疏。宗泐師云。無住相行施。因深也。無相見佛。果深
<lb ed="X" n="0662c15"/><lb ed="R092" n="0670b06"/>也因果之法旣深。疑現未在迷鈍根衆生。難以領
<lb ed="X" n="0662c16"/><lb ed="R092" n="0670b07"/>悟不能如是生寔信心。誠恐傍無機者。故尊者發
<lb ed="X" n="0662c17"/><lb ed="R092" n="0670b08"/>言白佛。而請詰之。</p><p xml:id="pX25p0662c1708" cb:place="inline">△二遮疑顯信。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0662c18"/><lb ed="R092" n="0670b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0662c1801">佛吿須菩提莫作是說<note place="inline">至</note>能生信心以此爲實。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0662c19"/><lb ed="R092" n="0670b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0662c1901">疏。宗泐師云。佛答非但現在有信。而且未來末世
<lb ed="X" n="0662c20"/><lb ed="R092" n="0670b11"/>自有具福慧者。聞此般若能生寔信。後五百歲者
<lb ed="X" n="0662c21"/><lb ed="R092" n="0670b12"/>大集經云。正法一千年。兩個五百歲。恒修解脫。以
<lb ed="X" n="0662c22"/><lb ed="R092" n="0670b13"/>禪戒堅固故。次像法一千年。亦兩個五百歲。卽多
<lb ed="X" n="0662c23"/><lb ed="R092" n="0670b14"/>聞修福堅固故。三末法一萬年。謂初五百年。卽多
<lb ed="X" n="0662c24"/><lb ed="R092" n="0670b15"/>是非。以鬪諍堅固故。戒定不修。多貪利養。多甚怠
<pb ed="X" xml:id="X25.0500.0663a" n="0663a"/>
<lb ed="X" n="0663a01"/><lb ed="R092" n="0670b16"/>惰。故爭名奪利而爲事也。況聞正法而修之者乎。
<lb ed="X" n="0663a02"/><lb ed="R092" n="0670b17"/>今佛示尊者。到此末世萬年初中。尙具宿根有人
<lb ed="X" n="0663a03"/><lb ed="R092" n="0670b18"/>深信況現在及正像二季法乎。又持戒者戒也。修
<lb ed="X" n="0663a04"/><lb ed="R092" n="0671a01"/>福者定也。聞章寔信者慧也。故彌勒偈云。說因果
<lb ed="X" n="0663a05"/><lb ed="R092" n="0671a02"/>深義。於彼惡世時。不空以有寔。菩薩三德備。三德
<lb ed="X" n="0663a06"/><lb ed="R092" n="0671a03"/>者。卽具戒定慧三學也。故知法不礙信。時不礙機。</p>
<lb ed="X" n="0663a07"/><lb ed="R092" n="0671a04"/><p xml:id="pX25p0663a0701">△三深詳信因二。初善根深遠。二慧福圓滿。今初
<lb ed="X" n="0663a08"/><lb ed="R092" n="0671a05"/>善根深遠。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0663a09"/><lb ed="R092" n="0671a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0663a0901">當知是人不於一佛二佛<note place="inline">至</note>乃至一念生淨信者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0663a10"/><lb ed="R092" n="0671a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0663a1001">宗泐云。若論寔信之由。從多佛所<anchor xml:id="nkr_note_add_0663a1001" n="0663a1001"/><anchor xml:id="beg0663a1001" n="0663a1001"/>已<anchor xml:id="end0663a1001"/>種善根。聞此
<lb ed="X" n="0663a11"/><lb ed="R092" n="0671a08"/>大乘之法則能生實信者。至於一念少時生信。亦
<lb ed="X" n="0663a12"/><lb ed="R092" n="0671a09"/>從佛所種諸善根而然也所謂非十信位滿卽資
<lb ed="X" n="0663a13"/><lb ed="R092" n="0671a10"/>糧加行。進通達位也。問。何以謂之一念寔信答直
<lb ed="X" n="0663a14"/><lb ed="R092" n="0671a11"/>心正念眞如法體。觸境無生逢緣不動。了生滅本
<lb ed="X" n="0663a15"/><lb ed="R092" n="0671a12"/>無生滅。不墮情識。息心達本源耳。</p><p xml:id="pX25p0663a1514" cb:place="inline">△二福慧圓具
<lb ed="X" n="0663a16"/><lb ed="R092" n="0671a13"/>二。初佛智明鑑。次離我法執。今初佛智明鑑。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0663a17"/><lb ed="R092" n="0671a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0663a1701">須菩提如來悉知悉見是諸衆生得如是無量福德。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0663a18"/><lb ed="R092" n="0671a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0663a1801">疏。信心生一念。諸佛盡皆知。凡有衆生聞是章句。
<lb ed="X" n="0663a19"/><lb ed="R092" n="0671a16"/>乃至一念淨信。佛智眼圓無不明鑑生悟妙圓本
<lb ed="X" n="0663a20"/><lb ed="R092" n="0671a17"/>性。得進通達遊十地果圓之處。所以得福無量。</p><p xml:id="pX25p0663a2019" cb:place="inline">△
<lb ed="X" n="0663a21"/><lb ed="R092" n="0671a18"/>二離我法執二。初遣二邊執。次轉破二見所以。今
<lb ed="X" n="0663a22"/><lb ed="R092" n="0671b01"/>初遣二邊執。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0663a23"/><lb ed="R092" n="0671b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0663a2301">何以故是諸衆生無復我相人相衆生相壽者相<note place="inline">生空
<lb ed="X" n="0663a24"/><lb ed="R092" n="0671b03"/>見也</note>無法相<note place="inline">卽法空也</note>亦無非法相<note place="inline">又遣除無相見</note>。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X25.0500.0663b" n="0663b"/>
<lb ed="X" n="0663b01"/><lb ed="R092" n="0671b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0663b0101">宗泐云。此順釋生信得福之故。該乎生法二空。論
<lb ed="X" n="0663b02"/><lb ed="R092" n="0671b05"/>云。有智慧者。了知生法二無我故。言無復我人衆
<lb ed="X" n="0663b03"/><lb ed="R092" n="0671b06"/>生壽者四相。此生空也。言無法相亦無非法相者。
<lb ed="X" n="0663b04"/><lb ed="R092" n="0671b07"/>遣掃有無二邊見也。</p><p xml:id="pX25p0663b0409" cb:place="inline">△二轉破二見所以。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0663b05"/><lb ed="R092" n="0671b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0663b0501">何以故是諸衆生若心取相<note place="inline">至</note>卽著我人衆生壽者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0663b06"/><lb ed="R092" n="0671b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0663b0601">宗泐云。此顯違經非福。言心取相等。卽我執見也。
<lb ed="X" n="0663b07"/><lb ed="R092" n="0671b10"/>今破我執見故。心不取相想。若取法相者。此法執
<lb ed="X" n="0663b08"/><lb ed="R092" n="0671b11"/>見也。若不取之。則空法執見也。</p><p xml:id="pX25p0663b0813" cb:place="inline">何以故若取非法
<lb ed="X" n="0663b09"/><lb ed="R092" n="0671b12"/>等者云大士雖空我法二見毀相泯心。又恐咬傷
<lb ed="X" n="0663b10"/><lb ed="R092" n="0671b13"/>慧命。墮無爲坑見不得超中道心印之法豈得圓
<lb ed="X" n="0663b11"/><lb ed="R092" n="0671b14"/>妙福乎。</p><p xml:id="pX25p0663b1104" cb:place="inline">△四結歸離相。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0663b12"/><lb ed="R092" n="0671b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0663b1201">是故不應取法不應取非法<note place="inline">至</note>法尙應捨何況非法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0663b13"/><lb ed="R092" n="0671b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0663b1301">是故者。承前契後之義。不應取下文中。本缺一句。
<lb ed="X" n="0663b14"/><lb ed="R092" n="0671b17"/>具說者。不應取心。不應取法等。謂內不取心。覔心
<lb ed="X" n="0663b15"/><lb ed="R092" n="0671b18"/>了不可得故。外不取法相。了境本空故。以觸境無
<lb ed="X" n="0663b16"/><lb ed="R092" n="0672a01"/>生。非生滅故。不應取非法者恐諸大士初心入般
<lb ed="X" n="0663b17"/><lb ed="R092" n="0672a02"/>若者。若心境旣除。何法修證。故雖見無爲實際。卽
<lb ed="X" n="0663b18"/><lb ed="R092" n="0672a03"/>不住無爲見。是故念念勤修妙行。淨佛國土成就
<lb ed="X" n="0663b19"/><lb ed="R092" n="0672a04"/>衆生。故云不應取非法耳以是義故等者。謂佛常
<lb ed="X" n="0663b20"/><lb ed="R092" n="0672a05"/>示諸比丘衆。我常示有示無。總掃衆生執見。汝不
<lb ed="X" n="0663b21"/><lb ed="R092" n="0672a06"/>可隨我文字而轉。取有取無取非有非無之見。我
<lb ed="X" n="0663b22"/><lb ed="R092" n="0672a07"/>常示說如人度筏。於語言文字。莫生住見想故。又
<lb ed="X" n="0663b23"/><lb ed="R092" n="0672a08"/>如以指示月。莫以指上而作月想。無非樹搖風動
<lb ed="X" n="0663b24"/><lb ed="R092" n="0672a09"/>擧扇類月云耳。法尙應捨何況非法者。謂實相心
<pb ed="X" xml:id="X25.0500.0663c" n="0663c"/>
<lb ed="X" n="0663c01"/><lb ed="R092" n="0672a10"/>印之法捨却。尙不取見。況取非法斷滅見者。若取
<lb ed="X" n="0663c02"/><lb ed="R092" n="0672a11"/>著法非法見。總成外道見也。故彌勒偈云。彼不住
<lb ed="X" n="0663c03"/><lb ed="R092" n="0672a12"/>隨順。於法中證智。如人捨船筏。法中義亦然。證智
<lb ed="X" n="0663c04"/><lb ed="R092" n="0672a13"/>者。以智了如。如相不可得。以如冥智。智相不可得。
<lb ed="X" n="0663c05"/><lb ed="R092" n="0672a14"/>如不可得。徧法界而週圓。智不可得。應用全而彰
<lb ed="X" n="0663c06"/><lb ed="R092" n="0672a15"/>于心目。所謂寂寂然。用繁興以恒如。靈靈然。智週
<lb ed="X" n="0663c07"/><lb ed="R092" n="0672a16"/>鑑而常淨。得法自性。唯證者方知耳。</p>
<lb ed="X" n="0663c08"/><lb ed="R092" n="0672a17"/><p xml:id="pX25p0663c0801">△三斷無相云何得說疑。<note place="inline">此疑從前第一疑中不可以身相得見如來意
<lb ed="X" n="0663c09"/><lb ed="R092" n="0672a18"/>而來分二</note>初問答斷疑。二校量顯勝。<note place="inline">初章又二。初約疑處爲問。二順理實
<lb ed="X" n="0663c10"/><lb ed="R092" n="0672b01"/>答今</note>初疑處爲問。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0663c11"/><lb ed="R092" n="0672b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0663c1101">須菩提於意云何如來得阿耨<note place="inline">至</note>如來有所說法耶。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0663c12"/><lb ed="R092" n="0672b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0663c1201">疏。因果不可得。故示無有相。云何得道果。菩提樹
<lb ed="X" n="0663c13"/><lb ed="R092" n="0672b04"/>下說。故恐尊者疑。反問而徵詰。</p><p xml:id="pX25p0663c1313" cb:place="inline">△二順理實答二。
<lb ed="X" n="0663c14"/><lb ed="R092" n="0672b05"/>初略標正意。二究竟根由。今略標正意。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0663c15"/><lb ed="R092" n="0672b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0663c1501">須菩提言如我解佛所說義<note place="inline">至</note>無有定法如來可說。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0663c16"/><lb ed="R092" n="0672b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0663c1601">疏。尊者會佛意。我解佛法體。不得定有無。中道亦
<lb ed="X" n="0663c17"/><lb ed="R092" n="0672b08"/>不計。了了寂滅果。故無定法體。法體本自無生。言
<lb ed="X" n="0663c18"/><lb ed="R092" n="0672b09"/>辭相寂滅故。</p><p xml:id="pX25p0663c1806" cb:place="inline">△二究竟由二。初示法不可取。次因
<lb ed="X" n="0663c19"/><lb ed="R092" n="0672b10"/>名句出聖。今初示法不可取。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0663c20"/><lb ed="R092" n="0672b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0663c2001">何以故如來所說法皆不可取不可說非法非非法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0663c21"/><lb ed="R092" n="0672b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0663c2101">疏。偈云。應化非眞佛。亦非說法者。由應化非眞。故
<lb ed="X" n="0663c22"/><lb ed="R092" n="0672b13"/>所說語言文字無取著故。又不可以作有取。故云
<lb ed="X" n="0663c23"/><lb ed="R092" n="0672b14"/>非法。不可以作無取。故云非非法。</p><p xml:id="pX25p0663c2314" cb:place="inline">△次因名句出
<lb ed="X" n="0663c24"/><lb ed="R092" n="0672b15"/>聖。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X25.0500.0664a" n="0664a"/>
<lb ed="X" n="0664a01"/><lb ed="R092" n="0672b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0664a0101">所以者何一切賢聖皆以無爲法而有差別。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0664a02"/><lb ed="R092" n="0672b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0664a0201">疏。雖本文字性空寂滅。無所取著。由斯寔相妙音
<lb ed="X" n="0664a03"/><lb ed="R092" n="0672b18"/>隨大小乘。三賢十聖機宜差別之見。差別之證。直
<lb ed="X" n="0664a04"/><lb ed="R092" n="0673a01"/>至等妙二覺之聖。由斯妙音。刹那暫聞。流入大圓
<lb ed="X" n="0664a05"/><lb ed="R092" n="0673a02"/>覺海。故淨名經云。佛以一音演說法。衆生隨類各
<lb ed="X" n="0664a06"/><lb ed="R092" n="0673a03"/>得解。所謂於一乘法。分別說三。其猶水無深淺。因
<lb ed="X" n="0664a07"/><lb ed="R092" n="0673a04"/>機有差別耳。</p><p xml:id="pX25p0664a0706" cb:place="inline">△二較量顯勝二。初示離相福妙。二
<lb ed="X" n="0664a08"/><lb ed="R092" n="0673a05"/>持法轉勝。今初示離相福妙。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0664a09"/><lb ed="R092" n="0673a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0664a0901">須菩提於意云何<note place="inline">至</note>是故如來說福德多。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0664a10"/><lb ed="R092" n="0673a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0664a1001">疏。佛雖徵示有爲七寶滿大千世界而用施者。意
<lb ed="X" n="0664a11"/><lb ed="R092" n="0673a08"/>指無爲福勝。所以福勝者。菩薩以無住相想而行
<lb ed="X" n="0664a12"/><lb ed="R092" n="0673a09"/>施等諸行。卽修離相福行。今尊者領會佛意。卽答
<lb ed="X" n="0664a13"/><lb ed="R092" n="0673a10"/>離相之福。寔果勝耳。</p><p xml:id="pX25p0664a1309" cb:place="inline">何以故下。重徵福勝所以。是
<lb ed="X" n="0664a14"/><lb ed="R092" n="0673a11"/>福德性者。卽離相福德之性。同眞際等法性。是故
<lb ed="X" n="0664a15"/><lb ed="R092" n="0673a12"/>佛說福德之性。最爲多耳。</p><p xml:id="pX25p0664a1511" cb:place="inline">△二持法轉勝。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0664a16"/><lb ed="R092" n="0673a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0664a1601">若復有人於此經中<note place="inline">至</note>所謂佛法者卽非佛法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0664a17"/><lb ed="R092" n="0673a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0664a1701">疏。佛重示上離相之福而不及持行演說之福。言
<lb ed="X" n="0664a18"/><lb ed="R092" n="0673a15"/>乃至四句偈者。擧少以況多也。然持經福勝者。葢
<lb ed="X" n="0664a19"/><lb ed="R092" n="0673a16"/>諸佛及所證法。無不從此般若而生。故稱佛母。良
<lb ed="X" n="0664a20"/><lb ed="R092" n="0673a17"/>有以也。彌勒偈云。於寔爲了因。亦爲餘生因。釋曰。
<lb ed="X" n="0664a21"/><lb ed="R092" n="0673a18"/>了因者。成法身體。餘生因者。成報化體。謂佛示上
<lb ed="X" n="0664a22"/><lb ed="R092" n="0673b01"/>文離相行施不及者。只成報化果德。然斯離相因
<lb ed="X" n="0664a23"/><lb ed="R092" n="0673b02"/>行由持般若悟性之力。始得離相而成報佛。故爲
<lb ed="X" n="0664a24"/><lb ed="R092" n="0673b03"/>餘生因耳。今持法演說得成法身者爲了因。故又
<pb ed="X" xml:id="X25.0500.0664b" n="0664b"/>
<lb ed="X" n="0664b01"/><lb ed="R092" n="0673b04"/>偈曰。唯獨諸佛法。福成第一體。</p><p xml:id="pX25p0664b0113" cb:place="inline">佛又恐尊者。取著
<lb ed="X" n="0664b02"/><lb ed="R092" n="0673b05"/>法見墮智障中。故云所謂佛法者卽非佛法。圓極
<lb ed="X" n="0664b03"/><lb ed="R092" n="0673b06"/>菩提歸無所得。卽斯義故。</p>
<lb ed="X" n="0664b04"/><lb ed="R092" n="0673b07"/><p xml:id="pX25p0664b0401">△四斷聲聞得果是取疑。<note place="inline">此疑從上無爲法。不可取說而來。分二</note>初
<lb ed="X" n="0664b05"/><lb ed="R092" n="0673b08"/>斷四果無我證。二斷智障不取證。<note place="inline">初又四。初破我見證預流。二斷
<lb ed="X" n="0664b06"/><lb ed="R092" n="0673b09"/>二果障。三斷三果惑。四斷四果惑盡</note>今初破我見障。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0664b07"/><lb ed="R092" n="0673b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0664b0701">須菩提於意云何<note place="inline">至</note>須陀洹是名須陀洹。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0664b08"/><lb ed="R092" n="0673b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0664b0801">宗泐師云。梵云須陀洹。華言入流。亦名預流果。此
<lb ed="X" n="0664b09"/><lb ed="R092" n="0673b12"/>聲聞所證初果也。<anchor xml:id="nkr_note_add_0664b0901" n="0664b0901"/><anchor xml:id="beg0664b0901" n="0664b0901"/>已<anchor xml:id="end0664b0901"/>斷十種見惑。離四趣生。預入
<lb ed="X" n="0664b10"/><lb ed="R092" n="0673b13"/>聖人之流。故名入流。言無所入者。因破我見之惑。
<lb ed="X" n="0664b11"/><lb ed="R092" n="0673b14"/>故不著我證。入流果。又不著於六塵境界。故言不
<lb ed="X" n="0664b12"/><lb ed="R092" n="0673b15"/>入也。</p><p xml:id="pX25p0664b1203" cb:place="inline">△二斷二果障。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0664b13"/><lb ed="R092" n="0673b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0664b1301">須菩提於意云何斯陀含<note place="inline">至</note>是名斯陀含。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0664b14"/><lb ed="R092" n="0673b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0664b1401">疏。宗泐師云。梵語斯陀含。華言一來果。此聲聞第
<lb ed="X" n="0664b15"/><lb ed="R092" n="0673b18"/>二果。葢欲界九品思惑。前六品<anchor xml:id="nkr_note_add_0664b1501" n="0664b1501"/><anchor xml:id="beg0664b1501" n="0664b1501"/>已<anchor xml:id="end0664b1501"/>斷。後三品未斷。
<lb ed="X" n="0664b16"/><lb ed="R092" n="0674a01"/>更須欲界一度受生。故云一來。實無往來者。謂不
<lb ed="X" n="0664b17"/><lb ed="R092" n="0674a02"/>著於往來之相也。</p><p xml:id="pX25p0664b1708" cb:place="inline">△三斷三果惑。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0664b18"/><lb ed="R092" n="0674a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0664b1801">須菩提於意云何阿那含<note place="inline">至</note>是名阿那含。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0664b19"/><lb ed="R092" n="0674a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0664b1901">疏。宗泐師云。梵語阿那含。華言不來。此聲聞第三
<lb ed="X" n="0664b20"/><lb ed="R092" n="0674a05"/>果也。斷欲界思惑盡。不來欲界受生。故曰不來。言
<lb ed="X" n="0664b21"/><lb ed="R092" n="0674a06"/>實無不來者。謂不著於不來之相也。</p><p xml:id="pX25p0664b2115" cb:place="inline">△四斷四果
<lb ed="X" n="0664b22"/><lb ed="R092" n="0674a07"/>惑盡。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0664b23"/><lb ed="R092" n="0674a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0664b2301">須菩提於意云何阿羅漢<note place="inline">至</note>卽爲著我人衆生壽者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0664b24"/><lb ed="R092" n="0674a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0664b2401">疏。宗泐師云。梵語阿羅漢。華言無學。此聲聞等四
<pb ed="X" xml:id="X25.0500.0664c" n="0664c"/>
<lb ed="X" n="0664c01"/><lb ed="R092" n="0674a10"/>果也。此位斷三界煩惱俱盡。究竟眞理。無法可學。
<lb ed="X" n="0664c02"/><lb ed="R092" n="0674a11"/>故名無學。言實無有法名阿羅漢者。謂無無學證
<lb ed="X" n="0664c03"/><lb ed="R092" n="0674a12"/>之相也。若言有證卽著四相耳。</p><p xml:id="pX25p0664c0313" cb:place="inline"><anchor xml:id="nkr_note_add_0664c0301" n="0664c0301"/><anchor xml:id="beg0664c0301" n="0664c0301"/>已<anchor xml:id="end0664c0301"/>上四果聲聞因
<lb ed="X" n="0664c04"/><lb ed="R092" n="0674a13"/>破我見得證。論云向說無佛果可證。無佛法可說。
<lb ed="X" n="0664c05"/><lb ed="R092" n="0674a14"/>云何四果各取所證而說。恐起此疑。故佛約此而
<lb ed="X" n="0664c06"/><lb ed="R092" n="0674a15"/>問。善現皆答以離著。深會佛之意也。</p><p xml:id="pX25p0664c0615" cb:place="inline">△二斷智障
<lb ed="X" n="0664c07"/><lb ed="R092" n="0674a16"/>不取證。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0664c08"/><lb ed="R092" n="0674a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0664c0801">世尊佛說我得無諍<note place="inline">至</note>而名須菩提是樂阿蘭那行。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0664c09"/><lb ed="R092" n="0674a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0664c0901">疏。宗泐師云。此乃善現引自<anchor xml:id="nkr_note_add_0664c0901" n="0664c0901"/><anchor xml:id="beg0664c0901" n="0664c0901"/>己<anchor xml:id="end0664c0901"/>所證離著。令人生
<lb ed="X" n="0664c10"/><lb ed="R092" n="0674b01"/>信也。然善現所證之果。不過無學。而世尊特稱其
<lb ed="X" n="0664c11"/><lb ed="R092" n="0674b02"/>第一者。以無諍故也。梵語阿蘭那行。華言無諍行。
<lb ed="X" n="0664c12"/><lb ed="R092" n="0674b03"/>無諍者。謂離二障。一者惑障。見思惑盡。二者智障。
<lb ed="X" n="0664c13"/><lb ed="R092" n="0674b04"/>則不計取涅槃性見。故無諍也。若云我自證。則墮
<lb ed="X" n="0664c14"/><lb ed="R092" n="0674b05"/>凡夫性。以寔無所得。印我證寂靜。</p><p xml:id="pX25p0664c1414" cb:place="inline">△五斷釋迦燃
<lb ed="X" n="0664c15"/><lb ed="R092" n="0674b06"/>燈取說疑<note place="inline">此疑亦從第三疑中不可取不可說而來</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0664c16"/><lb ed="R092" n="0674b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0664c1601">佛吿須菩提於意云何<note place="inline">至</note>於法實無所得。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0664c17"/><lb ed="R092" n="0674b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0664c1701">此段斷釋迦然燈授受之疑。善現述<anchor xml:id="nkr_note_add_0664c1701" n="0664c1701"/><anchor xml:id="beg0664c1701" n="0664c1701"/>己<anchor xml:id="end0664c1701"/>所證離著
<lb ed="X" n="0664c18"/><lb ed="R092" n="0674b09"/>固<anchor xml:id="nkr_note_add_0664c1801" n="0664c1801"/><anchor xml:id="beg0664c1801" n="0664c1801"/>已<anchor xml:id="end0664c1801"/>得矣。而如來又恐善現疑佛。若受然燈之記。
<lb ed="X" n="0664c19"/><lb ed="R092" n="0674b10"/>於法實有所得。故興此問。而探尊者曰。如來於然
<lb ed="X" n="0664c20"/><lb ed="R092" n="0674b11"/>燈佛前有法得不。善現會以實無所得是無疑矣。
<lb ed="X" n="0664c21"/><lb ed="R092" n="0674b12"/>夫無得者。非墮斷滅見故。唯識母頌云。若時所緣
<lb ed="X" n="0664c22"/><lb ed="R092" n="0674b13"/>智無所得。爾時住唯識。離二取相故。夫離二取者。
<lb ed="X" n="0664c23"/><lb ed="R092" n="0674b14"/>得唯識眞勝義性。是故法不得有無。始證無生際。</p>
<lb ed="X" n="0664c24"/><lb ed="R092" n="0674b15"/><p xml:id="pX25p0664c2401">△六斷嚴土違於不取疑<note place="inline">此疑亦從第三疑中不可取而來</note>。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X25.0500.0665a" n="0665a"/>
<lb ed="X" n="0665a01"/><lb ed="R092" n="0674b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0665a0101">須菩提於意云何<note place="inline">至</note>應無所住而生其心。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0665a02"/><lb ed="R092" n="0674b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0665a0201">疏。疑意。法不究竟取。諸菩薩云何修諸萬行復取
<lb ed="X" n="0665a03"/><lb ed="R092" n="0674b18"/>淨土耶。佛恐有此疑反問而詰之曰。菩薩莊嚴佛
<lb ed="X" n="0665a04"/><lb ed="R092" n="0675a01"/>土不。佛一徵問。尊者卽會佛意云。莊嚴佛土者。卽
<lb ed="X" n="0665a05"/><lb ed="R092" n="0675a02"/>非莊嚴。是名莊嚴耳。</p><p xml:id="pX25p0665a0509" cb:place="inline">夫修六度妙行。本離諸相。銷
<lb ed="X" n="0665a06"/><lb ed="R092" n="0675a03"/>歸唯識眞勝義性。本自淨耳。故云隨其心淨。卽佛
<lb ed="X" n="0665a07"/><lb ed="R092" n="0675a04"/>土淨。</p><p xml:id="pX25p0665a0703" cb:place="inline">是故諸菩薩摩訶薩應如是生淸淨心者。警
<lb ed="X" n="0665a08"/><lb ed="R092" n="0675a05"/>誡初心大士切不可墮于聲色之處。故不應住色
<lb ed="X" n="0665a09"/><lb ed="R092" n="0675a06"/>等六塵緣影之境。以無所住而生其心也。</p><p xml:id="pX25p0665a0917" cb:place="inline">夫生心
<lb ed="X" n="0665a10"/><lb ed="R092" n="0675a07"/>者。以無所住心念念行施度等行。念念了施度等
<lb ed="X" n="0665a11"/><lb ed="R092" n="0675a08"/>相不可得故。由不可得卽生滅相而無生滅。唯一
<lb ed="X" n="0665a12"/><lb ed="R092" n="0675a09"/>眞如。所謂斷障證眞。如十五夜中之月漸漸圓明。
<lb ed="X" n="0665a13"/><lb ed="R092" n="0675a10"/>下文云。信心淸淨卽生實相。至佛果地實相分證
<lb ed="X" n="0665a14"/><lb ed="R092" n="0675a11"/>究竟方圓。名爲生心者耳。偈云智習唯識性。如是
<lb ed="X" n="0665a15"/><lb ed="R092" n="0675a12"/>取淨土。卽寂光眞境之淨土。故無取爲取也。</p><p xml:id="pX25p0665a1518" cb:place="inline">△七
<lb ed="X" n="0665a16"/><lb ed="R092" n="0675a13"/>斷得受報身是取疑。<note place="inline">此疑亦從第三疑中不取而來。分二</note>初問斷疑。
<lb ed="X" n="0665a17"/><lb ed="R092" n="0675a14"/>二較量顯勝。今初問斷疑。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0665a18"/><lb ed="R092" n="0675a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0665a1801">須菩提譬如有人<note place="inline">至</note>佛說非身是名大身。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0665a19"/><lb ed="R092" n="0675a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0665a1901">疏。佛又恐尊者起疑曰。法旣不可云自取自證。故
<lb ed="X" n="0665a20"/><lb ed="R092" n="0675a17"/>諸聲聞及諸菩薩雖聞法音果證不可計云取證。
<lb ed="X" n="0665a21"/><lb ed="R092" n="0675a18"/>又諸菩薩修淨土行。亦不可云取云證。云何諸菩
<lb ed="X" n="0665a22"/><lb ed="R092" n="0675b01"/>薩至果菩提。又取證法王身相耶。故拈此譬而探
<lb ed="X" n="0665a23"/><lb ed="R092" n="0675b02"/>問尊者曰。譬如有人身如<name role="" type="person">須彌山</name>。王分別自身我
<lb ed="X" n="0665a24"/><lb ed="R092" n="0675b03"/>爲大不。尊者卽深悟佛意云。謂諸菩薩轉識成智。
<pb ed="X" xml:id="X25.0500.0665b" n="0665b"/>
<lb ed="X" n="0665b01"/><lb ed="R092" n="0675b04"/>得有爲無漏。頓空色心二法。決無分別自取。我今
<lb ed="X" n="0665b02"/><lb ed="R092" n="0675b05"/>得受報身果證。若刹那有自取相心。卽墮凡夫限
<lb ed="X" n="0665b03"/><lb ed="R092" n="0675b06"/>量分際。決不冥同實際。由不取故冥同寔際。故尊
<lb ed="X" n="0665b04"/><lb ed="R092" n="0675b07"/>者答云甚大。猶如<name role="" type="person">須彌山</name>王住世間中。最高最大。
<lb ed="X" n="0665b05"/><lb ed="R092" n="0675b08"/>終不取自相故。菩薩亦爾。得受報身之時。終不云
<lb ed="X" n="0665b06"/><lb ed="R092" n="0675b09"/>自取證。得受大報身相。因無自身相故。以無得爲
<lb ed="X" n="0665b07"/><lb ed="R092" n="0675b10"/>得。無受爲受。離諸相故。同眞際等法性。故云佛說
<lb ed="X" n="0665b08"/><lb ed="R092" n="0675b11"/>非身是名大身。故彌勒偈云。如山王無取。受報亦
<lb ed="X" n="0665b09"/><lb ed="R092" n="0675b12"/>復然。遠離於諸漏。及有爲法故。又云證無漏無爲。
<lb ed="X" n="0665b10"/><lb ed="R092" n="0675b13"/>非身是大身。</p><p xml:id="pX25p0665b1006" cb:place="inline">夫佛菩提者。息心達本。萬慮都捐。智
<lb ed="X" n="0665b11"/><lb ed="R092" n="0675b14"/>離中際。寧得有無。故前文佛示法不可取。辭不可
<lb ed="X" n="0665b12"/><lb ed="R092" n="0675b15"/>得。是故尊者亡證。迦文亡取。取證寂然。以如如智。
<lb ed="X" n="0665b13"/><lb ed="R092" n="0675b16"/>證如如性。故依正二報冥同寔際。息却心意識耳。</p>
<lb ed="X" n="0665b14"/><lb ed="R092" n="0675b17"/><p xml:id="pX25p0665b1401">△二較量勝二。初外財顯勝。二內財顯勝<note place="inline">初又二。初正校
<lb ed="X" n="0665b15"/><lb ed="R092" n="0675b18"/>顯勝。二別顯經勝</note>今初又二。<note place="inline">初彰漏福至勝。二特顯法勝</note>今初彰漏福
<lb ed="X" n="0665b16"/><lb ed="R092" n="0676a01"/>至勝。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0665b17"/><lb ed="R092" n="0676a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0665b1701">須菩提如恒河中所有沙數<note place="inline">至</note>須菩提言甚多世尊。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0665b18"/><lb ed="R092" n="0676a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0665b1801">疏。宗泐師云。恒河西竺之河。周四十里。其河中沙
<lb ed="X" n="0665b19"/><lb ed="R092" n="0676a04"/>最多最細。佛多近此說法。故取爲喩。夫說一大千
<lb ed="X" n="0665b20"/><lb ed="R092" n="0676a05"/>世界七寶布施福尙殊勝。況今拈一恒河中沙。重
<lb ed="X" n="0665b21"/><lb ed="R092" n="0676a06"/>數多多恒河。而多多恒河中沙。復數多多大千世
<lb ed="X" n="0665b22"/><lb ed="R092" n="0676a07"/>界。卽此多多大千世界滿中七寶徧施益衆。其有
<lb ed="X" n="0665b23"/><lb ed="R092" n="0676a08"/>漏因果福德寔無可喩。所謂等空界而爲量。徧三
<lb ed="X" n="0665b24"/><lb ed="R092" n="0676a09"/>世以無盡。斯爲佛借喩義。以彰法勝耳。</p><p xml:id="pX25p0665b2416" cb:place="inline">△二特顯
<pb ed="X" xml:id="X25.0500.0665c" n="0665c"/>
<lb ed="X" n="0665c01"/><lb ed="R092" n="0676a10"/>法勝。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0665c02"/><lb ed="R092" n="0676a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0665c0201">佛吿須菩提若善男子<note place="inline">至</note>而此福德勝前福德。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0665c03"/><lb ed="R092" n="0676a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0665c0301">疏。夫得一句義。能破異熟二障。所謂蕩五蘊而非
<lb ed="X" n="0665c04"/><lb ed="R092" n="0676a13"/>有。洗凡聖眼而入一心。圓極菩提歸無所得。況四
<lb ed="X" n="0665c05"/><lb ed="R092" n="0676a14"/>句偈得法圓妙者哉。故今周徧恒沙廣施益衆。未
<lb ed="X" n="0665c06"/><lb ed="R092" n="0676a15"/>破五蘊終有漏故。云此無漏之福勝前有漏之福。
<lb ed="X" n="0665c07"/><lb ed="R092" n="0676a16"/>所以越過恒沙。未足奇也。</p><p xml:id="pX25p0665c0711" cb:place="inline">△二別顯經勝四。初尊
<lb ed="X" n="0665c08"/><lb ed="R092" n="0676a17"/>處讚人。二約義辨名。三施福劣塵。四感果離相。今
<lb ed="X" n="0665c09"/><lb ed="R092" n="0676a18"/>初尊處讚人。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0665c10"/><lb ed="R092" n="0676b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0665c1001">復次須菩提隨說是經<note place="inline">至</note>卽爲有佛若尊重弟子。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0665c11"/><lb ed="R092" n="0676b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0665c1101">宗泐云。藏佛舍利之處謂之塔。奉佛形像之處謂
<lb ed="X" n="0665c12"/><lb ed="R092" n="0676b03"/>之廟。隨說此經四句偈處。天人固當敬之如佛塔
<lb ed="X" n="0665c13"/><lb ed="R092" n="0676b04"/>廟。況能具足持誦者乎。</p><p xml:id="pX25p0665c1310" cb:place="inline">成就最上第一希有之法
<lb ed="X" n="0665c14"/><lb ed="R092" n="0676b05"/>者。成無上佛果菩提也。</p><p xml:id="pX25p0665c1410" cb:place="inline">若是經典等者。經典所在
<lb ed="X" n="0665c15"/><lb ed="R092" n="0676b06"/>卽佛之所在。持說之人卽佛弟子。因法乃尊也。</p><p xml:id="pX25p0665c1519" cb:place="inline">△
<lb ed="X" n="0665c16"/><lb ed="R092" n="0676b07"/>二約義辨名。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0665c17"/><lb ed="R092" n="0676b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0665c1701">爾時須菩提白佛言<note place="inline">至</note>白佛言世尊如來無所說。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0665c18"/><lb ed="R092" n="0676b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0665c1801">宗泐云。善現旣聞持經成就希有之法。故問此經
<lb ed="X" n="0665c19"/><lb ed="R092" n="0676b10"/>何名。我等云何受持。</p><p xml:id="pX25p0665c1909" cb:place="inline">佛答此經名金剛般若波羅
<lb ed="X" n="0665c20"/><lb ed="R092" n="0676b11"/>蜜。能斷一切疑破一切執。斷十障證十如。金剛妙
<lb ed="X" n="0665c21"/><lb ed="R092" n="0676b12"/>智到彼岸耳。汝當奉持。奉持有三。一者見道分持。
<lb ed="X" n="0665c22"/><lb ed="R092" n="0676b13"/>謂聞文字般若章句。圓覺妙心廓然開悟。頓忘人
<lb ed="X" n="0665c23"/><lb ed="R092" n="0676b14"/>法而了眞空。直至了無所了息心達本源者。是爲
<lb ed="X" n="0665c24"/><lb ed="R092" n="0676b15"/>得見道分。奉而持之者也。二者以觀照般若妙利
<pb ed="X" xml:id="X25.0500.0666a" n="0666a"/>
<lb ed="X" n="0666a01"/><lb ed="R092" n="0676b16"/>之智。念念照常理。心心息幻塵。徧觀諸法性。無假
<lb ed="X" n="0666a02"/><lb ed="R092" n="0676b17"/>亦無眞。所謂一空一切空。一假一切假。一中一切
<lb ed="X" n="0666a03"/><lb ed="R092" n="0676b18"/>中。以無分別智。無證分別如。能所冥合。頓入第一
<lb ed="X" n="0666a04"/><lb ed="R092" n="0677a01"/>義諦者。名爲得修道分。奉而持之者也。三者斷障
<lb ed="X" n="0666a05"/><lb ed="R092" n="0677a02"/>證眞。無明永別。息却心意識種淨盡無餘。眞寂滅
<lb ed="X" n="0666a06"/><lb ed="R092" n="0677a03"/>場大阿蘭若者。名爲得證道分。奉而持之者也。前
<lb ed="X" n="0666a07"/><lb ed="R092" n="0677a04"/>屬初心。次屬地位。後屬佛果。然破執斷疑。雖用般
<lb ed="X" n="0666a08"/><lb ed="R092" n="0677a05"/>若之智以了于如。而如智之相了不可得。故云卽
<lb ed="X" n="0666a09"/><lb ed="R092" n="0677a06"/>非般若波羅蜜也。故心經云。無智亦無得。</p><p xml:id="pX25p0666a0917" cb:place="inline">如來又
<lb ed="X" n="0666a10"/><lb ed="R092" n="0677a07"/>慮尊者。旣無知智可得。云何又言。以文字三般若
<lb ed="X" n="0666a11"/><lb ed="R092" n="0677a08"/>等斷障證眞耶。故又徵詰般若有可說耶。無可說
<lb ed="X" n="0666a12"/><lb ed="R092" n="0677a09"/>耶。尊者答云。以文字性空寂滅無所說故。法華云。
<lb ed="X" n="0666a13"/><lb ed="R092" n="0677a10"/>是法不可示言辭相寂滅耳。</p><p xml:id="pX25p0666a1312" cb:place="inline">△三施福劣塵。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0666a14"/><lb ed="R092" n="0677a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0666a1401">須菩提於意云何<note place="inline">至</note>世界非世界是名世界。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0666a15"/><lb ed="R092" n="0677a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0666a1501">疏。由前云。無量恒沙徧施益衆。無非轉報異熟果
<lb ed="X" n="0666a16"/><lb ed="R092" n="0677a13"/>福至廣至大。雖斯有情異熟福果。由成貪等煩惱
<lb ed="X" n="0666a17"/><lb ed="R092" n="0677a14"/>障性。不及微塵世界是無情無記。不生貪等惱性
<lb ed="X" n="0666a18"/><lb ed="R092" n="0677a15"/>不落損益之記。夫修有漏善。因通善惡。果唯無記。
<lb ed="X" n="0666a19"/><lb ed="R092" n="0677a16"/>故修善得益記。造惡得損記。今微塵世界。是唯無
<lb ed="X" n="0666a20"/><lb ed="R092" n="0677a17"/>記。旣無善惡之因。焉屬異熟苦樂損益之果。故無
<lb ed="X" n="0666a21"/><lb ed="R092" n="0677a18"/>染心煩惱。由是較量徧施有情。不及塵界無情無
<lb ed="X" n="0666a22"/><lb ed="R092" n="0677b01"/>記之論。</p><p xml:id="pX25p0666a2204" cb:place="inline">今名句文身。在二十四個不相應中。亦屬
<lb ed="X" n="0666a23"/><lb ed="R092" n="0677b02"/>無記。然斯無記。超勝於前無記。所以超勝者。由前
<lb ed="X" n="0666a24"/><lb ed="R092" n="0677b03"/>無記。只不落損益。今茲名句。雖是無記。是無漏妙
<pb ed="X" xml:id="X25.0500.0666b" n="0666b"/>
<lb ed="X" n="0666b01"/><lb ed="R092" n="0677b04"/>法。若人得聞開悟。能斷煩惱。能證菩提。成無漏妙
<lb ed="X" n="0666b02"/><lb ed="R092" n="0677b05"/>果。是故超勝。由故非微塵。由故非也界也。</p><p xml:id="pX25p0666b0217" cb:place="inline">謂微塵
<lb ed="X" n="0666b03"/><lb ed="R092" n="0677b06"/>是因。世界是果。又世界散而爲塵。微塵聚而爲世
<lb ed="X" n="0666b04"/><lb ed="R092" n="0677b07"/>界。由故有散有聚無有定性。以喩金剛自性異熟
<lb ed="X" n="0666b05"/><lb ed="R092" n="0677b08"/>果空。永斷生滅非生滅之相。則非因非果。證入大
<lb ed="X" n="0666b06"/><lb ed="R092" n="0677b09"/>圓覺耳。</p><p xml:id="pX25p0666b0604" cb:place="inline">又前是有漏無記。今此斷障證旨是無漏
<lb ed="X" n="0666b07"/><lb ed="R092" n="0677b10"/>無記。故所展轉較量斯經宗旨。乃勝中之勝矣。</p><p xml:id="pX25p0666b0719" cb:place="inline">△
<lb ed="X" n="0666b08"/><lb ed="R092" n="0677b11"/>四感果離相。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0666b09"/><lb ed="R092" n="0677b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0666b0901">須菩提於意云何<note place="inline">至</note>是名三十二相。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0666b10"/><lb ed="R092" n="0677b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0666b1001">宗泐師云。三十二相者應身相也。非相者法身相
<lb ed="X" n="0666b11"/><lb ed="R092" n="0677b14"/>也。是名三十二相者。應全是法。法全是應。不妨說
<lb ed="X" n="0666b12"/><lb ed="R092" n="0677b15"/>三十二相也。言施寶之福縱能成佛身相。但是應
<lb ed="X" n="0666b13"/><lb ed="R092" n="0677b16"/>身。不及持說功德能成法身。故云感果離相耳。</p><p xml:id="pX25p0666b1319" cb:place="inline">△
<lb ed="X" n="0666b14"/><lb ed="R092" n="0677b17"/>二內財顯勝二。初正較量。二別顯殊勝。今初正較
<lb ed="X" n="0666b15"/><lb ed="R092" n="0677b18"/>量。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0666b16"/><lb ed="R092" n="0678a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0666b1601">須菩提若有善男子善女人<note place="inline">至</note>爲他人說其福甚多。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0666b17"/><lb ed="R092" n="0678a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0666b1701">宗泐云。七寶布施外財也。身命布施內財也。身施
<lb ed="X" n="0666b18"/><lb ed="R092" n="0678a03"/>者。如尸毗王代鴿是也。命施者。如薩埵飼虎是也。
<lb ed="X" n="0666b19"/><lb ed="R092" n="0678a04"/>以輕重較之。則外財易而內財難。然斯二施皆有
<lb ed="X" n="0666b20"/><lb ed="R092" n="0678a05"/>爲有漏因果。總不如持說四句能取菩提之妙果
<lb ed="X" n="0666b21"/><lb ed="R092" n="0678a06"/>也。</p><p xml:id="pX25p0666b2102" cb:place="inline">△二別顯殊勝四。初泣歎法深。二今信得益。三
<lb ed="X" n="0666b22"/><lb ed="R092" n="0678a07"/>當信同佛。四聞信不怖。<note place="inline">以上四科。總顯法勝。離相得益。超佛果地</note>今初
<lb ed="X" n="0666b23"/><lb ed="R092" n="0678a08"/>泣歎法深。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0666b24"/><lb ed="R092" n="0678a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0666b2401">爾時須菩提聞說是經<note place="inline">至</note>未曾得聞如是之經。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X25.0500.0666c" n="0666c"/>
<lb ed="X" n="0666c01"/><lb ed="R092" n="0678a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0666c0101">宗泐師云。善現聽捨內外二財。重重較量。節節斷
<lb ed="X" n="0666c02"/><lb ed="R092" n="0678a11"/>疑。搜盡窮源。總不及持經功德之勝。故尊者深領
<lb ed="X" n="0666c03"/><lb ed="R092" n="0678a12"/>佛旨。於內外根境蕩然淸淨。頓入二空心印之法。
<lb ed="X" n="0666c04"/><lb ed="R092" n="0678a13"/>故尊者歎云。希有佛說甚深旨趣。我從昔來所得
<lb ed="X" n="0666c05"/><lb ed="R092" n="0678a14"/>慧眼。未曾得悟如是實相深妙之經。夫尊者慧眼。
<lb ed="X" n="0666c06"/><lb ed="R092" n="0678a15"/>非大乘之慧眼。卽證小乘之慧眼也。故尊者前得
<lb ed="X" n="0666c07"/><lb ed="R092" n="0678a16"/>小乘慧眼。今聞佛深旨。頓悟圓明。得法眼淨。<anchor xml:id="nkr_note_add_0666c0701" n="0666c0701"/><anchor xml:id="beg0666c0701" n="0666c0701"/>已<anchor xml:id="end0666c0701"/>入
<lb ed="X" n="0666c08"/><lb ed="R092" n="0678a17"/>通達位。至近八地得分證眞如矣。或有敎說。尊者
<lb ed="X" n="0666c09"/><lb ed="R092" n="0678a18"/>是靑龍陀佛一轉。今權示小乘。故<anchor xml:id="nkr_note_add_0666c0901" n="0666c0901"/><anchor xml:id="beg0666c0901" n="0666c0901"/>己<anchor xml:id="end0666c0901"/>未曉。啓請如
<lb ed="X" n="0666c10"/><lb ed="R092" n="0678b01"/>來般若妙門重重詳究。節節窮源。俾令在會之衆
<lb ed="X" n="0666c11"/><lb ed="R092" n="0678b02"/>住小乘者。見尊者一悟。卽入回心向道。頓捨小乘。
<lb ed="X" n="0666c12"/><lb ed="R092" n="0678b03"/>又令初心菩薩。生其慚愧。永不退轉。頓證無生。小
<lb ed="X" n="0666c13"/><lb ed="R092" n="0678b04"/>乘尙以聞悟。況大乘乎。若<anchor xml:id="nkr_note_add_0666c1301" n="0666c1301"/><anchor xml:id="beg0666c1301" n="0666c1301"/>已<anchor xml:id="end0666c1301"/>證無生忍者。卽一生
<lb ed="X" n="0666c14"/><lb ed="R092" n="0678b05"/>當得阿耨菩提。向下尊者。故慶現未衆機。必深悟
<lb ed="X" n="0666c15"/><lb ed="R092" n="0678b06"/>實相。決記無生忍耳。</p><p xml:id="pX25p0666c1509" cb:place="inline">△二今信得益。文二。<note place="inline">初由信得益。次
<lb ed="X" n="0666c16"/><lb ed="R092" n="0678b07"/>得益所以</note>今初由信得益。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0666c17"/><lb ed="R092" n="0678b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0666c1701">世尊若復有人得聞是經信心淸淨卽生實相。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0666c18"/><lb ed="R092" n="0678b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0666c1801">尊者慶現在生信心者。卽頓忘人法了眞空故。是
<lb ed="X" n="0666c19"/><lb ed="R092" n="0678b10"/>入通達位也。生寔相者。卽得斷障。得分證眞如。是
<lb ed="X" n="0666c20"/><lb ed="R092" n="0678b11"/>入修習位也。以至寔相圓成。得究竟位也。下文云。
<lb ed="X" n="0666c21"/><lb ed="R092" n="0678b12"/>離一切相卽諸佛也。又云。應無所住而生其心。卽
<lb ed="X" n="0666c22"/><lb ed="R092" n="0678b13"/>生如是寔相心也。</p><p xml:id="pX25p0666c2208" cb:place="inline">△次得益所以。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0666c23"/><lb ed="R092" n="0678b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0666c2301">當知是人成就第一<note place="inline">至</note>是故如來說名實相。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0666c24"/><lb ed="R092" n="0678b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0666c2401">疏。夫因生信。得證如是妙實相地。故云成就第一
<pb ed="X" xml:id="X25.0500.0667a" n="0667a"/>
<lb ed="X" n="0667a01"/><lb ed="R092" n="0678b16"/>希有功德至超彼岸云耳。</p><p xml:id="pX25p0667a0111" cb:place="inline">世尊是實相下。由證彼
<lb ed="X" n="0667a02"/><lb ed="R092" n="0678b17"/>岸得越相卽非相。是名眞實相也。</p><p xml:id="pX25p0667a0214" cb:place="inline">△三慶當信同
<lb ed="X" n="0667a03"/><lb ed="R092" n="0678b18"/>佛。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0667a04"/><lb ed="R092" n="0679a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0667a0401">世尊我今得聞如是經典<note place="inline">至</note>離一切諸相卽名諸佛。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0667a05"/><lb ed="R092" n="0679a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0667a0501">疏。尊者前慶現機得益希有。次慶未來之機。若聞
<lb ed="X" n="0667a06"/><lb ed="R092" n="0679a03"/>此經更稱希有。所以稱希有者。宗泐師云。我今値
<lb ed="X" n="0667a07"/><lb ed="R092" n="0679a04"/>佛獲聽此經。<note place="inline">信解受持不以爲難</note>而未來衆生得聞是經。若
<lb ed="X" n="0667a08"/><lb ed="R092" n="0679a05"/>能依此而修是爲眞修。依此而證是爲眞證。所以
<lb ed="X" n="0667a09"/><lb ed="R092" n="0679a06"/>然者。若人刹那生信。卽得見道分。修道分。證道分。
<lb ed="X" n="0667a10"/><lb ed="R092" n="0679a07"/>頓破我人四相。離此諸相卽成正覺。故名爲佛。是
<lb ed="X" n="0667a11"/><lb ed="R092" n="0679a08"/>故云希有中之希有。</p><p xml:id="pX25p0667a1109" cb:place="inline">△四聞信不怖三。初印證尊
<lb ed="X" n="0667a12"/><lb ed="R092" n="0679a09"/>者。次獲法離怖。三超第一彼岸。今初印證尊者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0667a13"/><lb ed="R092" n="0679a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0667a1301">佛吿須菩提如是如是。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0667a14"/><lb ed="R092" n="0679a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0667a1401">佛印如是又如是者。有二義。一印尊者自悟。得法
<lb ed="X" n="0667a15"/><lb ed="R092" n="0679a12"/>眼淨。二印現未二機。得證實相之語。故印如是中
<lb ed="X" n="0667a16"/><lb ed="R092" n="0679a13"/>之如是耳。</p><p xml:id="pX25p0667a1605" cb:place="inline">△次獲法離怖。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0667a17"/><lb ed="R092" n="0679a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0667a1701">若復有人得聞是經<note place="inline">至</note>當知是人甚爲希有。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0667a18"/><lb ed="R092" n="0679a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0667a1801">疏。不驚者。謂小乘權敎二機。聞此眞空實相妙旨
<lb ed="X" n="0667a19"/><lb ed="R092" n="0679a16"/>決生驚疑。今決不生者。故稱希有。得入通達見道
<lb ed="X" n="0667a20"/><lb ed="R092" n="0679a17"/>分也。次不怖不畏者。謂入初地時。頓悟聲色圓明。
<lb ed="X" n="0667a21"/><lb ed="R092" n="0679a18"/>捨異生障。證一分徧行眞如。徧行者。卽周徧一切
<lb ed="X" n="0667a22"/><lb ed="R092" n="0679b01"/>妙行。盡入眞如大海更無餘法。所謂了六度而卽
<lb ed="X" n="0667a23"/><lb ed="R092" n="0679b02"/>一心。悟萬行而卽一體。始證一切色。無非佛色。證
<lb ed="X" n="0667a24"/><lb ed="R092" n="0679b03"/>一切相。無非佛相。所以永離怖畏。漸證眞如大海。
<pb ed="X" xml:id="X25.0500.0667b" n="0667b"/>
<lb ed="X" n="0667b01"/><lb ed="R092" n="0679b04"/>故稱希有。得第一彼岸。</p><p xml:id="pX25p0667b0110" cb:place="inline">△三超第一彼岸。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0667b02"/><lb ed="R092" n="0679b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0667b0201">何以故須菩提如來說第一<note place="inline">至</note>是名第一波羅蜜。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0667b03"/><lb ed="R092" n="0679b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0667b0301">疏。佛雖示般若第一彼岸者。然法本無說。慮恐初
<lb ed="X" n="0667b04"/><lb ed="R092" n="0679b07"/>地位機。又生般若智障。故又掃云。佛雖示般若第
<lb ed="X" n="0667b05"/><lb ed="R092" n="0679b08"/>一。然而又切不可以住般若智見。若生般若智見。
<lb ed="X" n="0667b06"/><lb ed="R092" n="0679b09"/>而後地諸障。決不能斷。妙圓覺海。決難證耳。</p>
<lb ed="X" n="0667b07"/><lb ed="R092" n="0679b10"/><p xml:id="pX25p0667b0701">△八斷行說未脫苦果疑二。<note place="inline">此疑從上捨身布施而來</note>初證無
<lb ed="X" n="0667b08"/><lb ed="R092" n="0679b11"/>相以爲忍。二勸離相以修忍。今初又二。初略標忍
<lb ed="X" n="0667b09"/><lb ed="R092" n="0679b12"/>體。二擧行釋成。今初略標忍體。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0667b10"/><lb ed="R092" n="0679b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0667b1001">須菩提忍辱波羅蜜<note place="inline">至</note>是名忍辱波羅蜜。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0667b11"/><lb ed="R092" n="0679b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0667b1101">忍辱者。六度之一也。安受曰忍。毀害曰辱。前云捨
<lb ed="X" n="0667b12"/><lb ed="R092" n="0679b15"/>身命之福報。是生死苦因。不及持說之福。此之行
<lb ed="X" n="0667b13"/><lb ed="R092" n="0679b16"/>忍亦捨身命。不成苦因者何也。佛恐尊者有此疑
<lb ed="X" n="0667b14"/><lb ed="R092" n="0679b17"/>意。故佛示斷疑文曰。須菩提。由忍行心。方到彼岸。
<lb ed="X" n="0667b15"/><lb ed="R092" n="0679b18"/>佛示忍辱卽非忍辱行耳。所以非忍辱者。了內外
<lb ed="X" n="0667b16"/><lb ed="R092" n="0680a01"/>心境不可得故。由不可得。故云忍辱。卽非忍行心。
<lb ed="X" n="0667b17"/><lb ed="R092" n="0680a02"/>夫忍辱者。有二義。一生忍。內有能忍之心。外有所
<lb ed="X" n="0667b18"/><lb ed="R092" n="0680a03"/>忍之境。未除。二法忍者。不見有少法可生。少法可
<lb ed="X" n="0667b19"/><lb ed="R092" n="0680a04"/>滅。生滅心相廓徹淸淨。故證離相行耳。</p><p xml:id="pX25p0667b1916" cb:place="inline">△二擧行
<lb ed="X" n="0667b20"/><lb ed="R092" n="0680a05"/>釋成。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0667b21"/><lb ed="R092" n="0680a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0667b2101">何以故須菩提如我昔爲<note place="inline">至</note>無衆生相無壽者相。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0667b22"/><lb ed="R092" n="0680a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0667b2201">宗泐師云。如是忍行佛昔曾行。故引歌利王。割截
<lb ed="X" n="0667b23"/><lb ed="R092" n="0680a08"/>苦行之事。以證明之。梵語歌利。華言極惡。佛累宿
<lb ed="X" n="0667b24"/><lb ed="R092" n="0680a09"/>世作仙人時。山中修道。王因畋獵。忽睡片時。宮妃
<pb ed="X" xml:id="X25.0500.0667c" n="0667c"/>
<lb ed="X" n="0667c01"/><lb ed="R092" n="0680a10"/>女等。遊玩深山。忽覩仙人。端坐入定。而回繞之。仙
<lb ed="X" n="0667c02"/><lb ed="R092" n="0680a11"/>人卽生慈念。而開導之。王睡忽省。見侍從不在。卽
<lb ed="X" n="0667c03"/><lb ed="R092" n="0680a12"/>生惱怖而尋訪之。見自侍從回繞仙人。王卽生惱。
<lb ed="X" n="0667c04"/><lb ed="R092" n="0680a13"/>怒而問之曰。爾可所作<anchor xml:id="nkr_note_add_0667c0401" n="0667c0401"/><anchor xml:id="beg0667c0401" n="0667c0401"/>已<anchor xml:id="end0667c0401"/>辦否。答曰。未辦。又問。可
<lb ed="X" n="0667c05"/><lb ed="R092" n="0680a14"/>生貪愛不。仙人答曰。不生貪愛。王言不信。又問。爾
<lb ed="X" n="0667c06"/><lb ed="R092" n="0680a15"/>道修行以何爲本。答曰。以持戒忍辱爲本。王曰。爾
<lb ed="X" n="0667c07"/><lb ed="R092" n="0680a16"/>旣忍辱。吾當割截耳鼻。仙人凝然不動。侍從卽止
<lb ed="X" n="0667c08"/><lb ed="R092" n="0680a17"/>王曰。此聖人也。王曰。他旣聖人。更再割截。去其手
<lb ed="X" n="0667c09"/><lb ed="R092" n="0680a18"/>足看其動否。仙人又凝然不動。而仙人護法神衆。
<lb ed="X" n="0667c10"/><lb ed="R092" n="0680b01"/>卽生惱怒。空中大石。如雨而下。王卽懺悔。求救曰。
<lb ed="X" n="0667c11"/><lb ed="R092" n="0680b02"/>願求大士。莫生嗔恨。答曰。我無嗔恨。爾無果報。王
<lb ed="X" n="0667c12"/><lb ed="R092" n="0680b03"/>曰。實難信也。答曰。我有嗔恨無慈愍爾者。我身割
<lb ed="X" n="0667c13"/><lb ed="R092" n="0680b04"/>截不得如故。我若決無嗔恨。反有慈忍爾者。我身
<lb ed="X" n="0667c14"/><lb ed="R092" n="0680b05"/>還復如故。仙人立誓。大石卽止身體如故。由我昔
<lb ed="X" n="0667c15"/><lb ed="R092" n="0680b06"/>得無生智力。能除我人等四相。了五蘊相本來空
<lb ed="X" n="0667c16"/><lb ed="R092" n="0680b07"/>故。</p><p xml:id="pX25p0667c1602" cb:place="inline">佛又引於五百世。作忍辱仙人。我於爾時亦離
<lb ed="X" n="0667c17"/><lb ed="R092" n="0680b08"/>我人等四相。凡有一切來毀我者。我亦無生智力
<lb ed="X" n="0667c18"/><lb ed="R092" n="0680b09"/>而破除之。反以悲心而拔濟之。是故恒習悲智二
<lb ed="X" n="0667c19"/><lb ed="R092" n="0680b10"/>心雙運之力。證非一生妙行。況一世乎。故彌勒偈
<lb ed="X" n="0667c20"/><lb ed="R092" n="0680b11"/>云。離我及恚相。實無於苦惱。共樂有慈悲。如是苦
<lb ed="X" n="0667c21"/><lb ed="R092" n="0680b12"/>行果。又云。爲忍波羅蜜。習彼能學心。能學心者。卽
<lb ed="X" n="0667c22"/><lb ed="R092" n="0680b13"/>悲智雙運。隨順無住法性。以不住生死及涅槃故。
<lb ed="X" n="0667c23"/><lb ed="R092" n="0680b14"/>乃習如是妙行心耳。</p><p xml:id="pX25p0667c2309" cb:place="inline">△二勸初心離相以運悲智。
<lb ed="X" n="0667c24"/><lb ed="R092" n="0680b15"/>分三。初正勸示離相。二勸雙運悲智。三示離諸相。
<pb ed="X" xml:id="X25.0500.0668a" n="0668a"/>
<lb ed="X" n="0668a01"/><lb ed="R092" n="0680b16"/>今初。正勸示離相。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0668a02"/><lb ed="R092" n="0680b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0668a0201">是故須菩提菩薩應離<note place="inline">至</note>若心有住卽爲非住。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0668a03"/><lb ed="R092" n="0680b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0668a0301">宗泐師云。佛累世行忍。以無我故。得成菩提。故勸
<lb ed="X" n="0668a04"/><lb ed="R092" n="0681a01"/>示初心大士。應離諸相。離相者。卽不住色聲香味
<lb ed="X" n="0668a05"/><lb ed="R092" n="0681a02"/>觸法六塵心也。所以不住六塵心者。以了諸法從
<lb ed="X" n="0668a06"/><lb ed="R092" n="0681a03"/>本來常自寂滅相。是故菩提不住六塵不離六塵。
<lb ed="X" n="0668a07"/><lb ed="R092" n="0681a04"/>應生無所住心。設有一法。勝過一法。亦不取之。所
<lb ed="X" n="0668a08"/><lb ed="R092" n="0681a05"/>謂魔佛並遣。靑天也須喫棒。故經云。若心有住則
<lb ed="X" n="0668a09"/><lb ed="R092" n="0681a06"/>爲非住佛道矣。</p><p xml:id="pX25p0668a0907" cb:place="inline">△二勸雙運悲智。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0668a10"/><lb ed="R092" n="0681a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0668a1001">是故佛說菩薩心不應住色布施<note place="inline">至</note>應如是布施。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0668a11"/><lb ed="R092" n="0681a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0668a1101">是故者。承前契後之辭。前示佛行忍行。皆以悲智
<lb ed="X" n="0668a12"/><lb ed="R092" n="0681a09"/>雙運忘我離相之力。今佛勸示離相之後。亦勸示
<lb ed="X" n="0668a13"/><lb ed="R092" n="0681a10"/>以悲智雙運之力。而成就菩提。</p><p xml:id="pX25p0668a1313" cb:place="inline">分二義。一先示菩
<lb ed="X" n="0668a14"/><lb ed="R092" n="0681a11"/>薩不應住色布施者。運智也。宗泐師云。夫色爲六
<lb ed="X" n="0668a15"/><lb ed="R092" n="0681a12"/>塵之首。施爲六度之初。今擧其初卽攝其後。不住
<lb ed="X" n="0668a16"/><lb ed="R092" n="0681a13"/>色等六塵而行施等行者。菩薩以無生般若妙智。
<lb ed="X" n="0668a17"/><lb ed="R092" n="0681a14"/>了施無施相。達五蘊內外三輪空寂。卽不住生死
<lb ed="X" n="0668a18"/><lb ed="R092" n="0681a15"/>際也。</p><p xml:id="pX25p0668a1803" cb:place="inline">次佛又示尊者。菩薩爲利益一切衆生應如
<lb ed="X" n="0668a19"/><lb ed="R092" n="0681a16"/>是布施者。運悲也。謂菩薩雖以般若照空離相。但
<lb ed="X" n="0668a20"/><lb ed="R092" n="0681a17"/>恐若無悲心。則墮無爲坑見。懶修萬行不度生耳。
<lb ed="X" n="0668a21"/><lb ed="R092" n="0681a18"/>故菩薩爲利生脫苦忘<anchor xml:id="nkr_note_add_0668a2101" n="0668a2101"/><anchor xml:id="beg0668a2101" n="0668a2101"/>己<anchor xml:id="end0668a2101"/>。念念而行財施法施無
<lb ed="X" n="0668a22"/><lb ed="R092" n="0681b01"/>畏施等。利諸生也。則菩薩不墮涅槃見也。</p><p xml:id="pX25p0668a2217" cb:place="inline">問。旣<anchor xml:id="nkr_note_add_0668a2201" n="0668a2201"/><anchor xml:id="beg0668a2201" n="0668a2201"/>已<anchor xml:id="end0668a2201"/>
<lb ed="X" n="0668a23"/><lb ed="R092" n="0681b02"/>離諸相。奚得又運悲心耶。答雖以離相。則證素法
<lb ed="X" n="0668a24"/><lb ed="R092" n="0681b03"/>身也。今運其悲。方得萬德莊嚴而成菩提。故古德
<pb ed="X" xml:id="X25.0500.0668b" n="0668b"/>
<lb ed="X" n="0668b01"/><lb ed="R092" n="0681b04"/>云。衆生度盡恒沙佛。諸佛何曾度一生。是故以悲
<lb ed="X" n="0668b02"/><lb ed="R092" n="0681b05"/>心不墮涅槃。以智力不墮生死。故下文復示離相
<lb ed="X" n="0668b03"/><lb ed="R092" n="0681b06"/>寂滅。方得平等。</p><p xml:id="pX25p0668b0307" cb:place="inline">△三示離相證眞。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0668b04"/><lb ed="R092" n="0681b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0668b0401">如來說一切諸相<note place="inline">至</note>一切衆生卽非衆生。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0668b05"/><lb ed="R092" n="0681b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0668b0501">前示悲智雙運。又恐菩薩仍墮偏愛之見。故重示
<lb ed="X" n="0668b06"/><lb ed="R092" n="0681b09"/>文曰。夫諸相寂滅本是淸淨。何假修爲。何假造作。
<lb ed="X" n="0668b07"/><lb ed="R092" n="0681b10"/>況一切衆生。卽涅槃相無生可度。故示相卽非相
<lb ed="X" n="0668b08"/><lb ed="R092" n="0681b11"/>生卽非生耳。是故總彰離相。始得證眞斷惑云爾。</p>
<lb ed="X" n="0668b09"/><lb ed="R092" n="0681b12"/><p xml:id="pX25p0668b0901">△九斷能證無體非因疑<note place="inline">此疑從上文爲利生行施而來</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0668b10"/><lb ed="R092" n="0681b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0668b1001">須菩提如來是眞語者<note place="inline">至</note>所得法此法無實無虗。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0668b11"/><lb ed="R092" n="0681b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0668b1101">宗泐師云。如來所得菩提妙果。如理而證。離於言
<lb ed="X" n="0668b12"/><lb ed="R092" n="0681b15"/>說。何故累稱持說功德。勝餘布施等福耶。然佛無
<lb ed="X" n="0668b13"/><lb ed="R092" n="0681b16"/>所證而證。無所說而說。卽所證所說。無不當理。佛
<lb ed="X" n="0668b14"/><lb ed="R092" n="0681b17"/>恐善現未達此意。故又吿云。是眞實等語。眞語者。
<lb ed="X" n="0668b15"/><lb ed="R092" n="0681b18"/>說佛菩提也。實語者。說小乘法也。如語者。說大乘
<lb ed="X" n="0668b16"/><lb ed="R092" n="0682a01"/>法也。不異語者。說授記事也。不誑語者。不誑衆生
<lb ed="X" n="0668b17"/><lb ed="R092" n="0682a02"/>也。古謂無此一句。今本有之。如來所證之法。本離
<lb ed="X" n="0668b18"/><lb ed="R092" n="0682a03"/>言說。故曰無實。對機有說。故曰無虗。夫無實者。因
<lb ed="X" n="0668b19"/><lb ed="R092" n="0682a04"/>內證眞如。了無一性。故所言無實也。雖本無實。對
<lb ed="X" n="0668b20"/><lb ed="R092" n="0682a05"/>機示無虗者。謂如來海印定中流出名句文身。示
<lb ed="X" n="0668b21"/><lb ed="R092" n="0682a06"/>三乘四諦十二因緣六度等法。能令衆生得聲聞
<lb ed="X" n="0668b22"/><lb ed="R092" n="0682a07"/>乘。得緣覺乘。得菩薩乘。決無差耳。故云一切聖賢。
<lb ed="X" n="0668b23"/><lb ed="R092" n="0682a08"/>皆以無爲而有差別。又云若持句法藏。卽超佛妙
<lb ed="X" n="0668b24"/><lb ed="R092" n="0682a09"/>地。</p>
<pb ed="X" xml:id="X25.0500.0668c" n="0668c"/>
<lb ed="X" n="0668c01"/><lb ed="R092" n="0682a10"/><p xml:id="pX25p0668c0101">△十斷眞如遍有得無得疑。<note place="inline">此疑從前不住相而來</note>分二。初
<lb ed="X" n="0668c02"/><lb ed="R092" n="0682a11"/>喩斷疑。二贊經功德。今初喩斷疑。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0668c03"/><lb ed="R092" n="0682a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0668c0301">須菩提若菩薩心住於法<note place="inline">至</note>日光明照見種種色。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0668c04"/><lb ed="R092" n="0682a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0668c0401">宗泐師云。聖人以無爲法眞如得名。然眞如之體
<lb ed="X" n="0668c05"/><lb ed="R092" n="0682a14"/>徧一切時。徧一切處。何故衆生有得者。有不得者。
<lb ed="X" n="0668c06"/><lb ed="R092" n="0682a15"/>葢心有住法。不住法之異耳。</p><p xml:id="pX25p0668c0612" cb:place="inline">住者。著也。謂總然凡
<lb ed="X" n="0668c07"/><lb ed="R092" n="0682a16"/>情<anchor xml:id="nkr_note_add_0668c0701" n="0668c0701"/><anchor xml:id="beg0668c0701" n="0668c0701"/>已<anchor xml:id="end0668c0701"/>斷聖見未脫。皆爲繫著。設聖見<anchor xml:id="nkr_note_add_0668c0702" n="0668c0702"/><anchor xml:id="beg0668c0702" n="0668c0702"/>已<anchor xml:id="end0668c0702"/>除。倘眞如
<lb ed="X" n="0668c08"/><lb ed="R092" n="0682a17"/>現量體中。有絲毫能所未斷。種子未淨。皆爲有住。
<lb ed="X" n="0668c09"/><lb ed="R092" n="0682a18"/>直至金剛道後。異熟果空。如淨滿月。獨無伴侶。名
<lb ed="X" n="0668c10"/><lb ed="R092" n="0682b01"/>無住也。故大士施行法中。有毫<g ref="#CB12530">𨤲</g>生滅心相。未曾
<lb ed="X" n="0668c11"/><lb ed="R092" n="0682b02"/>捨盡。名爲有住。不成檀度波羅蜜也。如入暗中。則
<lb ed="X" n="0668c12"/><lb ed="R092" n="0682b03"/>無所見。暗者。卽無明也。謂初地進二地三地四地
<lb ed="X" n="0668c13"/><lb ed="R092" n="0682b04"/>五六地等不明。俱屬無明暗也。故云如人入暗。無
<lb ed="X" n="0668c14"/><lb ed="R092" n="0682b05"/>淨眼見也。</p><p xml:id="pX25p0668c1405" cb:place="inline">設如菩薩行檀度施行時。永捨內外二
<lb ed="X" n="0668c15"/><lb ed="R092" n="0682b06"/>財。了無取相。假如眞如一法。更又勝過眞如法者。
<lb ed="X" n="0668c16"/><lb ed="R092" n="0682b07"/>亦不取之。所謂捨到無可捨處。證到無可證處。能
<lb ed="X" n="0668c17"/><lb ed="R092" n="0682b08"/>證所證。一切俱忍。方爲菩薩不住心法而行布施。
<lb ed="X" n="0668c18"/><lb ed="R092" n="0682b09"/>永斷無明。如人有目。日光明照。見種種色。見種種
<lb ed="X" n="0668c19"/><lb ed="R092" n="0682b10"/>色者。卽喩親見如來寶所。不求自得。成就如來大
<lb ed="X" n="0668c20"/><lb ed="R092" n="0682b11"/>檀波羅密也。</p><p xml:id="pX25p0668c2006" cb:place="inline">問旣云。無法可見可住。云何又見寶
<lb ed="X" n="0668c21"/><lb ed="R092" n="0682b12"/>所成檀度耶。答夫寶所者。卽大圓覺寂光性也。以
<lb ed="X" n="0668c22"/><lb ed="R092" n="0682b13"/>無得爲得。無見爲見。無成就中而成就耳。</p><p xml:id="pX25p0668c2217" cb:place="inline">△二讚
<lb ed="X" n="0668c23"/><lb ed="R092" n="0682b14"/>經功德分七。初與佛智分齊。二校捨命不及。三餘
<lb ed="X" n="0668c24"/><lb ed="R092" n="0682b15"/>乘不測。四在處如塔勝。五離障得果勝。六超事多
<pb ed="X" xml:id="X25.0500.0669a" n="0669a"/>
<lb ed="X" n="0669a01"/><lb ed="R092" n="0682b16"/>佛勝。七具說驚人勝。今初與佛智分齊。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0669a02"/><lb ed="R092" n="0682b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0669a0201">須菩提當來之世<note place="inline">至</note>皆得成就無量無邊功德。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0669a03"/><lb ed="R092" n="0682b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0669a0301">言未來世中。若有受持讀誦者。佛眼佛智。悉知悉
<lb ed="X" n="0669a04"/><lb ed="R092" n="0683a01"/>見。旣行勝因。必成妙果。勝因者。入通達位也。妙果
<lb ed="X" n="0669a05"/><lb ed="R092" n="0683a02"/>者。超十地得妙圓覺海之果也。故曰。成就無量無
<lb ed="X" n="0669a06"/><lb ed="R092" n="0683a03"/>邊功德。</p><p xml:id="pX25p0669a0604" cb:place="inline">△二校捨命不及。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0669a07"/><lb ed="R092" n="0683a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0669a0701">須菩提若有善男子善女人<note place="inline">至</note>受持讀誦爲人解說。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0669a08"/><lb ed="R092" n="0683a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0669a0801">初日分者。寅卯辰時也。中日分者。巳午未時也。後
<lb ed="X" n="0669a09"/><lb ed="R092" n="0683a06"/>日分者。申酉戌時也。如是一日三時。捨身無量。身
<lb ed="X" n="0669a10"/><lb ed="R092" n="0683a07"/>歷無量劫而行布施。然世間固無此事。今佛說此
<lb ed="X" n="0669a11"/><lb ed="R092" n="0683a08"/>喩。以示權敎菩薩。乃累劫住相行施。終無利益。若
<lb ed="X" n="0669a12"/><lb ed="R092" n="0683a09"/>人得聞此經。刹那生信。卽得頓超累劫。隨順自性
<lb ed="X" n="0669a13"/><lb ed="R092" n="0683a10"/>不逆果證。故曰其福超勝。何況書寫受持誦說耶。
<lb ed="X" n="0669a14"/><lb ed="R092" n="0683a11"/>信力曰受。念力曰持。對文曰讀。背文曰誦。所謂書
<lb ed="X" n="0669a15"/><lb ed="R092" n="0683a12"/>寫受持讀誦者。自行也。爲人解說者。化他也。</p><p xml:id="pX25p0669a1518" cb:place="inline">△三
<lb ed="X" n="0669a16"/><lb ed="R092" n="0683a13"/>餘乘不測。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0669a17"/><lb ed="R092" n="0683a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0669a1701">須菩提以要言之<note place="inline">至</note>不能聽受讀誦爲人解說。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0669a18"/><lb ed="R092" n="0683a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0669a1801">宗泐師云。此般若之體。本絕言思。其功德廣大。不
<lb ed="X" n="0669a19"/><lb ed="R092" n="0683a16"/>可得而稱量也。非樂小乘者所可得聞。故曰爲發
<lb ed="X" n="0669a20"/><lb ed="R092" n="0683a17"/>大乘者說。爲發最上乘者說。發大乘者。指資糧加
<lb ed="X" n="0669a21"/><lb ed="R092" n="0683a18"/>行二位之人。令入通達。得見道分也。最上乘者。指
<lb ed="X" n="0669a22"/><lb ed="R092" n="0683b01"/>修習位。及究竟位人說也。若約機宜。總指終頓圓
<lb ed="X" n="0669a23"/><lb ed="R092" n="0683b02"/>三機之人。餘者權敎。取相菩薩及小乘之機。皆不
<lb ed="X" n="0669a24"/><lb ed="R092" n="0683b03"/>能攝也。如是大根之人。修此法者。則成就不可思
<pb ed="X" xml:id="X25.0500.0669b" n="0669b"/>
<lb ed="X" n="0669b01"/><lb ed="R092" n="0683b04"/>議功德。故能荷擔無上大菩提。故彼小乘者。不能
<lb ed="X" n="0669b02"/><lb ed="R092" n="0683b05"/>聽受讀誦爲人解說。爲著四見故也。</p><p xml:id="pX25p0669b0215" cb:place="inline">△四在處如
<lb ed="X" n="0669b03"/><lb ed="R092" n="0683b06"/>塔勝。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0669b04"/><lb ed="R092" n="0683b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0669b0401">須菩提在在處處若有此經<note place="inline">至</note>以諸華香而散其處。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0669b05"/><lb ed="R092" n="0683b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0669b0501">宗泐師云。塔爲藏佛舍利之處。若天人修羅。固當
<lb ed="X" n="0669b06"/><lb ed="R092" n="0683b09"/>敬事。此般若經卷。所在之處。是眞法身舍利寶塔。
<lb ed="X" n="0669b07"/><lb ed="R092" n="0683b10"/>可不敬乎。</p><p xml:id="pX25p0669b0705" cb:place="inline">△五離障得果勝。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0669b08"/><lb ed="R092" n="0683b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0669b0801">復次須菩提善男子<note place="inline">至</note>當得阿耨多羅三藐三菩提。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0669b09"/><lb ed="R092" n="0683b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0669b0901">宗泐師云。持誦此經。人當恭敬。而反被人輕賤者。
<lb ed="X" n="0669b10"/><lb ed="R092" n="0683b13"/>何也。以宿罪業。合招惡報。由經力故。轉重報而成
<lb ed="X" n="0669b11"/><lb ed="R092" n="0683b14"/>輕報。但被輕賤。被輕賤故。其罪消滅。當得無上菩
<lb ed="X" n="0669b12"/><lb ed="R092" n="0683b15"/>提。所謂煩惱所知二障。無不斷也。持經功德。可爲
<lb ed="X" n="0669b13"/><lb ed="R092" n="0683b16"/>大矣。</p><p xml:id="pX25p0669b1303" cb:place="inline">△六超事多佛勝。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0669b14"/><lb ed="R092" n="0683b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0669b1401">須菩提我念過去<note place="inline">至</note>乃至筭數譬喩所不能及。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0669b15"/><lb ed="R092" n="0683b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0669b1501">宗泐師云。阿僧祇。翻無數時。那由他者。十億爲洛
<lb ed="X" n="0669b16"/><lb ed="R092" n="0684a01"/>叉。十洛叉爲俱胝。十俱胝爲那由他。如來於過去
<lb ed="X" n="0669b17"/><lb ed="R092" n="0684a02"/>然燈佛前。供養無數諸佛。其功德。可謂深且大矣。
<lb ed="X" n="0669b18"/><lb ed="R092" n="0684a03"/>乃言不及末世持經功德者。葢持經能生妙解。得
<lb ed="X" n="0669b19"/><lb ed="R092" n="0684a04"/>證菩提。供佛雖感福報。但是事相。故持經功德。千
<lb ed="X" n="0669b20"/><lb ed="R092" n="0684a05"/>百萬億分中。不及一分也。又言筭數譬喩所不能
<lb ed="X" n="0669b21"/><lb ed="R092" n="0684a06"/>及者。葢事相之福。是可思議之法。而般若妙智。忘
<lb ed="X" n="0669b22"/><lb ed="R092" n="0684a07"/>能所。絕對待。不可得而思議者也。</p><p xml:id="pX25p0669b2214" cb:place="inline">△七具說驚人
<lb ed="X" n="0669b23"/><lb ed="R092" n="0684a08"/>勝。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0669b24"/><lb ed="R092" n="0684a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0669b2401">須菩提若善男子善女人<note place="inline">至</note>果報亦不可思議。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X25.0500.0669c" n="0669c"/>
<lb ed="X" n="0669c01"/><lb ed="R092" n="0684a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0669c0101">疏。此經非大乘根器。不能持誦。而持誦所感功德。
<lb ed="X" n="0669c02"/><lb ed="R092" n="0684a11"/>豈常人可聞。聞必狐疑不信。故不具說。葢此經之
<lb ed="X" n="0669c03"/><lb ed="R092" n="0684a12"/>義趣。與其果報。皆不可思議故也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0669c04"/><lb ed="R092" n="0684a13"/>
<lb ed="X" n="0669c05"/><lb ed="R092" n="0684a14"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>金剛般若波羅蜜經註疏卷上</cb:jhead></cb:juan>
</cb:div></body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0659c2201" to="#end0659c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0659c2202" to="#end0659c2202"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0660a2201" to="#end0660a2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0660b0801" to="#end0660b0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0660c0401" to="#end0660c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0660c0501" to="#end0660c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0660c2101" to="#end0660c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0661a0801" to="#end0661a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">竟<note type="cf1">X25n0500_p0678c24</note></lem><rdg wit="#wit.orig">意</rdg></app>
<app from="#beg0661c0101" to="#end0661c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0662b0601" to="#end0662b0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0663a1001" to="#end0663a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0664b0901" to="#end0664b0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0664b1501" to="#end0664b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0664c0301" to="#end0664c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0664c0901" to="#end0664c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0664c1701" to="#end0664c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0664c1801" to="#end0664c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0666c0701" to="#end0666c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0666c0901" to="#end0666c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0666c1301" to="#end0666c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0667c0401" to="#end0667c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0668a2101" to="#end0668a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0668a2201" to="#end0668a2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0668c0701" to="#end0668c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0668c0702" to="#end0668c0702"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
<note n="0659c2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0659c2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0659c2202" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0659c2202">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0660a2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0660a2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0660b0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0660b0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0660c0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0660c0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0660c0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0660c0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0660c2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0660c2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0661a0801" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="X25.0661a08.17" target="#nkr_note_add_0661a0801">竟【CB】，意【卍續】</note>
<note n="0661c0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0661c0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0662b0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0662b0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0663a1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0663a1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0664b0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0664b0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0664b1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0664b1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0664c0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0664c0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0664c0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0664c0901">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0664c1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0664c1701">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0664c1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0664c1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0666c0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0666c0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0666c0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0666c0901">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0666c1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0666c1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0667c0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0667c0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0668a2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0668a2101">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0668a2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0668a2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0668c0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0668c0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0668c0702" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0668c0702">已【CB】，巳【卍續】</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>