<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="X26n0533">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 533 般若心經三注</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經數位版, No. 533 般若心經三注</title>
			<author>唐 慧忠著　宋 道楷･懷琛述</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>1卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">26</idno>.<idno type="no">533</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2022-10-12 23:43:51 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">般若心經三注</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">CBETA 人工輸入，CBETA 掃瞄辨識</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>原書標點</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【卍續】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		<charDecl>
<char xml:id="CB01926">
				<charName>CBETA CHARACTER CB01926</charName>
				<mapping cb:dec="984966" type="PUA">U+F0786</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+7070</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>灰</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[厂@火]</value></charProp></char>
</charDecl>
	</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-05-20">
			<name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication
		</change>
		<change when="2006-08-01T10:23:06">
			Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<milestone unit="juan" n="1"/>
<pb ed="X" xml:id="X26.0533.0796c" n="0796c"/>
<lb ed="X" n="0796c01"/>
<lb ed="X" n="0796c02"/>
<lb ed="X" n="0796c03"/>
<lb ed="X" n="0796c04"/>
<lb ed="X" n="0796c05"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 533-A 重刊三註心經序</cb:mulu><head>No. 533-A
<lb ed="X" n="0796c06"/><lb ed="R041" n="0781a01"/> 重刊三註心經序</head>
<lb ed="X" n="0796c07"/>
<lb ed="X" n="0796c08"/><lb ed="R041" n="0781a02"/><p xml:id="pX26p0796c0801">三註心經者伏四魔之利劒破諸昏之法炬皇和雖
<lb ed="X" n="0796c09"/><lb ed="R041" n="0781a03"/>旣刊焉蓋爲兵燹奪與泯焉久之師靜欲然死<g ref="#CB01926">灰</g>而
<lb ed="X" n="0796c10"/><lb ed="R041" n="0781a04"/>繼光輝誘化諸子以壽梓焉一任他具眼底咲殺瞿
<lb ed="X" n="0796c11"/><lb ed="R041" n="0781a05"/>曇不潔三師逐臭餘臭再薰<name role="" type="person">扶桑</name>。</p><p xml:id="pX26p0796c1114" cb:place="inline">維旹
<lb ed="X" n="0796c12" type="honorific"/><lb ed="R041" n="0781a06"/>寬政三年歲舍辛亥春芙蓉遠孫師靜焚香稽首譔
<lb ed="X" n="0796c13"/><lb ed="R041" n="0781a07"/>於湖東玉川山常<name role="" type="person">德禪寺</name></p></cb:div>
<lb ed="X" n="0796c14"/>
<lb ed="X" n="0796c15"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 533-B 般若波羅蜜多心經序</cb:mulu><head>No. 533-B
<lb ed="X" n="0796c16"/><lb ed="R041" n="0781a09"/> 般若波羅蜜多心經序</head>
<lb ed="X" n="0796c17"/>
<lb ed="X" n="0796c18"/><lb ed="R041" n="0781a10"/><byline cb:type="author">唐南陽國師　慧忠　著</byline>
<lb ed="X" n="0796c19"/><lb ed="R041" n="0781a11"/><p xml:id="pX26p0796c1901">夫法性無邊豈藉心之所度眞如非相詎假言之
<lb ed="X" n="0796c20"/><lb ed="R041" n="0781a12"/>所詮是故衆生浩浩無窮法海茫茫何極若也廣
<lb ed="X" n="0796c21"/><lb ed="R041" n="0781a13"/>尋文義猶如鏡裏求形更及息念觀空又似日中
<lb ed="X" n="0796c22"/><lb ed="R041" n="0781a14"/>逃影茲經喩如大地何物不從地之所生諸佛唯
<lb ed="X" n="0796c23"/><lb ed="R041" n="0781a15"/>指一心何法不因心之所立但了心地故號總持
<lb ed="X" n="0796c24"/><lb ed="R041" n="0781a16"/>悟法無生名爲玅覺一念超越豈在繁論者爾。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X26.0533.0797a" n="0797a"/>
<lb ed="X" n="0797a01"/>
<lb ed="X" n="0797a02"/>
<lb ed="X" n="0797a03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">三註般若波羅蜜多心經</cb:mulu>
<lb ed="X" n="0797a04"/><cb:docNumber>No. 533</cb:docNumber>
<lb ed="X" n="0797a05"/><lb ed="R041" n="0781b01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>三註般若波羅蜜多心經</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0797a06"/>
<lb ed="X" n="0797a07"/>
<lb ed="X" n="0797a08"/><lb ed="R041" n="0781b02"/><byline cb:type="author">唐　南陽國師慧忠</byline>
<lb ed="X" n="0797a09"/><lb ed="R041" n="0781b03"/><byline cb:type="author">本朝　芙蓉禪師道楷　慈受禪師懷深</byline>
<lb ed="X" n="0797a10"/>
<lb ed="X" n="0797a11"/><lb ed="R041" n="0781b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0797a1101">摩訶般若波羅蜜多心經</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0797a12"/><lb ed="R041" n="0781b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0797a1201">忠云將釋經題都有五句以明衆生本心第一摩
<lb ed="X" n="0797a13"/><lb ed="R041" n="0781b07"/>訶是梵語此翻爲大爲破凡夫妄執塵境心著世
<lb ed="X" n="0797a14"/><lb ed="R041" n="0781b08"/>間故爲隔礙名之爲小欲令衆生攝諸妄念不染
<lb ed="X" n="0797a15"/><lb ed="R041" n="0781b09"/>世間悟心境空洞然含受十方世界故名摩訶也
<lb ed="X" n="0797a16"/><lb ed="R041" n="0781b10"/>第二般若是梵語此名智慧爲破凡夫背心取境
<lb ed="X" n="0797a17"/><lb ed="R041" n="0781b11"/>堅執我見墮在愚癡欲令衆生背境觀心本來無
<lb ed="X" n="0797a18"/><lb ed="R041" n="0781b12"/>我故名般若第三波羅是梵語此云淸淨爲破凡
<lb ed="X" n="0797a19"/><lb ed="R041" n="0781b13"/>夫不悟自心認六根覺唯覽六塵隨塵雜亂墮於
<lb ed="X" n="0797a20"/><lb ed="R041" n="0781b14"/>不淨欲令衆生背境合覺覺本淸淨故名波羅也
<lb ed="X" n="0797a21"/><lb ed="R041" n="0781b15"/>第四蜜多是梵語亦名和多此云諸法爲破凡夫
<lb ed="X" n="0797a22"/><lb ed="R041" n="0781b16"/>妄心求法執著名相差別不同欲令反照自心本
<lb ed="X" n="0797a23"/><lb ed="R041" n="0781b17"/>含萬法和合無二本來具足爲所欠少故名蜜多
<lb ed="X" n="0797a24"/><lb ed="R041" n="0781b18"/>也第五心經是梵語此名大道爲破凡夫不識本
<pb ed="X" xml:id="X26.0533.0797b" n="0797b"/>
<lb ed="X" n="0797b01"/><lb ed="R041" n="0782a01"/>心唯覺多聞分別名相心隨境轉輪迴六道墮於
<lb ed="X" n="0797b02"/><lb ed="R041" n="0782a02"/>邪見欲令衆生反照心源本來空寂實無少法可
<lb ed="X" n="0797b03"/><lb ed="R041" n="0782a03"/>得無所分別卽皈大道故名爲心經<anchor xml:id="nkr_note_add_0797b0301" n="0797b0301"/><anchor xml:id="beg0797b0301" n="0797b0301"/>已<anchor xml:id="end0797b0301"/>上經題本
<lb ed="X" n="0797b04"/><lb ed="R041" n="0782a04"/>意只令自悟心源廣大智慧淸淨和合無二本來
<lb ed="X" n="0797b05"/><lb ed="R041" n="0782a05"/>具足無所分別也。</p>
<lb ed="X" n="0797b06"/><lb ed="R041" n="0782a06"/><p xml:id="pX26p0797b0601">深云梵語摩訶此云廣大梵語波羅蜜多此云到
<lb ed="X" n="0797b07"/><lb ed="R041" n="0782a07"/>彼岸況般若者乃智空之妙慧波羅蜜多是出世
<lb ed="X" n="0797b08"/><lb ed="R041" n="0782a08"/>之眞修包含萬像而無體衆生日用而不知雖欲
<lb ed="X" n="0797b09"/><lb ed="R041" n="0782a09"/>眞修而不可得也眞修非漸修也欲令一切衆生
<lb ed="X" n="0797b10"/><lb ed="R041" n="0782a10"/>悟眞空妙慧不從人得言下成佛皆由般若而得
<lb ed="X" n="0797b11"/><lb ed="R041" n="0782a11"/>度也大般若經總六百卷文多義廣撮樞要於此
<lb ed="X" n="0797b12"/><lb ed="R041" n="0782a12"/>經故曰心經。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0797b13"/><lb ed="R041" n="0782a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0797b1301">觀自在菩薩。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0797b14"/><lb ed="R041" n="0782a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0797b1401">忠云此破凡夫塵劫背心唯觀諸法被法所拘不
<lb ed="X" n="0797b15"/><lb ed="R041" n="0782a15"/>得自在大意只令衆生背境觀心悟心無法可得
<lb ed="X" n="0797b16"/><lb ed="R041" n="0782a16"/>何以故且如色法因心而起反觀起心無有處所
<lb ed="X" n="0797b17"/><lb ed="R041" n="0782a17"/>實不可得心尙自無色從何有猶如夢幻不念不
<lb ed="X" n="0797b18"/><lb ed="R041" n="0782a18"/>著方知於色法得自在乃至一切法不可得亦不
<lb ed="X" n="0797b19"/><lb ed="R041" n="0782b01"/>被一切法所攝於一切處得自在如是之人悟心
<lb ed="X" n="0797b20"/><lb ed="R041" n="0782b02"/>無心了境無境心境兩忘無了可了坦然無礙故
<lb ed="X" n="0797b21"/><lb ed="R041" n="0782b03"/>名自在<anchor xml:id="nkr_note_orig_0797001" n="0797001"/>善之言了薩之言見了見諸法本來空寂
<lb ed="X" n="0797b22"/><lb ed="R041" n="0782b04"/>故名菩薩也。</p>
<lb ed="X" n="0797b23"/><lb ed="R041" n="0782b05"/><p xml:id="pX26p0797b2301">楷云菩薩之人以般若妙慧照了前境了無凝滯
<lb ed="X" n="0797b24"/><lb ed="R041" n="0782b06"/>所以觀空之時不礙萬象燦然涉有之時自然一
<pb ed="X" xml:id="X26.0533.0797c" n="0797c"/>
<lb ed="X" n="0797c01"/><lb ed="R041" n="0782b07"/>道淸淨心境融通理智無二故曰觀自在也凡夫
<lb ed="X" n="0797c02"/><lb ed="R041" n="0782b08"/>妙慧不明六塵覩對翳障心光物物頭頭皆成障
<lb ed="X" n="0797c03"/><lb ed="R041" n="0782b09"/>礙故名不自在也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0797c04"/><lb ed="R041" n="0782b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0797c0401">行深般若波羅蜜多時。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0797c05"/><lb ed="R041" n="0782b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0797c0501">忠云此重擧經題意爲破小乘心外求法小乘之
<lb ed="X" n="0797c06"/><lb ed="R041" n="0782b12"/>人不悟自心本來具足妄求言敎以爲智慧名爲
<lb ed="X" n="0797c07"/><lb ed="R041" n="0782b13"/>般若息諸妄念以爲淸淨故名波羅所見本空合
<lb ed="X" n="0797c08"/><lb ed="R041" n="0782b14"/>成一體名之爲蜜通達諸法懷念記持名之爲多
<lb ed="X" n="0797c09"/><lb ed="R041" n="0782b15"/>此是背心求法妄有修證墮在聲聞名淺般若今
<lb ed="X" n="0797c10"/><lb ed="R041" n="0782b16"/>更擧行深般若以明大乘對破前病菩薩了見諸
<lb ed="X" n="0797c11"/><lb ed="R041" n="0782b17"/>法本來空寂實無生滅故名深般若心本淸淨內
<lb ed="X" n="0797c12"/><lb ed="R041" n="0782b18"/>外圓明故名波羅心外無法法外無心心法不二
<lb ed="X" n="0797c13"/><lb ed="R041" n="0783a01"/>故名爲蜜性含萬法不假修證故名爲多如是悟
<lb ed="X" n="0797c14"/><lb ed="R041" n="0783a02"/>者名大乘故名行深般若波羅蜜多時者過現未
<lb ed="X" n="0797c15"/><lb ed="R041" n="0783a03"/>來心俱不可得故名時。</p>
<lb ed="X" n="0797c16"/><lb ed="R041" n="0783a04"/><p xml:id="pX26p0797c1601">深云是大乘行深般若之時非小乘淺般若之時
<lb ed="X" n="0797c17"/><lb ed="R041" n="0783a05"/>一切諸法本無所行亦無所住利生不勌譬如幻
<lb ed="X" n="0797c18"/><lb ed="R041" n="0783a06"/>師作種種幻事欲令衆生如幻卽覺故云行深般
<lb ed="X" n="0797c19"/><lb ed="R041" n="0783a07"/>若波羅蜜多也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0797c20"/><lb ed="R041" n="0783a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0797c2001">照見五蘊皆空度一切苦厄。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0797c21"/><lb ed="R041" n="0783a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0797c2101">忠云五蘊者色受想行識是也違背精明因常觀
<lb ed="X" n="0797c22"/><lb ed="R041" n="0783a10"/>境故名爲色貪求諸法希望修證故名爲受攀緣
<lb ed="X" n="0797c23"/><lb ed="R041" n="0783a11"/>諸法流出不息故名爲想精持禁戒行頭陀行故
<lb ed="X" n="0797c24"/><lb ed="R041" n="0783a12"/>名爲行種種分別隨法流轉故名爲識凡夫之人
<pb ed="X" xml:id="X26.0533.0798a" n="0798a"/>
<lb ed="X" n="0798a01"/><lb ed="R041" n="0783a13"/>被此五法所障不悟本心故名曰陰不出三界輪
<lb ed="X" n="0798a02"/><lb ed="R041" n="0783a14"/>迴不停故名爲苦厄菩薩反照了自心源本來淸
<lb ed="X" n="0798a03"/><lb ed="R041" n="0783a15"/>淨觀前五法並無生處本來空寂實無纖毫可得
<lb ed="X" n="0798a04"/><lb ed="R041" n="0783a16"/>故云照見五蘊皆空度一切苦厄。</p>
<lb ed="X" n="0798a05"/><lb ed="R041" n="0783a17"/><p xml:id="pX26p0798a0501">楷云行深般若波羅蜜多時乃至度一切苦厄者
<lb ed="X" n="0798a06"/><lb ed="R041" n="0783a18"/>菩薩行觀照般若智慧時無身見然後諸苦厄無
<lb ed="X" n="0798a07"/><lb ed="R041" n="0783b01"/>可託卽苦厄自度。</p>
<lb ed="X" n="0798a08"/><lb ed="R041" n="0783b02"/><p xml:id="pX26p0798a0801">深云五蘊者色受想行識也蘊者能蘊藏其眞性
<lb ed="X" n="0798a09"/><lb ed="R041" n="0783b03"/>令不顯現妙慧<anchor xml:id="nkr_note_add_0798a0901" n="0798a0901"/><anchor xml:id="beg0798a0901" n="0798a0901"/>已<anchor xml:id="end0798a0901"/>明自性空寂不待蘊謝方空只
<lb ed="X" n="0798a10"/><lb ed="R041" n="0783b04"/>於蘊上便見空也<anchor xml:id="nkr_note_add_0798a1001" n="0798a1001"/><anchor xml:id="beg0798a1001" n="0798a1001"/>已<anchor xml:id="end0798a1001"/>於蘊上見空方會幻化。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0798a11"/><lb ed="R041" n="0783b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0798a1101">舍利子。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0798a12"/><lb ed="R041" n="0783b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0798a1201">忠云此是身心二相更有苦厄也空身卽法身何
<lb ed="X" n="0798a13"/><lb ed="R041" n="0783b07"/>二相亦是重明五陰之法舍者是色利子是心受
<lb ed="X" n="0798a14"/><lb ed="R041" n="0783b08"/>想行識此是五蘊又舍者人利子者亦是法人法
<lb ed="X" n="0798a15"/><lb ed="R041" n="0783b09"/>二相多義不可具宣以要言之此都是萬法之根
<lb ed="X" n="0798a16"/><lb ed="R041" n="0783b10"/>本今欲明萬法不離身心故名舍利子也。</p>
<lb ed="X" n="0798a17"/><lb ed="R041" n="0783b11"/><p xml:id="pX26p0798a1701">楷云佛喚舍利子如金剛經稱須菩提。</p>
<lb ed="X" n="0798a18"/><lb ed="R041" n="0783b12"/><p xml:id="pX26p0798a1801">深云舍利二字是母名子之一字是尊者乃舍利
<lb ed="X" n="0798a19"/><lb ed="R041" n="0783b13"/>女之子其母因懷因懷尊者自然聰辨無敵故立
<lb ed="X" n="0798a20"/><lb ed="R041" n="0783b14"/>名連母之稱。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0798a21"/><lb ed="R041" n="0783b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0798a2101">色不異空。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0798a22"/><lb ed="R041" n="0783b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0798a2201">忠云凡夫妄執自心更於心外見色不知色因心
<lb ed="X" n="0798a23"/><lb ed="R041" n="0783b17"/>有推心本無色因何立故云色不異空。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0798a24"/><lb ed="R041" n="0783b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0798a2401">空不異色。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X26.0533.0798b" n="0798b"/>
<lb ed="X" n="0798b01"/><lb ed="R041" n="0784a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0798b0101">忠云凡夫背心取法將謂心外有空不知空因心
<lb ed="X" n="0798b02"/><lb ed="R041" n="0784a02"/>生但悟自心無空可得空色不異故云空不異色。</p>
<lb ed="X" n="0798b03"/><lb ed="R041" n="0784a03"/><p xml:id="pX26p0798b0301">深云色不異空空不異色者幻有之色故不異空
<lb ed="X" n="0798b04"/><lb ed="R041" n="0784a04"/>空本隨緣故不異色凡夫迷此色空之理所以見
<lb ed="X" n="0798b05"/><lb ed="R041" n="0784a05"/>空爲斷空見色爲實色今欲明一切諸法與眞空
<lb ed="X" n="0798b06"/><lb ed="R041" n="0784a06"/>之理其體本同遂先擧色之一法爲首餘四蘊可
<lb ed="X" n="0798b07"/><lb ed="R041" n="0784a07"/>以例諸。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0798b08"/><lb ed="R041" n="0784a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0798b0801">色卽是空。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0798b09"/><lb ed="R041" n="0784a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0798b0901">忠云心起故卽色心不可得故卽空故色卽是空。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0798b10"/><lb ed="R041" n="0784a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0798b1001">空卽是色。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0798b11"/><lb ed="R041" n="0784a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0798b1101">忠云前云心起故卽色心不可得故卽空猶是空
<lb ed="X" n="0798b12"/><lb ed="R041" n="0784a12"/>色因心所生今卽不然心正有之時卽是空心正
<lb ed="X" n="0798b13"/><lb ed="R041" n="0784a13"/>無之時卽是有何以故且如衆生之心正生之時
<lb ed="X" n="0798b14"/><lb ed="R041" n="0784a14"/>實無生處卽是卽色卽空心正無之時現能應用
<lb ed="X" n="0798b15"/><lb ed="R041" n="0784a15"/>卽是卽空卽色先擧身心一切萬法例皆如是故
<lb ed="X" n="0798b16"/><lb ed="R041" n="0784a16"/>云空卽是色也。</p>
<lb ed="X" n="0798b17"/><lb ed="R041" n="0784a17"/><p xml:id="pX26p0798b1701">楷云色不異空乃至空卽是色者色空二字包一
<lb ed="X" n="0798b18"/><lb ed="R041" n="0784a18"/>切法混同一體眞不二法門。</p>
<lb ed="X" n="0798b19"/><lb ed="R041" n="0784b01"/><p xml:id="pX26p0798b1901">深云色卽是空空卽是色者色<anchor xml:id="nkr_note_add_0798b1901" n="0798b1901"/><anchor xml:id="beg0798b1901" n="0798b1901"/>已<anchor xml:id="end0798b1901"/>當體是空空亦
<lb ed="X" n="0798b20"/><lb ed="R041" n="0784b02"/>當體是色卽色之空所曰眞空卽空之色故曰眞
<lb ed="X" n="0798b21"/><lb ed="R041" n="0784b03"/>色眞色無形處處華紅柳綠眞空絕跡頭頭水濶
<lb ed="X" n="0798b22"/><lb ed="R041" n="0784b04"/>山高。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0798b23"/><lb ed="R041" n="0784b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0798b2301">受想行識亦復如是舍利子是諸法空相。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0798b24"/><lb ed="R041" n="0784b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0798b2401">忠云非唯五蘊但了心空諸法自空故云是諸法
<pb ed="X" xml:id="X26.0533.0798c" n="0798c"/>
<lb ed="X" n="0798c01"/><lb ed="R041" n="0784b07"/>空相也。</p>
<lb ed="X" n="0798c02"/><lb ed="R041" n="0784b08"/><p xml:id="pX26p0798c0201">楷云受想行識亦復如是者與色空不異前說心
<lb ed="X" n="0798c03"/><lb ed="R041" n="0784b09"/>經大意至下文詳說老婆心如此。</p>
<lb ed="X" n="0798c04"/><lb ed="R041" n="0784b10"/><p xml:id="pX26p0798c0401">深云受想行識亦復如是者不獨色之一法以至
<lb ed="X" n="0798c05"/><lb ed="R041" n="0784b11"/>受想行識咸皈眞空之理舍利子是諸法空相者
<lb ed="X" n="0798c06"/><lb ed="R041" n="0784b12"/>再呼舍利子者欲明不獨五蘊之法以至生滅垢
<lb ed="X" n="0798c07"/><lb ed="R041" n="0784b13"/>淨咸皈眞空之理。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0798c08"/><lb ed="R041" n="0784b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0798c0801">不生不滅不垢不淨不增不減。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0798c09"/><lb ed="R041" n="0784b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0798c0901">忠云諸法是心心無體段有何生滅垢淨增減。</p>
<lb ed="X" n="0798c10"/><lb ed="R041" n="0784b16"/><p xml:id="pX26p0798c1001">楷云舍利子乃至不增不減者此再喚舍利子明
<lb ed="X" n="0798c11"/><lb ed="R041" n="0784b17"/>本圓自性同大虗無所從來生箇甚麼亦無所去
<lb ed="X" n="0798c12"/><lb ed="R041" n="0784b18"/>滅箇甚麼淨亦不主垢從何來垢本無依淨從何
<lb ed="X" n="0798c13"/><lb ed="R041" n="0785a01"/>立增著卽頭上安頭滅著卽斬頭覓活所謂萬法
<lb ed="X" n="0798c14"/><lb ed="R041" n="0785a02"/>不修元具足也。</p>
<lb ed="X" n="0798c15"/><lb ed="R041" n="0785a03"/><p xml:id="pX26p0798c1501">深云不生不滅者諸法從緣生眞空不生諸法從
<lb ed="X" n="0798c16"/><lb ed="R041" n="0785a04"/>緣滅眞空不滅佛云一切法不生一切法不滅若
<lb ed="X" n="0798c17"/><lb ed="R041" n="0785a05"/>能如是解是名眞見性也凡夫迷此空寂之體內
<lb ed="X" n="0798c18"/><lb ed="R041" n="0785a06"/>爲筋骸所桎外爲山河所眩故見有生滅也不垢
<lb ed="X" n="0798c19"/><lb ed="R041" n="0785a07"/>不淨者生滅<anchor xml:id="nkr_note_add_0798c1901" n="0798c1901"/><anchor xml:id="beg0798c1901" n="0798c1901"/>已<anchor xml:id="end0798c1901"/>乃不眞垢淨安可得耶不增不減
<lb ed="X" n="0798c20"/><lb ed="R041" n="0785a08"/>者譬如有人於虗空中畫作種種色相反作種種
<lb ed="X" n="0798c21"/><lb ed="R041" n="0785a09"/>音聲然彼虗空終無受入變動之體未畫之時虗
<lb ed="X" n="0798c22"/><lb ed="R041" n="0785a10"/>空體未嘗滅<anchor xml:id="nkr_note_add_0798c2201" n="0798c2201"/><anchor xml:id="beg0798c2201" n="0798c2201"/>已<anchor xml:id="end0798c2201"/>畫之後虗空之體未曾增故名不
<lb ed="X" n="0798c23"/><lb ed="R041" n="0785a11"/>增不減也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0798c24"/><lb ed="R041" n="0785a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0798c2401">是故空中無色無受想行識。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X26.0533.0799a" n="0799a"/>
<lb ed="X" n="0799a01"/><lb ed="R041" n="0785a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0799a0101">忠云法性本空故云空中求色不可得故云無色
<lb ed="X" n="0799a02"/><lb ed="R041" n="0785a14"/>推心不可得故云無受想行識。</p>
<lb ed="X" n="0799a03"/><lb ed="R041" n="0785a15"/><p xml:id="pX26p0799a0301">楷云無五蘊。</p>
<lb ed="X" n="0799a04"/><lb ed="R041" n="0785a16"/><p xml:id="pX26p0799a0401">深云是故空中者是眞空之中也到者裏生滅垢
<lb ed="X" n="0799a05"/><lb ed="R041" n="0785a17"/>淨增減之法纖塵盡淨無色無受想行識者生滅
<lb ed="X" n="0799a06"/><lb ed="R041" n="0785a18"/>等之法<anchor xml:id="nkr_note_add_0799a0601" n="0799a0601"/><anchor xml:id="beg0799a0601" n="0799a0601"/>已<anchor xml:id="end0799a0601"/>不可得五蘊之法故不可知也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0799a07"/><lb ed="R041" n="0785b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0799a0701">無眼耳鼻舌身意。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0799a08"/><lb ed="R041" n="0785b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0799a0801">忠云此名六根凡夫確執妄繫爲實種種惡業因
<lb ed="X" n="0799a09"/><lb ed="R041" n="0785b03"/>茲而生故名爲根一一根中積業潤生恒沙罪障
<lb ed="X" n="0799a10"/><lb ed="R041" n="0785b04"/>無有休息此六知根以心爲本心若休伏根境俱
<lb ed="X" n="0799a11"/><lb ed="R041" n="0785b05"/>空自然明徹故云無眼耳鼻舌身意也。</p>
<lb ed="X" n="0799a12"/><lb ed="R041" n="0785b06"/><p xml:id="pX26p0799a1201">楷云無六根。</p>
<lb ed="X" n="0799a13"/><lb ed="R041" n="0785b07"/><p xml:id="pX26p0799a1301">深云凡夫不了自心心外求法遂成流浪若能一
<lb ed="X" n="0799a14"/><lb ed="R041" n="0785b08"/>根<anchor xml:id="nkr_note_add_0799a1401" n="0799a1401"/><anchor xml:id="beg0799a1401" n="0799a1401"/>已<anchor xml:id="end0799a1401"/>反源六用成休復然後在眼曰見在耳曰聞
<lb ed="X" n="0799a15"/><lb ed="R041" n="0785b09"/>在鼻嚊香在舌知味在身覺觸在意攀緣又豈在
<lb ed="X" n="0799a16"/><lb ed="R041" n="0785b10"/>閉智塞聰然後爲無者哉。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0799a17"/><lb ed="R041" n="0785b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0799a1701">無色聲香味觸法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0799a18"/><lb ed="R041" n="0785b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0799a1801">忠云此名六塵因根所覽引起成勞坌汚眞智故
<lb ed="X" n="0799a19"/><lb ed="R041" n="0785b13"/>名爲塵但能反推一根無有主宰六根無主塵境
<lb ed="X" n="0799a20"/><lb ed="R041" n="0785b14"/>自亡故名爲無色聲香味觸法。</p>
<lb ed="X" n="0799a21"/><lb ed="R041" n="0785b15"/><p xml:id="pX26p0799a2101">楷云無六塵。</p>
<lb ed="X" n="0799a22"/><lb ed="R041" n="0785b16"/><p xml:id="pX26p0799a2201">深云六根<anchor xml:id="nkr_note_add_0799a2201" n="0799a2201"/><anchor xml:id="beg0799a2201" n="0799a2201"/>已<anchor xml:id="end0799a2201"/>淸六塵自淸。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0799a23"/><lb ed="R041" n="0785b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0799a2301">無眼界乃至無意識界。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0799a24"/><lb ed="R041" n="0785b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0799a2401">忠云此名十八界經略擧眼界卽諸界可知因六
<pb ed="X" xml:id="X26.0533.0799b" n="0799b"/>
<lb ed="X" n="0799b01"/><lb ed="R041" n="0786a01"/>根生六塵因六塵生六識爲三六十八故名十八
<lb ed="X" n="0799b02"/><lb ed="R041" n="0786a02"/>界流出分別各各不同名之爲界從無量劫妄計
<lb ed="X" n="0799b03"/><lb ed="R041" n="0786a03"/>造業隨逐色聲不覺不知隨念流轉不悟衆生性
<lb ed="X" n="0799b04"/><lb ed="R041" n="0786a04"/>元無異但能想念不生塵根識心應時消落故名
<lb ed="X" n="0799b05"/><lb ed="R041" n="0786a05"/>爲乃至無意識界。</p>
<lb ed="X" n="0799b06"/><lb ed="R041" n="0786a06"/><p xml:id="pX26p0799b0601">楷云無十八界到此凡夫法盡入聖位。</p>
<lb ed="X" n="0799b07"/><lb ed="R041" n="0786a07"/><p xml:id="pX26p0799b0701">深云六根六塵六識爲十八界以隔礙爲義<anchor xml:id="nkr_note_add_0799b0701" n="0799b0701"/><anchor xml:id="beg0799b0701" n="0799b0701"/>已<anchor xml:id="end0799b0701"/>了
<lb ed="X" n="0799b08"/><lb ed="R041" n="0786a08"/>諸法本空又豈有眼界眼界<anchor xml:id="nkr_note_add_0799b0801" n="0799b0801"/><anchor xml:id="beg0799b0801" n="0799b0801"/>已<anchor xml:id="end0799b0801"/>空餘界可知也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0799b09"/><lb ed="R041" n="0786a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0799b0901">無無明。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0799b10"/><lb ed="R041" n="0786a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0799b1001">忠云迷人執有五蘊十八界障覆本性不覩光明
<lb ed="X" n="0799b11"/><lb ed="R041" n="0786a11"/>故名無明性達本心根塵本空意識無用有何障
<lb ed="X" n="0799b12"/><lb ed="R041" n="0786a12"/>礙故名無無明。</p>
<lb ed="X" n="0799b13"/><lb ed="R041" n="0786a13"/><p xml:id="pX26p0799b1301">深云謂無眞知之明故曰無明今斯照徹萬法一
<lb ed="X" n="0799b14"/><lb ed="R041" n="0786a14"/>如靈光現前明明不昧安有無明故曰無無明。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0799b15"/><lb ed="R041" n="0786a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0799b1501">亦無無明盡。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0799b16"/><lb ed="R041" n="0786a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0799b1601">忠云塵境是有卽有可盡本來是無將何可盡。</p>
<lb ed="X" n="0799b17"/><lb ed="R041" n="0786a17"/><p xml:id="pX26p0799b1701">深云此句重釋上句也無明體本來無有爲貪深
<lb ed="X" n="0799b18"/><lb ed="R041" n="0786a18"/>故因妄<anchor xml:id="nkr_note_orig_0799001" n="0799001"/>侶有恐凡夫疑聖人便而後無殊不知無
<lb ed="X" n="0799b19"/><lb ed="R041" n="0786b01"/>明本來自無豈有無明可盡故曰亦無無明盡。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0799b20"/><lb ed="R041" n="0786b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0799b2001">乃至無老死。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0799b21"/><lb ed="R041" n="0786b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0799b2101">忠云從無明至老死並是十二因緣今但擧一緣
<lb ed="X" n="0799b22"/><lb ed="R041" n="0786b04"/>以用例諸無明若是有老死卽不虗無明從來無
<lb ed="X" n="0799b23"/><lb ed="R041" n="0786b05"/>故云無老死也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0799b24"/><lb ed="R041" n="0786b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0799b2401">亦無老死盡。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X26.0533.0799c" n="0799c"/>
<lb ed="X" n="0799c01"/><lb ed="R041" n="0786b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0799c0101">忠云盡者滅也十二因緣若生卽有生死可盡因
<lb ed="X" n="0799c02"/><lb ed="R041" n="0786b08"/>緣本無生卽無老死盡。</p>
<lb ed="X" n="0799c03"/><lb ed="R041" n="0786b09"/><p xml:id="pX26p0799c0301">楷云無無明乃至亦無老死盡者無緣覺法。</p>
<lb ed="X" n="0799c04"/><lb ed="R041" n="0786b10"/><p xml:id="pX26p0799c0401">深云乃至無老死亦無老死盡者從無明至老死
<lb ed="X" n="0799c05"/><lb ed="R041" n="0786b11"/>謂之十二因緣生法也何名無明爲闇心無知如
<lb ed="X" n="0799c06"/><lb ed="R041" n="0786b12"/>人夜行曠野失於正道故云無明貪染世法故名
<lb ed="X" n="0799c07"/><lb ed="R041" n="0786b13"/>爲行虗妄知見故名曰<anchor xml:id="nkr_note_orig_0799002" n="0799002"/>識神入胎向受生處與不
<lb ed="X" n="0799c08"/><lb ed="R041" n="0786b14"/>淨合故名名色現陰成根通識去來故名六入根
<lb ed="X" n="0799c09"/><lb ed="R041" n="0786b15"/>塵相對故曰觸法作違順愛惡事成故曰受於順
<lb ed="X" n="0799c10"/><lb ed="R041" n="0786b16"/>情中生於貪染故云愛愛之不捨故名曰取取<anchor xml:id="nkr_note_add_0799c1001" n="0799c1001"/><anchor xml:id="beg0799c1001" n="0799c1001"/>已<anchor xml:id="end0799c1001"/>
<lb ed="X" n="0799c11"/><lb ed="R041" n="0786b17"/>屬身成有漏業故名爲有有業<anchor xml:id="nkr_note_add_0799c1101" n="0799c1101"/><anchor xml:id="beg0799c1101" n="0799c1101"/>已<anchor xml:id="end0799c1101"/>定感後果報故
<lb ed="X" n="0799c12"/><lb ed="R041" n="0786b18"/>名爲生生命不住故名爲老死老死復生終而復
<lb ed="X" n="0799c13"/><lb ed="R041" n="0787a01"/>始千生萬劫捨身受身故名輪迴若知無明體空
<lb ed="X" n="0799c14"/><lb ed="R041" n="0787a02"/>又豈有老死老死<anchor xml:id="nkr_note_add_0799c1401" n="0799c1401"/><anchor xml:id="beg0799c1401" n="0799c1401"/>已<anchor xml:id="end0799c1401"/>不可得更有何法可盡故云
<lb ed="X" n="0799c15"/><lb ed="R041" n="0787a03"/>亦無老死盡此空破十二因緣之見也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0799c16"/><lb ed="R041" n="0787a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0799c1601">無苦集滅道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0799c17"/><lb ed="R041" n="0787a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0799c1701">忠云此明四諦心有所求繫著於法故名爲諦精
<lb ed="X" n="0799c18"/><lb ed="R041" n="0787a06"/>勤修證心無間歇名爲苦諦廣尋經論貪求妙理
<lb ed="X" n="0799c19"/><lb ed="R041" n="0787a07"/>名爲集諦斷諸妄念至求常寂名爲滅諦遠離煩
<lb ed="X" n="0799c20"/><lb ed="R041" n="0787a08"/>亂精研佛理名爲道諦今更明四聖諦名之爲藥
<lb ed="X" n="0799c21"/><lb ed="R041" n="0787a09"/>對破前病心本淸靈不假修證名爲苦諦性含萬
<lb ed="X" n="0799c22"/><lb ed="R041" n="0787a10"/>法豈藉尋求名爲集諦妄念無生本自常寂名爲
<lb ed="X" n="0799c23"/><lb ed="R041" n="0787a11"/>滅諦寂常無二邪正不昧名爲道諦此對病說也
<lb ed="X" n="0799c24"/><lb ed="R041" n="0787a12"/>若了無心四諦何有故云無苦集滅道。</p>
<pb ed="X" xml:id="X26.0533.0800a" n="0800a"/>
<lb ed="X" n="0800a01"/><lb ed="R041" n="0787a13"/><p xml:id="pX26p0800a0101">楷云無聲聞法。</p>
<lb ed="X" n="0800a02"/><lb ed="R041" n="0787a14"/><p xml:id="pX26p0800a0201">深云苦集滅道四諦也一切凡夫因集業相纏受
<lb ed="X" n="0800a03"/><lb ed="R041" n="0787a15"/>於苦惱大乘之人因修其道能證寂滅之理又曰
<lb ed="X" n="0800a04"/><lb ed="R041" n="0787a16"/>一念染心生名苦諦念念相續名集諦了念無生
<lb ed="X" n="0800a05"/><lb ed="R041" n="0787a17"/>名滅諦了滅無滅名道諦然而一切諸法本自空
<lb ed="X" n="0800a06"/><lb ed="R041" n="0787a18"/>寂四諦從何而有故云無苦集滅道此破聲聞四
<lb ed="X" n="0800a07"/><lb ed="R041" n="0787b01"/>諦之見也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0800a08"/><lb ed="R041" n="0787b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0800a0801">無知亦無得。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0800a09"/><lb ed="R041" n="0787b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0800a0901">忠云推照諸法了無所得名之爲智諸法本空何
<lb ed="X" n="0800a10"/><lb ed="R041" n="0787b04"/>假推照故云無智自性淸靈實無一法可得故云
<lb ed="X" n="0800a11"/><lb ed="R041" n="0787b05"/>亦無得也。</p>
<lb ed="X" n="0800a12"/><lb ed="R041" n="0787b06"/><p xml:id="pX26p0800a1201">楷云無菩薩法。</p>
<lb ed="X" n="0800a13"/><lb ed="R041" n="0787b07"/><p xml:id="pX26p0800a1301">深云智之一字是諸佛知空之智非但空中無凡
<lb ed="X" n="0800a14"/><lb ed="R041" n="0787b08"/>夫五蘊十八界緣覺十二因緣聲聞四諦之道以
<lb ed="X" n="0800a15"/><lb ed="R041" n="0787b09"/>至諸佛知空之智亦忘智<anchor xml:id="nkr_note_add_0800a1501" n="0800a1501"/><anchor xml:id="beg0800a1501" n="0800a1501"/>已<anchor xml:id="end0800a1501"/>忘得亦安在。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0800a16"/><lb ed="R041" n="0787b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0800a1601">以無所得故菩提薩埵。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0800a17"/><lb ed="R041" n="0787b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0800a1701">忠云悟諸心不可得故是菩提了諸法不可得故
<lb ed="X" n="0800a18"/><lb ed="R041" n="0787b12"/>名爲薩埵心法一如並無所得故名菩提薩埵。</p>
<lb ed="X" n="0800a19"/><lb ed="R041" n="0787b13"/><p xml:id="pX26p0800a1901">楷曰以無所得故者無佛法。</p>
<lb ed="X" n="0800a20"/><lb ed="R041" n="0787b14"/><p xml:id="pX26p0800a2001">深云以無所得故者以者由也再明無所得義或
<lb ed="X" n="0800a21"/><lb ed="R041" n="0787b15"/>云五蘊十八界十二因緣四諦諸法皆空所照之
<lb ed="X" n="0800a22"/><lb ed="R041" n="0787b16"/>智亦忘莫成斷滅否畢竟有何所證答曰無得之
<lb ed="X" n="0800a23"/><lb ed="R041" n="0787b17"/>得無證之證是名眞得也金剛經云若有法如來
<lb ed="X" n="0800a24"/><lb ed="R041" n="0787b18"/>得阿耨多羅三藐三菩提者然燈佛則不與我授
<pb ed="X" xml:id="X26.0533.0800b" n="0800b"/>
<lb ed="X" n="0800b01"/><lb ed="R041" n="0788a01"/>記以實無有法得阿耨多羅三藐三菩提是故然
<lb ed="X" n="0800b02"/><lb ed="R041" n="0788a02"/>燈佛與我授記汝於來世當得作佛號釋迦牟尼
<lb ed="X" n="0800b03"/><lb ed="R041" n="0788a03"/>故云以無所得故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0800b04"/><lb ed="R041" n="0788a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0800b0401">依般若波羅蜜多故心無罣礙。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0800b05"/><lb ed="R041" n="0788a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0800b0501">忠云此是梵語經題具釋只衆生智慧淸淨亦無
<lb ed="X" n="0800b06"/><lb ed="R041" n="0788a06"/>淸淨可得反照自心離諸塵故云依般若波羅蜜
<lb ed="X" n="0800b07"/><lb ed="R041" n="0788a07"/>多微有小法卽有罣礙心境自空誰念誰著逈然
<lb ed="X" n="0800b08"/><lb ed="R041" n="0788a08"/>無事有何罣礙也。</p>
<lb ed="X" n="0800b09"/><lb ed="R041" n="0788a09"/><p xml:id="pX26p0800b0901">楷云菩提薩埵依般若波羅蜜多故者六凡四聖
<lb ed="X" n="0800b10"/><lb ed="R041" n="0788a10"/>一齊皆空無可分別圓覺經云成道亦無得本性
<lb ed="X" n="0800b11"/><lb ed="R041" n="0788a11"/>圓滿故。</p>
<lb ed="X" n="0800b12"/><lb ed="R041" n="0788a12"/><p xml:id="pX26p0800b1201">深云菩提薩埵依般若波羅蜜多者此句明所證
<lb ed="X" n="0800b13"/><lb ed="R041" n="0788a13"/>之人也故者連前起後之辭梵語菩提薩埵此云
<lb ed="X" n="0800b14"/><lb ed="R041" n="0788a14"/>覺有情覺者所求果情者所度之境也心無罣礙
<lb ed="X" n="0800b15"/><lb ed="R041" n="0788a15"/>者涅槃經云無罣礙處名爲虗空如來得阿耨多
<lb ed="X" n="0800b16"/><lb ed="R041" n="0788a16"/>羅三藐三菩提於一切法無有罣礙。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0800b17"/><lb ed="R041" n="0788a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0800b1701">無罣礙故無有恐怖。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0800b18"/><lb ed="R041" n="0788a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0800b1801">忠云心無所著有何所求心不可得恐怖誰生故
<lb ed="X" n="0800b19"/><lb ed="R041" n="0788b01"/>云無有恐怖。</p>
<lb ed="X" n="0800b20"/><lb ed="R041" n="0788b02"/><p xml:id="pX26p0800b2001">深云凡夫迷失本心如人夜行險徑常懷惶怖今
<lb ed="X" n="0800b21"/><lb ed="R041" n="0788b03"/>斯照徹恐怖何來。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0800b22"/><lb ed="R041" n="0788b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0800b2201">遠離一切顚倒夢想。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0800b23"/><lb ed="R041" n="0788b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0800b2301">忠云心外求法爲顚心內觀空名之爲倒無中計
<lb ed="X" n="0800b24"/><lb ed="R041" n="0788b06"/>有名之爲夢心之所緣名之爲想忽悟心源了無
<pb ed="X" xml:id="X26.0533.0800c" n="0800c"/>
<lb ed="X" n="0800c01"/><lb ed="R041" n="0788b07"/>所得故云遠離一切顚倒夢想。</p>
<lb ed="X" n="0800c02"/><lb ed="R041" n="0788b08"/><p xml:id="pX26p0800c0201">楷云心無罣礙乃至遠離一切顚倒夢想者此皆
<lb ed="X" n="0800c03"/><lb ed="R041" n="0788b09"/>凡夫十八界事判此諸聖且無何況凡夫也。</p>
<lb ed="X" n="0800c04"/><lb ed="R041" n="0788b10"/><p xml:id="pX26p0800c0401">深云顚倒夢想者皆虗妄之法也凡夫因迷此心
<lb ed="X" n="0800c05"/><lb ed="R041" n="0788b11"/>認無作有如癡猿捉月似狂犬吠雷聖人<anchor xml:id="nkr_note_add_0800c0501" n="0800c0501"/><anchor xml:id="beg0800c0501" n="0800c0501"/>已<anchor xml:id="end0800c0501"/>證妙
<lb ed="X" n="0800c06"/><lb ed="R041" n="0788b12"/>慧皆能遠離也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0800c07"/><lb ed="R041" n="0788b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0800c0701">究竟涅槃。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0800c08"/><lb ed="R041" n="0788b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0800c0801">忠云心若有生卽有可滅心本無生實無可滅無
<lb ed="X" n="0800c09"/><lb ed="R041" n="0788b15"/>生無滅名爲涅槃究者窮也竟者盡也三世塵勞
<lb ed="X" n="0800c10"/><lb ed="R041" n="0788b16"/>妄念本無生滅故云究竟涅槃。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0800c11"/><lb ed="R041" n="0788b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0800c1101">楷云體如虗空不受裝點。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0800c12"/><lb ed="R041" n="0788b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0800c1201">深曰梵語涅槃此云圓寂德無不備曰圓障無不
<lb ed="X" n="0800c13"/><lb ed="R041" n="0789a01"/>盡曰寂不同小乘之人化城權立今則一得永得
<lb ed="X" n="0800c14"/><lb ed="R041" n="0789a02"/>故云究竟也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0800c15"/><lb ed="R041" n="0789a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0800c1501">三世諸佛依般若波羅蜜多故得阿耨多羅三藐三
<lb ed="X" n="0800c16"/><lb ed="R041" n="0789a04"/>菩提。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0800c17"/><lb ed="R041" n="0789a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0800c1701">忠云過去現在未來煩惱無明塵勞妄念本來淸
<lb ed="X" n="0800c18"/><lb ed="R041" n="0789a06"/>淨故云三世諸佛自達本智無所染著故云依般
<lb ed="X" n="0800c19"/><lb ed="R041" n="0789a07"/>若波羅蜜多故得阿耨多羅三藐三菩提者此梵
<lb ed="X" n="0800c20"/><lb ed="R041" n="0789a08"/>語唐言阿之言無耨多羅者上三藐言正三菩提
<lb ed="X" n="0800c21"/><lb ed="R041" n="0789a09"/>言眞此云無上正眞之道若信自心本來是佛故
<lb ed="X" n="0800c22"/><lb ed="R041" n="0789a10"/>云得阿耨多羅三藐三菩提也。</p>
<lb ed="X" n="0800c23"/><lb ed="R041" n="0789a11"/><p xml:id="pX26p0800c2301">楷云三世諸佛盡處不爲家空處不爲座向無心
<lb ed="X" n="0800c24"/><lb ed="R041" n="0789a12"/>道上成等正覺。</p>
<pb ed="X" xml:id="X26.0533.0801a" n="0801a"/>
<lb ed="X" n="0801a01"/><lb ed="R041" n="0789a13"/><p xml:id="pX26p0801a0101">深曰梵語阿耨多羅三藐三菩提此云無上正遍
<lb ed="X" n="0801a02"/><lb ed="R041" n="0789a14"/>知覺是聖人所證之極果也三世諸佛莫不皆依
<lb ed="X" n="0801a03"/><lb ed="R041" n="0789a15"/>般若而成正覺也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0801a04"/><lb ed="R041" n="0789a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0801a0401">故知般若波羅蜜多是大神呪是大明呪是無上呪
<lb ed="X" n="0801a05"/><lb ed="R041" n="0789a17"/>是無等等呪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0801a06"/><lb ed="R041" n="0789a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0801a0601">忠云呪者契也如來密印心行俱契故名爲呪又
<lb ed="X" n="0801a07"/><lb ed="R041" n="0789b01"/>呪者定也自達本心無有動靜又呪者無也無心
<lb ed="X" n="0801a08"/><lb ed="R041" n="0789b02"/>見心故名爲呪此有多義不可具宣衆生本心無
<lb ed="X" n="0801a09"/><lb ed="R041" n="0789b03"/>有邊際往反無礙實不動搖故名爲大神呪心本
<lb ed="X" n="0801a10"/><lb ed="R041" n="0789b04"/>淸淨湛然常住圓照法界應現無窮是大明呪一
<lb ed="X" n="0801a11"/><lb ed="R041" n="0789b05"/>切萬法不出於心無能超者是無上呪心之一字
<lb ed="X" n="0801a12"/><lb ed="R041" n="0789b06"/>不屬有無罔測邊際無能比者是無等等呪也。</p>
<lb ed="X" n="0801a13"/><lb ed="R041" n="0789b07"/><p xml:id="pX26p0801a1301">深云呪者是諸佛菩薩秘語也能破諸累故云大
<lb ed="X" n="0801a14"/><lb ed="R041" n="0789b08"/>神呪鑑照不昧故曰大明呪更無過者故曰無上
<lb ed="X" n="0801a15"/><lb ed="R041" n="0789b09"/>超越絕倫故曰無等等。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0801a16"/><lb ed="R041" n="0789b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0801a1601">能除一切苦眞實不虗。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0801a17"/><lb ed="R041" n="0789b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0801a1701">忠云一切諸佛依此呪心獨超三界不受輪迴故
<lb ed="X" n="0801a18"/><lb ed="R041" n="0789b12"/>云能除一切苦直指本心決定是佛不假修證故
<lb ed="X" n="0801a19"/><lb ed="R041" n="0789b13"/>云眞實心無變體離諸狂惑坦然常住故云不虗
<lb ed="X" n="0801a20"/><lb ed="R041" n="0789b14"/>矣。</p>
<lb ed="X" n="0801a21"/><lb ed="R041" n="0789b15"/><p xml:id="pX26p0801a2101">楷云故知般若波羅蜜多乃至能除一切苦者呪
<lb ed="X" n="0801a22"/><lb ed="R041" n="0789b16"/>者不可言說言語道斷諸苦諸樂一時解脫三祖
<lb ed="X" n="0801a23"/><lb ed="R041" n="0789b17"/>云一心不生萬法無咎眞實不虗唯此一事實。</p>
<lb ed="X" n="0801a24"/><lb ed="R041" n="0789b18"/><p xml:id="pX26p0801a2401">深云能除一切苦者不了自心向外馳求皆名爲
<pb ed="X" xml:id="X26.0533.0801b" n="0801b"/>
<lb ed="X" n="0801b01"/><lb ed="R041" n="0790a01"/>苦謂此呪心悉能除之眞實不虗者佛語眞實決
<lb ed="X" n="0801b02"/><lb ed="R041" n="0790a02"/>無虗妄。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0801b03"/><lb ed="R041" n="0790a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0801b0301">故說般若波羅蜜多呪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0801b04"/><lb ed="R041" n="0790a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0801b0401">忠云呪者只是衆生本心以言指心故云般若波
<lb ed="X" n="0801b05"/><lb ed="R041" n="0790a05"/>羅蜜多呪也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0801b06"/><lb ed="R041" n="0790a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0801b0601">卽說呪曰。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0801b07"/><lb ed="R041" n="0790a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0801b0701">忠云發言詮性故云卽說呪曰。</p>
<lb ed="X" n="0801b08"/><lb ed="R041" n="0790a08"/><p xml:id="pX26p0801b0801">深云故說般若波羅蜜多呪卽說呪曰者欲使一
<lb ed="X" n="0801b09"/><lb ed="R041" n="0790a09"/>切衆生諦聞神呪故曰卽說。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0801b10"/><lb ed="R041" n="0790a10"/><cb:div type="orig"><p cb:type="dharani" xml:id="pX26p0801b1001">揭諦揭諦</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0801b11"/><lb ed="R041" n="0790a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0801b1101">忠云繫著名諦揭者除也塵勞妄念智慧蕩除故
<lb ed="X" n="0801b12"/><lb ed="R041" n="0790a12"/>云揭諦又揭諦者了心空悟身空寂了悟身心空
<lb ed="X" n="0801b13"/><lb ed="R041" n="0790a13"/>寂無有二法故云揭諦揭諦。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0801b14"/><lb ed="R041" n="0790a14"/><cb:div type="orig"><p cb:type="dharani" xml:id="pX26p0801b1401">波羅揭諦</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0801b15"/><lb ed="R041" n="0790a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0801b1501">忠云心<anchor xml:id="nkr_note_add_0801b1501" n="0801b1501"/><anchor xml:id="beg0801b1501" n="0801b1501"/>已<anchor xml:id="end0801b1501"/>淸淨有何妄念可除故云波羅揭諦。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0801b16"/><lb ed="R041" n="0790a16"/><cb:div type="orig"><p cb:type="dharani" xml:id="pX26p0801b1601">波羅僧揭諦</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0801b17"/><lb ed="R041" n="0790a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0801b1701">忠云淸淨而對塵勞得名塵勞本無淸淨不立故
<lb ed="X" n="0801b18"/><lb ed="R041" n="0790a18"/>云波羅僧揭諦。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0801b19"/><lb ed="R041" n="0790b01"/><cb:div type="orig"><p cb:type="dharani" xml:id="pX26p0801b1901">菩提娑婆訶</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0801b20"/><lb ed="R041" n="0790b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0801b2001">忠云菩提是道薩婆訶是行悟達本性卽是道行
<lb ed="X" n="0801b21"/><lb ed="R041" n="0790b03"/>菩提言了薩婆訶言見了見本心實無生處故云
<lb ed="X" n="0801b22"/><lb ed="R041" n="0790b04"/>薩婆訶菩提是心薩婆訶是法一切法本來是心
<lb ed="X" n="0801b23"/><lb ed="R041" n="0790b05"/>故云薩婆訶如是神呪直指本心無動靜不可起
<lb ed="X" n="0801b24"/><lb ed="R041" n="0790b06"/>心求心心無生滅不可將心滅心無內外中間求
<pb ed="X" xml:id="X26.0533.0801c" n="0801c"/>
<lb ed="X" n="0801c01"/><lb ed="R041" n="0790b07"/>心心非一切處不可向一切處求心心不可得故
<lb ed="X" n="0801c02"/><lb ed="R041" n="0790b08"/>卽知無一切心以無一切心故卽一切魔境攝不
<lb ed="X" n="0801c03"/><lb ed="R041" n="0790b09"/>動以不動故卽是<anchor xml:id="nkr_note_orig_0801001" n="0801001"/>際一切魔經曰降魔是道場不
<lb ed="X" n="0801c04"/><lb ed="R041" n="0790b10"/>傾動故切見時人不了自心以治佗病心外見法
<lb ed="X" n="0801c05"/><lb ed="R041" n="0790b11"/>魔境現前自心屬魔云何救彼經云自病不能救
<lb ed="X" n="0801c06"/><lb ed="R041" n="0790b12"/>何救他疾縱令治得業繫幻身卽是不出魔境界
<lb ed="X" n="0801c07"/><lb ed="R041" n="0790b13"/>怕怖生死未免輪迴捨生趣生互爲冤對如來出
<lb ed="X" n="0801c08"/><lb ed="R041" n="0790b14"/>世爲度沈迷令悟本心號爲神呪不起妄念名曰
<lb ed="X" n="0801c09"/><lb ed="R041" n="0790b15"/>受持了本不生故名持念恒沙妙敎只爲息攀緣
<lb ed="X" n="0801c10"/><lb ed="R041" n="0790b16"/>一念不生諸緣頓息無邊病本隨念消除歷劫罪
<lb ed="X" n="0801c11"/><lb ed="R041" n="0790b17"/>山一時摧倒如是功德不可思議拯拔群迷頓超
<lb ed="X" n="0801c12"/><lb ed="R041" n="0790b18"/>佛位密傳斯法故號大悲智者心行愚人口誦經
<lb ed="X" n="0801c13"/><lb ed="R041" n="0791a01"/>文具載理甚分明學者審詳無差謬矣。</p>
<lb ed="X" n="0801c14"/><lb ed="R041" n="0791a02"/><p xml:id="pX26p0801c1401">楷云故說般若波羅蜜多呪乃至菩提娑婆訶者
<lb ed="X" n="0801c15"/><lb ed="R041" n="0791a03"/>呪不譯者也如鈴鐸聲有聲不說以明菩提離言
<lb ed="X" n="0801c16"/><lb ed="R041" n="0791a04"/>說諸佛固知無法可法然寂默成誑言說成謗不
<lb ed="X" n="0801c17"/><lb ed="R041" n="0791a05"/>誑不謗向上有事在此呪者說時默也判此結集
<lb ed="X" n="0801c18"/><lb ed="R041" n="0791a06"/>經意一大藏敎一齊掃盡只留此經故<anchor xml:id="nkr_note_orig_0801002" n="0801002"/>曰心經。</p>
<lb ed="X" n="0801c19"/><lb ed="R041" n="0791a07"/><p xml:id="pX26p0801c1901">深云揭諦揭諦乃至菩提娑婆訶者諸佛菩薩所
<lb ed="X" n="0801c20"/><lb ed="R041" n="0791a08"/>說神呪不許解說唯許受持自有靈驗如來顯說
<lb ed="X" n="0801c21"/><lb ed="R041" n="0791a09"/>密談蓋有妙旨或有解云揭諦自利再言利他也
<lb ed="X" n="0801c22"/><lb ed="R041" n="0791a10"/>婆羅者彼岸也僧衆也菩提者處也薩婆訶者無
<lb ed="X" n="0801c23"/><lb ed="R041" n="0791a11"/>所處無菩提可證也輙以存之。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0801c24"/><lb ed="R041" n="0791a13"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>三注般若波羅蜜多心經<note place="inline">終</note></cb:jhead></cb:juan></cb:div>
</body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0797b0301" to="#end0797b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0798a0901" to="#end0798a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0798a1001" to="#end0798a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0798b1901" to="#end0798b1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0798c1901" to="#end0798c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0798c2201" to="#end0798c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0799a0601" to="#end0799a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0799a1401" to="#end0799a1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0799a2201" to="#end0799a2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0799b0701" to="#end0799b0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0799b0801" to="#end0799b0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0799c1001" to="#end0799c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0799c1101" to="#end0799c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0799c1401" to="#end0799c1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0800a1501" to="#end0800a1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0800c0501" to="#end0800c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0801b1501" to="#end0801b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="xuzang-notes">
<head>卍續藏 校注</head>
<p>
<note n="0797001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0797001">善疑菩</note>
<note n="0799001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0799001">侶疑似</note>
<note n="0799002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0799002">識下疑脫識字</note>
<note n="0801001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0801001">際疑除</note>
<note n="0801002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0801002">判疑到</note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
<note n="0797b0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0797b0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0798a0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0798a0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0798a1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0798a1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0798b1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0798b1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0798c1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0798c1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0798c2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0798c2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0799a0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0799a0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0799a1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0799a1401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0799a2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0799a2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0799b0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0799b0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0799b0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0799b0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0799c1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0799c1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0799c1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0799c1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0799c1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0799c1401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0800a1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0800a1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0800c0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0800c0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0801b1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0801b1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>