<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="X26n0519">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 519 仁王經疏法衡鈔</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經數位版, No. 519 仁王經疏法衡鈔</title>
			<author>唐 遇榮集</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp5"><resp>corrections</resp><name>CBETA.shin</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp6"><resp>corrections</resp><name>CBETA.poyung</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp7"><resp>corrections</resp><name>CBETA.liyi</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>6卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">26</idno>.<idno type="no">519</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2022-10-15 17:14:39 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">仁王經疏法衡鈔</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">CBETA 人工輸入，CBETA 掃瞄辨識</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>原書標點</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【卍續】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		<charDecl>
<char xml:id="CB00501">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00501</charName>
				<mapping cb:dec="983541" type="PUA">U+F01F5</mapping>
			<mapping type="unicode">U+4B7E</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>馱</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[馬*犬]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB01481">
				<charName>CBETA CHARACTER CB01481</charName>
				<mapping cb:dec="984521" type="PUA">U+F05C9</mapping>
			<mapping type="unicode">U+24039</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>濬</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[泳-永+(虍-七+(一/八/八/目))]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB02494">
				<charName>CBETA CHARACTER CB02494</charName>
				<mapping cb:dec="985534" type="PUA">U+F09BE</mapping>
			<mapping type="unicode">U+47E6</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>跋</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[跳-兆+(乏-之+友)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB06039">
				<charName>CBETA CHARACTER CB06039</charName>
				<mapping cb:dec="989079" type="PUA">U+F1797</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+9E95</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>麇</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[鹿/囷]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB06754">
				<charName>CBETA CHARACTER CB06754</charName>
				<mapping cb:dec="989794" type="PUA">U+F1A62</mapping>
			<mapping type="unicode">U+41A0</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>宦</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[穴/臣]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15035">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15035</charName>
				<mapping cb:dec="998075" type="PUA">U+F3ABB</mapping>
			<mapping type="unicode">U+41B3</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>邃</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[穴/逐]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15131">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15131</charName>
				<mapping cb:dec="998171" type="PUA">U+F3B1B</mapping>
			<charProp><localName>normalized form</localName><value>邦</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[邱-丘+(看-目)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15148">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15148</charName>
				<mapping cb:dec="998188" type="PUA">U+F3B2C</mapping>
			<mapping type="unicode">U+26615</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>畫</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[書-曰+(且-二+人)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15164">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15164</charName>
				<mapping cb:dec="998204" type="PUA">U+F3B3C</mapping>
			<mapping type="unicode">U+2EA07</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>顧</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[(厂@((旣-旡)-日+口))*頁]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15470">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15470</charName>
				<mapping cb:dec="998510" type="PUA">U+F3C6E</mapping>
			<mapping type="unicode">U+7CA4</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>粵</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[(奧-釆+米)-大+ㄎ]</value></charProp></char>
</charDecl>
	</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-05-20">
			<name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication
		</change>
		<change when="2006-08-01T10:23:01">
			Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<milestone unit="juan" n="1"/>
<pb ed="X" xml:id="X26.0519.0422a" n="0422a"/>
<lb ed="X" n="0422a01"/>
<cb:div type="other">
<lb ed="X" n="0422a02"/><cb:docNumber>No. 519</cb:docNumber>
<lb ed="X" n="0422a03"/><lb ed="R041" n="0089a01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>仁王護國般若經疏法衡抄卷第一</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0422a04"/>
<lb ed="X" n="0422a05"/><lb ed="R041" n="0089a02"/><byline cb:type="collector">譯經證義講經律論廣演大師遇榮　集</byline>
<lb ed="X" n="0422a06"/><lb ed="R041" n="0089a03"/><p xml:id="pX26p0422a0601">夫以般若宏廣經旨幽深古造疏以釋經今述抄而
<lb ed="X" n="0422a07"/><lb ed="R041" n="0089a04"/>贊疏釋此經疏大分爲三初釋疏題目二彰造疏人
<lb ed="X" n="0422a08"/><lb ed="R041" n="0089a05"/>三釋疏本文疏題分二初釋一部之總名後釋此卷
<lb ed="X" n="0422a09"/><lb ed="R041" n="0089a06"/>之別目總名分二初離釋後合釋離釋分二初辨所
<lb ed="X" n="0422a10"/><lb ed="R041" n="0089a07"/>釋經題後辨能釋疏字且經題者梵語磨努產捺囉
<lb ed="X" n="0422a11"/><lb ed="R041" n="0089a08"/><g ref="#CB02494">䟦</g>囉囉瑟咤囉般囉枳穰<note place="inline">二合</note>波囉弭多素呾纜華言
<lb ed="X" n="0422a12"/><lb ed="R041" n="0089a09"/>仁王護國慧到彼岸經今取文詞穩順諸敎共談所
<lb ed="X" n="0422a13"/><lb ed="R041" n="0089a10"/>以華梵相兼仍存訛略故云仁王護國般若波羅蜜
<lb ed="X" n="0422a14"/><lb ed="R041" n="0089a11"/>多經釋此分二初離釋後合釋離釋分二初辨所詮
<lb ed="X" n="0422a15"/><lb ed="R041" n="0089a12"/>十字後辨能詮經字所詮分二初離釋後合釋離釋
<lb ed="X" n="0422a16"/><lb ed="R041" n="0089a13"/>分二初明能請之人後明所請之法且能請人者謂
<lb ed="X" n="0422a17"/><lb ed="R041" n="0089a14"/>仁王也周禮云仁有六德鄭氏注云愛人及物曰仁
<lb ed="X" n="0422a18"/><lb ed="R041" n="0089a15"/>上下相親曰仁貴賢親親曰仁殺身成人曰仁仁者
<lb ed="X" n="0422a19"/><lb ed="R041" n="0089a16"/>忍也善惡含忍曰仁好生惡殺曰仁韓詩云王者往
<lb ed="X" n="0422a20"/><lb ed="R041" n="0089a17"/>也天下往之善養人也故人尊之善辨理也故人安
<lb ed="X" n="0422a21"/><lb ed="R041" n="0089a18"/>之善悅人也故人親之善粉飾人也故人樂之具此
<lb ed="X" n="0422a22"/><lb ed="R041" n="0089b01"/>四德而天下往謂之王矣又仁者賢也仁慈慧悟具
<lb ed="X" n="0422a23"/><lb ed="R041" n="0089b02"/>賢德故王者主也威德臨民獨尊勝故正理論說劫
<lb ed="X" n="0422a24"/><lb ed="R041" n="0089b03"/>初之時爲分香稻共立田主三曼多王<note place="inline">此云共許王也</note>衆許
<pb ed="X" xml:id="X26.0519.0422b" n="0422b"/>
<lb ed="X" n="0422b01"/><lb ed="R041" n="0089b04"/>此人有賢德故所收香稻六分之一以奉於王請治
<lb ed="X" n="0422b02"/><lb ed="R041" n="0089b05"/>不平爲田農之主也亦名人王人民之主獨尊勝故
<lb ed="X" n="0422b03"/><lb ed="R041" n="0089b06"/>亦名天子金光明偈云雖生在人世尊勝故名天由
<lb ed="X" n="0422b04"/><lb ed="R041" n="0089b07"/>諸天護持亦名爲天子波斯匿等諸大國王久修福
<lb ed="X" n="0422b05"/><lb ed="R041" n="0089b08"/>慧具仁賢德故名仁王王有仁德名曰仁王分有財
<lb ed="X" n="0422b06"/><lb ed="R041" n="0089b09"/>釋王行仁行是仁之王名曰仁王依主釋也第二所
<lb ed="X" n="0422b07"/><lb ed="R041" n="0089b10"/>請法者謂護國般若波羅蜜多釋此分二初離釋後
<lb ed="X" n="0422b08"/><lb ed="R041" n="0089b11"/>合釋離釋分二初明般若到岸通名後明護國此經
<lb ed="X" n="0422b09"/><lb ed="R041" n="0089b12"/>別用且初文者般若慧義鑒照理事有簡擇故般若
<lb ed="X" n="0422b10"/><lb ed="R041" n="0089b13"/>有五一者實相般若謂眞如理而與般若爲實性故
<lb ed="X" n="0422b11"/><lb ed="R041" n="0089b14"/>名爲般若故下文云法性不住色不住非色受想行
<lb ed="X" n="0422b12"/><lb ed="R041" n="0089b15"/>識乃至法空人空皆名般若二者觀照般若謂淸淨
<lb ed="X" n="0422b13"/><lb ed="R041" n="0089b16"/>慧觀照性相眞俗諦故故下文云以甚深般若照見
<lb ed="X" n="0422b14"/><lb ed="R041" n="0089b17"/>諸法一切皆空乃至體相平等名一切智智皆名般
<lb ed="X" n="0422b15"/><lb ed="R041" n="0089b18"/>若三者文字般若謂能詮敎詮般若故亦名般若故
<lb ed="X" n="0422b16"/><lb ed="R041" n="0090a01"/>下文云般若波羅蜜多文字章句百佛千佛百千萬
<lb ed="X" n="0422b17"/><lb ed="R041" n="0090a02"/>億一切諸佛而共同說十二分敎皆名般若四者眷
<lb ed="X" n="0422b18"/><lb ed="R041" n="0090a03"/>屬般若謂六度萬行玅慧相應助般若故亦名般若
<lb ed="X" n="0422b19"/><lb ed="R041" n="0090a04"/>故下文云菩薩摩訶薩依五忍法以爲修行乃至三
<lb ed="X" n="0422b20"/><lb ed="R041" n="0090a05"/>賢十地一切玅行皆名般若五者境界般若謂二諦
<lb ed="X" n="0422b21"/><lb ed="R041" n="0090a06"/>三性等般若境故亦名般若二諦品等廣明其相此
<lb ed="X" n="0422b22"/><lb ed="R041" n="0090a07"/>經一部上下文義皆顯般若故以般若爲經總題慈
<lb ed="X" n="0422b23"/><lb ed="R041" n="0090a08"/>恩心經疏中釋五般若云福慧俱修空有齊照尋詮
<lb ed="X" n="0422b24"/><lb ed="R041" n="0090a09"/>會旨究理解生慧性慧資皆名般若能除障習證法
<pb ed="X" xml:id="X26.0519.0422c" n="0422c"/>
<lb ed="X" n="0422c01"/><lb ed="R041" n="0090a10"/>眞空衆德之尊萬行之導強獨名慧攝一切法皆名
<lb ed="X" n="0422c02"/><lb ed="R041" n="0090a11"/>般若卽瑜伽云諸法同體巧相集成名集成方便以
<lb ed="X" n="0422c03"/><lb ed="R041" n="0090a12"/>智以識攝一切法故意云攝一切法令同一體蓋以
<lb ed="X" n="0422c04"/><lb ed="R041" n="0090a13"/>巧相所集成故卽巧相集成是方便義巧相有三一
<lb ed="X" n="0422c05"/><lb ed="R041" n="0090a14"/>文巧相其語巧玅文言峭麗巧玅相故二義巧相以
<lb ed="X" n="0422c06"/><lb ed="R041" n="0090a15"/>巧玅義顯諸法故三事巧相如彩<g ref="#CB15148">𦘕</g>等巧玅相故此
<lb ed="X" n="0422c07"/><lb ed="R041" n="0090a16"/>義巧相略有二門謂智與識且以智爲門攝一切法
<lb ed="X" n="0422c08"/><lb ed="R041" n="0090a17"/>者智性智相智因智伴智境體卽是前五種般若約
<lb ed="X" n="0422c09"/><lb ed="R041" n="0090a18"/>義巧便攝一切法令同一體皆名爲智是謂巧相集
<lb ed="X" n="0422c10"/><lb ed="R041" n="0090b01"/>成方便以識爲門攝一切法者八識心王識自性故
<lb ed="X" n="0422c11"/><lb ed="R041" n="0090b02"/>五十一心所識相應故十一種色識所變故二十四
<lb ed="X" n="0422c12"/><lb ed="R041" n="0090b03"/>不相應行識分位故六種無爲識實性故以此五種
<lb ed="X" n="0422c13"/><lb ed="R041" n="0090b04"/>攝一切法皆名爲識是謂巧相集成方便二門意者
<lb ed="X" n="0422c14"/><lb ed="R041" n="0090b05"/>因位識強立於識門果位智強立於智門故此般若
<lb ed="X" n="0422c15"/><lb ed="R041" n="0090b06"/>攝一切法波羅者彼岸義古說有二謂菩提涅槃慈
<lb ed="X" n="0422c16"/><lb ed="R041" n="0090b07"/>恩說五一所知二敎三理四行五果蜜多者離義到
<lb ed="X" n="0422c17"/><lb ed="R041" n="0090b08"/>義總此意云由行般若離諸障染境盡有無解窮六
<lb ed="X" n="0422c18"/><lb ed="R041" n="0090b09"/>藏義洞眞俗業備二因覺滿寂圓斯昇彼岸體用兼
<lb ed="X" n="0422c19"/><lb ed="R041" n="0090b10"/>擧故立此名能到般若從所到岸以彰其名波羅之
<lb ed="X" n="0422c20"/><lb ed="R041" n="0090b11"/>蜜多名波羅蜜多依主釋也般若體義通於因果因
<lb ed="X" n="0422c21"/><lb ed="R041" n="0090b12"/>位般若分離障染分到彼岸果位般若全離障染究
<lb ed="X" n="0422c22"/><lb ed="R041" n="0090b13"/>竟到岸般若卽波羅蜜多名般若波羅蜜多持業釋
<lb ed="X" n="0422c23"/><lb ed="R041" n="0090b14"/>也依唯識論所修諸行具七最勝方可得名波羅蜜
<lb ed="X" n="0422c24"/><lb ed="R041" n="0090b15"/>多隨闕一種非到彼岸在於初劫名波羅蜜多在第
<pb ed="X" xml:id="X26.0519.0423a" n="0423a"/>
<lb ed="X" n="0423a01"/><lb ed="R041" n="0090b16"/>二劫名近波羅蜜多在第三劫名大波羅蜜多佛果
<lb ed="X" n="0423a02"/><lb ed="R041" n="0090b17"/>位中更無異稱今包因果故擧通名五種般若通敎
<lb ed="X" n="0423a03"/><lb ed="R041" n="0090b18"/>理行果謂依敎詮理依理起行依行得果皆般若故
<lb ed="X" n="0423a04"/><lb ed="R041" n="0091a01"/>詮旨分別通敎及理因果分別通因及果福智分別
<lb ed="X" n="0423a05"/><lb ed="R041" n="0091a02"/>通福及智覺寂分別通滅道諦菩提涅槃二利分別
<lb ed="X" n="0423a06"/><lb ed="R041" n="0091a03"/>通於二種自利利他又由行者修習般若通於二智
<lb ed="X" n="0423a07"/><lb ed="R041" n="0091a04"/>根本後得觀於二理生空法空斷於二障煩惱所知
<lb ed="X" n="0423a08"/><lb ed="R041" n="0091a05"/>息於二死分段變易證於二果菩提涅槃圓於二滅
<lb ed="X" n="0423a09"/><lb ed="R041" n="0091a06"/>無餘無住所以立此般若名者六波羅蜜多經第一
<lb ed="X" n="0423a10"/><lb ed="R041" n="0091a07"/>卷云諸佛世尊以八萬四千法門調伏有緣衆生攝
<lb ed="X" n="0423a11"/><lb ed="R041" n="0091a08"/>爲五分若有衆生樂修靜慮威儀分別性相如次爲
<lb ed="X" n="0423a12"/><lb ed="R041" n="0091a09"/>說契經調伏對法若樂修習大乘眞實智慧離於我
<lb ed="X" n="0423a13"/><lb ed="R041" n="0091a10"/>法執著分別而爲彼說般若波羅蜜多若不能持三
<lb ed="X" n="0423a14"/><lb ed="R041" n="0091a11"/>藏般若造重罪等種種不善欲令消滅悟於涅槃爲
<lb ed="X" n="0423a15"/><lb ed="R041" n="0091a12"/>說陀羅尼於此經意正是第四樂修智慧離我法執
<lb ed="X" n="0423a16"/><lb ed="R041" n="0091a13"/>爲說般若令離我法契無相故兼餘四分也後明護
<lb ed="X" n="0423a17"/><lb ed="R041" n="0091a14"/>國此經別用者國者<g ref="#CB15131">邦</g>域依止之義理土事土凡聖
<lb ed="X" n="0423a18"/><lb ed="R041" n="0091a15"/>依止王臣化治安身統王目之爲國護者加衛覆攝
<lb ed="X" n="0423a19"/><lb ed="R041" n="0091a16"/>之義般若威德而加衛之而覆攝之灾害不生禍亂
<lb ed="X" n="0423a20"/><lb ed="R041" n="0091a17"/>不作人天歡慶龍鬼施恩般若興而不墜賢聖護而
<lb ed="X" n="0423a21"/><lb ed="R041" n="0091a18"/>國安法藉人以弘宣人由法而建國般若勝用其在
<lb ed="X" n="0423a22"/><lb ed="R041" n="0091b01"/>斯乎然此護國而有內護外護且內護者如下文云
<lb ed="X" n="0423a23"/><lb ed="R041" n="0091b02"/>佛吿波斯匿王吾今先爲諸菩薩說護佛果護十地
<lb ed="X" n="0423a24"/><lb ed="R041" n="0091b03"/>行護化衆生外護者如世尊言諸大國王諦聽諦聽
<pb ed="X" xml:id="X26.0519.0423b" n="0423b"/>
<lb ed="X" n="0423b01"/><lb ed="R041" n="0091b04"/>我爲汝等說護國法一切國土若欲亂時有諸灾難
<lb ed="X" n="0423b02"/><lb ed="R041" n="0091b05"/>賊來破壞汝等諸王應當受持讀誦此般若波羅蜜
<lb ed="X" n="0423b03"/><lb ed="R041" n="0091b06"/>多嚴飾道場置百佛像百菩薩像百師子座請百法
<lb ed="X" n="0423b04"/><lb ed="R041" n="0091b07"/>師解說此經乃至若王大臣及四部衆聽受讀誦如
<lb ed="X" n="0423b05"/><lb ed="R041" n="0091b08"/>法修行灾難卽滅廣如下文能護名護是國之護名
<lb ed="X" n="0423b06"/><lb ed="R041" n="0091b09"/>爲護國所護名護護卽是國名爲護國第二合釋所
<lb ed="X" n="0423b07"/><lb ed="R041" n="0091b10"/>請法者此通二釋若依護國依主釋者顯此般若而
<lb ed="X" n="0423b08"/><lb ed="R041" n="0091b11"/>能衛護諸國土故護國卽般若名護國般若波羅蜜
<lb ed="X" n="0423b09"/><lb ed="R041" n="0091b12"/>多攝用歸體持業釋也若依護國持業釋者能護般
<lb ed="X" n="0423b10"/><lb ed="R041" n="0091b13"/>若從所護國以彰其名護國之般若名護國般若波
<lb ed="X" n="0423b11"/><lb ed="R041" n="0091b14"/>羅蜜多依主釋也<note place="inline">收科可知</note>第二合釋所詮十字者所請
<lb ed="X" n="0423b12"/><lb ed="R041" n="0091b15"/>之法從能請人以彰其名仁王之護國般若名仁王
<lb ed="X" n="0423b13"/><lb ed="R041" n="0091b16"/>護國般若波羅蜜多依主釋也<note place="inline">收科可知</note>第二辨能詮經
<lb ed="X" n="0423b14"/><lb ed="R041" n="0091b17"/>字者天親解云謂能貫穿依故相故法故義故說名
<lb ed="X" n="0423b15"/><lb ed="R041" n="0091b18"/>爲經謂於是處由此爲此而有所說名之爲依眞俗
<lb ed="X" n="0423b16"/><lb ed="R041" n="0092a01"/>諦相名之爲相善巧等法名之爲法隨密意等以說
<lb ed="X" n="0423b17"/><lb ed="R041" n="0092a02"/>諸法名之爲義具此四義故名爲經然此經體總以
<lb ed="X" n="0423b18"/><lb ed="R041" n="0092a03"/>聲名句文四法爲性由此四法能詮義故又瑜伽云
<lb ed="X" n="0423b19"/><lb ed="R041" n="0092a04"/>經體有二一文二義文之一法進攝名句退攝於聲
<lb ed="X" n="0423b20"/><lb ed="R041" n="0092a05"/>雖言文義具攝聲名句文及所詮義五法爲體餘如
<lb ed="X" n="0423b21"/><lb ed="R041" n="0092a06"/>下釋<note place="inline">收科可知</note>第二合釋經題者上之十字皆是所詮文
<lb ed="X" n="0423b22"/><lb ed="R041" n="0092a07"/>字般若亦是經中所詮顯故能詮之經從彼所詮以
<lb ed="X" n="0423b23"/><lb ed="R041" n="0092a08"/>彰其名仁王護國般若波羅蜜多之經依主釋也又
<lb ed="X" n="0423b24"/><lb ed="R041" n="0092a09"/>以敎論攝五般若文字能詮餘四所詮依瑜伽論經
<pb ed="X" xml:id="X26.0519.0423c" n="0423c"/>
<lb ed="X" n="0423c01"/><lb ed="R041" n="0092a10"/>通敎理仁王護國般若波羅蜜多卽經持業釋也<note place="inline">收科
<lb ed="X" n="0423c02"/><lb ed="R041" n="0092a11"/>可知</note>第二辨能釋疏字者疏猶記也纂錄之義纂錄諸
<lb ed="X" n="0423c03"/><lb ed="R041" n="0092a12"/>敎相應文義釋經意故又疏者疏<note place="inline">平聲</note>也分也決也疏
<lb ed="X" n="0423c04"/><lb ed="R041" n="0092a13"/>通文義分別旨趣決擇性相故名爲疏卽以疏主聲
<lb ed="X" n="0423c05"/><lb ed="R041" n="0092a14"/>名句文及所詮義五法爲體瑜伽論說菩薩造論釋
<lb ed="X" n="0423c06"/><lb ed="R041" n="0092a15"/>經有四意五喩造疏釋經意趣亦爾且四意者一嚴
<lb ed="X" n="0423c07"/><lb ed="R041" n="0092a16"/>顯佛經莊嚴聖敎顯深意故二摧邪顯正令解經義
<lb ed="X" n="0423c08"/><lb ed="R041" n="0092a17"/>邪心不生故三令法久住演敎利他法不滅故四佛
<lb ed="X" n="0423c09"/><lb ed="R041" n="0092a18"/>種不斷令解義者修行成佛故言五喩者一如見華
<lb ed="X" n="0423c10"/><lb ed="R041" n="0092b01"/>蘤見雖生喜不如開敷見經雖喜不如得疏開示道
<lb ed="X" n="0423c11"/><lb ed="R041" n="0092b02"/>理二如見他財見雖生喜不如攝爲<anchor xml:id="nkr_note_add_0423c1101" n="0423c1101"/><anchor xml:id="beg0423c1101" n="0423c1101"/>己<anchor xml:id="end0423c1101"/>有三如見家
<lb ed="X" n="0423c12"/><lb ed="R041" n="0092b03"/>書見雖生喜不如開之知其吉事四如見金鋌見雖
<lb ed="X" n="0423c13"/><lb ed="R041" n="0092b04"/>生喜不如鍛爲器物得其受用五如飢遇美饍見雖
<lb ed="X" n="0423c14"/><lb ed="R041" n="0092b05"/>生喜不如飡之得疏釋經隨文可知<note place="inline">收科可知</note>第二合釋
<lb ed="X" n="0423c15"/><lb ed="R041" n="0092b06"/>疏題者造疏本爲釋經文故故能釋疏從所釋經以
<lb ed="X" n="0423c16"/><lb ed="R041" n="0092b07"/>彰其名仁王護國般若波羅蜜多經之疏依主釋也
<lb ed="X" n="0423c17"/><lb ed="R041" n="0092b08"/>第二釋此卷之別目者謂卷第一卷者行布規矩之
<lb ed="X" n="0423c18"/><lb ed="R041" n="0092b09"/>義目於文字然此文字墨等書之從因果說意取聲
<lb ed="X" n="0423c19"/><lb ed="R041" n="0092b10"/>名句文而爲體也聲等爲因方有字故文字爲因引
<lb ed="X" n="0423c20"/><lb ed="R041" n="0092b11"/>聲等故又卷者捲舒之義貝葉紙等而爲體也若唯
<lb ed="X" n="0423c21"/><lb ed="R041" n="0092b12"/>文字而無紙等文字散滅若唯紙等而無文字則非
<lb ed="X" n="0423c22"/><lb ed="R041" n="0092b13"/>聖敎由是能依文字所依紙等互相依藉捲舒規矩
<lb ed="X" n="0423c23"/><lb ed="R041" n="0092b14"/>目之爲卷第一者初首之義一部六卷此軸標初故
<lb ed="X" n="0423c24"/><lb ed="R041" n="0092b15"/>名第一卷體卽第一名卷第一元唯三卷後人開成
<pb ed="X" xml:id="X26.0519.0424a" n="0424a"/>
<lb ed="X" n="0424a01"/><lb ed="R041" n="0092b16"/>六卷也。</p>
<lb ed="X" n="0424a02"/><lb ed="R041" n="0092b17"/><p xml:id="pX26p0424a0201">【疏】<name role="" type="person">靑龍寺</name>翻經講論沙門良賁奉賁述者彰造疏人
<lb ed="X" n="0424a03"/><lb ed="R041" n="0092b18"/>也其<name role="" type="person">靑龍寺</name>在長安城東南隅也<name role="" type="person">靑龍寺</name>記云昔隋
<lb ed="X" n="0424a04"/><lb ed="R041" n="0093a01"/>朝時創置長安以於城南本是戰場聚骨於此帝曰
<lb ed="X" n="0424a05"/><lb ed="R041" n="0093a02"/>以此處是國家靑龍之首多諸墳墓有子孫親戚者
<lb ed="X" n="0424a06"/><lb ed="R041" n="0093a03"/>令移葬之其中無親戚者官與移之去城東南約七
<lb ed="X" n="0424a07"/><lb ed="R041" n="0093a04"/>里餘穿坑埋之後有鬼哭之聲有司聞奏有勑令於
<lb ed="X" n="0424a08"/><lb ed="R041" n="0093a05"/>埋骨之處與置其寺號靈感焉後至唐太宗皇帝女
<lb ed="X" n="0424a09"/><lb ed="R041" n="0093a06"/>城陽公主有疾請蘇州僧法朗持念觀音神呪而獲
<lb ed="X" n="0424a10"/><lb ed="R041" n="0093a07"/>疾愈公主上請所廢靈感寺地可以置寺以答聖恩
<lb ed="X" n="0424a11"/><lb ed="R041" n="0093a08"/>至高宗大帝龍朔二年勑旨宜令依舊置寺改名觀
<lb ed="X" n="0424a12"/><lb ed="R041" n="0093a09"/>音寺後至中宗皇帝以寺標靑龍之崗於神龍二年
<lb ed="X" n="0424a13"/><lb ed="R041" n="0093a10"/>改爲<name role="" type="person">靑龍寺</name>焉寺者嗣也司也治事者相嗣續於此
<lb ed="X" n="0424a14"/><lb ed="R041" n="0093a11"/>司也漢書云後漢第二主孝明皇帝夜夢金人身長
<lb ed="X" n="0424a15"/><lb ed="R041" n="0093a12"/>丈六乘空西來遂問朝臣傅毅奏曰准周異記竺乾
<lb ed="X" n="0424a16"/><lb ed="R041" n="0093a13"/>有大聖人出現滿一千年後有聲敎流於此國陛下
<lb ed="X" n="0424a17"/><lb ed="R041" n="0093a14"/>所夢必是此焉帝遣王導等一十八人西迎佛敎至
<lb ed="X" n="0424a18"/><lb ed="R041" n="0093a15"/>大<name role="" type="person">月支國</name>逢摩騰<name role="" type="person">竺法蘭</name>二僧持四十二章經梵本
<lb ed="X" n="0424a19"/><lb ed="R041" n="0093a16"/>釋迦形相等初來權止<name role="" type="person">鴻臚寺</name>永平七年乙丑歲<note place="inline">或云
<lb ed="X" n="0424a20"/><lb ed="R041" n="0093a17"/>甲子歲也</note>西迎至十年戊辰歲十二月三十日迴屆洛陽
<lb ed="X" n="0424a21"/><lb ed="R041" n="0093a18"/>明帝喜悅別創堂殿安之二僧移入別居不忘其本
<lb ed="X" n="0424a22"/><lb ed="R041" n="0093b01"/>遂標寺號又以白馬<g ref="#CB00501">䭾</g>經至此而死建塔於寺中因
<lb ed="X" n="0424a23"/><lb ed="R041" n="0093b02"/>名<name role="" type="person">白馬寺</name>焉僧史略云至後<name role="" type="person">魏太武</name>帝始光元年創
<lb ed="X" n="0424a24"/><lb ed="R041" n="0093b03"/>立伽藍名爲招提隋煬帝大業年中改爲道場至唐
<pb ed="X" xml:id="X26.0519.0424b" n="0424b"/>
<lb ed="X" n="0424b01"/><lb ed="R041" n="0093b04"/>復爲寺也西天名僧伽藍摩此云衆園是出家衆所
<lb ed="X" n="0424b02"/><lb ed="R041" n="0093b05"/>住園故翻經者律論是經中一分之義契經具攝三
<lb ed="X" n="0424b03"/><lb ed="R041" n="0093b06"/>藏義故但言翻經也翻者倒也倒西天語傳授此方
<lb ed="X" n="0424b04"/><lb ed="R041" n="0093b07"/>謂之翻譯沙門者具正應云沙迦懣曩此云息惡息
<lb ed="X" n="0424b05"/><lb ed="R041" n="0093b08"/>除諸惡故亦名勤息勤修衆善息不善故法華疏云
<lb ed="X" n="0424b06"/><lb ed="R041" n="0093b09"/>沙門息義以得法故暫爾寧息亦息惡也正言室羅
<lb ed="X" n="0424b07"/><lb ed="R041" n="0093b10"/>摩拏或云室摩那拏此云功勞精修道業有功勞故
<lb ed="X" n="0424b08"/><lb ed="R041" n="0093b11"/>今存不正復略梵語故名沙門沙門有四如常可知
<lb ed="X" n="0424b09"/><lb ed="R041" n="0093b12"/>良賁者疏主名也賁<note place="inline">彼義切</note>疏主是河中邑縣人也俗
<lb ed="X" n="0424b10"/><lb ed="R041" n="0093b13"/>姓郭氏法名良賁家承官官闕而不錄艸歲出家長
<lb ed="X" n="0424b11"/><lb ed="R041" n="0093b14"/>而獨德講仁王經唯識因明論善內外學住靑龍安
<lb ed="X" n="0424b12"/><lb ed="R041" n="0093b15"/>國等寺名望當時緇素仰重曾爲代宗皇帝授菩薩
<lb ed="X" n="0424b13"/><lb ed="R041" n="0093b16"/>戒不空三藏翻諸經論七十七部內四十餘本疏主
<lb ed="X" n="0424b14"/><lb ed="R041" n="0093b17"/>筆受幷潤文也於永泰二年二月十一日奉代宗勑
<lb ed="X" n="0424b15"/><lb ed="R041" n="0093b18"/>旨在內南桃園修撰新譯仁王般若經疏至當年十
<lb ed="X" n="0424b16"/><lb ed="R041" n="0094a01"/>一月八日繕寫畢功文過萬言部成三卷幷陀羅尼
<lb ed="X" n="0424b17"/><lb ed="R041" n="0094a02"/>念誦軌儀一卷承明殿講密嚴經御記一卷並同進
<lb ed="X" n="0424b18"/><lb ed="R041" n="0094a03"/>呈勑批歎譽略而不錄奉詔述者述猶叙也撰也親
<lb ed="X" n="0424b19"/><lb ed="R041" n="0094a04"/>奉宣詔叙述義理撰集聖敎成此疏文名之爲述唯
<lb ed="X" n="0424b20"/><lb ed="R041" n="0094a05"/>識疏云叙理名述先來有故作故名造今新起故。</p>
<lb ed="X" n="0424b21"/><lb ed="R041" n="0094a06"/><p xml:id="pX26p0424b2101">【疏】稽首等者自下釋疏本文如所釋經亦分三分初
<lb ed="X" n="0424b22"/><lb ed="R041" n="0094a07"/>明序分二正宗分三流通分且初序分長分四段初
<lb ed="X" n="0424b23"/><lb ed="R041" n="0094a08"/>稽首三尊陳造疏之情懇二歎佛身說爲經起之源
<lb ed="X" n="0424b24"/><lb ed="R041" n="0094a09"/>由三正顯此經彰般若之幽致四釋經品題明總別
<pb ed="X" xml:id="X26.0519.0424c" n="0424c"/>
<lb ed="X" n="0424c01"/><lb ed="R041" n="0094a10"/>之綱要然此四段文意次第者夫欲釋經先敬三寶
<lb ed="X" n="0424c02"/><lb ed="R041" n="0094a11"/>述造疏之情誠求聖力而加護故有初段旣<anchor xml:id="nkr_note_add_0424c0201" n="0424c0201"/><anchor xml:id="beg0424c0201" n="0424c0201"/>已<anchor xml:id="end0424c0201"/>歸依
<lb ed="X" n="0424c03"/><lb ed="R041" n="0094a12"/>三寶便應製疏然以文字體式欲正稱揚彼事必先
<lb ed="X" n="0424c04"/><lb ed="R041" n="0094a13"/>汎述端由卽言在於遠意在於近爲引事之由漸也
<lb ed="X" n="0424c05"/><lb ed="R041" n="0094a14"/>此第二段卽是汎述之詞汎述敎興本末源由所謂
<lb ed="X" n="0424c06"/><lb ed="R041" n="0094a15"/>眞理湛然性離有無報身玅智窮性相源然後起他
<lb ed="X" n="0424c07"/><lb ed="R041" n="0094a16"/>化用應機利物體無生說用有說生如是汎述體用
<lb ed="X" n="0424c08"/><lb ed="R041" n="0094a17"/>本末漸欲引至說此經事故有第二段歎佛身說汎
<lb ed="X" n="0424c09"/><lb ed="R041" n="0094a18"/>述<anchor xml:id="nkr_note_add_0424c0901" n="0424c0901"/><anchor xml:id="beg0424c0901" n="0424c0901"/>已<anchor xml:id="end0424c0901"/>訖方辨此經靈山集衆示現羣祥法雨遐滋普
<lb ed="X" n="0424c10"/><lb ed="R041" n="0094b01"/>潤凡聖陳經宗旨大義所由內護佛果五忍二諦之
<lb ed="X" n="0424c11"/><lb ed="R041" n="0094b02"/>門外護仁王般若靈驗之事華飛瑞應德用難思法
<lb ed="X" n="0424c12"/><lb ed="R041" n="0094b03"/>師奉持灾消難息如來悲念垂誡付囑乃至敎流此
<lb ed="X" n="0424c13"/><lb ed="R041" n="0094b04"/>土弘闡因由褒揚稱讚意表慇懃敬仰之誠欲令學
<lb ed="X" n="0424c14"/><lb ed="R041" n="0094b05"/>者知其大義而生鄭重故有第三段正顯此經般若
<lb ed="X" n="0424c15"/><lb ed="R041" n="0094b06"/>幽致顯此義<anchor xml:id="nkr_note_add_0424c1501" n="0424c1501"/><anchor xml:id="beg0424c1501" n="0424c1501"/>已<anchor xml:id="end0424c1501"/>便合次第釋經文義然以本文前有
<lb ed="X" n="0424c16"/><lb ed="R041" n="0094b07"/>經題目所以先釋經題後釋經文以經題者詮一部
<lb ed="X" n="0424c17"/><lb ed="R041" n="0094b08"/>之大綱品題者顯一品之要義由釋題故卽顯一部
<lb ed="X" n="0424c18"/><lb ed="R041" n="0094b09"/>總別大意故有第四段釋經品題故四段文次第如
<lb ed="X" n="0424c19"/><lb ed="R041" n="0094b10"/>是由此而言序者致也序致大義本末意故又序者
<lb ed="X" n="0424c20"/><lb ed="R041" n="0094b11"/>緖也如蠒之得緖緖盡一蠒之絲疏之得序序盡一
<lb ed="X" n="0424c21"/><lb ed="R041" n="0094b12"/>部之意也言稽首者能敬之相也無上覺等所敬三
<lb ed="X" n="0424c22"/><lb ed="R041" n="0094b13"/>寶也依俗釋云稽者至也首者頭也以頭至地故名
<lb ed="X" n="0424c23"/><lb ed="R041" n="0094b14"/>稽首此卽拜跪首至地故若依經論稽首者敬禮異
<lb ed="X" n="0424c24"/><lb ed="R041" n="0094b15"/>名□□□□□□□□□禮俱舍論云稽首接足故
<pb ed="X" xml:id="X26.0519.0425a" n="0425a"/>
<lb ed="X" n="0425a01"/><lb ed="R041" n="0094b16"/>稱敬禮□□□□□□□□□□彼足故名敬禮虔
<lb ed="X" n="0425a02"/><lb ed="R041" n="0094b17"/>仰深故以身比語□□□□□□□□□輕可發身
<lb ed="X" n="0425a03"/><lb ed="R041" n="0094b18"/>由意起不說自成故唯身敬□□□□□□□□起
<lb ed="X" n="0425a04"/><lb ed="R041" n="0095a01"/>慇淨心策殊勝業伸誠歸仰故名敬禮卽□□□諸
<lb ed="X" n="0425a05"/><lb ed="R041" n="0095a02"/>聖敎中或云稽首藉身語業之稽首伸三業之敬禮
<lb ed="X" n="0425a06"/><lb ed="R041" n="0095a03"/>也無上覺者覺體是慧覺察斷障覺照理事故名爲
<lb ed="X" n="0425a07"/><lb ed="R041" n="0095a04"/>覺佛果位中法身覺性報身覺相化身覺用無比等
<lb ed="X" n="0425a08"/><lb ed="R041" n="0095a05"/>故通名無上覺次別示云法身體遍報相圓明他化
<lb ed="X" n="0425a09"/><lb ed="R041" n="0095a06"/>應現塵沙數身大悲拔苦玅用難思而無與佛齊等
<lb ed="X" n="0425a10"/><lb ed="R041" n="0095a07"/>者也故華嚴云菩薩有十種大悲常觀衆生一無所
<lb ed="X" n="0425a11"/><lb ed="R041" n="0095a08"/>歸依二隨逐邪見三貧無善根四長寢生死五行不
<lb ed="X" n="0425a12"/><lb ed="R041" n="0095a09"/>善法六欲縛所縛七在生死海八久遠長病九無欲
<lb ed="X" n="0425a13"/><lb ed="R041" n="0095a10"/>善法十失諸佛法以此十種大悲拔衆生苦菩薩尙
<lb ed="X" n="0425a14"/><lb ed="R041" n="0095a11"/>爾何況如來於利他中大悲最勝故此偏言大悲無
<lb ed="X" n="0425a15"/><lb ed="R041" n="0095a12"/>與等。</p>
<lb ed="X" n="0425a16"/><lb ed="R041" n="0095a13"/><p xml:id="pX26p0425a1601">【疏】所說甘露法者前能說佛此所說法也所說之法
<lb ed="X" n="0425a17"/><lb ed="R041" n="0095a14"/>猶如甘露世間甘露有二功能一能除疾病而得身
<lb ed="X" n="0425a18"/><lb ed="R041" n="0095a15"/>安二能除熱惱而得淸涼佛法亦爾一能除生死之
<lb ed="X" n="0425a19"/><lb ed="R041" n="0095a16"/>疾病得聖身安二能除障染之熱惱得涅槃淸凉故
<lb ed="X" n="0425a20"/><lb ed="R041" n="0095a17"/>涅槃云世尊甘露藥以施諸衆生衆生旣服<anchor xml:id="nkr_note_add_0425a2001" n="0425a2001"/><anchor xml:id="beg0425a2001" n="0425a2001"/>已<anchor xml:id="end0425a2001"/>不死
<lb ed="X" n="0425a21"/><lb ed="R041" n="0095a18"/>亦不生<note place="inline">餘文易解</note>。</p>
<lb ed="X" n="0425a22"/><lb ed="R041" n="0095b01"/><p xml:id="pX26p0425a2201">【疏】住果勝果道者聲聞四果前之三果現居有學名
<lb ed="X" n="0425a23"/><lb ed="R041" n="0095b02"/>爲住果第四果人<anchor xml:id="nkr_note_add_0425a2301" n="0425a2301"/><anchor xml:id="beg0425a2301" n="0425a2301"/>已<anchor xml:id="end0425a2301"/>證無學於自乘中最殊勝故名
<lb ed="X" n="0425a24"/><lb ed="R041" n="0095b03"/>勝果道麟喩部行尊者初學記中引諸家書籍明麟
<pb ed="X" xml:id="X26.0519.0425b" n="0425b"/>
<lb ed="X" n="0425b01"/><lb ed="R041" n="0095b04"/>相貌今直叙之麟者仁獸也<g ref="#CB06039">麕</g>身牛尾一角馬足黃
<lb ed="X" n="0425b02"/><lb ed="R041" n="0095b05"/>色角端有肉音中黃鐘王者至仁則出一角明海內
<lb ed="X" n="0425b03"/><lb ed="R041" n="0095b06"/>共一主也生於火游於土含仁懷義行步中規游必
<lb ed="X" n="0425b04"/><lb ed="R041" n="0095b07"/>擇土不履生蟲不折生草不羣居不旅行不犯陷穽
<lb ed="X" n="0425b05"/><lb ed="R041" n="0095b08"/>文章彬彬軒轅有麒麟之信魯哀公十四年春西狩
<lb ed="X" n="0425b06"/><lb ed="R041" n="0095b09"/>獲麟以爲不祥仲尼曰麟也獨一而出更無羣伴獨
<lb ed="X" n="0425b07"/><lb ed="R041" n="0095b10"/>覺聖者三千界中獨一而出如麟一角名麟角喩獨
<lb ed="X" n="0425b08"/><lb ed="R041" n="0095b11"/>覺復有一類獨覺聖者於其現身離稟至敎不依於
<lb ed="X" n="0425b09"/><lb ed="R041" n="0095b12"/>佛而自悟道名爲獨覺有各部衆而行行故名部行
<lb ed="X" n="0425b10"/><lb ed="R041" n="0095b13"/>獨覺此二獨覺初皆見佛聞法修行得聖果<anchor xml:id="nkr_note_add_0425b1001" n="0425b1001"/><anchor xml:id="beg0425b1001" n="0425b1001"/>已<anchor xml:id="end0425b1001"/>麟角
<lb ed="X" n="0425b11"/><lb ed="R041" n="0095b14"/>聖者定不見佛部行獨覺容可見佛初是利根後是
<lb ed="X" n="0425b12"/><lb ed="R041" n="0095b15"/>鈍根皆離障染證無學果具無漏德故名尊也五忍
<lb ed="X" n="0425b13"/><lb ed="R041" n="0095b16"/>諸聖凡者忍謂忍可印證之義以其玅慧印證境故
<lb ed="X" n="0425b14"/><lb ed="R041" n="0095b17"/>名之爲忍於五忍中初伏忍位在於地前名爲凡夫
<lb ed="X" n="0425b15"/><lb ed="R041" n="0095b18"/>信忍順忍無生忍寂滅忍此之四忍從於初地至佛
<lb ed="X" n="0425b16"/><lb ed="R041" n="0096a01"/>果位名爲聖人其寂滅忍通佛菩薩今取菩薩敬僧
<lb ed="X" n="0425b17"/><lb ed="R041" n="0096a02"/>寶故疏說僧寶聲聞獨覺菩薩從劣向勝爲次第故
<lb ed="X" n="0425b18"/><lb ed="R041" n="0096a03"/>我今盡敬禮者前歸敬佛有稽首言此後句疏通敬
<lb ed="X" n="0425b19"/><lb ed="R041" n="0096a04"/>法僧兩度言之法及聖賢我盡敬禮此等佛僧總指
<lb ed="X" n="0425b20"/><lb ed="R041" n="0096a05"/>數類下自有文此不廣叙。</p>
<lb ed="X" n="0425b21"/><lb ed="R041" n="0096a06"/><p xml:id="pX26p0425b2101">【疏】三寶等者彰歸敬意也佛法衆僧如世金玉可貴
<lb ed="X" n="0425b22"/><lb ed="R041" n="0096a07"/>可重說名爲寶唯願三寶以悲智力加護於我見示
<lb ed="X" n="0425b23"/><lb ed="R041" n="0096a08"/>愍念幸無遺弃今欲讚釋般若眞文願法久住利濟
<lb ed="X" n="0425b24"/><lb ed="R041" n="0096a09"/>含識故金剛頂瑜伽經云歸依佛者卽得諸佛五方
<pb ed="X" xml:id="X26.0519.0425c" n="0425c"/>
<lb ed="X" n="0425c01"/><lb ed="R041" n="0096a10"/>菩薩幷諸眷屬皆來加護歸依法者卽得帝釋幷諸
<lb ed="X" n="0425c02"/><lb ed="R041" n="0096a11"/>眷屬四天王等皆來加護歸依僧者卽得色究竟天
<lb ed="X" n="0425c03"/><lb ed="R041" n="0096a12"/><name role="" type="person">五淨居天</name>幷諸眷屬皆來加護由三寶力善願皆成
<lb ed="X" n="0425c04"/><lb ed="R041" n="0096a13"/>諸惡不生故今歸敬希加護我造疏釋經心通玅理
<lb ed="X" n="0425c05"/><lb ed="R041" n="0096a14"/>語巧身安。</p>
<lb ed="X" n="0425c06"/><lb ed="R041" n="0096a15"/><p xml:id="pX26p0425c0601">【疏】<g ref="#CB15470">粤</g>眞理湛寂逈出有無之表者<g ref="#CB15470">粤</g>者辭也發語之
<lb ed="X" n="0425c07"/><lb ed="R041" n="0096a16"/>端入文之辭藻也逈者孤也獨也表者外也眞理體
<lb ed="X" n="0425c08"/><lb ed="R041" n="0096a17"/>玅澄湛不動凝寂離喧逈然獨出有無法之外也。</p>
<lb ed="X" n="0425c09"/><lb ed="R041" n="0096a18"/><p xml:id="pX26p0425c0901">【疏】智鏡澄照洞鑒性相之源者鏡者鑒照之義性相
<lb ed="X" n="0425c10"/><lb ed="R041" n="0096b01"/>之源者水本曰源生流派故法亦如是約其根本以
<lb ed="X" n="0425c11"/><lb ed="R041" n="0096b02"/>性爲源生一切法無量義經云義無量者從一法生
<lb ed="X" n="0425c12"/><lb ed="R041" n="0096b03"/>其一法者所謂眞如從彼出生一切法故若約其末
<lb ed="X" n="0425c13"/><lb ed="R041" n="0096b04"/>以相爲源生一切法謂第八識含持諸法三性種子
<lb ed="X" n="0425c14"/><lb ed="R041" n="0096b05"/>展轉變現無量差別色心之法乃至佛果無漏第八
<lb ed="X" n="0425c15"/><lb ed="R041" n="0096b06"/>持無漏種展轉變現無量差別淸淨之法故一切法
<lb ed="X" n="0425c16"/><lb ed="R041" n="0096b07"/>性相爲源佛果四智猶如明鏡澄淨遍照洞達明鑒
<lb ed="X" n="0425c17"/><lb ed="R041" n="0096b08"/>性相本源善惡因果無量差別故疏云爾。</p>
<lb ed="X" n="0425c18"/><lb ed="R041" n="0096b09"/><p xml:id="pX26p0425c1801">【疏】德海揚波汩淸流於塵刹者此法喩合明從於德
<lb ed="X" n="0425c19"/><lb ed="R041" n="0096b10"/>海現他化身也德海者眞理湛然無爲之德智鏡澄
<lb ed="X" n="0425c20"/><lb ed="R041" n="0096b11"/>照有爲之德此之二德深廣無窮猶如大海揚者擊
<lb ed="X" n="0425c21"/><lb ed="R041" n="0096b12"/>也汩<note place="inline">音骨沒也又于筆切汲也今取後呼</note>塵刹者微塵刹土世界多義
<lb ed="X" n="0425c22"/><lb ed="R041" n="0096b13"/>世間大海風所擊揚起於波浪淸泉流派遍諸川澤
<lb ed="X" n="0425c23"/><lb ed="R041" n="0096b14"/>益濟黎元如來亦爾德海幽深廣無邊際由本願力
<lb ed="X" n="0425c24"/><lb ed="R041" n="0096b15"/>悲智相應擊於德海起他化波汲引玅用化相淸流
<pb ed="X" xml:id="X26.0519.0426a" n="0426a"/>
<lb ed="X" n="0426a01"/><lb ed="R041" n="0096b16"/>他受用身遍諸淨刹變化佛身遍淨穢刹隨應利樂
<lb ed="X" n="0426a02"/><lb ed="R041" n="0096b17"/>凡聖有情故唯識第十云他受用身而依自土謂平
<lb ed="X" n="0426a03"/><lb ed="R041" n="0096b18"/>等智大慈悲力由昔所修利他無漏純淨佛土因緣
<lb ed="X" n="0426a04"/><lb ed="R041" n="0097a01"/>成熟隨住十地菩薩所宜變爲淨土或小或大或劣
<lb ed="X" n="0426a05"/><lb ed="R041" n="0097a02"/>或勝前後改轉他受用身依之而住能依身量亦無
<lb ed="X" n="0426a06"/><lb ed="R041" n="0097a03"/>定限若變化身依變化土謂成事智大慈悲力由昔
<lb ed="X" n="0426a07"/><lb ed="R041" n="0097a04"/>所修利他無漏淨穢佛土因緣成熟隨未登地有情
<lb ed="X" n="0426a08"/><lb ed="R041" n="0097a05"/>所宜變爲佛土或淨或穢或大或小前後改轉佛變
<lb ed="X" n="0426a09"/><lb ed="R041" n="0097a06"/>化身依之而住能依身量亦無定限。</p>
<lb ed="X" n="0426a10"/><lb ed="R041" n="0097a07"/><p xml:id="pX26p0426a1001">【疏】牟尼大聖故現迹於王宮者梵語牟尼此云寂默
<lb ed="X" n="0426a11"/><lb ed="R041" n="0097a08"/>所證眞理體性寂靜離煩惱喧故名寂默聖者正也
<lb ed="X" n="0426a12"/><lb ed="R041" n="0097a09"/>以無漏智正合理故三乘見諦皆名聖人其二乘者
<lb ed="X" n="0426a13"/><lb ed="R041" n="0097a10"/>聖而非大十地菩薩大而未圓今明佛果廣大圓滿
<lb ed="X" n="0426a14"/><lb ed="R041" n="0097a11"/>故名大聖大聖釋迦證寂默理故云牟尼大聖故者
<lb ed="X" n="0426a15"/><lb ed="R041" n="0097a12"/>所以義由前德海揚波汩淸流於塵刹遂有釋迦牟
<lb ed="X" n="0426a16"/><lb ed="R041" n="0097a13"/>尼大聖所以示現權迹生於王宮此屬<name role="" type="person">迦毗羅</name>城淨
<lb ed="X" n="0426a17"/><lb ed="R041" n="0097a14"/>飯王宮也故本行悲華經等說護明菩薩居<name role="" type="person">兜率天</name>
<lb ed="X" n="0426a18"/><lb ed="R041" n="0097a15"/>從彼天沒七月十五日乘日輪御白象入摩耶腹示
<lb ed="X" n="0426a19"/><lb ed="R041" n="0097a16"/>同凡夫十月處胎四月八日降生七歲作嬰兒八年
<lb ed="X" n="0426a20"/><lb ed="R041" n="0097a17"/>爲童子四年學五明論十年受欲樂二十九歲出家
<lb ed="X" n="0426a21"/><lb ed="R041" n="0097a18"/>在於雪山六年修苦行三十五歲成等正覺四十五
<lb ed="X" n="0426a22"/><lb ed="R041" n="0097b01"/>年住世說法金光明說釋迦牟尼佛壽八十歲。</p>
<lb ed="X" n="0426a23"/><lb ed="R041" n="0097b02"/><p xml:id="pX26p0426a2301">【疏】從無生而生則生無所生者此顯如來現身之相
<lb ed="X" n="0426a24"/><lb ed="R041" n="0097b03"/>也無生者淸淨法身凝然常住本無生滅名曰無生
<pb ed="X" xml:id="X26.0519.0426b" n="0426b"/>
<lb ed="X" n="0426b01"/><lb ed="R041" n="0097b04"/>圓滿報身不斷常住而無一期生滅之相名曰無生
<lb ed="X" n="0426b02"/><lb ed="R041" n="0097b05"/>從於法報無生眞佛而生他化應物權身此則眞佛
<lb ed="X" n="0426b03"/><lb ed="R041" n="0097b06"/>生彼無所生他化權身也或可唯從無生眞理而生
<lb ed="X" n="0426b04"/><lb ed="R041" n="0097b07"/>他化則眞如理生彼無所生他化也故下經云一切
<lb ed="X" n="0426b05"/><lb ed="R041" n="0097b08"/>諸佛於般若中生般若中化般若中滅而實諸佛生
<lb ed="X" n="0426b06"/><lb ed="R041" n="0097b09"/>無所生化無所化滅無所滅其疏釋云實相般若無
<lb ed="X" n="0426b07"/><lb ed="R041" n="0097b10"/>生化滅諸佛化現圓應十方於般若中示生示化示
<lb ed="X" n="0426b08"/><lb ed="R041" n="0097b11"/>滅卽王宮生轉法輪化雙林後滅也。</p>
<lb ed="X" n="0426b09"/><lb ed="R041" n="0097b12"/><p xml:id="pX26p0426b0901">【疏】演無說之說則說無所說者此顯如來說法之相
<lb ed="X" n="0426b10"/><lb ed="R041" n="0097b13"/>也諸法體性本離言詮名爲無說一切諸法性離言
<lb ed="X" n="0426b11"/><lb ed="R041" n="0097b14"/>故如來方便令人曉解遂於無名相法中強以名相
<lb ed="X" n="0426b12"/><lb ed="R041" n="0097b15"/>方便顯示名爲之說此則以其名相開示說彼無所
<lb ed="X" n="0426b13"/><lb ed="R041" n="0097b16"/>說法故下經云佛未出前無三界名無善惡果報六
<lb ed="X" n="0426b14"/><lb ed="R041" n="0097b17"/>趣名字諸佛出現爲有情故說於三界六趣染淨無
<lb ed="X" n="0426b15"/><lb ed="R041" n="0097b18"/>量名字也。</p>
<lb ed="X" n="0426b16"/><lb ed="R041" n="0098a01"/><p xml:id="pX26p0426b1601">【疏】動而寂若淸月陵空者動謂權身寂謂眞身若者
<lb ed="X" n="0426b17"/><lb ed="R041" n="0098a02"/>如也陵者昇也如淸月非空影隨水器月體昇空喩
<lb ed="X" n="0426b18"/><lb ed="R041" n="0098a03"/>於眞佛而居淨土月影千差喩於權身隨機有異影
<lb ed="X" n="0426b19"/><lb ed="R041" n="0098a04"/>離月無亦非卽月眞佛是體權身是用用離體無亦
<lb ed="X" n="0426b20"/><lb ed="R041" n="0098a05"/>非卽體器喩衆生根性差別水喩衆生信等善根器
<lb ed="X" n="0426b21"/><lb ed="R041" n="0098a06"/>全水淸月影便現器破水濁月影便沉衆生根熟心
<lb ed="X" n="0426b22"/><lb ed="R041" n="0098a07"/>水澄淸身器圓淨佛現權身而利益之若根未熟心
<lb ed="X" n="0426b23"/><lb ed="R041" n="0098a08"/>水渾濁破器非根佛不現身如影沉隱月體圓而昇
<lb ed="X" n="0426b24"/><lb ed="R041" n="0098a09"/>空月影異而任器眞佛寂而端居體無有異權身動
<pb ed="X" xml:id="X26.0519.0426c" n="0426c"/>
<lb ed="X" n="0426c01"/><lb ed="R041" n="0098a10"/>而隨器用有千差總此意云由前德海揚波汩淸流
<lb ed="X" n="0426c02"/><lb ed="R041" n="0098a11"/>於塵刹牟尼大聖故現迹於王宮從無生而生則生
<lb ed="X" n="0426c03"/><lb ed="R041" n="0098a12"/>無所生諸如是等動而寂若淸月陵空。</p>
<lb ed="X" n="0426c04"/><lb ed="R041" n="0098a13"/><p xml:id="pX26p0426c0401">【疏】語而默等摩尼照物者語謂他化權身說法默謂
<lb ed="X" n="0426c05"/><lb ed="R041" n="0098a14"/>法報眞佛無言也等者齊等相似之義摩尼者如意
<lb ed="X" n="0426c06"/><lb ed="R041" n="0098a15"/>珠也佛似彼珠默而利物摩尼瑩而無思流光照物
<lb ed="X" n="0426c07"/><lb ed="R041" n="0098a16"/>眞佛默而無說現身有語應器宣揚法利含識總此
<lb ed="X" n="0426c08"/><lb ed="R041" n="0098a17"/>意云由前德海揚波汩淸流於塵刹牟尼大聖故現
<lb ed="X" n="0426c09"/><lb ed="R041" n="0098a18"/>迹於王宮演無說之說則說無所說諸如是等語而
<lb ed="X" n="0426c10"/><lb ed="R041" n="0098b01"/>默等摩尼照物。</p>
<lb ed="X" n="0426c11"/><lb ed="R041" n="0098b02"/><p xml:id="pX26p0426c1101">【疏】所以者承前起後之詞由前德海揚波現身說法
<lb ed="X" n="0426c12"/><lb ed="R041" n="0098b03"/>義故所以如來在昔居于鷲峰集衆說法也於造疏
<lb ed="X" n="0426c13"/><lb ed="R041" n="0098b04"/>時指說經時名爲在昔具正梵語佶栗陀羅矩吒此
<lb ed="X" n="0426c14"/><lb ed="R041" n="0098b05"/>云鷲峰亦名鷲臺旣棲鷲鳥又類高臺故以爲名住
<lb ed="X" n="0426c15"/><lb ed="R041" n="0098b06"/>定者安住定中興悲現通集衆也如下經云入大寂
<lb ed="X" n="0426c16"/><lb ed="R041" n="0098b07"/>靜玅三摩地梵語三摩地此云等持定之異名離於
<lb ed="X" n="0426c17"/><lb ed="R041" n="0098b08"/>沉掉平等持心專注一境故名等持顯功能勝故名
<lb ed="X" n="0426c18"/><lb ed="R041" n="0098b09"/>爲玅入大寂靜玅等持中有其二意一者興悲欲利
<lb ed="X" n="0426c19"/><lb ed="R041" n="0098b10"/>有情二者現通光馳聚日馳者奔馳迅速之貌佛光
<lb ed="X" n="0426c20"/><lb ed="R041" n="0098b11"/>迅發猶如聚日若唯一日足以爲明多日聚之明盛
<lb ed="X" n="0426c21"/><lb ed="R041" n="0098b12"/>至極也放光意者集有緣衆來聽法故故下文云佛
<lb ed="X" n="0426c22"/><lb ed="R041" n="0098b13"/>身毛孔放大光明普照十方恒沙佛土復放無量阿
<lb ed="X" n="0426c23"/><lb ed="R041" n="0098b14"/>僧祇光其光雜色一一光中現寶蓮華乃至十方菩
<lb ed="X" n="0426c24"/><lb ed="R041" n="0098b15"/>薩皆來至此。</p>
<pb ed="X" xml:id="X26.0519.0427a" n="0427a"/>
<lb ed="X" n="0427a01"/><lb ed="R041" n="0098b16"/><p xml:id="pX26p0427a0101">【疏】波斯匿等者梵語鉢剌犀那恃特王此云勝軍王
<lb ed="X" n="0427a02"/><lb ed="R041" n="0098b17"/>舊云波斯匿王訛也等者等餘國王及諸凡聖一切
<lb ed="X" n="0427a03"/><lb ed="R041" n="0098b18"/>大衆爭趍法會如霧競集繁盛至甚有類煙凝。</p>
<lb ed="X" n="0427a04"/><lb ed="R041" n="0099a01"/><p xml:id="pX26p0427a0401">【疏】亂墜天華坦夷巖谷者坦猶平也夷者等也所散
<lb ed="X" n="0427a05"/><lb ed="R041" n="0099a02"/>天華繽紛亂墜高巖下谷由華覆之坦然平等無高
<lb ed="X" n="0427a06"/><lb ed="R041" n="0099a03"/>下相顯佛所說平等法故以華供養表聞法<anchor xml:id="nkr_note_add_0427a0601" n="0427a0601"/><anchor xml:id="beg0427a0601" n="0427a0601"/>已<anchor xml:id="end0427a0601"/>修因
<lb ed="X" n="0427a07"/><lb ed="R041" n="0099a04"/>行華結菩提果卽下文云欲界諸天雨衆玅華色界
<lb ed="X" n="0427a08"/><lb ed="R041" n="0099a05"/>諸天亦雨天華時無色界雨諸香華香如須彌華如
<lb ed="X" n="0427a09"/><lb ed="R041" n="0099a06"/>車輪如雲而下遍覆大衆又云十方菩薩皆來至此
<lb ed="X" n="0427a10"/><lb ed="R041" n="0099a07"/>持種種香散種種華作無量音樂供養如來。</p>
<lb ed="X" n="0427a11"/><lb ed="R041" n="0099a08"/><p xml:id="pX26p0427a1101">【疏】遂得至法雨者此顯說經利益之事也遂得者承
<lb ed="X" n="0427a12"/><lb ed="R041" n="0099a09"/>前起後之詞由前衆集機熟緣和願聞玅法如來慈
<lb ed="X" n="0427a13"/><lb ed="R041" n="0099a10"/>悲應機爲說聞者獲益故言遂得等也淨土等者佛
<lb ed="X" n="0427a14"/><lb ed="R041" n="0099a11"/>住靈山隨機見異若大菩薩見佛報身而居淨土若
<lb ed="X" n="0427a15"/><lb ed="R041" n="0099a12"/>小菩薩二乘等衆見佛化身居淨穢土由佛身土一
<lb ed="X" n="0427a16"/><lb ed="R041" n="0099a13"/>處見異報化雙彰淨穢雙顯故然也雲有二義一能
<lb ed="X" n="0427a17"/><lb ed="R041" n="0099a14"/>廕覆二能出雨潤益草木慈心如雲廕覆有緣施玅
<lb ed="X" n="0427a18"/><lb ed="R041" n="0099a15"/>法雨潤益時機如雲密而彌布非卒暴雲也由此三
<lb ed="X" n="0427a19"/><lb ed="R041" n="0099a16"/>乘若凡若聖皆霑潤益生長善根及得果證故下經
<lb ed="X" n="0427a20"/><lb ed="R041" n="0099a17"/>中說觀如來品時無量大衆得法眼淨說菩薩行品
<lb ed="X" n="0427a21"/><lb ed="R041" n="0099a18"/>時無量人天大衆得伏忍空無生忍一地二地乃至
<lb ed="X" n="0427a22"/><lb ed="R041" n="0099b01"/>十地無量菩薩得一生補處乃至奉持品中皆有悟
<lb ed="X" n="0427a23"/><lb ed="R041" n="0099b02"/>證得道非一。</p>
<lb ed="X" n="0427a24"/><lb ed="R041" n="0099b03"/><p xml:id="pX26p0427a2401">【疏】宗陳護國者有內護外護內護者敎示菩薩護佛
<pb ed="X" xml:id="X26.0519.0427b" n="0427b"/>
<lb ed="X" n="0427b01"/><lb ed="R041" n="0099b04"/>果護十地行護化衆生外護者示諸王等護國土護
<lb ed="X" n="0427b02"/><lb ed="R041" n="0099b05"/>自身護人民遣諸災難國泰人安此內外護皆是經
<lb ed="X" n="0427b03"/><lb ed="R041" n="0099b06"/>宗所明之義故云宗陳護國於二護中觀如來品理
<lb ed="X" n="0427b04"/><lb ed="R041" n="0099b07"/>事雙彰於此理事包總攝括始終之位境智俱寂行
<lb ed="X" n="0427b05"/><lb ed="R041" n="0099b08"/>相云何此品所明觀照般若是事是智實相般若是
<lb ed="X" n="0427b06"/><lb ed="R041" n="0099b09"/>理是境泯相觀性名境智俱寂下云聖智現前最初
<lb ed="X" n="0427b07"/><lb ed="R041" n="0099b10"/>一念具足八萬四千波羅蜜多名歡喜地此名爲始
<lb ed="X" n="0427b08"/><lb ed="R041" n="0099b11"/>無漏聖智初證理故又云體相平等名一切智智此
<lb ed="X" n="0427b09"/><lb ed="R041" n="0099b12"/>是佛果故名爲終餘五忍等取下文意略叙大義隨
<lb ed="X" n="0427b10"/><lb ed="R041" n="0099b13"/>文可知。</p>
<lb ed="X" n="0427b11"/><lb ed="R041" n="0099b14"/><p xml:id="pX26p0427b1101">【疏】華彰令德力現難思者令字去聲善也不思議品
<lb ed="X" n="0427b12"/><lb ed="R041" n="0099b15"/>中大衆散華彰於般若善玅之德如來神力變現難
<lb ed="X" n="0427b13"/><lb ed="R041" n="0099b16"/>思之事表於般若神功叵測謂一華入無量華無量
<lb ed="X" n="0427b14"/><lb ed="R041" n="0099b17"/>華入一華等也。</p>
<lb ed="X" n="0427b15"/><lb ed="R041" n="0099b18"/><p xml:id="pX26p0427b1501">【疏】十三法師者三賢十地持經菩薩也師有彼法名
<lb ed="X" n="0427b16"/><lb ed="R041" n="0100a01"/>爲法師法卽是師名爲法師昭昭炅炅者明盛之貌
<lb ed="X" n="0427b17"/><lb ed="R041" n="0100a02"/>也氛與芬同呼氛侵妖氣也寰區者宇宙也帝王所
<lb ed="X" n="0427b18"/><lb ed="R041" n="0100a03"/>統普天之下封疆寬廣謂之寰區總此意云十三法
<lb ed="X" n="0427b19"/><lb ed="R041" n="0100a04"/>師奉持般若其文昭昭明顯易曉如觀指掌之內也
<lb ed="X" n="0427b20"/><lb ed="R041" n="0100a05"/>由於般若威德力故七難氣侵妖氣息滅般若威光
<lb ed="X" n="0427b21"/><lb ed="R041" n="0100a06"/>炅炅照明靜於寰區之內也故奉持品云從初習忍
<lb ed="X" n="0427b22"/><lb ed="R041" n="0100a07"/>至金剛定如法修行十三觀門皆爲法師依持建立
<lb ed="X" n="0427b23"/><lb ed="R041" n="0100a08"/>又云若七難起一切國王爲除難故受持解說般若
<lb ed="X" n="0427b24"/><lb ed="R041" n="0100a09"/>波羅蜜多七難卽滅國土安樂。</p>
<pb ed="X" xml:id="X26.0519.0427c" n="0427c"/>
<lb ed="X" n="0427c01"/><lb ed="R041" n="0100a10"/><p xml:id="pX26p0427c0101">【疏】恐季葉等者季者末也禾熟結子秋末之象也又
<lb ed="X" n="0427c02"/><lb ed="R041" n="0100a11"/>季者昆季也兄弟枝葉子孫相繼名爲季葉佛說般
<lb ed="X" n="0427c03"/><lb ed="R041" n="0100a12"/>若利益當時然恐末世遺法之中王臣四衆子孫枝
<lb ed="X" n="0427c04"/><lb ed="R041" n="0100a13"/>葉漸漸凋殘致令法滅國土災興是故永言垂誡付
<lb ed="X" n="0427c05"/><lb ed="R041" n="0100a14"/>囑國王令諸王等建立佛法護國安民如囑累品學
<lb ed="X" n="0427c06"/><lb ed="R041" n="0100a15"/>者叙之。</p>
<lb ed="X" n="0427c07"/><lb ed="R041" n="0100a16"/><p xml:id="pX26p0427c0701">【疏】若非等者歎佛說法能滅苦集也衢者路也生死
<lb ed="X" n="0427c08"/><lb ed="R041" n="0100a17"/>苦果有情依此往返三界昏迷遊歷名曰昏衢窒者
<lb ed="X" n="0427c09"/><lb ed="R041" n="0100a18"/>滅也慾與欲同貪愛名欲卽是惑障亦攝所知障及
<lb ed="X" n="0427c10"/><lb ed="R041" n="0100b01"/>所發業皆是苦因集諦攝故愛欲過重疏偏言之故
<lb ed="X" n="0427c11"/><lb ed="R041" n="0100b02"/>法華云諸苦所因貪欲爲本若滅貪欲無所依止愛
<lb ed="X" n="0427c12"/><lb ed="R041" n="0100b03"/>欲有四故言諸也瑜伽五十五云現有愛云何謂於
<lb ed="X" n="0427c13"/><lb ed="R041" n="0100b04"/>自體瞻視藏護後有愛云何謂求當來自體差別貪
<lb ed="X" n="0427c14"/><lb ed="R041" n="0100b05"/>喜俱行愛云何謂於現前色等五境起貪著愛彼彼
<lb ed="X" n="0427c15"/><lb ed="R041" n="0100b06"/>喜樂愛云何謂於未得可愛色等起希望愛總此意
<lb ed="X" n="0427c16"/><lb ed="R041" n="0100b07"/>云若非如來大明作照說法開迷何以能破生死苦
<lb ed="X" n="0427c17"/><lb ed="R041" n="0100b08"/>果昏衢者矣若非如來大振法音何以能滅生死苦
<lb ed="X" n="0427c18"/><lb ed="R041" n="0100b09"/>因諸慾者矣。</p>
<lb ed="X" n="0427c19"/><lb ed="R041" n="0100b10"/><p xml:id="pX26p0427c1901">【疏】皇唐八葉者一高祖二太宗三高宗四中宗五睿
<lb ed="X" n="0427c20"/><lb ed="R041" n="0100b11"/>宗六玄宗七肅宗八代宗金枝玉葉子孫相繼代宗
<lb ed="X" n="0427c21"/><lb ed="R041" n="0100b12"/>第八也造者化也玄者聖也垠者<note place="inline">語斤切</note>界也先帝上
<lb ed="X" n="0427c22"/><lb ed="R041" n="0100b13"/>昇今帝再造子育生靈聖德聖化無窮壃界法令正
<lb ed="X" n="0427c23"/><lb ed="R041" n="0100b14"/>而無曲刑憲淸而有截截者剪也齊如剪紙矣。</p>
<lb ed="X" n="0427c24"/><lb ed="R041" n="0100b15"/><p xml:id="pX26p0427c2401">【疏】張墜網震頺綱者震者擧也頹者墜下也綱者網
<pb ed="X" xml:id="X26.0519.0428a" n="0428a"/>
<lb ed="X" n="0428a01"/><lb ed="R041" n="0100b16"/>之總索也欲張墜網先擧總索衆網皆張自古不行
<lb ed="X" n="0428a02"/><lb ed="R041" n="0100b17"/>之事猶如墜網代宗治化擧而行之有似重張墜網
<lb ed="X" n="0428a03"/><lb ed="R041" n="0100b18"/>再擧頹綱也重張再擧其意者何駈黔庶於福壽之
<lb ed="X" n="0428a04"/><lb ed="R041" n="0101a01"/>場導蒼生於無爲之宅黔者<note place="inline">琴劒二音</note>黑黃色也黑黃等
<lb ed="X" n="0428a05"/><lb ed="R041" n="0101a02"/>類衆庶人民謂之黔庶福壽之場者之是語助也場
<lb ed="X" n="0428a06"/><lb ed="R041" n="0101a03"/>者處所依止之義一切庶民皆依福德壽命而住福
<lb ed="X" n="0428a07"/><lb ed="R041" n="0101a04"/>壽如場名福壽場今之主上以德化民令於萬姓勤
<lb ed="X" n="0428a08"/><lb ed="R041" n="0101a05"/>修福壽言含緊切之意有似駈物上場故疏云爾蒼
<lb ed="X" n="0428a09"/><lb ed="R041" n="0101a06"/>生者生靈之類似於蒼草謂之蒼生無爲之宅者之
<lb ed="X" n="0428a10"/><lb ed="R041" n="0101a07"/>亦語助也爲者作也眞理凝然無造作故名曰無爲
<lb ed="X" n="0428a11"/><lb ed="R041" n="0101a08"/>宅者依止居處之義如人舍宅外障風雨內去毒蟲
<lb ed="X" n="0428a12"/><lb ed="R041" n="0101a09"/>居之安隱若有證得無爲理者外障六塵風雨內去
<lb ed="X" n="0428a13"/><lb ed="R041" n="0101a10"/>三毒諸蟲處之安隱無爲如宅名無爲宅今之主上
<lb ed="X" n="0428a14"/><lb ed="R041" n="0101a11"/>以德化民導引生靈漸入聖境安樂之處故疏云爾。</p>
<lb ed="X" n="0428a15"/><lb ed="R041" n="0101a12"/><p xml:id="pX26p0428a1501">【疏】廣運明德者國語云廣運百里東西爲廣南北爲
<lb ed="X" n="0428a16"/><lb ed="R041" n="0101a13"/>運意叙仁君廣運聰明聖德光顯發揚佛法聖旨乃
<lb ed="X" n="0428a17"/><lb ed="R041" n="0101a14"/>詔不空三藏重譯仁王經也。</p>
<lb ed="X" n="0428a18"/><lb ed="R041" n="0101a15"/><p xml:id="pX26p0428a1801">【疏】三藏言善兩方者不空三藏善解西天此土兩方
<lb ed="X" n="0428a19"/><lb ed="R041" n="0101a16"/>之言也三密者謂卽三業說法語密現通等爲身密
<lb ed="X" n="0428a20"/><lb ed="R041" n="0101a17"/>入定等爲意密如來三業隱秘難知故名三密不空
<lb ed="X" n="0428a21"/><lb ed="R041" n="0101a18"/>三藏獨善持呪秘密法門故云敎傳三密。</p>
<lb ed="X" n="0428a22"/><lb ed="R041" n="0101b01"/><p xml:id="pX26p0428a2201">【疏】龍宮演奧<g ref="#CB15035">䆳</g>旨聞天者以其天子有龍威之德從
<lb ed="X" n="0428a23"/><lb ed="R041" n="0101b02"/>喩名龍彼所居宮故名龍宮此指大明宮譯仁王經
<lb ed="X" n="0428a24"/><lb ed="R041" n="0101b03"/>處也於此龍宮演奧梵語譯成華言以顯此經幽邃
<pb ed="X" xml:id="X26.0519.0428b" n="0428b"/>
<lb ed="X" n="0428b01"/><lb ed="R041" n="0101b04"/>玅旨聞奏天庭也。</p>
<lb ed="X" n="0428b02"/><lb ed="R041" n="0101b05"/><p xml:id="pX26p0428b0201">【疏】佛日再中者昔魯陽公共韓遘戰午時爲期魯陽
<lb ed="X" n="0428b03"/><lb ed="R041" n="0101b06"/>公午後方至韓公責之魯陽公以戈揮日却令正午
<lb ed="X" n="0428b04"/><lb ed="R041" n="0101b07"/>如來在世佛法熾盛猶日正中佛滅度後敎法漸微
<lb ed="X" n="0428b05"/><lb ed="R041" n="0101b08"/>如午後日今由翻經聞奏王臣欽尙佛法增暉似佛
<lb ed="X" n="0428b06"/><lb ed="R041" n="0101b09"/>在世敎法熾盛故云佛日再中眞風永扇者爾雅中
<lb ed="X" n="0428b07"/><lb ed="R041" n="0101b10"/>說東爲谷風南爲凱風西爲泰風北爲涼風草木稼
<lb ed="X" n="0428b08"/><lb ed="R041" n="0101b11"/>穡如次四時谷風生之凱風長之泰風結實涼風調
<lb ed="X" n="0428b09"/><lb ed="R041" n="0101b12"/>熟今明佛法簡異世俗名爲眞風一切衆生未生善
<lb ed="X" n="0428b10"/><lb ed="R041" n="0101b13"/>根扇之令生<anchor xml:id="nkr_note_add_0428b1001" n="0428b1001"/><anchor xml:id="beg0428b1001" n="0428b1001"/>已<anchor xml:id="end0428b1001"/>生善根扇之令長<anchor xml:id="nkr_note_add_0428b1002" n="0428b1002"/><anchor xml:id="beg0428b1002" n="0428b1002"/>已<anchor xml:id="end0428b1002"/>增長者扇令趣
<lb ed="X" n="0428b11"/><lb ed="R041" n="0101b14"/>果<anchor xml:id="nkr_note_add_0428b1101" n="0428b1101"/><anchor xml:id="beg0428b1101" n="0428b1101"/>已<anchor xml:id="end0428b1101"/>趣果者扇令圓滿長時不息故云眞風永扇。</p>
<lb ed="X" n="0428b12"/><lb ed="R041" n="0101b15"/><p xml:id="pX26p0428b1201">【疏】學孤先哲者學而無友名曰學孤孤無先哲指訓
<lb ed="X" n="0428b13"/><lb ed="R041" n="0101b16"/>也以其學孤少見少聞凡事鄙陋點汚釋子淸淨緇
<lb ed="X" n="0428b14"/><lb ed="R041" n="0101b17"/>流叨接者叨濫接承次也膺者當也親也文意可知。</p>
<lb ed="X" n="0428b15"/><lb ed="R041" n="0101b18"/><p xml:id="pX26p0428b1501">【疏】幸揚天闕者爾雅云幸謂非分而得自惟無德非
<lb ed="X" n="0428b16"/><lb ed="R041" n="0102a01"/>分擧揚在於天子闕庭也宸者天子所居室也避席
<lb ed="X" n="0428b17"/><lb ed="R041" n="0102a02"/>者從座而起也總此意云幸得擧揚在於天闕親奉
<lb ed="X" n="0428b18"/><lb ed="R041" n="0102a03"/>德音令於大明宮內南桃園中修述義疏贊演新經
<lb ed="X" n="0428b19"/><lb ed="R041" n="0102a04"/>實謂宸中出光而埀曲照王意親切不容避席退讓
<lb ed="X" n="0428b20"/><lb ed="R041" n="0102a05"/>也。</p>
<lb ed="X" n="0428b21"/><lb ed="R041" n="0102a06"/><p xml:id="pX26p0428b2101">【疏】竊玄珠者玄玅寶珠喩於聖敎涅槃經云諸行無
<lb ed="X" n="0428b22"/><lb ed="R041" n="0102a07"/>常是生滅法名如意珠法華亦云解髻上之明珠貝
<lb ed="X" n="0428b23"/><lb ed="R041" n="0102a08"/>葉者經也天竺以經書之貝多樹葉故以爲名私竊
<lb ed="X" n="0428b24"/><lb ed="R041" n="0102a09"/>取彼敎義玄珠釋此貝葉自惟寡學唯但增益慚耻
<pb ed="X" xml:id="X26.0519.0428c" n="0428c"/>
<lb ed="X" n="0428c01"/><lb ed="R041" n="0102a10"/>兢惶也捧白璧於丹墀者國史云卞和者楚人也於
<lb ed="X" n="0428c02"/><lb ed="R041" n="0102a11"/>荆山得玉璞獻楚厲王王使相者看之不別曰石也
<lb ed="X" n="0428c03"/><lb ed="R041" n="0102a12"/>厲王以和爲慢遂刖其左足厲王崩武王立和又獻
<lb ed="X" n="0428c04"/><lb ed="R041" n="0102a13"/>之武王使相者看之還不別曰石也武王以和爲慢
<lb ed="X" n="0428c05"/><lb ed="R041" n="0102a14"/>刖其右足武王崩文王立和乃抱玉璞哭於荆山之
<lb ed="X" n="0428c06"/><lb ed="R041" n="0102a15"/>前文王召之問曰刖足者衆何獨怨乎和曰臣不敢
<lb ed="X" n="0428c07"/><lb ed="R041" n="0102a16"/>恨於刖足所恨眞玉以爲石忠士以爲慢所以悲耳
<lb ed="X" n="0428c08"/><lb ed="R041" n="0102a17"/>文王乃使人剖其璞果得眞玉文王曰昔乎先君而
<lb ed="X" n="0428c09"/><lb ed="R041" n="0102a18"/>難剖石而易刖足失之何甚乃謝於和而重賞之丹
<lb ed="X" n="0428c10"/><lb ed="R041" n="0102b01"/>墀者往古天子堦墀以丹漆之謂之丹墀寧勝報効
<lb ed="X" n="0428c11"/><lb ed="R041" n="0102b02"/>者力小不任名曰寧勝賀酬恩德名曰報効總此意
<lb ed="X" n="0428c12"/><lb ed="R041" n="0102b03"/>云親奉德音宸光曲照如斯恩澤難以酬之若如卞
<lb ed="X" n="0428c13"/><lb ed="R041" n="0102b04"/>和心懷忠孝刖足不辭捧彼白璧詣此丹墀奉獻仁
<lb ed="X" n="0428c14"/><lb ed="R041" n="0102b05"/>君不任報德矣。</p>
<lb ed="X" n="0428c15"/><lb ed="R041" n="0102b06"/><p xml:id="pX26p0428c1501">【疏】仰酬等者俯者俛也低首之貌課者課虗成疏也
<lb ed="X" n="0428c16"/><lb ed="R041" n="0102b07"/>旣者<anchor xml:id="nkr_note_add_0428c1601" n="0428c1601"/><anchor xml:id="beg0428c1601" n="0428c1601"/>已<anchor xml:id="end0428c1601"/>也竭者盡也誠者情也庶者冀也玄造者聖
<lb ed="X" n="0428c17"/><lb ed="R041" n="0102b08"/>化也總此意云仰酬皇澤俛首課疏唯忠唯勤<anchor xml:id="nkr_note_add_0428c1701" n="0428c1701"/><anchor xml:id="beg0428c1701" n="0428c1701"/>已<anchor xml:id="end0428c1701"/>盡
<lb ed="X" n="0428c18"/><lb ed="R041" n="0102b09"/>愚情庶冀昭代永光聖化矣。</p>
<lb ed="X" n="0428c19"/><lb ed="R041" n="0102b10"/><p xml:id="pX26p0428c1901">【疏】釋經等者仁王護國般若波羅蜜多經者總宏綱
<lb ed="X" n="0428c20"/><lb ed="R041" n="0102b11"/>之極唱旌一部之通名序品第一者鏡義類之鴻標
<lb ed="X" n="0428c21"/><lb ed="R041" n="0102b12"/>顯異詮之別目。</p>
<lb ed="X" n="0428c22"/><lb ed="R041" n="0102b13"/><p xml:id="pX26p0428c2201">【疏】明境智之幽玄者五般若中觀照眷屬是智餘三
<lb ed="X" n="0428c23"/><lb ed="R041" n="0102b14"/>是境波羅彼岸義是所到境蜜多離到義攝劣從勝
<lb ed="X" n="0428c24"/><lb ed="R041" n="0102b15"/>則能到智若境若智幽深玄玅也。</p>
<pb ed="X" xml:id="X26.0519.0429a" n="0429a"/>
<lb ed="X" n="0429a01"/><lb ed="R041" n="0102b16"/><p xml:id="pX26p0429a0101">【疏】仁者五常之首者仁義禮智信謂之五常仁居其
<lb ed="X" n="0429a02"/><lb ed="R041" n="0102b17"/>首好生惡殺曰仁知恩報恩曰義長幼恭勤曰禮敏
<lb ed="X" n="0429a03"/><lb ed="R041" n="0102b18"/>達多知曰智立行可依曰信又曰不殺爲仁不盜爲
<lb ed="X" n="0429a04"/><lb ed="R041" n="0103a01"/>義不亂爲禮不淫爲智忠實爲信由此五行王者以
<lb ed="X" n="0429a05"/><lb ed="R041" n="0103a02"/>之立國君子以之立身不可暫亡謂之常也王者說
<lb ed="X" n="0429a06"/><lb ed="R041" n="0103a03"/>文云德貫三才曰王才之言氣天地人三是陰陽之
<lb ed="X" n="0429a07"/><lb ed="R041" n="0103a04"/>秀氣也橫三爲才竪一爲德一貫於三故爲王也。</p>
<lb ed="X" n="0429a08"/><lb ed="R041" n="0103a05"/><p xml:id="pX26p0429a0801">【疏】破識浪之煩籠者有漏心識煩惱相應漂溺有情
<lb ed="X" n="0429a09"/><lb ed="R041" n="0103a06"/>沉生死海故言識浪煩惱拘繫不可出離如籠籠於
<lb ed="X" n="0429a10"/><lb ed="R041" n="0103a07"/>飛禽故言煩籠淸涼之室宅者菩提涅槃離生死之
<lb ed="X" n="0429a11"/><lb ed="R041" n="0103a08"/>熱惱自性淸涼衆聖所依喩如室宅菩提如室有爲
<lb ed="X" n="0429a12"/><lb ed="R041" n="0103a09"/>別故涅槃如宅無爲總故。</p>
<lb ed="X" n="0429a13"/><lb ed="R041" n="0103a10"/><p xml:id="pX26p0429a1301">【疏】序者由也始也陳敎起之因由作法興之漸始品
<lb ed="X" n="0429a14"/><lb ed="R041" n="0103a11"/>者類也別也區玄旨而異類派幽筌而彚別第者次
<lb ed="X" n="0429a15"/><lb ed="R041" n="0103a12"/>也居也一者極也首也經有八類條貫眞宗此品次
<lb ed="X" n="0429a16"/><lb ed="R041" n="0103a13"/>居極首故名序品第一序卽是品名爲序品或序之
<lb ed="X" n="0429a17"/><lb ed="R041" n="0103a14"/>品名爲序品序品卽第一名序品第一仁王護國等
<lb ed="X" n="0429a18"/><lb ed="R041" n="0103a15"/>是一部之通名序品第一是此品之別稱仁王護國
<lb ed="X" n="0429a19"/><lb ed="R041" n="0103a16"/>般若波羅蜜多經之序品第一依主釋也。</p>
<lb ed="X" n="0429a20"/><lb ed="R041" n="0103a17"/><p xml:id="pX26p0429a2001">【疏】將解等者門者收攝無擁趣入之義欲釋經文須
<lb ed="X" n="0429a21"/><lb ed="R041" n="0103a18"/>知大意凡所解釋體義行相有所歸著故以四門陳
<lb ed="X" n="0429a22"/><lb ed="R041" n="0103b01"/>述大義收攝一部經文意趣綱要令其學者依此義
<lb ed="X" n="0429a23"/><lb ed="R041" n="0103b02"/>門入解經宗達其理趣然此四門次第意者夫欲釋
<lb ed="X" n="0429a24"/><lb ed="R041" n="0103b03"/>經先須知佛說經本意爲何事故佛說此經故有初
<pb ed="X" xml:id="X26.0519.0429b" n="0429b"/>
<lb ed="X" n="0429b01"/><lb ed="R041" n="0103b04"/>門叙經起之意旣知此經起之所以由爲如是如是
<lb ed="X" n="0429b02"/><lb ed="R041" n="0103b05"/>事故此經得起次應總相知一部經根本宗趣體性
<lb ed="X" n="0429b03"/><lb ed="R041" n="0103b06"/>行相故有第二明經宗體宗者崇尊主義聖敎所崇
<lb ed="X" n="0429b04"/><lb ed="R041" n="0103b07"/>所尊所主名之爲宗此經卽以般若爲宗旨也令其
<lb ed="X" n="0429b05"/><lb ed="R041" n="0103b08"/>學者知此經中凡所說義皆歸般若寂照雙彰遣相
<lb ed="X" n="0429b06"/><lb ed="R041" n="0103b09"/>談性旣知此義然未委此經藏乘時會如何收攝被
<lb ed="X" n="0429b07"/><lb ed="R041" n="0103b10"/>何等機故有第三所攝所被顯於此經菩薩藏攝廣
<lb ed="X" n="0429b08"/><lb ed="R041" n="0103b11"/>說乃至大乘經也被三乘機如是三門總陳大義<anchor xml:id="nkr_note_add_0429b0801" n="0429b0801"/><anchor xml:id="beg0429b0801" n="0429b0801"/>已<anchor xml:id="end0429b0801"/>
<lb ed="X" n="0429b09"/><lb ed="R041" n="0103b12"/>知綱要故第四門科經釋義由此四門如是次第。</p>
<lb ed="X" n="0429b10"/><lb ed="R041" n="0103b13"/><p xml:id="pX26p0429b1001">【疏】根緣感赴者受法根熟爲緣感佛佛起慈悲赴感
<lb ed="X" n="0429b11"/><lb ed="R041" n="0103b14"/>說法所說諸經隨其一處一會各對機緣合宜聞者
<lb ed="X" n="0429b12"/><lb ed="R041" n="0103b15"/>佛有多意令其獲益<anchor xml:id="nkr_note_add_0429b1201" n="0429b1201"/><anchor xml:id="beg0429b1201" n="0429b1201"/>已<anchor xml:id="end0429b1201"/>下引經但取大意子細義理
<lb ed="X" n="0429b13"/><lb ed="R041" n="0103b16"/>至文釋之。</p>
<lb ed="X" n="0429b14"/><lb ed="R041" n="0103b17"/><p xml:id="pX26p0429b1401">【疏】廣明外護者文云應當受持讀誦般若波羅蜜多
<lb ed="X" n="0429b15"/><lb ed="R041" n="0103b18"/>嚴飾道場置百師子座請百法師解說此經乃至王
<lb ed="X" n="0429b16"/><lb ed="R041" n="0104a01"/>臣四衆聽受讀誦如法修行災難卽滅。</p>
<lb ed="X" n="0429b17"/><lb ed="R041" n="0104a02"/><p xml:id="pX26p0429b1701">【疏】有如等者靈猶神也逮者及也至也誕者育也育
<lb ed="X" n="0429b18"/><lb ed="R041" n="0104a03"/>者長也六義意云有似世人慈母所生從初降質神
<lb ed="X" n="0429b19"/><lb ed="R041" n="0104a04"/>氣異常及至長養勝德超群修學資德立仁賢行自
<lb ed="X" n="0429b20"/><lb ed="R041" n="0104a05"/>幼及長次第積德更藉師友同敎誨之遂乃立身爲
<lb ed="X" n="0429b21"/><lb ed="R041" n="0104a06"/>官極品揚名播美爲衆所欽般若亦爾。</p>
<lb ed="X" n="0429b22"/><lb ed="R041" n="0104a07"/><p xml:id="pX26p0429b2201">【疏】明佛母者下引經文雖顯般若通爲佛菩薩母出
<lb ed="X" n="0429b23"/><lb ed="R041" n="0104a08"/>生國王無上法等有多義意然於其中唯取佛母之
<lb ed="X" n="0429b24"/><lb ed="R041" n="0104a09"/>義歸此初意也。</p>
<pb ed="X" xml:id="X26.0519.0429c" n="0429c"/>
<lb ed="X" n="0429c01"/><lb ed="R041" n="0104a10"/><p xml:id="pX26p0429c0101">【疏】全身等者涅槃經云諸行無常是生滅法生滅滅
<lb ed="X" n="0429c02"/><lb ed="R041" n="0104a11"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0429c0201" n="0429c0201"/><anchor xml:id="beg0429c0201" n="0429c0201"/>已<anchor xml:id="end0429c0201"/>寂滅爲樂雪山童子捨於全身供養夜叉求下半
<lb ed="X" n="0429c03"/><lb ed="R041" n="0104a12"/>偈廣如彼說。</p>
<lb ed="X" n="0429c04"/><lb ed="R041" n="0104a13"/><p xml:id="pX26p0429c0401">【疏】外道等者諸國外道種種異見或有一類妄行苦
<lb ed="X" n="0429c05"/><lb ed="R041" n="0104a14"/>行拔髮自餓或有一類邪見捨身厭苦投巖或有一
<lb ed="X" n="0429c06"/><lb ed="R041" n="0104a15"/>類五熱炙身四邊置火頭上日炙雖大劬勞徒抂功
<lb ed="X" n="0429c07"/><lb ed="R041" n="0104a16"/>力不能免苦如拘逐塊塊折轉多邪見苦行欲求出
<lb ed="X" n="0429c08"/><lb ed="R041" n="0104a17"/>苦苦果轉多也。</p>
<lb ed="X" n="0429c09"/><lb ed="R041" n="0104a18"/><p xml:id="pX26p0429c0901">【疏】諸佛等者佛利有情略有二門謂語及默宜聞說
<lb ed="X" n="0429c10"/><lb ed="R041" n="0104b01"/>法而得道者佛便與語說諸忻厭宜見默然而得道
<lb ed="X" n="0429c11"/><lb ed="R041" n="0104b02"/>者佛便默然令生忻厭又說法名語所餘身意入定
<lb ed="X" n="0429c12"/><lb ed="R041" n="0104b03"/>現通皆名爲默此等語默雖殊然皆不離般若妙用
<lb ed="X" n="0429c13"/><lb ed="R041" n="0104b04"/>若無般若於其語默不自在故是故諸佛同說般若
<lb ed="X" n="0429c14"/><lb ed="R041" n="0104b05"/>勸物修學。</p>
<lb ed="X" n="0429c15"/><lb ed="R041" n="0104b06"/><p xml:id="pX26p0429c1501">【疏】果位菩提等者佛果菩提從種生現是生因得一
<lb ed="X" n="0429c16"/><lb ed="R041" n="0104b07"/>得<anchor xml:id="nkr_note_add_0429c1601" n="0429c1601"/><anchor xml:id="beg0429c1601" n="0429c1601"/>已<anchor xml:id="end0429c1601"/>後相續不斷涅槃之果從了因得聖智了證自
<lb ed="X" n="0429c17"/><lb ed="R041" n="0104b08"/>性凝然旣從生因了因得佛二果如何此說般若是
<lb ed="X" n="0429c18"/><lb ed="R041" n="0104b09"/>諸佛母出生佛果耶。</p>
<lb ed="X" n="0429c19"/><lb ed="R041" n="0104b10"/><p xml:id="pX26p0429c1901">【疏】由斷等者二障二果各別爲障由煩惱故分別發
<lb ed="X" n="0429c20"/><lb ed="R041" n="0104b11"/>業俱生潤生發潤旣備續於後有生死不絕名續生
<lb ed="X" n="0429c21"/><lb ed="R041" n="0104b12"/>煩惱障由斷此障而不發潤生死永息證眞解脫以
<lb ed="X" n="0429c22"/><lb ed="R041" n="0104b13"/>解脫者棄背之義棄背煩惱證眞理故名得眞解脫
<lb ed="X" n="0429c23"/><lb ed="R041" n="0104b14"/>由所知障礙於智解於境不達名礙解所知障由斷
<lb ed="X" n="0429c24"/><lb ed="R041" n="0104b15"/>此障得大菩提知一切境以所知障正障智故障者
<pb ed="X" xml:id="X26.0519.0430a" n="0430a"/>
<lb ed="X" n="0430a01"/><lb ed="R041" n="0104b16"/>礙義覆義礙智不生覆理不顯說名爲障由煩惱障
<lb ed="X" n="0430a02"/><lb ed="R041" n="0104b17"/>覆理義勝故說斷彼得眞解脫由所知障礙智義勝
<lb ed="X" n="0430a03"/><lb ed="R041" n="0104b18"/>故說斷彼得大菩提理實通斷二障通證二果因此
<lb ed="X" n="0430a04"/><lb ed="R041" n="0105a01"/>經說十三法師皆由般若斷彼二障當得二果故此
<lb ed="X" n="0430a05"/><lb ed="R041" n="0105a02"/>般若爲諸佛母也。</p>
<lb ed="X" n="0430a06"/><lb ed="R041" n="0105a03"/><p xml:id="pX26p0430a0601">【疏】由斯等者由斯六義大覺世尊現化利生說斯般
<lb ed="X" n="0430a07"/><lb ed="R041" n="0105a04"/>若。</p>
<lb ed="X" n="0430a08"/><lb ed="R041" n="0105a05"/><p xml:id="pX26p0430a0801">【疏】翻譯年代者前辨西天經起此顯此土經起此經
<lb ed="X" n="0430a09"/><lb ed="R041" n="0105a06"/>唐時不空三藏之所譯也三藏置灌頂道場受灌頂
<lb ed="X" n="0430a10"/><lb ed="R041" n="0105a07"/>戒以華擲佛擲得北方不空成就佛因以爲號謂之
<lb ed="X" n="0430a11"/><lb ed="R041" n="0105a08"/>不空不空三藏行記及彼本傳其文極廣今略要云
<lb ed="X" n="0430a12"/><lb ed="R041" n="0105a09"/>灌頂大師法名智藏號不空也輔於三朝向三十載
<lb ed="X" n="0430a13"/><lb ed="R041" n="0105a10"/>傳法利人大師本<name role="" type="person">北天竺</name>婆羅門族也幼失父母隨
<lb ed="X" n="0430a14"/><lb ed="R041" n="0105a11"/>叔遊方因到此土時年十三事金剛智大弘敎祖師
<lb ed="X" n="0430a15"/><lb ed="R041" n="0105a12"/>師導梵本悉談章及聲明論等不經旬日而洞悟焉
<lb ed="X" n="0430a16"/><lb ed="R041" n="0105a13"/>祖師大驚異之十五落髮三十具戒善一切有部解
<lb ed="X" n="0430a17"/><lb ed="R041" n="0105a14"/>諸國語識異國書先師翻經常令譯語對唐梵之義
<lb ed="X" n="0430a18"/><lb ed="R041" n="0105a15"/>詞辯淸巧學聲明論十二年功六日吿畢誦文殊普
<lb ed="X" n="0430a19"/><lb ed="R041" n="0105a16"/>賢行願一年之限再夕而終後於祖師處求新瑜伽
<lb ed="X" n="0430a20"/><lb ed="R041" n="0105a17"/>五部三密<note place="inline">東方金剛部南方寶部西方蓮華部北方羯磨部中方如來部</note><anchor xml:id="nkr_note_add_0430a2001" n="0430a2001"/><anchor xml:id="beg0430a2001" n="0430a2001"/>已<anchor xml:id="end0430a2001"/>經三載
<lb ed="X" n="0430a21"/><lb ed="R041" n="0105a18"/>不遂所求爲求法故欲歸天竺師感靈應知是法器
<lb ed="X" n="0430a22"/><lb ed="R041" n="0105b01"/>所持法藏盡總付之後於他日傳授五部之法餘可
<lb ed="X" n="0430a23"/><lb ed="R041" n="0105b02"/>傳法而盡付之後數十年祖師奉詔歸於本國不空
<lb ed="X" n="0430a24"/><lb ed="R041" n="0105b03"/>侍奉至河南府祖師示疾而終大師承事凡經二十
<pb ed="X" xml:id="X26.0519.0430b" n="0430b"/>
<lb ed="X" n="0430b01"/><lb ed="R041" n="0105b04"/>四年是時開元二十九年仲秋月矣影塔旣成而奉
<lb ed="X" n="0430b02"/><lb ed="R041" n="0105b05"/>先師遺言令往天竺及南天<name role="" type="person">師子國</name>等後至南海郡
<lb ed="X" n="0430b03"/><lb ed="R041" n="0105b06"/>採訪使劉巨鄰三請大師哀祈道場灌頂大師許之
<lb ed="X" n="0430b04"/><lb ed="R041" n="0105b07"/>權住<name role="" type="person">法性寺</name>由劉公所請四衆咸賴度人百千萬億
<lb ed="X" n="0430b05"/><lb ed="R041" n="0105b08"/>採訪使遂追集蕃客大首領舶主等設會謂諸蕃曰
<lb ed="X" n="0430b06"/><lb ed="R041" n="0105b09"/>大唐帝師不空三藏和尙奉勅往南天<name role="" type="person">師子國</name>汝等
<lb ed="X" n="0430b07"/><lb ed="R041" n="0105b10"/>好將和尙及弟子含光等三七人幷國信物到師子
<lb ed="X" n="0430b08"/><lb ed="R041" n="0105b11"/>國劉公<anchor xml:id="nkr_note_add_0430b0801" n="0430b0801"/><anchor xml:id="beg0430b0801" n="0430b0801"/>已<anchor xml:id="end0430b0801"/>下擧州仕庶大會陳設及香華等送數百
<lb ed="X" n="0430b09"/><lb ed="R041" n="0105b12"/>里是歲開元二十九年歲次辛巳十二月五日於嶺
<lb ed="X" n="0430b10"/><lb ed="R041" n="0105b13"/>南廣州上崑崙舶入於南海任風飄舶經於諸國後
<lb ed="X" n="0430b11"/><lb ed="R041" n="0105b14"/>至<name role="" type="person">師子國</name>住經三年<name role="" type="person">師子國</name>正西行十五日兼夜得
<lb ed="X" n="0430b12"/><lb ed="R041" n="0105b15"/>於好風便達西岸至東天竺國界此國西北陸行三
<lb ed="X" n="0430b13"/><lb ed="R041" n="0105b16"/>月至大菩提樹佛成道處遍歷五天後至天寶五載
<lb ed="X" n="0430b14"/><lb ed="R041" n="0105b17"/>還歸西京奉勅權住<name role="" type="person">鴻臚寺</name>尋後詔請入內建曼荼
<lb ed="X" n="0430b15"/><lb ed="R041" n="0105b18"/>羅爲玄宗帝五部灌頂是歲移住靜影寺又請入內
<lb ed="X" n="0430b16"/><lb ed="R041" n="0106a01"/>祈雨及傳法皇帝大悅賜紫袈裟幷絹三百疋後詔
<lb ed="X" n="0430b17"/><lb ed="R041" n="0106a02"/>住<name role="" type="person">大興善寺</name>至永泰元年十一月一日制授大師特
<lb ed="X" n="0430b18"/><lb ed="R041" n="0106a03"/>進試鴻臚卿號大廣智三藏肅宗皇帝令內外侍臣
<lb ed="X" n="0430b19"/><lb ed="R041" n="0106a04"/>高品宰相百官並入灌頂學法受緣至大曆九年歲
<lb ed="X" n="0430b20"/><lb ed="R041" n="0106a05"/>次甲寅六月十一日加<name role="" type="person">開府儀同三司</name>封肅國公食
<lb ed="X" n="0430b21"/><lb ed="R041" n="0106a06"/>邑三千戶至六月十五日午時香湯浴身換新衣服
<lb ed="X" n="0430b22"/><lb ed="R041" n="0106a07"/>端居正容具表辭帝北面瞻望東首倚臥而滅行年
<lb ed="X" n="0430b23"/><lb ed="R041" n="0106a08"/>七十僧臘五十聖上輟朝三月中使勅葬凡所破用
<lb ed="X" n="0430b24"/><lb ed="R041" n="0106a09"/>並是宣賜七月六日荼毗賜贈司空<anchor xml:id="nkr_note_add_0430b2401" n="0430b2401"/><anchor xml:id="beg0430b2401" n="0430b2401"/>諡<anchor xml:id="end0430b2401"/>曰大辯正廣
<pb ed="X" xml:id="X26.0519.0430c" n="0430c"/>
<lb ed="X" n="0430c01"/><lb ed="R041" n="0106a10"/>智不空三藏荼毗火滅得舍利數百粒進呈入內勑
<lb ed="X" n="0430c02"/><lb ed="R041" n="0106a11"/>於<name role="" type="person">大興善寺</name>所住院內置舍利塔大師將終諸僧夢
<lb ed="X" n="0430c03"/><lb ed="R041" n="0106a12"/>見千仞寶幢無故摧倒文殊閣壞師所居寺荷池周
<lb ed="X" n="0430c04"/><lb ed="R041" n="0106a13"/>迴數十畝傍無灌注中涌直泉冬夏常滿師遷化日
<lb ed="X" n="0430c05"/><lb ed="R041" n="0106a14"/>先夕而涸諸異相事近數十條略而不叙然以三藏
<lb ed="X" n="0430c06"/><lb ed="R041" n="0106a15"/>親遊五天求所未受幷諸經論重廣學習凡得梵本
<lb ed="X" n="0430c07"/><lb ed="R041" n="0106a16"/>瑜伽眞言經論五百餘部天寶五年歸於上都奉玄
<lb ed="X" n="0430c08"/><lb ed="R041" n="0106a17"/>宗皇帝恩命翻諸經論歷於肅宗代宗至大曆六年
<lb ed="X" n="0430c09"/><lb ed="R041" n="0106a18"/>十月十二日代宗降誕之晨總錄三朝所翻經論始
<lb ed="X" n="0430c10"/><lb ed="R041" n="0106b01"/>自開元年至大曆年凡一百一卷計七十七部幷都
<lb ed="X" n="0430c11"/><lb ed="R041" n="0106b02"/>錄一卷表進請入錄流行其仁王經於永泰元年歲
<lb ed="X" n="0430c12"/><lb ed="R041" n="0106b03"/>次乙巳夏四月一日宣詔三藏幷義學沙門良賁等
<lb ed="X" n="0430c13"/><lb ed="R041" n="0106b04"/>十四人於南桃園大明宮內建置道場譯仁王護國
<lb ed="X" n="0430c14"/><lb ed="R041" n="0106b05"/>般若經不空出梵本譯語良賁筆受兼潤文建宗等
<lb ed="X" n="0430c15"/><lb ed="R041" n="0106b06"/>證義一日起首至十五日譯畢繕寫進呈尋至秋九
<lb ed="X" n="0430c16"/><lb ed="R041" n="0106b07"/>月詔資聖西明兩寺各五十人百座敷闡下紫微而
<lb ed="X" n="0430c17"/><lb ed="R041" n="0106b08"/>千官作禮經出內而百姓觀瞻遂感卿<note place="inline">去聲</note>雲呈瑞喜
<lb ed="X" n="0430c18"/><lb ed="R041" n="0106b09"/>氣浮空兩街緇侶威儀整肅幡華前引音樂後隨內
<lb ed="X" n="0430c19"/><lb ed="R041" n="0106b10"/>外咸歡京城共喜千郭充滿猶牆堵焉。</p>
<lb ed="X" n="0430c20"/><lb ed="R041" n="0106b11"/><p xml:id="pX26p0430c2001">【疏】周星漢日者星辰日月皆取時景之義謂周穆王
<lb ed="X" n="0430c21"/><lb ed="R041" n="0106b12"/>時西天佛滅慈光隱耀至漢明帝時遺法流通津潤
<lb ed="X" n="0430c22"/><lb ed="R041" n="0106b13"/>此土有緣者也漢書引周書異記云<name role="" type="person">周昭王</name>卽位二
<lb ed="X" n="0430c23"/><lb ed="R041" n="0106b14"/>十四年甲寅之歲四月八日江河汎漲井水滿溢宮
<lb ed="X" n="0430c24"/><lb ed="R041" n="0106b15"/>殿人舍山川大地咸悉振動其夜有五色光入貫太
<pb ed="X" xml:id="X26.0519.0431a" n="0431a"/>
<lb ed="X" n="0431a01"/><lb ed="R041" n="0106b16"/>微遍於西方盡作金色昭王問太史蘇由曰是何祥
<lb ed="X" n="0431a02"/><lb ed="R041" n="0106b17"/>瑞由對曰西方有大聖人生現此瑞矣王曰於天下
<lb ed="X" n="0431a03"/><lb ed="R041" n="0106b18"/>如何由曰卽時無事一千年後聲敎當流於此王遣
<lb ed="X" n="0431a04"/><lb ed="R041" n="0107a01"/>鐫石記之埋於南郊天祀之前卽佛生之瑞也異記
<lb ed="X" n="0431a05"/><lb ed="R041" n="0107a02"/>又云周穆王卽位五十二年壬申之歲二月十五日
<lb ed="X" n="0431a06"/><lb ed="R041" n="0107a03"/>平旦寅時暴風忽起發屋拔樹山川大地悉皆震動
<lb ed="X" n="0431a07"/><lb ed="R041" n="0107a04"/>午後天陰黑雲四起有白虹一十二道南北通貫連
<lb ed="X" n="0431a08"/><lb ed="R041" n="0107a05"/>夜不滅穆王問太史扈多扈多對曰西方有聖人入
<lb ed="X" n="0431a09"/><lb ed="R041" n="0107a06"/>滅衰相現耳穆王大悅朕常恐此人來侵我國今旣
<lb ed="X" n="0431a10"/><lb ed="R041" n="0107a07"/>入滅朕何憂哉卽佛滅之瑞也後漢法本內傳云後
<lb ed="X" n="0431a11"/><lb ed="R041" n="0107a08"/>漢第二主孝明皇帝永平七年甲子歲<note place="inline">或云乙丑歲也</note>帝夢
<lb ed="X" n="0431a12"/><lb ed="R041" n="0107a09"/>見丈六金人頂佩日輪光明赫奕飛空而至光明特
<lb ed="X" n="0431a13"/><lb ed="R041" n="0107a10"/>異色相無比明帝寤<anchor xml:id="nkr_note_add_0431a1301" n="0431a1301"/><anchor xml:id="beg0431a1301" n="0431a1301"/>已<anchor xml:id="end0431a1301"/>而不自安至旦大集群臣以
<lb ed="X" n="0431a14"/><lb ed="R041" n="0107a11"/>占所夢通人傅毅奏曰臣聞西域有神人號之爲佛
<lb ed="X" n="0431a15"/><lb ed="R041" n="0107a12"/>今陛下所夢將必是乎國子博士王導對曰臣按周
<lb ed="X" n="0431a16"/><lb ed="R041" n="0107a13"/>書異記<name role="" type="person">周昭王</name>時有聖人出在西方其時太史蘇由
<lb ed="X" n="0431a17"/><lb ed="R041" n="0107a14"/>奏於昭王一千年後聲敎被此陛下所夢必是此焉
<lb ed="X" n="0431a18"/><lb ed="R041" n="0107a15"/>明帝信然卽遣中書侍郞蔡愔秦景國子博士王導
<lb ed="X" n="0431a19"/><lb ed="R041" n="0107a16"/>等一十八人往於西方訪尋佛法至中天竺國遇摩
<lb ed="X" n="0431a20"/><lb ed="R041" n="0107a17"/>騰<name role="" type="person">竺法蘭</name>二三藏愔等求之東行二人乃誓至弘通
<lb ed="X" n="0431a21"/><lb ed="R041" n="0107a18"/>不辭疲苦冐涉流沙達于洛陽明帝大悅而極重之
<lb ed="X" n="0431a22"/><lb ed="R041" n="0107b01"/>別立精舍安止今<name role="" type="person">白馬寺</name>是也卽漢地僧之初寺之
<lb ed="X" n="0431a23"/><lb ed="R041" n="0107b02"/>始也白氎上<g ref="#CB15148">𦘕</g>釋迦形相出四十二章經一卷卽佛
<lb ed="X" n="0431a24"/><lb ed="R041" n="0107b03"/>法之始也今依六十甲子算之自周穆王卽位五十
<pb ed="X" xml:id="X26.0519.0431b" n="0431b"/>
<lb ed="X" n="0431b01"/><lb ed="R041" n="0107b04"/>二年壬申之歲二月十五日釋迦入滅至今大宋三
<lb ed="X" n="0431b02"/><lb ed="R041" n="0107b05"/>葉天禧二年歲次戊午凡經一千九百六十七年也。</p>
<lb ed="X" n="0431b03"/><lb ed="R041" n="0107b06"/><p xml:id="pX26p0431b0301">【疏】重昌堯化者堯王治化風雨順時五穀豐熟人民
<lb ed="X" n="0431b04"/><lb ed="R041" n="0107b07"/>康樂庸宗亦爾故曰重昌革者改也黎元者衆庶也
<lb ed="X" n="0431b05"/><lb ed="R041" n="0107b08"/>急改姧弊如救火焚至憂衆蔗如念赤子澡心齋戒
<lb ed="X" n="0431b06"/><lb ed="R041" n="0107b09"/>者周易注云洗心曰齋防患曰戒。</p>
<lb ed="X" n="0431b07"/><lb ed="R041" n="0107b10"/><p xml:id="pX26p0431b0701">【疏】乾坤者乾天也坤地也禮樂惟新者孝經注云風
<lb ed="X" n="0431b08"/><lb ed="R041" n="0107b11"/>俗移易先入樂聲變隨人心正由君德正之與變因
<lb ed="X" n="0431b09"/><lb ed="R041" n="0107b12"/>樂而彰也禮者治民之大節也所以正君臣父子之
<lb ed="X" n="0431b10"/><lb ed="R041" n="0107b13"/>道明男女長幼之序故可以安上化下也明白四達
<lb ed="X" n="0431b11"/><lb ed="R041" n="0107b14"/>者聖君德化絕於淫蕩謂之明白遐方歸順謂之四
<lb ed="X" n="0431b12"/><lb ed="R041" n="0107b15"/>達。</p>
<lb ed="X" n="0431b13"/><lb ed="R041" n="0107b16"/><p xml:id="pX26p0431b1301">【疏】凡諸等者法苑云宗者崇尊主義聖敎所崇所尊
<lb ed="X" n="0431b14"/><lb ed="R041" n="0107b17"/>所主名之爲宗機所聞法領解各異隨機所敬立以
<lb ed="X" n="0431b15"/><lb ed="R041" n="0107b18"/>爲宗而非一轍故無量義經云衆生性欲無量故法
<lb ed="X" n="0431b16"/><lb ed="R041" n="0108a01"/>亦無量法無量故義亦無量義無量者從一法生其
<lb ed="X" n="0431b17"/><lb ed="R041" n="0108a02"/>一法者謂眞如理<name role="" type="person">無垢稱</name>云佛以一音演說法衆生
<lb ed="X" n="0431b18"/><lb ed="R041" n="0108a03"/>隨類各得解所以然者無上法王昔於曠劫修習慈
<lb ed="X" n="0431b19"/><lb ed="R041" n="0108a04"/>悲喜捨隨順衆生智解淺深應機設化而利益之修
<lb ed="X" n="0431b20"/><lb ed="R041" n="0108a05"/>習圓滿<anchor xml:id="nkr_note_add_0431b2001" n="0431b2001"/><anchor xml:id="beg0431b2001" n="0431b2001"/>已<anchor xml:id="end0431b2001"/>至果位不加功用任運起心運大慈悲應
<lb ed="X" n="0431b21"/><lb ed="R041" n="0108a06"/>一切機演微玅法由任運力發一語言含種種義隨
<lb ed="X" n="0431b22"/><lb ed="R041" n="0108a07"/>諸衆生信解淺深領受各異對小機宜卽此一言顯
<lb ed="X" n="0431b23"/><lb ed="R041" n="0108a08"/>小乘法令其悟入對大機宜卽此一言顯大乘法令
<lb ed="X" n="0431b24"/><lb ed="R041" n="0108a09"/>其悟入對頓悟機卽名頓敎對漸悟機卽名漸敎廣
<pb ed="X" xml:id="X26.0519.0431c" n="0431c"/>
<lb ed="X" n="0431c01"/><lb ed="R041" n="0108a10"/>說乃至隨其所對治貪治嗔淺深性相等義隨機有
<lb ed="X" n="0431c02"/><lb ed="R041" n="0108a11"/>異各各不同一切契經大義如此。</p>
<lb ed="X" n="0431c03"/><lb ed="R041" n="0108a12"/><p xml:id="pX26p0431c0301">【疏】維摩經等者如彼疏云此經以不思議解脫爲宗
<lb ed="X" n="0431c04"/><lb ed="R041" n="0108a13"/>然不思議略有五種一理謂眞如法性二行謂般若
<lb ed="X" n="0431c05"/><lb ed="R041" n="0108a14"/>方便三報謂淨土佛身四用謂神通變化五敎謂聲
<lb ed="X" n="0431c06"/><lb ed="R041" n="0108a15"/>名句文正以眞理爲不思議依理起行依行得報依
<lb ed="X" n="0431c07"/><lb ed="R041" n="0108a16"/>報起用依用起敎是故五種皆不思議故以爲宗經
<lb ed="X" n="0431c08"/><lb ed="R041" n="0108a17"/>文上下多顯用不思議化衆生故法華經以一乘爲
<lb ed="X" n="0431c09"/><lb ed="R041" n="0108a18"/>宗彼云今此經中唯說一乘又云唯有一乘法無二
<lb ed="X" n="0431c10"/><lb ed="R041" n="0108b01"/>亦無三對彼聲聞獨覺立一乘義破彼執二以爲眞
<lb ed="X" n="0431c11"/><lb ed="R041" n="0108b02"/>極立一乘極會彼二乘所學敎理行果皆是入一乘
<lb ed="X" n="0431c12"/><lb ed="R041" n="0108b03"/>之漸次故故立一乘以爲經宗楞伽經以如來藏爲
<lb ed="X" n="0431c13"/><lb ed="R041" n="0108b04"/>宗彼云阿梨耶識名空如來藏<note place="inline">新云阿賴耶識翻爲藏識</note>具足熏
<lb ed="X" n="0431c14"/><lb ed="R041" n="0108b05"/>習無漏法故名不空如來藏慈恩釋云藏識有漏虗
<lb ed="X" n="0431c15"/><lb ed="R041" n="0108b06"/>妄不實故名爲空能含一切無漏種故名如來藏<note place="inline">空體
<lb ed="X" n="0431c16"/><lb ed="R041" n="0108b07"/>卽藏名爲空藏如來之空藏名空如來藏也</note>四智種子體是無漏非虗妄
<lb ed="X" n="0431c17"/><lb ed="R041" n="0108b08"/>法名爲不空由近善友多聞<anchor xml:id="nkr_note_orig_0431001" n="0431001"/>重習漸次生長當成四
<lb ed="X" n="0431c18"/><lb ed="R041" n="0108b09"/>智四智之因名不空如來藏藏是含藏因性故<note place="inline">含藏義釋
<lb ed="X" n="0431c19"/><lb ed="R041" n="0108b10"/>前空如來藏因性義釋此不空如來藏不空卽藏名不空藏如來之不空藏名不空如來藏也</note>涅槃經
<lb ed="X" n="0431c20"/><lb ed="R041" n="0108b11"/>以佛性爲宗彼云一切衆生皆有佛性凡有心者皆
<lb ed="X" n="0431c21"/><lb ed="R041" n="0108b12"/>得阿耨菩提譬如虗空非過去未來現在佛性亦爾
<lb ed="X" n="0431c22"/><lb ed="R041" n="0108b13"/>非三世也非佛性者謂牆壁等無情之物意云佛性
<lb ed="X" n="0431c23"/><lb ed="R041" n="0108b14"/>有二一理性二行性理性遍有行性或無以涅槃經
<lb ed="X" n="0431c24"/><lb ed="R041" n="0108b15"/>一性宗攝顯理佛性遍諸衆生性是因義在纏眞如
<pb ed="X" xml:id="X26.0519.0432a" n="0432a"/>
<lb ed="X" n="0432a01"/><lb ed="R041" n="0108b16"/>理性因故出纏眞如名爲法身是佛之性名爲佛性
<lb ed="X" n="0432a02"/><lb ed="R041" n="0108b17"/>故涅槃經佛性爲宗。</p>
<lb ed="X" n="0432a03"/><lb ed="R041" n="0108b18"/><p xml:id="pX26p0432a0301">【疏】此諸經宗約對待立者隨諸有情機性樂欲對待
<lb ed="X" n="0432a04"/><lb ed="R041" n="0109a01"/>立宗形待思議立不思議形待二乘立一乘等也由
<lb ed="X" n="0432a05"/><lb ed="R041" n="0109a02"/>佛法王於法於根得自在故對機遣病立宗有異逗
<lb ed="X" n="0432a06"/><lb ed="R041" n="0109a03"/>令修學。</p>
<lb ed="X" n="0432a07"/><lb ed="R041" n="0109a04"/><p xml:id="pX26p0432a0701">【疏】對治心量立宗之失者衆生心識度量境界起善
<lb ed="X" n="0432a08"/><lb ed="R041" n="0109a05"/>染等種種差別爲欲對治彼心量故立能治宗敎示
<lb ed="X" n="0432a09"/><lb ed="R041" n="0109a06"/>修斷隨此立宗而有其失其失者何楞伽頌云隨其
<lb ed="X" n="0432a10"/><lb ed="R041" n="0109a07"/>所立宗卽有衆雜義謂隨宗所顯善染無記漏無漏
<lb ed="X" n="0432a11"/><lb ed="R041" n="0109a08"/>等衆雜之義令人曉解不立相故是立宗失若不立
<lb ed="X" n="0432a12"/><lb ed="R041" n="0109a09"/>宗而無有失其相云何頌云等觀自心量言說不可
<lb ed="X" n="0432a13"/><lb ed="R041" n="0109a10"/>得能觀所觀兩相稱可名爲等觀平等觀察自<anchor xml:id="nkr_note_add_0432a1301" n="0432a1301"/><anchor xml:id="beg0432a1301" n="0432a1301"/>己<anchor xml:id="end0432a1301"/>心
<lb ed="X" n="0432a14"/><lb ed="R041" n="0109a11"/>量法體離言言說不及不可得故離言法體無差別
<lb ed="X" n="0432a15"/><lb ed="R041" n="0109a12"/>相所以無失問何不普等敎示衆生等觀心量何用
<lb ed="X" n="0432a16"/><lb ed="R041" n="0109a13"/>立宗義類差別翻成失耶答不然立宗不立宗佛有
<lb ed="X" n="0432a17"/><lb ed="R041" n="0109a14"/>多意略叙三義一者廢詮談旨法體離言不可說於
<lb ed="X" n="0432a18"/><lb ed="R041" n="0109a15"/>立宗之相若約將旨就詮依詮顯示善染因果有漏
<lb ed="X" n="0432a19"/><lb ed="R041" n="0109a16"/>無漏權實等相義理差別隨經立宗也二者對於上
<lb ed="X" n="0432a20"/><lb ed="R041" n="0109a17"/>位諸大菩薩令彼遣相契無相故故不立宗若對下
<lb ed="X" n="0432a21"/><lb ed="R041" n="0109a18"/>位初機小器未能亡相佛爲顯示修斷行相由機性
<lb ed="X" n="0432a22"/><lb ed="R041" n="0109b01"/>異隨機立宗故說一乘爲宗佛性爲宗等若不立宗
<lb ed="X" n="0432a23"/><lb ed="R041" n="0109b02"/>彼不曉解修斷意故三者依大智門智證法性豁虗
<lb ed="X" n="0432a24"/><lb ed="R041" n="0109b03"/>湛寂無相凝然故不立宗依大悲門爲利有情顯示
<pb ed="X" xml:id="X26.0519.0432b" n="0432b"/>
<lb ed="X" n="0432b01"/><lb ed="R041" n="0109b04"/>諸法有忻有厭有淨有染世出世等差別行相令其
<lb ed="X" n="0432b02"/><lb ed="R041" n="0109b05"/>修學對機設敎隨敎立宗由此廢詮談旨對於上位
<lb ed="X" n="0432b03"/><lb ed="R041" n="0109b06"/>智證眞理勝義無相非宗絕待也將旨就詮對初小
<lb ed="X" n="0432b04"/><lb ed="R041" n="0109b07"/>機悲心利物是故立宗皆是對治心量爲治大病立
<lb ed="X" n="0432b05"/><lb ed="R041" n="0109b08"/>宗小失也。</p>
<lb ed="X" n="0432b06"/><lb ed="R041" n="0109b09"/><p xml:id="pX26p0432b0601">【疏】若宗不生宗還生矣者離言眞理非緣生故名爲
<lb ed="X" n="0432b07"/><lb ed="R041" n="0109b10"/>不生宗還生者帶詮宗旨藉敎生故若以言敎宗於
<lb ed="X" n="0432b08"/><lb ed="R041" n="0109b11"/>不生眞如之理隨其言敎宗還生矣故淨法界性離
<lb ed="X" n="0432b09"/><lb ed="R041" n="0109b12"/>言詮無宗無不宗。</p>
<lb ed="X" n="0432b10"/><lb ed="R041" n="0109b13"/><p xml:id="pX26p0432b1001">【疏】依三等者多說有敎多說空敎非空非有敎也此
<lb ed="X" n="0432b11"/><lb ed="R041" n="0109b14"/>三種敎詮三種宗及下所明三時之敎立意有異文
<lb ed="X" n="0432b12"/><lb ed="R041" n="0109b15"/>義大同依所詮宗定三種敎隨其宗敎分三時異欲
<lb ed="X" n="0432b13"/><lb ed="R041" n="0109b16"/>令學者解於此等義意差別識知如來說法意也。</p>
<lb ed="X" n="0432b14"/><lb ed="R041" n="0109b17"/><p xml:id="pX26p0432b1401">【疏】謂佛等者佛初成道觀衆生機未任大法若說大
<lb ed="X" n="0432b15"/><lb ed="R041" n="0109b18"/>乘彼不信解誹謗墮落故初成道十二年中多說小
<lb ed="X" n="0432b16"/><lb ed="R041" n="0110a01"/>乘顯法有敎於此時中顯多分說不遮其間亦說大
<lb ed="X" n="0432b17"/><lb ed="R041" n="0110a02"/>乘遇大機故此小乘敎文言不了義亦不了隨機淺
<lb ed="X" n="0432b18"/><lb ed="R041" n="0110a03"/>說唯小乘敎也於此敎中亦說三乘卽是小乘敎中
<lb ed="X" n="0432b19"/><lb ed="R041" n="0110a04"/>說三乘義應於小機權宜說之如說大乘因位三無
<lb ed="X" n="0432b20"/><lb ed="R041" n="0110a05"/>數劫猶是凡夫三十四心方成聖者至佛果位亦說
<lb ed="X" n="0432b21"/><lb ed="R041" n="0110a06"/>三身卽以戒定慧解脫等五分功德法名爲法身丈
<lb ed="X" n="0432b22"/><lb ed="R041" n="0110a07"/>六金身名爲報身隨形六道名爲化身非大乘位有
<lb ed="X" n="0432b23"/><lb ed="R041" n="0110a08"/>此行相由此第一多說有敎雖說三乘皆不了義小
<lb ed="X" n="0432b24"/><lb ed="R041" n="0110a09"/>乘諸師二十部宗皆依此敎也。</p>
<pb ed="X" xml:id="X26.0519.0432c" n="0432c"/>
<lb ed="X" n="0432c01"/><lb ed="R041" n="0110a10"/><p xml:id="pX26p0432c0101">多明空宗者佛成道<anchor xml:id="nkr_note_add_0432c0101" n="0432c0101"/><anchor xml:id="beg0432c0101" n="0432c0101"/>已<anchor xml:id="end0432c0101"/>十二年後四年之中多說此
<lb ed="X" n="0432c02"/><lb ed="R041" n="0110a11"/>敎唯是大乘由諸衆生<anchor xml:id="nkr_note_add_0432c0201" n="0432c0201"/><anchor xml:id="beg0432c0201" n="0432c0201"/>已<anchor xml:id="end0432c0201"/>依於前多說有敎悟解證
<lb ed="X" n="0432c03"/><lb ed="R041" n="0110a12"/>果然多著有未契中道佛欲令彼漸悟深理信向大
<lb ed="X" n="0432c04"/><lb ed="R041" n="0110a13"/>乘爲欲除彼著有病故故說此等遣相之敎而多隱
<lb ed="X" n="0432c05"/><lb ed="R041" n="0110a14"/>相說諸法空文言隱密義亦隱密也隱密者含隱之
<lb ed="X" n="0432c06"/><lb ed="R041" n="0110a15"/>義不顯了義爲除有病故密說空亦不違前多說有
<lb ed="X" n="0432c07"/><lb ed="R041" n="0110a16"/>敎前言有者總相說有其意但顯依圓是有此言空
<lb ed="X" n="0432c08"/><lb ed="R041" n="0110a17"/>者總相說空其意但顯遍計所執我法是空故解深
<lb ed="X" n="0432c09"/><lb ed="R041" n="0110a18"/>密經云諸說空敎皆依遍計所執說諸法空故雖說
<lb ed="X" n="0432c10"/><lb ed="R041" n="0110b01"/>空不違前有非空非有宗者佛成道<anchor xml:id="nkr_note_add_0432c1001" n="0432c1001"/><anchor xml:id="beg0432c1001" n="0432c1001"/>已<anchor xml:id="end0432c1001"/>十六年後至
<lb ed="X" n="0432c11"/><lb ed="R041" n="0110b02"/>般涅槃多說此敎遠除有病近除空病顯示中道顯
<lb ed="X" n="0432c12"/><lb ed="R041" n="0110b03"/>了之敎文言顯了義亦顯了具顯諸法非有非空依
<lb ed="X" n="0432c13"/><lb ed="R041" n="0110b04"/>三性門聊簡說之謂遍計非有依圓非空故。</p>
<lb ed="X" n="0432c14"/><lb ed="R041" n="0110b05"/><p xml:id="pX26p0432c1401">【疏】自雙等者前引三敎顯三種宗唯是佛經此下所
<lb ed="X" n="0432c15"/><lb ed="R041" n="0110b06"/>明佛滅度後聖賢造論釋三種敎顯三宗義也天親
<lb ed="X" n="0432c16"/><lb ed="R041" n="0110b07"/>傳云佛滅度後三百年中有阿羅漢名迦旃延子先
<lb ed="X" n="0432c17"/><lb ed="R041" n="0110b08"/>於薩婆多部出家後往<name role="" type="person">罽賓國</name>與五百阿羅漢共撰
<lb ed="X" n="0432c18"/><lb ed="R041" n="0110b09"/>薩婆多部阿毗達磨秘不流行經於多時五天不起
<lb ed="X" n="0432c19"/><lb ed="R041" n="0110b10"/>後東天竺阿瑜闍國有婆羅門子名婆須<g ref="#CB02494">䟦</g>陀羅聰
<lb ed="X" n="0432c20"/><lb ed="R041" n="0110b11"/>明大智往彼習學記後流行衆生聞者多執著有大
<lb ed="X" n="0432c21"/><lb ed="R041" n="0110b12"/>乘之敎而多隱沒三百年外有南天竺<name role="" type="person">龍猛菩薩</name>造
<lb ed="X" n="0432c22"/><lb ed="R041" n="0110b13"/>大智度論釋大般若經造大無畏論滿十萬偈龍猛
<lb ed="X" n="0432c23"/><lb ed="R041" n="0110b14"/>弟子<name role="" type="person">提婆菩薩</name>造百論等爲破小乘及諸外道執我
<lb ed="X" n="0432c24"/><lb ed="R041" n="0110b15"/>執法說法爲空時多著空後九百年<name role="" type="person">北天竺</name>境富樓
<pb ed="X" xml:id="X26.0519.0433a" n="0433a"/>
<lb ed="X" n="0433a01"/><lb ed="R041" n="0110b16"/>沙國有國師婆羅門姓憍尸迦彼有三子同名伐蘇
<lb ed="X" n="0433a02"/><lb ed="R041" n="0110b17"/>畔度此云<name role="" type="person">世親</name>雖同一名號卽各別第三<name role="" type="person">世親</name>於薩
<lb ed="X" n="0433a03"/><lb ed="R041" n="0110b18"/>婆多部出家得無學果其第一者菩薩之性亦於有
<lb ed="X" n="0433a04"/><lb ed="R041" n="0111a01"/>部出家後得離欲思惟空義不能得入欲自殺身有
<lb ed="X" n="0433a05"/><lb ed="R041" n="0111a02"/><name role="" type="person">賓頭盧</name>阿羅漢在東毗提訶觀見此事從彼方來爲
<lb ed="X" n="0433a06"/><lb ed="R041" n="0111a03"/>說小乘空觀意猶未安謂不應心樂故因此乘通往
<lb ed="X" n="0433a07"/><lb ed="R041" n="0111a04"/>覩史多天諮問彌勒菩薩彌勒爲說大乘空觀還下
<lb ed="X" n="0433a08"/><lb ed="R041" n="0111a05"/>思惟卽得悟入因名無著爾後數往覩史多天諮問
<lb ed="X" n="0433a09"/><lb ed="R041" n="0111a06"/>彌勒大乘經義爲餘人說聞聞多不信卽自發願請
<lb ed="X" n="0433a10"/><lb ed="R041" n="0111a07"/>彌勒下爲說大乘令見聞者皆同信受卽如其願於
<lb ed="X" n="0433a11"/><lb ed="R041" n="0111a08"/>夜分時放大光明集有緣衆於阿瑜闍國爲說瑜伽
<lb ed="X" n="0433a12"/><lb ed="R041" n="0111a09"/>論總一百卷理無不窮事無不盡文無不釋義無不
<lb ed="X" n="0433a13"/><lb ed="R041" n="0111a10"/>詮雙離有空契會中道正爲菩薩令於諸乘境行果
<lb ed="X" n="0433a14"/><lb ed="R041" n="0111a11"/>等而得善巧兼爲餘乘令於自法修自分行得自果
<lb ed="X" n="0433a15"/><lb ed="R041" n="0111a12"/>證卽是大乘敎中說三乘義也時阿瑜闍國大講堂
<lb ed="X" n="0433a16"/><lb ed="R041" n="0111a13"/>中無數億人雖同一會唯有無著得近彌勒自餘但
<lb ed="X" n="0433a17"/><lb ed="R041" n="0111a14"/>得遙聞其聲或見異相由是衆生皆得遠離有空之
<lb ed="X" n="0433a18"/><lb ed="R041" n="0111a15"/>病契於中道此等諸論佛滅後造也據實亦有佛在
<lb ed="X" n="0433a19"/><lb ed="R041" n="0111a16"/>世時所造之論但隨所依之經三種不同屬三種敎
<lb ed="X" n="0433a20"/><lb ed="R041" n="0111a17"/>由此判敎攝盡一切經律論也。</p>
<lb ed="X" n="0433a21"/><lb ed="R041" n="0111a18"/><p xml:id="pX26p0433a2101">【疏】初小等者婆沙論九十九云末吐羅國<anchor xml:id="nkr_note_orig_0433001" n="0433001"/>賣主有子
<lb ed="X" n="0433a22"/><lb ed="R041" n="0111b01"/>名曰大天父出貨易子漸長大情染於母後父歸家
<lb ed="X" n="0433a23"/><lb ed="R041" n="0111b02"/>大天與母遂殺其父事漸彰露將母逃避至波吒釐
<lb ed="X" n="0433a24"/><lb ed="R041" n="0111b03"/>城逢本供養無學苾蒭恐事彰露設計殺之後復知
<pb ed="X" xml:id="X26.0519.0433b" n="0433b"/>
<lb ed="X" n="0433b01"/><lb ed="R041" n="0111b04"/>母與餘交通大天怒曰我爲此事造二重罪流移他
<lb ed="X" n="0433b02"/><lb ed="R041" n="0111b05"/>國今復捨我而更好他遂殺其母雖造三逆不斷善
<lb ed="X" n="0433b03"/><lb ed="R041" n="0111b06"/>根深生憂悔自惟罪重何緣當滅傳聞釋子有滅罪
<lb ed="X" n="0433b04"/><lb ed="R041" n="0111b07"/>法遂往雞園僧伽藍所見一比丘徐步經行誦伽陀
<lb ed="X" n="0433b05"/><lb ed="R041" n="0111b08"/>云若人造重罪修善得滅除彼能照世間如日出雲
<lb ed="X" n="0433b06"/><lb ed="R041" n="0111b09"/>翳大天聞<anchor xml:id="nkr_note_add_0433b0601" n="0433b0601"/><anchor xml:id="beg0433b0601" n="0433b0601"/>已<anchor xml:id="end0433b0601"/>歡喜踊躍知歸佛敎定當滅罪便求出
<lb ed="X" n="0433b07"/><lb ed="R041" n="0111b10"/>家時彼比丘不審驗問遂度出家還名大天大天聰
<lb ed="X" n="0433b08"/><lb ed="R041" n="0111b11"/>明出家未久便能誦持三藏文義言詞淸巧善能化
<lb ed="X" n="0433b09"/><lb ed="R041" n="0111b12"/>導波吒釐城無不歸仰時<name role="" type="person">無憂王</name>聞<anchor xml:id="nkr_note_add_0433b0901" n="0433b0901"/><anchor xml:id="beg0433b0901" n="0433b0901"/>已<anchor xml:id="end0433b0901"/>召請入內恭
<lb ed="X" n="0433b10"/><lb ed="R041" n="0111b13"/>敬供養而請說法後歸伽藍不正思惟夢失不淨然
<lb ed="X" n="0433b11"/><lb ed="R041" n="0111b14"/>彼先稱是阿羅漢而令弟子洗所汚衣弟子白言阿
<lb ed="X" n="0433b12"/><lb ed="R041" n="0111b15"/>羅漢者諸漏<anchor xml:id="nkr_note_add_0433b1201" n="0433b1201"/><anchor xml:id="beg0433b1201" n="0433b1201"/>已<anchor xml:id="end0433b1201"/>盡云何有此大天吿曰天魔所嬈汝
<lb ed="X" n="0433b13"/><lb ed="R041" n="0111b16"/>不應恠漏失有二一者煩惱漏失羅漢<anchor xml:id="nkr_note_add_0433b1301" n="0433b1301"/><anchor xml:id="beg0433b1301" n="0433b1301"/>已<anchor xml:id="end0433b1301"/>無二者不
<lb ed="X" n="0433b14"/><lb ed="R041" n="0111b17"/>淨漏失如便唾等羅漢猶有有諸天魔常於佛法而
<lb ed="X" n="0433b15"/><lb ed="R041" n="0111b18"/>生憎嫉見修善者便往壞之故我漏失是彼所爲不
<lb ed="X" n="0433b16"/><lb ed="R041" n="0112a01"/>應疑恠此一事也二者時彼大天欲令弟子歡喜親
<lb ed="X" n="0433b17"/><lb ed="R041" n="0112a02"/>附矯設方便次第記別四沙門果弟子白言阿羅漢
<lb ed="X" n="0433b18"/><lb ed="R041" n="0112a03"/>等應有證知如何我等都不自知得果之相大天吿
<lb ed="X" n="0433b19"/><lb ed="R041" n="0112a04"/>言阿羅漢等亦有無知汝不應疑無知有二一染汚
<lb ed="X" n="0433b20"/><lb ed="R041" n="0112a05"/>無知羅漢<anchor xml:id="nkr_note_add_0433b2001" n="0433b2001"/><anchor xml:id="beg0433b2001" n="0433b2001"/>已<anchor xml:id="end0433b2001"/>無二不染汚無知羅漢猶有由此汝輩
<lb ed="X" n="0433b21"/><lb ed="R041" n="0112a06"/>不能自知三者時諸弟子而白師言曾聞阿羅漢者
<lb ed="X" n="0433b22"/><lb ed="R041" n="0112a07"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0433b2201" n="0433b2201"/><anchor xml:id="beg0433b2201" n="0433b2201"/>已<anchor xml:id="end0433b2201"/>度疑惑如何我等於諦寶等猶懷疑惑大天吿言
<lb ed="X" n="0433b23"/><lb ed="R041" n="0112a08"/>疑惑有二一隨眠疑羅漢<anchor xml:id="nkr_note_add_0433b2301" n="0433b2301"/><anchor xml:id="beg0433b2301" n="0433b2301"/>已<anchor xml:id="end0433b2301"/>斷二處非處疑羅漢未
<lb ed="X" n="0433b24"/><lb ed="R041" n="0112a09"/>斷獨覺於此猶未能斷況汝聲聞於諸諦寶豈無疑
<pb ed="X" xml:id="X26.0519.0433c" n="0433c"/>
<lb ed="X" n="0433c01"/><lb ed="R041" n="0112a10"/>惑四者弟子白師我讀諸經說阿羅漢有聖慧眼於
<lb ed="X" n="0433c02"/><lb ed="R041" n="0112a11"/>自解脫能自證知不因師言我等旣得阿羅漢果應
<lb ed="X" n="0433c03"/><lb ed="R041" n="0112a12"/>自證知云何我等由師令入都無現智能自證知大
<lb ed="X" n="0433c04"/><lb ed="R041" n="0112a13"/>天吿言羅漢有二一鈍根二利根鈍根羅漢由他令
<lb ed="X" n="0433c05"/><lb ed="R041" n="0112a14"/>入不能自知如舍利子智慧第一若佛未記彼不自
<lb ed="X" n="0433c06"/><lb ed="R041" n="0112a15"/>知況於餘人而能自知故汝於此不應窮詰五者然
<lb ed="X" n="0433c07"/><lb ed="R041" n="0112a16"/>彼大天雖造衆惡不斷善根復於中夜自惟罪重必
<lb ed="X" n="0433c08"/><lb ed="R041" n="0112a17"/>當受苦憂惱所逼數唱苦哉近事弟子聞<anchor xml:id="nkr_note_add_0433c0801" n="0433c0801"/><anchor xml:id="beg0433c0801" n="0433c0801"/>已<anchor xml:id="end0433c0801"/>驚恠晨
<lb ed="X" n="0433c09"/><lb ed="R041" n="0112a18"/>朝參問如何昨夜唱苦哉耶大天吿言我呼聖道不
<lb ed="X" n="0433c10"/><lb ed="R041" n="0112b01"/>應有恠謂諸聖道若不志誠稱苦言者終不現前故
<lb ed="X" n="0433c11"/><lb ed="R041" n="0112b02"/>我昨夜唱言苦哉呼苦聖道於後鷄園寺中諸上座
<lb ed="X" n="0433c12"/><lb ed="R041" n="0112b03"/>苾蒭多皆入滅十五日夜布伽陀時次當大天陞座
<lb ed="X" n="0433c13"/><lb ed="R041" n="0112b04"/>說戒彼便自誦所造伽陀<note place="inline">頌云餘所誘無知猶預他令入道因聲故起是名眞
<lb ed="X" n="0433c14"/><lb ed="R041" n="0112b05"/>佛敎</note>爾時衆中有學無學多聞持戒修淨慧者聞彼所
<lb ed="X" n="0433c15"/><lb ed="R041" n="0112b06"/>說無不驚呵咄哉愚人自作是說此於三藏敎中曾
<lb ed="X" n="0433c16"/><lb ed="R041" n="0112b07"/>所未聞咸卽對翻彼所頌曰餘所誘無知猶預他令
<lb ed="X" n="0433c17"/><lb ed="R041" n="0112b08"/>入道因聲故起汝言非佛敎於是竟夜鬪諍紛然乃
<lb ed="X" n="0433c18"/><lb ed="R041" n="0112b09"/>至終朝朋黨轉盛城中<anchor xml:id="nkr_note_orig_0433002" n="0433002"/>仕庶乃至大臣而來和諍皆
<lb ed="X" n="0433c19"/><lb ed="R041" n="0112b10"/>不能息時<name role="" type="person">無憂王</name>聞<anchor xml:id="nkr_note_add_0433c1901" n="0433c1901"/><anchor xml:id="beg0433c1901" n="0433c1901"/>已<anchor xml:id="end0433c1901"/>自至僧中時僧兩朋各執<anchor xml:id="nkr_note_add_0433c1902" n="0433c1902"/><anchor xml:id="beg0433c1902" n="0433c1902"/>己<anchor xml:id="end0433c1902"/>
<lb ed="X" n="0433c20"/><lb ed="R041" n="0112b11"/>頌王聞說<anchor xml:id="nkr_note_add_0433c2001" n="0433c2001"/><anchor xml:id="beg0433c2001" n="0433c2001"/>已<anchor xml:id="end0433c2001"/>亦自生疑尋問大天孰是孰非我等今
<lb ed="X" n="0433c21"/><lb ed="R041" n="0112b12"/>者當寄何朋大天白王戒經中說若欲滅諍依多人
<lb ed="X" n="0433c22"/><lb ed="R041" n="0112b13"/>語王遂令僧兩朋別住賢聖衆內耆年雖多而僧數
<lb ed="X" n="0433c23"/><lb ed="R041" n="0112b14"/>少大天朋內耆年雖少而僧數多王遂從多依大天
<lb ed="X" n="0433c24"/><lb ed="R041" n="0112b15"/>衆訶責餘衆事竟還宮爾時鷄園諍猶未息時諸賢
<pb ed="X" xml:id="X26.0519.0434a" n="0434a"/>
<lb ed="X" n="0434a01"/><lb ed="R041" n="0112b16"/>聖知衆乖違捨於鷄園欲詣餘處國王知之勅令引
<lb ed="X" n="0434a02"/><lb ed="R041" n="0112b17"/>至<name role="" type="person">殑伽河</name>邊載以破舡中流墜溺以驗斯輩是凡是
<lb ed="X" n="0434a03"/><lb ed="R041" n="0112b18"/>聖時諸賢聖各起神通猶如鴈行飛空而往復以神
<lb ed="X" n="0434a04"/><lb ed="R041" n="0113a01"/>力接取舡中同捨鷄園未得通者現諸神變作種種
<lb ed="X" n="0434a05"/><lb ed="R041" n="0113a02"/>形相次乘空西北而去時王聞<anchor xml:id="nkr_note_add_0434a0501" n="0434a0501"/><anchor xml:id="beg0434a0501" n="0434a0501"/>已<anchor xml:id="end0434a0501"/>深生悔恨悶絕躃
<lb ed="X" n="0434a06"/><lb ed="R041" n="0113a03"/>地水洒乃甦速卽遣人尋其所趣使還知在迦濕彌
<lb ed="X" n="0434a07"/><lb ed="R041" n="0113a04"/>羅國王固請還僧皆辭命王於彼國造僧伽藍安置
<lb ed="X" n="0434a08"/><lb ed="R041" n="0113a05"/>聖衆王復遣使多賷珍寶營辦捨物而供養之於是
<lb ed="X" n="0434a09"/><lb ed="R041" n="0113a06"/>佛法初分二部一上座部住<name role="" type="person">迦濕彌羅</name>國二大衆部
<lb ed="X" n="0434a10"/><lb ed="R041" n="0113a07"/>住本鷄園宗輪論云佛涅槃後百有餘年<name role="" type="person">摩竭陀國</name>
<lb ed="X" n="0434a11"/><lb ed="R041" n="0113a08"/>俱蘇摩城王號無憂統攝贍部是時佛法大衆初破
<lb ed="X" n="0434a12"/><lb ed="R041" n="0113a09"/>分爲兩部大衆部中分爲九部上座部中分十一部
<lb ed="X" n="0434a13"/><lb ed="R041" n="0113a10"/>總二十部廣如彼說。</p>
<lb ed="X" n="0434a14"/><lb ed="R041" n="0113a11"/><p xml:id="pX26p0434a1401">【疏】<name role="" type="person">馬鳴</name>者無常經中前後頌文起信論等皆<name role="" type="person">馬鳴</name>作
<lb ed="X" n="0434a15"/><lb ed="R041" n="0113a12"/>也起信疏云菩薩生時衆馬嘶鳴故以爲名摩耶經
<lb ed="X" n="0434a16"/><lb ed="R041" n="0113a13"/>云佛滅度後六百年間有一比丘名曰<name role="" type="person">馬鳴</name>善說法
<lb ed="X" n="0434a17"/><lb ed="R041" n="0113a14"/>要降伏外道西域記第七卷說<name role="" type="person">北天竺</name><name role="" type="person">月支國</name>王將
<lb ed="X" n="0434a18"/><lb ed="R041" n="0113a15"/>諸兵事伐東天竺國國人困乏王欲請和<name role="" type="person">月支國</name>王
<lb ed="X" n="0434a19"/><lb ed="R041" n="0113a16"/>乃索金錢三億如無金錢者請以佛鉢當一億金錢
<lb ed="X" n="0434a20"/><lb ed="R041" n="0113a17"/><name role="" type="person">馬鳴</name>菩薩當一億金錢餘任多少事不獲<anchor xml:id="nkr_note_add_0434a2001" n="0434a2001"/><anchor xml:id="beg0434a2001" n="0434a2001"/>已<anchor xml:id="end0434a2001"/>王遂與
<lb ed="X" n="0434a21"/><lb ed="R041" n="0113a18"/>之<name role="" type="person">北天竺</name>國大臣咸言佛鉢至貴當一億金錢可爾
<lb ed="X" n="0434a22"/><lb ed="R041" n="0113b01"/><name role="" type="person">馬鳴</name>菩薩當一億金錢王甚不明爾時國王欲令臣
<lb ed="X" n="0434a23"/><lb ed="R041" n="0113b02"/>等知菩薩聰明神異取馬七疋不與草粟<anchor xml:id="nkr_note_add_0434a2301" n="0434a2301"/><anchor xml:id="beg0434a2301" n="0434a2301"/>已<anchor xml:id="end0434a2301"/>經六日
<lb ed="X" n="0434a24"/><lb ed="R041" n="0113b03"/>至第七日大集群臣請菩薩說法談吐如流明經辨
<pb ed="X" xml:id="X26.0519.0434b" n="0434b"/>
<lb ed="X" n="0434b01"/><lb ed="R041" n="0113b04"/>理洗悟人心王於衆中令人以草粟等飼前餓馬諸
<lb ed="X" n="0434b02"/><lb ed="R041" n="0113b05"/>馬不食但唯悲鳴垂淚聽法於是國中咸知菩薩說
<lb ed="X" n="0434b03"/><lb ed="R041" n="0113b06"/>法神異無比也龍猛者順中論序云梵語那伽夷離
<lb ed="X" n="0434b04"/><lb ed="R041" n="0113b07"/>淳那此云龍勝亦名龍猛舊云龍樹訛也十卷楞伽
<lb ed="X" n="0434b05"/><lb ed="R041" n="0113b08"/>經偈云於我滅度後南天竺國內有大德比丘號名
<lb ed="X" n="0434b06"/><lb ed="R041" n="0113b09"/>爲龍樹住初極喜地善說大乘法能破有無見往生
<lb ed="X" n="0434b07"/><lb ed="R041" n="0113b10"/>安樂國廣如龍樹本傳說。</p>
<lb ed="X" n="0434b08"/><lb ed="R041" n="0113b11"/><p xml:id="pX26p0434b0801">【疏】洎千等者佛地論第四卷說其聲聞藏佛去世後
<lb ed="X" n="0434b09"/><lb ed="R041" n="0113b12"/>一百年外卽分多部而菩薩藏千年<anchor xml:id="nkr_note_add_0434b0901" n="0434b0901"/><anchor xml:id="beg0434b0901" n="0434b0901"/>已<anchor xml:id="end0434b0901"/>前淸淨一味
<lb ed="X" n="0434b10"/><lb ed="R041" n="0113b13"/>無有乖諍千載<anchor xml:id="nkr_note_add_0434b1001" n="0434b1001"/><anchor xml:id="beg0434b1001" n="0434b1001"/>已<anchor xml:id="end0434b1001"/>後乃與空有兩宗異論是故如來
<lb ed="X" n="0434b11"/><lb ed="R041" n="0113b14"/>正法但經千載淸辯者西域記云南印度境大案達
<lb ed="X" n="0434b12"/><lb ed="R041" n="0113b15"/>羅國城南不遠有大山巖婆毗吠伽<note place="inline">唐言淸辨</note>論師住阿
<lb ed="X" n="0434b13"/><lb ed="R041" n="0113b16"/>蘇洛宮待見<name role="" type="person">慈氏菩薩</name>成佛之所論師雅量弘遠志
<lb ed="X" n="0434b14"/><lb ed="R041" n="0113b17"/>操幽邃外示僧<anchor xml:id="nkr_note_orig_0434001" n="0434001"/>法之服內弘龍猛之學聞<name role="" type="person">摩竭提國</name>
<lb ed="X" n="0434b15"/><lb ed="R041" n="0113b18"/>護法菩薩宣揚法敎學徒數千有懷談論杖錫而往
<lb ed="X" n="0434b16"/><lb ed="R041" n="0114a01"/>至波吒釐城知護法菩薩在菩提樹下論師乃命門
<lb ed="X" n="0434b17"/><lb ed="R041" n="0114a02"/>人曰汝行詣菩提樹護法菩薩所如我詞曰菩薩宣
<lb ed="X" n="0434b18"/><lb ed="R041" n="0114a03"/>揚遺敎導誘迷徒仰德虗心爲日<anchor xml:id="nkr_note_add_0434b1801" n="0434b1801"/><anchor xml:id="beg0434b1801" n="0434b1801"/>已<anchor xml:id="end0434b1801"/>久然以宿願未
<lb ed="X" n="0434b19"/><lb ed="R041" n="0114a04"/>果遂乖禮謁菩提樹者誓不空見見當有證稱天人
<lb ed="X" n="0434b20"/><lb ed="R041" n="0114a05"/>師護法菩薩謂其使曰人世如幻身命若浮渴日勤
<lb ed="X" n="0434b21"/><lb ed="R041" n="0114a06"/>誠未遑談議人倍往復竟不會見論師旣還本國靜
<lb ed="X" n="0434b22"/><lb ed="R041" n="0114a07"/>而思曰若非慈氏成佛誰決我疑於觀音菩薩像前
<lb ed="X" n="0434b23"/><lb ed="R041" n="0114a08"/>誦隨心呪絕粒飮水時歷三歲觀音菩薩乃現玅色
<lb ed="X" n="0434b24"/><lb ed="R041" n="0114a09"/>身謂論師曰何所志乎對曰願留此身待見慈氏觀
<pb ed="X" xml:id="X26.0519.0434c" n="0434c"/>
<lb ed="X" n="0434c01"/><lb ed="R041" n="0114a10"/>音曰人命危脆世間浮幻宜修勝善願生覩史多天
<lb ed="X" n="0434c02"/><lb ed="R041" n="0114a11"/>於斯禮覲當速得見論師曰志不可奪心不可二觀
<lb ed="X" n="0434c03"/><lb ed="R041" n="0114a12"/>音曰若然者宜往<g ref="#CB00501">䭾</g>那羯磔迦國城南有山巖執金
<lb ed="X" n="0434c04"/><lb ed="R041" n="0114a13"/>剛神所志誠誦念執金剛呪者當遂此願論師於是
<lb ed="X" n="0434c05"/><lb ed="R041" n="0114a14"/>往而誦焉三歲之後神乃謂曰伊何所須若此勤勵
<lb ed="X" n="0434c06"/><lb ed="R041" n="0114a15"/>論師曰願留此身待見慈氏觀音菩薩指遣來請成
<lb ed="X" n="0434c07"/><lb ed="R041" n="0114a16"/>我願者其在神乎神乃授祕方謂論師曰此巖石內
<lb ed="X" n="0434c08"/><lb ed="R041" n="0114a17"/>有阿素洛宮如法行請石壁當開開卽入中可以待
<lb ed="X" n="0434c09"/><lb ed="R041" n="0114a18"/>見論師曰幽曠無覩詎知佛興執金剛神曰慈氏出
<lb ed="X" n="0434c10"/><lb ed="R041" n="0114b01"/>世我當相報論師受命專精誦持復歷三歲初無異
<lb ed="X" n="0434c11"/><lb ed="R041" n="0114b02"/>相呪白芥子以擊石壁豁然洞開是時百千萬衆觀
<lb ed="X" n="0434c12"/><lb ed="R041" n="0114b03"/>覩忘返論師跨其戶而吿衆曰吾久祈請待見慈氏
<lb ed="X" n="0434c13"/><lb ed="R041" n="0114b04"/>聖靈警祐大願斯遂宜可入此同見佛興聞者怖駭
<lb ed="X" n="0434c14"/><lb ed="R041" n="0114b05"/>莫敢履戶謂是毒蛇之窟恐喪身命再三吿語乃有
<lb ed="X" n="0434c15"/><lb ed="R041" n="0114b06"/>六人從入論師<g ref="#CB15164">𮨇</g>謝時衆卽入石壁入<anchor xml:id="nkr_note_add_0434c1501" n="0434c1501"/><anchor xml:id="beg0434c1501" n="0434c1501"/>已<anchor xml:id="end0434c1501"/>石壁還合
<lb ed="X" n="0434c16"/><lb ed="R041" n="0114b07"/>衆皆嗟恨前言之過也護法者西域記說護法菩薩
<lb ed="X" n="0434c17"/><lb ed="R041" n="0114b08"/>是達磨波羅毗茶波國建至城中大臣之子幼懷雅
<lb ed="X" n="0434c18"/><lb ed="R041" n="0114b09"/>量長而弘道學乃深於海<g ref="#CB01481">𤀹</g>解又朗於曦明天親之
<lb ed="X" n="0434c19"/><lb ed="R041" n="0114b10"/>後一人而<anchor xml:id="nkr_note_add_0434c1901" n="0434c1901"/><anchor xml:id="beg0434c1901" n="0434c1901"/>已<anchor xml:id="end0434c1901"/>年三十二卒於<name role="" type="person">菩提寺</name>空中響吿波羅
<lb ed="X" n="0434c20"/><lb ed="R041" n="0114b11"/>門曰此賢劫千佛之一佛也此二菩薩初是勝義皆
<lb ed="X" n="0434c21"/><lb ed="R041" n="0114b12"/>空宗主後是應理圓實宗主各依大乘了義之敎明
<lb ed="X" n="0434c22"/><lb ed="R041" n="0114b13"/>空明有謂淸辯菩薩依般若等經以爲了義勝義諦
<lb ed="X" n="0434c23"/><lb ed="R041" n="0114b14"/>中一切皆空名勝義皆空宗三種敎中多說空敎三
<lb ed="X" n="0434c24"/><lb ed="R041" n="0114b15"/>時敎中第二時也護法菩薩依解深密經等以爲了
<pb ed="X" xml:id="X26.0519.0435a" n="0435a"/>
<lb ed="X" n="0435a01"/><lb ed="R041" n="0114b16"/>義具明諸法其中有爲無爲依圓是有我及我所遍
<lb ed="X" n="0435a02"/><lb ed="R041" n="0114b17"/>計非有名應理圓實宗三種敎中非空非有敎三時
<lb ed="X" n="0435a03"/><lb ed="R041" n="0114b18"/>敎中第三時也又前所指<name role="" type="person">馬鳴</name>龍猛所造諸論各隨
<lb ed="X" n="0435a04"/><lb ed="R041" n="0115a01"/>自意定是空宗若般若等經是佛所說但文含隱義
<lb ed="X" n="0435a05"/><lb ed="R041" n="0115a02"/>通兩宗若勝義皆空宗主龍猛提婆淸辯等隨文釋
<lb ed="X" n="0435a06"/><lb ed="R041" n="0115a03"/>義謂法皆空卽屬勝義皆空宗攝顯此等經爲不了
<lb ed="X" n="0435a07"/><lb ed="R041" n="0115a04"/>義文言不了義亦不了若應理圓實宗主<name role="" type="person">慈氏菩薩</name>
<lb ed="X" n="0435a08"/><lb ed="R041" n="0115a05"/>無著天親亦各造論釋般若等經弘於此等多說空
<lb ed="X" n="0435a09"/><lb ed="R041" n="0115a06"/>敎卽顯般若等經文言隱密而義顯了是故般若等
<lb ed="X" n="0435a10"/><lb ed="R041" n="0115a07"/>經通兩宗弘兩宗如次第二第三時敎攝也。</p>
<lb ed="X" n="0435a11"/><lb ed="R041" n="0115a08"/><p xml:id="pX26p0435a1101">【疏】言空有等者一切諸法總爲二類一者空二者有空
<lb ed="X" n="0435a12"/><lb ed="R041" n="0115a09"/>法無差別名遍計所執性周遍計度名爲遍計此遍
<lb ed="X" n="0435a13"/><lb ed="R041" n="0115a10"/>計心妄所執著我法性故名遍計所執性有法有差
<lb ed="X" n="0435a14"/><lb ed="R041" n="0115a11"/>別總爲二類一者無常法謂有爲法二者常法謂無
<lb ed="X" n="0435a15"/><lb ed="R041" n="0115a12"/>爲法復有二類一者依他起性二者圓成實性依他
<lb ed="X" n="0435a16"/><lb ed="R041" n="0115a13"/>起性者依他衆緣所起之法卽是有爲有體性法因
<lb ed="X" n="0435a17"/><lb ed="R041" n="0115a14"/>緣所生名依他起性此有二類一者有漏謂根隨二
<lb ed="X" n="0435a18"/><lb ed="R041" n="0115a15"/>十六惑無想定無想事異生性睡眠惡作計三十一
<lb ed="X" n="0435a19"/><lb ed="R041" n="0115a16"/>法全幷餘遍行別境等六十二法一分通有漏者二
<lb ed="X" n="0435a20"/><lb ed="R041" n="0115a17"/>者無漏謂滅盡定全及餘六十二法一分通無漏者
<lb ed="X" n="0435a21"/><lb ed="R041" n="0115a18"/>此等九十四法皆是依他起性圓成實性者此復有
<lb ed="X" n="0435a22"/><lb ed="R041" n="0115b01"/>二一者無爲唯識論云二空所顯圓滿成就諸法實
<lb ed="X" n="0435a23"/><lb ed="R041" n="0115b02"/>性名圓成實顯此遍常體非虗謬簡自共相虗空我
<lb ed="X" n="0435a24"/><lb ed="R041" n="0115b03"/>等此有三義一體遍遍一切處故卽圓滿義二體常
<pb ed="X" xml:id="X26.0519.0435b" n="0435b"/>
<lb ed="X" n="0435b01"/><lb ed="R041" n="0115b04"/>非生滅故卽成就義三體非虗謬法眞性故卽眞實
<lb ed="X" n="0435b02"/><lb ed="R041" n="0115b05"/>義具此三義名圓成實性二者有爲卽前無漏有爲
<lb ed="X" n="0435b03"/><lb ed="R041" n="0115b06"/>淨分依他亦名離倒圓成實性故唯識云無漏有爲
<lb ed="X" n="0435b04"/><lb ed="R041" n="0115b07"/>離倒究竟勝用周遍亦得此名亦具三義離倒故實
<lb ed="X" n="0435b05"/><lb ed="R041" n="0115b08"/>究竟故成勝用周遍故圓論文以實成圓如次三義
<lb ed="X" n="0435b06"/><lb ed="R041" n="0115b09"/>今就義便名圓成實兩宗所諍依他起性依常無常
<lb ed="X" n="0435b07"/><lb ed="R041" n="0115b10"/>門也。</p>
<lb ed="X" n="0435b08"/><lb ed="R041" n="0115b11"/><p xml:id="pX26p0435b0801">【疏】瑜伽學徒者天親護法等朋從慈氏深密等經造
<lb ed="X" n="0435b09"/><lb ed="R041" n="0115b12"/>論弘法皆名瑜伽學徒其中難陀安慧等或有偏執
<lb ed="X" n="0435b10"/><lb ed="R041" n="0115b13"/>未契正理第二淸辯等師朋輔龍猛般若經意說一
<lb ed="X" n="0435b11"/><lb ed="R041" n="0115b14"/>切法勝義諦中一切皆空世俗諦中可說是有第三
<lb ed="X" n="0435b12"/><lb ed="R041" n="0115b15"/>護法菩薩破此兩宗說有說空皆未盡理故立中道
<lb ed="X" n="0435b13"/><lb ed="R041" n="0115b16"/>非有非空。</p>
<lb ed="X" n="0435b14"/><lb ed="R041" n="0115b17"/><p xml:id="pX26p0435b1401">【疏】今且等者法苑章說於大乘中顯了言敎名了義
<lb ed="X" n="0435b15"/><lb ed="R041" n="0115b18"/>經隱密言敎名非了義經解深密云世尊在昔第二
<lb ed="X" n="0435b16"/><lb ed="R041" n="0116a01"/>時中以隱密相轉正法輪猶未了義第三時中以顯
<lb ed="X" n="0435b17"/><lb ed="R041" n="0116a02"/>了相轉正法輪是眞了義意說諸法性皆是空三無
<lb ed="X" n="0435b18"/><lb ed="R041" n="0116a03"/>性敎言非顯了所詮不究竟名不了義謂若顯了詮
<lb ed="X" n="0435b19"/><lb ed="R041" n="0116a04"/>究竟理名了義經護法依此明於二諦略辨正義指
<lb ed="X" n="0435b20"/><lb ed="R041" n="0116a05"/>歸中道息諸諍論執有執空。</p>
<lb ed="X" n="0435b21"/><lb ed="R041" n="0116a06"/><p xml:id="pX26p0435b2101">【疏】此世俗諦亦有亦空者依他是有緣生性故遍計
<lb ed="X" n="0435b22"/><lb ed="R041" n="0116a07"/>是空妄所執故。</p>
<lb ed="X" n="0435b23"/><lb ed="R041" n="0116a08"/><p xml:id="pX26p0435b2301">【疏】此據等者此依般若親證眞理離言絕相故此言
<lb ed="X" n="0435b24"/><lb ed="R041" n="0116a09"/>空眞性虗融寂然無礙眞理名空非是無體空也。</p>
<pb ed="X" xml:id="X26.0519.0435c" n="0435c"/>
<lb ed="X" n="0435c01"/><lb ed="R041" n="0116a10"/><p xml:id="pX26p0435c0101">【疏】三無性論等者一分別無相性二依他無生性三
<lb ed="X" n="0435c02"/><lb ed="R041" n="0116a11"/>眞實無性性立此意者一切衆生無始<anchor xml:id="nkr_note_add_0435c0201" n="0435c0201"/><anchor xml:id="beg0435c0201" n="0435c0201"/>已<anchor xml:id="end0435c0201"/>來虗妄分
<lb ed="X" n="0435c03"/><lb ed="R041" n="0116a12"/>別執人執法爲遣彼病故依眞如立此分別無相性
<lb ed="X" n="0435c04"/><lb ed="R041" n="0116a13"/>眞理湛然無彼相故復有衆生妄執色心從緣生法
<lb ed="X" n="0435c05"/><lb ed="R041" n="0116a14"/>謂是實有爲遣彼病故依眞如立依他無生性眞性
<lb ed="X" n="0435c06"/><lb ed="R041" n="0116a15"/>常住無生相故復有衆生知遍計無依他不實然謂
<lb ed="X" n="0435c07"/><lb ed="R041" n="0116a16"/>眞理而是實有起執著故爲遣彼病故依眞如立眞
<lb ed="X" n="0435c08"/><lb ed="R041" n="0116a17"/>實無性性上言性者無彼所執眞實體性下言性者
<lb ed="X" n="0435c09"/><lb ed="R041" n="0116a18"/>離執。</p><p xml:id="pX26p0435c0903" cb:place="inline">言眞性不無爲令衆生泯一切相契無相故
<lb ed="X" n="0435c10"/><lb ed="R041" n="0116b01"/>所以依一眞如立三無性遣彼三性也。</p>
<lb ed="X" n="0435c11"/><lb ed="R041" n="0116b02"/><p xml:id="pX26p0435c1101">【疏】論頌等者唯識頌云卽依此三住立彼三無性故
<lb ed="X" n="0435c12"/><lb ed="R041" n="0116b03"/>佛密意說一切法無性初卽相無性次無自然性後
<lb ed="X" n="0435c13"/><lb ed="R041" n="0116b04"/>由遠離前所執我法性先明三性後三無性故指前
<lb ed="X" n="0435c14"/><lb ed="R041" n="0116b05"/>云卽依此也密意者含隱之義不顯了義說一切法
<lb ed="X" n="0435c15"/><lb ed="R041" n="0116b06"/>性皆是空三無性敎名非了義爲治衆生執有病故
<lb ed="X" n="0435c16"/><lb ed="R041" n="0116b07"/>密意說此三無性義一者相無自性謂遍計所執全
<lb ed="X" n="0435c17"/><lb ed="R041" n="0116b08"/>體是空無體相故二者生無自性謂依他起性仗因
<lb ed="X" n="0435c18"/><lb ed="R041" n="0116b09"/>緣有無自然生性故三者勝義無自性謂圓成實性
<lb ed="X" n="0435c19"/><lb ed="R041" n="0116b10"/>言勝義者圓成眞理勝義諦故勝義之上無彼所執
<lb ed="X" n="0435c20"/><lb ed="R041" n="0116b11"/>我法自性名勝義無自性復有顯了三無性義如下
<lb ed="X" n="0435c21"/><lb ed="R041" n="0116b12"/>叙之。</p>
<lb ed="X" n="0435c22"/><lb ed="R041" n="0116b13"/><p xml:id="pX26p0435c2201">【疏】於如是等者心經疏中明空有<anchor xml:id="nkr_note_add_0435c2201" n="0435c2201"/><anchor xml:id="beg0435c2201" n="0435c2201"/>已<anchor xml:id="end0435c2201"/>總評議云觀斯
<lb ed="X" n="0435c23"/><lb ed="R041" n="0116b14"/>聖意空有無乖法離智詮何空何有對機遣病假說
<lb ed="X" n="0435c24"/><lb ed="R041" n="0116b15"/>有空後諸學徒隨文起執<anchor xml:id="nkr_note_add_0435c2401" n="0435c2401"/><anchor xml:id="beg0435c2401" n="0435c2401"/>己<anchor xml:id="end0435c2401"/>之所解謂契中宗他之
<pb ed="X" xml:id="X26.0519.0436a" n="0436a"/>
<lb ed="X" n="0436a01"/><lb ed="R041" n="0116b16"/>所知將爲謬說今贊經義伸其兩端玅理是非智者
<lb ed="X" n="0436a02"/><lb ed="R041" n="0116b17"/>當了<note place="inline">兩端者勝義皆空宗應理圓實宗同此下疏性相二宗也</note>。</p>
<lb ed="X" n="0436a03"/><lb ed="R041" n="0116b18"/><p xml:id="pX26p0436a0301">【疏】幸而等者義淨三藏云所說大乘不過二種一者
<lb ed="X" n="0436a04"/><lb ed="R041" n="0117a01"/>中觀二者瑜伽中觀卽俗有眞空體虗如幻瑜伽卽
<lb ed="X" n="0436a05"/><lb ed="R041" n="0117a02"/>外無內有事皆唯識斯遵聖敎孰是孰非同契涅槃
<lb ed="X" n="0436a06"/><lb ed="R041" n="0117a03"/>何眞何僞意在斷障利濟衆生豈欲廣致紛紜重增
<lb ed="X" n="0436a07"/><lb ed="R041" n="0117a04"/>尤結依行卽俱昇彼岸棄背卽並溺迷津西國雙行
<lb ed="X" n="0436a08"/><lb ed="R041" n="0117a05"/>理無乖諍旣無慧目誰鑒是非但切勤修無勞自害
<lb ed="X" n="0436a09"/><lb ed="R041" n="0117a06"/>矣。</p>
<lb ed="X" n="0436a10"/><lb ed="R041" n="0117a07"/><p xml:id="pX26p0436a1001">【疏】生空法空根本後得者無漏本後正是經宗遠加
<lb ed="X" n="0436a11"/><lb ed="R041" n="0117a08"/>行智近加行智爲本後之方便故助成觀照故亦是
<lb ed="X" n="0436a12"/><lb ed="R041" n="0117a09"/>宗資粮位忍爲遠加行四善根位爲近加行近無漏
<lb ed="X" n="0436a13"/><lb ed="R041" n="0117a10"/>故。</p>
<lb ed="X" n="0436a14"/><lb ed="R041" n="0117a11"/><p xml:id="pX26p0436a1401">【疏】有義此二合爲經宗者合以實相觀照爲此經宗
<lb ed="X" n="0436a15"/><lb ed="R041" n="0117a12"/>宗者崇尊主義此經所崇所尊所主正顯此二般若
<lb ed="X" n="0436a16"/><lb ed="R041" n="0117a13"/>法故題云般若符順經宗所崇意故三義如疏今又
<lb ed="X" n="0436a17"/><lb ed="R041" n="0117a14"/>解云隨別所明以般若爲宗護國爲旨宗如疏說旨
<lb ed="X" n="0436a18"/><lb ed="R041" n="0117a15"/>者意旨旨趣佛說此經別顯二護是正所爲本旨意
<lb ed="X" n="0436a19"/><lb ed="R041" n="0117a16"/>趣故於題中標云護國般若也如下經文明般若<anchor xml:id="nkr_note_add_0436a1901" n="0436a1901"/><anchor xml:id="beg0436a1901" n="0436a1901"/>已<anchor xml:id="end0436a1901"/>
<lb ed="X" n="0436a20"/><lb ed="R041" n="0117a17"/>而結說云菩薩摩訶薩護佛果護十地行護化有情
<lb ed="X" n="0436a21"/><lb ed="R041" n="0117a18"/>爲若此也外護可知。</p>
<lb ed="X" n="0436a22"/><lb ed="R041" n="0117b01"/><p xml:id="pX26p0436a2201">【疏】經體有二一文二義者此言文者進爲所依攝所
<lb ed="X" n="0436a23"/><lb ed="R041" n="0117b02"/>名句退爲能依攝所依聲故但言文具攝四法幷所
<lb ed="X" n="0436a24"/><lb ed="R041" n="0117b03"/>詮義五法爲經體也。</p>
<pb ed="X" xml:id="X26.0519.0436b" n="0436b"/>
<lb ed="X" n="0436b01"/><lb ed="R041" n="0117b04"/><p xml:id="pX26p0436b0101">【疏】成所引聲者意說諸聖及聖弟子成立敎理所引
<lb ed="X" n="0436b02"/><lb ed="R041" n="0117b05"/>發聲名成所引聲是故聖敎以聲爲體。</p>
<lb ed="X" n="0436b03"/><lb ed="R041" n="0117b06"/><p xml:id="pX26p0436b0301">【疏】唯識至能詮者此破小乘執名句文離聲實有仍
<lb ed="X" n="0436b04"/><lb ed="R041" n="0117b07"/>是能詮大乘正義名句文三依聲假立不離聲故難
<lb ed="X" n="0436b05"/><lb ed="R041" n="0117b08"/>小乘云聲上屈曲表詮諸法生物情解唯聲之用我
<lb ed="X" n="0436b06"/><lb ed="R041" n="0117b09"/>說名等不離聲體故是能詮汝宗所說名句文三離
<lb ed="X" n="0436b07"/><lb ed="R041" n="0117b10"/>聲實有應如色等非是能詮並曰色等是實有色等
<lb ed="X" n="0436b08"/><lb ed="R041" n="0117b11"/>非能詮名等亦實有名等非能詮由此應許色等是
<lb ed="X" n="0436b09"/><lb ed="R041" n="0117b12"/>實有色等非能詮名等非實有名等是能詮。</p>
<lb ed="X" n="0436b10"/><lb ed="R041" n="0117b13"/><p xml:id="pX26p0436b1001">【疏】謂名至連合者婆沙俱舍皆有此語名身次第行
<lb ed="X" n="0436b11"/><lb ed="R041" n="0117b14"/>列諸名但詮自性未顯差別安立義故句身次第安
<lb ed="X" n="0436b12"/><lb ed="R041" n="0117b15"/>立施布差別義門文身次第連合上下令義不散故
<lb ed="X" n="0436b13"/><lb ed="R041" n="0117b16"/>說佛敎名句文三爲體。</p>
<lb ed="X" n="0436b14"/><lb ed="R041" n="0117b17"/><p xml:id="pX26p0436b1401">【疏】皆以二事而得究竟者此言究竟取滿足義以聲
<lb ed="X" n="0436b15"/><lb ed="R041" n="0117b18"/>及字二事滿足名爲聖敎字卽是文進攝名句故聲
<lb ed="X" n="0436b16"/><lb ed="R041" n="0118a01"/>及字具攝四法問相攝建立行相云何答謂於聲上
<lb ed="X" n="0436b17"/><lb ed="R041" n="0118a02"/>屈曲差別有能顯義假立爲文若顯自性義轉名爲
<lb ed="X" n="0436b18"/><lb ed="R041" n="0118a03"/>名若顯差別義轉名爲句梵語那<note place="inline">上聲</note>摩此翻爲名是
<lb ed="X" n="0436b19"/><lb ed="R041" n="0118a04"/>隨義歸義赴義謂隨音聲歸赴於境呼名法故如言
<lb ed="X" n="0436b20"/><lb ed="R041" n="0118a05"/>色時詮色自性卽是一字所成名攝若言阿難羅睺
<lb ed="X" n="0436b21"/><lb ed="R041" n="0118a06"/>羅等卽是二字多字所成名攝皆目法體詮自性故
<lb ed="X" n="0436b22"/><lb ed="R041" n="0118a07"/>梵語鉢陀義翻爲句正翻爲跡象有四跡如頌四句
<lb ed="X" n="0436b23"/><lb ed="R041" n="0118a08"/>尋跡見象尋頌解理如言諸行無常等詮於諸行差
<lb ed="X" n="0436b24"/><lb ed="R041" n="0118a09"/>別義故此卽詮義差別句也復有攝法滿足句長句
<pb ed="X" xml:id="X26.0519.0436c" n="0436c"/>
<lb ed="X" n="0436c01"/><lb ed="R041" n="0118a10"/>短句等<note place="inline">如別處說</note>。</p>
<lb ed="X" n="0436c02"/><lb ed="R041" n="0118a11"/><p xml:id="pX26p0436c0201">【疏】文卽是字爲二所依者梵語便繕那此云文文者
<lb ed="X" n="0436c03"/><lb ed="R041" n="0118a12"/>能顯義近顯名句遠顯於義通顯自性差別義故梵
<lb ed="X" n="0436c04"/><lb ed="R041" n="0118a13"/>語惡刹那此云字如啞啊<note place="inline">上入聲下上聲</note>等字卽以此字若
<lb ed="X" n="0436c05"/><lb ed="R041" n="0118a14"/>有詮表令物生解者名之爲文文卽是字也若無詮
<lb ed="X" n="0436c06"/><lb ed="R041" n="0118a15"/>表不生物解者唯字非文文狹字寬故名句二種依
<lb ed="X" n="0436c07"/><lb ed="R041" n="0118a16"/>文而成是彼所依故云文卽是字爲二所依然聲字
<lb ed="X" n="0436c08"/><lb ed="R041" n="0118a17"/>文名句五法相望寬狹不同謂若有聲字其文名句
<lb ed="X" n="0436c09"/><lb ed="R041" n="0118a18"/>而不定有如徑定聲無屈曲故但有聲字無文名句
<lb ed="X" n="0436c10"/><lb ed="R041" n="0118b01"/>若成字時文等不定無詮表字不成於文有詮表字
<lb ed="X" n="0436c11"/><lb ed="R041" n="0118b02"/>方成文故若成文時名句不定言去言來非名句故
<lb ed="X" n="0436c12"/><lb ed="R041" n="0118b03"/>若以名句相望互有寬狹言色言聲是名非句去來
<lb ed="X" n="0436c13"/><lb ed="R041" n="0118b04"/>坐立終不疲厭是句非名如言眼耳鼻舌身色聲香
<lb ed="X" n="0436c14"/><lb ed="R041" n="0118b05"/>味觸是名亦句餘一切法例此應知今明敎體四中
<lb ed="X" n="0436c15"/><lb ed="R041" n="0118b06"/>聲實名句文假合此假實四法爲體此三離聲至詞
<lb ed="X" n="0436c16"/><lb ed="R041" n="0118b07"/>緣於聲者此唯識文也因破小乘名句文三離聲實
<lb ed="X" n="0436c17"/><lb ed="R041" n="0118b08"/>有彼反詰云若名句文依聲假立無實體者應不異
<lb ed="X" n="0436c18"/><lb ed="R041" n="0118b09"/>聲若不異聲卽法詞二無礙解境無差別若無差別
<lb ed="X" n="0436c19"/><lb ed="R041" n="0118b10"/>如何能緣成四種異故此釋云此三離聲雖無別體
<lb ed="X" n="0436c20"/><lb ed="R041" n="0118b11"/>而假實異亦不卽聲聲名句文假實旣異由此法無
<lb ed="X" n="0436c21"/><lb ed="R041" n="0118b12"/>礙解緣於名等義無礙解緣所詮義詞無礙解而緣
<lb ed="X" n="0436c22"/><lb ed="R041" n="0118b13"/>於聲辯才無礙能應機說所以法詞二無礙解境有
<lb ed="X" n="0436c23"/><lb ed="R041" n="0118b14"/>差別引此意者聲名句文假實有異以此四法爲敎
<lb ed="X" n="0436c24"/><lb ed="R041" n="0118b15"/>體也。</p>
<pb ed="X" xml:id="X26.0519.0437a" n="0437a"/>
<lb ed="X" n="0437a01"/><lb ed="R041" n="0118b16"/><p xml:id="pX26p0437a0101">【疏】淸淨等者無量義經云衆生性欲無量故法亦無
<lb ed="X" n="0437a02"/><lb ed="R041" n="0118b17"/>量法無量故義亦無量義無量者從一法生其一法
<lb ed="X" n="0437a03"/><lb ed="R041" n="0118b18"/>者卽是無相眞如玅理乃至云從於一法生百千義
<lb ed="X" n="0437a04"/><lb ed="R041" n="0119a01"/>百千義中一一復生百千萬數如是展轉生無量無
<lb ed="X" n="0437a05"/><lb ed="R041" n="0119a02"/>邊之義此所生法皆名爲末就事相中一切諸法皆
<lb ed="X" n="0437a06"/><lb ed="R041" n="0119a03"/>從心生心爲本也今明敎體復有本末若就根本能
<lb ed="X" n="0437a07"/><lb ed="R041" n="0119a04"/>說者心若取於末能聽者心謂如佛言諸行無常由
<lb ed="X" n="0437a08"/><lb ed="R041" n="0119a05"/>悲願力擊動大圓鏡智相應淨識現文義相玅觀察
<lb ed="X" n="0437a09"/><lb ed="R041" n="0119a06"/>智託此爲質變於影像文義之相觀機說之卽以鏡
<lb ed="X" n="0437a10"/><lb ed="R041" n="0119a07"/>智所變文義而爲說者本質敎體玅觀察智所變文
<lb ed="X" n="0437a11"/><lb ed="R041" n="0119a08"/>義而爲說者影像敎體若諸凡聖託佛所變文義爲
<lb ed="X" n="0437a12"/><lb ed="R041" n="0119a09"/>質各自本識變有漏聲而爲聽者本質敎體各自耳
<lb ed="X" n="0437a13"/><lb ed="R041" n="0119a10"/>識意識變影像聲而爲聽者影像敎體聽者意識緣
<lb ed="X" n="0437a14"/><lb ed="R041" n="0119a11"/>變於聲聲上屈曲名句文相及所詮義皆爲敎體然
<lb ed="X" n="0437a15"/><lb ed="R041" n="0119a12"/>說者敎質正影兼爲利有情從於淨識現文義故聽
<lb ed="X" n="0437a16"/><lb ed="R041" n="0119a13"/>者敎體影正質兼耳識意識能聽法故上明說者唯
<lb ed="X" n="0437a17"/><lb ed="R041" n="0119a14"/>顯佛說其餘凡聖皆能說聽但以說者爲本聽者爲
<lb ed="X" n="0437a18"/><lb ed="R041" n="0119a15"/>末類上可知。</p>
<lb ed="X" n="0437a19"/><lb ed="R041" n="0119a16"/><p xml:id="pX26p0437a1901">【疏】<name role="" type="person">世親</name>等者頌云展轉增上力二識成決定論曰如
<lb ed="X" n="0437a20"/><lb ed="R041" n="0119a17"/>疏展轉者更互之義二識者佛識衆生識也謂諸衆
<lb ed="X" n="0437a21"/><lb ed="R041" n="0119a18"/>生有信智決定由此信解如來所說爲增上緣有增
<lb ed="X" n="0437a22"/><lb ed="R041" n="0119b01"/>上力擊動如來本願慈悲如來有悲願決定愍念衆
<lb ed="X" n="0437a23"/><lb ed="R041" n="0119b02"/>生於佛識上現文義相由悲願力爲增上緣有增上
<lb ed="X" n="0437a24"/><lb ed="R041" n="0119b03"/>力令諸衆生識心之上文義相生相續者身義身有
<pb ed="X" xml:id="X26.0519.0437b" n="0437b"/>
<lb ed="X" n="0437b01"/><lb ed="R041" n="0119b04"/>三義謂體義名身積集義名身相續義名身今取相
<lb ed="X" n="0437b02"/><lb ed="R041" n="0119b05"/>續義前滅後生常相續故上言餘者佛是衆生之餘
<lb ed="X" n="0437b03"/><lb ed="R041" n="0119b06"/>下言餘者衆生是佛之餘爲由於佛相續身中現差
<lb ed="X" n="0437b04"/><lb ed="R041" n="0119b07"/>別識令餘衆生相續身中差別識生何以故佛與衆
<lb ed="X" n="0437b05"/><lb ed="R041" n="0119b08"/>生展轉互爲增上緣故言差別識者卽是直非直說
<lb ed="X" n="0437b06"/><lb ed="R041" n="0119b09"/>文義之相見分相分皆名識故名差別識。</p>
<lb ed="X" n="0437b07"/><lb ed="R041" n="0119b10"/><p xml:id="pX26p0437b0701">【疏】攝相歸性者有爲諸法事相差別皆是眞如上之
<lb ed="X" n="0437b08"/><lb ed="R041" n="0119b11"/>義用故攝於相用歸眞如性故一切法皆以眞如爲
<lb ed="X" n="0437b09"/><lb ed="R041" n="0119b12"/>體今明敎法是眞如上一分之義用也故慈恩云攝
<lb ed="X" n="0437b10"/><lb ed="R041" n="0119b13"/>法歸有爲之主故言諸法皆是唯識攝法歸無爲之
<lb ed="X" n="0437b11"/><lb ed="R041" n="0119b14"/>主故言諸法一切皆如是故立此唯識門眞如門也。</p>
<lb ed="X" n="0437b12"/><lb ed="R041" n="0119b15"/><p xml:id="pX26p0437b1201">【疏】總別淺深者總分二類謂文與義別開爲五文三
<lb ed="X" n="0437b13"/><lb ed="R041" n="0119b16"/>義二也就文義中文淺義深詮旨異故所詮義中識
<lb ed="X" n="0437b14"/><lb ed="R041" n="0119b17"/>淺如深相性異故皆是從淺至深爲次第矣。</p>
<lb ed="X" n="0437b15"/><lb ed="R041" n="0119b18"/><p xml:id="pX26p0437b1501">【疏】瑜伽<anchor xml:id="nkr_note_orig_0437001" n="0437001"/>等說者藏體是敎含持之義以敎對機而含
<lb ed="X" n="0437b16"/><lb ed="R041" n="0120a01"/>其理立於二藏對菩薩故名菩薩藏對聲聞故名聲
<lb ed="X" n="0437b17"/><lb ed="R041" n="0120a02"/>聞藏由彼獨覺斷煩惱障證生空理與聲聞同能詮
<lb ed="X" n="0437b18"/><lb ed="R041" n="0120a03"/>敎少從多爲名名聲聞藏故顯揚等但立二藏。</p>
<lb ed="X" n="0437b19"/><lb ed="R041" n="0120a04"/><p xml:id="pX26p0437b1901">【疏】<anchor xml:id="nkr_note_orig_0437002" n="0437002"/>諸敎說三者以敎詮行而含其理立三藏異顯三
<lb ed="X" n="0437b20"/><lb ed="R041" n="0120a05"/>學故素怛纜者舊名修多羅修妬路皆訛也此云契
<lb ed="X" n="0437b21"/><lb ed="R041" n="0120a06"/>經契理契根故能契卽經所契之經名爲契經契經
<lb ed="X" n="0437b22"/><lb ed="R041" n="0120a07"/>卽藏名契經藏毗奈耶者舊名毗<anchor xml:id="nkr_note_orig_0437003" n="0437003"/>尼毗<anchor xml:id="note_star_1" n="0437003" type="star"/>尼皆訛也此
<lb ed="X" n="0437b23"/><lb ed="R041" n="0120a08"/>云調伏調和控禦身語意業制伏滅除諸煩惱故亦
<lb ed="X" n="0437b24"/><lb ed="R041" n="0120a09"/>調亦伏名爲調伏通於敎行謂佛所說調伏卽藏名
<pb ed="X" xml:id="X26.0519.0437c" n="0437c"/>
<lb ed="X" n="0437c01"/><lb ed="R041" n="0120a10"/>調伏藏若凡聖持調伏之藏名調伏藏阿毗達磨者
<lb ed="X" n="0437c02"/><lb ed="R041" n="0120a11"/>舊名阿毗曇訛也此云對法以淸淨慧對向對觀涅
<lb ed="X" n="0437c03"/><lb ed="R041" n="0120a12"/>槃四諦世出世法法之對故名爲對法對法之藏名
<lb ed="X" n="0437c04"/><lb ed="R041" n="0120a13"/>對法藏。</p>
<lb ed="X" n="0437c05"/><lb ed="R041" n="0120a14"/><p xml:id="pX26p0437c0501">【疏】<anchor xml:id="nkr_note_orig_0437004" n="0437004"/>三四五藏等者問經律論三藏爲同爲異答法苑
<lb ed="X" n="0437c06"/><lb ed="R041" n="0120a15"/>二師一云經律論三各別部類各立一藏二云無別
<lb ed="X" n="0437c07"/><lb ed="R041" n="0120a16"/>部類文殊問經等多詮戒學名調伏藏楞嚴經等多
<lb ed="X" n="0437c08"/><lb ed="R041" n="0120a17"/>詮定學名契經藏解深密經等多詮慧學名對法藏
<lb ed="X" n="0437c09"/><lb ed="R041" n="0120a18"/>隨多所詮以分三藏又云若唯詮定或詮三學名契
<lb ed="X" n="0437c10"/><lb ed="R041" n="0120b01"/>經藏若唯詮戒或詮戒定名調伏藏俱是福故若唯
<lb ed="X" n="0437c11"/><lb ed="R041" n="0120b02"/>詮慧名對法藏若詮定慧通經論藏福慧異故或契
<lb ed="X" n="0437c12"/><lb ed="R041" n="0120b03"/>經藏契經寬故若依初師此經題標般若顯由勝定
<lb ed="X" n="0437c13"/><lb ed="R041" n="0120b04"/>發般若故正顯定學意令修定引發般若由此此經
<lb ed="X" n="0437c14"/><lb ed="R041" n="0120b05"/>契經藏攝若依後師此經正顯定學敎示修習遣相
<lb ed="X" n="0437c15"/><lb ed="R041" n="0120b06"/>空觀令其忻趣敎示修習離執有觀令其厭捨又滅
<lb ed="X" n="0437c16"/><lb ed="R041" n="0120b07"/>妄想於空門起眞心於有觀修此二觀引勝般若是
<lb ed="X" n="0437c17"/><lb ed="R041" n="0120b08"/>故題標般若之名又修定慧必離殺等亦具戒學由
<lb ed="X" n="0437c18"/><lb ed="R041" n="0120b09"/>此此經具顯三學然以正顯定學兼顯戒慧依正非
<lb ed="X" n="0437c19"/><lb ed="R041" n="0120b10"/>兼依總非別契經藏攝。</p>
<lb ed="X" n="0437c20"/><lb ed="R041" n="0120b11"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>仁王護國般若經疏法衡抄卷第一</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0437c21"/><lb ed="R041" n="0120b12"/>
<lb ed="X" n="0437c22"/><lb ed="R041" n="0120b13"/><cb:div type="w"><head>仁王經隨抄音切</head>
<lb ed="X" n="0437c23"/><lb ed="R041" n="0120b14"/><cb:div type="note"><entry><form>枳穰</form><cb:def><p xml:id="pX26p0437c2303" cb:place="inline"><note place="inline">注云二合指枳穰二字是切脚也仍上聲呼之</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>弭多</form><cb:def><p xml:id="pX26p0437c2323" cb:place="inline"><note place="inline">上名婢切</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>煬</form><cb:def><p xml:id="pX26p0437c2328" cb:place="inline"><note place="inline">余亮切</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>宦</form><cb:def><p xml:id="pX26p0437c2332" cb:place="inline"><note place="inline">音患
<lb ed="X" n="0437c24"/><lb ed="R041" n="0120b15"/>官也亦音<g ref="#CB06754">䆠</g></note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>丱</form><cb:def><p xml:id="pX26p0437c2407" cb:place="inline"><note place="inline">古患切</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form><g ref="#CB06039">麕</g></form><cb:def><p xml:id="pX26p0437c2411" cb:place="inline"><note place="inline">居筠切鹿屬也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>穽</form><cb:def><p xml:id="pX26p0437c2418" cb:place="inline"><note place="inline">音靜坑也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>狩</form><cb:def><p xml:id="pX26p0437c2423" cb:place="inline"><note place="inline">書救切冬獵也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>佶</form><cb:def><p xml:id="pX26p0437c2430" cb:place="inline"><note place="inline">巨乙切</note>。</p></cb:def></entry>
<pb ed="X" xml:id="X26.0519.0438a" n="0438a"/>
<lb ed="X" n="0438a01"/><lb ed="R041" n="0120b16"/><entry><form>繽紛</form><cb:def><p xml:id="pX26p0438a0103" cb:place="inline"><note place="inline">上疋賓切下芳文切</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>炅</form><cb:def><p xml:id="pX26p0438a0112" cb:place="inline"><note place="inline">古逈切</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>窒</form><cb:def><p xml:id="pX26p0438a0116" cb:place="inline"><note place="inline">陟栗切塞也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>頹</form><cb:def><p xml:id="pX26p0438a0122" cb:place="inline"><note place="inline">杜迴切俗作頹</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>遘</form><cb:def><p xml:id="pX26p0438a0129" cb:place="inline"><note place="inline">古候切</note>。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0438a02"/><lb ed="R041" n="0120b17"/><entry><form>凱</form><cb:def><p xml:id="pX26p0438a0202" cb:place="inline"><note place="inline">苦海切樂和也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>璞</form><cb:def><p xml:id="pX26p0438a0209" cb:place="inline"><note place="inline">疋角切</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>剖</form><cb:def><p xml:id="pX26p0438a0213" cb:place="inline"><note place="inline">普口切破也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>墀</form><cb:def><p xml:id="pX26p0438a0219" cb:place="inline"><note place="inline">直尼切堦墀也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>枉</form><cb:def><p xml:id="pX26p0438a0226" cb:place="inline"><note place="inline">於往切濫也亦作狂</note>。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0438a03"/><lb ed="R041" n="0120b18"/><entry><form>漲</form><cb:def><p xml:id="pX26p0438a0302" cb:place="inline"><note place="inline">知亮切</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>甦</form><cb:def><p xml:id="pX26p0438a0306" cb:place="inline"><note place="inline">音蘇</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>磔</form><cb:def><p xml:id="pX26p0438a0309" cb:place="inline"><note place="inline">張格切</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>跨</form><cb:def><p xml:id="pX26p0438a0313" cb:place="inline"><note place="inline">苦化切越也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>濬</form><cb:def><p xml:id="pX26p0438a0319" cb:place="inline"><note place="inline">私潤切</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>曦</form><cb:def><p xml:id="pX26p0438a0323" cb:place="inline"><note place="inline">許宜切日光也</note>。</p></cb:def></entry></cb:div></cb:div>
</cb:div></body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0423c1101" to="#end0423c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0424c0201" to="#end0424c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0424c0901" to="#end0424c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0424c1501" to="#end0424c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0425a2001" to="#end0425a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0425a2301" to="#end0425a2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0425b1001" to="#end0425b1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0427a0601" to="#end0427a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0428b1001" to="#end0428b1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0428b1002" to="#end0428b1002"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0428b1101" to="#end0428b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0428c1601" to="#end0428c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0428c1701" to="#end0428c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0429b0801" to="#end0429b0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0429b1201" to="#end0429b1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0429c0201" to="#end0429c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0429c1601" to="#end0429c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0430a2001" to="#end0430a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0430b0801" to="#end0430b0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0430b2401" to="#end0430b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">諡</lem><rdg wit="#wit.orig">謚</rdg></app>
<app from="#beg0431a1301" to="#end0431a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0431b2001" to="#end0431b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0432a1301" to="#end0432a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0432c0101" to="#end0432c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0432c0201" to="#end0432c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0432c1001" to="#end0432c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0433b0601" to="#end0433b0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0433b0901" to="#end0433b0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0433b1201" to="#end0433b1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0433b1301" to="#end0433b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0433b2001" to="#end0433b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0433b2201" to="#end0433b2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0433b2301" to="#end0433b2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0433c0801" to="#end0433c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0433c1901" to="#end0433c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0433c1902" to="#end0433c1902"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0433c2001" to="#end0433c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0434a0501" to="#end0434a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0434a2001" to="#end0434a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0434a2301" to="#end0434a2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0434b0901" to="#end0434b0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0434b1001" to="#end0434b1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0434b1801" to="#end0434b1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0434c1501" to="#end0434c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0434c1901" to="#end0434c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0435c0201" to="#end0435c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0435c2201" to="#end0435c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0435c2401" to="#end0435c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0436a1901" to="#end0436a1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="cbeta-notes">
<head>CBETA 校注</head>
<p>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="xuzang-notes">
<head>卍續藏 校注</head>
<p>
<note n="0431001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0431001">重疑熏</note>
<note n="0433001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0433001">賣疑賈</note>
<note n="0433002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0433002">仕疑士</note>
<note n="0434001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0434001">法疑佉</note>
<note n="0437001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0437001">等疏作論</note>
<note n="0437002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0437002">疏無諸敎二字恐脫</note>
<note n="0437003" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0437003 #note_star_1">尼疑那耶</note>
<note n="0437004" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0437004">疏無三字</note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
<note n="0423c1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0423c1101">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0424c0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0424c0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0424c0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0424c0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0424c1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0424c1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0425a2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0425a2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0425a2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0425a2301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0425b1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0425b1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0427a0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0427a0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0428b1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0428b1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0428b1002" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0428b1002">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0428b1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0428b1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0428c1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0428c1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0428c1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0428c1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0429b0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0429b0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0429b1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0429b1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0429c0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0429c0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0429c1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0429c1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0430a2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0430a2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0430b0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0430b0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0430b2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0430b2401">諡【CB】，謚【卍續】</note>
<note n="0431a1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0431a1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0431b2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0431b2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0432a1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0432a1301">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0432c0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0432c0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0432c0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0432c0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0432c1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0432c1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0433b0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0433b0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0433b0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0433b0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0433b1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0433b1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0433b1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0433b1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0433b2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0433b2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0433b2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0433b2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0433b2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0433b2301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0433c0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0433c0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0433c1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0433c1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0433c1902" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0433c1902">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0433c2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0433c2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0434a0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0434a0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0434a2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0434a2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0434a2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0434a2301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0434b0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0434b0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0434b1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0434b1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0434b1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0434b1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0434c1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0434c1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0434c1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0434c1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0435c0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0435c0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0435c2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0435c2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0435c2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0435c2401">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0436a1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0436a1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>