<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="X25n0502">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 502 金剛經註講</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經數位版, No. 502 金剛經註講</title>
			<author>淸 行敏述</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>2卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">25</idno>.<idno type="no">502</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2022-10-12 23:43:51 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">金剛經註講</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">CBETA 人工輸入，CBETA 掃瞄辨識</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>原書標點</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【卍續】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		<charDecl>
<char xml:id="CB01842">
				<charName>CBETA CHARACTER CB01842</charName>
				<mapping cb:dec="984882" type="PUA">U+F0732</mapping>
			<mapping type="unicode">U+347A</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>俊</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[仁-二+(隹/乃)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB01926">
				<charName>CBETA CHARACTER CB01926</charName>
				<mapping cb:dec="984966" type="PUA">U+F0786</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+7070</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>灰</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[厂@火]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB05418">
				<charName>CBETA CHARACTER CB05418</charName>
				<mapping cb:dec="988458" type="PUA">U+F152A</mapping>
			<mapping type="unicode">U+458D</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>虔</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[虔-文+ㄆ]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15106">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15106</charName>
				<mapping cb:dec="998146" type="PUA">U+F3B02</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+9B31</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>鬱</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[鬱-山+止]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15131">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15131</charName>
				<mapping cb:dec="998171" type="PUA">U+F3B1B</mapping>
			<charProp><localName>normalized form</localName><value>邦</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[邱-丘+(看-目)]</value></charProp></char>
</charDecl>
	</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-05-20">
			<name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication
		</change>
		<change when="2006-08-16T15:46:33">
			Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<milestone unit="juan" n="1"/>
<pb ed="X" xml:id="X25.0502.0703a" n="0703a"/>
<lb ed="X" n="0703a01"/>
<lb ed="X" n="0703a02"/><cb:docNumber>No. 502</cb:docNumber>
<lb ed="X" n="0703a03"/><lb ed="R092" n="0750a01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>金剛般若波羅蜜經註講卷上</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0703a04"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">經題</cb:mulu>
<lb ed="X" n="0703a05"/><lb ed="R092" n="0750a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0703a0501">金剛是金中之精堅者。剛生金中。百鍊不銷。質極
<lb ed="X" n="0703a06"/><lb ed="R092" n="0750a03"/>堅利。不爲物破。而無物不破。譬如般若能照破衆
<lb ed="X" n="0703a07"/><lb ed="R092" n="0750a04"/>生貪嗔癡愛一切顚倒之見也。般若者梵語。華言
<lb ed="X" n="0703a08"/><lb ed="R092" n="0750a05"/>智慧。性體虗融。照用自在。故云般若。梵語波羅蜜。
<lb ed="X" n="0703a09"/><lb ed="R092" n="0750a06"/>華言到彼岸。欲到彼岸。須憑般若。此岸者。衆生作
<lb ed="X" n="0703a10"/><lb ed="R092" n="0750a07"/>孽受苦。墮落沉淪之地。彼岸者。謂諸佛究竟到人
<lb ed="X" n="0703a11"/><lb ed="R092" n="0750a08"/>欲盡淨。光明正大之地。經者徑也。猶云路徑。謂欲
<lb ed="X" n="0703a12"/><lb ed="R092" n="0750a09"/>到彼岸。必由此路徑也。波羅蜜有六種。一布施。度
<lb ed="X" n="0703a13"/><lb ed="R092" n="0750a10"/>慳貪。二持戒。度淫邪。三忍辱。度嗔怒。四精進。度懈
<lb ed="X" n="0703a14"/><lb ed="R092" n="0750a11"/>退。五禪定。度散亂。六智慧。度愚癡。各占六度之一。
<lb ed="X" n="0703a15"/><lb ed="R092" n="0750a12"/>惟一般若。能生八萬四千智慧。則六度兼該。萬行
<lb ed="X" n="0703a16"/><lb ed="R092" n="0750a13"/>俱俻。佛言梵語。中國莫識其義。宏始三年。姚秦迎
<lb ed="X" n="0703a17"/><lb ed="R092" n="0750a14"/>鳩摩羅什。至長安。待以國師之禮。請什用中國語。
<lb ed="X" n="0703a18"/><lb ed="R092" n="0750a15"/>翻譯此經。指示後學。盖人之眞性。本是虗靈不昧。
<lb ed="X" n="0703a19"/><lb ed="R092" n="0750a16"/>歷劫常存。惜爲萬欲昏蔽。所以沉淪苦海。受報無
<lb ed="X" n="0703a20"/><lb ed="R092" n="0750a17"/>窮。我佛慈悲。特說此經。猶乘筏度津。以至彼岸也。
<lb ed="X" n="0703a21"/><lb ed="R092" n="0750a18"/>所謂金剛者。盖萬物不能逃乎五行。而五行之中。
<lb ed="X" n="0703a22"/><lb ed="R092" n="0750b01"/>惟金最堅利長久。木有時而朽。水有時而涸。火有
<lb ed="X" n="0703a23"/><lb ed="R092" n="0750b02"/>時而熄。土有時而崩。以金試之於木。則能成器用。
<lb ed="X" n="0703a24"/><lb ed="R092" n="0750b03"/>沉之於水。則光湛常新。投之於火。則百鍊愈精。埋
<pb ed="X" xml:id="X25.0502.0703b" n="0703b"/>
<lb ed="X" n="0703b01"/><lb ed="R092" n="0750b04"/>之於土。則永劫不壞。其位在西北。能摧折萬物。人
<lb ed="X" n="0703b02"/><lb ed="R092" n="0750b05"/>能用之於身。可以斬一<anchor xml:id="nkr_note_add_0703b0201" n="0703b0201"/><anchor xml:id="beg0703b0201" n="0703b0201"/>己<anchor xml:id="end0703b0201"/>之邪魔。除萬里之妖孽。
<lb ed="X" n="0703b03"/><lb ed="R092" n="0750b06"/>儒有龍泉寶劍。安<g ref="#CB15131">邦</g>定國。道有靑蛇寶劍。斬絕情
<lb ed="X" n="0703b04"/><lb ed="R092" n="0750b07"/>欲。佛有金剛寶杵。降伏魔王。大易以乾爲首。元門
<lb ed="X" n="0703b05"/><lb ed="R092" n="0750b08"/>以金丹爲首。此經以金剛爲首。得此般若者。證西
<lb ed="X" n="0703b06"/><lb ed="R092" n="0750b09"/>方無量壽果。西方金方也。金之爲義。大矣哉。故以
<lb ed="X" n="0703b07"/><lb ed="R092" n="0750b10"/>金剛爲喩。般若者。智慧也。人生日用間。圖名貪利。
<lb ed="X" n="0703b08"/><lb ed="R092" n="0750b11"/>奸僞百出。至死時。心尙不足。自以爲乖巧伶俐。不
<lb ed="X" n="0703b09"/><lb ed="R092" n="0750b12"/>知溺於罪孽苦海。眞癡愚也。必以智慧。打破癡愚。
<lb ed="X" n="0703b10"/><lb ed="R092" n="0750b13"/>獨秉乾剛。勇猛精進。明了自性。豈不到彼道岸。與
<lb ed="X" n="0703b11"/><lb ed="R092" n="0750b14"/>諸佛同淸淨身如哉。總之。金剛喩也。般若法也。波
<lb ed="X" n="0703b12"/><lb ed="R092" n="0750b15"/>羅蜜證果也。此講章乃石公天基所註。於金剛般
<lb ed="X" n="0703b13"/><lb ed="R092" n="0750b16"/>若波之義。所解甚明。故存原講。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0703b14"/><lb ed="R092" n="0750b17"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">譯者</cb:mulu><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0703b1401">姚秦三藏法師鳩摩羅什奉　詔譯</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0703b15"/><lb ed="R092" n="0750b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0703b1501">姚秦譯經時也。後秦姚氏。建都長安。爲別秦符氏。
<lb ed="X" n="0703b16"/><lb ed="R092" n="0751a01"/>故稱姚秦。鳩摩羅什。譯經者之名也。什父名鳩摩
<lb ed="X" n="0703b17"/><lb ed="R092" n="0751a02"/>羅炎。母名耆婆。祖居印土。家世相國。其父以聰明
<lb ed="X" n="0703b18"/><lb ed="R092" n="0751a03"/>見稱。避位出家。遊學龜兹。龜兹王聞。以女迫而妻
<lb ed="X" n="0703b19"/><lb ed="R092" n="0751a04"/>之。乃生什。什處胎日。母增慧辯。如舍利<anchor xml:id="nkr_note_add_0703b1901" n="0703b1901"/><anchor xml:id="beg0703b1901" n="0703b1901"/>弗<anchor xml:id="end0703b1901"/>處胎相
<lb ed="X" n="0703b20"/><lb ed="R092" n="0751a05"/>似。什生。母卽學佛修行。得證初果。自年七歲。亦俱
<lb ed="X" n="0703b21"/><lb ed="R092" n="0751a06"/>習佛乘。從師受經。日誦千偈。九歲隨母到<name role="" type="person">罽賓</name>。依
<lb ed="X" n="0703b22"/><lb ed="R092" n="0751a07"/>名德法師槃頭達多。習小乘經論。十二歲其母携
<lb ed="X" n="0703b23"/><lb ed="R092" n="0751a08"/>還。至月氏。北山有羅漢。見而異之。謂其母曰。此子
<lb ed="X" n="0703b24"/><lb ed="R092" n="0751a09"/>當善守之。如過三十五歲。不毀戒。度人不減毱多。
<pb ed="X" xml:id="X25.0502.0703c" n="0703c"/>
<lb ed="X" n="0703c01"/><lb ed="R092" n="0751a10"/>若破戒者。止可才明<g ref="#CB01842">㑺</g>藝法師而<anchor xml:id="nkr_note_add_0703c0101" n="0703c0101"/><anchor xml:id="beg0703c0101" n="0703c0101"/>已<anchor xml:id="end0703c0101"/>。又到沙勒國。
<lb ed="X" n="0703c02"/><lb ed="R092" n="0751a11"/>見佛鉢。隨頂戴之。俄念鉢重。卽不能勝。失聲下之。
<lb ed="X" n="0703c03"/><lb ed="R092" n="0751a12"/>母問其故。卽以唯心之義答之。乃還龜兹。名盖諸
<lb ed="X" n="0703c04"/><lb ed="R092" n="0751a13"/>國。至於四明。五圍諸論。陰陽星算等術。莫不窮微
<lb ed="X" n="0703c05"/><lb ed="R092" n="0751a14"/>盡奧。從從卑摩羅。義學十誦律。又從須利耶蘇摩。
<lb ed="X" n="0703c06"/><lb ed="R092" n="0751a15"/>咨稟大乘。乃知從前學小乘之非。如是專習大乘。
<lb ed="X" n="0703c07"/><lb ed="R092" n="0751a16"/>廣求要義。有頃什母預知龜兹運衰。辭往天竺。進
<lb ed="X" n="0703c08"/><lb ed="R092" n="0751a17"/>證三果。臨行謂什曰。方等深敎。當闡秦都。但於自
<lb ed="X" n="0703c09"/><lb ed="R092" n="0751a18"/>身。乃有不利奈何。什曰。菩薩之行。利物亡軀。果其
<lb ed="X" n="0703c10"/><lb ed="R092" n="0751b01"/>大化得行。雖富爐鑊無恨。乃留住龜兹。止王新寺。
<lb ed="X" n="0703c11"/><lb ed="R092" n="0751b02"/>後又到<name role="" type="person">罽賓</name>。爲其師槃頭達多。具說大乘妙義。達
<lb ed="X" n="0703c12"/><lb ed="R092" n="0751b03"/>多感悟。反禮什。爲大乘師焉。自是道播西乾。聲流
<lb ed="X" n="0703c13"/><lb ed="R092" n="0751b04"/>東震。當此土前秦符堅建元九年。異星現於西域
<lb ed="X" n="0703c14"/><lb ed="R092" n="0751b05"/>分野。太史奏曰。當大德智人入輔中國。堅曰。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0703001" n="0703001"/>臣聞
<lb ed="X" n="0703c15"/><lb ed="R092" n="0751b06"/>龜兹有羅什。襄陽有道安。得非此二人耶。於是先
<lb ed="X" n="0703c16"/><lb ed="R092" n="0751b07"/>致道安。後遣驍騎將軍呂光。率兵七萬。伐龜兹。致
<lb ed="X" n="0703c17"/><lb ed="R092" n="0751b08"/>什。至西凉。光聞符堅爲姚萇所弑。乃自據凉土。卽
<lb ed="X" n="0703c18"/><lb ed="R092" n="0751b09"/>三河王位。什亦留止。萇卽位。亦聞師名。屢請。光不
<lb ed="X" n="0703c19"/><lb ed="R092" n="0751b10"/>允。萇卒。子興立。復請不允。光卒。子隆立。姚興伐凉。
<lb ed="X" n="0703c20"/><lb ed="R092" n="0751b11"/>請什。至長安。待以國師之禮。當宏始三年時也。因
<lb ed="X" n="0703c21"/><lb ed="R092" n="0751b12"/>見舊譯經論。卒多不與梵本相應。乃集沙門八百
<lb ed="X" n="0703c22"/><lb ed="R092" n="0751b13"/>餘人。所譯經論。九十八部。凡三百九十餘卷。所譯
<lb ed="X" n="0703c23"/><lb ed="R092" n="0751b14"/>此經。名金剛般若波羅蜜。什臨滅集衆謂曰。自以
<lb ed="X" n="0703c24"/><lb ed="R092" n="0751b15"/>暗昧。謬充翻譯。若所傳無謬。當使焚身之後。舌根
<pb ed="X" xml:id="X25.0502.0704a" n="0704a"/>
<lb ed="X" n="0704a01"/><lb ed="R092" n="0751b16"/>不壞。後果如之。是知師舌興如來廣長舌相。等無
<lb ed="X" n="0704a02"/><lb ed="R092" n="0751b17"/>有異。所以此經六譯。而時所宗尙。皆宗秦本。今疏
<lb ed="X" n="0704a03"/><lb ed="R092" n="0751b18"/>依之。</p></cb:div></cb:div><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">自序</cb:mulu><p xml:id="pX25p0704a0303" cb:place="inline">佛生於西土閻浮州。當東土<name role="" type="person">周昭王</name>二十四
<lb ed="X" n="0704a04"/><lb ed="R092" n="0752a01"/>年甲寅歲四月初八日。從母摩耶氏右脇而入。卽
<lb ed="X" n="0704a05"/><lb ed="R092" n="0752a02"/>從右脇而出。涅槃於穆王五十二年壬申歲二月
<lb ed="X" n="0704a06"/><lb ed="R092" n="0752a03"/>十五日。越一千一十七年。至後漢永平十年戊辰
<lb ed="X" n="0704a07"/><lb ed="R092" n="0752a04"/>歲。其敎始行於中夏。梵音佛。華言覺也。謂於一切
<lb ed="X" n="0704a08"/><lb ed="R092" n="0752a05"/>有情中。能覺悟也。內覺無諸妄念。外覺不染六塵。
<lb ed="X" n="0704a09"/><lb ed="R092" n="0752a06"/>又云敎主也。非相而相。應身佛也。相而非相。報身
<lb ed="X" n="0704a10"/><lb ed="R092" n="0752a07"/>佛也。非相非非相。法身佛也。</p><p xml:id="pX25p0704a1012" cb:place="inline"><name role="" type="person">釋迦文佛</name>。談般若二
<lb ed="X" n="0704a11"/><lb ed="R092" n="0752a08"/>十二年。計六百餘卷。金剛般若。乃第五百七十七
<lb ed="X" n="0704a12"/><lb ed="R092" n="0752a09"/>卷。名曰斷疑品。大部般若之總要。故獨流通。能令
<lb ed="X" n="0704a13"/><lb ed="R092" n="0752a10"/>持誦者。得堅固生智慧。惟貴恒誦無間。自然感應。
<lb ed="X" n="0704a14"/><lb ed="R092" n="0752a11"/>利益無窮也。</p><p xml:id="pX25p0704a1406" cb:place="inline">是經古今刻本最多。每有錯訛。雖經
<lb ed="X" n="0704a15"/><lb ed="R092" n="0752a12"/>蓮池大師較正。而諸本仍有傳誤。茲刻考訂原文
<lb ed="X" n="0704a16"/><lb ed="R092" n="0752a13"/>字字端的。更於句下圈點。分爲三類。佛所說者。用
<lb ed="X" n="0704a17"/><lb ed="R092" n="0752a14"/>此○圈。須菩提說者。用此◎圈。阿難結者。用此<anchor xml:id="nkr_note_add_0704a1701" n="0704a1701"/><anchor xml:id="beg0704a1701" n="0704a1701"/>、<anchor xml:id="end0704a1701"/>
<lb ed="X" n="0704a18"/><lb ed="R092" n="0752a15"/>點。俾讀者。一目了然。經意不解自明矣。</p><p xml:id="pX25p0704a1816" cb:place="inline">嗣
<lb ed="X" n="0704a19" type="honorific"/><lb ed="R092" n="0752a16"/>文佛七十一世孫法輪沙門行敏頂禮謹述。</p>
<lb ed="X" n="0704a20"/><lb ed="R092" n="0752a17"/><p xml:id="pX25p0704a2001">余所著此經者。因見各家經解甚多。悉心細查。未
<lb ed="X" n="0704a21"/><lb ed="R092" n="0752a18"/>有傍註。恐讀者不能悟。悟者不能誦。故詳明傍註。
<lb ed="X" n="0704a22"/><lb ed="R092" n="0752b01"/>使讀者一目了然。可以隨時參悟。知其義理。修一
<lb ed="X" n="0704a23"/><lb ed="R092" n="0752b02"/>切無相無爲之法。非敎人徒然持誦。遂得福德之
<lb ed="X" n="0704a24"/><lb ed="R092" n="0752b03"/>勝。內修之福田。外修人所共見共聞。謂之陽德。內
<pb ed="X" xml:id="X25.0502.0704b" n="0704b"/>
<lb ed="X" n="0704b01"/><lb ed="R092" n="0752b04"/>修人所不覩不聞。謂之陰德。有相有爲。自不及無
<lb ed="X" n="0704b02"/><lb ed="R092" n="0752b05"/>相無爲之福。外修自不及內修之福。陽德自不及
<lb ed="X" n="0704b03"/><lb ed="R092" n="0752b06"/>陰德之大。以見般若無相之法。六度萬行。皆當體
<lb ed="X" n="0704b04"/><lb ed="R092" n="0752b07"/>此無相之法修。是以輾轉敎人受持讀誦。爲人解
<lb ed="X" n="0704b05"/><lb ed="R092" n="0752b08"/>說。使人知無相之法。精爲奧妙。可以自修自悟。明
<lb ed="X" n="0704b06"/><lb ed="R092" n="0752b09"/>心見性耳。盖信受者。要知三藏之大略。先除六根
<lb ed="X" n="0704b07"/><lb ed="R092" n="0752b10"/>六塵。後除五蘊全空。方能入無我人等四相。無我
<lb ed="X" n="0704b08"/><lb ed="R092" n="0752b11"/>人等四相。則自然民<anchor xml:id="nkr_note_orig_0704001" n="0704001"/>脆。物與爲懷。六根六塵。汚染
<lb ed="X" n="0704b09"/><lb ed="R092" n="0752b12"/>不著。則不見有辱之人。受辱於我。自然精進一乘。
<lb ed="X" n="0704b10"/><lb ed="R092" n="0752b13"/>永不退轉。則四大非有。五蘊全空。心心相<anchor xml:id="nkr_note_orig_0704002" n="0704002"/>贖。自然
<lb ed="X" n="0704b11"/><lb ed="R092" n="0752b14"/>淸淨。則自性常空。無有障礙。一眞顯露。光無不遍。
<lb ed="X" n="0704b12"/><lb ed="R092" n="0752b15"/>照無不週。佛說經成藏。無非發明四句之義。佛法
<lb ed="X" n="0704b13"/><lb ed="R092" n="0752b16"/>包括無餘。故無我人等四相之法。不但爲金剛一
<lb ed="X" n="0704b14"/><lb ed="R092" n="0752b17"/>部之骨髓。寔爲三藏全經之骨髓。讀經者知此四
<lb ed="X" n="0704b15"/><lb ed="R092" n="0752b18"/>句。寔爲經之全體。可謂眞能契般若經者也。奉佛
<lb ed="X" n="0704b16"/><lb ed="R092" n="0753a01"/>者能遵此施行。何患彼岸之不到哉。是則余之願
<lb ed="X" n="0704b17"/><lb ed="R092" n="0753a02"/>也。夫是爲序。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0704b18"/><lb ed="R092" n="0753a03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">法會因由分第一</cb:mulu><head>○法會因由分第一</head><p xml:id="pX25p0704b1809" cb:place="inline">如是我聞至敷座而坐。乃序
<lb ed="X" n="0704b19"/><lb ed="R092" n="0753a04"/>說法之時。會衆之處。故稱法會因由分。</p>
<lb ed="X" n="0704b20"/><lb ed="R092" n="0753a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0704b2001">如是我聞。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0704b2005" cb:place="inline">如是者。此也。我者。卽集經者自謂也。阿
<lb ed="X" n="0704b21"/><lb ed="R092" n="0753a06"/>難尊者曰。如此之法。乃我親聞之于佛也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0704b22"/><lb ed="R092" n="0753a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0704b2201">一時。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0704b2203" cb:place="inline">一時者。謂說般若之時也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0704b23"/><lb ed="R092" n="0753a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0704b2301">佛。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0704b2302" cb:place="inline">佛者覺也。自覺覺他。覺行圓滿。故名曰佛。卽釋
<lb ed="X" n="0704b24"/><lb ed="R092" n="0753a09"/>迦牟尼佛也。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X25.0502.0704c" n="0704c"/>
<lb ed="X" n="0704c01"/><lb ed="R092" n="0753a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0704c0101">在。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0704c0102" cb:place="inline">在者。所在之處。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0704c02"/><lb ed="R092" n="0753a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0704c0201"><name role="" type="person">舍衛國</name>。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0704c0204" cb:place="inline"><name role="" type="person">舍衛國</name>者。波斯匿王所居之國。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0704c03"/><lb ed="R092" n="0753a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0704c0301">祇樹。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0704c0303" cb:place="inline">祇樹者。匿王太子名。祇陀園中樹。乃祇陀所
<lb ed="X" n="0704c04"/><lb ed="R092" n="0753a13"/>植。故名祇樹。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0704c05"/><lb ed="R092" n="0753a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0704c0501"><name role="" type="person">給孤獨園</name>。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0704c0505" cb:place="inline"><name role="" type="person">給孤獨園</name>者。<name role="" type="person">舍衛國</name>有一長者。王之宰
<lb ed="X" n="0704c06"/><lb ed="R092" n="0753a15"/>臣。本名須達拏。常好施<name role="" type="person">給孤獨</name>。因名之爲<name role="" type="person">給孤獨</name>
<lb ed="X" n="0704c07"/><lb ed="R092" n="0753a16"/>長者。<name role="" type="person">給孤獨</name>長者。在祇樹園。建造精舍。請佛說法。
<lb ed="X" n="0704c08"/><lb ed="R092" n="0753a17"/>故曰祇樹<name role="" type="person">給孤獨</name>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0704c09"/><lb ed="R092" n="0753a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0704c0901">與大比丘衆。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0704c0906" cb:place="inline">梵語比丘。華言乞士。謂上乞法於佛。
<lb ed="X" n="0704c10"/><lb ed="R092" n="0753b01"/>以明<anchor xml:id="nkr_note_add_0704c1001" n="0704c1001"/><anchor xml:id="beg0704c1001" n="0704c1001"/>己<anchor xml:id="end0704c1001"/>之眞性。下乞食於人。以爲世人種福。盖佛
<lb ed="X" n="0704c11"/><lb ed="R092" n="0753b02"/>將說眞空無相妙理。必得道之深者。方能領悟。豈
<lb ed="X" n="0704c12"/><lb ed="R092" n="0753b03"/>小比丘所能與哉。比丘者。菩薩羅漢之類也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0704c13"/><lb ed="R092" n="0753b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0704c1301">千二百五十人俱。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0704c1308" cb:place="inline">千二百五十人俱。此諸弟子。凡
<lb ed="X" n="0704c14"/><lb ed="R092" n="0753b05"/>佛說法之處。常隨侍而同處也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0704c15"/><lb ed="R092" n="0753b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0704c1501">爾時。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0704c1503" cb:place="inline">爾時者。彼時也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0704c16"/><lb ed="R092" n="0753b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0704c1601">世尊。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0704c1603" cb:place="inline">佛爲三界之尊。故稱世尊。三界。欲界色界無
<lb ed="X" n="0704c17"/><lb ed="R092" n="0753b08"/>色界也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0704c18"/><lb ed="R092" n="0753b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0704c1801">食時。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0704c1803" cb:place="inline">食時。當午前將欲食之時也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0704c19"/><lb ed="R092" n="0753b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0704c1901">著衣。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0704c1903" cb:place="inline">著衣。著柔和忍辱之衣。卽僧伽之衣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0704c20"/><lb ed="R092" n="0753b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0704c2001">持鉢。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0704c2003" cb:place="inline">持鉢。持四天王所獻之鉢。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0704c21"/><lb ed="R092" n="0753b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0704c2101">入舍衛大城。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0704c2106" cb:place="inline">入舍衛大城。園在<name role="" type="person">舍衛國</name>城外。故曰
<lb ed="X" n="0704c22"/><lb ed="R092" n="0753b13"/>入。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0704c23"/><lb ed="R092" n="0753b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0704c2301">乞食於其城中。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0704c2307" cb:place="inline">乞食於其城中。佛是金輪王太子。
<lb ed="X" n="0704c24"/><lb ed="R092" n="0753b15"/>誰無供養。而自持鉢乞食。欲敎化衆生之捨離憍
<pb ed="X" xml:id="X25.0502.0705a" n="0705a"/>
<lb ed="X" n="0705a01"/><lb ed="R092" n="0753b16"/>慢。去此貪心。並欲使後世比丘之不積聚財寶。以
<lb ed="X" n="0705a02"/><lb ed="R092" n="0753b17"/>煉種性。正君子謀道。不謀食也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0705a03"/><lb ed="R092" n="0753b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0705a0301">次第乞<anchor xml:id="nkr_note_add_0705a0301" n="0705a0301"/><anchor xml:id="beg0705a0301" n="0705a0301"/>已<anchor xml:id="end0705a0301"/>。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0705a0305" cb:place="inline">次第乞<anchor xml:id="nkr_note_add_0705a0302" n="0705a0302"/><anchor xml:id="beg0705a0302" n="0705a0302"/>已<anchor xml:id="end0705a0302"/>。不越貧從富。不捨賤從貴。如
<lb ed="X" n="0705a04"/><lb ed="R092" n="0754a01"/>來大悲平等。無有選擇。次第皆到而<anchor xml:id="nkr_note_add_0705a0401" n="0705a0401"/><anchor xml:id="beg0705a0401" n="0705a0401"/>已<anchor xml:id="end0705a0401"/>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0705a05"/><lb ed="R092" n="0754a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0705a0501">還至本處。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0705a0505" cb:place="inline">還至本處。謂乞畢而歸還祇樹園之處。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0705a06"/><lb ed="R092" n="0754a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0705a0601">飯食訖。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0705a0604" cb:place="inline">飯食訖。謂食飯<anchor xml:id="nkr_note_add_0705a0601" n="0705a0601"/><anchor xml:id="beg0705a0601" n="0705a0601"/>已<anchor xml:id="end0705a0601"/>完。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0705a07"/><lb ed="R092" n="0754a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0705a0701">收衣鉢洗足<anchor xml:id="nkr_note_add_0705a0701" n="0705a0701"/><anchor xml:id="beg0705a0701" n="0705a0701"/>已<anchor xml:id="end0705a0701"/>。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0705a0707" cb:place="inline">收衣鉢洗足<anchor xml:id="nkr_note_add_0705a0702" n="0705a0702"/><anchor xml:id="beg0705a0702" n="0705a0702"/>已<anchor xml:id="end0705a0702"/>。謂收起袈裟鉢盂
<lb ed="X" n="0705a08"/><lb ed="R092" n="0754a05"/>洗足。以淨身業。將入禪處。於是收拾其衣鉢。使心
<lb ed="X" n="0705a09"/><lb ed="R092" n="0754a06"/>無係累也。洗其足。以潔其身也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0705a10"/><lb ed="R092" n="0754a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0705a1001">敷座而坐。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0705a1005" cb:place="inline">然後敷座而坐。敷乃排列也。謂排列序
<lb ed="X" n="0705a11"/><lb ed="R092" n="0754a08"/>次之座而坐。此我佛之去來動靜。任運合道。歷歷
<lb ed="X" n="0705a12"/><lb ed="R092" n="0754a09"/>我所親見。而畢記者。法會之因由。如是而起矣。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0705a13"/><lb ed="R092" n="0754a10"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">善現起請分第二</cb:mulu><head>○善現起請分第二</head><p xml:id="pX25p0705a1309" cb:place="inline">善現出座問佛。故稱善現起
<lb ed="X" n="0705a14"/><lb ed="R092" n="0754a11"/>請分。</p>
<lb ed="X" n="0705a15"/><lb ed="R092" n="0754a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0705a1501">時。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0705a1502" cb:place="inline">時者。謂佛自入城還園。敷座而坐時也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0705a16"/><lb ed="R092" n="0754a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0705a1601">長老。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0705a1603" cb:place="inline">長老者。德長老之謂。衆弟子之中。惟德尊而
<lb ed="X" n="0705a17"/><lb ed="R092" n="0754a14"/>言之。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0705a18"/><lb ed="R092" n="0754a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0705a1801">須菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0705a1804" cb:place="inline">須菩提梵語也。華言解空。一名善現。謂能
<lb ed="X" n="0705a19"/><lb ed="R092" n="0754a16"/>解悟空理。善揚發現也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0705a20"/><lb ed="R092" n="0754a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0705a2001">在大衆中。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0705a2005" cb:place="inline">在大衆中者。在千二百五十人衆也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0705a21"/><lb ed="R092" n="0754a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0705a2101">卽從座起。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0705a2105" cb:place="inline">善現卽從自<anchor xml:id="nkr_note_add_0705a2101" n="0705a2101"/><anchor xml:id="beg0705a2101" n="0705a2101"/>己<anchor xml:id="end0705a2101"/>座位起身。整頓威儀。出
<lb ed="X" n="0705a22"/><lb ed="R092" n="0754b01"/>座起立也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0705a23"/><lb ed="R092" n="0754b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0705a2301">偏袒右肩。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0705a2305" cb:place="inline">偏袒其右肩者。以示不敢倍乎其師。東
<lb ed="X" n="0705a24"/><lb ed="R092" n="0754b03"/>土以謝過請罪故肉袒。西土以興敬禮儀故偏袒。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X25.0502.0705b" n="0705b"/>
<lb ed="X" n="0705b01"/><lb ed="R092" n="0754b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0705b0101">右膝著地。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0705b0105" cb:place="inline">右膝著地者。以示不敢左乎其道。般若
<lb ed="X" n="0705b02"/><lb ed="R092" n="0754b05"/>經云。右是正道。左是邪道。必以右膝著地。偏袒亦
<lb ed="X" n="0705b03"/><lb ed="R092" n="0754b06"/>以右肩者。用正去邪之意也。以見身業<g ref="#CB05418">䖍</g>誠。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0705b04"/><lb ed="R092" n="0754b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0705b0401">合掌。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0705b0403" cb:place="inline">合掌者。心合於道。道合於心。以示其歸依也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0705b05"/><lb ed="R092" n="0754b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0705b0501">恭敬。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0705b0503" cb:place="inline">恭敬者。以示其嚴肅心恭意敬。以見意業<g ref="#CB05418">䖍</g>
<lb ed="X" n="0705b06"/><lb ed="R092" n="0754b09"/>誠。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0705b07"/><lb ed="R092" n="0754b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0705b0701">而白佛言。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0705b0705" cb:place="inline">內外<g ref="#CB05418">䖍</g>誠。方啓白佛。白者啓也。言者。發
<lb ed="X" n="0705b08"/><lb ed="R092" n="0754b11"/>語讚歎也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0705b09"/><lb ed="R092" n="0754b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0705b0901">希有世尊。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0705b0905" cb:place="inline">希有者少也。猶言少有我世尊也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0705b10"/><lb ed="R092" n="0754b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0705b1001">如來。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0705b1003" cb:place="inline">如來者。佛之總稱。如而不生。來而不滅。卽或
<lb ed="X" n="0705b11"/><lb ed="R092" n="0754b14"/>眞性之體用。單修智慧。曰菩。單修福業。曰薩。雙修
<lb ed="X" n="0705b12"/><lb ed="R092" n="0754b15"/>曰菩薩。諸菩薩只會下學道之人。如者。以眞性之
<lb ed="X" n="0705b13"/><lb ed="R092" n="0754b16"/>光明。照無量世界。而無所蔽。慧通無量劫事。而無
<lb ed="X" n="0705b14"/><lb ed="R092" n="0754b17"/>所礙。能變現一切衆生。而無所不可。是誠能自如
<lb ed="X" n="0705b15"/><lb ed="R092" n="0754b18"/>者也。其謂之來者。以眞性能隨所如而來現。故謂
<lb ed="X" n="0705b16"/><lb ed="R092" n="0755a01"/>如來。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0705b17"/><lb ed="R092" n="0755a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0705b1701">善護念諸菩薩。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0705b1707" cb:place="inline">善現。謂如來入城還園。去來如如
<lb ed="X" n="0705b18"/><lb ed="R092" n="0755a03"/>不動。密示住心。標榜後進。正是護持注念在會諸
<lb ed="X" n="0705b19"/><lb ed="R092" n="0755a04"/>菩薩。與以智慧力。上求佛果。使之信受也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0705b20"/><lb ed="R092" n="0755a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0705b2001">善付囑諸菩薩。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0705b2007" cb:place="inline">又以食訖晏坐。一念不生。密示降
<lb ed="X" n="0705b21"/><lb ed="R092" n="0755a06"/>心。模範新意。正是付囑在會諸菩薩。與以敎化力。
<lb ed="X" n="0705b22"/><lb ed="R092" n="0755a07"/>下度衆生。使之奉行也。菩者覺也。薩者有情。一千
<lb ed="X" n="0705b23"/><lb ed="R092" n="0755a08"/>二百五十人。皆善惡俱遣之大比邱。於一切有情
<lb ed="X" n="0705b24"/><lb ed="R092" n="0755a09"/>中。皆能覺悟也。但恐未來衆生。不得親覩我佛儀
<pb ed="X" xml:id="X25.0502.0705c" n="0705c"/>
<lb ed="X" n="0705c01"/><lb ed="R092" n="0755a10"/>容。無有標榜。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0705c02"/><lb ed="R092" n="0755a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0705c0201">世尊。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0705c0203" cb:place="inline">故啓咨世尊而問曰。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0705c03"/><lb ed="R092" n="0755a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0705c0301">善男子善女人。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0705c0307" cb:place="inline">謂世間或有善淑男子並女人。學
<lb ed="X" n="0705c04"/><lb ed="R092" n="0755a13"/>道之初。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0705c05"/><lb ed="R092" n="0755a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0705c0501">發阿耨多羅三藐三菩提心。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0705c0512" cb:place="inline">先發此無上菩提之
<lb ed="X" n="0705c06"/><lb ed="R092" n="0755a15"/>佛心。阿無。耨多羅上也。三正也。藐等也。三正也。菩
<lb ed="X" n="0705c07"/><lb ed="R092" n="0755a16"/>提覺也。梵語阿耨多羅三藐三菩提。華言無上正
<lb ed="X" n="0705c08"/><lb ed="R092" n="0755a17"/>等正覺也。以眞性湛如。無有更上之者。故云無上。
<lb ed="X" n="0705c09"/><lb ed="R092" n="0755a18"/>然上自諸佛。下至蠢動。此性正相平等。故云正等。
<lb ed="X" n="0705c10"/><lb ed="R092" n="0755b01"/>其圓明普照。無偏無虧。故云正覺。得住此性者。智
<lb ed="X" n="0705c11"/><lb ed="R092" n="0755b02"/>無不遍。用無不週。不言自治。無爲自化。善現良以
<lb ed="X" n="0705c12"/><lb ed="R092" n="0755b03"/>善男女初發是心輕若鴻毛。不能同佛隨緣安住。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0705c13"/><lb ed="R092" n="0755b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0705c1301">云何應住。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0705c1305" cb:place="inline">當如何常住而使之不退轉。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0705c14"/><lb ed="R092" n="0755b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0705c1401">云何降伏其心。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0705c1407" cb:place="inline">當如何降伏而使之不惑亂我眞
<lb ed="X" n="0705c15"/><lb ed="R092" n="0755b06"/>心也。應者當也。云何者如何也。住者止也。降伏者。
<lb ed="X" n="0705c16"/><lb ed="R092" n="0755b07"/>制禦之謂也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0705c17"/><lb ed="R092" n="0755b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0705c1701">佛言善哉善哉。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0705c1707" cb:place="inline">佛因聞善現之所問甚善。寔足以
<lb ed="X" n="0705c18"/><lb ed="R092" n="0755b09"/>繼往聖之心。傳開後學之□法。故重言善哉。以讚
<lb ed="X" n="0705c19"/><lb ed="R092" n="0755b10"/>美之。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0705c20"/><lb ed="R092" n="0755b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0705c2001">須菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0705c2004" cb:place="inline">佛呼須菩提曰。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0705c21"/><lb ed="R092" n="0755b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0705c2101">如汝所說如來善護念諸菩薩善付囑諸菩薩。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0705c2119" cb:place="inline">如
<lb ed="X" n="0705c22"/><lb ed="R092" n="0755b13"/>汝所說如來善護念付囑二句。原是善發我未發
<lb ed="X" n="0705c23"/><lb ed="R092" n="0755b14"/>之言。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0705c24"/><lb ed="R092" n="0755b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0705c2401">汝今諦聽。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0705c2405" cb:place="inline">佛深契善現所問。善發我未發之言。如
<pb ed="X" xml:id="X25.0502.0706a" n="0706a"/>
<lb ed="X" n="0706a01"/><lb ed="R092" n="0755b16"/>此。我若不說。則爲失人。故云汝當詳審諦聽。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0706a02"/><lb ed="R092" n="0755b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0706a0201">當爲汝說。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0706a0205" cb:place="inline">當爲汝說此住心降心之道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0706a03"/><lb ed="R092" n="0755b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0706a0301">善男子。善女人。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0706a0307" cb:place="inline">善男下。謂人之一心。朋從往來。攻
<lb ed="X" n="0706a04"/><lb ed="R092" n="0756a01"/>取日衆。最難發此菩提覺心。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0706a05"/><lb ed="R092" n="0756a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0706a0501">發阿耨多羅三藐三菩提心。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0706a0512" cb:place="inline">若善男子並女人。旣
<lb ed="X" n="0706a06"/><lb ed="R092" n="0756a03"/>發此無上菩提之眞心。則滿腔中純。是天理眞如。
<lb ed="X" n="0706a07"/><lb ed="R092" n="0756a04"/>本性自然。顯露自然。常住不滅。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0706a08"/><lb ed="R092" n="0756a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0706a0801">應如是住如是降伏其心。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0706a0811" cb:place="inline">應當如是常住不滅。則
<lb ed="X" n="0706a09"/><lb ed="R092" n="0756a06"/>五蘊自然皆空。如是一切妄心。不待驅除。而自降
<lb ed="X" n="0706a10"/><lb ed="R092" n="0756a07"/>伏矣。所謂道心爲主人。心退聽也。譬如日光一照
<lb ed="X" n="0706a11"/><lb ed="R092" n="0756a08"/>黑暗盡明。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0706a12"/><lb ed="R092" n="0756a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0706a1201">唯然。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0706a1203" cb:place="inline">善現聞佛所說。篤信於心。隨應之以唯。旋思
<lb ed="X" n="0706a13"/><lb ed="R092" n="0756a10"/>而復應之以然者。惟恐初發心之善男女。乃現在
<lb ed="X" n="0706a14"/><lb ed="R092" n="0756a11"/>未來衆生。不能了達一貫之理。必得我如來條分
<lb ed="X" n="0706a15"/><lb ed="R092" n="0756a12"/>縷晰以開道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0706a16"/><lb ed="R092" n="0756a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0706a1601">世尊。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0706a1603" cb:place="inline">是以啓咨世尊而曰。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0706a17"/><lb ed="R092" n="0756a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0706a1701">願樂欲聞。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0706a1705" cb:place="inline">我等弟子。願樂欲聞。我佛之分別解說。
<lb ed="X" n="0706a18"/><lb ed="R092" n="0756a15"/>得以垂經顯法。使現在未來衆生。遵循於不朽耳。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0706a19"/><lb ed="R092" n="0756a16"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">大乘正宗分第三</cb:mulu><head>○大乘正宗分第三</head><p xml:id="pX25p0706a1909" cb:place="inline">是經爲大乘者說。非敎小乘
<lb ed="X" n="0706a20"/><lb ed="R092" n="0756a17"/>者。住大乘。惟降伏其心。不能降伏者。以有我人等
<lb ed="X" n="0706a21"/><lb ed="R092" n="0756a18"/>四相也。四相旣離。妄心自伏。眞如自住。非正宗而
<lb ed="X" n="0706a22"/><lb ed="R092" n="0756b01"/>何。是以謂大乘正宗分。</p>
<lb ed="X" n="0706a23"/><lb ed="R092" n="0756b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0706a2301">佛吿須菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0706a2306" cb:place="inline">佛吿須菩提。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0706a24"/><lb ed="R092" n="0756b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0706a2401">諸菩薩摩訶薩。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0706a2407" cb:place="inline">佛吿須菩提。諸菩薩摩訶薩。皆大
<pb ed="X" xml:id="X25.0502.0706b" n="0706b"/>
<lb ed="X" n="0706b01"/><lb ed="R092" n="0756b04"/>悟菩薩也。我謂善男子並女人。發阿耨多羅三藐
<lb ed="X" n="0706b02"/><lb ed="R092" n="0756b05"/>三菩提心。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0706b03"/><lb ed="R092" n="0756b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0706b0301">應如是降伏其心。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0706b0308" cb:place="inline">應如是住如是降伏其心。若果
<lb ed="X" n="0706b04"/><lb ed="R092" n="0756b07"/>能應如是所發之心常存不昧。則一眞顯露。無妄
<lb ed="X" n="0706b05"/><lb ed="R092" n="0756b08"/>可降。如是降伏其心矣。其所以不能常住此所發
<lb ed="X" n="0706b06"/><lb ed="R092" n="0756b09"/>之菩提本心者。因妄心迷蔽眞心。至是。必須先降
<lb ed="X" n="0706b07"/><lb ed="R092" n="0756b10"/>伏妄心。使人欲淨盡。而天理流行也。汝皆欲上求
<lb ed="X" n="0706b08"/><lb ed="R092" n="0756b11"/>證佛。下度衆生者也。自度度生。應如是降伏其心
<lb ed="X" n="0706b09"/><lb ed="R092" n="0756b12"/>矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0706b10"/><lb ed="R092" n="0756b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0706b1001">所有一切衆生之類。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0706b1009" cb:place="inline">所有一切衆生。雖無數無窮。
<lb ed="X" n="0706b11"/><lb ed="R092" n="0756b14"/>總不外乎四生八變之十二類。故種種一切衆生
<lb ed="X" n="0706b12"/><lb ed="R092" n="0756b15"/>妄心。極難降伏。何以見之。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0706b13"/><lb ed="R092" n="0756b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0706b1301">若卵生。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0706b1304" cb:place="inline">卵爲想生。或有心易輕擧。飛揚遠適。謂之
<lb ed="X" n="0706b14"/><lb ed="R092" n="0756b17"/>卵生。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0706b15"/><lb ed="R092" n="0756b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0706b1501">若胎生。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0706b1504" cb:place="inline">胎因情有。心常流轉。習氣深重。謂之胎生。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0706b16"/><lb ed="R092" n="0757a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0706b1601">若濕生。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0706b1604" cb:place="inline">濕以合感。心隨邪見。沉淪不省。謂之濕生。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0706b17"/><lb ed="R092" n="0757a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0706b1701">若化生。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0706b1704" cb:place="inline">化以離應。此四生也。心見景趣。遷變起幻。
<lb ed="X" n="0706b18"/><lb ed="R092" n="0757a03"/>謂之化生。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0706b19"/><lb ed="R092" n="0757a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0706b1901">若有色。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0706b1904" cb:place="inline">執相修因。頓起邪思。名爲有色。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0706b20"/><lb ed="R092" n="0757a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0706b2001">若無色。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0706b2004" cb:place="inline">內守頑空。不修福慧。名爲無色。情想合離。
<lb ed="X" n="0706b21"/><lb ed="R092" n="0757a06"/>更相變易。有色情而合無色情。而離依胎而變。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0706b22"/><lb ed="R092" n="0757a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0706b2201">若有想。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0706b2204" cb:place="inline">滯諸聞見。係念染著。名爲有想。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0706b23"/><lb ed="R092" n="0757a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0706b2301">若無想。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0706b2304" cb:place="inline">靜沉死水。猶如木石。名爲無想。有想想而
<lb ed="X" n="0706b24"/><lb ed="R092" n="0757a09"/>合無想想。而離依卵而變。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X25.0502.0706c" n="0706c"/>
<lb ed="X" n="0706c01"/><lb ed="R092" n="0757a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0706c0101">若非有想。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0706c0105" cb:place="inline">起生滅見。落兩頭機。名非有想。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0706c02"/><lb ed="R092" n="0757a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0706c0201">非無想。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0706c0204" cb:place="inline">非無想。然此九種衆生心。皆非菩提眞心。
<lb ed="X" n="0706c03"/><lb ed="R092" n="0757a12"/>一或有之。死卽隨類受生。墮於胎卵濕化之物。虗
<lb ed="X" n="0706c04"/><lb ed="R092" n="0757a13"/>空等神。天魔等鬼。所以輪迴六道。難入涅槃者也。
<lb ed="X" n="0706c05"/><lb ed="R092" n="0757a14"/>非有色。情離而合。非無色。情合而離。依濕而變。非
<lb ed="X" n="0706c06"/><lb ed="R092" n="0757a15"/>有想想。離而合。非無想想。合而離。依化而變。故有
<lb ed="X" n="0706c07"/><lb ed="R092" n="0757a16"/>十二類衆生。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0706c08"/><lb ed="R092" n="0757a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0706c0801">我皆令入無餘涅槃。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0706c0809" cb:place="inline">我者。佛自謂也。皆者盡也。令
<lb ed="X" n="0706c09"/><lb ed="R092" n="0757a18"/>者使也。入者行至於內也。無餘者。無有餘剩也。梵
<lb ed="X" n="0706c10"/><lb ed="R092" n="0757b01"/>語涅槃。此云謂無餘。涅大涅槃也。滅消滅也。度化
<lb ed="X" n="0706c11"/><lb ed="R092" n="0757b02"/>度也。佛之意。盖說如前。所謂一切衆生妄心。皆不
<lb ed="X" n="0706c12"/><lb ed="R092" n="0757b03"/>是我菩提覺心。我皆令此受學。諸菩薩將此妄心。
<lb ed="X" n="0706c13"/><lb ed="R092" n="0757b04"/>入於淸淨無爲之鄕。消融其渣穢。度脫其染者。如
<lb ed="X" n="0706c14"/><lb ed="R092" n="0757b05"/>紅爐點雪。必使人欲淸淨。纖毫不留。造於元默之
<lb ed="X" n="0706c15"/><lb ed="R092" n="0757b06"/>境。所謂心外無餘道。道外無餘樂也。人有虗靈之
<lb ed="X" n="0706c16"/><lb ed="R092" n="0757b07"/>性。包括天地。謂之眞空。又名法身。亘古亘今。所不
<lb ed="X" n="0706c17"/><lb ed="R092" n="0757b08"/>能滅。卽大禹見黃龍負舟。自言生寄也。死歸也。四
<lb ed="X" n="0706c18"/><lb ed="R092" n="0757b09"/>大色身。原是假合。空無毀壞之理。愚人不能明心
<lb ed="X" n="0706c19"/><lb ed="R092" n="0757b10"/>見性。所以死歸陰趣。隨業受生。遷轉不<anchor xml:id="nkr_note_add_0706c1901" n="0706c1901"/><anchor xml:id="beg0706c1901" n="0706c1901"/>已<anchor xml:id="end0706c1901"/>。聖人明
<lb ed="X" n="0706c20"/><lb ed="R092" n="0757b11"/>覺了然。如虗空杲日。當天普照。或出應時。則爲報
<lb ed="X" n="0706c21"/><lb ed="R092" n="0757b12"/>身。化身隨緣。或不住世。則棄四大。如棄敝屣。永證
<lb ed="X" n="0706c22"/><lb ed="R092" n="0757b13"/>淸淨法身。寂然常樂。是其來也。從體起用。無所從
<lb ed="X" n="0706c23"/><lb ed="R092" n="0757b14"/>來。其去也。攝用歸體。亦無所去。豈非涅槃常住不
<lb ed="X" n="0706c24"/><lb ed="R092" n="0757b15"/>滅哉。世人不知。誤以爲死。非也。楞伽經云。涅槃乃
<pb ed="X" xml:id="X25.0502.0707a" n="0707a"/>
<lb ed="X" n="0707a01"/><lb ed="R092" n="0757b16"/>淸淨不死不生之地。一切修行者之所依歸。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0707a02"/><lb ed="R092" n="0757b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0707a0201">而滅度之。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0707a0205" cb:place="inline">而滅度之滅者。化也。度者度生也。滅化
<lb ed="X" n="0707a03"/><lb ed="R092" n="0757b18"/>以度其生。使各遂其生也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0707a04"/><lb ed="R092" n="0758a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0707a0401">如是滅度。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0707a0405" cb:place="inline">佛說如是以前。所言滅度之道。使般若
<lb ed="X" n="0707a05"/><lb ed="R092" n="0758a02"/>智慧。打破種種邪見煩惱。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0707a06"/><lb ed="R092" n="0758a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0707a0601">無量無數。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0707a0605" cb:place="inline">故此無限量無計數如是滅度。天上地
<lb ed="X" n="0707a07"/><lb ed="R092" n="0758a04"/>下。人間四生。七趣十二類之無量無數。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0707a08"/><lb ed="R092" n="0758a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0707a0801">無邊衆生。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0707a0805" cb:place="inline">無邊際一切衆生之心行。無爲自然之
<lb ed="X" n="0707a09"/><lb ed="R092" n="0758a06"/>化。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0707a10"/><lb ed="R092" n="0758a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0707a1001">實無衆生。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0707a1005" cb:place="inline">寔無有滅度衆生之相。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0707a11"/><lb ed="R092" n="0758a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0707a1101">得滅度者。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0707a1105" cb:place="inline">以衆生爲我得而滅度者。今<anchor xml:id="nkr_note_add_0707a1101" n="0707a1101"/><anchor xml:id="beg0707a1101" n="0707a1101"/>已<anchor xml:id="end0707a1101"/>滅度無
<lb ed="X" n="0707a12"/><lb ed="R092" n="0758a09"/>餘者。豈我眞能使之令入涅槃而滅度之哉。盖以
<lb ed="X" n="0707a13"/><lb ed="R092" n="0758a10"/>凡夫原有此無上菩提之心。只爲迷而不悟。今心
<lb ed="X" n="0707a14"/><lb ed="R092" n="0758a11"/>地一旦豁然開朗。頓見本性空寂。是乃自性自度。
<lb ed="X" n="0707a15"/><lb ed="R092" n="0758a12"/>本來無此衆生妄心。曷得而滅度之。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0707a16"/><lb ed="R092" n="0758a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0707a1601">何以故。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0707a1604" cb:place="inline">夫無有衆生得滅度者。何以故也。佛自徵。
<lb ed="X" n="0707a17"/><lb ed="R092" n="0758a14"/>何以故。謂寔無衆生得滅度者。盖眞性卽是道。眞
<lb ed="X" n="0707a18"/><lb ed="R092" n="0758a15"/>性虗靈。至公無我。本無我人衆生壽者。四相方是
<lb ed="X" n="0707a19"/><lb ed="R092" n="0758a16"/>無上正覺之道心。若有我人等衆生壽者。卽是衆
<lb ed="X" n="0707a20"/><lb ed="R092" n="0758a17"/>生。無此四相。卽是菩薩。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0707a21"/><lb ed="R092" n="0758a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0707a2101">須菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0707a2104" cb:place="inline">佛呼須菩提曰。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0707a22"/><lb ed="R092" n="0758b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0707a2201">若菩薩。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0707a2204" cb:place="inline">若諸菩薩摩訶薩。皆修無上菩提之因。<anchor xml:id="nkr_note_add_0707a2201" n="0707a2201"/><anchor xml:id="beg0707a2201" n="0707a2201"/>已<anchor xml:id="end0707a2201"/>
<lb ed="X" n="0707a23"/><lb ed="R092" n="0758b02"/>證菩薩之果。或若有此四相。則前一切衆生妄心。
<lb ed="X" n="0707a24"/><lb ed="R092" n="0758b03"/>安能滅度。以至涅槃哉。決非菩薩地位中人矣。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X25.0502.0707b" n="0707b"/>
<lb ed="X" n="0707b01"/><lb ed="R092" n="0758b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0707b0101">有我相。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0707b0104" cb:place="inline">若計我爲能度。則有我相也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0707b02"/><lb ed="R092" n="0758b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0707b0201">人相。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0707b0203" cb:place="inline">若計他爲我度。則有人相也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0707b03"/><lb ed="R092" n="0758b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0707b0301">衆生相。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0707b0304" cb:place="inline">若計滅度無量無數無邊衆生。則有衆生
<lb ed="X" n="0707b04"/><lb ed="R092" n="0758b07"/>相。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0707b05"/><lb ed="R092" n="0758b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0707b0501">壽者相。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0707b0504" cb:place="inline">若更計滅度衆生。經萬劫而不息。歷亘古
<lb ed="X" n="0707b06"/><lb ed="R092" n="0758b09"/>以如茲。則有壽者相。有此四相。則自心不能降伏。
<lb ed="X" n="0707b07"/><lb ed="R092" n="0758b10"/>與衆生無異。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0707b08"/><lb ed="R092" n="0758b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0707b0801">卽非菩薩。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0707b0805" cb:place="inline">且我人衆生壽者四相。卽是貪嗔癡愛
<lb ed="X" n="0707b09"/><lb ed="R092" n="0758b12"/>四惡業。貪則惟思我富我貴。逞<anchor xml:id="nkr_note_add_0707b0901" n="0707b0901"/><anchor xml:id="beg0707b0901" n="0707b0901"/>己<anchor xml:id="end0707b0901"/>之長。炫<anchor xml:id="nkr_note_add_0707b0902" n="0707b0902"/><anchor xml:id="beg0707b0902" n="0707b0902"/>己<anchor xml:id="end0707b0902"/>之能。
<lb ed="X" n="0707b10"/><lb ed="R092" n="0758b13"/>爭名奪利。只爲我身之計。是我相也。嗔則嫉人之
<lb ed="X" n="0707b11"/><lb ed="R092" n="0758b14"/>有。妬人之能。攻人之短。吝人之來。訐人之私。皆人
<lb ed="X" n="0707b12"/><lb ed="R092" n="0758b15"/>相也。癡則五蘊計其和合六塵。汩沒靈源。是衆生
<lb ed="X" n="0707b13"/><lb ed="R092" n="0758b16"/>相也。愛則執法修因。希冀飛昇。或燒丹煉藥。期求
<lb ed="X" n="0707b14"/><lb ed="R092" n="0758b17"/>增算。或舍義而貪生。或臨難而苟免。是壽者相也。
<lb ed="X" n="0707b15"/><lb ed="R092" n="0758b18"/>有此四相。則貪嗔癡愛之心。纏綿固結。五蘊六塵
<lb ed="X" n="0707b16"/><lb ed="R092" n="0759a01"/>之勞擾粘染。如此妄心之執迷。則與道相違。而沉
<lb ed="X" n="0707b17"/><lb ed="R092" n="0759a02"/>淪無窮盡也。若離此四相。則一念不生。全體發現。
<lb ed="X" n="0707b18"/><lb ed="R092" n="0759a03"/>妄心自伏。眞如自住。天地合德。日月合明。四時□
<lb ed="X" n="0707b19"/><lb ed="R092" n="0759a04"/>序。而生生不息之機。與道合眞也。況佛說大乘無
<lb ed="X" n="0707b20"/><lb ed="R092" n="0759a05"/>上菩提之法。總不外乎六度波羅蜜。一佈施。二持
<lb ed="X" n="0707b21"/><lb ed="R092" n="0759a06"/>戒。三忍辱。四精進。五禪定。六智慧。若無此四相。則
<lb ed="X" n="0707b22"/><lb ed="R092" n="0759a07"/>六度兼該。無我人等四相。則自然民胞。物與爲懷。
<lb ed="X" n="0707b23"/><lb ed="R092" n="0759a08"/>卽是布施波羅蜜。無我人四相。則六根自無。而六
<lb ed="X" n="0707b24"/><lb ed="R092" n="0759a09"/>塵汚染不著。卽是持戒波羅蜜。無我人四相。則不
<pb ed="X" xml:id="X25.0502.0707c" n="0707c"/>
<lb ed="X" n="0707c01"/><lb ed="R092" n="0759a10"/>見有辱我之人受辱於我。卽是忍辱波羅蜜。無我
<lb ed="X" n="0707c02"/><lb ed="R092" n="0759a11"/>人四相。自能精進一乘。永不退轉。卽是精進波羅
<lb ed="X" n="0707c03"/><lb ed="R092" n="0759a12"/>蜜。無我人四相。則四大非有。五蘊全空。心心相續。
<lb ed="X" n="0707c04"/><lb ed="R092" n="0759a13"/>湛然淸淨。卽是禪定波羅蜜。無我人四相。則自性
<lb ed="X" n="0707c05"/><lb ed="R092" n="0759a14"/>常空。無有障礙。一眞顯露。光無不遍。照無不週。卽
<lb ed="X" n="0707c06"/><lb ed="R092" n="0759a15"/>是智慧波羅蜜。佛說經成藏。無非發明此四句之
<lb ed="X" n="0707c07"/><lb ed="R092" n="0759a16"/>義。佛說<anchor xml:id="nkr_note_orig_0707001" n="0707001"/>也括無餘。故無我人等四相之法。不但爲
<lb ed="X" n="0707c08"/><lb ed="R092" n="0759a17"/>金剛一部之骨髓。讀經者。如此四句。爲金剛之全
<lb ed="X" n="0707c09"/><lb ed="R092" n="0759a18"/>體。可謂眞能契般若經者也。學佛者。能遵此四句
<lb ed="X" n="0707c10"/><lb ed="R092" n="0759b01"/>十一字。而修行之。則無上菩提之眞心。何患彼岸
<lb ed="X" n="0707c11"/><lb ed="R092" n="0759b02"/>之不到哉。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0707c12"/><lb ed="R092" n="0759b03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">妙行無住分第四</cb:mulu><head>○妙行無住分第四</head><p xml:id="pX25p0707c1209" cb:place="inline">菩薩妙行。法應無住。故謂妙
<lb ed="X" n="0707c13"/><lb ed="R092" n="0759b04"/>行無住分。</p>
<lb ed="X" n="0707c14"/><lb ed="R092" n="0759b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0707c1401">復次須菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0707c1406" cb:place="inline">復次者。連前起後之詞也。佛呼須菩
<lb ed="X" n="0707c15"/><lb ed="R092" n="0759b06"/>提曰。我謂應如是降伏其心之法。滅度無量無數
<lb ed="X" n="0707c16"/><lb ed="R092" n="0759b07"/>無邊衆生。寔無衆生得滅度者。以住我人衆生壽
<lb ed="X" n="0707c17"/><lb ed="R092" n="0759b08"/>者四相。我故說。若菩薩有我人等四相。卽非菩薩。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0707c18"/><lb ed="R092" n="0759b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0707c1801">菩薩於法。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0707c1805" cb:place="inline">盖菩薩於六度萬行之法。以佈施爲先。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0707c19"/><lb ed="R092" n="0759b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0707c1901">應無所住。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0707c1905" cb:place="inline">應當無所住。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0707c20"/><lb ed="R092" n="0759b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0707c2001">行於布施。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0707c2005" cb:place="inline">行於佈施也。若四相旣無所住。則六根
<lb ed="X" n="0707c21"/><lb ed="R092" n="0759b12"/>自無所住也。六根旣無。彼六塵者。又安住何所。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0707c22"/><lb ed="R092" n="0759b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0707c2201">所謂不住色布施。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0707c2208" cb:place="inline">所謂不住於眼。卽不住色布施
<lb ed="X" n="0707c23"/><lb ed="R092" n="0759b14"/>矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0707c24"/><lb ed="R092" n="0759b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0707c2401">不住聲香味觸法布施。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0707c2410" cb:place="inline">不住於耳鼻舌身意。卽不
<pb ed="X" xml:id="X25.0502.0708a" n="0708a"/>
<lb ed="X" n="0708a01"/><lb ed="R092" n="0759b16"/>住聲香味觸法布施矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0708a02"/><lb ed="R092" n="0759b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0708a0201">須菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0708a0204" cb:place="inline">佛是以呼須菩提曰。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0708a03"/><lb ed="R092" n="0759b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0708a0301">菩薩應如是布施。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0708a0308" cb:place="inline">汝等菩薩。應如是布施。不住於
<lb ed="X" n="0708a04"/><lb ed="R092" n="0760a01"/>相也。我謂菩薩應如是布施。於自心衆生。捨其所
<lb ed="X" n="0708a05"/><lb ed="R092" n="0760a02"/>貪。歸於空寂。不於六根六塵上。有所係累拘執。但
<lb ed="X" n="0708a06"/><lb ed="R092" n="0760a03"/>自性虗空。妙圓明淨。隨感而應。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0708a07"/><lb ed="R092" n="0760a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0708a0701">不住於相。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0708a0705" cb:place="inline">不住於相何也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0708a08"/><lb ed="R092" n="0760a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0708a0801">何以故。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0708a0804" cb:place="inline">佛自徵何以故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0708a09"/><lb ed="R092" n="0760a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0708a0901">若菩薩不住相布施。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0708a0909" cb:place="inline">則六根淸淨。五蘊全空。以湛
<lb ed="X" n="0708a10"/><lb ed="R092" n="0760a07"/>然明寂之心。行普度衆生之法。圓滿無上菩提之
<lb ed="X" n="0708a11"/><lb ed="R092" n="0760a08"/>道。則盡皆善福。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0708a12"/><lb ed="R092" n="0760a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0708a1201">其福德不可思量。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0708a1208" cb:place="inline">其福德量等虗空。豈人之心思。
<lb ed="X" n="0708a13"/><lb ed="R092" n="0760a10"/>可得而測度忖量哉。非享福報之謂也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0708a14"/><lb ed="R092" n="0760a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0708a1401">須菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0708a1404" cb:place="inline">復又呼須菩提曰。我謂不住相布施之福
<lb ed="X" n="0708a15"/><lb ed="R092" n="0760a12"/>德。不可思量。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0708a16"/><lb ed="R092" n="0760a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0708a1601">於意云何。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0708a1605" cb:place="inline">於汝之意云何。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0708a17"/><lb ed="R092" n="0760a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0708a1701">東方虗空可思量不。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0708a1709" cb:place="inline">譬如東方虗空。可思量否。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0708a18"/><lb ed="R092" n="0760a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0708a1801">不也。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0708a1803" cb:place="inline">須菩提答云。以大。莫大於虗空。非人之所能
<lb ed="X" n="0708a19"/><lb ed="R092" n="0760a16"/>測度。故以弗也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0708a20"/><lb ed="R092" n="0760a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0708a2001">世尊。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0708a2003" cb:place="inline">啓咨世尊。而答佛思不住相布施之福德。猶
<lb ed="X" n="0708a21"/><lb ed="R092" n="0760a18"/>不止一方虗空之可較量。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0708a22"/><lb ed="R092" n="0760b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0708a2201">須菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0708a2204" cb:place="inline">佛又呼須菩提曰。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0708a23"/><lb ed="R092" n="0760b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0708a2301">南西北方四維上下虗空可思量不不也。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0708a2317" cb:place="inline">須菩提
<lb ed="X" n="0708a24"/><lb ed="R092" n="0760b03"/>意以一方之虗空。尙不可思量。而十方之虗空。更
<pb ed="X" xml:id="X25.0502.0708b" n="0708b"/>
<lb ed="X" n="0708b01"/><lb ed="R092" n="0760b04"/>不可測度而思量矣。故亦以弗也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0708b02"/><lb ed="R092" n="0760b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0708b0201">世尊。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0708b0203" cb:place="inline">啓咨世尊而答。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0708b03"/><lb ed="R092" n="0760b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0708b0301">須菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0708b0304" cb:place="inline">佛聞須菩提。兩次弗也答之。知須菩提<anchor xml:id="nkr_note_add_0708b0301" n="0708b0301"/><anchor xml:id="beg0708b0301" n="0708b0301"/>已<anchor xml:id="end0708b0301"/>
<lb ed="X" n="0708b04"/><lb ed="R092" n="0760b07"/>深悟十方虗空之不可思量。是以呼須菩提而吿
<lb ed="X" n="0708b05"/><lb ed="R092" n="0760b08"/>曰。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0708b06"/><lb ed="R092" n="0760b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0708b0601">菩薩無住相布施福德亦復如是不可思量。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0708b0618" cb:place="inline">四方
<lb ed="X" n="0708b07"/><lb ed="R092" n="0760b10"/>四維上下虗空之不可思量也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0708b08"/><lb ed="R092" n="0760b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0708b0801">須菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0708b0804" cb:place="inline">佛呼須菩提。汝要知無住相布施之福德。
<lb ed="X" n="0708b09"/><lb ed="R092" n="0760b12"/>等於十方虗空之大。不可思量。汝等菩薩之學道
<lb ed="X" n="0708b10"/><lb ed="R092" n="0760b13"/>者。不必他有所求。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0708b11"/><lb ed="R092" n="0760b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0708b1101">菩薩但應如所敎住。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0708b1109" cb:place="inline">但應如我所敎。不住相之法。
<lb ed="X" n="0708b12"/><lb ed="R092" n="0760b15"/>以無住而住之。理便就。此上應用之間。湛若十方
<lb ed="X" n="0708b13"/><lb ed="R092" n="0760b16"/>空無所住而住。可也。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0708b14"/><lb ed="R092" n="0760b17"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">如理實見分第五</cb:mulu><head>○如理實見分第五</head><p xml:id="pX25p0708b1409" cb:place="inline">破執相虗妄習情。始悟眞如
<lb ed="X" n="0708b15"/><lb ed="R092" n="0760b18"/>之理。寔見眞性如來。故謂如理寔見分。</p>
<lb ed="X" n="0708b16"/><lb ed="R092" n="0761a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0708b1601">須菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0708b1604" cb:place="inline">佛呼須菩提曰。我謂菩薩應不住相布施。
<lb ed="X" n="0708b17"/><lb ed="R092" n="0761a02"/>應如我所敎。無住相而住。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0708b18"/><lb ed="R092" n="0761a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0708b1801">於意云何。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0708b1805" cb:place="inline">於汝之意云何。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0708b19"/><lb ed="R092" n="0761a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0708b1901">可以身相見如來不。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0708b1909" cb:place="inline">可以色身之相好見。卽是如
<lb ed="X" n="0708b20"/><lb ed="R092" n="0761a05"/>來之法身否。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0708b21"/><lb ed="R092" n="0761a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0708b2101">不也。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0708b2103" cb:place="inline">須菩提了達此理。卽以弗也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0708b22"/><lb ed="R092" n="0761a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0708b2201">世尊。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0708b2203" cb:place="inline">啓咨世尊而答。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0708b23"/><lb ed="R092" n="0761a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0708b2301">不可以身相得見如來何以故。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0708b2313" cb:place="inline">須菩提又自解曰。
<lb ed="X" n="0708b24"/><lb ed="R092" n="0761a09"/>何故不可以身相見之。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X25.0502.0708c" n="0708c"/>
<lb ed="X" n="0708c01"/><lb ed="R092" n="0761a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0708c0101">如來所說身相。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0708c0107" cb:place="inline">盖如來所說身相。不過形體之末。
<lb ed="X" n="0708c02"/><lb ed="R092" n="0761a11"/>非眞空無相之道。豈可指而謂之眞如來哉。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0708c03"/><lb ed="R092" n="0761a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0708c0301">卽非身相。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0708c0305" cb:place="inline">卽非身相也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0708c04"/><lb ed="R092" n="0761a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0708c0401">佛吿須菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0708c0406" cb:place="inline">佛聞須菩提所答。<anchor xml:id="nkr_note_add_0708c0401" n="0708c0401"/><anchor xml:id="beg0708c0401" n="0708c0401"/>已<anchor xml:id="end0708c0401"/>悟身相之不可
<lb ed="X" n="0708c05"/><lb ed="R092" n="0761a14"/>住故。又呼須菩提。進一層以吿曰。汝旣知現具身
<lb ed="X" n="0708c06"/><lb ed="R092" n="0761a15"/>相。乃屬形體之化質。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0708c07"/><lb ed="R092" n="0761a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0708c0701">凡所有相。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0708c0705" cb:place="inline">世間凡有形相可見可聞可嗅可食可
<lb ed="X" n="0708c08"/><lb ed="R092" n="0761a17"/>觸可法。乃天地人物山川草木昆虫一切有形有
<lb ed="X" n="0708c09"/><lb ed="R092" n="0761a18"/>色諸相。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0708c10"/><lb ed="R092" n="0761b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0708c1001">皆是虗妄。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0708c1005" cb:place="inline">皆有生有滅。乃是虗妄。而非眞寔堅牢
<lb ed="X" n="0708c11"/><lb ed="R092" n="0761b02"/>之本體。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0708c12"/><lb ed="R092" n="0761b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0708c1201">若見諸相非相。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0708c1207" cb:place="inline">若見一切諸相能體全空之非相。
<lb ed="X" n="0708c13"/><lb ed="R092" n="0761b04"/>必無執相迷眞之失。自能迴光返照。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0708c14"/><lb ed="R092" n="0761b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0708c1401">卽見如來。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0708c1405" cb:place="inline">卽見自性中有平等法身之如來。隨處
<lb ed="X" n="0708c15"/><lb ed="R092" n="0761b06"/>顯現。不致住相布施得無住之法矣。刊定記云。執
<lb ed="X" n="0708c16"/><lb ed="R092" n="0761b07"/>相迷眞。對面千里。虗心體物。天地一家。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0708c17"/><lb ed="R092" n="0761b08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">正信希有分第六</cb:mulu><head>○正信希有分第六</head><p xml:id="pX25p0708c1709" cb:place="inline">正信。謂一念不偏。希有。謂實
<lb ed="X" n="0708c18"/><lb ed="R092" n="0761b09"/>爲難得分。</p>
<lb ed="X" n="0708c19"/><lb ed="R092" n="0761b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0708c1901">須菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0708c1904" cb:place="inline">須菩提得聞佛說無住布施無相見佛之
<lb ed="X" n="0708c20"/><lb ed="R092" n="0761b11"/>法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0708c21"/><lb ed="R092" n="0761b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0708c2101">白佛言世尊。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0708c2106" cb:place="inline">乃白佛言。啓咨世尊曰。我佛說無住
<lb ed="X" n="0708c22"/><lb ed="R092" n="0761b13"/>布施。若見諸相非相。卽見如來之義。我<anchor xml:id="nkr_note_add_0708c2201" n="0708c2201"/><anchor xml:id="beg0708c2201" n="0708c2201"/>已<anchor xml:id="end0708c2201"/>得生寔
<lb ed="X" n="0708c23"/><lb ed="R092" n="0761b14"/>信矣。但此理奧妙深微。後之學佛者。恐不能悟此
<lb ed="X" n="0708c24"/><lb ed="R092" n="0761b15"/>精蘊。以致難生寔信。且衆生布施。大半爲求福之
<pb ed="X" xml:id="X25.0502.0709a" n="0709a"/>
<lb ed="X" n="0709a01"/><lb ed="R092" n="0761b16"/>因。希得富貴利達之果。不思成佛。聞無住之因。見
<lb ed="X" n="0709a02"/><lb ed="R092" n="0761b17"/>佛之果。不獨以爲渺茫難及。抑且所樂不從。以致
<lb ed="X" n="0709a03"/><lb ed="R092" n="0761b18"/>不生寔信。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0709a04"/><lb ed="R092" n="0762a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0709a0401">頗有衆生。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0709a0405" cb:place="inline">不知頗有衆生。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0709a05"/><lb ed="R092" n="0762a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0709a0501">得聞如是言說章句。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0709a0509" cb:place="inline">得聞如是無住無相之言說
<lb ed="X" n="0709a06"/><lb ed="R092" n="0762a03"/>章句。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0709a07"/><lb ed="R092" n="0762a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0709a0701">生實信不。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0709a0705" cb:place="inline">果能生寔信否。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0709a08"/><lb ed="R092" n="0762a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0709a0801">佛吿須菩提莫作是說。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0709a0810" cb:place="inline">佛吿須菩提曰。汝莫作生
<lb ed="X" n="0709a09"/><lb ed="R092" n="0762a06"/>寔信否之說。然此無相眞空妙理。必有大根<anchor xml:id="nkr_note_orig_0709001" n="0709001"/>基之
<lb ed="X" n="0709a10"/><lb ed="R092" n="0762a07"/>善人。方能任其道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0709a11"/><lb ed="R092" n="0762a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0709a1101">如來滅後。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0709a1105" cb:place="inline">設或佛滅後。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0709a12"/><lb ed="R092" n="0762a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0709a1201">後五百歲。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0709a1205" cb:place="inline">到五百歲之時。乃濁劫惡世之中。不信
<lb ed="X" n="0709a13"/><lb ed="R092" n="0762a10"/>佛法之時。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0709a14"/><lb ed="R092" n="0762a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0709a1401">有持戒修福者。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0709a1407" cb:place="inline">有持戒而諸惡莫作。修福而衆善
<lb ed="X" n="0709a15"/><lb ed="R092" n="0762a12"/>奉行。因持戒修福之力。悟無住無相之理。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0709a16"/><lb ed="R092" n="0762a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0709a1601">於此章句能生信心。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0709a1609" cb:place="inline">又能於經中之一章一句。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0709a17"/><lb ed="R092" n="0762a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0709a1701">以此爲實。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0709a1705" cb:place="inline">然生信固以持戒修福助成。而能持戒
<lb ed="X" n="0709a18"/><lb ed="R092" n="0762a15"/>修福。又因宿善所發。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0709a19"/><lb ed="R092" n="0762a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0709a1901">當知是人不於一佛二佛三四五佛而種善根。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0709a1919" cb:place="inline">豈
<lb ed="X" n="0709a20"/><lb ed="R092" n="0762a17"/>於一佛二佛三四五佛。種此善根哉。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0709a21"/><lb ed="R092" n="0762a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0709a2101"><anchor xml:id="nkr_note_add_0709a2101" n="0709a2101"/><anchor xml:id="beg0709a2101" n="0709a2101"/>已<anchor xml:id="end0709a2101"/>於無量千萬佛所種諸善根。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0709a2113" cb:place="inline">歷佛旣多。則聞法
<lb ed="X" n="0709a22"/><lb ed="R092" n="0762b01"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0709a2201" n="0709a2201"/><anchor xml:id="beg0709a2201" n="0709a2201"/>已<anchor xml:id="end0709a2201"/>多。修行亦久。自能了悟無<anchor xml:id="nkr_note_add_0709a2202" n="0709a2202"/><anchor xml:id="beg0709a2202" n="0709a2202"/>住<anchor xml:id="end0709a2202"/>無相之理。寔修而
<lb ed="X" n="0709a23"/><lb ed="R092" n="0762b02"/>寔證。汝何可以學佛者不能悟此精蘊。而有難生
<lb ed="X" n="0709a24"/><lb ed="R092" n="0762b03"/>寔信之疑乎。且無住無相之法。我不徒爲善根深
<pb ed="X" xml:id="X25.0502.0709b" n="0709b"/>
<lb ed="X" n="0709b01"/><lb ed="R092" n="0762b04"/>者而說。使之寔修而寔證也。善根淺者。自必經年
<lb ed="X" n="0709b02"/><lb ed="R092" n="0762b05"/>受持。累月讀誦。修菩提之因。證菩提之果。不待言
<lb ed="X" n="0709b03"/><lb ed="R092" n="0762b06"/>矣。卽有善根之淺者。惟知希福。但六祖曰。信般若
<lb ed="X" n="0709b04"/><lb ed="R092" n="0762b07"/>波羅蜜。能除一切煩惱。信般若波羅蜜。能成就一
<lb ed="X" n="0709b05"/><lb ed="R092" n="0762b08"/>切出世功德。信般若波羅蜜。能出生一切諸佛。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0709b06"/><lb ed="R092" n="0762b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0709b0601">聞是章句乃至一念生淨信者。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0709b0613" cb:place="inline">佛又吿須菩提。若
<lb ed="X" n="0709b07"/><lb ed="R092" n="0762b10"/>有此善根之人。聞得此經之章句。乃至頃刻頓空。
<lb ed="X" n="0709b08"/><lb ed="R092" n="0762b11"/>四相淨焉。而心不亂信焉。而心不疑布施。而三輪
<lb ed="X" n="0709b09"/><lb ed="R092" n="0762b12"/>體空。利濟而無分人我。一念之中。能生淨信。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0709b10"/><lb ed="R092" n="0762b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0709b1001">須菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0709b1004" cb:place="inline">佛呼須菩提曰。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0709b11"/><lb ed="R092" n="0762b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0709b1101">如來悉知悉見。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0709b1107" cb:place="inline">如來色相雖滅。法性常存。週遍虗
<lb ed="X" n="0709b12"/><lb ed="R092" n="0762b15"/>空。無微不照。如來悉知悉見。不肯沮其一念淨信
<lb ed="X" n="0709b13"/><lb ed="R092" n="0762b16"/>之心。必使遂其所求之願。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0709b14"/><lb ed="R092" n="0762b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0709b1401">是諸衆生得如是無量福德。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0709b1412" cb:place="inline">我能盡知盡見。此人
<lb ed="X" n="0709b15"/><lb ed="R092" n="0762b18"/>雖名衆生。而持戒修福之德。善根受用。不盡其福
<lb ed="X" n="0709b16"/><lb ed="R092" n="0763a01"/>德。豈有限量哉。世間所享者。名福報。信此經者。名
<lb ed="X" n="0709b17"/><lb ed="R092" n="0763a02"/>福德。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0709b18"/><lb ed="R092" n="0763a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0709b1801">何以故。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0709b1804" cb:place="inline">佛言是諸衆生。何故得如此之福德。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0709b19"/><lb ed="R092" n="0763a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0709b1901">是諸衆生。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0709b1905" cb:place="inline">盖一念之能生淨信。是諸衆生。<anchor xml:id="nkr_note_add_0709b1901" n="0709b1901"/><anchor xml:id="beg0709b1901" n="0709b1901"/>已<anchor xml:id="end0709b1901"/>深契
<lb ed="X" n="0709b20"/><lb ed="R092" n="0763a05"/>無住無相之理。頓悟大道至公無我之心。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0709b21"/><lb ed="R092" n="0763a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0709b2101">無復我相人相衆生相壽者相無法相。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0709b2116" cb:place="inline">四相旣無。
<lb ed="X" n="0709b22"/><lb ed="R092" n="0763a07"/>諸相自然不有。不執著於心外之法。而生妄見無
<lb ed="X" n="0709b23"/><lb ed="R092" n="0763a08"/>法相矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0709b24"/><lb ed="R092" n="0763a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0709b2401">亦無非法相。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0709b2406" cb:place="inline">所行布施方便持戒忍辱。亦無非行
<pb ed="X" xml:id="X25.0502.0709c" n="0709c"/>
<lb ed="X" n="0709c01"/><lb ed="R092" n="0763a10"/>善去惡之法相矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0709c02"/><lb ed="R092" n="0763a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0709c0201">何以故。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0709c0204" cb:place="inline">佛又轉徵。無我人等相。無法相無非法相
<lb ed="X" n="0709c03"/><lb ed="R092" n="0763a12"/>者。何以故耶。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0709c04"/><lb ed="R092" n="0763a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0709c0401">是諸衆生。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0709c0405" cb:place="inline">盖是諸衆生。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0709c05"/><lb ed="R092" n="0763a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0709c0501">若心取相。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0709c0505" cb:place="inline">若心取相。則有我之見。必私<anchor xml:id="nkr_note_add_0709c0501" n="0709c0501"/><anchor xml:id="beg0709c0501" n="0709c0501"/>己<anchor xml:id="end0709c0501"/>利<anchor xml:id="nkr_note_add_0709c0502" n="0709c0502"/><anchor xml:id="beg0709c0502" n="0709c0502"/>己<anchor xml:id="end0709c0502"/>。而
<lb ed="X" n="0709c06"/><lb ed="R092" n="0763a15"/>無濟人利物之心。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0709c07"/><lb ed="R092" n="0763a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0709c0701">卽爲著我人衆生壽者若取法相。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0709c0714" cb:place="inline">汝若取法相。則
<lb ed="X" n="0709c08"/><lb ed="R092" n="0763a17"/>必心外求法。而不悟本心。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0709c09"/><lb ed="R092" n="0763a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0709c0901">卽著我人衆生壽者何以故。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0709c0912" cb:place="inline">佛轉徵何以故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0709c10"/><lb ed="R092" n="0763b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0709c1001">若取非法相。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0709c1006" cb:place="inline">若取非法相。則必毀佛謗法。而不修
<lb ed="X" n="0709c11"/><lb ed="R092" n="0763b02"/>明心見性之善因。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0709c12"/><lb ed="R092" n="0763b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0709c1201">卽著我人衆生壽者是故不應取法。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0709c1215" cb:place="inline">是故不應取
<lb ed="X" n="0709c13"/><lb ed="R092" n="0763b04"/>法而生執。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0709c14"/><lb ed="R092" n="0763b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0709c1401">不應取非法。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0709c1406" cb:place="inline">不應取非法而生疑。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0709c15"/><lb ed="R092" n="0763b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0709c1501">以是義故。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0709c1505" cb:place="inline">以是無住無相之法。修佛者。得大乘智
<lb ed="X" n="0709c16"/><lb ed="R092" n="0763b07"/>慧。希福者。得無量福德之義故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0709c17"/><lb ed="R092" n="0763b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0709c1701">如來常說。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0709c1705" cb:place="inline">如來常說各經中言之詳矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0709c18"/><lb ed="R092" n="0763b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0709c1801">汝等比邱知我說法。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0709c1809" cb:place="inline">當知我與汝等說此法者。因
<lb ed="X" n="0709c19"/><lb ed="R092" n="0763b10"/>汝諸人。有此四相。不能了悟眞空起於彼岸。我不
<lb ed="X" n="0709c20"/><lb ed="R092" n="0763b11"/>過假此法門。度脫生死苦海。旣見自性證涅槃樂。
<lb ed="X" n="0709c21"/><lb ed="R092" n="0763b12"/>則我之當棄之。無所用矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0709c22"/><lb ed="R092" n="0763b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0709c2201">如筏喩者。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0709c2205" cb:place="inline">如渡河之筏喩者。渡衆生一切灾厄流
<lb ed="X" n="0709c23"/><lb ed="R092" n="0763b14"/>離之患難。普濟以慈航。豈以一味敎人證佛之法
<lb ed="X" n="0709c24"/><lb ed="R092" n="0763b15"/>哉。善根深者。寔信寔修。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X25.0502.0710a" n="0710a"/>
<lb ed="X" n="0710a01"/><lb ed="R092" n="0763b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0710a0101">法尙應捨何況非法。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0710a0109" cb:place="inline">功圓果滿。自登覺岸。而證菩
<lb ed="X" n="0710a02"/><lb ed="R092" n="0763b17"/>提。卽善根淺者。能一念淨信。卽一念善緣。自獲福
<lb ed="X" n="0710a03"/><lb ed="R092" n="0763b18"/>報。且無住無相之法。原敎人明心見性。遷善改過。
<lb ed="X" n="0710a04"/><lb ed="R092" n="0764a01"/>甯捨法而悟性。不可執法以迷心。如來敎人修眞
<lb ed="X" n="0710a05"/><lb ed="R092" n="0764a02"/>悟性之法。尙不可執著而甯捨。何況執我之法。爲
<lb ed="X" n="0710a06"/><lb ed="R092" n="0764a03"/>精微奧妙。學佛者之難生寔信。是取法也。疑佛法
<lb ed="X" n="0710a07"/><lb ed="R092" n="0764a04"/>不能希求世福。而求福者之不生寔信。是又取非
<lb ed="X" n="0710a08"/><lb ed="R092" n="0764a05"/>法也。取法取非法。皆非我之法也。汝安得以無人
<lb ed="X" n="0710a09"/><lb ed="R092" n="0764a06"/>寔信。而生頗有之疑乎。傅大士曰。譬如過河須用
<lb ed="X" n="0710a10"/><lb ed="R092" n="0764a07"/>筏。到岸不須船。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0710a11"/><lb ed="R092" n="0764a08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">無得無說分第七</cb:mulu><head>○無得無說分第七</head><p xml:id="pX25p0710a1109" cb:place="inline">體空無得。言寂無說。是以謂
<lb ed="X" n="0710a12"/><lb ed="R092" n="0764a09"/>無得無說分。</p>
<lb ed="X" n="0710a13"/><lb ed="R092" n="0764a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0710a1301">須菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0710a1304" cb:place="inline">佛恐須菩提尙未透徹。故<anchor xml:id="nkr_note_orig_0710001" n="0710001"/>云設此問。呼須
<lb ed="X" n="0710a14"/><lb ed="R092" n="0764a11"/>菩提曰。我謂不應取法。似無法可得。無法可說。又
<lb ed="X" n="0710a15"/><lb ed="R092" n="0764a12"/>謂不應取非法。又覺似有法可得。有法可說也。盖
<lb ed="X" n="0710a16"/><lb ed="R092" n="0764a13"/>我之所說者。眞空不空之法耳。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0710a17"/><lb ed="R092" n="0764a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0710a1701">於意云何。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0710a1705" cb:place="inline">於汝之意云何。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0710a18"/><lb ed="R092" n="0764a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0710a1801">如來得阿耨多羅三藐三菩提耶。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0710a1814" cb:place="inline">以我如來無上
<lb ed="X" n="0710a19"/><lb ed="R092" n="0764a16"/>菩提之法。果有所求。而得之於<anchor xml:id="nkr_note_add_0710a1901" n="0710a1901"/><anchor xml:id="beg0710a1901" n="0710a1901"/>己<anchor xml:id="end0710a1901"/>耶。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0710a20"/><lb ed="R092" n="0764a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0710a2001">如來有所說法耶。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0710a2008" cb:place="inline">抑以此法。諄諄然有所說。而敎
<lb ed="X" n="0710a21"/><lb ed="R092" n="0764a18"/>於人耶。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0710a22"/><lb ed="R092" n="0764b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0710a2201">須菩提言。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0710a2205" cb:place="inline">須菩提了悟佛意。乘機而答曰。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0710a23"/><lb ed="R092" n="0764b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0710a2301">如我解佛所說義。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0710a2308" cb:place="inline">解者曉也。定者。泥於一處而不
<lb ed="X" n="0710a24"/><lb ed="R092" n="0764b03"/>通也。如我心中解悟佛所說之義理。不應取法不
<pb ed="X" xml:id="X25.0502.0710b" n="0710b"/>
<lb ed="X" n="0710b01"/><lb ed="R092" n="0764b04"/>應取非法之義。無上菩提之寔性。人人具足。或由
<lb ed="X" n="0710b02"/><lb ed="R092" n="0764b05"/>布施持戒而成。或因忍辱精進而證。或修禪定智
<lb ed="X" n="0710b03"/><lb ed="R092" n="0764b06"/>慧而悟。六度萬行。皆可默契。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0710b04"/><lb ed="R092" n="0764b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0710b0401">無有定法。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0710b0405" cb:place="inline">則知無上正等<anchor xml:id="nkr_note_orig_0710002" n="0710002"/>正之法。此吾本來眞空。
<lb ed="X" n="0710b05"/><lb ed="R092" n="0764b08"/>人人所具足者也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0710b06"/><lb ed="R092" n="0764b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0710b0601">名阿耨多羅三藐三菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0710b0611" cb:place="inline">如來說法。原爲聞衆生
<lb ed="X" n="0710b07"/><lb ed="R092" n="0764b10"/>之迷悟。但衆生之根器有利鈍。學性有淺深。隨機
<lb ed="X" n="0710b08"/><lb ed="R092" n="0764b11"/>設敎。對病用藥。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0710b09"/><lb ed="R092" n="0764b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0710b0901">亦無有定法如來可說。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0710b0910" cb:place="inline">如來不盡之法。只<anchor xml:id="nkr_note_orig_0710003" n="0710003"/>定無法
<lb ed="X" n="0710b10"/><lb ed="R092" n="0764b13"/>可名。如來不盡法言。只無定法可說。永曰。佛說一
<lb ed="X" n="0710b11"/><lb ed="R092" n="0764b14"/>切法。爲除一切心。我無一切心。何用一切法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0710b12"/><lb ed="R092" n="0764b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0710b1201">何以故。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0710b1204" cb:place="inline">須菩提自徵釋何以故。無有定法可得。無
<lb ed="X" n="0710b13"/><lb ed="R092" n="0764b16"/>有定法可說。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0710b14"/><lb ed="R092" n="0764b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0710b1401">如來所說法。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0710b1406" cb:place="inline">盖如來所說者。無上菩提之法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0710b15"/><lb ed="R092" n="0764b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0710b1501">皆不可取不可說非法非非法所以者何。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0710b1517" cb:place="inline">可以性
<lb ed="X" n="0710b16"/><lb ed="R092" n="0765a01"/>修而不可以色相取。徒取則何以深造於性理之
<lb ed="X" n="0710b17"/><lb ed="R092" n="0765a02"/>妙。故云不可取也。可以心傳。而不可以口舌說。徒
<lb ed="X" n="0710b18"/><lb ed="R092" n="0765a03"/>說則何以超出於意言之表。故云不可說。須菩提
<lb ed="X" n="0710b19"/><lb ed="R092" n="0765a04"/>所以辨論兩者皆不可也。但可取可說固不可。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0710004" n="0710004"/>取
<lb ed="X" n="0710b20"/><lb ed="R092" n="0765a05"/>不可說亦不可。若執著可取可說。是必住於取住
<lb ed="X" n="0710b21"/><lb ed="R092" n="0765a06"/>於說。反成邪見。且是法爲開悟衆生而設。非有眞
<lb ed="X" n="0710b22"/><lb ed="R092" n="0765a07"/>寔之法。故云非法。若謂不可取不可說。是住於無
<lb ed="X" n="0710b23"/><lb ed="R092" n="0765a08"/>可取無可說。卽成斷滅。然又須假此以開悟衆生。
<lb ed="X" n="0710b24"/><lb ed="R092" n="0765a09"/>如離筏渡河。則有沈溺之害。又不可仝謂之非法。
<pb ed="X" xml:id="X25.0502.0710c" n="0710c"/>
<lb ed="X" n="0710c01"/><lb ed="R092" n="0765a10"/>故云非是非法也。非法非非法。卽是如來所說。不
<lb ed="X" n="0710c02"/><lb ed="R092" n="0765a11"/>應取法不應取非法也。所以者何。是須菩提釋非
<lb ed="X" n="0710c03"/><lb ed="R092" n="0765a12"/>法釋非非法之義。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0710c04"/><lb ed="R092" n="0765a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0710c0401">一切賢聖皆以無爲法而有差<note place="interlinear">音雌</note>別。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0710c0416" cb:place="inline">盖謂法本不無。
<lb ed="X" n="0710c05"/><lb ed="R092" n="0765a14"/>莫作有見。法本不有。莫作無見。作有則執法。作無
<lb ed="X" n="0710c06"/><lb ed="R092" n="0765a15"/>則執空。不執法執空。則了悟我法雙空。卽曰無爲。
<lb ed="X" n="0710c07"/><lb ed="R092" n="0765a16"/>無爲者。自然覺性。無假人爲。以者用也。一切賢聖。
<lb ed="X" n="0710c08"/><lb ed="R092" n="0765a17"/>皆用此無爲之法。然法本無爲。悟有淺深。悟得淺
<lb ed="X" n="0710c09"/><lb ed="R092" n="0765a18"/>者。則爲賢人。悟得深者。則爲聖人。是無爲之法則
<lb ed="X" n="0710c10"/><lb ed="R092" n="0765b01"/>一。因有淺深。爲賢爲聖。而差別之不一也。佛說不
<lb ed="X" n="0710c11"/><lb ed="R092" n="0765b02"/>應取法不應取非法。須菩提總結出一無爲之法。
<lb ed="X" n="0710c12"/><lb ed="R092" n="0765b03"/>眞了悟透徹佛所說之義也。此無爲者。卽是無上
<lb ed="X" n="0710c13"/><lb ed="R092" n="0765b04"/>菩提。卽是涅槃。卽是如來。卽是無相。卽是無住。卽
<lb ed="X" n="0710c14"/><lb ed="R092" n="0765b05"/>是這金剛般若波羅蜜也。有爲法世間法也。無爲
<lb ed="X" n="0710c15"/><lb ed="R092" n="0765b06"/>法出世間法也。後學者要知。無爲寔無不爲。可以
<lb ed="X" n="0710c16"/><lb ed="R092" n="0765b07"/>超三界證菩提。可以得無量無邊福德。其功之大
<lb ed="X" n="0710c17"/><lb ed="R092" n="0765b08"/>效捷。誠莫可思量也。若執著無爲。拘泥空寂。勉強
<lb ed="X" n="0710c18"/><lb ed="R092" n="0765b09"/>造作。則無爲而寔有爲。反成槁木死<g ref="#CB01926">灰</g>。而無用矣。
<lb ed="X" n="0710c19"/><lb ed="R092" n="0765b10"/>惟順我至中至正之眞性。於日用倫常之間。率性
<lb ed="X" n="0710c20"/><lb ed="R092" n="0765b11"/>而行。各盡其道。不偏不倚。不卽不離。得自然而然
<lb ed="X" n="0710c21"/><lb ed="R092" n="0765b12"/>之妙道。斯爲深悟無爲之旨。深契金剛般若之
<lb ed="X" n="0710c22"/><lb ed="R092" n="0765b13"/>法。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0710c23"/><lb ed="R092" n="0765b14"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">依法出生分第八</cb:mulu><head>○依法出生分第八</head><p xml:id="pX25p0710c2309" cb:place="inline">三世諸佛。皆依此法。出生功
<lb ed="X" n="0710c24"/><lb ed="R092" n="0765b15"/>德是以謂依法出生分。</p>
<pb ed="X" xml:id="X25.0502.0711a" n="0711a"/>
<lb ed="X" n="0711a01"/><lb ed="R092" n="0765b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0711a0101">須菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0711a0104" cb:place="inline">佛呼須菩提曰。我說離相降心。離相布施。
<lb ed="X" n="0711a02"/><lb ed="R092" n="0765b17"/>離相卽見如來。離相之一念淨信。卽得無量福德。
<lb ed="X" n="0711a03"/><lb ed="R092" n="0765b18"/>汝總結一無爲之法。誠能了達無相之旨。發明我
<lb ed="X" n="0711a04"/><lb ed="R092" n="0766a01"/>未發之言也。我試以有爲之法。而較無爲之法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0711a05"/><lb ed="R092" n="0766a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0711a0501">於意云何。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0711a0505" cb:place="inline">於汝之意云何。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0711a06"/><lb ed="R092" n="0766a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0711a0601">若人滿三千大千世界七寶。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0711a0612" cb:place="inline">三千大千世界者。言
<lb ed="X" n="0711a07"/><lb ed="R092" n="0766a04"/>形容其多也。世間之方位界限也。三千大千。統言
<lb ed="X" n="0711a08"/><lb ed="R092" n="0766a05"/>一大世界也。此日月所照。爲小世界。其中有須彌
<lb ed="X" n="0711a09"/><lb ed="R092" n="0766a06"/>山。日月遶山運行。故南爲<name role="" type="person">閻浮提</name>。東爲弗婆提。西
<lb ed="X" n="0711a10"/><lb ed="R092" n="0766a07"/>爲瞿耶尼。北爲<g ref="#CB15106">鬱</g>單越。是名四天下。日月運行。乃
<lb ed="X" n="0711a11"/><lb ed="R092" n="0766a08"/>在<name role="" type="person">須彌山</name>之腰。故此山之高。半出日月之上。山上
<lb ed="X" n="0711a12"/><lb ed="R092" n="0766a09"/>分四所。每方分八所。中間有一所。三十三所。謂之
<lb ed="X" n="0711a13"/><lb ed="R092" n="0766a10"/><name role="" type="person">三十三天</name>。梵語謂之<name role="" type="person">忉利天</name>。是其中間。有一所也。
<lb ed="X" n="0711a14"/><lb ed="R092" n="0766a11"/>日月運行。如此四天下。謂之小世界。如此一千小
<lb ed="X" n="0711a15"/><lb ed="R092" n="0766a12"/>世界。謂之小千。如此一千小千世界。謂之中千。如
<lb ed="X" n="0711a16"/><lb ed="R092" n="0766a13"/>此一千中千世界。謂之大千。以三次言千字。故云
<lb ed="X" n="0711a17"/><lb ed="R092" n="0766a14"/>三千。其寔則一大千耳。如此謂之一大世界。七寶
<lb ed="X" n="0711a18"/><lb ed="R092" n="0766a15"/>者。金。銀。琉璃。珊瑚。瑪瑙。赤珍珠。玻璃七<anchor xml:id="nkr_note_orig_0711001" n="0711001"/>須也。三千
<lb ed="X" n="0711a19"/><lb ed="R092" n="0766a16"/>大千世界七寶。極言七寶無數之多也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0711a20"/><lb ed="R092" n="0766a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0711a2001">以用布施。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0711a2005" cb:place="inline">以用布施。以此無數之七寶布施於人。
<lb ed="X" n="0711a21"/><lb ed="R092" n="0766a18"/>布施定有福德。況以七寶。滿大千世界之多。這個
<lb ed="X" n="0711a22"/><lb ed="R092" n="0766b01"/>布施。作捨施看。與前篇無相布施不同。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0711a23"/><lb ed="R092" n="0766b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0711a2301">是人所得福德寧爲多不。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0711a2311" cb:place="inline">此人所獲福德。汝以爲
<lb ed="X" n="0711a24"/><lb ed="R092" n="0766b03"/>多乎不多。寧字。作是字看。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X25.0502.0711b" n="0711b"/>
<lb ed="X" n="0711b01"/><lb ed="R092" n="0766b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0711b0101">須菩提言甚多。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0711b0107" cb:place="inline">須菩提會佛之意。答云甚多。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0711b02"/><lb ed="R092" n="0766b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0711b0201">世尊。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0711b0203" cb:place="inline">啓咨世尊而答。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0711b03"/><lb ed="R092" n="0766b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0711b0301">何以故。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0711b0304" cb:place="inline">又自徵解何以故。言福德之甚多。盖藉物
<lb ed="X" n="0711b04"/><lb ed="R092" n="0766b07"/>而修。僅得身外名祿之福德。而於明心見性。了無
<lb ed="X" n="0711b05"/><lb ed="R092" n="0766b08"/>所得。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0711b06"/><lb ed="R092" n="0766b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0711b0601">是福德卽非福德性。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0711b0609" cb:place="inline">盖是福德。乃有相之施。於我
<lb ed="X" n="0711b07"/><lb ed="R092" n="0766b10"/>性中眞空無相妙法。全不相關。必竟非福德性。所
<lb ed="X" n="0711b08"/><lb ed="R092" n="0766b11"/>得名祿福德。終有盡期。可以計其世代之遠近。可
<lb ed="X" n="0711b09"/><lb ed="R092" n="0766b12"/>以敎其閥閱之多少。非若內修福<anchor xml:id="nkr_note_orig_0711002" n="0711002"/>修。無盡無窮。不
<lb ed="X" n="0711b10"/><lb ed="R092" n="0766b13"/>可數計。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0711b11"/><lb ed="R092" n="0766b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0711b1101">是故如來說福德多。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0711b1109" cb:place="inline">故如來所言福德者。乃人天
<lb ed="X" n="0711b12"/><lb ed="R092" n="0766b15"/>小果之因。以名祿之福德有數。可計其多也。佛聞
<lb ed="X" n="0711b13"/><lb ed="R092" n="0766b16"/>須菩提答畢。而汝云。有爲福德非福德性。所得雖
<lb ed="X" n="0711b14"/><lb ed="R092" n="0766b17"/>多。終有盡期。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0711b15"/><lb ed="R092" n="0766b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0711b1501">若復有人於此經中。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0711b1509" cb:place="inline">復者再也。佛言。如再有人。於
<lb ed="X" n="0711b16"/><lb ed="R092" n="0767a01"/>此金剛般若經中也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0711b17"/><lb ed="R092" n="0767a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0711b1701">受持。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0711b1703" cb:place="inline">受持者。受謂領受於心。持謂持守不失也。信
<lb ed="X" n="0711b18"/><lb ed="R092" n="0767a03"/>力曰受。受之不忘於心也。念力曰持。持之不厭其
<lb ed="X" n="0711b19"/><lb ed="R092" n="0767a04"/>久也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0711b20"/><lb ed="R092" n="0767a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0711b2001">乃至四句偈等。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0711b2007" cb:place="inline">四句偈等。指無我人衆生壽者四
<lb ed="X" n="0711b21"/><lb ed="R092" n="0767a06"/>相也。等者。凡有四句等處。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0711b22"/><lb ed="R092" n="0767a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0711b2201">爲他人說。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0711b2205" cb:place="inline">更爲他人。解說其義。如一燈傳百千萬
<lb ed="X" n="0711b23"/><lb ed="R092" n="0767a08"/>燈。則是自度度他也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0711b24"/><lb ed="R092" n="0767a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0711b2401">其福勝彼。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0711b2405" cb:place="inline">所獲之福。勝彼之七寶施者。多矣。住相
<pb ed="X" xml:id="X25.0502.0711c" n="0711c"/>
<lb ed="X" n="0711c01"/><lb ed="R092" n="0767a10"/>布施。縱得名祿之福。福盡墮落。此因經悟性。性見
<lb ed="X" n="0711c02"/><lb ed="R092" n="0767a11"/>心明。福等大虗。歷劫不壞。故云其福勝彼。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0711c03"/><lb ed="R092" n="0767a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0711c0301">何以故。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0711c0304" cb:place="inline">佛言。人能受持講說是經。其福勝彼者。此
<lb ed="X" n="0711c04"/><lb ed="R092" n="0767a13"/>何以故也。六祖曰。以財布施。得身外之福。受持經
<lb ed="X" n="0711c05"/><lb ed="R092" n="0767a14"/>典。得性內之福。身外之福卽衣食。性內之福卽智
<lb ed="X" n="0711c06"/><lb ed="R092" n="0767a15"/>慧。今生豐衣足食而愚鈍者。卽是前生布施。而不
<lb ed="X" n="0711c07"/><lb ed="R092" n="0767a16"/>持經典之人。今生聰明貧窮無衣少食者。卽是前
<lb ed="X" n="0711c08"/><lb ed="R092" n="0767a17"/>生持經。而不行布施之人。外修福德卽衣食。內修
<lb ed="X" n="0711c09"/><lb ed="R092" n="0767a18"/>福德卽智慧。錢財現世之寶。般若在心之珍。內外
<lb ed="X" n="0711c10"/><lb ed="R092" n="0767b01"/>雙修。方爲全福。若要現在子孫及來世生身。富貴
<lb ed="X" n="0711c11"/><lb ed="R092" n="0767b02"/>智慧兼全者。須是準修。此是論歎持經功德。恐人
<lb ed="X" n="0711c12"/><lb ed="R092" n="0767b03"/>不知經典之利益。故以勝布施之功德而較量。然
<lb ed="X" n="0711c13"/><lb ed="R092" n="0767b04"/>佛法六度。亦以布施爲先務。人不可執此而捨彼
<lb ed="X" n="0711c14"/><lb ed="R092" n="0767b05"/>也。金剛經爲大藏之骨髓耳。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0711c15"/><lb ed="R092" n="0767b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0711c1501">須菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0711c1504" cb:place="inline">佛呼須菩提曰。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0711c16"/><lb ed="R092" n="0767b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0711c1601">一切佛法。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0711c1605" cb:place="inline">盖眞空無相之理。乃諸佛之本性。一切
<lb ed="X" n="0711c17"/><lb ed="R092" n="0767b08"/>三世諸佛。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0711c18"/><lb ed="R092" n="0767b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0711c1801">及諸佛阿耨多羅三藐三菩提法皆從此經出。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0711c1819" cb:place="inline">皆
<lb ed="X" n="0711c19"/><lb ed="R092" n="0767b10"/>從此經中所說四句無相之法。悟出眞性如來。凡
<lb ed="X" n="0711c20"/><lb ed="R092" n="0767b11"/>求阿耨多羅三藐三菩提者。舍此更無他法矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0711c21"/><lb ed="R092" n="0767b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0711c2101">須菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0711c2104" cb:place="inline">佛又恐人執著於法。復呼須菩提吿曰。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0711c22"/><lb ed="R092" n="0767b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0711c2201">所謂佛法者。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0711c2206" cb:place="inline">又曰。所謂佛法者。本來無有。不過假
<lb ed="X" n="0711c23"/><lb ed="R092" n="0767b14"/>此以開悟衆生。使之言下見性。乃虗名爲佛法也。
<lb ed="X" n="0711c24"/><lb ed="R092" n="0767b15"/>眞性中本來空寂。無有相之法。固不可執相生心。
<pb ed="X" xml:id="X25.0502.0712a" n="0712a"/>
<lb ed="X" n="0712a01"/><lb ed="R092" n="0767b16"/>又不可執法成病。本性眞寔。法非眞寔。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0712a02"/><lb ed="R092" n="0767b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0712a0201">卽非佛法。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0712a0205" cb:place="inline">故曰。卽非佛法。汝當不卽不離。以求見
<lb ed="X" n="0712a03"/><lb ed="R092" n="0767b18"/>性明心可耳。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0712a04"/><lb ed="R092" n="0768a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">一相無相分第九</cb:mulu><head>○一相無相分第九</head><p xml:id="pX25p0712a0409" cb:place="inline">一眞如相。原無有相。是謂一
<lb ed="X" n="0712a05"/><lb ed="R092" n="0768a02"/>相無相分。</p>
<lb ed="X" n="0712a06"/><lb ed="R092" n="0768a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0712a0601">須菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0712a0604" cb:place="inline">佛呼須菩提曰。我謂一切諸佛。及諸佛阿
<lb ed="X" n="0712a07"/><lb ed="R092" n="0768a04"/>耨多羅三藐三菩提法。皆從此經四句無相之法。
<lb ed="X" n="0712a08"/><lb ed="R092" n="0768a05"/>悟出眞性如來。不但諸佛如是。卽四果羅漢。莫不
<lb ed="X" n="0712a09"/><lb ed="R092" n="0768a06"/>由無相之法而證也。盖佛與羅漢。雖有高下。而眞
<lb ed="X" n="0712a10"/><lb ed="R092" n="0768a07"/>性菩薩。無有增減。不稍差別。不過於無相之法。悟
<lb ed="X" n="0712a11"/><lb ed="R092" n="0768a08"/>有淺深。證分高下。佛是以將<anchor xml:id="nkr_note_add_0712a1101" n="0712a1101"/><anchor xml:id="beg0712a1101" n="0712a1101"/>己<anchor xml:id="end0712a1101"/>得證四果羅漢爲
<lb ed="X" n="0712a12"/><lb ed="R092" n="0768a09"/>問。以見凡四果得道者。必從無相而得。著不得絲
<lb ed="X" n="0712a13"/><lb ed="R092" n="0768a10"/>毫之相。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0712a14"/><lb ed="R092" n="0768a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0712a1401">於意云何。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0712a1405" cb:place="inline">於汝之意云何。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0712a15"/><lb ed="R092" n="0768a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0712a1501">須陀洹。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0712a1504" cb:place="inline"><anchor xml:id="nkr_note_add_0712a1501" n="0712a1501"/><anchor xml:id="beg0712a1501" n="0712a1501"/>已<anchor xml:id="end0712a1501"/>得初果之須陀洹。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0712a16"/><lb ed="R092" n="0768a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0712a1601">能作是念我得須陀洹果不。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0712a1612" cb:place="inline">自謂我得此果否。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0712a17"/><lb ed="R092" n="0768a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0712a1701">須菩提言不也。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0712a1707" cb:place="inline">須菩提知其不然。乃曰。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0712a18"/><lb ed="R092" n="0768a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0712a1801">世尊。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0712a1803" cb:place="inline">啓咨世尊而答。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0712a19"/><lb ed="R092" n="0768a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0712a1901">何以故。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0712a1904" cb:place="inline">我何故謂弗也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0712a20"/><lb ed="R092" n="0768a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0712a2001">須陀洹。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0712a2004" cb:place="inline">盖須陀洹初入無相之門。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0712a21"/><lb ed="R092" n="0768a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0712a2101">名爲入流。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0712a2105" cb:place="inline">得與聖人之流。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0712a22"/><lb ed="R092" n="0768b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0712a2201">而無所入。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0712a2205" cb:place="inline">而無所入之念。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0712a23"/><lb ed="R092" n="0768b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0712a2301">不入色聲香味觸法。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0712a2309" cb:place="inline">但不能頓悟眞空而<anchor xml:id="nkr_note_add_0712a2301" n="0712a2301"/><anchor xml:id="beg0712a2301" n="0712a2301"/>已<anchor xml:id="end0712a2301"/>。不入
<lb ed="X" n="0712a24"/><lb ed="R092" n="0768b03"/>色聲香味觸法。亦無有不入之相。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X25.0502.0712b" n="0712b"/>
<lb ed="X" n="0712b01"/><lb ed="R092" n="0768b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0712b0101">是名須陀洹。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0712b0106" cb:place="inline">是故名爲初果也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0712b02"/><lb ed="R092" n="0768b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0712b0201">須菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0712b0204" cb:place="inline">佛又呼須菩提曰。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0712b03"/><lb ed="R092" n="0768b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0712b0301">於意云何。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0712b0305" cb:place="inline">於汝之意云何。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0712b04"/><lb ed="R092" n="0768b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0712b0401">斯陀含。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0712b0404" cb:place="inline"><anchor xml:id="nkr_note_add_0712b0401" n="0712b0401"/><anchor xml:id="beg0712b0401" n="0712b0401"/>已<anchor xml:id="end0712b0401"/>得三果之斯陀含。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0712b05"/><lb ed="R092" n="0768b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0712b0501">能作是念我得斯陀含果不。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0712b0512" cb:place="inline">自謂我必得此果否。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0712b06"/><lb ed="R092" n="0768b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0712b0601">須菩提言不也。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0712b0607" cb:place="inline">須菩提卽不然云。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0712b07"/><lb ed="R092" n="0768b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0712b0701">世尊。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0712b0703" cb:place="inline">啓咨世尊而答。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0712b08"/><lb ed="R092" n="0768b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0712b0801">何以故。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0712b0804" cb:place="inline">我何以故謂弗也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0712b09"/><lb ed="R092" n="0768b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0712b0901">斯陀含。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0712b0904" cb:place="inline">盖斯陀含<anchor xml:id="nkr_note_add_0712b0901" n="0712b0901"/><anchor xml:id="beg0712b0901" n="0712b0901"/>已<anchor xml:id="end0712b0901"/>深悟無相之理。尙有一生一
<lb ed="X" n="0712b10"/><lb ed="R092" n="0768b13"/>滅之心。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0712b11"/><lb ed="R092" n="0768b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0712b1101">名一往來而實無往來是名斯陀含。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0712b1115" cb:place="inline">名一往來。而
<lb ed="X" n="0712b12"/><lb ed="R092" n="0768b15"/>寔無往來之相。是故名爲斯陀含。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0712b13"/><lb ed="R092" n="0768b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0712b1301">須菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0712b1304" cb:place="inline">佛又呼須菩提曰。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0712b14"/><lb ed="R092" n="0768b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0712b1401">於意云何。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0712b1405" cb:place="inline">於汝之意云何。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0712b15"/><lb ed="R092" n="0768b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0712b1501">阿那含。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0712b1504" cb:place="inline"><anchor xml:id="nkr_note_add_0712b1501" n="0712b1501"/><anchor xml:id="beg0712b1501" n="0712b1501"/>已<anchor xml:id="end0712b1501"/>得三果之阿那含。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0712b16"/><lb ed="R092" n="0769a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0712b1601">能作是念我得阿那含果不。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0712b1612" cb:place="inline">自謂我有得果之心
<lb ed="X" n="0712b17"/><lb ed="R092" n="0769a02"/>否。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0712b18"/><lb ed="R092" n="0769a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0712b1801">須菩提言不也。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0712b1807" cb:place="inline">須菩提卽不然云。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0712b19"/><lb ed="R092" n="0769a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0712b1901">世尊。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0712b1903" cb:place="inline">啓咨世尊而答。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0712b20"/><lb ed="R092" n="0769a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0712b2001">何以故。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0712b2004" cb:place="inline">我何以故謂弗也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0712b21"/><lb ed="R092" n="0769a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0712b2101">阿那含。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0712b2104" cb:place="inline">盖阿那含內無欲心。外無欲境。欲淨而無
<lb ed="X" n="0712b22"/><lb ed="R092" n="0769a07"/>私意之往來。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0712b23"/><lb ed="R092" n="0769a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0712b2301">名爲不來而實無不來是故名阿那含。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0712b2316" cb:place="inline">名爲不來。
<lb ed="X" n="0712b24"/><lb ed="R092" n="0769a09"/>寔無不來之相。是故名爲阿那含。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X25.0502.0712c" n="0712c"/>
<lb ed="X" n="0712c01"/><lb ed="R092" n="0769a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0712c0101">須菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0712c0104" cb:place="inline">佛又呼須菩提曰。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0712c02"/><lb ed="R092" n="0769a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0712c0201">於意云何。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0712c0205" cb:place="inline">於汝之意云何。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0712c03"/><lb ed="R092" n="0769a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0712c0301">阿羅漢。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0712c0304" cb:place="inline"><anchor xml:id="nkr_note_add_0712c0301" n="0712c0301"/><anchor xml:id="beg0712c0301" n="0712c0301"/>已<anchor xml:id="end0712c0301"/>得四果之阿羅漢。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0712c04"/><lb ed="R092" n="0769a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0712c0401">能作是念我得阿羅漢道不。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0712c0412" cb:place="inline">自謂我得這箇道否。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0712c05"/><lb ed="R092" n="0769a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0712c0501">須菩提言不也。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0712c0507" cb:place="inline">須菩提知其不然。而卽否。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0712c06"/><lb ed="R092" n="0769a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0712c0601">世尊。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0712c0603" cb:place="inline">啓咨世尊而答。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0712c07"/><lb ed="R092" n="0769a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0712c0701">何以故。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0712c0704" cb:place="inline">我何以故謂弗也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0712c08"/><lb ed="R092" n="0769a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0712c0801">實無有法。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0712c0805" cb:place="inline">性本自空。寔無有法可得也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0712c09"/><lb ed="R092" n="0769a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0712c0901">名阿羅漢。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0712c0905" cb:place="inline">盖阿羅漢<anchor xml:id="nkr_note_add_0712c0901" n="0712c0901"/><anchor xml:id="beg0712c0901" n="0712c0901"/>已<anchor xml:id="end0712c0901"/>造到。情無順逆。境智俱亡。
<lb ed="X" n="0712c10"/><lb ed="R092" n="0769b01"/>無有所得之念。無有得道之相。寔無有法。名阿羅
<lb ed="X" n="0712c11"/><lb ed="R092" n="0769b02"/>漢。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0712c12"/><lb ed="R092" n="0769b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0712c1201">世尊。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0712c1203" cb:place="inline">啓咨世尊而反徵之曰。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0712c13"/><lb ed="R092" n="0769b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0712c1301">若阿羅漢作是念。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0712c1308" cb:place="inline">設若阿羅漢作得道之念。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0712c14"/><lb ed="R092" n="0769b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0712c1401">我得阿羅漢道。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0712c1407" cb:place="inline">有我得阿羅漢之相。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0712c15"/><lb ed="R092" n="0769b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0712c1501">卽爲著我人衆生壽者。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0712c1510" cb:place="inline">卽爲著我人衆生壽者四
<lb ed="X" n="0712c16"/><lb ed="R092" n="0769b07"/>相矣。是興凡夫無異。安得謂之阿羅漢哉。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0712c17"/><lb ed="R092" n="0769b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0712c1701">世尊。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0712c1703" cb:place="inline">須菩提又將平日所得佛說。啓咨世尊。而印
<lb ed="X" n="0712c18"/><lb ed="R092" n="0769b09"/>證之曰。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0712c19"/><lb ed="R092" n="0769b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0712c1901">佛說我得無諍三昧。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0712c1909" cb:place="inline">佛當日曾說我。須菩提。一念
<lb ed="X" n="0712c20"/><lb ed="R092" n="0769b11"/>不生。諸法無諍。心無生滅。正定空寂。得無諍三昧</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0712c21"/><lb ed="R092" n="0769b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0712c2101">人中最爲第一。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0712c2107" cb:place="inline">得此之正見。於諸弟子中。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0712c22"/><lb ed="R092" n="0769b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0712c2201">是第一離欲阿羅漢。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0712c2209" cb:place="inline">許我爲第一。必定是我脫盡
<lb ed="X" n="0712c23"/><lb ed="R092" n="0769b14"/>人欲。斷絕此念。方是許我爲離欲阿羅漢也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0712c24"/><lb ed="R092" n="0769b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0712c2401">世尊。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0712c2403" cb:place="inline">啓咨世尊曰。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X25.0502.0713a" n="0713a"/>
<lb ed="X" n="0713a01"/><lb ed="R092" n="0769b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0713a0101">我不作是念。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0713a0106" cb:place="inline">因我不作得離欲阿羅漢之念。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0713a02"/><lb ed="R092" n="0769b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0713a0201">我是離欲阿羅漢世尊。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0713a0210" cb:place="inline">復啓咨世尊。又反徵之曰。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0713a03"/><lb ed="R092" n="0769b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0713a0301">我若作是念。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0713a0306" cb:place="inline">我若是作此思念。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0713a04"/><lb ed="R092" n="0770a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0713a0401">我得阿羅漢道。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0713a0407" cb:place="inline">我若作我得離欲阿羅漢之念。則
<lb ed="X" n="0713a05"/><lb ed="R092" n="0770a02"/>四相不空。生滅猶在。我卽不是無諍三昧人中第
<lb ed="X" n="0713a06"/><lb ed="R092" n="0770a03"/>一離欲阿羅漢也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0713a07"/><lb ed="R092" n="0770a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0713a0701">世尊則不說。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0713a0706" cb:place="inline">佛卽不於諸大弟子中說。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0713a08"/><lb ed="R092" n="0770a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0713a0801">須菩提是樂阿蘭那行者。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0713a0811" cb:place="inline">是好樂寂靜之人。有是
<lb ed="X" n="0713a09"/><lb ed="R092" n="0770a06"/>無諍之行也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0713a10"/><lb ed="R092" n="0770a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0713a1001">以須菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0713a1005" cb:place="inline">何以見之。以我須菩提不著修無諍三
<lb ed="X" n="0713a11"/><lb ed="R092" n="0770a08"/>昧之行。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0713a12"/><lb ed="R092" n="0770a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0713a1201">實無所行。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0713a1205" cb:place="inline">寔無此樂阿蘭之行。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0713a13"/><lb ed="R092" n="0770a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0713a1301">而名須菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0713a1306" cb:place="inline">方纔名我須菩提。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0713a14"/><lb ed="R092" n="0770a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0713a1401">是樂阿蘭那行。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0713a1407" cb:place="inline">是樂阿蘭那行。卽是無諍三昧。以
<lb ed="X" n="0713a15"/><lb ed="R092" n="0770a12"/>無諍三昧。方受解空善現須菩提之名。樂者好也。
<lb ed="X" n="0713a16"/><lb ed="R092" n="0770a13"/>行者功也。樂阿蘭行者。謂好無諍三昧之行也。萌
<lb ed="X" n="0713a17"/><lb ed="R092" n="0770a14"/>諸心曰念。見諸修曰行。必有是得有是行。而心無
<lb ed="X" n="0713a18"/><lb ed="R092" n="0770a15"/>是行之念。有所得而心無所得之相。宜乎。佛以樂
<lb ed="X" n="0713a19"/><lb ed="R092" n="0770a16"/>阿蘭那行名之也。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0713a20"/><lb ed="R092" n="0770a17"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">莊嚴淨土分第十</cb:mulu><head>○莊嚴淨土分第十</head><p xml:id="pX25p0713a2009" cb:place="inline">非外面修飾之莊嚴。乃心地
<lb ed="X" n="0713a21"/><lb ed="R092" n="0770a18"/>淸淨之莊嚴。故謂莊嚴淨土分。</p>
<lb ed="X" n="0713a22"/><lb ed="R092" n="0770b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0713a2201">佛吿須菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0713a2206" cb:place="inline">佛恐諸菩薩所得心未除。執著住於
<lb ed="X" n="0713a23"/><lb ed="R092" n="0770b02"/>有法。不生淸淨心。故設是問。呼須菩提曰。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0713a24"/><lb ed="R092" n="0770b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0713a2401">於意云何。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0713a2405" cb:place="inline">於汝之意云何。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X25.0502.0713b" n="0713b"/>
<lb ed="X" n="0713b01"/><lb ed="R092" n="0770b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0713b0101">如來昔在然燈佛所。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0713b0109" cb:place="inline">我當初於然燈佛處。得成無
<lb ed="X" n="0713b02"/><lb ed="R092" n="0770b05"/>上菩提之道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0713b03"/><lb ed="R092" n="0770b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0713b0301">於法有所得不。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0713b0307" cb:place="inline">果然得本師之法否。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0713b04"/><lb ed="R092" n="0770b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0713b0401">不也。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0713b0403" cb:place="inline">須菩提卽解其意。曰弗也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0713b05"/><lb ed="R092" n="0770b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0713b0501">世尊。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0713b0503" cb:place="inline">啓咨世尊而答。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0713b06"/><lb ed="R092" n="0770b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0713b0601">如來在然燈佛所。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0713b0608" cb:place="inline">如來雖在本師處聽法。不過因
<lb ed="X" n="0713b07"/><lb ed="R092" n="0770b10"/>師開導。寔乃自悟自修。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0713b08"/><lb ed="R092" n="0770b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0713b0801">於法實無所得。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0713b0807" cb:place="inline">於心外之法。寔無所得也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0713b09"/><lb ed="R092" n="0770b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0713b0901">須菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0713b0904" cb:place="inline">佛又呼須菩提曰。世間所謂莊嚴者。造寺
<lb ed="X" n="0713b10"/><lb ed="R092" n="0770b13"/>作塔。行種種善事。是有相莊嚴也。佛恐人認做這
<lb ed="X" n="0713b11"/><lb ed="R092" n="0770b14"/>樣莊嚴。故呼須菩提而謂之曰。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0713b12"/><lb ed="R092" n="0770b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0713b1201">於意云何。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0713b1205" cb:place="inline">於汝之意云何。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0713b13"/><lb ed="R092" n="0770b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0713b1301">菩薩莊嚴佛土不。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0713b1308" cb:place="inline">菩薩於佛土中。果作善緣福業
<lb ed="X" n="0713b14"/><lb ed="R092" n="0770b17"/>莊嚴否。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0713b15"/><lb ed="R092" n="0770b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0713b1501">不也。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0713b1503" cb:place="inline">須菩提隨答以弗也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0713b16"/><lb ed="R092" n="0771a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0713b1601">世尊。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0713b1603" cb:place="inline">啓咨世尊而徵釋。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0713b17"/><lb ed="R092" n="0771a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0713b1701">何以故。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0713b1704" cb:place="inline">何故也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0713b18"/><lb ed="R092" n="0771a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0713b1801">莊嚴佛土者。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0713b1806" cb:place="inline">不莊而莊。不嚴而嚴。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0713b19"/><lb ed="R092" n="0771a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0713b1901">卽非莊嚴。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0713b1905" cb:place="inline">卽非外貌有相有爲之莊嚴。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0713b20"/><lb ed="R092" n="0771a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0713b2001">是名莊嚴。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0713b2005" cb:place="inline">乃是心地光明萬行具足之莊嚴。是故
<lb ed="X" n="0713b21"/><lb ed="R092" n="0771a06"/>名莊嚴也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0713b22"/><lb ed="R092" n="0771a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0713b2201">是故須菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0713b2206" cb:place="inline">佛聞須菩提之所答。寔可啓當時之
<lb ed="X" n="0713b23"/><lb ed="R092" n="0771a08"/>妙悟。發後世之心傳是故呼須菩提曰。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0713b24"/><lb ed="R092" n="0771a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0713b2401">諸菩薩摩訶薩。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0713b2407" cb:place="inline">諸菩薩。指大修行人而言也。菩薩
<pb ed="X" xml:id="X25.0502.0713c" n="0713c"/>
<lb ed="X" n="0713c01"/><lb ed="R092" n="0771a10"/>莊嚴。旣不在于外飾。則當反而求之於心。使大字
<lb ed="X" n="0713c02"/><lb ed="R092" n="0771a11"/>之中。湛然常虗。無一毫染濁。靈台之內。寂然常定。
<lb ed="X" n="0713c03"/><lb ed="R092" n="0771a12"/>無一絲擾亂。法本心悟。非由外得。土因心定。不在
<lb ed="X" n="0713c04"/><lb ed="R092" n="0771a13"/>外莊。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0713c05"/><lb ed="R092" n="0771a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0713c0501">應如是生淸淨心。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0713c0508" cb:place="inline">當如是生淸淨心。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0713c06"/><lb ed="R092" n="0771a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0713c0601">不應住色生心。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0713c0607" cb:place="inline">不應住有相之形色生心也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0713c07"/><lb ed="R092" n="0771a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0713c0701">不應住聲香味觸法生心應無所住。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0713c0715" cb:place="inline">應於一切有
<lb ed="X" n="0713c08"/><lb ed="R092" n="0771a17"/>相有爲之煩惱塵勞。無所住。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0713c09"/><lb ed="R092" n="0771a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0713c0901">而生其心。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0713c0905" cb:place="inline">而生無相無爲淸淨眞性之本心。如此
<lb ed="X" n="0713c10"/><lb ed="R092" n="0771b01"/>得以智慧圓明。光無不照。化無不週。宇宙不能包
<lb ed="X" n="0713c11"/><lb ed="R092" n="0771b02"/>藏。天地不能覆載。法身超出三界。圓滿十虗矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0713c12"/><lb ed="R092" n="0771b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0713c1201">須菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0713c1204" cb:place="inline">佛呼須菩提曰。我說無所住。而生其心。則
<lb ed="X" n="0713c13"/><lb ed="R092" n="0771b04"/>眞如發現。如日月之照臨。光無不遍。如四時之運
<lb ed="X" n="0713c14"/><lb ed="R092" n="0771b05"/>行。化無不週。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0713c15"/><lb ed="R092" n="0771b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0713c1501">譬如有人身如<name role="" type="person">須彌山</name>王於意云何。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0713c1515" cb:place="inline">於汝之意云
<lb ed="X" n="0713c16"/><lb ed="R092" n="0771b07"/>何。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0713c17"/><lb ed="R092" n="0771b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0713c1701">是身爲大不。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0713c1706" cb:place="inline">可以言大否。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0713c18"/><lb ed="R092" n="0771b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0713c1801">須菩提言甚大。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0713c1807" cb:place="inline">須菩提深悟佛意。乃以甚大答之。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0713c19"/><lb ed="R092" n="0771b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0713c1901">世尊。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0713c1903" cb:place="inline">啓咨世尊曰。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0713c20"/><lb ed="R092" n="0771b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0713c2001">何以故。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0713c2004" cb:place="inline">又自徵釋。何以故。謂之甚大。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0713c21"/><lb ed="R092" n="0771b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0713c2101">佛說非身是名大身。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0713c2109" cb:place="inline">盖佛所說之身。乃無相無爲
<lb ed="X" n="0713c22"/><lb ed="R092" n="0771b13"/>之非身。故言甚大也。若以有相之色身而喩。則須
<lb ed="X" n="0713c23"/><lb ed="R092" n="0771b14"/>彌山高廣三百三十六萬里。爲衆山之王。色身何
<lb ed="X" n="0713c24"/><lb ed="R092" n="0771b15"/>能敵其大。惟無相之非身。是我淸淨之心。乃眞性
<pb ed="X" xml:id="X25.0502.0714a" n="0714a"/>
<lb ed="X" n="0714a01"/><lb ed="R092" n="0771b16"/>之道體。此心包括宇宙。圓滿大靈。無相無爲。萬法
<lb ed="X" n="0714a02"/><lb ed="R092" n="0771b17"/>皆從此出。則<name role="" type="person">須彌山</name>之身。在眞性道化之中。又不
<lb ed="X" n="0714a03"/><lb ed="R092" n="0771b18"/>啻一微塵矣。是故佛說非身。是名大身耳。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0714a04"/><lb ed="R092" n="0772a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">無爲福勝分第十一</cb:mulu><head>○無爲福勝分第十一</head><p xml:id="pX25p0714a0410" cb:place="inline">無相四句。乃無爲之法。受
<lb ed="X" n="0714a05"/><lb ed="R092" n="0772a02"/>持四句之福。勝恒河沙數七寶布施。故謂無爲福
<lb ed="X" n="0714a06"/><lb ed="R092" n="0772a03"/>勝分。</p>
<lb ed="X" n="0714a07"/><lb ed="R092" n="0772a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0714a0701">須菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0714a0704" cb:place="inline">佛呼須菩提曰。汝今旣明四果。以無相而
<lb ed="X" n="0714a08"/><lb ed="R092" n="0772a05"/>證釋迦之法。以無相而得佛土之莊嚴。以無相而
<lb ed="X" n="0714a09"/><lb ed="R092" n="0772a06"/>嚴佛身之大。以無相而大。若能受持無相之法者。
<lb ed="X" n="0714a10"/><lb ed="R092" n="0772a07"/>其功果之福德。豈可以多寡度量而思議哉。試以
<lb ed="X" n="0714a11"/><lb ed="R092" n="0772a08"/>恒河沙喩。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0714a12"/><lb ed="R092" n="0772a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0714a1201">如恒河中所有沙數。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0714a1209" cb:place="inline">我今以衆人之所易見者。先
<lb ed="X" n="0714a13"/><lb ed="R092" n="0772a10"/>反詰之。恒河之沙固多。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0714a14"/><lb ed="R092" n="0772a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0714a1401">如是沙等恒河。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0714a1407" cb:place="inline">設或不只一恒河數。其如沙之多
<lb ed="X" n="0714a15"/><lb ed="R092" n="0772a12"/>恒河。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0714a16"/><lb ed="R092" n="0772a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0714a1601">於意云何。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0714a1605" cb:place="inline">於汝之意云何。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0714a17"/><lb ed="R092" n="0772a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0714a1701">是諸恒河沙寧爲多不。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0714a1710" cb:place="inline">是諸恒河。多乎不多。西土
<lb ed="X" n="0714a18"/><lb ed="R092" n="0772a15"/>有河。名曰恒河。從阿耨池東流出。週迴四十里。沙
<lb ed="X" n="0714a19"/><lb ed="R092" n="0772a16"/>細如麵。佛多在此處說法。故取爲喩。西土只有一
<lb ed="X" n="0714a20"/><lb ed="R092" n="0772a17"/>箇恒河焉。有許多恒河。亦是假設之言。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0714a21"/><lb ed="R092" n="0772a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0714a2101">須菩提言甚多。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0714a2107" cb:place="inline">須菩提答言甚多。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0714a22"/><lb ed="R092" n="0772b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0714a2201">世尊。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0714a2203" cb:place="inline">啓咨世尊而曰。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0714a23"/><lb ed="R092" n="0772b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0714a2301">但諸恒河。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0714a2305" cb:place="inline">但河中而有沙者。一沙卽爲一恒河。是
<lb ed="X" n="0714a24"/><lb ed="R092" n="0772b03"/>諸恒河中。各有其沙。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X25.0502.0714b" n="0714b"/>
<lb ed="X" n="0714b01"/><lb ed="R092" n="0772b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0714b0101">尙多無數。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0714b0105" cb:place="inline">且多無數。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0714b02"/><lb ed="R092" n="0772b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0714b0201">何況其沙。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0714b0205" cb:place="inline">何況河中之沙乎。言多而又多也。佛設
<lb ed="X" n="0714b03"/><lb ed="R092" n="0772b06"/>此喩以爲較量福德多寡之張本。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0714b04"/><lb ed="R092" n="0772b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0714b0401">須菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0714b0404" cb:place="inline">佛聞須菩提以河沙無數之多而答。故呼
<lb ed="X" n="0714b05"/><lb ed="R092" n="0772b08"/>須菩提曰。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0714b06"/><lb ed="R092" n="0772b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0714b0601">我今實言吿汝。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0714b0607" cb:place="inline">我今以朴寔言語吿汝。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0714b07"/><lb ed="R092" n="0772b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0714b0701">若有善男子善女人以七寶。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0714b0712" cb:place="inline">以七寶等物。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0714b08"/><lb ed="R092" n="0772b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0714b0801">滿爾所恒河沙數。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0714b0808" cb:place="inline">滿爾所恒河沙數。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0714b09"/><lb ed="R092" n="0772b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0714b0901">三千大千世界。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0714b0907" cb:place="inline">盡三千大千世界。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0714b10"/><lb ed="R092" n="0772b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0714b1001">以用布施。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0714b1005" cb:place="inline">以用布施與人。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0714b11"/><lb ed="R092" n="0772b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0714b1101">得福多不。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0714b1105" cb:place="inline">所得之福多乎不多。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0714b12"/><lb ed="R092" n="0772b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0714b1201">須菩提言甚多。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0714b1207" cb:place="inline">須菩提卽以甚多答之。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0714b13"/><lb ed="R092" n="0772b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0714b1301">世尊。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0714b1303" cb:place="inline">啓咨世尊而答。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0714b14"/><lb ed="R092" n="0772b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0714b1401">佛吿須菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0714b1406" cb:place="inline">佛吿須菩提曰。汝謂無數七寶布施
<lb ed="X" n="0714b15"/><lb ed="R092" n="0772b18"/>得福甚多。此乃有相之福德。雖多而終有窮盡。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0714b16"/><lb ed="R092" n="0773a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0714b1601">若善男子善女人於此經中。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0714b1612" cb:place="inline">於此般若經中。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0714b17"/><lb ed="R092" n="0773a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0714b1701">乃至受持四句偈等。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0714b1709" cb:place="inline">信而受之於心。會其妙義。而
<lb ed="X" n="0714b18"/><lb ed="R092" n="0773a03"/>毫無所疑。堅而持之於心。存其精蘊。而毫無所失。
<lb ed="X" n="0714b19"/><lb ed="R092" n="0773a04"/>必見自<anchor xml:id="nkr_note_add_0714b1901" n="0714b1901"/><anchor xml:id="beg0714b1901" n="0714b1901"/>己<anchor xml:id="end0714b1901"/>眞如。菩提之智。朗然偹矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0714b20"/><lb ed="R092" n="0773a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0714b2001">爲他人說。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0714b2005" cb:place="inline">不能以此眞空妙義。爲人解說。使人聽
<lb ed="X" n="0714b21"/><lb ed="R092" n="0773a06"/>聞之下。心地開通。明了自性。可以脫離輪迴。永超
<lb ed="X" n="0714b22"/><lb ed="R092" n="0773a07"/>生死。則是人<anchor xml:id="nkr_note_add_0714b2201" n="0714b2201"/><anchor xml:id="beg0714b2201" n="0714b2201"/>己<anchor xml:id="end0714b2201"/>兼成。自他俱利。得以漸悟眞性。明
<lb ed="X" n="0714b23"/><lb ed="R092" n="0773a08"/>德新民。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0714b24"/><lb ed="R092" n="0773a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0714b2401">而此福德。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0714b2405" cb:place="inline">此福卽無爲福也。無有盡期。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X25.0502.0714c" n="0714c"/>
<lb ed="X" n="0714c01"/><lb ed="R092" n="0773a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0714c0101">勝前福德。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0714c0105" cb:place="inline">寔勝前恒河沙數七寶布施之福德也。
<lb ed="X" n="0714c02"/><lb ed="R092" n="0773a11"/>所獲利益之多。豈恒河布施者。可同日語哉。華嚴
<lb ed="X" n="0714c03"/><lb ed="R092" n="0773a12"/>經云。譬如暗中寶。無燈不可見。此喩菩提妙道。非
<lb ed="X" n="0714c04"/><lb ed="R092" n="0773a13"/>佛法不至。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0714c05"/><lb ed="R092" n="0773a14"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">尊重正敎分第十二</cb:mulu><head>○尊重正敎分第十二</head><p xml:id="pX25p0714c0510" cb:place="inline">受持此經。天人尊重。故謂
<lb ed="X" n="0714c06"/><lb ed="R092" n="0773a15"/>尊重正敎分。</p>
<lb ed="X" n="0714c07"/><lb ed="R092" n="0773a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0714c0701">復次須菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0714c0706" cb:place="inline">如來<anchor xml:id="nkr_note_add_0714c0701" n="0714c0701"/><anchor xml:id="beg0714c0701" n="0714c0701"/>已<anchor xml:id="end0714c0701"/>較量持說雙行者。而此福德。
<lb ed="X" n="0714c08"/><lb ed="R092" n="0773a17"/>勝前寶施之福德。復次者。連前啓後之詞也。呼須
<lb ed="X" n="0714c09"/><lb ed="R092" n="0773a18"/>菩提曰。我謂於此經中乃至四句偈等。爲他人說。
<lb ed="X" n="0714c10"/><lb ed="R092" n="0773b01"/>而此福德。勝前恒河沙數七寶布施之福德。汝<anchor xml:id="nkr_note_add_0714c1001" n="0714c1001"/><anchor xml:id="beg0714c1001" n="0714c1001"/>已<anchor xml:id="end0714c1001"/>
<lb ed="X" n="0714c11"/><lb ed="R092" n="0773b02"/>聞知矣。猶不持說雙行者。有此勝福。卽專爲他人
<lb ed="X" n="0714c12"/><lb ed="R092" n="0773b03"/>說者。亦不必于經中通前徹後。全爲人說。但能於
<lb ed="X" n="0714c13"/><lb ed="R092" n="0773b04"/>是經中。或至無相降心。或至不住相布施。或至無
<lb ed="X" n="0714c14"/><lb ed="R092" n="0773b05"/>相卽見如來。或至一念能生淨信者。無有四相。或
<lb ed="X" n="0714c15"/><lb ed="R092" n="0773b06"/>至得阿羅漢道者。不著四相也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0714c16"/><lb ed="R092" n="0773b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0714c1601">隨說是經。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0714c1605" cb:place="inline">若或有人。隨其所在。便能演說此經。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0714c17"/><lb ed="R092" n="0773b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0714c1701">乃至四句偈等。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0714c1707" cb:place="inline">乃至四句偈等之妙。令諸聽者。除
<lb ed="X" n="0714c18"/><lb ed="R092" n="0773b09"/>迷妄心。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0714c19"/><lb ed="R092" n="0773b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0714c1901">當知此處。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0714c1905" cb:place="inline">當知此說經之處。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0714c20"/><lb ed="R092" n="0773b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0714c2001">一切世間天人阿修羅。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0714c2010" cb:place="inline">自然感得一切天道人道
<lb ed="X" n="0714c21"/><lb ed="R092" n="0773b12"/>阿修羅道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0714c22"/><lb ed="R092" n="0773b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0714c2201">皆應供養。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0714c2205" cb:place="inline">皆執幢幡寶盖。侍立左右。供養恭敬。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0714c23"/><lb ed="R092" n="0773b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0714c2301">如佛塔廟。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0714c2305" cb:place="inline">如佛之眞身舍利寶塔。如佛之法體。神
<lb ed="X" n="0714c24"/><lb ed="R092" n="0773b15"/>儀廟堂。在此處。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X25.0502.0715a" n="0715a"/>
<lb ed="X" n="0715a01"/><lb ed="R092" n="0773b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0715a0101">何況有人。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0715a0105" cb:place="inline">何況有人盡能於一經全文。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0715a02"/><lb ed="R092" n="0773b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0715a0201">盡能受持讀誦。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0715a0207" cb:place="inline">盡能于一經全文。受持而體念于
<lb ed="X" n="0715a03"/><lb ed="R092" n="0773b18"/>心。讀誦而研窮其義。則此無住無相之理。乃阿耨
<lb ed="X" n="0715a04"/><lb ed="R092" n="0774a01"/>多羅三藐三菩提之法。眞最上而無以加也。第一
<lb ed="X" n="0715a05"/><lb ed="R092" n="0774a02"/>而無可比也。又絕無而僅有也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0715a06"/><lb ed="R092" n="0774a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0715a0601">須菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0715a0604" cb:place="inline">佛呼須菩提曰。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0715a07"/><lb ed="R092" n="0774a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0715a0701">當知是人。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0715a0705" cb:place="inline">當知是人盡能受持讀誦。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0715a08"/><lb ed="R092" n="0774a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0715a0801">成就最上第一希有之法。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0715a0811" cb:place="inline">自然成就最上之淸淨
<lb ed="X" n="0715a09"/><lb ed="R092" n="0774a06"/>法身。第一之圓滿報身。希有之千百億化身也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0715a10"/><lb ed="R092" n="0774a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0715a1001">若是經典所在之處。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0715a1009" cb:place="inline">若是供養經典所在之處者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0715a11"/><lb ed="R092" n="0774a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0715a1101">卽爲有佛。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0715a1105" cb:place="inline">卽自心是佛。不從外得。經在則佛在也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0715a12"/><lb ed="R092" n="0774a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0715a1201">若尊重弟子。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0715a1206" cb:place="inline">若供養經典之人。爲尊重佛法之弟
<lb ed="X" n="0715a13"/><lb ed="R092" n="0774a10"/>子也。經在法寶在也。有佛佛寶在也。爲尊重佛法
<lb ed="X" n="0715a14"/><lb ed="R092" n="0774a11"/>之弟子。是僧寶亦在也。三寶共處。寧有不消灾而
<lb ed="X" n="0715a15"/><lb ed="R092" n="0774a12"/>致福耶。若是者。此經其可不說。其可不讀。其可不
<lb ed="X" n="0715a16"/><lb ed="R092" n="0774a13"/>有乎。六祖曰。摩訶般若波羅密。最尊最上第一。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0715a17"/><lb ed="R092" n="0774a14"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">如法受持分第十三</cb:mulu><head>○如法受持分第十三</head><p xml:id="pX25p0715a1710" cb:place="inline">當如金剛般若之法。奉受
<lb ed="X" n="0715a18"/><lb ed="R092" n="0774a15"/>持守。故謂如法受持分。</p>
<lb ed="X" n="0715a19"/><lb ed="R092" n="0774a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0715a1901">爾時須菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0715a1906" cb:place="inline">爾時彼時也。須菩提聞前所說成就
<lb ed="X" n="0715a20"/><lb ed="R092" n="0774a17"/>最上之法。深有歆慕。但未知受持之道何如。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0715a21"/><lb ed="R092" n="0774a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0715a2101">白佛言世尊。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0715a2106" cb:place="inline">故啓咨世尊曰。我佛謂盡能受持讀
<lb ed="X" n="0715a22"/><lb ed="R092" n="0774b01"/>誦成就最上第一希有之法。是此經功德。誠莫可
<lb ed="X" n="0715a23"/><lb ed="R092" n="0774b02"/>度量。我等心切受持。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0715a24"/><lb ed="R092" n="0774b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0715a2401">當何名此經。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0715a2406" cb:place="inline">請問此經當何以義命名。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X25.0502.0715b" n="0715b"/>
<lb ed="X" n="0715b01"/><lb ed="R092" n="0774b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0715b0101">我等云何奉持。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0715b0107" cb:place="inline">我等當何以道奉持。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0715b02"/><lb ed="R092" n="0774b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0715b0201">佛吿須菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0715b0206" cb:place="inline">現在問答解說者。無非發菩提眞性
<lb ed="X" n="0715b03"/><lb ed="R092" n="0774b06"/>之體用。旣有體用。豈無名字。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0715b04"/><lb ed="R092" n="0774b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0715b0401">是經名爲金剛般若波羅蜜。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0715b0412" cb:place="inline">乃無上菩提妙心。無
<lb ed="X" n="0715b05"/><lb ed="R092" n="0774b08"/>相無住。直至諸佛彼岸。爲最上希有之法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0715b06"/><lb ed="R092" n="0774b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0715b0601">以是名字汝當奉持。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0715b0609" cb:place="inline">汝當奉受而持守也。然以無
<lb ed="X" n="0715b07"/><lb ed="R092" n="0774b10"/>上菩提眞性之體用。而名字曰金剛般若波羅蜜。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0715b08"/><lb ed="R092" n="0774b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0715b0801">所以者何。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0715b0805" cb:place="inline">其故維何。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0715b09"/><lb ed="R092" n="0774b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0715b0901">須菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0715b0904" cb:place="inline">佛呼須菩提曰。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0715b10"/><lb ed="R092" n="0774b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0715b1001">佛說般若波羅蜜。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0715b1008" cb:place="inline">盖以金剛之堅利。能斷碎一切
<lb ed="X" n="0715b11"/><lb ed="R092" n="0774b14"/>諸有相之物。譬如般若智慧之精明。能照破一切
<lb ed="X" n="0715b12"/><lb ed="R092" n="0774b15"/>有相之煩惱。得以度脫迷津。而登波羅蜜覺岸。是
<lb ed="X" n="0715b13"/><lb ed="R092" n="0774b16"/>故佛說般若波羅蜜也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0715b14"/><lb ed="R092" n="0774b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0715b1401">卽非般若波羅蜜。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0715b1408" cb:place="inline">但眞性本來空寂。無諸罣礙。亦
<lb ed="X" n="0715b15"/><lb ed="R092" n="0774b18"/>無有此岸彼岸之別。人能守其眞性。不爲諸境所
<lb ed="X" n="0715b16"/><lb ed="R092" n="0775a01"/>染。不須奉持此經。卽非般若波羅蜜也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0715b17"/><lb ed="R092" n="0775a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0715b1701">是名般若波羅蜜。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0715b1708" cb:place="inline">無如凡夫執著我人衆生壽者
<lb ed="X" n="0715b18"/><lb ed="R092" n="0775a03"/>等相。妄見妄念。迷性<anchor xml:id="nkr_note_orig_0715001" n="0715001"/>感心。又不得不假此破執而
<lb ed="X" n="0715b19"/><lb ed="R092" n="0775a04"/>覺迷。是名般若波羅蜜也。但我所說般若波羅蜜。
<lb ed="X" n="0715b20"/><lb ed="R092" n="0775a05"/>原欲人了達般若性空之法。豈可執泥言說。其寔
<lb ed="X" n="0715b21"/><lb ed="R092" n="0775a06"/>眞性。卽是菩提。無妄可破。無岸可登。無法可說。三
<lb ed="X" n="0715b22"/><lb ed="R092" n="0775a07"/>昧經曰。心無心相。不取虗空。不依佛地。不住智慧。
<lb ed="X" n="0715b23"/><lb ed="R092" n="0775a08"/>是般若波羅蜜眞妙理也。大士曰。恐人生斷見。權
<lb ed="X" n="0715b24"/><lb ed="R092" n="0775a09"/>且立虗名。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X25.0502.0715c" n="0715c"/>
<lb ed="X" n="0715c01"/><lb ed="R092" n="0775a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0715c0101">須菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0715c0104" cb:place="inline">佛呼須菩提曰。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0715c02"/><lb ed="R092" n="0775a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0715c0201">於意云何。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0715c0205" cb:place="inline">於汝之意云何。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0715c03"/><lb ed="R092" n="0775a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0715c0301">如來有所說法不。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0715c0308" cb:place="inline">般若之法心法也。如人飮水冷
<lb ed="X" n="0715c04"/><lb ed="R092" n="0775a13"/>暖自知。阿所形其擬議。若有所說。卽謗佛也。故佛
<lb ed="X" n="0715c05"/><lb ed="R092" n="0775a14"/>問有所說法否。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0715c06"/><lb ed="R092" n="0775a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0715c0601">須菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0715c0604" cb:place="inline">須菩提了達性空法空之義。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0715c07"/><lb ed="R092" n="0775a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0715c0701">白佛言世尊。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0715c0706" cb:place="inline">啓咨世尊答曰。世尊與諸佛及一切
<lb ed="X" n="0715c08"/><lb ed="R092" n="0775a17"/>衆生本性中同。具有金剛般若波羅蜜。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0715c09"/><lb ed="R092" n="0775a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0715c0901">如來無所說。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0715c0906" cb:place="inline">自性自悟。直下何容開口處。所以無
<lb ed="X" n="0715c10"/><lb ed="R092" n="0775b01"/>得無說矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0715c11"/><lb ed="R092" n="0775b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0715c1101">須菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0715c1104" cb:place="inline">佛又呼須菩提曰。汝謂眞性本來堅利空
<lb ed="X" n="0715c12"/><lb ed="R092" n="0775b03"/>寂。無法可說。但眞性雖堅利空寂。而塵世之色相
<lb ed="X" n="0715c13"/><lb ed="R092" n="0775b04"/>可擾。無奈衆生遇境則觸。遇塵則染。世界微塵細
<lb ed="X" n="0715c14"/><lb ed="R092" n="0775b05"/>勞。皆能迷蔽眞性。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0715c15"/><lb ed="R092" n="0775b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0715c1501">於意云何。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0715c1505" cb:place="inline">於汝之意云何。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0715c16"/><lb ed="R092" n="0775b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0715c1601">三千大千世界所有微塵。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0715c1611" cb:place="inline">所有微細塵埃。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0715c17"/><lb ed="R092" n="0775b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0715c1701">是爲多不。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0715c1705" cb:place="inline">果爲多否。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0715c18"/><lb ed="R092" n="0775b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0715c1801">須菩提言甚多。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0715c1807" cb:place="inline">須菩提意謂。大千世界中。一切有
<lb ed="X" n="0715c19"/><lb ed="R092" n="0775b10"/>色有相。有音有聲之可喜可怒。可哀可樂。可愛可
<lb ed="X" n="0715c20"/><lb ed="R092" n="0775b11"/>欲。莫非微塵。故言甚多。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0715c21"/><lb ed="R092" n="0775b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0715c2101">世尊。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0715c2103" cb:place="inline">啓咨世尊而答。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0715c22"/><lb ed="R092" n="0775b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0715c2201">須菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0715c2204" cb:place="inline">佛聞須菩提甚多之答。乃呼須菩提曰。世
<lb ed="X" n="0715c23"/><lb ed="R092" n="0775b14"/>界中一切色相音聲之微塵雖多。皆非眞寔。終有
<lb ed="X" n="0715c24"/><lb ed="R092" n="0775b15"/>壞期。若以般若智慧之力。照破凡所有相。皆是虗
<pb ed="X" xml:id="X25.0502.0716a" n="0716a"/>
<lb ed="X" n="0716a01"/><lb ed="R092" n="0775b16"/>妄。不爲一塵所染。彼微塵雖多。何能擾我虗靈不
<lb ed="X" n="0716a02"/><lb ed="R092" n="0775b17"/>昧之府。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0716a03"/><lb ed="R092" n="0775b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0716a0301">諸微塵如來說非微塵。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0716a0310" cb:place="inline">原是幻妄之物。雖有色聲
<lb ed="X" n="0716a04"/><lb ed="R092" n="0776a01"/>香味觸法之多紛紛亂起。而虗靈之府。澄徹太空。
<lb ed="X" n="0716a05"/><lb ed="R092" n="0776a02"/>豈有纖毫塵垢而點汚耶。故言不是微塵。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0716a06"/><lb ed="R092" n="0776a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0716a0601">是名微塵。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0716a0605" cb:place="inline">乃假名微塵也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0716a07"/><lb ed="R092" n="0776a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0716a0701">如來說世界非世界是名世界。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0716a0713" cb:place="inline">如來所說世界者。
<lb ed="X" n="0716a08"/><lb ed="R092" n="0776a05"/>盖山河大地。明暗色空。原不是我心中本有的。只
<lb ed="X" n="0716a09"/><lb ed="R092" n="0776a06"/>因妄想安立故也。人於世界中識得。不是世界。則
<lb ed="X" n="0716a10"/><lb ed="R092" n="0776a07"/>心地廓然。淨無瑕穢。便是出世間法。非世界之所
<lb ed="X" n="0716a11"/><lb ed="R092" n="0776a08"/>能囿。是名爲世界也。不過種種色相之微塵。和合
<lb ed="X" n="0716a12"/><lb ed="R092" n="0776a09"/>一世界。劫數盡時。終有壞時。是亦虗妄。卽非眞寔
<lb ed="X" n="0716a13"/><lb ed="R092" n="0776a10"/>之世界。但是假名。爲世界也。若以般若之功深圓
<lb ed="X" n="0716a14"/><lb ed="R092" n="0776a11"/>明。本來之覺性。超出世界之表。則不爲世界所囿。
<lb ed="X" n="0716a15"/><lb ed="R092" n="0776a12"/>亦不是有世界。文殊曰。在世離世。在塵離塵。是爲
<lb ed="X" n="0716a16"/><lb ed="R092" n="0776a13"/>究竟法。正此意也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0716a17"/><lb ed="R092" n="0776a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0716a1701">須菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0716a1704" cb:place="inline">佛又呼須菩提曰。如來說世界。是名世界
<lb ed="X" n="0716a18"/><lb ed="R092" n="0776a15"/>佛相。亦世界中之一色身。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0716a19"/><lb ed="R092" n="0776a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0716a1901">於意云何。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0716a1905" cb:place="inline">於汝之意云何。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0716a20"/><lb ed="R092" n="0776a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0716a2001">可以三十二相見如來不。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0716a2011" cb:place="inline">可以三十二相。見如來
<lb ed="X" n="0716a21"/><lb ed="R092" n="0776a18"/>否。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0716a22"/><lb ed="R092" n="0776b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0716a2201">不也。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0716a2203" cb:place="inline">須菩提深會佛意以弗也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0716a23"/><lb ed="R092" n="0776b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0716a2301">世尊。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0716a2303" cb:place="inline">啓咨世尊而答。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0716a24"/><lb ed="R092" n="0776b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0716a2401">不可以三十二相得見如來。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0716a2412" cb:place="inline">如來之相雖勝妙殊
<pb ed="X" xml:id="X25.0502.0716b" n="0716b"/>
<lb ed="X" n="0716b01"/><lb ed="R092" n="0776b04"/>絕。不宜以形色求之。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0716b02"/><lb ed="R092" n="0776b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0716b0201">何以故。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0716b0204" cb:place="inline">又自徵何以故。不可以三十二相得見如
<lb ed="X" n="0716b03"/><lb ed="R092" n="0776b06"/>來。復自釋曰。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0716b04"/><lb ed="R092" n="0776b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0716b0401">如來說三十二相。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0716b0408" cb:place="inline">乃色虗妄之化質。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0716b05"/><lb ed="R092" n="0776b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0716b0501">卽是非相。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0716b0505" cb:place="inline">盖如來所說相者。非眞相也。妙體如如。
<lb ed="X" n="0716b06"/><lb ed="R092" n="0776b09"/>湛然常寂。乃諸佛本心者也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0716b07"/><lb ed="R092" n="0776b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0716b0701">是名三十二相。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0716b0707" cb:place="inline">是名三十二相。三十二相。如眼耳
<lb ed="X" n="0716b08"/><lb ed="R092" n="0776b11"/>鼻舌等類。此乃色身佛也。凡所有相。皆是虗妄者
<lb ed="X" n="0716b09"/><lb ed="R092" n="0776b12"/>也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0716b10"/><lb ed="R092" n="0776b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0716b1001">須菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0716b1004" cb:place="inline">佛聞須菩提於般若性空之法。解悟透徹。
<lb ed="X" n="0716b11"/><lb ed="R092" n="0776b14"/>復呼須菩提曰。世間所重者。莫過於身命。示以誦
<lb ed="X" n="0716b12"/><lb ed="R092" n="0776b15"/>經功德而曰。我所謂金剛般若波羅蜜者。般若智
<lb ed="X" n="0716b13"/><lb ed="R092" n="0776b16"/>慧。光明寂然。歷劫不寐。寔如金剛之堅利。能照破
<lb ed="X" n="0716b14"/><lb ed="R092" n="0776b17"/>一切諸相諸法。如微塵之小。世界之大。佛身之大。
<lb ed="X" n="0716b15"/><lb ed="R092" n="0776b18"/>佛身三十二相之妙。以般若力。燎然知其虗妄而
<lb ed="X" n="0716b16"/><lb ed="R092" n="0777a01"/>非眞。若能奉受持守。寔能覺妄明眞。以至眞無妄
<lb ed="X" n="0716b17"/><lb ed="R092" n="0777a02"/>之心。無往而非善。卽無往而非福。所得一切福德。
<lb ed="X" n="0716b18"/><lb ed="R092" n="0777a03"/>無有窮盡。不但以七寶布施福德之福。不可比較。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0716b19"/><lb ed="R092" n="0777a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0716b1901">若有善男子善女人以恒河沙等身命布施。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0716b1918" cb:place="inline">比此
<lb ed="X" n="0716b20"/><lb ed="R092" n="0777a05"/>身命布施。如摩頂放踵。利天下爲之。其所獲之福。
<lb ed="X" n="0716b21"/><lb ed="R092" n="0777a06"/>視寶施之福。尤有加焉。但不如本性頑福耳。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0716b22"/><lb ed="R092" n="0777a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0716b2201">若復有人於此經中乃至受持四句偈等。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0716b2217" cb:place="inline">受持而
<lb ed="X" n="0716b23"/><lb ed="R092" n="0777a08"/>講說之。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0716b24"/><lb ed="R092" n="0777a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0716b2401">爲他人說。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0716b2405" cb:place="inline">自利利他。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X25.0502.0716c" n="0716c"/>
<lb ed="X" n="0716c01"/><lb ed="R092" n="0777a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0716c0101">其福甚多。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0716c0105" cb:place="inline">其獲福無量。較彼捨身者。不甚多乎。此
<lb ed="X" n="0716c02"/><lb ed="R092" n="0777a11"/>金剛般若波羅蜜法。汝當受持可也。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0716c03"/><lb ed="R092" n="0777a12"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">離相寂滅分第十四</cb:mulu><head>○離相寂滅分第十四</head><p xml:id="pX25p0716c0310" cb:place="inline">離諸形相。自然寂滅分。</p>
<lb ed="X" n="0716c04"/><lb ed="R092" n="0777a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0716c0401">爾時須菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0716c0406" cb:place="inline">爾時者。彼時也。須菩提聞佛言。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0716c05"/><lb ed="R092" n="0777a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0716c0501">聞說是經。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0716c0505" cb:place="inline">聞說金剛般若波蜜經也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0716c06"/><lb ed="R092" n="0777a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0716c0601">深解義趣。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0716c0605" cb:place="inline">深解者。心中大悟也。義趣者。義理旨趣
<lb ed="X" n="0716c07"/><lb ed="R092" n="0777a16"/>也。慧眼者。聖人之心有七竅。一聞千悟。此智慧眼
<lb ed="X" n="0716c08"/><lb ed="R092" n="0777a17"/>也。深解佛說。用自性眞空之般若。如金剛之堅利。
<lb ed="X" n="0716c09"/><lb ed="R092" n="0777a18"/>能斷除一切諸相之煩惱。以見性空般若寔相之
<lb ed="X" n="0716c10"/><lb ed="R092" n="0777b01"/>義趣。喜極生悲。自傷聞經之晚。又恐現在未來者。
<lb ed="X" n="0716c11"/><lb ed="R092" n="0777b02"/>不能信解受持。致辜負我佛心傳之妙法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0716c12"/><lb ed="R092" n="0777b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0716c1201">涕淚悲泣。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0716c1205" cb:place="inline">遂不覺涕淚悲泣。鼻出曰涕。目出曰淚。
<lb ed="X" n="0716c13"/><lb ed="R092" n="0777b04"/>大痛曰悲。微痛曰泣。謂始而涕淚。繼而大痛。後而
<lb ed="X" n="0716c14"/><lb ed="R092" n="0777b05"/>微痛。微痛者。收痛將陳也。須菩提聞金剛般若之
<lb ed="X" n="0716c15"/><lb ed="R092" n="0777b06"/>法。得深解義趣。徹底通明。喜極生悲。不覺涕淚悲
<lb ed="X" n="0716c16"/><lb ed="R092" n="0777b07"/>泣。一傷自<anchor xml:id="nkr_note_add_0716c1601" n="0716c1601"/><anchor xml:id="beg0716c1601" n="0716c1601"/>己<anchor xml:id="end0716c1601"/>聞法之晚。一傷現在未來之人。恐不
<lb ed="X" n="0716c17"/><lb ed="R092" n="0777b08"/>能信解受持也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0716c18"/><lb ed="R092" n="0777b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0716c1801">而白佛言。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0716c1805" cb:place="inline">啓白佛而言也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0716c19"/><lb ed="R092" n="0777b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0716c1901">希有世尊。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0716c1905" cb:place="inline">讚歎之詞也。希者少也。世間少有我世
<lb ed="X" n="0716c20"/><lb ed="R092" n="0777b11"/>尊也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0716c21"/><lb ed="R092" n="0777b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0716c2101">佛說如是甚深經典。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0716c2109" cb:place="inline">佛說以本來眞空無相之般
<lb ed="X" n="0716c22"/><lb ed="R092" n="0777b13"/>若。而入眞空寔相之般若。如是甚妙深奧經典。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0716c23"/><lb ed="R092" n="0777b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0716c2301">我從昔來。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0716c2305" cb:place="inline">我從昔修悟以來。性知持守六根。以致
<lb ed="X" n="0716c24"/><lb ed="R092" n="0777b15"/>不入六塵境界。漸次悟無相之理。漸次脫離欲界。
<pb ed="X" xml:id="X25.0502.0717a" n="0717a"/>
<lb ed="X" n="0717a01"/><lb ed="R092" n="0777b16"/>漸次境智俱亡。由今思昔以來。持戒修行。不知費
<lb ed="X" n="0717a02"/><lb ed="R092" n="0777b17"/>許多。苦修苦行。始得第一離欲阿羅漢道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0717a03"/><lb ed="R092" n="0777b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0717a0301">所得慧眼。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0717a0305" cb:place="inline">有此慧眼。善能聆悟。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0717a04"/><lb ed="R092" n="0778a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0717a0401">未曾得聞如是之經。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0717a0409" cb:place="inline">未曾得聞。卽用自性眞空無
<lb ed="X" n="0717a05"/><lb ed="R092" n="0778a02"/>相之般若。照破諸相之虗妄。卽得見自性眞空般
<lb ed="X" n="0717a06"/><lb ed="R092" n="0778a03"/>若之寔相。遂到諸佛波羅蜜覺岸如是之經也。我
<lb ed="X" n="0717a07"/><lb ed="R092" n="0778a04"/>今幸入法會。<anchor xml:id="nkr_note_add_0717a0701" n="0717a0701"/><anchor xml:id="beg0717a0701" n="0717a0701"/>已<anchor xml:id="end0717a0701"/>聞是經。深解之義。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0717a08"/><lb ed="R092" n="0778a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0717a0801">世尊。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0717a0803" cb:place="inline">啓咨世尊曰。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0717a09"/><lb ed="R092" n="0778a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0717a0901">若復有人。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0717a0905" cb:place="inline">若再有人。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0717a10"/><lb ed="R092" n="0778a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0717a1001">得聞是經。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0717a1005" cb:place="inline">得聞般若波羅蜜經也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0717a11"/><lb ed="R092" n="0778a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0717a1101">信心淸淨。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0717a1105" cb:place="inline">信自心般若之淸淨。不住一切諸相。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0717a12"/><lb ed="R092" n="0778a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0717a1201">卽生實相。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0717a1205" cb:place="inline">卽生眞空無相般若之寔相也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0717a13"/><lb ed="R092" n="0778a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0717a1301">當知是人成就第一希有功德。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0717a1313" cb:place="inline">成就無上菩提之
<lb ed="X" n="0717a14"/><lb ed="R092" n="0778a11"/>道心。爲第一少有功德也。六祖曰。皆從淸淨體中。
<lb ed="X" n="0717a15"/><lb ed="R092" n="0778a12"/>流出般若波羅蜜多。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0717a16"/><lb ed="R092" n="0778a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0717a1601">世尊。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0717a1603" cb:place="inline">啓咨世尊曰。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0717a17"/><lb ed="R092" n="0778a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0717a1701">是實相者。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0717a1705" cb:place="inline">是般若寔相。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0717a18"/><lb ed="R092" n="0778a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0717a1801">卽是非相。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0717a1805" cb:place="inline">空若太靈。無有形迹。當體全空之非相。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0717a19"/><lb ed="R092" n="0778a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0717a1901">是故如來說名實相。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0717a1909" cb:place="inline">若寔有相。卽屬可壞。是不堅
<lb ed="X" n="0717a20"/><lb ed="R092" n="0778a17"/>之法也。因無相而相。亘古常存。萬劫不壞。是故如
<lb ed="X" n="0717a21"/><lb ed="R092" n="0778a18"/>來說名寔相也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0717a22"/><lb ed="R092" n="0778b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0717a2201">世尊。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0717a2203" cb:place="inline">啓咨世尊曰。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0717a23"/><lb ed="R092" n="0778b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0717a2301">我今得聞如是經典。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0717a2309" cb:place="inline">我今親承敎諭。心聆神會。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0717a24"/><lb ed="R092" n="0778b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0717a2401">信解受持。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0717a2405" cb:place="inline">能感發信解受持之心。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X25.0502.0717b" n="0717b"/>
<lb ed="X" n="0717b01"/><lb ed="R092" n="0778b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0717b0101">不足爲難。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0717b0105" cb:place="inline">故不足爲難也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0717b02"/><lb ed="R092" n="0778b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0717b0201">若當來世後五百歲。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0717b0209" cb:place="inline">年久之時。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0717b03"/><lb ed="R092" n="0778b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0717b0301">其有衆生得聞是經。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0717b0309" cb:place="inline">不過於文字。輾轉誦讀。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0717b04"/><lb ed="R092" n="0778b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0717b0401">信解受持。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0717b0405" cb:place="inline">信心者卽難。解悟者尤難。又何能聆受
<lb ed="X" n="0717b05"/><lb ed="R092" n="0778b08"/>於心。持守不失。若非多種善根之人。必不能也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0717b06"/><lb ed="R092" n="0778b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0717b0601">是人卽爲第一希有。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0717b0609" cb:place="inline">所以是人非一世二世之善
<lb ed="X" n="0717b07"/><lb ed="R092" n="0778b10"/>根。必屢世種諸善根。方能如是。卽爲第一希有之
<lb ed="X" n="0717b08"/><lb ed="R092" n="0778b11"/>人不易得也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0717b09"/><lb ed="R092" n="0778b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0717b0901">何以故。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0717b0904" cb:place="inline">何以故。此人不多有也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0717b10"/><lb ed="R092" n="0778b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0717b1001">此人無我相無人相無衆生相無壽者相。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0717b1017" cb:place="inline">此人於
<lb ed="X" n="0717b11"/><lb ed="R092" n="0778b14"/>濁劫之世。獨能信解受持無我人等四相。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0717b12"/><lb ed="R092" n="0778b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0717b1201">所以者何。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0717b1205" cb:place="inline">又轉徵所以然者何。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0717b13"/><lb ed="R092" n="0778b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0717b1301">我相。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0717b1303" cb:place="inline">因此人了悟我相。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0717b14"/><lb ed="R092" n="0778b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0717b1401">卽是非相。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0717b1405" cb:place="inline">本非眞寔堅牢之體。卽是非相。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0717b15"/><lb ed="R092" n="0778b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0717b1501">人相衆生相壽者相。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0717b1509" cb:place="inline">了悟人相。衆生相。壽者相。皆
<lb ed="X" n="0717b16"/><lb ed="R092" n="0779a01"/>是虗妄終壞之質。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0717b17"/><lb ed="R092" n="0779a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0717b1701">卽是非相。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0717b1705" cb:place="inline">卽非四相也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0717b18"/><lb ed="R092" n="0779a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0717b1801">何以故。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0717b1804" cb:place="inline">又徵釋何以故。卽爲第一希有。盖此人<anchor xml:id="nkr_note_add_0717b1801" n="0717b1801"/><anchor xml:id="beg0717b1801" n="0717b1801"/>已<anchor xml:id="end0717b1801"/>
<lb ed="X" n="0717b19"/><lb ed="R092" n="0779a04"/>無四相之執。旣無四相。則不見有因之可修。有果
<lb ed="X" n="0717b20"/><lb ed="R092" n="0779a05"/>之可得。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0717b21"/><lb ed="R092" n="0779a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0717b2101">離一切諸相。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0717b2106" cb:place="inline">是離一切諸相。我法皆空。心常湛寂。
<lb ed="X" n="0717b22"/><lb ed="R092" n="0779a07"/>卽是般若眞空之眞相。卽到波羅蜜之覺岸與諸
<lb ed="X" n="0717b23"/><lb ed="R092" n="0779a08"/>佛齊驅並駕耳。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0717b24"/><lb ed="R092" n="0779a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0717b2401">卽名諸佛。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0717b2405" cb:place="inline">卽名諸佛矣。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X25.0502.0717c" n="0717c"/>
<lb ed="X" n="0717c01"/><lb ed="R092" n="0779a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0717c0101">佛吿須菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0717c0106" cb:place="inline">佛聞須菩提所解般若之法。離一切
<lb ed="X" n="0717c02"/><lb ed="R092" n="0779a11"/>諸相。卽名諸佛。深契般若之理。故呼須菩提曰。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0717c03"/><lb ed="R092" n="0779a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0717c0301">如是如是。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0717c0305" cb:place="inline">如是者。所言當乎此理也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0717c04"/><lb ed="R092" n="0779a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0717c0401">若復有人。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0717c0405" cb:place="inline">佛說若果有人者。無論現在未來之人。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0717c05"/><lb ed="R092" n="0779a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0717c0501">得聞是經。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0717c0505" cb:place="inline">得聞般若妙法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0717c06"/><lb ed="R092" n="0779a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0717c0601">不驚。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0717c0603" cb:place="inline">不驚異而無疑。心驚者。駭其言之過也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0717c07"/><lb ed="R092" n="0779a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0717c0701">不怖。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0717c0703" cb:place="inline">不疑怖而無惧。心怖者。恐其道之高也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0717c08"/><lb ed="R092" n="0779a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0717c0801">不畏。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0717c0803" cb:place="inline">不畏避而無退。心畏者。怯其行之難也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0717c09"/><lb ed="R092" n="0779a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0717c0901">當知是人甚爲希有。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0717c0909" cb:place="inline">當知是人甚爲希有者。離一
<lb ed="X" n="0717c10"/><lb ed="R092" n="0779b01"/>切諸相。甚爲希有也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0717c11"/><lb ed="R092" n="0779b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0717c1101">何以故。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0717c1104" cb:place="inline">我何以故。謂此人甚爲希有也。盖此人善
<lb ed="X" n="0717c12"/><lb ed="R092" n="0779b03"/>根種深。<anchor xml:id="nkr_note_add_0717c1201" n="0717c1201"/><anchor xml:id="beg0717c1201" n="0717c1201"/>已<anchor xml:id="end0717c1201"/>默契般若無相之法。無時而行般若。無
<lb ed="X" n="0717c13"/><lb ed="R092" n="0779b04"/>時而非般若。六度萬行。無非般若。故得聞是經。自
<lb ed="X" n="0717c14"/><lb ed="R092" n="0779b05"/>能信解受持。了無可驚可怖可畏。是人甚爲希有
<lb ed="X" n="0717c15"/><lb ed="R092" n="0779b06"/>也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0717c16"/><lb ed="R092" n="0779b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0717c1601">須菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0717c1604" cb:place="inline">佛呼須菩提曰。汝須知般若無相之法。總
<lb ed="X" n="0717c17"/><lb ed="R092" n="0779b08"/>攝佛法六度萬行。一切諸佛阿耨多羅菩提。皆不
<lb ed="X" n="0717c18"/><lb ed="R092" n="0779b09"/>離夫般若無相之法而證也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0717c19"/><lb ed="R092" n="0779b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0717c1901">如來說第一波羅蜜。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0717c1909" cb:place="inline">盖我所說第一波羅蜜。乃與
<lb ed="X" n="0717c20"/><lb ed="R092" n="0779b11"/>空無相。自性自悟。卽如如來說第一波羅蜜。乃由
<lb ed="X" n="0717c21"/><lb ed="R092" n="0779b12"/>布施而到諸佛之彼岸也。佛說三輪體空。內不見
<lb ed="X" n="0717c22"/><lb ed="R092" n="0779b13"/>布施之我相。外不見受施之人相。中不見所施之
<lb ed="X" n="0717c23"/><lb ed="R092" n="0779b14"/>物相。幷不見第一波羅蜜之法相。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0717c24"/><lb ed="R092" n="0779b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0717c2401">卽非第一波羅蜜。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0717c2408" cb:place="inline">施無所施。岸無所到。卽非第一
<pb ed="X" xml:id="X25.0502.0718a" n="0718a"/>
<lb ed="X" n="0718a01"/><lb ed="R092" n="0779b16"/>波羅蜜。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0718a02"/><lb ed="R092" n="0779b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0718a0201">是名第一波羅蜜。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0718a0208" cb:place="inline">不過假此開悟群迷而<anchor xml:id="nkr_note_add_0718a0201" n="0718a0201"/><anchor xml:id="beg0718a0201" n="0718a0201"/>已<anchor xml:id="end0718a0201"/>。因無
<lb ed="X" n="0718a03"/><lb ed="R092" n="0779b18"/>相佈施。得登彼岸。是名第一波羅蜜。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0718a04"/><lb ed="R092" n="0780a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0718a0401">須菩提忍辱波羅蜜。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0718a0409" cb:place="inline">亦復如是。無相之忍辱也。忍
<lb ed="X" n="0718a05"/><lb ed="R092" n="0780a02"/>辱波羅蜜。由忍辱。不生嗔心。以眞性而到諸佛之
<lb ed="X" n="0718a06"/><lb ed="R092" n="0780a03"/>彼岸也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0718a07"/><lb ed="R092" n="0780a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0718a0701">如來說非忍辱波羅蜜。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0718a0710" cb:place="inline"><anchor xml:id="nkr_note_add_0718a0701" n="0718a0701"/><anchor xml:id="beg0718a0701" n="0718a0701"/>但<anchor xml:id="end0718a0701"/>眞空本來無相。如來內
<lb ed="X" n="0718a08"/><lb ed="R092" n="0780a05"/>不見忍辱之我相。外不見我辱之人相。中不見我
<lb ed="X" n="0718a09"/><lb ed="R092" n="0780a06"/>心中能忍之相。亦不見有忍辱波羅蜜之法相。忍
<lb ed="X" n="0718a10"/><lb ed="R092" n="0780a07"/>無所忍。辱無所辱。岸無所到。如來說卽非忍辱波
<lb ed="X" n="0718a11"/><lb ed="R092" n="0780a08"/>羅蜜。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0718a12"/><lb ed="R092" n="0780a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0718a1201">是名忍辱波羅蜜。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0718a1208" cb:place="inline">因無相之忍辱。得到彼岸。是名
<lb ed="X" n="0718a13"/><lb ed="R092" n="0780a10"/>忍辱波羅蜜。亦卽是般若無相之法也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0718a14"/><lb ed="R092" n="0780a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0718a1401">何以故。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0718a1404" cb:place="inline">何以故。如來說卽非忍辱波羅蜜。是名忍
<lb ed="X" n="0718a15"/><lb ed="R092" n="0780a12"/>辱波羅蜜。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0718a16"/><lb ed="R092" n="0780a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0718a1601">須菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0718a1604" cb:place="inline">佛呼須菩提曰。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0718a17"/><lb ed="R092" n="0780a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0718a1701">如我昔爲歌利王割截身體。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0718a1712" cb:place="inline">我被割截身體時可
<lb ed="X" n="0718a18"/><lb ed="R092" n="0780a15"/>鑒。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0718a19"/><lb ed="R092" n="0780a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0718a1901">我於爾時無我相。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0718a1908" cb:place="inline">我於爾時。心乃虗空。不起四相。
<lb ed="X" n="0718a20"/><lb ed="R092" n="0780a17"/>所以無受割之我相。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0718a21"/><lb ed="R092" n="0780a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0718a2101">無人相。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0718a2104" cb:place="inline">無割我之人相。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0718a22"/><lb ed="R092" n="0780b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0718a2201">無衆生相。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0718a2205" cb:place="inline">無畏割之衆生相。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0718a23"/><lb ed="R092" n="0780b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0718a2301">無壽者相。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0718a2305" cb:place="inline">無護命之壽者相。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0718a24"/><lb ed="R092" n="0780b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0718a2401">何以故。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0718a2404" cb:place="inline">何以故也。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X25.0502.0718b" n="0718b"/>
<lb ed="X" n="0718b01"/><lb ed="R092" n="0780b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0718b0101">我於往昔。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0718b0105" cb:place="inline">割截手足耳鼻。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0718b02"/><lb ed="R092" n="0780b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0718b0201">節節支解時。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0718b0206" cb:place="inline">當初節節支解散時。可謂辱之極矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0718b03"/><lb ed="R092" n="0780b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0718b0301">若有我相人相衆生相壽者相。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0718b0313" cb:place="inline">若有四相。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0718b04"/><lb ed="R092" n="0780b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0718b0401">應生瞋恨。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0718b0405" cb:place="inline">應生嗔恨之心。而豈尙願先度割截我
<lb ed="X" n="0718b05"/><lb ed="R092" n="0780b08"/>之歌利王耶。我不但近世之念賢劫中。能無此四
<lb ed="X" n="0718b06"/><lb ed="R092" n="0780b09"/>相。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0718b07"/><lb ed="R092" n="0780b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0718b0701">須菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0718b0704" cb:place="inline">佛又呼須菩提。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0718b08"/><lb ed="R092" n="0780b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0718b0801">又念過去於五百世。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0718b0809" cb:place="inline">再又思念。曾於過去五百世。
<lb ed="X" n="0718b09"/><lb ed="R092" n="0780b12"/>在莊嚴劫中。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0718b10"/><lb ed="R092" n="0780b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0718b1001">作忍辱仙人。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0718b1006" cb:place="inline">作忍辱仙人時。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0718b11"/><lb ed="R092" n="0780b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0718b1101">於爾所世。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0718b1105" cb:place="inline">曾修忍辱之行於往世。亦無四相之界。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0718b12"/><lb ed="R092" n="0780b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0718b1201">無我相無人相無衆生相無壽者相。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0718b1215" cb:place="inline">亦能無我人
<lb ed="X" n="0718b13"/><lb ed="R092" n="0780b16"/>等四相。我於近世念賢劫中。及追憶五百世前之
<lb ed="X" n="0718b14"/><lb ed="R092" n="0780b17"/>莊嚴劫中。我皆無此四相。故今得證佛果。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0718b15"/><lb ed="R092" n="0780b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0718b1501">是故須菩提菩薩應離一切相。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0718b1513" cb:place="inline">欲成佛道菩薩者。
<lb ed="X" n="0718b16"/><lb ed="R092" n="0781a01"/>當空其心。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0718b17"/><lb ed="R092" n="0781a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0718b1701">發阿耨多羅三藐三菩提心。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0718b1712" cb:place="inline">離去一切形迹。方可
<lb ed="X" n="0718b18"/><lb ed="R092" n="0781a03"/>發此無上菩提道心。卽能安住矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0718b19"/><lb ed="R092" n="0781a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0718b1901">不應住色生心。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0718b1907" cb:place="inline">不應住著於色相。而萌可好之心。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0718b20"/><lb ed="R092" n="0781a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0718b2001">不應住聲香味觸法生心。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0718b2011" cb:place="inline">不當住著於聲香味觸
<lb ed="X" n="0718b21"/><lb ed="R092" n="0781a06"/>法。而起可欲之念。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0718b22"/><lb ed="R092" n="0781a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0718b2201">應生無所住心。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0718b2207" cb:place="inline">當於無所住者。而生其心。則此心
<lb ed="X" n="0718b23"/><lb ed="R092" n="0781a08"/>圓通無礙。眞純無欲。非一切相之所繫縛。應生無
<lb ed="X" n="0718b24"/><lb ed="R092" n="0781a09"/>所住六塵等相之心。方得此心人欲淨盡。圓通無
<pb ed="X" xml:id="X25.0502.0718c" n="0718c"/>
<lb ed="X" n="0718c01"/><lb ed="R092" n="0781a10"/>礙。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0718c02"/><lb ed="R092" n="0781a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0718c0201">若心有住。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0718c0205" cb:place="inline">若心於六塵上。有一住著。便落他窠臼。
<lb ed="X" n="0718c03"/><lb ed="R092" n="0781a12"/>不能脫灑。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0718c04"/><lb ed="R092" n="0781a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0718c0401">卽爲非住。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0718c0405" cb:place="inline">則所住不是菩薩住處。佛因以心有所
<lb ed="X" n="0718c05"/><lb ed="R092" n="0781a14"/>住。卽爲非住。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0718c06"/><lb ed="R092" n="0781a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0718c0601">是故佛說菩薩心。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0718c0608" cb:place="inline">佛自謂。我說菩薩心者。本虗而
<lb ed="X" n="0718c07"/><lb ed="R092" n="0781a16"/>明。若住色而爲運用。此心不爲覺矣。是故佛一向
<lb ed="X" n="0718c08"/><lb ed="R092" n="0781a17"/>說菩薩心。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0718c09"/><lb ed="R092" n="0781a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0718c0901">不應住色布施。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0718c0907" cb:place="inline">所以不住色布施也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0718c10"/><lb ed="R092" n="0781b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0718c1001">須菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0718c1004" cb:place="inline">佛呼須菩提。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0718c11"/><lb ed="R092" n="0781b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0718c1101">菩薩爲利益一切衆生故。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0718c1111" cb:place="inline">菩薩因衆生。而起大悲。
<lb ed="X" n="0718c12"/><lb ed="R092" n="0781b03"/>因於大悲。而生菩薩心。因菩薩心。而成佛果。菩薩
<lb ed="X" n="0718c13"/><lb ed="R092" n="0781b04"/>所以必欲利益一切衆生故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0718c14"/><lb ed="R092" n="0781b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0718c1401">應如是佈施。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0718c1406" cb:place="inline">應如是不住相布施也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0718c15"/><lb ed="R092" n="0781b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0718c1501">如來說一切諸相。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0718c1508" cb:place="inline">如來說離相布施。何有諸相。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0718c16"/><lb ed="R092" n="0781b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0718c1601">卽是非相。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0718c1605" cb:place="inline">故非相也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0718c17"/><lb ed="R092" n="0781b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0718c1701">又說一切衆生。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0718c1707" cb:place="inline">又說一切衆生者。以心有四相。名
<lb ed="X" n="0718c18"/><lb ed="R092" n="0781b09"/>爲衆生。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0718c19"/><lb ed="R092" n="0781b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0718c1901">卽非衆生。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0718c1905" cb:place="inline">若能約<anchor xml:id="nkr_note_add_0718c1901" n="0718c1901"/><anchor xml:id="beg0718c1901" n="0718c1901"/>己<anchor xml:id="end0718c1901"/>迴光。妄心自離。卽無衆生可
<lb ed="X" n="0718c20"/><lb ed="R092" n="0781b11"/>得。故非衆生也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0718c21"/><lb ed="R092" n="0781b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0718c2101">須菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0718c2104" cb:place="inline">佛恐人聞此經之言。便生驚怖畏惧。不能
<lb ed="X" n="0718c22"/><lb ed="R092" n="0781b13"/>成就。乃開導之。故呼須菩提曰。佛說無相無住之
<lb ed="X" n="0718c23"/><lb ed="R092" n="0781b14"/>法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0718c24"/><lb ed="R092" n="0781b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0718c2401">如來是眞語者。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0718c2407" cb:place="inline">我如來所說般若波羅蜜法。皆無
<pb ed="X" xml:id="X25.0502.0719a" n="0719a"/>
<lb ed="X" n="0719a01"/><lb ed="R092" n="0781b16"/>上菩提。了悟本性。如來是眞而不妄之語。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0719a02"/><lb ed="R092" n="0781b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0719a0201">實語者。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0719a0204" cb:place="inline">寔而不虗之語。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0719a03"/><lb ed="R092" n="0781b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0719a0301">如語者。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0719a0304" cb:place="inline">默契眞常之理。如如不變之語。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0719a04"/><lb ed="R092" n="0782a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0719a0401">不誑語者。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0719a0405" cb:place="inline">所言者至誠。非欺誑之語。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0719a05"/><lb ed="R092" n="0782a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0719a0501">不異語者。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0719a0505" cb:place="inline">所論者至正。非異常之論。不過欲人自
<lb ed="X" n="0719a06"/><lb ed="R092" n="0782a03"/>性自悟之語。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0719a07"/><lb ed="R092" n="0782a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0719a0701">須菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0719a0704" cb:place="inline">佛呼須菩提曰。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0719a08"/><lb ed="R092" n="0782a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0719a0801">如來所得法。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0719a0806" cb:place="inline">如來所得證如來之法。欲言其寔。則
<lb ed="X" n="0719a09"/><lb ed="R092" n="0782a06"/>無形可見。無相可得。欲言其虗。則智無不遍。用無
<lb ed="X" n="0719a10"/><lb ed="R092" n="0782a07"/>不週。無相而相。無得而得。寔而不寔。虗而不虗。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0719a11"/><lb ed="R092" n="0782a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0719a1101">此法無實無虗。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0719a1107" cb:place="inline">欲言其寔。則無形可見。無相可得。
<lb ed="X" n="0719a12"/><lb ed="R092" n="0782a09"/>欲言其虗。則智無不遍。用無不週。無相而相。無得
<lb ed="X" n="0719a13"/><lb ed="R092" n="0782a10"/>而得。寔而不寔。虗而不虗。中庸曰。君子之道費而
<lb ed="X" n="0719a14"/><lb ed="R092" n="0782a11"/>隱。正此謂也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0719a15"/><lb ed="R092" n="0782a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0719a1501">須菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0719a1504" cb:place="inline">佛呼須菩提曰。凡修行菩薩者。當悟眞空。
<lb ed="X" n="0719a16"/><lb ed="R092" n="0782a13"/>不宜有所住著。以爲運用也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0719a17"/><lb ed="R092" n="0782a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0719a1701">若菩薩心住於法。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0719a1708" cb:place="inline">若菩薩心中。明知法不應住。至
<lb ed="X" n="0719a18"/><lb ed="R092" n="0782a15"/>行施時。力不自由。依然住於法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0719a19"/><lb ed="R092" n="0782a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0719a1901">而行布施。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0719a1905" cb:place="inline">而行布施。則無明障礙。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0719a20"/><lb ed="R092" n="0782a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0719a2001">如人入闇。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0719a2005" cb:place="inline">如人入暗室之中。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0719a21"/><lb ed="R092" n="0782a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0719a2101">卽無所見。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0719a2105" cb:place="inline">昏焉而一無所見。則妄心何由而降。覺
<lb ed="X" n="0719a22"/><lb ed="R092" n="0782b01"/>心安得而住。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0719a23"/><lb ed="R092" n="0782b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0719a2301">若菩薩心。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0719a2305" cb:place="inline">若菩薩心中。旣知法不應住。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0719a24"/><lb ed="R092" n="0782b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0719a2401">不住法而行布施。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0719a2408" cb:place="inline">卽不住法。而行布施於外。此則
<pb ed="X" xml:id="X25.0502.0719b" n="0719b"/>
<lb ed="X" n="0719b01"/><lb ed="R092" n="0782b04"/>金剛眼。然般若灯。圓悟如來洞達無礙。乃無上眞
<lb ed="X" n="0719b02"/><lb ed="R092" n="0782b05"/>性自見也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0719b03"/><lb ed="R092" n="0782b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0719b0301">如人有目。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0719b0305" cb:place="inline">如人本有眼目。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0719b04"/><lb ed="R092" n="0782b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0719b0401">日光明照。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0719b0405" cb:place="inline">又得日光明照。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0719b05"/><lb ed="R092" n="0782b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0719b0501">見種種色。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0719b0505" cb:place="inline">見種種色。了知一切妄境。而不爲所縛。
<lb ed="X" n="0719b06"/><lb ed="R092" n="0782b09"/>則妄心自伏。而覺心自住矣。佛深見般若無相之
<lb ed="X" n="0719b07"/><lb ed="R092" n="0782b10"/>法。寔足以感發人之善心。懲戒人之惡意。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0719b08"/><lb ed="R092" n="0782b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0719b0801">須菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0719b0804" cb:place="inline">故呼須菩提曰。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0719b09"/><lb ed="R092" n="0782b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0719b0901">當來之世。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0719b0905" cb:place="inline">當如來滅後五百歲之世。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0719b10"/><lb ed="R092" n="0782b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0719b1001">若有善男子善女人能於此經受持讀誦。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0719b1017" cb:place="inline">設若有
<lb ed="X" n="0719b11"/><lb ed="R092" n="0782b14"/>善男子善女人。能奉受而持守於心。讀誦而玩味
<lb ed="X" n="0719b12"/><lb ed="R092" n="0782b15"/>其義。不爲諸境所觸。自能去惡而爲善。離相以布
<lb ed="X" n="0719b13"/><lb ed="R092" n="0782b16"/>施。離相而忍辱。如來色相。雖<anchor xml:id="nkr_note_add_0719b1301" n="0719b1301"/><anchor xml:id="beg0719b1301" n="0719b1301"/>已<anchor xml:id="end0719b1301"/>涅槃。而如來法性。
<lb ed="X" n="0719b14"/><lb ed="R092" n="0782b17"/>常存不昧。洞鑒無遺。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0719b15"/><lb ed="R092" n="0782b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0719b1501">卽爲如來以佛智慧。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0719b1509" cb:place="inline">卽到菩提覺位。爲自性如來
<lb ed="X" n="0719b16"/><lb ed="R092" n="0783a01"/>佛。以智慧淸淨之目。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0719b17"/><lb ed="R092" n="0783a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0719b1701">悉知是人。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0719b1705" cb:place="inline">去惡而爲善。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0719b18"/><lb ed="R092" n="0783a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0719b1801">悉見是人。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0719b1805" cb:place="inline">不住相以布施。不住相而忍辱。如來本
<lb ed="X" n="0719b19"/><lb ed="R092" n="0783a04"/>大悲。救度衆生之心。惟善人更加護佑。自陰庇默
<lb ed="X" n="0719b20"/><lb ed="R092" n="0783a05"/>相。使是人。滿其所願。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0719b21"/><lb ed="R092" n="0783a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0719b2101">皆得成就無量無邊功德。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0719b2111" cb:place="inline">此人皆得成就無量無
<lb ed="X" n="0719b22"/><lb ed="R092" n="0783a07"/>邊見性之功德。周法界而無方。歷萬劫而常在。豈
<lb ed="X" n="0719b23"/><lb ed="R092" n="0783a08"/>有限量邊哉。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0719b24"/><lb ed="R092" n="0783a09"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">持經功德分第十五</cb:mulu><head>○持經功德分第十五</head><p xml:id="pX25p0719b2410" cb:place="inline">受持是經。功德無量。故謂
<pb ed="X" xml:id="X25.0502.0719c" n="0719c"/>
<lb ed="X" n="0719c01"/><lb ed="R092" n="0783a10"/>持經功德分。</p>
<lb ed="X" n="0719c02"/><lb ed="R092" n="0783a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0719c0201">須菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0719c0204" cb:place="inline">佛呼須菩提曰。我謂昔爲歌利王。割截身
<lb ed="X" n="0719c03"/><lb ed="R092" n="0783a12"/>骵時。不過引往昔所歷之境。以證明無我人衆生
<lb ed="X" n="0719c04"/><lb ed="R092" n="0783a13"/>壽者四相。始能忍辱無嗔。而得自性之淸淨。非敎
<lb ed="X" n="0719c05"/><lb ed="R092" n="0783a14"/>人捨身以求佛也。且佛於屢劫。皆無此四相。方能
<lb ed="X" n="0719c06"/><lb ed="R092" n="0783a15"/>造入。割無所割。截無所截。雖身被節節支解。以無
<lb ed="X" n="0719c07"/><lb ed="R092" n="0783a16"/>嗔念。其身仍還復如故。非<anchor xml:id="nkr_note_add_0719c0701" n="0719c0701"/><anchor xml:id="beg0719c0701" n="0719c0701"/>已<anchor xml:id="end0719c0701"/>到佛之境界。誰能若
<lb ed="X" n="0719c08"/><lb ed="R092" n="0783a17"/>此。佛恐人聞此割截身骵之說。反起疑惑難信之
<lb ed="X" n="0719c09"/><lb ed="R092" n="0783a18"/>心。致住畏怖退悔之念。又恐執迷之人。執著捨身
<lb ed="X" n="0719c10"/><lb ed="R092" n="0783b01"/>之說。徒以身命布施。而於自<anchor xml:id="nkr_note_add_0719c1001" n="0719c1001"/><anchor xml:id="beg0719c1001" n="0719c1001"/>己<anchor xml:id="end0719c1001"/>心性。與他人心性。
<lb ed="X" n="0719c11"/><lb ed="R092" n="0783b02"/>毫無利益。故呼須菩提。我試將以身布施者而較。
<lb ed="X" n="0719c12"/><lb ed="R092" n="0783b03"/>則可知矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0719c13"/><lb ed="R092" n="0783b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0719c1301">若有善男子善女人初日分。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0719c1312" cb:place="inline">設有善男子善女人。
<lb ed="X" n="0719c14"/><lb ed="R092" n="0783b05"/>於一日之中。自旦至辰時。爲初日分。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0719c15"/><lb ed="R092" n="0783b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0719c1501">以恒河沙等身布施中日分。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0719c1512" cb:place="inline">自辰至未時。爲中日
<lb ed="X" n="0719c16"/><lb ed="R092" n="0783b07"/>分。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0719c17"/><lb ed="R092" n="0783b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0719c1701">復以恒河沙等身布施後日分。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0719c1713" cb:place="inline">自未至戌時。爲後
<lb ed="X" n="0719c18"/><lb ed="R092" n="0783b09"/>日分。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0719c19"/><lb ed="R092" n="0783b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0719c1901">亦以恒河沙等身布施。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0719c1910" cb:place="inline">莫謂一人止一身。安得有
<lb ed="X" n="0719c20"/><lb ed="R092" n="0783b11"/>恒河沙等之身。於一日三時布施。設卽有無數之
<lb ed="X" n="0719c21"/><lb ed="R092" n="0783b12"/>身。每日三時布施。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0719c22"/><lb ed="R092" n="0783b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0719c2201">如是無量百千萬億劫以身布施。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0719c2214" cb:place="inline">至於無量數劫。
<lb ed="X" n="0719c23"/><lb ed="R092" n="0783b14"/>則無量福報。曷可勝言。然止能受世間頑福耳。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0719c24"/><lb ed="R092" n="0783b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0719c2401">若復有人聞此經典。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0719c2409" cb:place="inline">若有人聞此般若無相之經
<pb ed="X" xml:id="X25.0502.0720a" n="0720a"/>
<lb ed="X" n="0720a01"/><lb ed="R092" n="0783b16"/>典。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0720a02"/><lb ed="R092" n="0783b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0720a0201">信心不逆其福勝彼。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0720a0209" cb:place="inline">信自心本來淸淨。而不著四
<lb ed="X" n="0720a03"/><lb ed="R092" n="0783b18"/>相。以背逆於初心。其福勝彼以身佈施者。多而且
<lb ed="X" n="0720a04"/><lb ed="R092" n="0784a01"/>久也。盖以身布施者。雖多而且久。乃希求成佛。住
<lb ed="X" n="0720a05"/><lb ed="R092" n="0784a02"/>相布施也。設若經典無相之法。信心淸淨。不著四
<lb ed="X" n="0720a06"/><lb ed="R092" n="0784a03"/>相。以背逆於心。則心見性明。萬事同歸。豈不勝彼
<lb ed="X" n="0720a07"/><lb ed="R092" n="0784a04"/>恒河沙等身布施者。執相迷心之福哉。聞信不逆。
<lb ed="X" n="0720a08"/><lb ed="R092" n="0784a05"/>尙勝彼恒河沙等身布施之福。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0720a09"/><lb ed="R092" n="0784a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0720a0901">何況書寫。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0720a0905" cb:place="inline">何況自書寫其章句。而尋譯其言。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0720a10"/><lb ed="R092" n="0784a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0720a1001">受持讀誦。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0720a1005" cb:place="inline">受持讀誦。而解悟其理。讀者。一身之中。
<lb ed="X" n="0720a11"/><lb ed="R092" n="0784a08"/>手眼心意。皆具般若。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0720a12"/><lb ed="R092" n="0784a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0720a1201">爲人解說。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0720a1205" cb:place="inline">又以是經。與人解說其義。則不徒自明
<lb ed="X" n="0720a13"/><lb ed="R092" n="0784a10"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0720a1301" n="0720a1301"/><anchor xml:id="beg0720a1301" n="0720a1301"/>己<anchor xml:id="end0720a1301"/>性。且敎人各各見性。善根純熟。利益無窮。其福
<lb ed="X" n="0720a14"/><lb ed="R092" n="0784a11"/>又烏有限量哉。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0720a15"/><lb ed="R092" n="0784a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0720a1501">須菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0720a1504" cb:place="inline">佛呼須菩提曰。若能明此法門。卽見性成
<lb ed="X" n="0720a16"/><lb ed="R092" n="0784a13"/>佛。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0720a17"/><lb ed="R092" n="0784a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0720a1701">以要言之。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0720a1705" cb:place="inline">我只得以要言。而說其義。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0720a18"/><lb ed="R092" n="0784a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0720a1801">是經有不可思議。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0720a1808" cb:place="inline">則此般若眞經。有不可以凡心
<lb ed="X" n="0720a19"/><lb ed="R092" n="0784a16"/>測度。亦不可以淺言擬議。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0720a20"/><lb ed="R092" n="0784a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0720a2001">不可稱量。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0720a2005" cb:place="inline">不可稱讚而度量。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0720a21"/><lb ed="R092" n="0784a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0720a2101">無邊功德。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0720a2105" cb:place="inline">則此功德之無邊際。雖讚歎。所不及矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0720a22"/><lb ed="R092" n="0784b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0720a2201">如來爲發大乘者說。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0720a2209" cb:place="inline">如來爲啓發大乘者說。欲以
<lb ed="X" n="0720a23"/><lb ed="R092" n="0784b02"/>載度一切衆生也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0720a24"/><lb ed="R092" n="0784b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0720a2401">爲發最上乘者說。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0720a2408" cb:place="inline">爲啓發最上乘者說。欲以兼載
<pb ed="X" xml:id="X25.0502.0720b" n="0720b"/>
<lb ed="X" n="0720b01"/><lb ed="R092" n="0784b04"/>度諸菩薩也。如此之法。惟大乘之根器。方能持誦。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0720b02"/><lb ed="R092" n="0784b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0720b0201">若有人能受持讀誦。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0720b0209" cb:place="inline">若有人能奉受持守於心。讀
<lb ed="X" n="0720b03"/><lb ed="R092" n="0784b06"/>誦研窮其義。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0720b04"/><lb ed="R092" n="0784b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0720b0401">廣爲人說如來悉知是人。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0720b0411" cb:place="inline">具大乘之智慧。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0720b05"/><lb ed="R092" n="0784b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0720b0501">悉見是人。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0720b0505" cb:place="inline">具大乘上乘之根器。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0720b06"/><lb ed="R092" n="0784b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0720b0601">皆得成就不可量不可稱無有邊不可思議功德。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0720b07"/><lb ed="R092" n="0784b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0720b0701">此人旣成就功德。是莫大之功德。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0720b08"/><lb ed="R092" n="0784b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0720b0801">如是人等。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0720b0805" cb:place="inline">受持讀誦。以明心。廣爲人說。以利衆。以
<lb ed="X" n="0720b09"/><lb ed="R092" n="0784b12"/>先覺。覺後覺。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0720b10"/><lb ed="R092" n="0784b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0720b1001">卽爲荷擔如來。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0720b1007" cb:place="inline">卽能以身挺。然任此大道。背負爲
<lb ed="X" n="0720b11"/><lb ed="R092" n="0784b14"/>荷。肩挑爲擔。言無上菩提至重之任。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0720b12"/><lb ed="R092" n="0784b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0720b1201">阿耨多羅三藐三菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0720b1210" cb:place="inline">將如來阿耨菩提之法。荷
<lb ed="X" n="0720b13"/><lb ed="R092" n="0784b16"/>擔無遺。則自覺覺他。覺行圓滿。功德甯有涯哉。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0720b14"/><lb ed="R092" n="0784b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0720b1401">何以故。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0720b1404" cb:place="inline">我何以故。謂此人荷擔無上菩提之任。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0720b15"/><lb ed="R092" n="0784b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0720b1501">須菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0720b1504" cb:place="inline">佛呼須菩提曰。盖是人如非大乘上乘根
<lb ed="X" n="0720b16"/><lb ed="R092" n="0785a01"/>器。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0720b17"/><lb ed="R092" n="0785a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0720b1701">若樂小法者。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0720b1706" cb:place="inline">或樂小乘法者。局於見聞之小樂者。
<lb ed="X" n="0720b18"/><lb ed="R092" n="0785a03"/>喜好也。小法者。鈍根之人。志意不劣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0720b19"/><lb ed="R092" n="0785a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0720b1901">著我見人見衆生見壽者見。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0720b1912" cb:place="inline">不免有人等見之私。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0720b20"/><lb ed="R092" n="0785a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0720b2001">則於此經。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0720b2005" cb:place="inline">卽於般若無相之經。必不相合。旣與道
<lb ed="X" n="0720b21"/><lb ed="R092" n="0785a06"/>違而不相合。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0720b22"/><lb ed="R092" n="0785a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0720b2201">不能聽受讀誦。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0720b2207" cb:place="inline">則自<anchor xml:id="nkr_note_add_0720b2201" n="0720b2201"/><anchor xml:id="beg0720b2201" n="0720b2201"/>己<anchor xml:id="end0720b2201"/>不能聽受讀誦。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0720b23"/><lb ed="R092" n="0785a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0720b2301">爲人解說。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0720b2305" cb:place="inline">又何爲人解說。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0720b24"/><lb ed="R092" n="0785a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0720b2401">須菩提在在處處。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0720b2408" cb:place="inline">佛呼須菩提。此經功德。能持讀
<pb ed="X" xml:id="X25.0502.0720c" n="0720c"/>
<lb ed="X" n="0720c01"/><lb ed="R092" n="0785a10"/>誦。廣爲人說者。其功之大。其德之多。固不待言。卽
<lb ed="X" n="0720c02"/><lb ed="R092" n="0785a11"/>無論城邑市廛。山陬僻壤。廳堂內室。樓閣亭院。舟
<lb ed="X" n="0720c03"/><lb ed="R092" n="0785a12"/>車旅邸。在在處處。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0720c04"/><lb ed="R092" n="0785a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0720c0401">若有此經。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0720c0405" cb:place="inline">若有此持經之人。則功德素著。如摩尼
<lb ed="X" n="0720c05"/><lb ed="R092" n="0785a14"/>寶瑞。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0720c06"/><lb ed="R092" n="0785a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0720c0601">一切世間天人阿修羅。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0720c0610" cb:place="inline">一切世間。天道。人道。阿修
<lb ed="X" n="0720c07"/><lb ed="R092" n="0785a16"/>羅道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0720c08"/><lb ed="R092" n="0785a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0720c0801">所應供養。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0720c0805" cb:place="inline">皆應供養。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0720c09"/><lb ed="R092" n="0785a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0720c0901">當知此處。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0720c0905" cb:place="inline">當知經在之處。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0720c10"/><lb ed="R092" n="0785b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0720c1001">卽爲是塔。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0720c1005" cb:place="inline">卽爲如來眞身舍利寶塔。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0720c11"/><lb ed="R092" n="0785b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0720c1101">皆應恭敬。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0720c1105" cb:place="inline">誰肯生一慢心。而不恭敬。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0720c12"/><lb ed="R092" n="0785b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0720c1201">作禮圍繞。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0720c1205" cb:place="inline">必作禮而玉骵投地。圍繞而大衆之歸
<lb ed="X" n="0720c13"/><lb ed="R092" n="0785b04"/>依。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0720c14"/><lb ed="R092" n="0785b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0720c1401">以諸華香。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0720c1405" cb:place="inline">以諸寶華妙香。如華嚴經所謂。闍提華
<lb ed="X" n="0720c15"/><lb ed="R092" n="0785b06"/>香。茉利華香。靑蓮。白蓮。赤蓮華香等類。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0720c16"/><lb ed="R092" n="0785b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0720c1601">而散其處。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0720c1605" cb:place="inline">而布散於經在之處。夫佛經在處。卽感
<lb ed="X" n="0720c17"/><lb ed="R092" n="0785b08"/>動天人阿修羅如是之恭敬供養。又何況受持廣
<lb ed="X" n="0720c18"/><lb ed="R092" n="0785b09"/>爲人說者。甯有不得無量無邊之功德乎。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0720c19"/><lb ed="R092" n="0785b10"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">能淨業障分第十六</cb:mulu><head>○能淨業障分第十六</head><p xml:id="pX25p0720c1910" cb:place="inline">金剛般若經。能除三世罪
<lb ed="X" n="0720c20"/><lb ed="R092" n="0785b11"/>業。如云假饒造罪過山嶽。只須妙法兩三行。故謂
<lb ed="X" n="0720c21"/><lb ed="R092" n="0785b12"/>能淨業障分。</p>
<lb ed="X" n="0720c22"/><lb ed="R092" n="0785b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0720c2201">復次須菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0720c2206" cb:place="inline">如來於復次。呼須菩提曰。我謂此經
<lb ed="X" n="0720c23"/><lb ed="R092" n="0785b14"/>功德。不惟受持讀誦者。所得福德無量無邊。卽在
<lb ed="X" n="0720c24"/><lb ed="R092" n="0785b15"/>在處處。若有此經者。一切天人。皆應恭敬供養如
<pb ed="X" xml:id="X25.0502.0721a" n="0721a"/>
<lb ed="X" n="0721a01"/><lb ed="R092" n="0785b16"/>是之勝。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0721a02"/><lb ed="R092" n="0785b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0721a0201">若善男子善女人。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0721a0208" cb:place="inline">設若有善男子善女人。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0721a03"/><lb ed="R092" n="0785b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0721a0301">受持讀誦此經。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0721a0307" cb:place="inline">旣能受持讀誦此經。眞可敬重也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0721a04"/><lb ed="R092" n="0786a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0721a0401">若爲人輕賤。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0721a0406" cb:place="inline">眞可尊貴。而反爲人輕賤。其何故哉。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0721a05"/><lb ed="R092" n="0786a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0721a0501">是人先世罪業。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0721a0507" cb:place="inline">盖此人必是從前未曾得聞此經
<lb ed="X" n="0721a06"/><lb ed="R092" n="0786a03"/>之時。著於四相。住於六塵。故有罪過業緣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0721a07"/><lb ed="R092" n="0786a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0721a0701">應墮惡道。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0721a0705" cb:place="inline">當墮於惡境下流之地。今世雷誅法誅
<lb ed="X" n="0721a08"/><lb ed="R092" n="0786a05"/>鬼誅等惡道緣。因受持讀誦此經。得以輕報。而償
<lb ed="X" n="0721a09"/><lb ed="R092" n="0786a06"/>重罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0721a10"/><lb ed="R092" n="0786a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0721a1001">以今世人輕賤故。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0721a1008" cb:place="inline">所以輕賤不恭敬供養故也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0721a11"/><lb ed="R092" n="0786a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0721a1101">先世罪業。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0721a1105" cb:place="inline">今旣持經。而眞性圓明。是本來無一物。
<lb ed="X" n="0721a12"/><lb ed="R092" n="0786a09"/>何處有塵埃已前之罪業。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0721a13"/><lb ed="R092" n="0786a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0721a1301">卽爲消滅。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0721a1305" cb:place="inline">卽消滅矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0721a14"/><lb ed="R092" n="0786a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0721a1401">當得阿耨多羅三藐三菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0721a1412" cb:place="inline">若能精進。不已不惟。
<lb ed="X" n="0721a15"/><lb ed="R092" n="0786a12"/>先世罪業。悉皆消滅。當得無上正等菩提之果。此
<lb ed="X" n="0721a16"/><lb ed="R092" n="0786a13"/>經功德。滅罪消愆。迎祥迪吉之福。莫可比議。而較
<lb ed="X" n="0721a17"/><lb ed="R092" n="0786a14"/>勝者也。世者三十年。爲一世也。惡道猶惡境也。小
<lb ed="X" n="0721a18"/><lb ed="R092" n="0786a15"/>而憂辱。大而死亡。皆是也。六祖曰。約理而言。先世
<lb ed="X" n="0721a19"/><lb ed="R092" n="0786a16"/>卽前念妄心。今世卽是後念覺心。以後念覺心。輕
<lb ed="X" n="0721a20"/><lb ed="R092" n="0786a17"/>賤前念妄心。妄不能住。故云先世罪業。卽爲消滅。
<lb ed="X" n="0721a21"/><lb ed="R092" n="0786a18"/>妄念旣滅。罪業不成。卽得菩提。又曰。以先世今世。
<lb ed="X" n="0721a22"/><lb ed="R092" n="0786b01"/>作前念後念。眞確論也。不可把先世後世。認作前
<lb ed="X" n="0721a23"/><lb ed="R092" n="0786b02"/>生後生。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0721a24"/><lb ed="R092" n="0786b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0721a2401">須菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0721a2404" cb:place="inline">佛呼須菩提曰。我云寶施身施。皆不能較
<pb ed="X" xml:id="X25.0502.0721b" n="0721b"/>
<lb ed="X" n="0721b01"/><lb ed="R092" n="0786b04"/>勝於受持聞信此經之功德。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0721b02"/><lb ed="R092" n="0786b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0721b0201">我念過去。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0721b0205" cb:place="inline">我今憶念。於我往昔未發菩提心。時<anchor xml:id="nkr_note_add_0721b0201" n="0721b0201"/><anchor xml:id="beg0721b0201" n="0721b0201"/>已<anchor xml:id="end0721b0201"/>
<lb ed="X" n="0721b03"/><lb ed="R092" n="0786b06"/>發菩提心時。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0721b04"/><lb ed="R092" n="0786b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0721b0401">無量阿僧祇劫。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0721b0407" cb:place="inline">梵語阿僧祇。此云無央數。梵語那
<lb ed="X" n="0721b05"/><lb ed="R092" n="0786b08"/>由他。此云一萬萬劫者世也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0721b06"/><lb ed="R092" n="0786b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0721b0601">於然燈佛前。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0721b0606" cb:place="inline">及至於然燈佛前。受記之時。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0721b07"/><lb ed="R092" n="0786b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0721b0701">得値八百四千萬億。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0721b0709" cb:place="inline">約計得値八百四千萬億。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0721b08"/><lb ed="R092" n="0786b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0721b0801">那由他諸佛。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0721b0806" cb:place="inline">卽無量阿僧祇劫中。所遇之諸佛也。
<lb ed="X" n="0721b09"/><lb ed="R092" n="0786b12"/>今以八百四千萬億。而計那他者。極言所遇之佛
<lb ed="X" n="0721b10"/><lb ed="R092" n="0786b13"/>多也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0721b11"/><lb ed="R092" n="0786b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0721b1101">悉皆供養承事。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0721b1107" cb:place="inline">我悉皆如意奉贍。以供養順命。侍
<lb ed="X" n="0721b12"/><lb ed="R092" n="0786b15"/>使以承事。所遇一一諸佛。我皆一一供養事。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0721b13"/><lb ed="R092" n="0786b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0721b1301">無空過者。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0721b1305" cb:place="inline">無有空過一處。而不供承者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0721b14"/><lb ed="R092" n="0786b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0721b1401">若復有人於後末世。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0721b1409" cb:place="inline">値人心險薄世道澆漓之時。
<lb ed="X" n="0721b15"/><lb ed="R092" n="0786b18"/>彼獨超群拔類。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0721b16"/><lb ed="R092" n="0787a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0721b1601">能受持讀誦此經。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0721b1608" cb:place="inline">謂法久弊生。波塵熾盛。人根淺
<lb ed="X" n="0721b17"/><lb ed="R092" n="0787a02"/>薄之世。況無相無爲之經。佛悟違世之道。率多憎
<lb ed="X" n="0721b18"/><lb ed="R092" n="0787a03"/>嫉。誰能信順。今日能受能持。能讀能誦。其猶火裡
<lb ed="X" n="0721b19"/><lb ed="R092" n="0787a04"/>蓮花。故不可等閑論也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0721b20"/><lb ed="R092" n="0787a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0721b2001">所得功德。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0721b2005" cb:place="inline">以是功德。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0721b21"/><lb ed="R092" n="0787a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0721b2101">於我所供養諸佛功德。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0721b2110" cb:place="inline">較量我供佛之功德。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0721b22"/><lb ed="R092" n="0787a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0721b2201">百分不及一。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0721b2206" cb:place="inline">百分不及受持讀誦此經功德之一
<lb ed="X" n="0721b23"/><lb ed="R092" n="0787a08"/>分。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0721b24"/><lb ed="R092" n="0787a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0721b2401">千萬億分。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0721b2405" cb:place="inline">卽以我所供佛千萬億分之功德。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X25.0502.0721c" n="0721c"/>
<lb ed="X" n="0721c01"/><lb ed="R092" n="0787a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0721c0101">乃至算數譬喩所不能及。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0721c0111" cb:place="inline">乃至算數之多。譬喩之
<lb ed="X" n="0721c02"/><lb ed="R092" n="0787a11"/>廣。皆不及持經功德之一分也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0721c03"/><lb ed="R092" n="0787a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0721c0301">須菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0721c0304" cb:place="inline">佛呼須菩提曰。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0721c04"/><lb ed="R092" n="0787a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0721c0401">若善男子善女人於後末世。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0721c0412" cb:place="inline">於後末法之時。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0721c05"/><lb ed="R092" n="0787a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0721c0501">有受持讀誦此經。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0721c0508" cb:place="inline">有能受持其理。讀誦其言。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0721c06"/><lb ed="R092" n="0787a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0721c0601">所得功德。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0721c0605" cb:place="inline">所得無量功德。必無疑矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0721c07"/><lb ed="R092" n="0787a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0721c0701">我若具說者。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0721c0706" cb:place="inline">我若再盡言其詳。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0721c08"/><lb ed="R092" n="0787a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0721c0801">或有人聞。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0721c0805" cb:place="inline">或有鈍根之人。聞之起驚怖畏惧之心。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0721c09"/><lb ed="R092" n="0787a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0721c0901">心卽狂亂。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0721c0905" cb:place="inline">狂焉而無定持。乱焉而無定見。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0721c10"/><lb ed="R092" n="0787b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0721c1001">狐疑不信。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0721c1005" cb:place="inline">展轉如狐之疑惑不信受。盖不知此經
<lb ed="X" n="0721c11"/><lb ed="R092" n="0787b02"/>之妙故也。具者盡也。狐是獸名。野犴其性多疑。果
<lb ed="X" n="0721c12"/><lb ed="R092" n="0787b03"/>者功有所成。報者理有所騐。非今生後世果報之
<lb ed="X" n="0721c13"/><lb ed="R092" n="0787b04"/>說。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0721c14"/><lb ed="R092" n="0787b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0721c1401">須菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0721c1404" cb:place="inline">佛呼須菩提曰。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0721c15"/><lb ed="R092" n="0787b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0721c1501">當知是經義。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0721c1506" cb:place="inline">當知此經之義理。乃眞空無相。最上
<lb ed="X" n="0721c16"/><lb ed="R092" n="0787b07"/>一乘。不可以心思。言議探其底蘊也。至於究竟。一
<lb ed="X" n="0721c17"/><lb ed="R092" n="0787b08"/>受持讀誦之間。先世之罪業消滅。無量之功德。難
<lb ed="X" n="0721c18"/><lb ed="R092" n="0787b09"/>及此果。寔報騐者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0721c19"/><lb ed="R092" n="0787b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0721c1901">不可思議果報亦不可思議。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0721c1912" cb:place="inline">又豈可以思議之哉
<lb ed="X" n="0721c20"/><lb ed="R092" n="0787b11"/>眞極盛而無以加也。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0721c21"/><lb ed="R092" n="0787b12"/>
<lb ed="X" n="0721c22"/><lb ed="R092" n="0787b13"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>金剛般若波羅蜜經註講卷上</cb:jhead></cb:juan>
</body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0703b0201" to="#end0703b0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0703b1901" to="#end0703b1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">弗</lem><rdg wit="#wit.orig">佛</rdg></app>
<app from="#beg0703c0101" to="#end0703c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0704a1701" to="#end0704a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">、</lem><rdg wit="#wit.orig">　</rdg></app>
<app from="#beg0704c1001" to="#end0704c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0705a0301" to="#end0705a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0705a0302" to="#end0705a0302"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0705a0401" to="#end0705a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0705a0601" to="#end0705a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0705a0701" to="#end0705a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0705a0702" to="#end0705a0702"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0705a2101" to="#end0705a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0706c1901" to="#end0706c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0707a1101" to="#end0707a1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0707a2201" to="#end0707a2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0707b0901" to="#end0707b0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0707b0902" to="#end0707b0902"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0708b0301" to="#end0708b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0708c0401" to="#end0708c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0708c2201" to="#end0708c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0709a2101" to="#end0709a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0709a2201" to="#end0709a2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0709a2202" to="#end0709a2202"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">住</lem><rdg wit="#wit.orig">往</rdg></app>
<app from="#beg0709b1901" to="#end0709b1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0709c0501" to="#end0709c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0709c0502" to="#end0709c0502"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0710a1901" to="#end0710a1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0712a1101" to="#end0712a1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0712a1501" to="#end0712a1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0712a2301" to="#end0712a2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0712b0401" to="#end0712b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0712b0901" to="#end0712b0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0712b1501" to="#end0712b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0712c0301" to="#end0712c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0712c0901" to="#end0712c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0714b1901" to="#end0714b1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0714b2201" to="#end0714b2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0714c0701" to="#end0714c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0714c1001" to="#end0714c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0716c1601" to="#end0716c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0717a0701" to="#end0717a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0717b1801" to="#end0717b1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0717c1201" to="#end0717c1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0718a0201" to="#end0718a0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0718a0701" to="#end0718a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0718c1901" to="#end0718c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0719b1301" to="#end0719b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0719c0701" to="#end0719c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0719c1001" to="#end0719c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0720a1301" to="#end0720a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0720b2201" to="#end0720b2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0721b0201" to="#end0721b0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="xuzang-notes">
<head>卍續藏 校注</head>
<p>
<note n="0703001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0703001">臣疑朕</note>
<note n="0704001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0704001">脆疑絕</note>
<note n="0704002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0704002">贖疑續</note>
<note n="0707001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0707001">也疑包</note>
<note n="0709001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0709001">基機音通</note>
<note n="0710001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0710001">云字疑衍</note>
<note n="0710002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0710002">正下疑脫覺字</note>
<note n="0710003" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0710003">定無疑倒</note>
<note n="0710004" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0710004">取上疑脫不可二字</note>
<note n="0711001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0711001">須疑寶</note>
<note n="0711002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0711002">修疑德</note>
<note n="0715001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0715001">感疑惑</note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
<note n="0703b0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0703b0201">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0703b1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0703b1901">弗【CB】，佛【卍續】</note>
<note n="0703c0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0703c0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0704a1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0704a1701">［－］【CB】，［－］【卍續】</note>
<note n="0704c1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0704c1001">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0705a0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0705a0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0705a0302" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0705a0302">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0705a0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0705a0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0705a0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0705a0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0705a0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0705a0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0705a0702" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0705a0702">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0705a2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0705a2101">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0706c1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0706c1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0707a1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0707a1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0707a2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0707a2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0707b0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0707b0901">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0707b0902" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0707b0902">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0708b0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0708b0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0708c0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0708c0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0708c2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0708c2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0709a2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0709a2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0709a2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0709a2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0709a2202" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0709a2202">住【CB】，往【卍續】</note>
<note n="0709b1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0709b1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0709c0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0709c0501">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0709c0502" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0709c0502">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0710a1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0710a1901">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0712a1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0712a1101">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0712a1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0712a1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0712a2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0712a2301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0712b0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0712b0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0712b0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0712b0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0712b1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0712b1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0712c0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0712c0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0712c0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0712c0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0714b1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0714b1901">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0714b2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0714b2201">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0714c0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0714c0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0714c1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0714c1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0716c1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0716c1601">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0717a0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0717a0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0717b1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0717b1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0717c1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0717c1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0718a0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0718a0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0718a0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0718a0701">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0718c1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0718c1901">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0719b1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0719b1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0719c0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0719c0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0719c1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0719c1001">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0720a1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0720a1301">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0720b2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0720b2201">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0721b0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0721b0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>