<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="X26n0574">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 574 般若心經註解</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經數位版, No. 574 般若心經註解</title>
			<author>明 何道全註</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp5"><resp>corrections</resp><name>CBETA.ting</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp6"><resp>corrections</resp><name>CBETA.shin</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>1卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">26</idno>.<idno type="no">574</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2023-05-17 10:23:44 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">般若心經註解</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">CBETA 人工輸入，CBETA 掃瞄辨識</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>原書標點</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【卍續】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		<charDecl>
<char xml:id="CB00477">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00477</charName>
				<mapping cb:dec="983517" type="PUA">U+F01DD</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+3F97</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>痕</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[病-丙+(一/艮)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB01403">
				<charName>CBETA CHARACTER CB01403</charName>
				<mapping cb:dec="984443" type="PUA">U+F057B</mapping>
			<mapping type="unicode">U+361E</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[囗@力]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB01926">
				<charName>CBETA CHARACTER CB01926</charName>
				<mapping cb:dec="984966" type="PUA">U+F0786</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+7070</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>灰</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[厂@火]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB04762">
				<charName>CBETA CHARACTER CB04762</charName>
				<mapping cb:dec="987802" type="PUA">U+F129A</mapping>
			<mapping type="unicode">U+273D9</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>蜣</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[蜣-儿+(鬼-(白-日+田))]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB05033">
				<charName>CBETA CHARACTER CB05033</charName>
				<mapping cb:dec="988073" type="PUA">U+F13A9</mapping>
			<mapping type="unicode">U+496B</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>鐵</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[金*截]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB07703">
				<charName>CBETA CHARACTER CB07703</charName>
				<mapping cb:dec="990743" type="PUA">U+F1E17</mapping>
			<mapping type="unicode">U+20374</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[億-音+(天*天)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB08627">
				<charName>CBETA CHARACTER CB08627</charName>
				<mapping cb:dec="991667" type="PUA">U+F21B3</mapping>
			<mapping type="unicode">U+4DB9</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[艸-屮]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15090">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15090</charName>
				<mapping cb:dec="998130" type="PUA">U+F3AF2</mapping>
			<mapping type="unicode">U+2AE7C</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>爆</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[焊-干+恭]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15154">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15154</charName>
				<mapping cb:dec="998194" type="PUA">U+F3B32</mapping>
			<charProp><localName>normalized form</localName><value>鷂</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[(采-木+(工/山))*鳥]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB17802">
				<charName>CBETA CHARACTER CB17802</charName>
				<mapping cb:dec="1000842" type="PUA">U+F458A</mapping>
			<mapping type="unicode">U+35AD</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>舔</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[口*忝]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB18767">
				<charName>CBETA CHARACTER CB18767</charName>
				<mapping cb:dec="1001807" type="PUA">U+F494F</mapping>
			<mapping type="unicode">U+29C8</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[□@□]</value></charProp></char>
</charDecl>
	</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-05-20">
			<name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication
		</change>
		<change when="2006-08-01T10:23:10">
			Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<milestone unit="juan" n="1"/>
<pb ed="X" xml:id="X26.0574.0950c" n="0950c"/>
<lb ed="X" n="0950c01"/>
<lb ed="X" n="0950c02"/><cb:docNumber>No. 574</cb:docNumber>
<lb ed="X" n="0950c03"/><lb ed="R042" n="0071a01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>摩訶般若波羅蜜多心經</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0950c04"/>
<lb ed="X" n="0950c05"/><lb ed="R042" n="0071a02"/><byline cb:type="author">松溪道人　無垢子　註</byline>
<lb ed="X" n="0950c06"/><lb ed="R042" n="0071a03"/><cb:div type="jing"><lg type="regular" xml:id="lgX26p0950c0601"><l>這點靈光道上來</l><l>只因逐妄墮塵埃</l>
<lb ed="X" n="0950c07"/><lb ed="R042" n="0071a04"/><l>君今要見還鄕路</l><l>悟得心經道眼開</l></lg>
<lb ed="X" n="0950c08"/><lb ed="R042" n="0071a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0950c0801">摩訶。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0950c09"/><lb ed="R042" n="0071a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0950c0901">西天梵語也東土翻爲大且大者廣無邊際之謂
<lb ed="X" n="0950c10"/><lb ed="R042" n="0071a07"/>也廣大無邊者莫過虗空大道也　川老云虗空
<lb ed="X" n="0950c11"/><lb ed="R042" n="0071a08"/>境界莫思量大道淸幽理更長　又云十方無壁
<lb ed="X" n="0950c12"/><lb ed="R042" n="0071a09"/>落八面亦無門大道無邊際虗空難度量　道云
<lb ed="X" n="0950c13"/><lb ed="R042" n="0071a10"/>迎之不見其首隨之不見其後　儒云仰之彌高
<lb ed="X" n="0950c14"/><lb ed="R042" n="0071a11"/>鑽之彌堅瞻之在前忽<anchor xml:id="nkr_note_orig_0950001" n="0950001"/>錯在後　諸賢聖皆如此
<lb ed="X" n="0950c15"/><lb ed="R042" n="0071a12"/>稱揚廣大也　日月雖明難比其光乾坤雖大難
<lb ed="X" n="0950c16"/><lb ed="R042" n="0071a13"/>包其體能生萬有而不見其形徧周沙界而不覩
<lb ed="X" n="0950c17"/><lb ed="R042" n="0071a14"/>其跡雖是如此廣大玄妙誰知更有一物過於此
<lb ed="X" n="0950c18"/><lb ed="R042" n="0071a15"/>者且道是何物還識這箇○麼寬則包藏法界窄
<lb ed="X" n="0950c19"/><lb ed="R042" n="0071a16"/>則不立纖毫顯則八荒九夷無所不至隱則纖芥
<lb ed="X" n="0950c20"/><lb ed="R042" n="0071a17"/>微塵無所不入今者不避罪<g ref="#CB07703">𠍴</g>分明漏泄乃人之
<lb ed="X" n="0950c21"/><lb ed="R042" n="0071a18"/>本源也　僊師有云爲甚此心開大道只因元向
<lb ed="X" n="0950c22"/><lb ed="R042" n="0071b01"/>道中來　世人不能返本者蓋因錯認色身爲<anchor xml:id="nkr_note_add_0950c2201" n="0950c2201"/><anchor xml:id="beg0950c2201" n="0950c2201"/>己<anchor xml:id="end0950c2201"/>
<lb ed="X" n="0950c23"/><lb ed="R042" n="0071b02"/>被六根所瞞七情遮蔽自失本眞以致流浪生死
<lb ed="X" n="0950c24"/><lb ed="R042" n="0071b03"/>也　要見本眞麼　尋不見覔不見十二時中遶
<pb ed="X" xml:id="X26.0574.0951a" n="0951a"/>
<lb ed="X" n="0951a01"/><lb ed="R042" n="0071b04"/>身轉　省得麼。</p>
<lb ed="X" n="0951a02"/><lb ed="R042" n="0071b05"/><lg type="regular" xml:id="lgX26p0951a0201"><l>法身體若太虗空</l><l>性道元來總一同</l>
<lb ed="X" n="0951a03"/><lb ed="R042" n="0071b06"/><l>只因逐妄迷眞性</l><l>所以輪迴六道中</l></lg></cb:div>
<lb ed="X" n="0951a04"/><lb ed="R042" n="0071b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0951a0401">般若。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0951a05"/><lb ed="R042" n="0071b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0951a0501">西天梵語也東土翻爲智慧且智慧者正知正解
<lb ed="X" n="0951a06"/><lb ed="R042" n="0071b09"/>審察之謂也脩行之人須用智慧之力降伏身心
<lb ed="X" n="0951a07"/><lb ed="R042" n="0071b10"/>不令放肆以習靜定　道云能以智慧之力攝伏
<lb ed="X" n="0951a08"/><lb ed="R042" n="0071b11"/>諸魔精　蓮經云慧日破諸闇能伏災風火　儒
<lb ed="X" n="0951a09"/><lb ed="R042" n="0071b12"/>云智能破邪慧能破暗　且無智愚人作事麤惡
<lb ed="X" n="0951a10"/><lb ed="R042" n="0071b13"/>不肯三思惟務廣學多聞念在誇談講論不究自
<lb ed="X" n="0951a11"/><lb ed="R042" n="0071b14"/>家生死好覔他人是非不親眞實道人愛近虗頭
<lb ed="X" n="0951a12"/><lb ed="R042" n="0071b15"/>禪客空談聖人經典心地全不用功圖名貪利我
<lb ed="X" n="0951a13"/><lb ed="R042" n="0071b16"/>慢貢高只說眼下時光不想腦後之事如此之人
<lb ed="X" n="0951a14"/><lb ed="R042" n="0071b17"/>乃聰明外道也　古德有云外道聰明無智慧。</p>
<lb ed="X" n="0951a15"/><lb ed="R042" n="0071b18"/><p xml:id="pX26p0951a1501">僊師云口說心不行非是精細漢　儒云先治身
<lb ed="X" n="0951a16"/><lb ed="R042" n="0072a01"/>心後治家國　且有智慧之人作事安詳不肯造
<lb ed="X" n="0951a17"/><lb ed="R042" n="0072a02"/>次識因果顧罪福親近知識參問至人窮性命之
<lb ed="X" n="0951a18"/><lb ed="R042" n="0072a03"/>根元究生死之大事制伏身心收斂神氣念念在
<lb ed="X" n="0951a19"/><lb ed="R042" n="0072a04"/>道息息歸眞一日功成行滿<g ref="#CB01403">㘞</g>地一聲透出三界
<lb ed="X" n="0951a20"/><lb ed="R042" n="0072a05"/>此虗空混爲一體若到此地造化不能移易陰陽
<lb ed="X" n="0951a21"/><lb ed="R042" n="0072a06"/>不能陶鑄四時不能遷五行不能役鬼神不能拘
<lb ed="X" n="0951a22"/><lb ed="R042" n="0072a07"/>劫火不能壞作箇逍遙自在物外閑人要見物外
<lb ed="X" n="0951a23"/><lb ed="R042" n="0072a08"/>閑人麼　六座門頭常出入雖然相近不相親
<lb ed="X" n="0951a24"/><lb ed="R042" n="0072a09"/>　開著眼休得蹉過　省得麼。</p>
<pb ed="X" xml:id="X26.0574.0951b" n="0951b"/>
<lb ed="X" n="0951b01"/><lb ed="R042" n="0072a10"/><lg type="regular" xml:id="lgX26p0951b0101"><l>智慧聰明路兩差</l><l>聰明枝葉慧根芽</l>
<lb ed="X" n="0951b02"/><lb ed="R042" n="0072a11"/><l>若改愚痴生智慧</l><l>多年枯木自開華</l></lg></cb:div>
<lb ed="X" n="0951b03"/><lb ed="R042" n="0072a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0951b0301">波羅。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0951b04"/><lb ed="R042" n="0072a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0951b0401">西天梵語也東土翻爲彼岸　此岸者生死之際
<lb ed="X" n="0951b05"/><lb ed="R042" n="0072a14"/>也彼岸者出生死之岸也迷者此岸悟者彼岸世
<lb ed="X" n="0951b06"/><lb ed="R042" n="0072a15"/>人若迷本性卽愚痴顚倒認四大六根爲<anchor xml:id="nkr_note_add_0951b0601" n="0951b0601"/><anchor xml:id="beg0951b0601" n="0951b0601"/>己<anchor xml:id="end0951b0601"/>爭名
<lb ed="X" n="0951b07"/><lb ed="R042" n="0072a16"/>競利謀千年之活計積萬劫之冤<g ref="#CB07703">𠍴</g>背覺合塵迷
<lb ed="X" n="0951b08"/><lb ed="R042" n="0072a17"/>眞逐妄忙忙而不知休息念念而心境不除忽朝
<lb ed="X" n="0951b09"/><lb ed="R042" n="0072a18"/>大限到來臨行手無所措這裡脫下濕布衫那裡
<lb ed="X" n="0951b10"/><lb ed="R042" n="0072b01"/>穿上虱虱襖去去來來改頭換面似蟻循環何日
<lb ed="X" n="0951b11"/><lb ed="R042" n="0072b02"/>是了生死苦海幾時得渡如是之者只在此岸若
<lb ed="X" n="0951b12"/><lb ed="R042" n="0072b03"/>有人猛然自悟從前所爲所作盡是虗假棄假循
<lb ed="X" n="0951b13"/><lb ed="R042" n="0072b04"/>眞窮根究本常近至人常親知識求過岸之舟覔
<lb ed="X" n="0951b14"/><lb ed="R042" n="0072b05"/>方便之篙渡過愛河苦海而登彼岸得脫生死洪
<lb ed="X" n="0951b15"/><lb ed="R042" n="0072b06"/>波更不拖泥帶水作箇脚乾手燥淸淨自在閑人
<lb ed="X" n="0951b16"/><lb ed="R042" n="0072b07"/>也　且道如何得達彼岸　咦　他人難用力
<lb ed="X" n="0951b17"/><lb ed="R042" n="0072b08"/>　自渡自家身　會麼。</p>
<lb ed="X" n="0951b18"/><lb ed="R042" n="0072b09"/><lg type="regular" xml:id="lgX26p0951b1801"><l>智慧爲船精進篙</l><l>靈臺用力出波濤</l>
<lb ed="X" n="0951b19"/><lb ed="R042" n="0072b10"/><l>翻身直上菩提岸</l><l>撒手歸來明月高</l></lg></cb:div>
<lb ed="X" n="0951b20"/><lb ed="R042" n="0072b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0951b2001">蜜多。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0951b21"/><lb ed="R042" n="0072b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0951b2101">西天梵語也東土翻爲無極又蜜者和也多者衆
<lb ed="X" n="0951b22"/><lb ed="R042" n="0072b13"/>聚也且無極者至高至大難極之謂也　釋云無
<lb ed="X" n="0951b23"/><lb ed="R042" n="0072b14"/>極　道云太極　儒曰皇極皆謂○此也今分明
<lb ed="X" n="0951b24"/><lb ed="R042" n="0072b15"/>說開蜜之一字亦比於大道虗空多者謂萬彚也
<pb ed="X" xml:id="X26.0574.0951c" n="0951c"/>
<lb ed="X" n="0951c01"/><lb ed="R042" n="0072b16"/>譬道能包含萬類有情無情盡在大道之中人之
<lb ed="X" n="0951c02"/><lb ed="R042" n="0072b17"/>眞性一同亦能包藏萬法萬法盡在一性之中太
<lb ed="X" n="0951c03"/><lb ed="R042" n="0072b18"/>虗之內有八萬四千異類種性說不可盡皆在人
<lb ed="X" n="0951c04"/><lb ed="R042" n="0073a01"/>之一性之內一性譬如蜜種性喩於多情行人以
<lb ed="X" n="0951c05"/><lb ed="R042" n="0073a02"/>一性均和種性合而爲一故曰蜜多　道云識得
<lb ed="X" n="0951c06"/><lb ed="R042" n="0073a03"/>一萬事畢　釋云萬法歸一　儒云吾道一以貫
<lb ed="X" n="0951c07"/><lb ed="R042" n="0073a04"/>之　且道如何是一　還識這個○麼　咄　五
<lb ed="X" n="0951c08"/><lb ed="R042" n="0073a05"/>行不到處　父母未生前　雖然說破不行　難
<lb ed="X" n="0951c09"/><lb ed="R042" n="0073a06"/>到直須去盡塵垢方見　省麼。</p>
<lb ed="X" n="0951c10"/><lb ed="R042" n="0073a07"/><lg type="regular" xml:id="lgX26p0951c1001"><l>一性爲蜜衆爲多</l><l>先將覺性普均和</l>
<lb ed="X" n="0951c11"/><lb ed="R042" n="0073a08"/><l>坐成一片眞如性</l><l>一性圓明赴大羅</l></lg></cb:div>
<lb ed="X" n="0951c12"/><lb ed="R042" n="0073a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0951c1201">心。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0951c13"/><lb ed="R042" n="0073a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0951c1301">心者人之本源也一切萬法盡在一心之內有八
<lb ed="X" n="0951c14"/><lb ed="R042" n="0073a11"/>萬四千等動則無窮無盡定則不變不移　釋云
<lb ed="X" n="0951c15"/><lb ed="R042" n="0073a12"/>心生種種法生心滅種種法滅　道云心死則性
<lb ed="X" n="0951c16"/><lb ed="R042" n="0073a13"/>月朗明心生則慾塵遮蔽　儒云制之一心則止
<lb ed="X" n="0951c17"/><lb ed="R042" n="0073a14"/>謀於多事則亂　是以古聖敎學人收攝其心歸
<lb ed="X" n="0951c18"/><lb ed="R042" n="0073a15"/>於一處喚作萬法歸一又名一字法門因人不信
<lb ed="X" n="0951c19"/><lb ed="R042" n="0073a16"/>是心是佛是心作佛所以多種方便指示世人見
<lb ed="X" n="0951c20"/><lb ed="R042" n="0073a17"/>自本性豈不見古云三點如星象橫鈎似月斜披
<lb ed="X" n="0951c21"/><lb ed="R042" n="0073a18"/>毛從此得作佛也由他是也上天入地皆在自心
<lb ed="X" n="0951c22"/><lb ed="R042" n="0073b01"/>所爲非他處所得　經云在於閑處收攝其心。</p>
<lb ed="X" n="0951c23"/><lb ed="R042" n="0073b02"/><p xml:id="pX26p0951c2301">又云制之一處事無不辦不能歸一者因識心者
<lb ed="X" n="0951c24"/><lb ed="R042" n="0073b03"/>少亂性者多故失眞道矣爲何不識其心因其多
<pb ed="X" xml:id="X26.0574.0952a" n="0952a"/>
<lb ed="X" n="0952a01"/><lb ed="R042" n="0073b04"/>惑其性皆緣失神昏昧逐境迷心六根內盲著物
<lb ed="X" n="0952a02"/><lb ed="R042" n="0073b05"/>亂性不生智慧愚暗之故也若肯脩心窮性命究
<lb ed="X" n="0952a03"/><lb ed="R042" n="0073b06"/>生死親近明師參求法藥療治心病念茲在茲步
<lb ed="X" n="0952a04"/><lb ed="R042" n="0073b07"/>步行行坐臥不忘語默動靜不離這箇○忽然眉
<lb ed="X" n="0952a05"/><lb ed="R042" n="0073b08"/>毛竪起眼睛露出便見本來面目　且道本來面
<lb ed="X" n="0952a06"/><lb ed="R042" n="0073b09"/>目如何形狀　川老有云火不能燒水不能溺風
<lb ed="X" n="0952a07"/><lb ed="R042" n="0073b10"/>不能飄刀不能劈軟似兜羅硬如鐵壁天上人間
<lb ed="X" n="0952a08"/><lb ed="R042" n="0073b11"/>古今不識　咄　知道麼　終朝常對面　不識
<lb ed="X" n="0952a09"/><lb ed="R042" n="0073b12"/>是何人。</p>
<lb ed="X" n="0952a10"/><lb ed="R042" n="0073b13"/><lg type="regular" xml:id="lgX26p0952a1001"><l>這輪心鏡本無塵</l><l>因塵難照本來眞</l>
<lb ed="X" n="0952a11"/><lb ed="R042" n="0073b14"/><l>塵盡鏡明無一物</l><l>自然現出法王身</l></lg></cb:div>
<lb ed="X" n="0952a12"/><lb ed="R042" n="0073b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0952a1201">經。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0952a13"/><lb ed="R042" n="0073b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0952a1301">經者徑也是世人脩行之路徑也學人得此不疑
<lb ed="X" n="0952a14"/><lb ed="R042" n="0073b17"/>擬休要悞了工程驀直便行須有到家時節只怕
<lb ed="X" n="0952a15"/><lb ed="R042" n="0073b18"/>路頭不眞差行錯認　且道向甚處去是予今明
<lb ed="X" n="0952a16"/><lb ed="R042" n="0074a01"/>說向寸草不生處纖塵不立處無泥水無坑坎淨
<lb ed="X" n="0952a17"/><lb ed="R042" n="0074a02"/>躶躶赤洒洒平穩穩處去猛然逢著一顆○圓陀
<lb ed="X" n="0952a18"/><lb ed="R042" n="0074a03"/>陀光爍爍亘古不壞如意光明寶珠親手拈來得
<lb ed="X" n="0952a19"/><lb ed="R042" n="0074a04"/>大利用不受困苦　釋云摩尼寶珠　道云黍米
<lb ed="X" n="0952a20"/><lb ed="R042" n="0074a05"/>玄珠　儒云九曲明珠　要見此珠麼　一心象
<lb ed="X" n="0952a21"/><lb ed="R042" n="0074a06"/>外覔。</p>
<lb ed="X" n="0952a22"/><lb ed="R042" n="0074a07"/><p xml:id="pX26p0952a2201">休向世間求。</p>
<lb ed="X" n="0952a23"/><lb ed="R042" n="0074a08"/><lg type="regular" xml:id="lgX26p0952a2301"><l>這卷眞經本在心</l><l>自家藏寶不須尋</l>
<lb ed="X" n="0952a24"/><lb ed="R042" n="0074a09"/><l>猛然檢著無生品</l><l>逬出明珠耀古今</l></lg></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X26.0574.0952b" n="0952b"/>
<lb ed="X" n="0952b01"/><lb ed="R042" n="0074a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0952b0101">觀自在菩薩。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0952b02"/><lb ed="R042" n="0074a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0952b0201">自在菩薩人人皆有只因六根諸境遮障不能觀
<lb ed="X" n="0952b03"/><lb ed="R042" n="0074a12"/>看情欲萬緣所牽不得自在若有智慧之人信得
<lb ed="X" n="0952b04"/><lb ed="R042" n="0074a13"/>及放得下但於幽靜閑處打倂身心坐令極靜靜
<lb ed="X" n="0952b05"/><lb ed="R042" n="0074a14"/>中更靜無纖毫異念一心淸淨守至靜極猛然一
<lb ed="X" n="0952b06"/><lb ed="R042" n="0074a15"/>動有一眞人在自<anchor xml:id="nkr_note_add_0952b0601" n="0952b0601"/><anchor xml:id="beg0952b0601" n="0952b0601"/>己<anchor xml:id="end0952b0601"/>靈宮往往來來縱橫無礙這
<lb ed="X" n="0952b07"/><lb ed="R042" n="0074a16"/>裡方見自<anchor xml:id="nkr_note_add_0952b0701" n="0952b0701"/><anchor xml:id="beg0952b0701" n="0952b0701"/>己<anchor xml:id="end0952b0701"/>菩薩優<anchor xml:id="nkr_note_orig_0952001" n="0952001"/>滿自在一刹那間徧周沙界
<lb ed="X" n="0952b08"/><lb ed="R042" n="0074a17"/>隨處現法身到處不留跡光明普照觀之不見諸
<lb ed="X" n="0952b09"/><lb ed="R042" n="0074a18"/>人若要見此菩薩觀之不用其目聽之不用其耳
<lb ed="X" n="0952b10"/><lb ed="R042" n="0074b01"/>去耳目之用纔識自在菩薩　道云視不見我聽
<lb ed="X" n="0952b11"/><lb ed="R042" n="0074b02"/>不得聞離種種邊名爲妙道　金剛經云若以色
<lb ed="X" n="0952b12"/><lb ed="R042" n="0074b03"/>見我以音聲求我是人行邪道不能見如來　儒
<lb ed="X" n="0952b13"/><lb ed="R042" n="0074b04"/>云視不用目聽不用耳離耳目之用自然得性。</p>
<lb ed="X" n="0952b14"/><lb ed="R042" n="0074b05"/><p xml:id="pX26p0952b1401">如是之者方知一切處此眞仙菩薩未甞不在同
<lb ed="X" n="0952b15"/><lb ed="R042" n="0074b06"/>坐同行同歡同笑寸步不曾相離只是自家昧了
<lb ed="X" n="0952b16"/><lb ed="R042" n="0074b07"/>　要見此菩薩麼　咦　雖然出入無踪跡爍爍
<lb ed="X" n="0952b17"/><lb ed="R042" n="0074b08"/>光明見也麼。</p>
<lb ed="X" n="0952b18"/><lb ed="R042" n="0074b09"/><lg type="regular" xml:id="lgX26p0952b1801"><l>菩薩從來不離身</l><l>自家昧了不相親</l>
<lb ed="X" n="0952b19"/><lb ed="R042" n="0074b10"/><l>若能靜坐回光照</l><l>便見生前舊主人</l></lg></cb:div>
<lb ed="X" n="0952b20"/><lb ed="R042" n="0074b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0952b2001">行。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0952b21"/><lb ed="R042" n="0074b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0952b2101">行者脩行也路徑崎嶇不脩難行　且脩是脩心
<lb ed="X" n="0952b22"/><lb ed="R042" n="0074b13"/>向道行是行善歸眞如人修路相似去礙路荆棘
<lb ed="X" n="0952b23"/><lb ed="R042" n="0074b14"/>除當道頑石高者斷之低者塡之打掃潔淨便坦
<lb ed="X" n="0952b24"/><lb ed="R042" n="0074b15"/>然平穩人之心地亦要如此下功去一切損人利
<pb ed="X" xml:id="X26.0574.0952c" n="0952c"/>
<lb ed="X" n="0952c01"/><lb ed="R042" n="0074b16"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0952c0101" n="0952c0101"/><anchor xml:id="beg0952c0101" n="0952c0101"/>己<anchor xml:id="end0952c0101"/>之心如去礙路荆棘相似礙登途穩步除一切
<lb ed="X" n="0952c02"/><lb ed="R042" n="0074b17"/>襍念障道因緣如除當道頑石一同得進身平正
<lb ed="X" n="0952c03"/><lb ed="R042" n="0074b18"/>損大過補不及令得均平屛垢心絕染汚打倂淸
<lb ed="X" n="0952c04"/><lb ed="R042" n="0075a01"/>淨此乃脩行初入門之要也非在口說亦非足行
<lb ed="X" n="0952c05"/><lb ed="R042" n="0075a02"/>全憑心地下功　仙眞云心地下功全拋世事。</p>
<lb ed="X" n="0952c06"/><lb ed="R042" n="0075a03"/><p xml:id="pX26p0952c0601">釋云心地法門非在舌辨　儒云說不如行行不
<lb ed="X" n="0952c07"/><lb ed="R042" n="0075a04"/>如到此也又要看這一步從何而起若知起處便
<lb ed="X" n="0952c08"/><lb ed="R042" n="0075a05"/>知生死根源　昔日劉海月參白雲師父拜而問
<lb ed="X" n="0952c09"/><lb ed="R042" n="0075a06"/>曰弟子念慮降伏不住如何師問云是誰念慮答
<lb ed="X" n="0952c10"/><lb ed="R042" n="0075a07"/>弟子師云是誰降伏海月似省不省沉吟微笑師
<lb ed="X" n="0952c11"/><lb ed="R042" n="0075a08"/>云來去都由你閙好沒主宰若是敵他不過卽便
<lb ed="X" n="0952c12"/><lb ed="R042" n="0075a09"/>放下更要知他放下的是誰若識得自有主宰便
<lb ed="X" n="0952c13"/><lb ed="R042" n="0075a10"/>不被他瞞過海月遂省禮謝而<anchor xml:id="nkr_note_add_0952c1301" n="0952c1301"/><anchor xml:id="beg0952c1301" n="0952c1301"/>已<anchor xml:id="end0952c1301"/>　又石霜和尙
<lb ed="X" n="0952c14"/><lb ed="R042" n="0075a11"/>問石頭和尙擧念不停時如何石頭咄云是誰擧
<lb ed="X" n="0952c15"/><lb ed="R042" n="0075a12"/>念石霜於此大悟但只如此體究念念不離於當
<lb ed="X" n="0952c16"/><lb ed="R042" n="0075a13"/>處擧意思慮語言知覺細細審觀從何而出　古
<lb ed="X" n="0952c17"/><lb ed="R042" n="0075a14"/>云欲知佛去處只這語言是　道云要知本性根
<lb ed="X" n="0952c18"/><lb ed="R042" n="0075a15"/>由不離言語動靜　寶公云未了之人聽一言秪
<lb ed="X" n="0952c19"/><lb ed="R042" n="0075a16"/>這如今誰動口然雖如是說開向上更有妙處不
<lb ed="X" n="0952c20"/><lb ed="R042" n="0075a17"/>脩不行不能自到若果到家鄕則罷問程矣　且
<lb ed="X" n="0952c21"/><lb ed="R042" n="0075a18"/>道家鄕遠近　迷則千山萬水隔　悟則回頭便
<lb ed="X" n="0952c22"/><lb ed="R042" n="0075b01"/>是家　理會得麼。</p>
<lb ed="X" n="0952c23"/><lb ed="R042" n="0075b02"/><lg type="regular" xml:id="lgX26p0952c2301"><l>起初行處認敎眞</l><l>若還失脚喪其身</l>
<lb ed="X" n="0952c24"/><lb ed="R042" n="0075b03"/><l>踏得故鄕田地穩</l><l>做箇逍遙自在人</l></lg></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X26.0574.0953a" n="0953a"/>
<lb ed="X" n="0953a01"/><lb ed="R042" n="0075b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0953a0101">深。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0953a02"/><lb ed="R042" n="0075b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0953a0201">深者幽微玄妙徹骨徹髓處也若要到此田地須
<lb ed="X" n="0953a03"/><lb ed="R042" n="0075b06"/>是打倂輕快方可　道云損之又損之以至於無
<lb ed="X" n="0953a04"/><lb ed="R042" n="0075b07"/>爲　釋云放下又放下自然身心輕快　儒云苟
<lb ed="X" n="0953a05"/><lb ed="R042" n="0075b08"/>日新日日新又日新　要如此者須去靜坐日夜
<lb ed="X" n="0953a06"/><lb ed="R042" n="0075b09"/>打掃直至掃無可掃寸絲不掛如父母未生前燒
<lb ed="X" n="0953a07"/><lb ed="R042" n="0075b10"/>了一般　古云貼體汗衫都脫却反求諸<anchor xml:id="nkr_note_add_0953a0701" n="0953a0701"/><anchor xml:id="beg0953a0701" n="0953a0701"/>己<anchor xml:id="end0953a0701"/>廓然
<lb ed="X" n="0953a08"/><lb ed="R042" n="0075b11"/>無自然到家　且道不得還家者何也　呀　日
<lb ed="X" n="0953a09"/><lb ed="R042" n="0075b12"/>晚程途遠　身困擔兒沉　省也麼。</p>
<lb ed="X" n="0953a10"/><lb ed="R042" n="0075b13"/><lg type="regular" xml:id="lgX26p0953a1001"><l>大道家鄕本不深</l><l>世人擔重自難尋</l>
<lb ed="X" n="0953a11"/><lb ed="R042" n="0075b14"/><l>若能放下渾無物</l><l>便見靈山佛祖心</l></lg></cb:div>
<lb ed="X" n="0953a12"/><lb ed="R042" n="0075b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0953a1201">般若。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0953a13"/><lb ed="R042" n="0075b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0953a1301">般若者西天梵語也東土翻爲智慧　大凡爲人
<lb ed="X" n="0953a14"/><lb ed="R042" n="0075b17"/>須要自生智慧若無智慧眞是愚人空過一生甘
<lb ed="X" n="0953a15"/><lb ed="R042" n="0075b18"/>伏死門有一等無智之人以聰明謂之智慧大錯
<lb ed="X" n="0953a16"/><lb ed="R042" n="0076a01"/>矣且聰明之人賣弄精細役使心神出言如飛龍
<lb ed="X" n="0953a17"/><lb ed="R042" n="0076a02"/>俊<g ref="#CB15154">鷂</g>行持如跛鱉病龜貪利圖名以麤作細看世
<lb ed="X" n="0953a18"/><lb ed="R042" n="0076a03"/>財如骨如髓棄性命若糞若土只知明日後日今
<lb ed="X" n="0953a19"/><lb ed="R042" n="0076a04"/>年後年不知老之將至死限臨頭可惜空過時光
<lb ed="X" n="0953a20"/><lb ed="R042" n="0076a05"/>虗勞一世似此所爲生死輪迴如何脫得　有
<lb ed="X" n="0953a21"/><lb ed="R042" n="0076a06"/>智之人外如愚魯內默安詳識有生有死悟無得
<lb ed="X" n="0953a22"/><lb ed="R042" n="0076a07"/>而無失常自諦觀生從何來死從何往發此一念
<lb ed="X" n="0953a23"/><lb ed="R042" n="0076a08"/>親近知識參問至人求出世之法逃生死之路避
<lb ed="X" n="0953a24"/><lb ed="R042" n="0076a09"/>過惡如避錐刀顧性命如顧寶貝動則安人利物
<pb ed="X" xml:id="X26.0574.0953b" n="0953b"/>
<lb ed="X" n="0953b01"/><lb ed="R042" n="0076a10"/>亦不被境瞞靜則入定觀空更不滯莾蕩如是之
<lb ed="X" n="0953b02"/><lb ed="R042" n="0076a11"/>者一旦果完擺手還家得大自在　先師云一日
<lb ed="X" n="0953b03"/><lb ed="R042" n="0076a12"/>得還鄕不作飄蓬客　釋云撒手到家人不識更
<lb ed="X" n="0953b04"/><lb ed="R042" n="0076a13"/>無一物獻尊堂　川老云孤舟到岸遠客還鄕
<lb ed="X" n="0953b05"/><lb ed="R042" n="0076a14"/>　且道如何是鄕　咄　遠後十萬八千　近後不
<lb ed="X" n="0953b06"/><lb ed="R042" n="0076a15"/>離當處　會得麼。</p>
<lb ed="X" n="0953b07"/><lb ed="R042" n="0076a16"/><lg type="regular" xml:id="lgX26p0953b0701"><l>智慧聰明總是心</l><l>智人脩內蠢傍尋</l>
<lb ed="X" n="0953b08"/><lb ed="R042" n="0076a17"/><l>若人有智超三界</l><l>無智愚夫生死臨</l></lg></cb:div>
<lb ed="X" n="0953b09"/><lb ed="R042" n="0076a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0953b0901">波羅。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0953b10"/><lb ed="R042" n="0076b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0953b1001">波羅者西天梵語也東土翻爲到彼岸　且迷者
<lb ed="X" n="0953b11"/><lb ed="R042" n="0076b02"/>有生死墮輪迴只在此岸也悟者超生死脫輪迴
<lb ed="X" n="0953b12"/><lb ed="R042" n="0076b03"/>到彼岸也若要到彼岸須是自生智慧過此生死
<lb ed="X" n="0953b13"/><lb ed="R042" n="0076b04"/>苦海如人過水水深難過須用船橋或用木牌竹
<lb ed="X" n="0953b14"/><lb ed="R042" n="0076b05"/>筏多種方便盛載過此苦海而到彼岸旣達彼岸
<lb ed="X" n="0953b15"/><lb ed="R042" n="0076b06"/>前者船橋木牌等物盡皆無用見性悟道者亦復
<lb ed="X" n="0953b16"/><lb ed="R042" n="0076b07"/>如是　大顚云如盲人求醫遠路不能自行須假
<lb ed="X" n="0953b17"/><lb ed="R042" n="0076b08"/>人牽兼手中有杖方可無此二物不能得到旣到
<lb ed="X" n="0953b18"/><lb ed="R042" n="0076b09"/>醫家醫師與他點眼大見光明其杖與牽人都無
<lb ed="X" n="0953b19"/><lb ed="R042" n="0076b10"/>用處頓悟涅槃正道亦復如是　且道甚是牽人
<lb ed="X" n="0953b20"/><lb ed="R042" n="0076b11"/>柱杖予今說破信者便行不得外行難成內功須
<lb ed="X" n="0953b21"/><lb ed="R042" n="0076b12"/>用廣作福田福至心靈自然有箇道徑只此便是
<lb ed="X" n="0953b22"/><lb ed="R042" n="0076b13"/>牽人也然後可以坐禪脩道辨取內功求見性之
<lb ed="X" n="0953b23"/><lb ed="R042" n="0076b14"/>法了生死大事一日功圓得見本來面目便是柱
<lb ed="X" n="0953b24"/><lb ed="R042" n="0076b15"/>杖也更要參訪明眼師眞大德高僧求其印證印
<pb ed="X" xml:id="X26.0574.0953c" n="0953c"/>
<lb ed="X" n="0953c01"/><lb ed="R042" n="0076b16"/>證師眞便是醫人也一日頓悟從前多種方便盡
<lb ed="X" n="0953c02"/><lb ed="R042" n="0076b17"/>皆無用惟柱杖不可棄　道云得魚忘筌得兔忘
<lb ed="X" n="0953c03"/><lb ed="R042" n="0076b18"/>蹄　釋云過河須用筏到岸不須船　儒云得意
<lb ed="X" n="0953c04"/><lb ed="R042" n="0077a01"/>忘言得米忘田　且道都敎忘却因甚只不敎棄
<lb ed="X" n="0953c05"/><lb ed="R042" n="0077a02"/>了柱杖　未到水窮山盡處　且存作伴過時光
<lb ed="X" n="0953c06"/><lb ed="R042" n="0077a03"/>　理會也未。</p>
<lb ed="X" n="0953c07"/><lb ed="R042" n="0077a04"/><lg type="regular" xml:id="lgX26p0953c0701"><l>這根柱杖本無相</l><l>元與虗空無兩樣</l>
<lb ed="X" n="0953c08"/><lb ed="R042" n="0077a05"/><l>若人提起透三天</l><l>遍界邪魔不敢望</l></lg></cb:div>
<lb ed="X" n="0953c09"/><lb ed="R042" n="0077a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0953c0901">蜜多。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0953c10"/><lb ed="R042" n="0077a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0953c1001">蜜多者西天梵語也東土翻爲無極　且無極者
<lb ed="X" n="0953c11"/><lb ed="R042" n="0077a08"/>無極而太極者○乃虗空妙道也古云無極而太
<lb ed="X" n="0953c12"/><lb ed="R042" n="0077a09"/>極太極分二儀二儀分三才三才生四象四象生
<lb ed="X" n="0953c13"/><lb ed="R042" n="0077a10"/>五行因有五行漸漸滋生萬類萬類盡在妙道之
<lb ed="X" n="0953c14"/><lb ed="R042" n="0077a11"/>中包含也是以蜜之一字喩於虗空妙道多者比
<lb ed="X" n="0953c15"/><lb ed="R042" n="0077a12"/>於諸品衆類有情無情皆屬道之含攝且如蜂採
<lb ed="X" n="0953c16"/><lb ed="R042" n="0077a13"/>百華醞造成蜜未成之時有醎酸甘苦辛之衆味
<lb ed="X" n="0953c17"/><lb ed="R042" n="0077a14"/>靑黃赤白之衆色其味不等其色不一一日功成
<lb ed="X" n="0953c18"/><lb ed="R042" n="0077a15"/>蜜就種種之味釀成一味般般之色混同一色馨
<lb ed="X" n="0953c19"/><lb ed="R042" n="0077a16"/>香美味一無差別到此則蜂得養生人得受用脩
<lb ed="X" n="0953c20"/><lb ed="R042" n="0077a17"/>行之人亦復如是　且如脩行之人調伏身心朝
<lb ed="X" n="0953c21"/><lb ed="R042" n="0077a18"/>磨暮煉功行未成之際有慳貪心利名心嫉妬心
<lb ed="X" n="0953c22"/><lb ed="R042" n="0077b01"/>計較心勝負心貢高心我慢心殺害心狼毒心三
<lb ed="X" n="0953c23"/><lb ed="R042" n="0077b02"/>毒心怕怖心邪心妄心無明黑暗心種種不善之
<lb ed="X" n="0953c24"/><lb ed="R042" n="0077b03"/>心又有暴惡性麤躁性風吹性隨邪性愚濁性見
<pb ed="X" xml:id="X26.0574.0954a" n="0954a"/>
<lb ed="X" n="0954a01"/><lb ed="R042" n="0077b04"/>趣性乖劣性虗詐性好閧性撅強性顚狂性浮華
<lb ed="X" n="0954a02"/><lb ed="R042" n="0077b05"/>性<anchor xml:id="nkr_note_add_0954a0201" n="0954a0201"/><anchor xml:id="beg0954a0201" n="0954a0201"/>諂<anchor xml:id="end0954a0201"/>曲性自無始劫來一切習性八萬四千有餘
<lb ed="X" n="0954a03"/><lb ed="R042" n="0077b06"/>說不可盡一日功圓頑心自盡煆成一味淸淨最
<lb ed="X" n="0954a04"/><lb ed="R042" n="0077b07"/>上無礙眞心種種自和煉就一片萬劫不壞圓明
<lb ed="X" n="0954a05"/><lb ed="R042" n="0077b08"/>法性到此並無差別之心亦無異類之性衆惡自
<lb ed="X" n="0954a06"/><lb ed="R042" n="0077b09"/>消衆惡自滅一眞獨露得大自在　古德云衆星
<lb ed="X" n="0954a07"/><lb ed="R042" n="0077b10"/>朗朗不如孤月獨明　道云百川流不盡一海納
<lb ed="X" n="0954a08"/><lb ed="R042" n="0077b11"/>無窮　仙師云千思萬慮終成妄獨守一眞道自
<lb ed="X" n="0954a09"/><lb ed="R042" n="0077b12"/>親　且道如何得見一眞　咄　開眼被他瞞
<lb ed="X" n="0954a10"/><lb ed="R042" n="0077b13"/>　諸人拿不著　省也未。</p>
<lb ed="X" n="0954a11"/><lb ed="R042" n="0077b14"/><lg type="regular" xml:id="lgX26p0954a1101"><l>若干種種恐難同</l><l>休敎差別走西東</l>
<lb ed="X" n="0954a12"/><lb ed="R042" n="0077b15"/><l>收來安放丹爐內</l><l>煉得金烏一樣紅</l></lg></cb:div>
<lb ed="X" n="0954a13"/><lb ed="R042" n="0077b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0954a1301">時。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0954a14"/><lb ed="R042" n="0077b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0954a1401">時者正見之時也言見亦無可見言時未可定時
<lb ed="X" n="0954a15"/><lb ed="R042" n="0077b18"/>　仙師云一陽纔動之時自有無窮消息　古德
<lb ed="X" n="0954a16"/><lb ed="R042" n="0078a01"/>云淸風颯颯透心懷此時快樂人難識　玄之又
<lb ed="X" n="0954a17"/><lb ed="R042" n="0078a02"/>玄無東西南北無四維上下無過去未來見在
<lb ed="X" n="0954a18"/><lb ed="R042" n="0078a03"/>　虗空平等與大道混然無有二處共歸一時　川
<lb ed="X" n="0954a19"/><lb ed="R042" n="0078a04"/>老云時時淸風明月鎭相隨桃紅李白薔薇紫問
<lb ed="X" n="0954a20"/><lb ed="R042" n="0078a05"/>著東君總不知　且道東君在何處安身○見麼
<lb ed="X" n="0954a21"/><lb ed="R042" n="0078a06"/>　打不離　割不死　在桃紅李白　在薔薇黃
<lb ed="X" n="0954a22"/><lb ed="R042" n="0078a07"/>紫　呵呵　模得著也未。</p>
<lb ed="X" n="0954a23"/><lb ed="R042" n="0078a08"/><lg type="regular" xml:id="lgX26p0954a2301"><l>若問端的是何時</l><l>淸風明月自家知</l>
<lb ed="X" n="0954a24"/><lb ed="R042" n="0078a09"/><l>東君昨夜傳消息</l><l>綻出紅梅第一枝</l></lg></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X26.0574.0954b" n="0954b"/>
<lb ed="X" n="0954b01"/><lb ed="R042" n="0078a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0954b0101">照見五蘊皆空。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0954b02"/><lb ed="R042" n="0078a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0954b0201">五蘊者色受想行識也此五等因積習而不散妄
<lb ed="X" n="0954b03"/><lb ed="R042" n="0078a12"/>認色身是我故長劫輪迴若人猛省借此幻身須
<lb ed="X" n="0954b04"/><lb ed="R042" n="0078a13"/>敎脩行常自返照照見五蘊淨盡淸淨本然　且
<lb ed="X" n="0954b05"/><lb ed="R042" n="0078a14"/>道如何是色受想行識怎生得此五蘊皆空予今
<lb ed="X" n="0954b06"/><lb ed="R042" n="0078a15"/>直說分明若有解悟之者休生疑惑信受奉行必
<lb ed="X" n="0954b07"/><lb ed="R042" n="0078a16"/>有契道之日且色者窒礙之義若見境逢物不著
<lb ed="X" n="0954b08"/><lb ed="R042" n="0078a17"/>不染是無窒礙色蘊自空也受者領納之義若遇
<lb ed="X" n="0954b09"/><lb ed="R042" n="0078a18"/>一切聲色境界心不領納得受蘊空也想者妄想
<lb ed="X" n="0954b10"/><lb ed="R042" n="0078b01"/>思慮之義若過去不思未來無想現在自如得想
<lb ed="X" n="0954b11"/><lb ed="R042" n="0078b02"/>蘊空也行者心念不停遷流之義若十二時中心
<lb ed="X" n="0954b12"/><lb ed="R042" n="0078b03"/>不外遊念不煩亂不被物轉不被境留一念不離
<lb ed="X" n="0954b13"/><lb ed="R042" n="0078b04"/>當處得行想空也識者別無親疎之義亦乃著物
<lb ed="X" n="0954b14"/><lb ed="R042" n="0078b05"/>之理若見一切境物一無分別辨認一槩平等見
<lb ed="X" n="0954b15"/><lb ed="R042" n="0078b06"/>如不見識如不識無親無疎來則應之去則不思
<lb ed="X" n="0954b16"/><lb ed="R042" n="0078b07"/>得識蘊空也旣得到此田地自然照見五蘊皆空
<lb ed="X" n="0954b17"/><lb ed="R042" n="0078b08"/>六窓明淨淨躶躶赤洒洒沒可把又有甚四大五
<lb ed="X" n="0954b18"/><lb ed="R042" n="0078b09"/>蘊名字亦不可得　道云惟見於空　釋云虗空
<lb ed="X" n="0954b19"/><lb ed="R042" n="0078b10"/>獨露　昔歌利王遊獵遇一仙人問語不答先却
<lb ed="X" n="0954b20"/><lb ed="R042" n="0078b11"/>左膊次卸右膞節節支解仙人面無懼怒之色與
<lb ed="X" n="0954b21"/><lb ed="R042" n="0078b12"/>恒常一同並不改顏　<name role="" type="person">罽賓國</name>王問獅子尊者曰
<lb ed="X" n="0954b22"/><lb ed="R042" n="0078b13"/>在此做什麼尊者答曰在此蘊空王問得蘊空否
<lb ed="X" n="0954b23"/><lb ed="R042" n="0078b14"/>尊者答曰<anchor xml:id="nkr_note_add_0954b2301" n="0954b2301"/><anchor xml:id="beg0954b2301" n="0954b2301"/>已<anchor xml:id="end0954b2301"/>得蘊空法王曰求師頭得否尊者答
<lb ed="X" n="0954b24"/><lb ed="R042" n="0078b15"/>曰身非我有何況頭乎　又肇法師云四大元無
<pb ed="X" xml:id="X26.0574.0954c" n="0954c"/>
<lb ed="X" n="0954c01"/><lb ed="R042" n="0078b16"/>我五蘊悉皆空將頭臨白刃猶如斬春風　又舍
<lb ed="X" n="0954c02"/><lb ed="R042" n="0078b17"/>利弗見天女問云何不變却女身去天女答曰我
<lb ed="X" n="0954c03"/><lb ed="R042" n="0078b18"/>十二年覔女身了不可得敎我變個什麼從上祖
<lb ed="X" n="0954c04"/><lb ed="R042" n="0079a01"/>師皆得蘊空法　又鏡淸和尙住院三年本院土
<lb ed="X" n="0954c05"/><lb ed="R042" n="0079a02"/>地要見師顏不能得　又太古郝眞人在趙州橋
<lb ed="X" n="0954c06"/><lb ed="R042" n="0079a03"/>下辦道忽一夜聞衆鬼於河畔共語云明日有一
<lb ed="X" n="0954c07"/><lb ed="R042" n="0079a04"/>戴鐵帽人替我言訖杳無音耗至次日將暮大雨
<lb ed="X" n="0954c08"/><lb ed="R042" n="0079a05"/>忽作見一人頭頂一鐵鍋遮雨至橋下欲洗脚過
<lb ed="X" n="0954c09"/><lb ed="R042" n="0079a06"/>橋太古一見喝云不可洗其人聽眞人之言扶欄
<lb ed="X" n="0954c10"/><lb ed="R042" n="0079a07"/>上橋而去至夜衆鬼皆至一鬼言我三年等得一
<lb ed="X" n="0954c11"/><lb ed="R042" n="0079a08"/>箇替頭被這先生將我底來破了衆鬼欲害眞人
<lb ed="X" n="0954c12"/><lb ed="R042" n="0079a09"/>來往尋覔不得不知眞人在於何處嗟嘆而去其
<lb ed="X" n="0954c13"/><lb ed="R042" n="0079a10"/>時眞人只在橋下鬼不能見　又弘覺和尙住菴
<lb ed="X" n="0954c14"/><lb ed="R042" n="0079a11"/>天厨送食及再參洞山和尙後皈菴天神三日送
<lb ed="X" n="0954c15"/><lb ed="R042" n="0079a12"/>食到菴不見菴主菴主只在菴中爲何不見皆得
<lb ed="X" n="0954c16"/><lb ed="R042" n="0079a13"/>圓頓之法隱身之訣所以神鬼俱不得見　且道
<lb ed="X" n="0954c17"/><lb ed="R042" n="0079a14"/>四大不實色身非有五蘊盡空甚是本來面目
<lb ed="X" n="0954c18"/><lb ed="R042" n="0079a15"/>　咄　這一句從那裏出來照見五蘊空底是阿誰
<lb ed="X" n="0954c19"/><lb ed="R042" n="0079a16"/>　瞎漢當面蹉過　咦　一心只在絲綸上　不
<lb ed="X" n="0954c20"/><lb ed="R042" n="0079a17"/>見蘆華對蓼紅○見麼。</p>
<lb ed="X" n="0954c21"/><lb ed="R042" n="0079a18"/><lg type="regular" xml:id="lgX26p0954c2101"><l>識破回頭便下功</l><l>了然脫洒悟心空</l>
<lb ed="X" n="0954c22"/><lb ed="R042" n="0079b01"/><l>從他四大都零落</l><l>其中別有一神通</l></lg></cb:div>
<lb ed="X" n="0954c23"/><lb ed="R042" n="0079b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0954c2301">度一切苦厄。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0954c24"/><lb ed="R042" n="0079b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0954c2401">若得五蘊空便出生死界得免輪迴苦　太上云
<pb ed="X" xml:id="X26.0574.0955a" n="0955a"/>
<lb ed="X" n="0955a01"/><lb ed="R042" n="0079b04"/>吾有大患爲吾有身及吾無身吾有何患　釋云
<lb ed="X" n="0955a02"/><lb ed="R042" n="0079b05"/>身是衆苦之本　儒云有身有患無執無憂　經
<lb ed="X" n="0955a03"/><lb ed="R042" n="0079b06"/>云三界無安猶如火宅衆苦充滿甚可怖畏若是
<lb ed="X" n="0955a04"/><lb ed="R042" n="0079b07"/>有智之人反照自<anchor xml:id="nkr_note_add_0955a0401" n="0955a0401"/><anchor xml:id="beg0955a0401" n="0955a0401"/>己<anchor xml:id="end0955a0401"/>悟得自身皆虗幻非爲眞實
<lb ed="X" n="0955a05"/><lb ed="R042" n="0079b08"/>何況他物一日無常盡皆拋撒百無一用念念如
<lb ed="X" n="0955a06"/><lb ed="R042" n="0079b09"/>此心境自除襍念自少更須參訪知識親近智人
<lb ed="X" n="0955a07"/><lb ed="R042" n="0079b10"/>求出身之路了生死大事忽朝<g ref="#CB15090">𪹼</g>地一聲脫下漆
<lb ed="X" n="0955a08"/><lb ed="R042" n="0079b11"/>桶底便見本來面目　要見本來面目麼○　古
<lb ed="X" n="0955a09"/><lb ed="R042" n="0079b12"/>今無改變人自認不眞。</p>
<lb ed="X" n="0955a10"/><lb ed="R042" n="0079b13"/><lg type="regular" xml:id="lgX26p0955a1001"><l>若得心空苦便無</l><l>有何生死有何拘</l>
<lb ed="X" n="0955a11"/><lb ed="R042" n="0079b14"/><l>一朝脫下胎用襖</l><l>作箇逍遙大丈夫</l></lg></cb:div>
<lb ed="X" n="0955a12"/><lb ed="R042" n="0079b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0955a1201">舍利子。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0955a13"/><lb ed="R042" n="0079b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0955a1301">舍者屋舍也比四大五蘊色身利子者舍中之本
<lb ed="X" n="0955a14"/><lb ed="R042" n="0079b17"/>來一點眞靈卽主張形骸者是也如客店主人暫
<lb ed="X" n="0955a15"/><lb ed="R042" n="0079b18"/>住主若離舍屋卽倒塌利子常在只是換了房舍
<lb ed="X" n="0955a16"/><lb ed="R042" n="0080a01"/>居住　道云身是氣之宅心是神之舍久而神氣
<lb ed="X" n="0955a17"/><lb ed="R042" n="0080a02"/>散又是移屋住　釋云無始劫來賃屋住至今誰
<lb ed="X" n="0955a18"/><lb ed="R042" n="0080a03"/>識主人公　藥山又云皮膚脫落盡惟有一眞實
<lb ed="X" n="0955a19"/><lb ed="R042" n="0080a04"/>　要見眞實底麼　還識這箇○也未　來來往
<lb ed="X" n="0955a20"/><lb ed="R042" n="0080a05"/>往畿千遭只是世人模不著。</p>
<lb ed="X" n="0955a21"/><lb ed="R042" n="0080a06"/><lg type="regular" xml:id="lgX26p0955a2101"><l>莫道房兒又不多</l><l>包藏天地及山河</l>
<lb ed="X" n="0955a22"/><lb ed="R042" n="0080a07"/><l>其中有箇眞仙子</l><l>不染纖塵鎭大羅</l></lg></cb:div>
<lb ed="X" n="0955a23"/><lb ed="R042" n="0080a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0955a2301">色不異空。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0955a24"/><lb ed="R042" n="0080a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0955a2401">道性無二色空一等只在目前應物現形人皆不
<pb ed="X" xml:id="X26.0574.0955b" n="0955b"/>
<lb ed="X" n="0955b01"/><lb ed="R042" n="0080a10"/>識長者長空短者短空　方者方空圓者圓空白
<lb ed="X" n="0955b02"/><lb ed="R042" n="0080a11"/>者白空赤者赤空小者小空大者大空遠者遠空
<lb ed="X" n="0955b03"/><lb ed="R042" n="0080a12"/>近者近空　道云人人本有箇箇不無　釋云蠢
<lb ed="X" n="0955b04"/><lb ed="R042" n="0080a13"/>物含靈皆有佛性　儒云一切含靈各具一太極
<lb ed="X" n="0955b05"/><lb ed="R042" n="0080a14"/>　古德又云塵塵是道塵塵是佛　仙眞云何物
<lb ed="X" n="0955b06"/><lb ed="R042" n="0080a15"/>不稟道生何處不是道化隨處現形隨所自在道
<lb ed="X" n="0955b07"/><lb ed="R042" n="0080a16"/>不遠人人自遠之反觀自身是色色中須有眞空
<lb ed="X" n="0955b08"/><lb ed="R042" n="0080a17"/>覺性應現種種相卽是眞空覺性所現　永嘉云
<lb ed="X" n="0955b09"/><lb ed="R042" n="0080a18"/>幻化空身卽法身法身覺了無一物本源自性天
<lb ed="X" n="0955b10"/><lb ed="R042" n="0080b01"/>眞佛　僊眞云有形假相內包無相眞形　寶公
<lb ed="X" n="0955b11"/><lb ed="R042" n="0080b02"/>云有相身中無相身　咄　理會得麼　桃紅柳
<lb ed="X" n="0955b12"/><lb ed="R042" n="0080b03"/>綠<anchor xml:id="nkr_note_orig_0955001" n="0955001"/>紅柳綠梅華白　總是東君造化成。</p>
<lb ed="X" n="0955b13"/><lb ed="R042" n="0080b04"/><lg type="regular" xml:id="lgX26p0955b1301"><l>虗空造化自然工</l><l>大地山河體混融</l>
<lb ed="X" n="0955b14"/><lb ed="R042" n="0080b05"/><l>隨處現形人不識</l><l>自家昧了主人公</l></lg></cb:div>
<lb ed="X" n="0955b15"/><lb ed="R042" n="0080b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0955b1501">空不異色。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0955b16"/><lb ed="R042" n="0080b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0955b1601">色空無一種世人自分別　道云大方無隅混然
<lb ed="X" n="0955b17"/><lb ed="R042" n="0080b08"/>一體　釋云總三千界成一世界　儒云登東山
<lb ed="X" n="0955b18"/><lb ed="R042" n="0080b09"/>而小魯登泰山而小天下撒去蕃蘺何彼何此。</p>
<lb ed="X" n="0955b19"/><lb ed="R042" n="0080b10"/><p xml:id="pX26p0955b1901">古云賢聖常行平等智不生分別相　三敎賢聖
<lb ed="X" n="0955b20"/><lb ed="R042" n="0080b11"/>亦是空四生六道亦是空上至仙佛下至混蟲草
<lb ed="X" n="0955b21"/><lb ed="R042" n="0080b12"/>木各各元本總是空且大朴未散陰陽未判二儀
<lb ed="X" n="0955b22"/><lb ed="R042" n="0080b13"/>未分三才未立有甚作我元來皆一箇道理因大
<lb ed="X" n="0955b23"/><lb ed="R042" n="0080b14"/>朴散天地合三才成立萬有滋生直至如今不能
<lb ed="X" n="0955b24"/><lb ed="R042" n="0080b15"/>返本爲何只因衆生執著不知元來是空迷<anchor xml:id="nkr_note_add_0955b2401" n="0955b2401"/><anchor xml:id="beg0955b2401" n="0955b2401"/>己<anchor xml:id="end0955b2401"/>逐
<pb ed="X" xml:id="X26.0574.0955c" n="0955c"/>
<lb ed="X" n="0955c01"/><lb ed="R042" n="0080b16"/>物心生倒見隨物流轉不能歸一機見不同著色
<lb ed="X" n="0955c02"/><lb ed="R042" n="0080b17"/>著空隨色空二見若人於此廓然悟空平等身心
<lb ed="X" n="0955c03"/><lb ed="R042" n="0080b18"/>內外無餘不見空色不被物使不被境瞞一槩平
<lb ed="X" n="0955c04"/><lb ed="R042" n="0081a01"/>等有何一也便得歸一只這一也是多了重陽祖
<lb ed="X" n="0955c05"/><lb ed="R042" n="0081a02"/>師云抱元守一是功夫地久天長一也無　古德
<lb ed="X" n="0955c06"/><lb ed="R042" n="0081a03"/>云萬法歸一一何歸一歸之處要君知　且道一
<lb ed="X" n="0955c07"/><lb ed="R042" n="0081a04"/>歸何處　咦　狗<g ref="#CB17802">㖭</g>熱油鐺　理會麼。</p>
<lb ed="X" n="0955c08"/><lb ed="R042" n="0081a05"/><lg type="regular" xml:id="lgX26p0955c0801"><l>人牛不見杳無踪</l><l>盡道空來不是空</l>
<lb ed="X" n="0955c09"/><lb ed="R042" n="0081a06"/><l>一片白雲歸去也</l><l>惟留明月照玄穹</l></lg></cb:div>
<lb ed="X" n="0955c10"/><lb ed="R042" n="0081a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0955c1001">色卽是空。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0955c11"/><lb ed="R042" n="0081a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0955c1101">空在色中世人難見眼是色不能見物只是眞空
<lb ed="X" n="0955c12"/><lb ed="R042" n="0081a09"/>妙性能見耳是色不能聽聲只是眞空妙性能聽
<lb ed="X" n="0955c13"/><lb ed="R042" n="0081a10"/>鼻是色不能知香臭只是眞空玅性能知舌是色
<lb ed="X" n="0955c14"/><lb ed="R042" n="0081a11"/>不能言語只是眞空妙性能言身是色不能覺觸
<lb ed="X" n="0955c15"/><lb ed="R042" n="0081a12"/>只是眞空妙性能覺觸脚是色不能行走只是眞
<lb ed="X" n="0955c16"/><lb ed="R042" n="0081a13"/>空妙性能行走手是色不能拈掇只是眞空妙性
<lb ed="X" n="0955c17"/><lb ed="R042" n="0081a14"/>能拈掇且去眞空妙性無眼能見無耳能聞無鼻
<lb ed="X" n="0955c18"/><lb ed="R042" n="0081a15"/>能嗅無舌能言無脚能行無手能拈意根有名無
<lb ed="X" n="0955c19"/><lb ed="R042" n="0081a16"/>形分爲八萬四千見聞知覺總歸六根徧身互用
<lb ed="X" n="0955c20"/><lb ed="R042" n="0081a17"/>神通玅用　古云通身是徧身是　道云不須他
<lb ed="X" n="0955c21"/><lb ed="R042" n="0081a18"/>處遠搜尋十二時中遶徧身　色空不異妙理全
<lb ed="X" n="0955c22"/><lb ed="R042" n="0081b01"/>彰色可色非眞色空可空非眞空總歸大空　且
<lb ed="X" n="0955c23"/><lb ed="R042" n="0081b02"/>道此理如何　川老有云有相有求皆是妄無形
<lb ed="X" n="0955c24"/><lb ed="R042" n="0081b03"/>無影墮偏枯堂堂密密何曾間一道寒光爍太虗
<pb ed="X" xml:id="X26.0574.0956a" n="0956a"/>
<lb ed="X" n="0956a01"/><lb ed="R042" n="0081b04"/>　道經云知空不空知色不色名爲照了予今不
<lb ed="X" n="0956a02"/><lb ed="R042" n="0081b05"/>免饒舌說破若見一切有相境物休敎染著若到
<lb ed="X" n="0956a03"/><lb ed="R042" n="0081b06"/>情忘念絕之處休敎迷眞著相則著有迷眞則落
<lb ed="X" n="0956a04"/><lb ed="R042" n="0081b07"/>空若不著空不著有方是了事底人　省麼　休
<lb ed="X" n="0956a05"/><lb ed="R042" n="0081b08"/>得瞌睡惺惺著。</p>
<lb ed="X" n="0956a06"/><lb ed="R042" n="0081b09"/><lg type="regular" xml:id="lgX26p0956a0601"><l>萬竅都因一竅通</l><l>一竅能納太虗空</l>
<lb ed="X" n="0956a07"/><lb ed="R042" n="0081b10"/><l>若還拿住玄中竅</l><l>擺手皆歸大道中</l></lg></cb:div>
<lb ed="X" n="0956a08"/><lb ed="R042" n="0081b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0956a0801">空卽是色。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0956a09"/><lb ed="R042" n="0081b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0956a0901">色在空外人被境瞞　僊眞云道無萬彚則不能
<lb ed="X" n="0956a10"/><lb ed="R042" n="0081b13"/>顯萬彚無道則不能生　釋云見色便見空無色
<lb ed="X" n="0956a11"/><lb ed="R042" n="0081b14"/>空不見　是以三敎聖賢不見有色有空色空雙
<lb ed="X" n="0956a12"/><lb ed="R042" n="0081b15"/>泯內外無分別如如常自然光明洞耀周徧沙界
<lb ed="X" n="0956a13"/><lb ed="R042" n="0081b16"/>世人則不然也分內分外論彼論此著相分別見
<lb ed="X" n="0956a14"/><lb ed="R042" n="0081b17"/>種種相隨聲逐色迷眞不覺出殻入殻展轉不知
<lb ed="X" n="0956a15"/><lb ed="R042" n="0081b18"/>改頭換面無有了期非干他事是自尋得底何不
<lb ed="X" n="0956a16"/><lb ed="R042" n="0082a01"/>及早回頭自救　且道怎生救得　咄　放下從
<lb ed="X" n="0956a17"/><lb ed="R042" n="0082a02"/>前惡水甁　楝著痛處便金鍼。</p>
<lb ed="X" n="0956a18"/><lb ed="R042" n="0082a03"/><lg type="regular" xml:id="lgX26p0956a1801"><l>一槩均平有甚差</l><l>本來元是一人家</l>
<lb ed="X" n="0956a19"/><lb ed="R042" n="0082a04"/><l>只因著在枝稍上</l><l>迷了從前太道芽</l></lg></cb:div>
<lb ed="X" n="0956a20"/><lb ed="R042" n="0082a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0956a2001">受想行識。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0956a21"/><lb ed="R042" n="0082a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0956a2101">因眼見故受色因受色心有思想因思想念行因
<lb ed="X" n="0956a22"/><lb ed="R042" n="0082a07"/>念行有識解有六根因六根生六塵一識便有四
<lb ed="X" n="0956a23"/><lb ed="R042" n="0082a08"/>大五蘊有此五蘊色身便明著相分別隨聲逐色
<lb ed="X" n="0956a24"/><lb ed="R042" n="0082a09"/>憎愛憂恐從茲而起以致流浪生死而無停息若
<pb ed="X" xml:id="X26.0574.0956b" n="0956b"/>
<lb ed="X" n="0956b01"/><lb ed="R042" n="0082a10"/>要生死斷輪迴止但從起處一根照破令四大五
<lb ed="X" n="0956b02"/><lb ed="R042" n="0082a11"/>蘊淨盡廓然無我當下空寂直下承當空劫<anchor xml:id="nkr_note_add_0956b0201" n="0956b0201"/><anchor xml:id="beg0956b0201" n="0956b0201"/>已<anchor xml:id="end0956b0201"/>前
<lb ed="X" n="0956b03"/><lb ed="R042" n="0082a12"/>自<anchor xml:id="nkr_note_add_0956b0301" n="0956b0301"/><anchor xml:id="beg0956b0301" n="0956b0301"/>己<anchor xml:id="end0956b0301"/>○寂而常照照而常寂　太上云寂無所寂
<lb ed="X" n="0956b04"/><lb ed="R042" n="0082a13"/>慾豈長生慾旣不生卽是眞靜　又云唯見於空
<lb ed="X" n="0956b05"/><lb ed="R042" n="0082a14"/>觀空亦空空無所空所空旣無無無亦無無無旣
<lb ed="X" n="0956b06"/><lb ed="R042" n="0082a15"/>無湛然常寂　釋云人亦空法亦空二相本來同
<lb ed="X" n="0956b07"/><lb ed="R042" n="0082a16"/>　且道人法俱空必竟何處住○諸境萬緣留不
<lb ed="X" n="0956b08"/><lb ed="R042" n="0082a17"/>住　混然隱在太虗空。</p>
<lb ed="X" n="0956b09"/><lb ed="R042" n="0082a18"/><lg type="regular" xml:id="lgX26p0956b0901"><l>眼界牽連衆界忙</l><l>不見可欲萬緣忘</l>
<lb ed="X" n="0956b10"/><lb ed="R042" n="0082b01"/><l>忘無可忘全身出</l><l>便見靈山大法王</l></lg></cb:div>
<lb ed="X" n="0956b11"/><lb ed="R042" n="0082b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0956b1101">亦復如是。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0956b12"/><lb ed="R042" n="0082b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0956b1201">旣無我則萬法皆無復歸於空便得返本還元也
<lb ed="X" n="0956b13"/><lb ed="R042" n="0082b04"/>　佛家喚作萬法歸一　道家喚作復命歸根
<lb ed="X" n="0956b14"/><lb ed="R042" n="0082b05"/>　儒家喚作復遂元初天理到這裡言語道斷心行
<lb ed="X" n="0956b15"/><lb ed="R042" n="0082b06"/>處滅若動念卽乖張安排卽不是所以　川老云
<lb ed="X" n="0956b16"/><lb ed="R042" n="0082b07"/>退後退後看看頑石動也　理會得麼　咄　休
<lb ed="X" n="0956b17"/><lb ed="R042" n="0082b08"/>得胡走動著三十棒。</p>
<lb ed="X" n="0956b18"/><lb ed="R042" n="0082b09"/><lg type="regular" xml:id="lgX26p0956b1801"><l>一念纔興相便成</l><l>述眞逐妄昧歸程</l>
<lb ed="X" n="0956b19"/><lb ed="R042" n="0082b10"/><l>若能放下空無物</l><l>穩向如來藏裡行</l></lg></cb:div>
<lb ed="X" n="0956b20"/><lb ed="R042" n="0082b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0956b2001">舍利子。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0956b21"/><lb ed="R042" n="0082b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0956b2101">當面不識火不能燒水不能溺箭不能傷刀不能
<lb ed="X" n="0956b22"/><lb ed="R042" n="0082b13"/>劈風不能飄日不能炙雨不能洒描畵不出毒藥
<lb ed="X" n="0956b23"/><lb ed="R042" n="0082b14"/>不能害惡蟲不能螫只因行走路頭差所以失却
<lb ed="X" n="0956b24"/><lb ed="R042" n="0082b15"/>波羅蜜見舍利子麼亘古到今不曾改變只是來
<pb ed="X" xml:id="X26.0574.0956c" n="0956c"/>
<lb ed="X" n="0956c01"/><lb ed="R042" n="0082b16"/>往賃屋居住或時朱樓畵閣或時草舍茅堂或時
<lb ed="X" n="0956c02"/><lb ed="R042" n="0082b17"/>金屛朱戶或時破廟窑龕　省得麼　川老云雲
<lb ed="X" n="0956c03"/><lb ed="R042" n="0082b18"/>起南山雨北山馬名驢子幾多般請看浩渺無情
<lb ed="X" n="0956c04"/><lb ed="R042" n="0083a01"/>水幾處隨方幾處圓　若要不來不去須得諸漏
<lb ed="X" n="0956c05"/><lb ed="R042" n="0083a02"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0956c0501" n="0956c0501"/><anchor xml:id="beg0956c0501" n="0956c0501"/>已<anchor xml:id="end0956c0501"/>盡以歸寂滅如此者未出三界外天地不能拘
<lb ed="X" n="0956c06"/><lb ed="R042" n="0083a03"/>作箇物外閑人　會麼　向前不如退步　紐揑
<lb ed="X" n="0956c07"/><lb ed="R042" n="0083a04"/>不如自然。</p>
<lb ed="X" n="0956c08"/><lb ed="R042" n="0083a05"/><lg type="regular" xml:id="lgX26p0956c0801"><l>自家房內主人公</l><l>同居共住不知踪</l>
<lb ed="X" n="0956c09"/><lb ed="R042" n="0083a06"/><l>若能退步回頭望</l><l>物物頭頭總得逢</l></lg></cb:div>
<lb ed="X" n="0956c10"/><lb ed="R042" n="0083a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0956c1001">是諸法空相。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0956c11"/><lb ed="R042" n="0083a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0956c1101">諸法皆空本非實際　仙眞云法本無法形本非
<lb ed="X" n="0956c12"/><lb ed="R042" n="0083a09"/>形有形終是假無相是眞人　金剛經云法尙應
<lb ed="X" n="0956c13"/><lb ed="R042" n="0083a10"/>捨何況非法　又云一切有相皆是虗妄若見諸
<lb ed="X" n="0956c14"/><lb ed="R042" n="0083a11"/>相非相卽見如來　從上諸師一味談空者只爲
<lb ed="X" n="0956c15"/><lb ed="R042" n="0083a12"/>衆生直下是空擔負不行起種種假名引導有情
<lb ed="X" n="0956c16"/><lb ed="R042" n="0083a13"/>無情皆歸空寂得返本原若信未及但去靜坐反
<lb ed="X" n="0956c17"/><lb ed="R042" n="0083a14"/>照照見五蘊實無所有自然忘形忘體得其人空
<lb ed="X" n="0956c18"/><lb ed="R042" n="0083a15"/>旣得人空如病安去藥其法亦空人法俱空自然
<lb ed="X" n="0956c19"/><lb ed="R042" n="0083a16"/>休去歇去　經云我身本不有憎愛何由生　旣
<lb ed="X" n="0956c20"/><lb ed="R042" n="0083a17"/>得忘形忘體有甚念慮可牽到這地面自然放下
<lb ed="X" n="0956c21"/><lb ed="R042" n="0083a18"/>無仙佛可做無生死可斷無脩無證若更有絲毫
<lb ed="X" n="0956c22"/><lb ed="R042" n="0083b01"/>可脩可證則墮生死界永劫受沉淪若能徹底脫
<lb ed="X" n="0956c23"/><lb ed="R042" n="0083b02"/>洒無所依倚不落有無二邊如虗空獨立直下承
<lb ed="X" n="0956c24"/><lb ed="R042" n="0083b03"/>當空劫<anchor xml:id="nkr_note_add_0956c2401" n="0956c2401"/><anchor xml:id="beg0956c2401" n="0956c2401"/>已<anchor xml:id="end0956c2401"/>前○圓陀陀光爍爍底有何不可　會
<pb ed="X" xml:id="X26.0574.0957a" n="0957a"/>
<lb ed="X" n="0957a01"/><lb ed="R042" n="0083b04"/>麼　乾坤兩朵海中蓮　一切衆生虗出沒。</p>
<lb ed="X" n="0957a02"/><lb ed="R042" n="0083b05"/><lg type="regular" xml:id="lgX26p0957a0201"><l>人法皆空心自休</l><l>也無歡喜也無愁</l>
<lb ed="X" n="0957a03"/><lb ed="R042" n="0083b06"/><l>風平浪靜雲歸去</l><l>月照寒江一色秋</l></lg></cb:div>
<lb ed="X" n="0957a04"/><lb ed="R042" n="0083b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0957a0401">不生不滅。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0957a05"/><lb ed="R042" n="0083b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0957a0501">有成有壞是事相不生不滅是理性此直言直說
<lb ed="X" n="0957a06"/><lb ed="R042" n="0083b09"/>衆生具足法身眞空妙性亘古今不曾生不曾滅
<lb ed="X" n="0957a07"/><lb ed="R042" n="0083b10"/>不變不移無來無去無舊無新巍巍如是　大上
<lb ed="X" n="0957a08"/><lb ed="R042" n="0083b11"/>云寂兮寥兮獨立而不改周行而不殆　又云寂
<lb ed="X" n="0957a09"/><lb ed="R042" n="0083b12"/>然不動感而遂通四大五蘊任他虗生虗沒於自
<lb ed="X" n="0957a10"/><lb ed="R042" n="0083b13"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0957a1001" n="0957a1001"/><anchor xml:id="beg0957a1001" n="0957a1001"/>己<anchor xml:id="end0957a1001"/>法身總無交涉　且道旣無交涉如何步步不
<lb ed="X" n="0957a11"/><lb ed="R042" n="0083b14"/>離　古德云和光塵不染三界獨爲尊　川老又
<lb ed="X" n="0957a12"/><lb ed="R042" n="0083b15"/>云得優游處且優游雲自高飛水自流只見黑風
<lb ed="X" n="0957a13"/><lb ed="R042" n="0083b16"/>飜大浪未聞沉却釣魚舟　如是者且道有交涉
<lb ed="X" n="0957a14"/><lb ed="R042" n="0083b17"/>也無交涉　若得五蘊皆空有甚離與不離　理
<lb ed="X" n="0957a15"/><lb ed="R042" n="0083b18"/>會得麼　水流常不住　靑山鎭日閑。</p>
<lb ed="X" n="0957a16"/><lb ed="R042" n="0084a01"/><lg type="regular" xml:id="lgX26p0957a1601"><l>任他四大往來奔</l><l>雲來雲去鎭常存</l>
<lb ed="X" n="0957a17"/><lb ed="R042" n="0084a02"/><l>竹影掃堦塵不起</l><l>月穿潭底水無痕</l></lg></cb:div>
<lb ed="X" n="0957a18"/><lb ed="R042" n="0084a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0957a1801">不垢不淨。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0957a19"/><lb ed="R042" n="0084a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0957a1901">亦說衆生本來淸淨法身無名無相無痕無瑕無
<lb ed="X" n="0957a20"/><lb ed="R042" n="0084a05"/>染無活不長不短不方不圓壞不得燒不得如虗
<lb ed="X" n="0957a21"/><lb ed="R042" n="0084a06"/>空似蓮華不著水也不垢穢亦不淨潔常劫如然
<lb ed="X" n="0957a22"/><lb ed="R042" n="0084a07"/>如水中月　要見麼　隨處放光　幾人能得見。</p>
<lb ed="X" n="0957a23"/><lb ed="R042" n="0084a08"/><lg type="regular" xml:id="lgX26p0957a2301"><l>淸淨無瑕一法身</l><l>如蓮出水不沾塵</l>
<lb ed="X" n="0957a24"/><lb ed="R042" n="0084a09"/><l>分身應現千江水</l><l>千月還同一月眞</l></lg></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X26.0574.0957b" n="0957b"/>
<lb ed="X" n="0957b01"/><lb ed="R042" n="0084a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0957b0101">不增不減。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0957b02"/><lb ed="R042" n="0084a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0957b0201">謂混沌虗空之體迢迢空劫之身如何增得如何
<lb ed="X" n="0957b03"/><lb ed="R042" n="0084a12"/>減得也害不得也益不得　道云在聖而不餘在
<lb ed="X" n="0957b04"/><lb ed="R042" n="0084a13"/>凡而不欠　釋云如如自然無欠無餘　又云經
<lb ed="X" n="0957b05"/><lb ed="R042" n="0084a14"/>歷劫而不壞至亘古而不遷　古德云體似虗空
<lb ed="X" n="0957b06"/><lb ed="R042" n="0084a15"/>沒崖崖上乘菩薩信無疑中下聞之必生恠　且
<lb ed="X" n="0957b07"/><lb ed="R042" n="0084a16"/>道因何如是　呵呵　自家繩子短倒怨井水深
<lb ed="X" n="0957b08"/><lb ed="R042" n="0084a17"/>　正是自家味了　咄　靈山會上曾相識今日
<lb ed="X" n="0957b09"/><lb ed="R042" n="0084a18"/>因何不認人。</p>
<lb ed="X" n="0957b10"/><lb ed="R042" n="0084b01"/><lg type="regular" xml:id="lgX26p0957b1001"><l>法身與色身</l><l>不必論疎親</l>
<lb ed="X" n="0957b11"/><lb ed="R042" n="0084b02"/><l>皆賴東君力</l><l>華柳一般春</l></lg></cb:div>
<lb ed="X" n="0957b12"/><lb ed="R042" n="0084b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0957b1201">是故空中。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0957b13"/><lb ed="R042" n="0084b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0957b1301">妙法眞空不生不滅無垢無淨增不得減不得淸
<lb ed="X" n="0957b14"/><lb ed="R042" n="0084b05"/>淨本然古今不改萬劫常存刀割不斷箭射不穿
<lb ed="X" n="0957b15"/><lb ed="R042" n="0084b06"/>繩繫不住火燒不燃雨洒不濕推擁不偏擊之不
<lb ed="X" n="0957b16"/><lb ed="R042" n="0084b07"/>痛捉之難拈　因何如是物不礙虗空虗空不礙
<lb ed="X" n="0957b17"/><lb ed="R042" n="0084b08"/>物也　仙眞云眞空不掛物大道不沾塵　川老
<lb ed="X" n="0957b18"/><lb ed="R042" n="0084b09"/>云虗空不閡絲毫念所以彰名大覺仙　文始眞
<lb ed="X" n="0957b19"/><lb ed="R042" n="0084b10"/>經云天地雖大不能芽空中之核陰陽雖妙不能
<lb ed="X" n="0957b20"/><lb ed="R042" n="0084b11"/>卵無雄之雌　且道天地因何不能生發陰陽其
<lb ed="X" n="0957b21"/><lb ed="R042" n="0084b12"/>生不能造化空中之物不能生芽者不沾地土不
<lb ed="X" n="0957b22"/><lb ed="R042" n="0084b13"/>著境界也無雄之卵不能造化者內空無物也
<lb ed="X" n="0957b23"/><lb ed="R042" n="0084b14"/>　省得麼　內外徹底空　鬼神拿不著。</p>
<lb ed="X" n="0957b24"/><lb ed="R042" n="0084b15"/><lg type="regular" xml:id="lgX26p0957b2401"><l>眞空元不立纖塵</l><l>纔有微塵便不眞</l>
<pb ed="X" xml:id="X26.0574.0957c" n="0957c"/>
<lb ed="X" n="0957c01"/><lb ed="R042" n="0084b16"/><l>泥水布衫都脫下</l><l>分明便見裡頭人</l></lg></cb:div>
<lb ed="X" n="0957c02"/><lb ed="R042" n="0084b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0957c0201">無色無受想行識。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0957c03"/><lb ed="R042" n="0084b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0957c0301">旣是空中有甚五蘊積習虗空之體安色不受色
<lb ed="X" n="0957c04"/><lb ed="R042" n="0085a01"/>安聲不受聲安受不受受安想不受想安行不受
<lb ed="X" n="0957c05"/><lb ed="R042" n="0085a02"/>行安識不受識六道四生一切假名假相都無納
<lb ed="X" n="0957c06"/><lb ed="R042" n="0085a03"/>受淸虗妙道纖塵不立必竟無形行如鳥道坐若
<lb ed="X" n="0957c07"/><lb ed="R042" n="0085a04"/>太虗　且道如何謂之鳥道太虗　咦　鳥道雖
<lb ed="X" n="0957c08"/><lb ed="R042" n="0085a05"/>行而不見跡　眞空雖露而不見相　會麼。</p>
<lb ed="X" n="0957c09"/><lb ed="R042" n="0085a06"/><lg type="regular" xml:id="lgX26p0957c0901"><l>五蘊俱無便見空</l><l>何須他覔主人公</l>
<lb ed="X" n="0957c10"/><lb ed="R042" n="0085a07"/><l>旣得水淸魚自見</l><l>頭頭不昧有神通</l></lg></cb:div>
<lb ed="X" n="0957c11"/><lb ed="R042" n="0085a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0957c1101">無眼耳鼻舌身意。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0957c12"/><lb ed="R042" n="0085a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0957c1201">且道無眼耳鼻舌身意是箇甚麼　休呆看蹉過
<lb ed="X" n="0957c13"/><lb ed="R042" n="0085a10"/>了　予今明說有此六根是色身無此六識名法
<lb ed="X" n="0957c14"/><lb ed="R042" n="0085a11"/>相　如此之者只是數脩行人眼雖看不要著在
<lb ed="X" n="0957c15"/><lb ed="R042" n="0085a12"/>色上耳雖聽不要著在聲上鼻雖嗅不要著在香
<lb ed="X" n="0957c16"/><lb ed="R042" n="0085a13"/>臭上舌雖甞不要著在滋味上雖有身體休要著
<lb ed="X" n="0957c17"/><lb ed="R042" n="0085a14"/>在相上須要忘形忘體意雖應事不要著在境物
<lb ed="X" n="0957c18"/><lb ed="R042" n="0085a15"/>上要應應常靜　道云眼不觀色耳不聽聲舌不
<lb ed="X" n="0957c19"/><lb ed="R042" n="0085a16"/>躭味鼻不嗅香身不妄動意不狂亂　儒云非禮
<lb ed="X" n="0957c20"/><lb ed="R042" n="0085a17"/>勿視非禮勿聽非禮勿言非禮勿動便是無眼耳
<lb ed="X" n="0957c21"/><lb ed="R042" n="0085a18"/>鼻舌身意也亦是六根淸淨便是六塵不染又是
<lb ed="X" n="0957c22"/><lb ed="R042" n="0085b01"/>六識皆空總而言之十八界靜也又名六耗消亡
<lb ed="X" n="0957c23"/><lb ed="R042" n="0085b02"/>六賊死一眞不動六門關總而言之十八獄空也
<lb ed="X" n="0957c24"/><lb ed="R042" n="0085b03"/>斷也若此則天堂近也便見本來法身　要見本
<pb ed="X" xml:id="X26.0574.0958a" n="0958a"/>
<lb ed="X" n="0958a01"/><lb ed="R042" n="0085b04"/>來法身麼　在眼曰見在耳曰聞在鼻曰臭在舌
<lb ed="X" n="0958a02"/><lb ed="R042" n="0085b05"/>談論在手拈掇在足運奔全體起用全體法身非
<lb ed="X" n="0958a03"/><lb ed="R042" n="0085b06"/>是六根四大五蘊見聞知覺切忌休認四大六根
<lb ed="X" n="0958a04"/><lb ed="R042" n="0085b07"/>爲<anchor xml:id="nkr_note_add_0958a0401" n="0958a0401"/><anchor xml:id="beg0958a0401" n="0958a0401"/>己<anchor xml:id="end0958a0401"/>　金剛經云凡所有相皆是虗妄　道云悟
<lb ed="X" n="0958a05"/><lb ed="R042" n="0085b08"/>者忘念歸眞迷者著相失本　盡是假名引導衆
<lb ed="X" n="0958a06"/><lb ed="R042" n="0085b09"/>生不可知得便了須是親見法身若得親見轉凡
<lb ed="X" n="0958a07"/><lb ed="R042" n="0085b10"/>成聖若聽人言說或文字上知解如畫餠充饑似
<lb ed="X" n="0958a08"/><lb ed="R042" n="0085b11"/>說酒止渴終不濟事　虗實云華藥欄莫顢頇星
<lb ed="X" n="0958a09"/><lb ed="R042" n="0085b12"/>在秤弓不在盤　重陽祖師云休敎錯認定盤星
<lb ed="X" n="0958a10"/><lb ed="R042" n="0085b13"/>　且道此句如何說　謂盤只可等物知輕別重
<lb ed="X" n="0958a11"/><lb ed="R042" n="0085b14"/>者皆在星上　祖師又恐人錯認定盤星討準定
<lb ed="X" n="0958a12"/><lb ed="R042" n="0085b15"/>盤星是死物不知輕重是以休敎錯認定盤星一
<lb ed="X" n="0958a13"/><lb ed="R042" n="0085b16"/>般都是星有用得著底有用不著底此皆喩法精
<lb ed="X" n="0958a14"/><lb ed="R042" n="0085b17"/>細審察休執著一邊　且道此理如何　眞性與
<lb ed="X" n="0958a15"/><lb ed="R042" n="0085b18"/>識性眞神與識神一般同住止一假一成眞　牢
<lb ed="X" n="0958a16"/><lb ed="R042" n="0086a01"/>著眼　鷺鶿藏雪內飛起却纔知。</p>
<lb ed="X" n="0958a17"/><lb ed="R042" n="0086a02"/><lg type="regular" xml:id="lgX26p0958a1701"><l>六箇門頭一箇關</l><l>五門不必更遮欄</l>
<lb ed="X" n="0958a18"/><lb ed="R042" n="0086a03"/><l>從他世事紛紛亂</l><l>堂上家尊鎭日安</l></lg></cb:div>
<lb ed="X" n="0958a19"/><lb ed="R042" n="0086a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0958a1901">無色聲香味觸法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0958a20"/><lb ed="R042" n="0086a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0958a2001">此乃六塵也皆從一根上起但去一根上反照從
<lb ed="X" n="0958a21"/><lb ed="R042" n="0086a06"/>何而起若識起處從根本生起處是妄休敎生苗
<lb ed="X" n="0958a22"/><lb ed="R042" n="0086a07"/>　仙眞云揚湯點沸不如釜底抽薪　釋云要伐
<lb ed="X" n="0958a23"/><lb ed="R042" n="0086a08"/>其樹先去其根枝稍自墜　旣識根本棄假歸眞
<lb ed="X" n="0958a24"/><lb ed="R042" n="0086a09"/>識得我身非有我身尙無萬法皆空自然淸靜觀
<pb ed="X" xml:id="X26.0574.0958b" n="0958b"/>
<lb ed="X" n="0958b01"/><lb ed="R042" n="0086a10"/>身無身觀法亦然都歸空寂更去靜坐觀過去所
<lb ed="X" n="0958b02"/><lb ed="R042" n="0086a11"/>作多種色聲香味觸法在於何處旣無所有還如
<lb ed="X" n="0958b03"/><lb ed="R042" n="0086a12"/>昨夢我心本空福罪無主何者是罪何者是福。</p>
<lb ed="X" n="0958b04"/><lb ed="R042" n="0086a13"/><p xml:id="pX26p0958b0401">經云諦觀心罪本來空是則名爲眞懺悔　且道
<lb ed="X" n="0958b05"/><lb ed="R042" n="0086a14"/>懺箇甚麼悔箇甚麼懺則懺其前非悔則再不重
<lb ed="X" n="0958b06"/><lb ed="R042" n="0086a15"/>犯　咄　旣得諸根斷　何處可生苗　只有虗
<lb ed="X" n="0958b07"/><lb ed="R042" n="0086a16"/>空在　要見虗空麼　看不見　模不著　對面
<lb ed="X" n="0958b08"/><lb ed="R042" n="0086a17"/>如常光爍爍　認得也未。</p>
<lb ed="X" n="0958b09"/><lb ed="R042" n="0086a18"/><lg type="regular" xml:id="lgX26p0958b0901"><l>萬法皆空罪福無</l><l>更須靜坐嘴羅都</l>
<lb ed="X" n="0958b10"/><lb ed="R042" n="0086b01"/><l>驀然拿住毗盧手</l><l>做箇男兒大丈夫</l></lg></cb:div>
<lb ed="X" n="0958b11"/><lb ed="R042" n="0086b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0958b1101">無眼界乃至無意識界。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0958b12"/><lb ed="R042" n="0086b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0958b1201">若眼界淨竟識安十八界自然平安此十八界因
<lb ed="X" n="0958b13"/><lb ed="R042" n="0086b04"/>執有眼界連累十八界不安但去眼根反究虗假
<lb ed="X" n="0958b14"/><lb ed="R042" n="0086b05"/>　古德云眼是障道魔軍著境自迷回路　仙眞
<lb ed="X" n="0958b15"/><lb ed="R042" n="0086b06"/>云眼觀心動著物迷眞吾身非入六根皆歸敗壞
<lb ed="X" n="0958b16"/><lb ed="R042" n="0086b07"/>靜審四大都無實義惟有眞空妙性長劫不壞之
<lb ed="X" n="0958b17"/><lb ed="R042" n="0086b08"/>體湛然常在亦無脩證　釋氏云那伽長在定無
<lb ed="X" n="0958b18"/><lb ed="R042" n="0086b09"/>有不定之時　先師云定中境界靜裡乾坤自然
<lb ed="X" n="0958b19"/><lb ed="R042" n="0086b10"/>而然做作又不是也　旣得定力有甚散亂如同
<lb ed="X" n="0958b20"/><lb ed="R042" n="0086b11"/>秋月圓陀陀光爍爍普天匝地無有不照著處說
<lb ed="X" n="0958b21"/><lb ed="R042" n="0086b12"/>箇照著亦是自然非安想故　拾得又云吾心不
<lb ed="X" n="0958b22"/><lb ed="R042" n="0086b13"/>比月比月有圓缺一盞無油燈照得十方徹　山
<lb ed="X" n="0958b23"/><lb ed="R042" n="0086b14"/>河大地不能隔礙光明洞耀逈脫根塵體露眞常
<lb ed="X" n="0958b24"/><lb ed="R042" n="0086b15"/>太無染汚但離諸緣便是仙佛　理會麼○光明
<pb ed="X" xml:id="X26.0574.0958c" n="0958c"/>
<lb ed="X" n="0958c01"/><lb ed="R042" n="0086b16"/>無少欠只怕起雲遮。</p>
<lb ed="X" n="0958c02"/><lb ed="R042" n="0086b17"/><lg type="regular" xml:id="lgX26p0958c0201"><l>遇境無心眼便明</l><l>反觀自<anchor xml:id="nkr_note_add_0958c0201" n="0958c0201"/><anchor xml:id="beg0958c0201" n="0958c0201"/>己<anchor xml:id="end0958c0201"/>見前程</l>
<lb ed="X" n="0958c03"/><lb ed="R042" n="0086b18"/><l>靈光射透長安道</l><l>獨向蓬萊路上行</l></lg></cb:div>
<lb ed="X" n="0958c04"/><lb ed="R042" n="0087a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0958c0401">無無明。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0958c05"/><lb ed="R042" n="0087a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0958c0501">無無明者萬緣不生也無明是黑暗不停之念一
<lb ed="X" n="0958c06"/><lb ed="R042" n="0087a03"/>切衆生盡有無明因有無明起多種差別百般煩
<lb ed="X" n="0958c07"/><lb ed="R042" n="0087a04"/>惱皆是暗昧之心故令如是　道云暗昧心不止
<lb ed="X" n="0958c08"/><lb ed="R042" n="0087a05"/>地獄畜生本　釋云無明不見菩提路不覺將身
<lb ed="X" n="0958c09"/><lb ed="R042" n="0087a06"/>落火坑　儒云寸心不昧萬法皆明　又廣成子
<lb ed="X" n="0958c10"/><lb ed="R042" n="0087a07"/>云木去火則不<g ref="#CB01926">灰</g>人去情則不死　大顚云心處
<lb ed="X" n="0958c11"/><lb ed="R042" n="0087a08"/>六情如鳥投網造罪惡業如蛾赴燈出殻入殻轉
<lb ed="X" n="0958c12"/><lb ed="R042" n="0087a09"/>轉不覺流浪經劫皆因無明而起因有無明有行
<lb ed="X" n="0958c13"/><lb ed="R042" n="0087a10"/>因行有識因識有名色因名色有六入因六入有
<lb ed="X" n="0958c14"/><lb ed="R042" n="0087a11"/>觸因觸有受因受有愛因愛有取因取有有因有
<lb ed="X" n="0958c15"/><lb ed="R042" n="0087a12"/>有生因生有老死憂悲苦惱皆因無明爲始於此
<lb ed="X" n="0958c16"/><lb ed="R042" n="0087a13"/>親見無明降伏令死死中更死欺人不得諸漏自
<lb ed="X" n="0958c17"/><lb ed="R042" n="0087a14"/>盡煩惱永斷三毒自滅惡根自除須是直裁根源
<lb ed="X" n="0958c18"/><lb ed="R042" n="0087a15"/>莫顧枝稍華葉根若截斷華葉自死掃除心地不
<lb ed="X" n="0958c19"/><lb ed="R042" n="0087a16"/>見其身身盡無明盡塵垢亦盡萬劫塵沙數罪一
<lb ed="X" n="0958c20"/><lb ed="R042" n="0087a17"/>時頓息輪迴生死一時脫兔　且道似個什麼
<lb ed="X" n="0958c21"/><lb ed="R042" n="0087a18"/>　嗄　<g ref="#CB04762">𧏙</g>蜋離糞彈　脫殻化金蟬　會麼。</p>
<lb ed="X" n="0958c22"/><lb ed="R042" n="0087b01"/><lg type="regular" xml:id="lgX26p0958c2201"><l>心間不昧性圓明</l><l>徧界空空一坦平</l>
<lb ed="X" n="0958c23"/><lb ed="R042" n="0087b02"/><l>寸草不生塵土盡</l><l>一輪日向海中生</l></lg></cb:div>
<lb ed="X" n="0958c24"/><lb ed="R042" n="0087b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0958c2401">亦無無明盡。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X26.0574.0959a" n="0959a"/>
<lb ed="X" n="0959a01"/><lb ed="R042" n="0087b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0959a0101">旣掃除心地十八界必然淸淨身尙忘却更有甚
<lb ed="X" n="0959a02"/><lb ed="R042" n="0087b05"/>無明盡迷則顚倒妄想是無明業心悟則轉凡成
<lb ed="X" n="0959a03"/><lb ed="R042" n="0087b06"/>聖是圓明覺性都是一般心地只曾明與不明。</p>
<lb ed="X" n="0959a04"/><lb ed="R042" n="0087b07"/><p xml:id="pX26p0959a0401">太上云同出而異名　永嘉云無明實性卽佛性
<lb ed="X" n="0959a05"/><lb ed="R042" n="0087b08"/>幻化空身卽法身若執幻身是我卽有無明有無
<lb ed="X" n="0959a06"/><lb ed="R042" n="0087b09"/>明卽生三毒起三惡業三業昏暗六根內盲因此
<lb ed="X" n="0959a07"/><lb ed="R042" n="0087b10"/>不見不知背覺合塵墮三惡道如有智慧之人能
<lb ed="X" n="0959a08"/><lb ed="R042" n="0087b11"/>轉慳貪心爲喜捨心轉瞋怒心爲歡喜心轉愚痴
<lb ed="X" n="0959a09"/><lb ed="R042" n="0087b12"/>執著心爲圓融脫洒心更改六賊爲神通於是一
<lb ed="X" n="0959a10"/><lb ed="R042" n="0087b13"/>一轉得改得自然轉凡成聖凡夫卽是聖人若轉
<lb ed="X" n="0959a11"/><lb ed="R042" n="0087b14"/>不得改不得聖人卽是凡夫如何凡人被物轉聖
<lb ed="X" n="0959a12"/><lb ed="R042" n="0087b15"/>人能轉物百姓日用而不知終日忙忙被物所引
<lb ed="X" n="0959a13"/><lb ed="R042" n="0087b16"/>日久月深離家漸遠不得還鄕迷眞失本也若是
<lb ed="X" n="0959a14"/><lb ed="R042" n="0087b17"/>會萬物歸於自<anchor xml:id="nkr_note_add_0959a1401" n="0959a1401"/><anchor xml:id="beg0959a1401" n="0959a1401"/>己<anchor xml:id="end0959a1401"/>豈得迷失眞本矣　川老云終
<lb ed="X" n="0959a15"/><lb ed="R042" n="0087b18"/>日忙忙那事無妨不求解脫不樂天堂但能一念
<lb ed="X" n="0959a16"/><lb ed="R042" n="0088a01"/>歸無念高步毗盧頂上行　又云終日吃飯不曾
<lb ed="X" n="0959a17"/><lb ed="R042" n="0088a02"/>咬著一粒米終日著衣不曾掛著一縷絲　道云
<lb ed="X" n="0959a18"/><lb ed="R042" n="0088a03"/>居塵不染塵在慾而無慾　身心一如內外無餘
<lb ed="X" n="0959a19"/><lb ed="R042" n="0088a04"/>須是打成一片與空劫齊形影不存體露堂堂纔
<lb ed="X" n="0959a20"/><lb ed="R042" n="0088a05"/>有纖塵徧界空生便墮生死但去反觀<anchor xml:id="nkr_note_add_0959a2001" n="0959a2001"/><anchor xml:id="beg0959a2001" n="0959a2001"/>己<anchor xml:id="end0959a2001"/>身我身
<lb ed="X" n="0959a21"/><lb ed="R042" n="0088a06"/>不實餘者皆空我身尙假有甚無明　且道如何
<lb ed="X" n="0959a22"/><lb ed="R042" n="0088a07"/>迷失眞道　咦　雪迷樵子路雲遮採藥人。</p>
<lb ed="X" n="0959a23"/><lb ed="R042" n="0088a08"/><lg type="regular" xml:id="lgX26p0959a2301"><l>前途路逕黑漫漫</l><l>無限江河萬嶺巑</l>
<lb ed="X" n="0959a24"/><lb ed="R042" n="0088a09"/><l>若解轉身些子力</l><l>堂堂大道坦然寬</l></lg></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X26.0574.0959b" n="0959b"/>
<lb ed="X" n="0959b01"/><lb ed="R042" n="0088a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0959b0101">乃至無老死。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0959b02"/><lb ed="R042" n="0088a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0959b0201">旣得無更有甚憂苦老死脩行之人須要忘形忘
<lb ed="X" n="0959b03"/><lb ed="R042" n="0088a12"/>體我身旣無有何無明無明旣無生死亦斷　太
<lb ed="X" n="0959b04"/><lb ed="R042" n="0088a13"/>上云內觀其心心無其心外觀其形形無其形遠
<lb ed="X" n="0959b05"/><lb ed="R042" n="0088a14"/>觀其物物無其物三者旣悟惟見於空　金剛經
<lb ed="X" n="0959b06"/><lb ed="R042" n="0088a15"/>云無我相無人相無衆生相無壽者相　三者旣
<lb ed="X" n="0959b07"/><lb ed="R042" n="0088a16"/>無四相皆空有何無明老死萬法自空卽是仙佛
<lb ed="X" n="0959b08"/><lb ed="R042" n="0088a17"/>只這仙佛兩字也是多了亦乃強名且衆生顚倒
<lb ed="X" n="0959b09"/><lb ed="R042" n="0088a18"/>被目前幻境所惑習性所牽形影變動不能作主
<lb ed="X" n="0959b10"/><lb ed="R042" n="0088b01"/>隨物流轉因執有我妄心不滅人我不除執著聲
<lb ed="X" n="0959b11"/><lb ed="R042" n="0088b02"/>色墮落生死若是見性之人目前無法亦無衆生
<lb ed="X" n="0959b12"/><lb ed="R042" n="0088b03"/>心佛及衆生本無差別平等眞法界一體同觀萬
<lb ed="X" n="0959b13"/><lb ed="R042" n="0088b04"/>法歸一　且道怎地同觀爲　仙眞云雖則枝分
<lb ed="X" n="0959b14"/><lb ed="R042" n="0088b05"/>稍異到了萬葉歸根然則派列流差必竟百川還
<lb ed="X" n="0959b15"/><lb ed="R042" n="0088b06"/>海　且太極未判混然一氣豈有二耶天地旣分
<lb ed="X" n="0959b16"/><lb ed="R042" n="0088b07"/>而有高下一生二二生三三生萬物皆一無所化
<lb ed="X" n="0959b17"/><lb ed="R042" n="0088b08"/>天也是道地也是道人也是道有情無情皆受道
<lb ed="X" n="0959b18"/><lb ed="R042" n="0088b09"/>氣所生觀梢末則萬彚不等知根本則一槩無殊
<lb ed="X" n="0959b19"/><lb ed="R042" n="0088b10"/>　釋云是法平等無有高下　仙眞云平等不二
<lb ed="X" n="0959b20"/><lb ed="R042" n="0088b11"/>老是全眞之丈夫　若識破這個道理生則從他
<lb ed="X" n="0959b21"/><lb ed="R042" n="0088b12"/>生老則從他老病則從他病死則從他死生老病
<lb ed="X" n="0959b22"/><lb ed="R042" n="0088b13"/>死不曾礙著我漚生漚滅○波飜浪瀼水本常然
<lb ed="X" n="0959b23"/><lb ed="R042" n="0088b14"/>　大顚云到家底人不見有生死亦無生滅天堂
<lb ed="X" n="0959b24"/><lb ed="R042" n="0088b15"/>地獄六道四生一切幻化於徹底人總無交涉自
<pb ed="X" xml:id="X26.0574.0959c" n="0959c"/>
<lb ed="X" n="0959c01"/><lb ed="R042" n="0088b16"/>然全身放下　古云諸行無常一切空卽是如來
<lb ed="X" n="0959c02"/><lb ed="R042" n="0088b17"/>大圓覺　且道死了向其處去　會得麼　一輪
<lb ed="X" n="0959c03"/><lb ed="R042" n="0088b18"/>無影日　端在太虗中。</p>
<lb ed="X" n="0959c04"/><lb ed="R042" n="0089a01"/><lg type="regular" xml:id="lgX26p0959c0401"><l>旣太執分身</l><l>無明幻境盡</l>
<lb ed="X" n="0959c05"/><lb ed="R042" n="0089a02"/><l>觀空亦是空</l><l>生死無由近</l></lg></cb:div>
<lb ed="X" n="0959c06"/><lb ed="R042" n="0089a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0959c0601">亦無老死盡。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0959c07"/><lb ed="R042" n="0089a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0959c0701">旣無老死常劫如然豈有窮盡有盡者是幻境色
<lb ed="X" n="0959c08"/><lb ed="R042" n="0089a05"/>身無老死者是眞空法相旣不著有亦不滯空活
<lb ed="X" n="0959c09"/><lb ed="R042" n="0089a06"/>鱍鱍地轉轆轆地圓陀陀地光爍爍地豈有盡耶
<lb ed="X" n="0959c10"/><lb ed="R042" n="0089a07"/>　且初行行人先要打當乾淨方有些兒相應處
<lb ed="X" n="0959c11"/><lb ed="R042" n="0089a08"/>　太上云損之又損之以至於無爲無爲而無不
<lb ed="X" n="0959c12"/><lb ed="R042" n="0089a09"/>爲　大顚云學道之人如剝芭蕉一般去一層又
<lb ed="X" n="0959c13"/><lb ed="R042" n="0089a10"/>去一層直至去盡無下手處自然返本還源得五
<lb ed="X" n="0959c14"/><lb ed="R042" n="0089a11"/>蘊空如未生相似燒了一般到空不空處脫體全
<lb ed="X" n="0959c15"/><lb ed="R042" n="0089a12"/>忘不存踪跡要通身手眼不立纖塵名字猶不可
<lb ed="X" n="0959c16"/><lb ed="R042" n="0089a13"/>得何況其他十二因緣六度萬行頭陀苦行一時
<lb ed="X" n="0959c17"/><lb ed="R042" n="0089a14"/>頓脫如枯木死<g ref="#CB01926">灰</g>如百無一會底人　古云不是
<lb ed="X" n="0959c18"/><lb ed="R042" n="0089a15"/>息心除妄想都緣無事可思量　若更說生說死
<lb ed="X" n="0959c19"/><lb ed="R042" n="0089a16"/>說因說果說心說性　永嘉云心是根法是塵兩
<lb ed="X" n="0959c20"/><lb ed="R042" n="0089a17"/>種猶如鏡上痕<g ref="#CB00477">㾗</g>垢盡除光始現　心法雙忘方
<lb ed="X" n="0959c21"/><lb ed="R042" n="0089a18"/>到無生死之地　且道人法俱忘復是何物　理
<lb ed="X" n="0959c22"/><lb ed="R042" n="0089b01"/>會麼　<g ref="#CB01926">灰</g>飛烟滅家何處　水遠天長一色秋。</p>
<lb ed="X" n="0959c23"/><lb ed="R042" n="0089b02"/><lg type="regular" xml:id="lgX26p0959c2301"><l>人法雙忘萬事休</l><l>百川四海會源流</l>
<lb ed="X" n="0959c24"/><lb ed="R042" n="0089b03"/><l>猛然逬出寥天月</l><l>照徹乾坤四大川</l></lg></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X26.0574.0960a" n="0960a"/>
<lb ed="X" n="0960a01"/><lb ed="R042" n="0089b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0960a0101">無苦集滅道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0960a02"/><lb ed="R042" n="0089b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0960a0201">旣忘其形卽得生死斷更無窮盡有甚苦集滅<anchor xml:id="nkr_note_orig_0960001" n="0960001"/>滅
<lb ed="X" n="0960a03"/><lb ed="R042" n="0089b06"/>道　先師云因有身心招衆苦能忘心體苦何生
<lb ed="X" n="0960a04"/><lb ed="R042" n="0089b07"/>　釋云身是衆苦之本心是惡業之根若能放下
<lb ed="X" n="0960a05"/><lb ed="R042" n="0089b08"/>身心便登菩提彼岸　大顚云小乘之人日夜精
<lb ed="X" n="0960a06"/><lb ed="R042" n="0089b09"/>進六度萬行心外求法免此四諦出三界免輪迴
<lb ed="X" n="0960a07"/><lb ed="R042" n="0089b10"/>無有是處諸佛爲大事因緣出現於世不以小乘
<lb ed="X" n="0960a08"/><lb ed="R042" n="0089b11"/>法濟度於衆生大乘之者學無爲法端坐念實相
<lb ed="X" n="0960a09"/><lb ed="R042" n="0089b12"/>衆罪如霜露慧日能消除存於閑處收攝其心端
<lb ed="X" n="0960a10"/><lb ed="R042" n="0089b13"/>坐不動觀一切法皆無所有及觀四大有身非覺
<lb ed="X" n="0960a11"/><lb ed="R042" n="0089b14"/>體無相乃明眞自知空寂頓觀淨盡無功之功長
<lb ed="X" n="0960a12"/><lb ed="R042" n="0089b15"/>劫不壞無爲之爲而不爲如如不動湛然常寂。</p>
<lb ed="X" n="0960a13"/><lb ed="R042" n="0089b16"/><p xml:id="pX26p0960a1301">蓮經云諸法從本來常自寂滅相佛子行道<anchor xml:id="nkr_note_add_0960a1301" n="0960a1301"/><anchor xml:id="beg0960a1301" n="0960a1301"/>已<anchor xml:id="end0960a1301"/>來
<lb ed="X" n="0960a14"/><lb ed="R042" n="0089b17"/>世得作佛　定慧力莊嚴無迷無悟無苦無樂無
<lb ed="X" n="0960a15"/><lb ed="R042" n="0089b18"/>集無滅無道無得無慧無失本來無一物明鏡亦
<lb ed="X" n="0960a16"/><lb ed="R042" n="0090a01"/>非臺到這裡脩證卽無染汚不得一超直入如來
<lb ed="X" n="0960a17"/><lb ed="R042" n="0090a02"/>地　要見如來麼　如來似來不來似去不去送
<lb ed="X" n="0960a18"/><lb ed="R042" n="0090a03"/>之卽不得留之亦不住　會麼　竹密不妨流水
<lb ed="X" n="0960a19"/><lb ed="R042" n="0090a04"/>過　山高豈礙白雲飛。</p>
<lb ed="X" n="0960a20"/><lb ed="R042" n="0090a05"/><lg type="regular" xml:id="lgX26p0960a2001"><l>無苦集滅道幽哉</l><l>頓然淨盡見如來</l>
<lb ed="X" n="0960a21"/><lb ed="R042" n="0090a06"/><l>愚人外覓三十二</l><l>共汝同行你不猜</l></lg></cb:div>
<lb ed="X" n="0960a22"/><lb ed="R042" n="0090a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0960a2201">無智亦無得。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0960a23"/><lb ed="R042" n="0090a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0960a2301">自身尙假豈有得乎　道云實無所得爲化衆生
<lb ed="X" n="0960a24"/><lb ed="R042" n="0090a09"/>名爲得道　釋云亦無人亦無佛大千沙界海中
<pb ed="X" xml:id="X26.0574.0960b" n="0960b"/>
<lb ed="X" n="0960b01"/><lb ed="R042" n="0090a10"/>漚一切聖賢如電拂　又云不是心不是佛不是
<lb ed="X" n="0960b02"/><lb ed="R042" n="0090a11"/>物　大顚云到這般田地如賊入空室無物得偷
<lb ed="X" n="0960b03"/><lb ed="R042" n="0090a12"/>　道經有云離種種邊名爲妙道　釋又云自性
<lb ed="X" n="0960b04"/><lb ed="R042" n="0090a13"/>淸淨實無一法可當情本來付有法付了然無法
<lb ed="X" n="0960b05"/><lb ed="R042" n="0090a14"/>各各心自悟悟了無無法　無得無失無進無脩
<lb ed="X" n="0960b06"/><lb ed="R042" n="0090a15"/>胸次纔有絲毫有得有失我能我會我悟我達我
<lb ed="X" n="0960b07"/><lb ed="R042" n="0090a16"/>聰明我智慧盡是增上慢人我不除皆墮生死若
<lb ed="X" n="0960b08"/><lb ed="R042" n="0090a17"/>是眞實道人總不如是自有出身之路　且道如
<lb ed="X" n="0960b09"/><lb ed="R042" n="0090a18"/>何是出身之路　打敎四邊淨　自好向前行。</p>
<lb ed="X" n="0960b10"/><lb ed="R042" n="0090b01"/><lg type="regular" xml:id="lgX26p0960b1001"><l>本來這箇沒纖塵</l><l>只怕時人錯認眞</l>
<lb ed="X" n="0960b11"/><lb ed="R042" n="0090b02"/><l>放下了然無一物</l><l>何方不是武陵春</l></lg></cb:div>
<lb ed="X" n="0960b12"/><lb ed="R042" n="0090b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0960b1201">以無所得故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0960b13"/><lb ed="R042" n="0090b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0960b1301">得無所得一體空虗　脩行人到這裡入大乘之
<lb ed="X" n="0960b14"/><lb ed="R042" n="0090b05"/>位衆生因甚輪轉不能休息因不曾見性尠於智
<lb ed="X" n="0960b15"/><lb ed="R042" n="0090b06"/>慧不能廣悟無量空義執著自<anchor xml:id="nkr_note_add_0960b1501" n="0960b1501"/><anchor xml:id="beg0960b1501" n="0960b1501"/>己<anchor xml:id="end0960b1501"/>胸次學解悞却
<lb ed="X" n="0960b16"/><lb ed="R042" n="0090b07"/>本心　大顚云從外入者不是家珍　仙眞云學
<lb ed="X" n="0960b17"/><lb ed="R042" n="0090b08"/>他心內言終是別人語　衆生被乾慧學解廣覽
<lb ed="X" n="0960b18"/><lb ed="R042" n="0090b09"/>積習在心遂成我慢　古云若有絲毫便是塵塵
<lb ed="X" n="0960b19"/><lb ed="R042" n="0090b10"/>若不消只知傳說事塵若消盡諸境親見諸事親
<lb ed="X" n="0960b20"/><lb ed="R042" n="0090b11"/>知如明眼人登高山無所見脩行人須是究竟到
<lb ed="X" n="0960b21"/><lb ed="R042" n="0090b12"/>空劫齊不落第二見歸根得旨方有相應若是執
<lb ed="X" n="0960b22"/><lb ed="R042" n="0090b13"/>著人我便生輕易　善星比丘講得維摩經增上
<lb ed="X" n="0960b23"/><lb ed="R042" n="0090b14"/>慢人我不除生陷地獄　雲光法師講得天華亂
<lb ed="X" n="0960b24"/><lb ed="R042" n="0090b15"/>墜貪嗔不改墮落堰牛若要超佛越祖須是念念
<pb ed="X" xml:id="X26.0574.0960c" n="0960c"/>
<lb ed="X" n="0960c01"/><lb ed="R042" n="0090b16"/>空寂世間幻化一切客塵惟太虗之體聲色不存
<lb ed="X" n="0960c02"/><lb ed="R042" n="0090b17"/>纖塵不立如虗空相似便是了事淸淨安樂道人
<lb ed="X" n="0960c03"/><lb ed="R042" n="0090b18"/>　要見淸淨安樂道人麼　不掛一縷絲　頭頭
<lb ed="X" n="0960c04"/><lb ed="R042" n="0091a01"/>自相遇。</p>
<lb ed="X" n="0960c05"/><lb ed="R042" n="0091a02"/><lg type="regular" xml:id="lgX26p0960c0501"><l>赤膊條條不掛絲</l><l>同行同坐阿誰知</l>
<lb ed="X" n="0960c06"/><lb ed="R042" n="0091a03"/><l>只認張三幷李四</l><l>不識你是甚家兒</l></lg></cb:div>
<lb ed="X" n="0960c07"/><lb ed="R042" n="0091a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0960c0701">菩提薩埵。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0960c08"/><lb ed="R042" n="0091a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0960c0801">菩提薩埵者西天梵語也東土翻爲人空法空。</p>
<lb ed="X" n="0960c09"/><lb ed="R042" n="0091a06"/><p xml:id="pX26p0960c0901">大顚有云了得人空名曰菩提了得法空名曰薩
<lb ed="X" n="0960c10"/><lb ed="R042" n="0091a07"/>埵人法俱空名曰玅覺　若四果小乘著相脩行
<lb ed="X" n="0960c11"/><lb ed="R042" n="0091a08"/>精進苦行及至脩無漏斷塵沙惑果行圓滿得四
<lb ed="X" n="0960c12"/><lb ed="R042" n="0091a09"/>果阿羅漢如獐獨跳神通狹劣墮在聲聞辟支佛
<lb ed="X" n="0960c13"/><lb ed="R042" n="0091a10"/>果不能接物利生若不見性不得到圓頓之位須
<lb ed="X" n="0960c14"/><lb ed="R042" n="0091a11"/>是見性若見性<anchor xml:id="nkr_note_add_0960c1401" n="0960c1401"/><anchor xml:id="beg0960c1401" n="0960c1401"/>已<anchor xml:id="end0960c1401"/>反掌之間轉凡成聖自然機緣
<lb ed="X" n="0960c15"/><lb ed="R042" n="0091a12"/>悟佛三昧知大道根源惟無師智自然智多種種
<lb ed="X" n="0960c16"/><lb ed="R042" n="0091a13"/>方便度諸迷悟同登彼岸更不受生敎外別傳不
<lb ed="X" n="0960c17"/><lb ed="R042" n="0091a14"/>勞寸刃入圓頓無礙法門　且道如何是無礙法
<lb ed="X" n="0960c18"/><lb ed="R042" n="0091a15"/>門　緬平一等七通八達。</p>
<lb ed="X" n="0960c19"/><lb ed="R042" n="0091a16"/><lg type="regular" xml:id="lgX26p0960c1901"><l>衆水相合不分淸</l><l>衆火相聚一同明</l>
<lb ed="X" n="0960c20"/><lb ed="R042" n="0091a17"/><l>果必到家無異路</l><l>坦然大道一般平</l></lg></cb:div>
<lb ed="X" n="0960c21"/><lb ed="R042" n="0091a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0960c2101">依般若波羅蜜多故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0960c22"/><lb ed="R042" n="0091b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0960c2201">此中間六箇字依前涅槃解說脩行得大智慧旣
<lb ed="X" n="0960c23"/><lb ed="R042" n="0091b02"/>有智慧必登彼岸而復太虗最尊最勝悟性般若
<lb ed="X" n="0960c24"/><lb ed="R042" n="0091b03"/>天上天下無有及之　道云一日有爲不如一時
<pb ed="X" xml:id="X26.0574.0961a" n="0961a"/>
<lb ed="X" n="0961a01"/><lb ed="R042" n="0091b04"/>無爲　又云一年學敎不如一日脩道　古德云
<lb ed="X" n="0961a02"/><lb ed="R042" n="0091b05"/>千日學慧不如一日學般若　大顚云般若通透
<lb ed="X" n="0961a03"/><lb ed="R042" n="0091b06"/>大光明藏如人入海轉入轉深開佛知見悟佛知
<lb ed="X" n="0961a04"/><lb ed="R042" n="0091b07"/>見有大神通變化多般方便應現種種相隨機利
<lb ed="X" n="0961a05"/><lb ed="R042" n="0091b08"/>物不落第二一體同觀平等眞法界無衆生可度
<lb ed="X" n="0961a06"/><lb ed="R042" n="0091b09"/>亦無佛可做　理會得麼　水流異派　到海同
<lb ed="X" n="0961a07"/><lb ed="R042" n="0091b10"/>源　呵呵　只怕漫散了收拾不來　破鏡不重
<lb ed="X" n="0961a08"/><lb ed="R042" n="0091b11"/>照落華難上枝。</p>
<lb ed="X" n="0961a09"/><lb ed="R042" n="0091b12"/><lg type="regular" xml:id="lgX26p0961a0901"><l>了得般若波羅蜜</l><l>調和種性皆歸一</l>
<lb ed="X" n="0961a10"/><lb ed="R042" n="0091b13"/><l>默然參透一何歸</l><l>半夜虗空如白日</l></lg></cb:div>
<lb ed="X" n="0961a11"/><lb ed="R042" n="0091b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0961a1101">心無罣礙。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0961a12"/><lb ed="R042" n="0091b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0961a1201">依此般若波羅蜜多脩行卽得心無罣礙卽悟眞
<lb ed="X" n="0961a13"/><lb ed="R042" n="0091b16"/>如妙理廓徹太虗淸淨本然常得自在　仙師云
<lb ed="X" n="0961a14"/><lb ed="R042" n="0091b17"/>心若太虗不染一物　釋云心同虗空法示等虗
<lb ed="X" n="0961a15"/><lb ed="R042" n="0091b18"/>空法證得虗空時無是無非法　旣然與虗空混
<lb ed="X" n="0961a16"/><lb ed="R042" n="0092a01"/>爲一體有何差別是與不是外淸淨內淸淨內外
<lb ed="X" n="0961a17"/><lb ed="R042" n="0092a02"/>淸淨外空內空當體卽空未有天地先有此空。</p>
<lb ed="X" n="0961a18"/><lb ed="R042" n="0092a03"/><p xml:id="pX26p0961a1801">太上云有物混成先天地生　又云無名天地之
<lb ed="X" n="0961a19"/><lb ed="R042" n="0092a04"/>始有名萬物之母　視之不見聽之不聞摶之不
<lb ed="X" n="0961a20"/><lb ed="R042" n="0092a05"/>得迎之不見其首隨之不見其後五目不覩其蹤
<lb ed="X" n="0961a21"/><lb ed="R042" n="0092a06"/>二聽絕聞其響　川老云堂堂大道赫赫分明人
<lb ed="X" n="0961a22"/><lb ed="R042" n="0092a07"/>人本具箇箇圓成只因差一念現出萬般形　六
<lb ed="X" n="0961a23"/><lb ed="R042" n="0092a08"/>祖云我有一物上拄天下拄地無人識得若親見
<lb ed="X" n="0961a24"/><lb ed="R042" n="0092a09"/>一面超過佛祖出三界不墮輪迴爲人自肯自信
<pb ed="X" xml:id="X26.0574.0961b" n="0961b"/>
<lb ed="X" n="0961b01"/><lb ed="R042" n="0092a10"/>自能保養得無碍法決定無礙　理會麼　扯破
<lb ed="X" n="0961b02"/><lb ed="R042" n="0092a11"/>幔天網　去了當頭召。</p>
<lb ed="X" n="0961b03"/><lb ed="R042" n="0092a12"/><lg type="regular" xml:id="lgX26p0961b0301"><l>虗空難著物</l><l>有甚罣與礙</l>
<lb ed="X" n="0961b04"/><lb ed="R042" n="0092a13"/><l>打破沐桶底</l><l>便見觀自在</l></lg></cb:div>
<lb ed="X" n="0961b05"/><lb ed="R042" n="0092a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0961b0501">無罣礙。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0961b06"/><lb ed="R042" n="0092a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0961b0601">想念不斷謂之罣著境不回謂之礙重說無罣礙
<lb ed="X" n="0961b07"/><lb ed="R042" n="0092a16"/>者內外淸淨諸緣脫洒也如麗天杲日光滿大千
<lb ed="X" n="0961b08"/><lb ed="R042" n="0092a17"/>無所不照一切虗妄境界總無罣礙東去無窮西
<lb ed="X" n="0961b09"/><lb ed="R042" n="0092a18"/>去無極縱橫自在幻境不能所拘本源自性天眞
<lb ed="X" n="0961b10"/><lb ed="R042" n="0092b01"/>長劫不壞之體無去無來無變無異　要見長劫
<lb ed="X" n="0961b11"/><lb ed="R042" n="0092b02"/>不壞之體麼　霧散<anchor xml:id="nkr_note_add_0961b1101" n="0961b1101"/><anchor xml:id="beg0961b1101" n="0961b1101"/>暘<anchor xml:id="end0961b1101"/>初見　塵盡鏡自明。</p>
<lb ed="X" n="0961b12"/><lb ed="R042" n="0092b03"/><lg type="regular" xml:id="lgX26p0961b1201"><l>本來空沒礙</l><l>著相自家迷</l>
<lb ed="X" n="0961b13"/><lb ed="R042" n="0092b04"/><l>若人回得轉</l><l>僊佛一般齊</l></lg></cb:div>
<lb ed="X" n="0961b14"/><lb ed="R042" n="0092b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0961b1401">故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0961b15"/><lb ed="R042" n="0092b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0961b1501">故之一字圓滿極則亦是眞常之理不可言說因
<lb ed="X" n="0961b16"/><lb ed="R042" n="0092b07"/>說不得故曰故　金剛經云無法可說是名說法
<lb ed="X" n="0961b17"/><lb ed="R042" n="0092b08"/>　儒云道本無言言生理喪　仙師云道難說須
<lb ed="X" n="0961b18"/><lb ed="R042" n="0092b09"/>當自悟　且道如何得悟　咦　一撞金鐘響
<lb ed="X" n="0961b19"/><lb ed="R042" n="0092b10"/>　驚醒夢中人。</p>
<lb ed="X" n="0961b20"/><lb ed="R042" n="0092b11"/><lg type="regular" xml:id="lgX26p0961b2001"><l>眞常圓滿極則故</l><l>到處周圓難染活</l>
<lb ed="X" n="0961b21"/><lb ed="R042" n="0092b12"/><l>應變隨機有萬千</l><l>坦蕩逍遙常獨步</l></lg></cb:div>
<lb ed="X" n="0961b22"/><lb ed="R042" n="0092b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0961b2201">無有恐怖。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0961b23"/><lb ed="R042" n="0092b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0961b2301">旣心無罣礙眞常自然圓滿更有甚麼恐怖之心
<lb ed="X" n="0961b24"/><lb ed="R042" n="0092b15"/>若到此地悟得性空東西不辨南北不分不被明
<pb ed="X" xml:id="X26.0574.0961c" n="0961c"/>
<lb ed="X" n="0961c01"/><lb ed="R042" n="0092b16"/>暗所瞞不被坊隅所當不被陰陽所拘不被造化
<lb ed="X" n="0961c02"/><lb ed="R042" n="0092b17"/>所役似此有甚憂苦可怕有甚生死可怖不與萬
<lb ed="X" n="0961c03"/><lb ed="R042" n="0092b18"/>法爲伴當自獨行獨步上天仰之無窮入地去之
<lb ed="X" n="0961c04"/><lb ed="R042" n="0093a01"/>無極山河石壁地水火風於此往來總無罣礙側
<lb ed="X" n="0961c05"/><lb ed="R042" n="0093a02"/>掌行千里回程轉似飛天地莫能拘鬼神莫能測
<lb ed="X" n="0961c06"/><lb ed="R042" n="0093a03"/>喚作自在大覺金仙　要見自在金仙麼　不須
<lb ed="X" n="0961c07"/><lb ed="R042" n="0093a04"/>覓火把燈尋　渴飮饑飡常對面。</p>
<lb ed="X" n="0961c08"/><lb ed="R042" n="0093a05"/><lg type="regular" xml:id="lgX26p0961c0801"><l>去來自在任優游</l><l>也無恐怖也無愁</l>
<lb ed="X" n="0961c09"/><lb ed="R042" n="0093a06"/><l>幻化境中留不住</l><l>獨行獨步是瀛洲</l></lg></cb:div>
<lb ed="X" n="0961c10"/><lb ed="R042" n="0093a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0961c1001">遠離顚倒夢想。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0961c11"/><lb ed="R042" n="0093a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0961c1101">若罣礙無恐怖絕自然遠離顚倒夢想　仙師云
<lb ed="X" n="0961c12"/><lb ed="R042" n="0093a09"/>日間無想念夜後少夢寐　釋云夢因想生想因
<lb ed="X" n="0961c13"/><lb ed="R042" n="0093a10"/>念起世人只知合眼有夢不識開眼也有夢如何
<lb ed="X" n="0961c14"/><lb ed="R042" n="0093a11"/>是開眼有夢先師有云假饒金銀過北斗大限來
<lb ed="X" n="0961c15"/><lb ed="R042" n="0093a12"/>時一夢中豈不是開眼也做夢若要夢覺直待無
<lb ed="X" n="0961c16"/><lb ed="R042" n="0093a13"/>常方省生前所作所爲所愛所貪一切萬緣盡是
<lb ed="X" n="0961c17"/><lb ed="R042" n="0093a14"/>一場春夢只是自<anchor xml:id="nkr_note_add_0961c1701" n="0961c1701"/><anchor xml:id="beg0961c1701" n="0961c1701"/>己<anchor xml:id="end0961c1701"/>一身也顧官不得到此省時
<lb ed="X" n="0961c18"/><lb ed="R042" n="0093a15"/>晚矣若是有智之人忽然自省自覺無常到來此
<lb ed="X" n="0961c19"/><lb ed="R042" n="0093a16"/>貪欲愛樂盡是輪迴之種地獄之因遠離顚倒悟
<lb ed="X" n="0961c20"/><lb ed="R042" n="0093a17"/>本性空卽知此自必無　古云聖人無<anchor xml:id="nkr_note_add_0961c2001" n="0961c2001"/><anchor xml:id="beg0961c2001" n="0961c2001"/>已<anchor xml:id="end0961c2001"/>無固無
<lb ed="X" n="0961c21"/><lb ed="R042" n="0093a18"/>必無我無依無倚無晦無明無名無相無強無弱
<lb ed="X" n="0961c22"/><lb ed="R042" n="0093b01"/>無穢無淨無止無作無任無滅無默無言絕思絕
<lb ed="X" n="0961c23"/><lb ed="R042" n="0093b02"/>慮一切語言道斷心行處滅　太上曰實無所得
<lb ed="X" n="0961c24"/><lb ed="R042" n="0093b03"/>爲化衆生　釋云道妙幽微不可得見　大顚云
<pb ed="X" xml:id="X26.0574.0962a" n="0962a"/>
<lb ed="X" n="0962a01"/><lb ed="R042" n="0093b04"/>死了燒了無饑無渴無寒無熱無起無倒無坐無
<lb ed="X" n="0962a02"/><lb ed="R042" n="0093b05"/>眠無六根無九竅無四百四病無八萬四千蟲永
<lb ed="X" n="0962a03"/><lb ed="R042" n="0093b06"/>無顚倒夢想若不如是悟去淸淨界中纔一念閻
<lb ed="X" n="0962a04"/><lb ed="R042" n="0093b07"/>浮早通八千年會得刹那間不會塵沙劫死死生
<lb ed="X" n="0962a05"/><lb ed="R042" n="0093b08"/>生展轉不覺睡長夢而不醒萬劫顚倒而無止顚
<lb ed="X" n="0962a06"/><lb ed="R042" n="0093b09"/>顚倒倒死了又生生了又死夢醒又夢睡覺又睡
<lb ed="X" n="0962a07"/><lb ed="R042" n="0093b10"/>迷中更迷終無了期若有人打得徹透得過永免
<lb ed="X" n="0962a08"/><lb ed="R042" n="0093b11"/>顚倒夢幻頓脫　且道頓脫了向甚處去　脫籠
<lb ed="X" n="0962a09"/><lb ed="R042" n="0093b12"/>俊<g ref="#CB15154">鷂</g>撲天飛　一任諸人近不得。</p>
<lb ed="X" n="0962a10"/><lb ed="R042" n="0093b13"/><lg type="regular" xml:id="lgX26p0962a1001"><l>日間無想夜無夢</l><l>不被顚倒境物弄</l>
<lb ed="X" n="0962a11"/><lb ed="R042" n="0093b14"/><l>一拳打破上頭關</l><l>飜身直上朝元洞</l></lg></cb:div>
<lb ed="X" n="0962a12"/><lb ed="R042" n="0093b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0962a1201">究竟涅槃。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0962a13"/><lb ed="R042" n="0093b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0962a1301">究者反自窮究<anchor xml:id="nkr_note_add_0962a1301" n="0962a1301"/><anchor xml:id="beg0962a1301" n="0962a1301"/>己<anchor xml:id="end0962a1301"/>身盡是虗假一日無常盡皆敗
<lb ed="X" n="0962a14"/><lb ed="R042" n="0093b17"/>壞難以留戀如是究竟則何矣本來無此四大因
<lb ed="X" n="0962a15"/><lb ed="R042" n="0093b18"/>世人皆執有身迷<anchor xml:id="nkr_note_add_0962a1501" n="0962a1501"/><anchor xml:id="beg0962a1501" n="0962a1501"/>己<anchor xml:id="end0962a1501"/>逐物棄親向疎認賊爲子妄
<lb ed="X" n="0962a16"/><lb ed="R042" n="0094a01"/>將四大六根爲實作種種業受種種苦輪迴萬劫
<lb ed="X" n="0962a17"/><lb ed="R042" n="0094a02"/>不覺不知不能解脫默然自省於此日夜不離當
<lb ed="X" n="0962a18"/><lb ed="R042" n="0094a03"/>念自覺自照細細參究此六根五蘊從塵劫<anchor xml:id="nkr_note_add_0962a1801" n="0962a1801"/><anchor xml:id="beg0962a1801" n="0962a1801"/>已<anchor xml:id="end0962a1801"/>來
<lb ed="X" n="0962a19"/><lb ed="R042" n="0094a04"/>本自無有名相皆不可得亦無成僊成佛亦無六
<lb ed="X" n="0962a20"/><lb ed="R042" n="0094a05"/>道四生種種皆不可得老者盡也到這裡一槩平
<lb ed="X" n="0962a21"/><lb ed="R042" n="0094a06"/>等盡底掀翻萬緣頓息餘外無餘　川老云如斬
<lb ed="X" n="0962a22"/><lb ed="R042" n="0094a07"/>一握絲一斬一齊斷　又云一拳打破化城關一
<lb ed="X" n="0962a23"/><lb ed="R042" n="0094a08"/>脚趯翻玄妙塞南北東西任往來休覓大悲觀自
<lb ed="X" n="0962a24"/><lb ed="R042" n="0094a09"/>在　大顚云離四句絕百非知見無見斯到涅槃
<pb ed="X" xml:id="X26.0574.0962b" n="0962b"/>
<lb ed="X" n="0962b01"/><lb ed="R042" n="0094a10"/>　且涅槃無生非死也乃是寂滅無生無死之謂
<lb ed="X" n="0962b02"/><lb ed="R042" n="0094a11"/>也　太上云湛然常寂　佛經云生滅滅<anchor xml:id="nkr_note_add_0962b0201" n="0962b0201"/><anchor xml:id="beg0962b0201" n="0962b0201"/>已<anchor xml:id="end0962b0201"/>寂滅
<lb ed="X" n="0962b03"/><lb ed="R042" n="0094a12"/>爲樂寂者寂然不動滅者諸法不生實無生死也
<lb ed="X" n="0962b04"/><lb ed="R042" n="0094a13"/>且道無生無死底怎生模樣　咄　莫聽聲不是
<lb ed="X" n="0962b05"/><lb ed="R042" n="0094a14"/>相　識得虗空還一樣。</p>
<lb ed="X" n="0962b06"/><lb ed="R042" n="0094a15"/><lg type="regular" xml:id="lgX26p0962b0601"><l>究竟自身元不有</l><l>便須放下莫愚痴</l>
<lb ed="X" n="0962b07"/><lb ed="R042" n="0094a16"/><l>涅槃路上無朋伴</l><l>大道無人我是誰</l></lg></cb:div>
<lb ed="X" n="0962b08"/><lb ed="R042" n="0094a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0962b0801">三世諸佛。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0962b09"/><lb ed="R042" n="0094a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0962b0901">大顚云過去莊嚴劫一千佛未來星宿刼一千佛
<lb ed="X" n="0962b10"/><lb ed="R042" n="0094b01"/>現在賢劫一千佛三世三千佛更有窮劫佛不可
<lb ed="X" n="0962b11"/><lb ed="R042" n="0094b02"/>說不可說數量不可盡此諸佛皆從脩證所得。</p>
<lb ed="X" n="0962b12"/><lb ed="R042" n="0094b03"/><p xml:id="pX26p0962b1201">川老云種瓜得瓜種菓得菓　又云一佛二佛千
<lb ed="X" n="0962b13"/><lb ed="R042" n="0094b04"/>萬佛各各眼橫兼鼻直昔年曾種善根來今日依
<lb ed="X" n="0962b14"/><lb ed="R042" n="0094b05"/>前得渠力　道經云種蘭得香種粟得粮爲善降
<lb ed="X" n="0962b15"/><lb ed="R042" n="0094b06"/>祥作惡降殃　且三世諸佛不脩不得成人身中
<lb ed="X" n="0962b16"/><lb ed="R042" n="0094b07"/>亦有如此諸佛變化不一因習氣所昧境物所障
<lb ed="X" n="0962b17"/><lb ed="R042" n="0094b08"/>自家迷了却不認得若於心無心便是過去佛寂
<lb ed="X" n="0962b18"/><lb ed="R042" n="0094b09"/>然不動便是未來佛應物不昧隨機又便是現在
<lb ed="X" n="0962b19"/><lb ed="R042" n="0094b10"/>佛淸淨無染便是離垢佛出入無礙便是神通佛
<lb ed="X" n="0962b20"/><lb ed="R042" n="0094b11"/>到處優游便是自在佛一心不昧便是光明佛道
<lb ed="X" n="0962b21"/><lb ed="R042" n="0094b12"/>念堅固便是不壞佛各各諸佛自身俱有說亦不
<lb ed="X" n="0962b22"/><lb ed="R042" n="0094b13"/>能盡變化多般惟一眞耳但去靜坐觀過去現在
<lb ed="X" n="0962b23"/><lb ed="R042" n="0094b14"/>未來皆同一體如虗空不異相不自相不他相非
<lb ed="X" n="0962b24"/><lb ed="R042" n="0094b15"/>無相非取相不此岸不彼岸不中流觀其寂滅永
<pb ed="X" xml:id="X26.0574.0962c" n="0962c"/>
<lb ed="X" n="0962c01"/><lb ed="R042" n="0094b16"/>不斷滅若人於此頓悟直下承當迢迢空劫盡在
<lb ed="X" n="0962c02"/><lb ed="R042" n="0094b17"/>如今放光動地人法俱忘不見有過去未來現在
<lb ed="X" n="0962c03"/><lb ed="R042" n="0094b18"/>究竟到盡無盡地卽是空空我無我我我尙不可
<lb ed="X" n="0962c04"/><lb ed="R042" n="0095a01"/>得空色亦無三世自空非識不滅識性自空前際
<lb ed="X" n="0962c05"/><lb ed="R042" n="0095a02"/>後際中際亦空不落空見　要見三世諸佛麼
<lb ed="X" n="0962c06"/><lb ed="R042" n="0095a03"/>　咄　沿河休害渴　把餠莫言饑。</p>
<lb ed="X" n="0962c07"/><lb ed="R042" n="0095a04"/><lg type="regular" xml:id="lgX26p0962c0701"><l>過去未來幷現在</l><l>近在人身人自昧</l>
<lb ed="X" n="0962c08"/><lb ed="R042" n="0095a05"/><l>千變萬化少人知</l><l>混合虗空成一塊</l></lg></cb:div>
<lb ed="X" n="0962c09"/><lb ed="R042" n="0095a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0962c0901">依般若波羅蜜多故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0962c10"/><lb ed="R042" n="0095a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0962c1001">脩行人須要智慧百種方便去無始劫來習性調
<lb ed="X" n="0962c11"/><lb ed="R042" n="0095a08"/>和成一眞之性而登彼岸若不見性卒難成就此
<lb ed="X" n="0962c12"/><lb ed="R042" n="0095a09"/>句是三世諸佛之母十方諸佛依此脩行果行圓
<lb ed="X" n="0962c13"/><lb ed="R042" n="0095a10"/>滿成等正覺若離此句修行雖經多劫久守勤苦
<lb ed="X" n="0962c14"/><lb ed="R042" n="0095a11"/>望成大道者鮮矣屬小乘法墮在聲聞緣覺辟支
<lb ed="X" n="0962c15"/><lb ed="R042" n="0095a12"/>佛鬼仙人僊地仙有爲之法終不成就一切聖果
<lb ed="X" n="0962c16"/><lb ed="R042" n="0095a13"/>須當精進存有能所依般若波羅蜜多法得無上
<lb ed="X" n="0962c17"/><lb ed="R042" n="0095a14"/>正眞之道唯此一事若別脩行過此法者無有是
<lb ed="X" n="0962c18"/><lb ed="R042" n="0095a15"/>處此是敎外別傳此法親見自性方乃傳授千聖
<lb ed="X" n="0962c19"/><lb ed="R042" n="0095a16"/>不傳自悟自信不容授記圓頓之位獨孤標法參
<lb ed="X" n="0962c20"/><lb ed="R042" n="0095a17"/>善知識求問至人憑師指示有緣契悟圓頓敎沒
<lb ed="X" n="0962c21"/><lb ed="R042" n="0095a18"/>人情若有私心傳授是外道法有分咐有傳授有
<lb ed="X" n="0962c22"/><lb ed="R042" n="0095b01"/>得卽有失有敎有授盡是外道邪見生死根本。</p>
<lb ed="X" n="0962c23"/><lb ed="R042" n="0095b02"/><p xml:id="pX26p0962c2301">仙師云法有三千六百門修行路徑此爲眞須知
<lb ed="X" n="0962c24"/><lb ed="R042" n="0095b03"/>有箇玄微處不在三千六百門　仙佛祖師自修
<pb ed="X" xml:id="X26.0574.0963a" n="0963a"/>
<lb ed="X" n="0963a01"/><lb ed="R042" n="0095b04"/>自證本無語句亦無一法與人若有一法授記不
<lb ed="X" n="0963a02"/><lb ed="R042" n="0095b05"/>名釋迦不喚道人道本無言只是敎人自脩自悟
<lb ed="X" n="0963a03"/><lb ed="R042" n="0095b06"/>說著不眞除非自見見無可見若被人敎壞急須
<lb ed="X" n="0963a04"/><lb ed="R042" n="0095b07"/>吐去大凡爲人須從自<anchor xml:id="nkr_note_add_0963a0401" n="0963a0401"/><anchor xml:id="beg0963a0401" n="0963a0401"/>己<anchor xml:id="end0963a0401"/>流出無價寶珠用之無
<lb ed="X" n="0963a05"/><lb ed="R042" n="0095b08"/>盡上根之人一聞千悟具大總持中下之機多聞
<lb ed="X" n="0963a06"/><lb ed="R042" n="0095b09"/>多不信　太上云上士聞道勤而行之中士聞道
<lb ed="X" n="0963a07"/><lb ed="R042" n="0095b10"/>若存若亡下士聞道大笑之此乃難信之法希有
<lb ed="X" n="0963a08"/><lb ed="R042" n="0095b11"/>之事　理會麼　世人只知隨影轉不知離影到
<lb ed="X" n="0963a09"/><lb ed="R042" n="0095b12"/>家鄕　嗄。</p>
<lb ed="X" n="0963a10"/><lb ed="R042" n="0095b13"/><lg type="regular" xml:id="lgX26p0963a1001"><l>脫落衣裳見本形</l><l>寸絲不掛得安寧</l>
<lb ed="X" n="0963a11"/><lb ed="R042" n="0095b14"/><l>若人要趓渾身影</l><l>便向無陰樹下行</l></lg></cb:div>
<lb ed="X" n="0963a12"/><lb ed="R042" n="0095b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0963a1201">得阿耨多羅三藐三菩提。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0963a13"/><lb ed="R042" n="0095b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0963a1301">此是西天梵語也阿言無耨多羅言上三藐言正
<lb ed="X" n="0963a14"/><lb ed="R042" n="0095b17"/>三菩提言眞東土翻爲正眞　又云成等正覺此
<lb ed="X" n="0963a15"/><lb ed="R042" n="0095b18"/>四箇字須是親見　古云見道方脩道不見復何
<lb ed="X" n="0963a16"/><lb ed="R042" n="0096a01"/>脩　一大藏經說此四字不能盡諸佛亦說不盡
<lb ed="X" n="0963a17"/><lb ed="R042" n="0096a02"/>三敎聖賢皆脩此四箇字盡歸聖道成等正覺今
<lb ed="X" n="0963a18"/><lb ed="R042" n="0096a03"/>人若能依此般若波羅蜜多三藐三菩提法脩行
<lb ed="X" n="0963a19"/><lb ed="R042" n="0096a04"/>廓然頓悟親見無上正眞自知當來仙佛直超聖
<lb ed="X" n="0963a20"/><lb ed="R042" n="0096a05"/>果　要見無上正眞麼　頭頭顯露　物物周圓。</p>
<lb ed="X" n="0963a21"/><lb ed="R042" n="0096a06"/><lg type="regular" xml:id="lgX26p0963a2101"><l>妙道虗空是祖宗</l><l>分明應化不相同</l>
<lb ed="X" n="0963a22"/><lb ed="R042" n="0096a07"/><l>若人悟得眞常道</l><l>便識從前舊主公</l></lg></cb:div>
<lb ed="X" n="0963a23"/><lb ed="R042" n="0096a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0963a2301">故知般若波羅蜜多。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0963a24"/><lb ed="R042" n="0096a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0963a2401">因脩行得見無上正眞之道知般若波羅蜜多之
<pb ed="X" xml:id="X26.0574.0963b" n="0963b"/>
<lb ed="X" n="0963b01"/><lb ed="R042" n="0096a10"/>神力也且過去諸佛慈悲憐憫衆生百種智慧方
<lb ed="X" n="0963b02"/><lb ed="R042" n="0096a11"/>便之力隨之利物接引後來設像化人使泥塑木
<lb ed="X" n="0963b03"/><lb ed="R042" n="0096a12"/>雕黃卷赤軸說因說果但以假名引導有情將善
<lb ed="X" n="0963b04"/><lb ed="R042" n="0096a13"/>惡報應之事天堂地獄之說使人改惡向善離假
<lb ed="X" n="0963b05"/><lb ed="R042" n="0096a14"/>歸眞聲聞緣覺十聖三賢諸佛地位次第接引。</p>
<lb ed="X" n="0963b06"/><lb ed="R042" n="0096a15"/><p xml:id="pX26p0963b0601">僊師云千里程途逐步而進　釋云千仞寶臺非
<lb ed="X" n="0963b07"/><lb ed="R042" n="0096a16"/>一圾而上　忽然自悟自見本性超過諸佛位次
<lb ed="X" n="0963b08"/><lb ed="R042" n="0096a17"/>一超直入如來地若不見性向外馳求終不成就
<lb ed="X" n="0963b09"/><lb ed="R042" n="0096a18"/>悟有年月有日有時　古云學道先須有悟由
<lb ed="X" n="0963b10"/><lb ed="R042" n="0096b01"/>　若無悟離文字外行住坐臥火急自救一同頓悟
<lb ed="X" n="0963b11"/><lb ed="R042" n="0096b02"/>　道云千日學道悟在一時只這一時便得輕快
<lb ed="X" n="0963b12"/><lb ed="R042" n="0096b03"/>諸上善人同歸一處若是學解就古人唾津盡是
<lb ed="X" n="0963b13"/><lb ed="R042" n="0096b04"/>外道邪見生死各路隨業受報不可共語豈不聞
<lb ed="X" n="0963b14"/><lb ed="R042" n="0096b05"/>須菩提塵點劫前脩行直至釋迦會下解空第一
<lb ed="X" n="0963b15"/><lb ed="R042" n="0096b06"/>方等會中金剛請問四句偈廓然頓悟涕泪哭泣
<lb ed="X" n="0963b16"/><lb ed="R042" n="0096b07"/>自歎云前所得慧眼未聞此經三世諸佛皆從此
<lb ed="X" n="0963b17"/><lb ed="R042" n="0096b08"/>經流出　如何是此經　看時無一字　當處放
<lb ed="X" n="0963b18"/><lb ed="R042" n="0096b09"/>光明。</p>
<lb ed="X" n="0963b19"/><lb ed="R042" n="0096b10"/><lg type="regular" xml:id="lgX26p0963b1901"><l>不憑智慧渡深河</l><l>萬劫沉淪溺浪波</l>
<lb ed="X" n="0963b20"/><lb ed="R042" n="0096b11"/><l>旣登彼岸歸眞道</l><l>何須更念薩婆訶</l></lg></cb:div>
<lb ed="X" n="0963b21"/><lb ed="R042" n="0096b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0963b2101">是大神呪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0963b22"/><lb ed="R042" n="0096b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0963b2201">若會波羅蜜多便見是大神呪此神咒人人俱有
<lb ed="X" n="0963b23"/><lb ed="R042" n="0096b14"/>不脩不見亦是衆生心地法門有大神通　道云
<lb ed="X" n="0963b24"/><lb ed="R042" n="0096b15"/>心有主宰萬邪難侵　儒云心正可以辟邪　度
<pb ed="X" xml:id="X26.0574.0963c" n="0963c"/>
<lb ed="X" n="0963c01"/><lb ed="R042" n="0096b16"/>人經云萬邪不干神明護門　能驅邪立正變死
<lb ed="X" n="0963c02"/><lb ed="R042" n="0096b17"/>人作活人改魔境爲仙境頭頭示現物物全彰信
<lb ed="X" n="0963c03"/><lb ed="R042" n="0096b18"/>手拈來百無妨礙此大神呪擧心動念鬼神滅爽
<lb ed="X" n="0963c04"/><lb ed="R042" n="0097a01"/>返本還源外道魂驚精靈伏罔此蜜呪也　識此
<lb ed="X" n="0963c05"/><lb ed="R042" n="0097a02"/>呪麼　神通幷妙用　何處不相隨。</p>
<lb ed="X" n="0963c06"/><lb ed="R042" n="0097a03"/><lg type="regular" xml:id="lgX26p0963c0601"><l>有大威神力</l><l>伏劍邪魔息</l>
<lb ed="X" n="0963c07"/><lb ed="R042" n="0097a04"/><l>何處不相隨</l><l>同居人不識</l></lg></cb:div>
<lb ed="X" n="0963c08"/><lb ed="R042" n="0097a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0963c0801">是大明呪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0963c09"/><lb ed="R042" n="0097a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0963c0901">旣有大威神力一點靈光自然晃耀照徹十方射
<lb ed="X" n="0963c10"/><lb ed="R042" n="0097a07"/>透三界山河大地無有隔礙過於日月無處不照
<lb ed="X" n="0963c11"/><lb ed="R042" n="0097a08"/>　呂祖云一點心燈焰焰生不勞挑剔朗然明得
<lb ed="X" n="0963c12"/><lb ed="R042" n="0097a09"/>來照破人間暗獨放寒光滿太淸　雖然說破自
<lb ed="X" n="0963c13"/><lb ed="R042" n="0097a10"/>不了不明　要明麼　拂却鏡上塵　便見本來
<lb ed="X" n="0963c14"/><lb ed="R042" n="0097a11"/>面。</p>
<lb ed="X" n="0963c15"/><lb ed="R042" n="0097a12"/><lg type="regular" xml:id="lgX26p0963c1501"><l>燁燁光輝滿大千</l><l>愚人不見被情牽</l>
<lb ed="X" n="0963c16"/><lb ed="R042" n="0097a13"/><l>若能放下渾無物</l><l>依舊心天性月圓</l></lg></cb:div>
<lb ed="X" n="0963c17"/><lb ed="R042" n="0097a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0963c1701">是無上呪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0963c18"/><lb ed="R042" n="0097a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0963c1801">得見自<anchor xml:id="nkr_note_add_0963c1801" n="0963c1801"/><anchor xml:id="beg0963c1801" n="0963c1801"/>己<anchor xml:id="end0963c1801"/>光明照見從前黑暗無有能極者此神
<lb ed="X" n="0963c19"/><lb ed="R042" n="0097a16"/>呪最上無過於此是爲第一一切諸法皆不出於
<lb ed="X" n="0963c20"/><lb ed="R042" n="0097a17"/>心呪是無上呪也　道云心是衆之王　釋云心
<lb ed="X" n="0963c21"/><lb ed="R042" n="0097a18"/>是法中王　所以無上也　只一件　王不動萬
<lb ed="X" n="0963c22"/><lb ed="R042" n="0097b01"/>姓自安心不亂諸邪不起　理會麼。</p>
<lb ed="X" n="0963c23"/><lb ed="R042" n="0097b02"/><lg type="regular" xml:id="lgX26p0963c2301"><l>心呪最無上</l><l>要去閑思想</l>
<lb ed="X" n="0963c24"/><lb ed="R042" n="0097b03"/><l>人牛不見時</l><l>便是靈山長</l></lg></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X26.0574.0964a" n="0964a"/>
<lb ed="X" n="0964a01"/><lb ed="R042" n="0097b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0964a0101">是無等等呪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0964a02"/><lb ed="R042" n="0097b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0964a0201">此神呪無有等齊者不可說不可比無有邊際此
<lb ed="X" n="0964a03"/><lb ed="R042" n="0097b06"/>呪世間少時說著難信須是親見此呪　要見此
<lb ed="X" n="0964a04"/><lb ed="R042" n="0097b07"/>呪麼　放開包裹太虗空　收來難立纖毫物。</p>
<lb ed="X" n="0964a05"/><lb ed="R042" n="0097b08"/><lg type="regular" xml:id="lgX26p0964a0501"><l>本來無等件</l><l>神性獨爲尊</l><l>乾坤難覆載</l>
<lb ed="X" n="0964a06"/><lb ed="R042" n="0097b09"/><l>萬古鎭常存</l></lg></cb:div>
<lb ed="X" n="0964a07"/><lb ed="R042" n="0097b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0964a0701">能除一切苦。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0964a08"/><lb ed="R042" n="0097b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0964a0801">若得見性有甚苦厄　佛意慈悲愍衆生墮在世
<lb ed="X" n="0964a09"/><lb ed="R042" n="0097b12"/>間流浪經劫受苦無窮不能返本是以應現種種
<lb ed="X" n="0964a10"/><lb ed="R042" n="0097b13"/>相出現於世設種種方便救度群迷同出火院若
<lb ed="X" n="0964a11"/><lb ed="R042" n="0097b14"/>有智慧之人諦聽大道之言只究心地莫去旁求
<lb ed="X" n="0964a12"/><lb ed="R042" n="0097b15"/>初則打掃潔淨去累劫之習性　大顚云開池不
<lb ed="X" n="0964a13"/><lb ed="R042" n="0097b16"/>待月池成月自來　脩行人先要心地淸淨自然
<lb ed="X" n="0964a14"/><lb ed="R042" n="0097b17"/>道生　儒云以禮制心　釋云在於閑處收攝其
<lb ed="X" n="0964a15"/><lb ed="R042" n="0097b18"/>心　道云降心絕念三敎聖人只敎衆生心閒淸
<lb ed="X" n="0964a16"/><lb ed="R042" n="0098a01"/>虗心若無染自然見性若得見性永免輪迴更不
<lb ed="X" n="0964a17"/><lb ed="R042" n="0098a02"/>受得不死不生之道且從上諸佛諸聖久受勤苦
<lb ed="X" n="0964a18"/><lb ed="R042" n="0098a03"/>方得見性心心念念處處逢源　且道末後向甚
<lb ed="X" n="0964a19"/><lb ed="R042" n="0098a04"/>麼處去　不省處處迷歸路　悟來時時在本鄕。</p>
<lb ed="X" n="0964a20"/><lb ed="R042" n="0098a05"/><lg type="regular" xml:id="lgX26p0964a2001"><l>仙佛出世爲何因</l><l>皆因慈愍衆沉淪</l>
<lb ed="X" n="0964a21"/><lb ed="R042" n="0098a06"/><l>若人肯到船頭上</l><l>免做拖泥帶水人</l></lg></cb:div>
<lb ed="X" n="0964a22"/><lb ed="R042" n="0098a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0964a2201">眞實不虗。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0964a23"/><lb ed="R042" n="0098a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0964a2301">是眞實法語非虗華之言一切諸佛說此神呪度
<lb ed="X" n="0964a24"/><lb ed="R042" n="0098a09"/>脫有情不是異語不是謙言　永嘉云證實相無
<pb ed="X" xml:id="X26.0574.0964b" n="0964b"/>
<lb ed="X" n="0964b01"/><lb ed="R042" n="0098a10"/>人法刹那滅却阿毗業　凡所有相皆是虗妄惟
<lb ed="X" n="0964b02"/><lb ed="R042" n="0098a11"/>此無相之相是眞實之相大千俱壞此相不壞因
<lb ed="X" n="0964b03"/><lb ed="R042" n="0098a12"/>甚不壞　道有云有形終是假無相是眞人　又
<lb ed="X" n="0964b04"/><lb ed="R042" n="0098a13"/>云百骸俱消散一物鎭長靈　道經云元始懸一
<lb ed="X" n="0964b05"/><lb ed="R042" n="0098a14"/>寶珠在空玄之中　佛經云我有無價寶珠繫在
<lb ed="X" n="0964b06"/><lb ed="R042" n="0098a15"/>衣裡日夜推究忽然見牟尼寶珠　又云牟尼珠
<lb ed="X" n="0964b07"/><lb ed="R042" n="0098a16"/>人不識如來藏裡親收得　然雖如是見道易守
<lb ed="X" n="0964b08"/><lb ed="R042" n="0098a17"/>道難　要見此珠麼　圓陀陀　光爍爍　轉轆
<lb ed="X" n="0964b09"/><lb ed="R042" n="0098a18"/>轆　活鱍鱍　常對曰　不可棺<note place="inline">音斡援之</note>。</p>
<lb ed="X" n="0964b10"/><lb ed="R042" n="0098b01"/><lg type="regular" xml:id="lgX26p0964b1001"><l>眞實光明無價珠</l><l>人人分上沒差殊</l>
<lb ed="X" n="0964b11"/><lb ed="R042" n="0098b02"/><l>只因些子誵訛處</l><l>雲起靑天月色無</l></lg></cb:div>
<lb ed="X" n="0964b12"/><lb ed="R042" n="0098b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0964b1201">故說般若波羅蜜多呪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0964b13"/><lb ed="R042" n="0098b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0964b1301">因脩行到此知般若神呪之功最大此句結前多
<lb ed="X" n="0964b14"/><lb ed="R042" n="0098b05"/>種方便總歸爲一具大總持同歸一心之法　古
<lb ed="X" n="0964b15"/><lb ed="R042" n="0098b06"/>云應觀法界性一切惟心造　仙眞云善惡存亡
<lb ed="X" n="0964b16"/><lb ed="R042" n="0098b07"/>總在心　大顚云迷者爲含藏識死後作毒蛇悟
<lb ed="X" n="0964b17"/><lb ed="R042" n="0098b08"/>者爲秘蜜神呪得無生法如來有密語迦葉不隱
<lb ed="X" n="0964b18"/><lb ed="R042" n="0098b09"/>藏語此神呪若人專心受持功行圓滿常持此咒
<lb ed="X" n="0964b19"/><lb ed="R042" n="0098b10"/>鬼神遠離諸天寂聽常懽喜　理會得麼　非是
<lb ed="X" n="0964b20"/><lb ed="R042" n="0098b11"/>口誦要心受持大開著眼休敎走了○要見此咒
<lb ed="X" n="0964b21"/><lb ed="R042" n="0098b12"/>麼　不在外　不在內　不在中間與內外　且
<lb ed="X" n="0964b22"/><lb ed="R042" n="0098b13"/>道在甚麼去處會會麼　不離當處　休敎迷了。</p>
<lb ed="X" n="0964b23"/><lb ed="R042" n="0098b14"/><lg type="regular" xml:id="lgX26p0964b2301"><l>性海寬洪怕起風</l><l>風纔起處浪飜空</l>
<lb ed="X" n="0964b24"/><lb ed="R042" n="0098b15"/><l>一朝風定波濤靜</l><l>一輪月印水晶宮</l></lg></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X26.0574.0964c" n="0964c"/>
<lb ed="X" n="0964c01"/><lb ed="R042" n="0098b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0964c0101">卽說咒曰。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0964c02"/><lb ed="R042" n="0098b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0964c0201">擧起四句偈擁護持經人不離左右順念逆念世
<lb ed="X" n="0964c03"/><lb ed="R042" n="0098b18"/>間一切所求無不果遂十二時中不可忘却　會
<lb ed="X" n="0964c04"/><lb ed="R042" n="0099a01"/>麼　休敎錯認了。</p>
<lb ed="X" n="0964c05"/><lb ed="R042" n="0099a02"/><lg type="regular" xml:id="lgX26p0964c0501"><l>萬聖千賢在<anchor xml:id="nkr_note_add_0964c0501" n="0964c0501"/><anchor xml:id="beg0964c0501" n="0964c0501"/>己<anchor xml:id="end0964c0501"/>身</l><l>休敎昧了本來眞</l>
<lb ed="X" n="0964c06"/><lb ed="R042" n="0099a03"/><l>因何苦勸重重擧</l><l>一番提起一番新</l></lg></cb:div>
<lb ed="X" n="0964c07"/><lb ed="R042" n="0099a04"/><cb:div type="orig"><p cb:type="dharani" xml:id="pX26p0964c0701">揭諦揭諦</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0964c08"/><lb ed="R042" n="0099a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0964c0801">揭諦者人空又揭諦者法空人法俱空二空全忘
<lb ed="X" n="0964c09"/><lb ed="R042" n="0099a06"/>也　道云自心不動之後復有無極眞機　洞仙
<lb ed="X" n="0964c10"/><lb ed="R042" n="0099a07"/>云人牛不見杳無踪月色光含萬象空　且人空
<lb ed="X" n="0964c11"/><lb ed="R042" n="0099a08"/>者只是敎人忘形忘體法空者只是敎人忘情絕
<lb ed="X" n="0964c12"/><lb ed="R042" n="0099a09"/>念萬法俱捐善惡俱混不執<anchor xml:id="nkr_note_add_0964c1201" n="0964c1201"/><anchor xml:id="beg0964c1201" n="0964c1201"/>己<anchor xml:id="end0964c1201"/>身不著於相忽然
<lb ed="X" n="0964c13"/><lb ed="R042" n="0099a10"/>外不知有<anchor xml:id="nkr_note_add_0964c1301" n="0964c1301"/><anchor xml:id="beg0964c1301" n="0964c1301"/>己<anchor xml:id="end0964c1301"/>身內不省有<anchor xml:id="nkr_note_add_0964c1302" n="0964c1302"/><anchor xml:id="beg0964c1302" n="0964c1302"/>己<anchor xml:id="end0964c1302"/>心遠不知有諸物到
<lb ed="X" n="0964c14"/><lb ed="R042" n="0099a11"/>這里脫體全忘自然見箇消息說箇消息又是執
<lb ed="X" n="0964c15"/><lb ed="R042" n="0099a12"/>於事也　大顚云不勞懸古鏡天曉自分明　且
<lb ed="X" n="0964c16"/><lb ed="R042" n="0099a13"/>道如何是天曉　金鷄三唱罷　擁出一輪紅。</p>
<lb ed="X" n="0964c17"/><lb ed="R042" n="0099a14"/><lg type="regular" xml:id="lgX26p0964c1701"><l>人法雙忘萬事休</l><l>香爐無火冷颼颼</l>
<lb ed="X" n="0964c18"/><lb ed="R042" n="0099a15"/><l>一聲新雁遼天外</l><l>遠水長天一色秋</l></lg></cb:div>
<lb ed="X" n="0964c19"/><lb ed="R042" n="0099a16"/><cb:div type="orig"><p cb:type="dharani" xml:id="pX26p0964c1901">波羅揭諦</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0964c20"/><lb ed="R042" n="0099a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0964c2001">波羅揭諦者到空無所空是也　仙師云旣無所
<lb ed="X" n="0964c21"/><lb ed="R042" n="0099a18"/>空徹底淨　虎眼禪師云不識亦空著所空　若
<lb ed="X" n="0964c22"/><lb ed="R042" n="0099b01"/>是旣無所空得到彼岸若到彼岸其彼岸亦須離
<lb ed="X" n="0964c23"/><lb ed="R042" n="0099b02"/>而再進則永不受生輪迴斷生死息　且道無生
<lb ed="X" n="0964c24"/><lb ed="R042" n="0099b03"/>無死是箇甚麼　認得麼　休睡著　咦　他也
<pb ed="X" xml:id="X26.0574.0965a" n="0965a"/>
<lb ed="X" n="0965a01"/><lb ed="R042" n="0099b04"/>轉　你也轉　對著面　尋不見　若要見　待
<lb ed="X" n="0965a02"/><lb ed="R042" n="0099b05"/>成片。</p>
<lb ed="X" n="0965a03"/><lb ed="R042" n="0099b06"/><lg type="regular" xml:id="lgX26p0965a0301"><l>空無所空徹底除</l><l>坦然歸去合淸虗</l>
<lb ed="X" n="0965a04"/><lb ed="R042" n="0099b07"/><l>莫煉頑空休失本</l><l>自然體道契眞如</l></lg></cb:div>
<lb ed="X" n="0965a05"/><lb ed="R042" n="0099b08"/><cb:div type="orig"><p cb:type="dharani" xml:id="pX26p0965a0501">波羅僧揭諦</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0965a06"/><lb ed="R042" n="0099b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0965a0601">波羅僧揭諦者是諸佛淸淨境界也五慾塵勞染
<lb ed="X" n="0965a07"/><lb ed="R042" n="0099b10"/>汚不得如仙佛慈愍衆生隨機應化救度群迷在
<lb ed="X" n="0965a08"/><lb ed="R042" n="0099b11"/>異類中行龍蛇混襍凡聖同居逆行順行聖賢莫
<lb ed="X" n="0965a09"/><lb ed="R042" n="0099b12"/>測如月在水應現千江如同一月其眞月本在天
<lb ed="X" n="0965a10"/><lb ed="R042" n="0099b13"/>端拿捉不得染汚不得　要拿捉得麼　雖然親
<lb ed="X" n="0965a11"/><lb ed="R042" n="0099b14"/>見應難捉　除非身在太虗中。</p>
<lb ed="X" n="0965a12"/><lb ed="R042" n="0099b15"/><lg type="regular" xml:id="lgX26p0965a1201"><l>淸淨境界沒思量</l><l>不染纖塵是道場</l>
<lb ed="X" n="0965a13"/><lb ed="R042" n="0099b16"/><l>試觀十五三更月</l><l>影現千江百不妨</l></lg></cb:div>
<lb ed="X" n="0965a14"/><lb ed="R042" n="0099b17"/><cb:div type="orig"><p cb:type="dharani" xml:id="pX26p0965a1401">菩提薩婆訶</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0965a15"/><lb ed="R042" n="0099b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0965a1501">大顚云菩提是初薩婆訶是末　且脩行入起初
<lb ed="X" n="0965a16"/><lb ed="R042" n="0100a01"/>先須發菩提心勇猛精進日夜爲道　古云道念
<lb ed="X" n="0965a17"/><lb ed="R042" n="0100a02"/>若還比雜念成仙成佛<anchor xml:id="nkr_note_add_0965a1701" n="0965a1701"/><anchor xml:id="beg0965a1701" n="0965a1701"/>已<anchor xml:id="end0965a1701"/>多時　只是學人不肯
<lb ed="X" n="0965a18"/><lb ed="R042" n="0100a03"/>驀直便行三心二意故不能到　仙師云數他堠
<lb ed="X" n="0965a19"/><lb ed="R042" n="0100a04"/><note place="inline">堠音後封堠五里一堠</note>子却不行口念長安心不徹　若是
<lb ed="X" n="0965a20"/><lb ed="R042" n="0100a05"/>有志底人一刀兩段脩道學佛更無退轉又守不
<lb ed="X" n="0965a21"/><lb ed="R042" n="0100a06"/>怠忽然悟道達本性空卽得菩提超出三界了無
<lb ed="X" n="0965a22"/><lb ed="R042" n="0100a07"/>所了得無所得蕩然淸淨則到極樂之所受用無
<lb ed="X" n="0965a23"/><lb ed="R042" n="0100a08"/>盡故曰薩婆訶　且道行到甚地面是徹頭處
<lb ed="X" n="0965a24"/><lb ed="R042" n="0100a09"/>　水窮山極處　寸草不生時　省麼。</p>
<pb ed="X" xml:id="X26.0574.0965b" n="0965b"/>
<lb ed="X" n="0965b01"/><lb ed="R042" n="0100a10"/><lg type="regular" xml:id="lgX26p0965b0101"><l>先發菩提一片心</l><l>次敎萬慮不相侵</l>
<lb ed="X" n="0965b02"/><lb ed="R042" n="0100a11"/><l>直敎鑽透虗空髓</l><l>拔出從前治病鍼</l></lg>
<lb ed="X" n="0965b03"/><lb ed="R042" n="0100a12"/><p xml:id="pX26p0965b0301">註經<anchor xml:id="nkr_note_add_0965b0301" n="0965b0301"/><anchor xml:id="beg0965b0301" n="0965b0301"/>已<anchor xml:id="end0965b0301"/>畢更留一篇請晚學同志詳覽研窮二十
<lb ed="X" n="0965b04"/><lb ed="R042" n="0100a13"/>年後有出身之路休要忘了老何到岸</p>
<lb ed="X" n="0965b05" type="honorific"/><lb ed="R042" n="0100a14"/>高師不在此限。
<lb ed="X" n="0965b06"/><lb ed="R042" n="0100a15"/><lg type="regular" xml:id="lgX26p0965b0601"><l>法本從心生</l><l>還是從心滅</l><l>生滅盡由誰</l>
<lb ed="X" n="0965b07"/><lb ed="R042" n="0100a16"/><l>請君自辨別</l><l>旣然皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0965b0701" n="0965b0701"/><anchor xml:id="beg0965b0701" n="0965b0701"/>己<anchor xml:id="end0965b0701"/>心</l><l>何用他人說</l>
<lb ed="X" n="0965b08"/><lb ed="R042" n="0100a17"/><l>直須自下手</l><l>扭出<g ref="#CB05033">䥫</g>牛血</l><l>戎繩<anchor xml:id="nkr_note_orig_0965001" n="0965001"/>暮鼻穿</l>
<lb ed="X" n="0965b09"/><lb ed="R042" n="0100a18"/><l>攙定虗空結</l><l>絟在無爲柱</l><l>不使他顚劣</l>
<lb ed="X" n="0965b10"/><lb ed="R042" n="0100b01"/><l>莫認賊爲子</l><l>心法都忘絕</l><l>休敎他瞞我</l>
<lb ed="X" n="0965b11"/><lb ed="R042" n="0100b02"/><l>一拳先打徹</l><l>觀心亦無心</l><l>觀法法亦輟</l>
<lb ed="X" n="0965b12"/><lb ed="R042" n="0100b03"/><l>人牛不見時</l><l>碧天淸皎潔</l><l>秋月一般圓</l>
<lb ed="X" n="0965b13"/><lb ed="R042" n="0100b04"/><l>彼此難分別</l></lg></cb:div>
<lb ed="X" n="0965b14"/><lb ed="R042" n="0100b05"/>
<lb ed="X" n="0965b15"/><lb ed="R042" n="0100b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0965b1501">般若波羅蜜多心經<note place="inline">終</note></p></cb:div>
<lb ed="X" n="0965b16"/><lb ed="R042" n="0100b07"/>
<lb ed="X" n="0965b17"/><lb ed="R042" n="0100b08"/><cb:div type="w"><p xml:id="pX26p0965b1701">夫般若心經者諸佛肝心衆聖命脉也以故自唐
<lb ed="X" n="0965b18"/><lb ed="R042" n="0100b09"/>以降釋家甚多比偶得無垢居士<name role="" type="person">張九成</name>之所註
<lb ed="X" n="0965b19"/><lb ed="R042" n="0100b10"/>一本於書林禪敎竝擧內外兼明眞暗夜明灯霧
<lb ed="X" n="0965b20"/><lb ed="R042" n="0100b11"/>海南針也仍加和点命工繡梓欲廣其傳豈非佛
<lb ed="X" n="0965b21"/><lb ed="R042" n="0100b12"/>法良財色空之妙處哉。</p><p xml:id="pX26p0965b2110" cb:place="inline">旹正保二<note place="inline"><anchor xml:id="nkr_note_add_0965b2101" n="0965b2101"/><anchor xml:id="beg0965b2101" n="0965b2101"/>己<anchor xml:id="end0965b2101"/>酉</note>中冬日書
<lb ed="X" n="0965b22"/><lb ed="R042" n="0100b13"/>於東山圓通峯之<g ref="#CB08627">䶹</g>庵</p></cb:div></cb:div>
</body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0950c2201" to="#end0950c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0951b0601" to="#end0951b0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0952b0601" to="#end0952b0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0952b0701" to="#end0952b0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0952c0101" to="#end0952c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0952c1301" to="#end0952c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0953a0701" to="#end0953a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0954a0201" to="#end0954a0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">諂</lem><rdg wit="#wit.orig">謟</rdg></app>
<app from="#beg0954b2301" to="#end0954b2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0955a0401" to="#end0955a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0955b2401" to="#end0955b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0956b0201" to="#end0956b0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0956b0301" to="#end0956b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0956c0501" to="#end0956c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0956c2401" to="#end0956c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0957a1001" to="#end0957a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0958a0401" to="#end0958a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0958c0201" to="#end0958c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0959a1401" to="#end0959a1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0959a2001" to="#end0959a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0960a1301" to="#end0960a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0960b1501" to="#end0960b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0960c1401" to="#end0960c1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0961b1101" to="#end0961b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp6" cb:provider="來函：趙文平 (2020-05-26)">暘<note type="cf1">X26n0575_p0982b15</note></lem><rdg wit="#wit.orig">晹</rdg></app>
<app from="#beg0961c1701" to="#end0961c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0961c2001" to="#end0961c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0962a1301" to="#end0962a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0962a1501" to="#end0962a1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0962a1801" to="#end0962a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0962b0201" to="#end0962b0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0963a0401" to="#end0963a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0963c1801" to="#end0963c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0964c0501" to="#end0964c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0964c1201" to="#end0964c1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0964c1301" to="#end0964c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0964c1302" to="#end0964c1302"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0965a1701" to="#end0965a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0965b0301" to="#end0965b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0965b0701" to="#end0965b0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0965b2101" to="#end0965b2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="xuzang-notes">
<head>卍續藏 校注</head>
<p>
<note n="0950001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0950001">錯或作焉</note>
<note n="0952001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0952001">滿疑游</note>
<note n="0955001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0955001">紅等三字疑衍</note>
<note n="0960001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0960001">滅字疑剩</note>
<note n="0965001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0965001">暮疑<g ref="#CB18767">⧈</g></note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
<note n="0950c2201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0950c2201">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0951b0601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0951b0601">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0952b0601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0952b0601">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0952b0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0952b0701">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0952c0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0952c0101">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0952c1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0952c1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0953a0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0953a0701">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0954a0201" resp="#resp3" type="add" cb:note_key="X26.0954a02.02" target="#nkr_note_add_0954a0201">諂【CB】，謟【卍續】</note>
<note n="0954b2301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0954b2301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0955a0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0955a0401">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0955b2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0955b2401">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0956b0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0956b0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0956b0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0956b0301">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0956c0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0956c0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0956c2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0956c2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0957a1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0957a1001">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0958a0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0958a0401">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0958c0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0958c0201">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0959a1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0959a1401">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0959a2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0959a2001">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0960a1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0960a1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0960b1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0960b1501">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0960c1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0960c1401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0961b1101" resp="#resp3" type="add" cb:note_key="X26.0961b11.08" target="#nkr_note_add_0961b1101">暘【CB】，晹【卍續】</note>
<note n="0961c1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0961c1701">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0961c2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0961c2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0962a1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0962a1301">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0962a1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0962a1501">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0962a1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0962a1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0962b0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0962b0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0963a0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0963a0401">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0963c1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0963c1801">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0964c0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0964c0501">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0964c1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0964c1201">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0964c1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0964c1301">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0964c1302" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0964c1302">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0965a1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0965a1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0965b0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0965b0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0965b0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0965b0701">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0965b2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0965b2101">己【CB】，巳【卍續】</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>