<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="X26n0571">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 571 般若心經註解</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經數位版, No. 571 般若心經註解</title>
			<author>淸 敬止撰</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>1卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">26</idno>.<idno type="no">571</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2022-10-12 23:43:51 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">般若心經註解</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">CBETA 人工輸入，CBETA 掃瞄辨識</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>原書標點</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【卍續】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-05-20">
			<name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication
		</change>
		<change when="2006-08-01T10:23:10">
			Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<milestone unit="juan" n="1"/>
<pb ed="X" xml:id="X26.0571.0944c" n="0944c"/>
<lb ed="X" n="0944c01"/>
<lb ed="X" n="0944c02"/><cb:docNumber>No. 571</cb:docNumber>
<lb ed="X" n="0944c03"/><lb ed="R092" n="0984a01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>般若波羅蜜多心經註解</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0944c04"/>
<lb ed="X" n="0944c05"/><lb ed="R092" n="0984a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0944c0501">世尊在<name role="" type="person">靈鷲山</name>中。入甚深光明宣說正法三摩提。
<lb ed="X" n="0944c06"/><lb ed="R092" n="0984a03"/>舍利子白觀自在菩薩言。若有人欲修甚深般若
<lb ed="X" n="0944c07"/><lb ed="R092" n="0984a04"/>法門。當云何修學。觀自在遂說此經。卽佛說大般
<lb ed="X" n="0944c08"/><lb ed="R092" n="0984a05"/>若精要。傳至中華。今從<name role="" type="person">玄奘</name>所譯。般若者智慧也。
<lb ed="X" n="0944c09"/><lb ed="R092" n="0984a06"/>波羅密多者。華言到彼岸。衆生由迷慧性。居生死
<lb ed="X" n="0944c10"/><lb ed="R092" n="0984a07"/>曰此岸。菩薩因修般若。悟慧性到涅槃。曰彼岸。心
<lb ed="X" n="0944c11"/><lb ed="R092" n="0984a08"/>者般若心也。此般若心。人人本具。說此經者。欲令
<lb ed="X" n="0944c12"/><lb ed="R092" n="0984a09"/>衆生。斷除妄心。顯發本性故也。經者法也常也。經
<lb ed="X" n="0944c13"/><lb ed="R092" n="0984a10"/>路也。此經以單法爲名。實相爲體。觀照爲宗。度苦
<lb ed="X" n="0944c14"/><lb ed="R092" n="0984a11"/>爲用。大乘爲敎相。此五者。經中所說之旨也。單法
<lb ed="X" n="0944c15"/><lb ed="R092" n="0984a12"/>者。卽般若波羅密多也。實相者。卽諸法空相也。觀
<lb ed="X" n="0944c16"/><lb ed="R092" n="0984a13"/>照者。卽照見五蘊皆空妄也。度苦者。卽度一切業
<lb ed="X" n="0944c17"/><lb ed="R092" n="0984a14"/>報苦厄也。大乘者。卽菩薩所行甚深般若也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0944c18"/><lb ed="R092" n="0984a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0944c1801">觀自在菩薩行深般若波羅密多時。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0944c19"/><lb ed="R092" n="0984a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0944c1901">觀自在。能修般若之菩薩也。般若波羅密多者。菩
<lb ed="X" n="0944c20"/><lb ed="R092" n="0984a17"/>薩所修之法也。菩薩因修般若。觀慧照了。自心淸
<lb ed="X" n="0944c21"/><lb ed="R092" n="0984a18"/>淨。圓融無礙。故稱自在。此自行也。復念世間受苦
<lb ed="X" n="0944c22"/><lb ed="R092" n="0984b01"/>衆生。令其修習此法。改惡遷善。離苦得樂。無不自
<lb ed="X" n="0944c23"/><lb ed="R092" n="0984b02"/>在。此化他也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0944c24"/><lb ed="R092" n="0984b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0944c2401">照見五蘊皆空。度一切苦厄。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X26.0571.0945a" n="0945a"/>
<lb ed="X" n="0945a01"/><lb ed="R092" n="0984b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0945a0101">照者觀也。五蘊者。色受想行識也。蘊者積聚也。謂
<lb ed="X" n="0945a02"/><lb ed="R092" n="0984b05"/>日積月累。妄想衆惡。藏於性內爲蘊。空者眞空也。
<lb ed="X" n="0945a03"/><lb ed="R092" n="0984b06"/>色者色身也。卽人身也。受者領納也。想者思想也。
<lb ed="X" n="0945a04"/><lb ed="R092" n="0984b07"/>行者造作也。謂造作諸惡也。識者分別也。謂分別
<lb ed="X" n="0945a05"/><lb ed="R092" n="0984b08"/>一切境界好醜也。識卽心王。受想行是心所。度者
<lb ed="X" n="0945a06"/><lb ed="R092" n="0984b09"/>度脫也。一切苦厄者。世間業報衆苦厄也。菩薩由
<lb ed="X" n="0945a07"/><lb ed="R092" n="0984b10"/>觀照五蘊空寂。離生死苦。復憫在迷衆生。顚倒妄
<lb ed="X" n="0945a08"/><lb ed="R092" n="0984b11"/>想。悖理亂常。不忠不孝。十惡五逆。致受衆苦。說此
<lb ed="X" n="0945a09"/><lb ed="R092" n="0984b12"/>法門。令其修習。皆得解脫也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0945a10"/><lb ed="R092" n="0984b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0945a1001">舍利子。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0945a11"/><lb ed="R092" n="0984b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0945a1101">佛之弟子。智慧第一。因其爲衆請問。故呼其名而
<lb ed="X" n="0945a12"/><lb ed="R092" n="0984b15"/>吿之。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0945a13"/><lb ed="R092" n="0984b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0945a1301">色不異空。空不異色。色卽是空。空卽是色。受想行識。
<lb ed="X" n="0945a14"/><lb ed="R092" n="0984b17"/>亦復如是。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0945a15"/><lb ed="R092" n="0984b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0945a1501">色卽四大幻色身也。空乃般若眞空性也。衆生由
<lb ed="X" n="0945a16"/><lb ed="R092" n="0985a01"/>迷眞空性體。而受幻色妄身。譬如水之成冰。堅固
<lb ed="X" n="0945a17"/><lb ed="R092" n="0985a02"/>無用。菩薩由修般若。觀慧照了。幻色卽是眞空法
<lb ed="X" n="0945a18"/><lb ed="R092" n="0985a03"/>體。猶如融冰爲水也。然色之與空。其體無二。故曰
<lb ed="X" n="0945a19"/><lb ed="R092" n="0985a04"/>色不異空。空不異色。如冰不異水。水不異冰。復恐
<lb ed="X" n="0945a20"/><lb ed="R092" n="0985a05"/>鈍根衆生不明了。猶存色空之見不忘。故曰色卽
<lb ed="X" n="0945a21"/><lb ed="R092" n="0985a06"/>是空。空卽是色。如冰卽是水。水卽是冰。若受若想
<lb ed="X" n="0945a22"/><lb ed="R092" n="0985a07"/>若行若識。莫不皆然。此一經之要。般若之心也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0945a23"/><lb ed="R092" n="0985a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0945a2301">舍利子。是諸法空相。不生不滅。不垢不淨。不增不減。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0945a24"/><lb ed="R092" n="0985a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0945a2401">諸法者。指前五蘊也。空相者。卽眞空實相也。菩薩
<pb ed="X" xml:id="X26.0571.0945b" n="0945b"/>
<lb ed="X" n="0945b01"/><lb ed="R092" n="0985a10"/>復吿舍利子云。旣了諸法當體。卽是眞空實相。實
<lb ed="X" n="0945b02"/><lb ed="R092" n="0985a11"/>相之體。本無生滅。旣無生滅。豈有垢淨。旣無垢淨。
<lb ed="X" n="0945b03"/><lb ed="R092" n="0985a12"/>豈有增減乎。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0945b04"/><lb ed="R092" n="0985a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0945b0401">是故空中無色。無受想行識。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0945b05"/><lb ed="R092" n="0985a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0945b0501">此眞空實相之中。旣不可以生滅垢淨增減求之。
<lb ed="X" n="0945b06"/><lb ed="R092" n="0985a15"/>故總結云。無色無受想行識無卽空也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0945b07"/><lb ed="R092" n="0985a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0945b0701">無眼耳鼻舌身意。無色聲香味觸法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0945b08"/><lb ed="R092" n="0985a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0945b0801">眞空實相之中。旣無五蘊。亦無六根六塵。此空十
<lb ed="X" n="0945b09"/><lb ed="R092" n="0985a18"/>二入也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0945b10"/><lb ed="R092" n="0985b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0945b1001">無眼界乃至無意識界。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0945b11"/><lb ed="R092" n="0985b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0945b1101">旣無十二入。亦無十八界。十八界者。六根六塵六
<lb ed="X" n="0945b12"/><lb ed="R092" n="0985b03"/>識也。有六根對六塵。成六識也。五蘊十二入十八
<lb ed="X" n="0945b13"/><lb ed="R092" n="0985b04"/>界。不出色心二法。爲迷心重者。說爲五蘊。爲迷色
<lb ed="X" n="0945b14"/><lb ed="R092" n="0985b05"/>重者。說爲十二入。爲色心俱迷者。說爲十八界。以
<lb ed="X" n="0945b15"/><lb ed="R092" n="0985b06"/>上三科修學之人。隨人根器。但修一科。卽能悟人。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0945b16"/><lb ed="R092" n="0985b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0945b1601">無無明亦無無明盡。乃至無老死亦無老死盡。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0945b17"/><lb ed="R092" n="0985b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0945b1701">此空十二因緣也。無明者癡暗也。謂於本性。無所
<lb ed="X" n="0945b18"/><lb ed="R092" n="0985b09"/>明了。非瞢然無知。乃違理強覺之謂也。無無明等
<lb ed="X" n="0945b19"/><lb ed="R092" n="0985b10"/>者。菩薩以般若智。觀此無明。其性本空。無生滅相。
<lb ed="X" n="0945b20"/><lb ed="R092" n="0985b11"/>故云無無明亦無無明盡也。無老死亦無老死盡
<lb ed="X" n="0945b21"/><lb ed="R092" n="0985b12"/>者。義與前同。生相者。無明緣行。乃至生緣老死是
<lb ed="X" n="0945b22"/><lb ed="R092" n="0985b13"/>也。滅相者。無明滅則行滅。乃至生滅則老死滅是
<lb ed="X" n="0945b23"/><lb ed="R092" n="0985b14"/>也。此十二因緣。亦名十二有支。生從無明生。則一
<lb ed="X" n="0945b24"/><lb ed="R092" n="0985b15"/>切生。滅從無明滅。則一切滅。若無無明種子。根莖
<pb ed="X" xml:id="X26.0571.0945c" n="0945c"/>
<lb ed="X" n="0945c01"/><lb ed="R092" n="0985b16"/>何來。因此十二因緣。妄想生滅。纏縛自性。受苦無
<lb ed="X" n="0945c02"/><lb ed="R092" n="0985b17"/>有休息。頭名無明。亦名煩惱。亦名種子。二名行。謂
<lb ed="X" n="0945c03"/><lb ed="R092" n="0985b18"/>造作諸業。此二支前世所作。惡業種子也。三名識。
<lb ed="X" n="0945c04"/><lb ed="R092" n="0986a01"/>謂起妄念。初托母胎也。四名名色。從托胎後。漸生
<lb ed="X" n="0945c05"/><lb ed="R092" n="0986a02"/>諸形相也。五名六入。於胎中成六根。而通竅也。六
<lb ed="X" n="0945c06"/><lb ed="R092" n="0986a03"/>名觸。謂出胎後六根。對六塵而生喜好也。七名受。
<lb ed="X" n="0945c07"/><lb ed="R092" n="0986a04"/>謂領納世間好惡等事也。此五支現在所受之果
<lb ed="X" n="0945c08"/><lb ed="R092" n="0986a05"/>也。八名愛。謂貪染世間五欲等事也。九名取。謂於
<lb ed="X" n="0945c09"/><lb ed="R092" n="0986a06"/>諸境好醜。生取著心也。十名有。謂作惡業。造有漏
<lb ed="X" n="0945c10"/><lb ed="R092" n="0986a07"/>之因。能招來世之果。此三支現世所作之惡因也。
<lb ed="X" n="0945c11"/><lb ed="R092" n="0986a08"/>十一名生。謂受來生五蘊之身也。十二名老死。謂
<lb ed="X" n="0945c12"/><lb ed="R092" n="0986a09"/>來世之身。旣老而死。此二支來世當受之果也。葢
<lb ed="X" n="0945c13"/><lb ed="R092" n="0986a10"/>此十二因緣。該通三世因果。何見人生禍福。<anchor xml:id="nkr_note_add_0945c1301" n="0945c1301"/><anchor xml:id="beg0945c1301" n="0945c1301"/>已<anchor xml:id="end0945c1301"/>定
<lb ed="X" n="0945c14"/><lb ed="R092" n="0986a11"/>此善惡因緣。不肯脩行。妄求富貴安樂。何益不造。
<lb ed="X" n="0945c15"/><lb ed="R092" n="0986a12"/>無業無縛。卽得淸淨法身。若造惡業。展轉因依。如
<lb ed="X" n="0945c16"/><lb ed="R092" n="0986a13"/>輪旋轉。無有休息。一切衆生。迷而不知。良可悲也。
<lb ed="X" n="0945c17"/><lb ed="R092" n="0986a14"/>故菩薩說此心經。勸誘於人。依而行之。可出苦輪。
<lb ed="X" n="0945c18"/><lb ed="R092" n="0986a15"/>此本緣覺之人。所觀之境。大乘菩薩。徹照此境。皆
<lb ed="X" n="0945c19"/><lb ed="R092" n="0986a16"/>無實性。故云無也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0945c20"/><lb ed="R092" n="0986a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0945c2001">無苦集滅道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0945c21"/><lb ed="R092" n="0986a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0945c2101">無苦集滅道者。觀四諦淸淨也。苦卽生死苦果。集
<lb ed="X" n="0945c22"/><lb ed="R092" n="0986b01"/>是惑業苦因。此二者世間之法也。滅卽涅槃樂果。
<lb ed="X" n="0945c23"/><lb ed="R092" n="0986b02"/>道卽道品樂因。此二者出世之法也。說此四諦者。
<lb ed="X" n="0945c24"/><lb ed="R092" n="0986b03"/>令衆生知苦斷集慕滅脩道。離苦得樂也。此本聲
<pb ed="X" xml:id="X26.0571.0946a" n="0946a"/>
<lb ed="X" n="0946a01"/><lb ed="R092" n="0986b04"/>聞之人所觀之境。大乘菩薩照了此境。當體空寂。
<lb ed="X" n="0946a02"/><lb ed="R092" n="0986b05"/>故云無也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0946a03"/><lb ed="R092" n="0986b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0946a0301">無智亦無得。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0946a04"/><lb ed="R092" n="0986b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0946a0401">智般若之智也。菩薩以智照境。旣無五蘊及四諦
<lb ed="X" n="0946a05"/><lb ed="R092" n="0986b08"/>諸法。卽人法皆空。智境俱泯。如病去藥忘。故云無
<lb ed="X" n="0946a06"/><lb ed="R092" n="0986b09"/>智亦無得也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0946a07"/><lb ed="R092" n="0986b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0946a0701">以無所得故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0946a08"/><lb ed="R092" n="0986b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0946a0801">此結前起後之言。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0946a09"/><lb ed="R092" n="0986b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0946a0901">菩提薩埵。依般若波羅蜜多故。心無罣礙。無罣礙故。
<lb ed="X" n="0946a10"/><lb ed="R092" n="0986b13"/>無有恐怖。遠離顚倒夢想。究竟涅槃。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0946a11"/><lb ed="R092" n="0986b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0946a1101">菩提薩埵者。能依之人也。般若波羅蜜多者。所依
<lb ed="X" n="0946a12"/><lb ed="R092" n="0986b15"/>之法也。菩薩之人。依此法門修學。功成理顯。故得
<lb ed="X" n="0946a13"/><lb ed="R092" n="0986b16"/>心無業縛。因無業縛。故無生死恐怖。旣無生死恐
<lb ed="X" n="0946a14"/><lb ed="R092" n="0986b17"/>怖。則無顚倒煩惱。此三障旣空。三德乃顯。故云究
<lb ed="X" n="0946a15"/><lb ed="R092" n="0986b18"/>竟涅槃。涅槃者。華言大滅度。大卽法身。滅卽解脫。
<lb ed="X" n="0946a16"/><lb ed="R092" n="0987a01"/>度卽般若。此三德非別有卽三障。是迷卽三障。悟
<lb ed="X" n="0946a17"/><lb ed="R092" n="0987a02"/>卽三德。所謂生死卽法身。煩惱卽般若。結業卽解
<lb ed="X" n="0946a18"/><lb ed="R092" n="0987a03"/>脫。然雖障卽是德。自非般若之功德不能顯。譬如
<lb ed="X" n="0946a19"/><lb ed="R092" n="0987a04"/>磨鏡垢盡明現。斯之謂也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0946a20"/><lb ed="R092" n="0987a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0946a2001">三世諸佛。依般若波羅蜜多故。得阿耨多羅三藐三
<lb ed="X" n="0946a21"/><lb ed="R092" n="0987a06"/>菩提。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0946a22"/><lb ed="R092" n="0987a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0946a2201">三世過去未來現在也。阿耨多羅三藐三菩提者。
<lb ed="X" n="0946a23"/><lb ed="R092" n="0987a08"/>華言無上正等正覺。此言非惟菩薩如此修證一
<lb ed="X" n="0946a24"/><lb ed="R092" n="0987a09"/>切諸佛。莫不皆修般若。得成正覺。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X26.0571.0946b" n="0946b"/>
<lb ed="X" n="0946b01"/><lb ed="R092" n="0987a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0946b0101">故知般若波羅蜜多。是大神呪。是大明呪。是無上呪。
<lb ed="X" n="0946b02"/><lb ed="R092" n="0987a11"/>是無等等呪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0946b03"/><lb ed="R092" n="0987a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0946b0301">前是顯說般若。後是密說般若。然旣顯說。而又密
<lb ed="X" n="0946b04"/><lb ed="R092" n="0987a13"/>說者何。良以。衆生根器不同。所入有異。曰神呪者。
<lb ed="X" n="0946b05"/><lb ed="R092" n="0987a14"/>葢言般若功用。能破魔障。名大神呪。能滅癡暗。名
<lb ed="X" n="0946b06"/><lb ed="R092" n="0987a15"/>大明呪。能顯至理。名無上呪。極妙覺果。無與等者。
<lb ed="X" n="0946b07"/><lb ed="R092" n="0987a16"/>名無等等呪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0946b08"/><lb ed="R092" n="0987a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0946b0801">能除一切苦眞實不虗。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0946b09"/><lb ed="R092" n="0987a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0946b0901">此結般若功用廣大。除苦得樂。決定無疑。令諸衆
<lb ed="X" n="0946b10"/><lb ed="R092" n="0987b01"/>生信受奉行也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0946b11"/><lb ed="R092" n="0987b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0946b1101">故說般若波羅密多呪。卽說呪曰。</p>
<lb ed="X" n="0946b12"/><lb ed="R092" n="0987b03"/><p cb:type="dharani" xml:id="pX26p0946b1201">揭諦揭諦　波羅揭諦　波羅僧揭諦　菩提薩婆
<lb ed="X" n="0946b13"/><lb ed="R092" n="0987b04"/>訶</p></cb:div>
</body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0945c1301" to="#end0945c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
<note n="0945c1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0945c1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>