<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="X27n0577">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 577 法華經疏</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經數位版, No. 577 法華經疏</title>
			<author>劉宋 <name role="" type="person">竺道生</name>撰</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>CBETA.shin</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp5"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>2卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">27</idno>.<idno type="no">577</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2024-02-25 09:56:44 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">法華經疏</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">CBETA 人工輸入，CBETA 掃瞄辨識</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>原書標點</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【卍續】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		<charDecl>
<char xml:id="CB00440">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00440</charName>
				<mapping cb:dec="983480" type="PUA">U+F01B8</mapping>
			<mapping type="unicode">U+28DB3</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[門@視]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB00501">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00501</charName>
				<mapping cb:dec="983541" type="PUA">U+F01F5</mapping>
			<mapping type="unicode">U+4B7E</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>馱</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[馬*犬]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB00985">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00985</charName>
				<mapping cb:dec="984025" type="PUA">U+F03D9</mapping>
			<mapping type="unicode">U+2039D</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>愆</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[億-音+(夫*夫)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB01002">
				<charName>CBETA CHARACTER CB01002</charName>
				<mapping cb:dec="984042" type="PUA">U+F03EA</mapping>
			<mapping type="unicode">U+3775</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[得-彳]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB01153">
				<charName>CBETA CHARACTER CB01153</charName>
				<mapping cb:dec="984193" type="PUA">U+F0481</mapping>
			<mapping type="unicode">U+2AAA7</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[序-予+疑]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB06457">
				<charName>CBETA CHARACTER CB06457</charName>
				<mapping cb:dec="989497" type="PUA">U+F1939</mapping>
			<mapping type="unicode">U+450D</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>篤</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[卄/馬]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB08764">
				<charName>CBETA CHARACTER CB08764</charName>
				<mapping cb:dec="991804" type="PUA">U+F223C</mapping>
			<mapping type="unicode">U+3761</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[宋-木+取]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15032">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15032</charName>
				<mapping cb:dec="998072" type="PUA">U+F3AB8</mapping>
			<mapping type="unicode">U+34B5</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>貌</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[白/八]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15035">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15035</charName>
				<mapping cb:dec="998075" type="PUA">U+F3ABB</mapping>
			<mapping type="unicode">U+41B3</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>邃</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[穴/逐]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15072">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15072</charName>
				<mapping cb:dec="998112" type="PUA">U+F3AE0</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+39DE</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>拔</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[托-七+友]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15137">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15137</charName>
				<mapping cb:dec="998177" type="PUA">U+F3B21</mapping>
			<mapping type="unicode">U+25AB0</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>競</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[竟-立+(立*立)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15432">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15432</charName>
				<mapping cb:dec="998472" type="PUA">U+F3C48</mapping>
			<charProp><localName>normalized form</localName><value>疾</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[病-丙+失]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15845">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15845</charName>
				<mapping cb:dec="998885" type="PUA">U+F3DE5</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+4F07</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>役</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[仁-二+(儿/又)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB17848">
				<charName>CBETA CHARACTER CB17848</charName>
				<mapping cb:dec="1000888" type="PUA">U+F45B8</mapping>
			<charProp><localName>composition</localName><value>[白/士]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB17849">
				<charName>CBETA CHARACTER CB17849</charName>
				<mapping cb:dec="1000889" type="PUA">U+F45B9</mapping>
			<charProp><localName>composition</localName><value>[酉*妾]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB18834">
				<charName>CBETA CHARACTER CB18834</charName>
				<mapping cb:dec="1001874" type="PUA">U+F4992</mapping>
			<charProp><localName>composition</localName><value>編⃝</value></charProp></char>
</charDecl>
	</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-05-20">
			<name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication
		</change>
		<change when="2006-08-28T08:39:02">
			Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<milestone unit="juan" n="1"/>
<pb ed="X" xml:id="X27.0577.0001a" n="0001a"/>
<lb ed="X" n="0001a01"/>
<lb ed="X" n="0001a02"/>
<lb ed="X" n="0001a03"/>
<lb ed="X" n="0001a04"/><lb ed="R150" n="0800a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">妙法蓮花經疏目次</cb:mulu><head><anchor xml:id="nkr_note_orig_0001001" n="0001001"/>妙法蓮花經疏目次</head>
<lb ed="X" n="0001a05"/><lb ed="R150" n="0800a02"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX27p0001a0501">卷上
<lb ed="X" n="0001a06"/><lb ed="R150" n="0800a03"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX27p0001a0601">序品第一</item><item xml:id="itemX27p0001a0605">方便品第二</item>
<lb ed="X" n="0001a07"/><lb ed="R150" n="0800a04"/><item xml:id="itemX27p0001a0701">譬喩品第三</item><item xml:id="itemX27p0001a0706">信解品第四</item></list></item>
<lb ed="X" n="0001a08"/><lb ed="R150" n="0800a05"/><item xml:id="itemX27p0001a0801">卷下
<lb ed="X" n="0001a09"/><lb ed="R150" n="0800a06"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX27p0001a0901">藥草喩品第五</item><item xml:id="itemX27p0001a0907">授記品第六</item>
<lb ed="X" n="0001a10"/><lb ed="R150" n="0800a07"/><item xml:id="itemX27p0001a1001">化城喩品第七</item><item xml:id="itemX27p0001a1007">五百弟子受記品第八</item>
<lb ed="X" n="0001a11"/><lb ed="R150" n="0800a08"/><item xml:id="itemX27p0001a1101">授學無學人記品第九</item><item xml:id="itemX27p0001a1110">法師品第十</item>
<lb ed="X" n="0001a12"/><lb ed="R150" n="0800a09"/><item xml:id="itemX27p0001a1201">見寶塔品第十一</item><item xml:id="itemX27p0001a1208">持品第十二</item>
<lb ed="X" n="0001a13"/><lb ed="R150" n="0800a10"/><item xml:id="itemX27p0001a1301">安樂行品第十三</item><item xml:id="itemX27p0001a1308">踊出品第十四</item>
<lb ed="X" n="0001a14"/><lb ed="R150" n="0800a11"/><item xml:id="itemX27p0001a1401">壽量品第十五</item><item xml:id="itemX27p0001a1407">分別功德品第十六</item>
<lb ed="X" n="0001a15"/><lb ed="R150" n="0800a12"/><item xml:id="itemX27p0001a1501">隨喜功德品第十七</item><item xml:id="itemX27p0001a1509">法師功德品第十八</item>
<lb ed="X" n="0001a16"/><lb ed="R150" n="0800a13"/><item xml:id="itemX27p0001a1601">常不輕品第十九</item><item xml:id="itemX27p0001a1608">如來神力品第二十</item>
<lb ed="X" n="0001a17"/><lb ed="R150" n="0800a14"/><item xml:id="itemX27p0001a1701">屬累品第二十一</item><item xml:id="itemX27p0001a1708">藥王本事品第二十二</item>
<lb ed="X" n="0001a18"/><lb ed="R150" n="0800a15"/><item xml:id="itemX27p0001a1801">妙音品第二十三</item><item xml:id="itemX27p0001a1808">觀世音品第二十四</item>
<lb ed="X" n="0001a19"/><lb ed="R150" n="0800a16"/><item xml:id="itemX27p0001a1901">陀羅尼品第二十五</item><item xml:id="itemX27p0001a1909">妙莊嚴王品第二十六</item>
<lb ed="X" n="0001a20"/><lb ed="R150" n="0800a17"/><item xml:id="itemX27p0001a2001">普賢菩薩勸發品第二十七</item></list></item></list></cb:div>
<lb ed="X" n="0001a21"/>
<lb ed="X" n="0001a22"/>
<lb ed="X" n="0001a23"/>
<lb ed="X" n="0001a24"/>
<pb ed="X" xml:id="X27.0577.0001b" n="0001b"/>
<lb ed="X" n="0001b01"/>
<lb ed="X" n="0001b02"/>
<lb ed="X" n="0001b03"/>
<lb ed="X" n="0001b04"/>
<lb ed="X" n="0001b05"/><cb:docNumber>No. 577</cb:docNumber>
<lb ed="X" n="0001b06"/><lb ed="R150" n="0800b01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>妙法蓮花經疏</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0001b07"/>
<lb ed="X" n="0001b08"/><lb ed="R150" n="0800b02"/><byline cb:type="author"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0001002" n="0001002"/>笠道生　撰</byline>
<lb ed="X" n="0001b09"/><lb ed="R150" n="0800b03"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">序</cb:mulu><p xml:id="pX27p0001b0901">夫微言幽賾。妙絕聆矚。致使採翫者寡。撫哂者衆。豈
<lb ed="X" n="0001b10"/><lb ed="R150" n="0800b04"/>非道而俗反者哉。余少預講末。而偶好玄□。俱文義
<lb ed="X" n="0001b11"/><lb ed="R150" n="0800b05"/>富愽。事理兼<g ref="#CB15035">䆳</g>。旣識非芥石。難可永紀。聊於講日。疏
<lb ed="X" n="0001b12"/><lb ed="R150" n="0800b06"/>錄所聞。述記先言。其猶皷生。又以元嘉九年春之三
<lb ed="X" n="0001b13"/><lb ed="R150" n="0800b07"/>月。於盧山東林精舍。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0001003" n="0001003"/>又治定之。加採訪衆本。具成一
<lb ed="X" n="0001b14"/><lb ed="R150" n="0800b08"/>卷。庶釆悟君子。脫有省者。望領久繫□表。不以人徹
<lb ed="X" n="0001b15"/><lb ed="R150" n="0800b09"/>廢道也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0001b16"/><lb ed="R150" n="0800b10"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">經題</cb:mulu><p xml:id="pX27p0001b1601">妙法。夫至像無形。至音無聲。希微絕朕思之境。豈有
<lb ed="X" n="0001b17"/><lb ed="R150" n="0800b11"/>形言者哉。所以殊經異唱者。理豈然乎。寔由蒼生機
<lb ed="X" n="0001b18"/><lb ed="R150" n="0800b12"/>感不一。啓悟萬端。是以大聖示有分流之疏。顯以參
<lb ed="X" n="0001b19"/><lb ed="R150" n="0800b13"/>差之敎。始於道樹。終于泥曰。凡說四種法輪。一者善
<lb ed="X" n="0001b20"/><lb ed="R150" n="0800b14"/>淨法輪。謂始說一善。乃至四空。令去三塗之穢。故謂
<lb ed="X" n="0001b21"/><lb ed="R150" n="0800b15"/>之淨。二者方便法輪。謂以無漏道品。得二涅槃。謂之
<lb ed="X" n="0001b22"/><lb ed="R150" n="0800b16"/>方便。三者眞實法輪。謂破三之僞。成一之美。謂之眞
<lb ed="X" n="0001b23"/><lb ed="R150" n="0800b17"/>實。四者無餘法輪。斯則會歸之談。乃說常住妙旨。謂
<lb ed="X" n="0001b24"/><lb ed="R150" n="0800b18"/>無餘也。此經以大乘爲宗。大乘者。謂平等大慧。始於
<pb ed="X" xml:id="X27.0577.0001c" n="0001c"/>
<lb ed="X" n="0001c01"/><lb ed="R150" n="0801a01"/>一善。終乎極慧。是也。平等者。謂理無異趣。同歸一極
<lb ed="X" n="0001c02"/><lb ed="R150" n="0801a02"/>也。大慧者。就終爲稱耳。若統論始末者。一<anchor xml:id="nkr_note_orig_0001004" n="0001004"/>豪之善。皆
<lb ed="X" n="0001c03"/><lb ed="R150" n="0801a03"/>是也。乘者。理運彌載。代苦爲義也。妙者。若論如來吐
<lb ed="X" n="0001c04"/><lb ed="R150" n="0801a04"/>言陳敎。何經非妙。所以此經偏<anchor xml:id="nkr_note_orig_0001005" n="0001005"/>言妙者。以昔權三之
<lb ed="X" n="0001c05"/><lb ed="R150" n="0801a05"/>說非實。今云無三。斯則言當理愜。無昔虗僞。謂之妙
<lb ed="X" n="0001c06"/><lb ed="R150" n="0801a06"/>耳。法<anchor xml:id="nkr_note_orig_0001006" n="0001006"/>者體。無非法。眞莫過焉。</p><p xml:id="pX27p0001c0612" cb:place="inline">蓮花者。嗟茲經也。然器
<lb ed="X" n="0001c07"/><lb ed="R150" n="0801a07"/>象之妙。莫踰蓮華。蓮華之美。榮在始敷。始敷之盛。則
<lb ed="X" n="0001c08"/><lb ed="R150" n="0801a08"/>子盈於內。色香味足。謂之分陀利。無三之唱。事同之
<lb ed="X" n="0001c09"/><lb ed="R150" n="0801a09"/>也。虗談旣亡。眞言存焉。誠言旣播。歸一之實。顯乎其
<lb ed="X" n="0001c10"/><lb ed="R150" n="0801a10"/>中矣。經者。世之經緯。成自素帛。斯之經緯。顯乎行者
<lb ed="X" n="0001c11"/><lb ed="R150" n="0801a11"/>眞光之綵也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0001c12"/><lb ed="R150" n="0801a12"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">序品第一</cb:mulu><p xml:id="pX27p0001c1201">序品者。夫與言立語。必有其漸。將欲命乎微言。故顯
<lb ed="X" n="0001c13"/><lb ed="R150" n="0801a13"/>瑞於先。斯則衆篇之<anchor xml:id="nkr_note_add_0001c1301" n="0001c1301"/><anchor xml:id="beg0001c1301" n="0001c1301"/>挊<anchor xml:id="end0001c1301"/>胤。法花之日月。亦駭物視聽。
<lb ed="X" n="0001c14"/><lb ed="R150" n="0801a14"/>肅其欲聞之情也。此經所明。凡有三段。始於序品。訖
<lb ed="X" n="0001c15"/><lb ed="R150" n="0801a15"/>安樂行。此十三品。明三因爲一因。從踊出。至于屬累
<lb ed="X" n="0001c16"/><lb ed="R150" n="0801a16"/>品。此八品辨三果。從藥王終於普賢。此六品均三人
<lb ed="X" n="0001c17"/><lb ed="R150" n="0801a17"/>爲一人。斯則蕩其封異之情。泯其分流之滯也。</p>
<lb ed="X" n="0001c18"/><lb ed="R150" n="0801a18"/><p xml:id="pX27p0001c1801">如是者。傳經者辭也。所以經傳遐代。休音不絕者有
<lb ed="X" n="0001c19"/><lb ed="R150" n="0801b01"/>由。而然如世有符印。則無關而不過。經以五事。印其
<lb ed="X" n="0001c20"/><lb ed="R150" n="0801b02"/>首者。亦令斯道。無難而不通矣。如者當理之言。言理
<lb ed="X" n="0001c21"/><lb ed="R150" n="0801b03"/>相順。謂之如也。是者。無非之稱。此目如來一切說也。</p>
<lb ed="X" n="0001c22"/><lb ed="R150" n="0801b04"/><p xml:id="pX27p0001c2201">我聞。將欲傳之於未聞。若有言而不傳。便是從設。不
<lb ed="X" n="0001c23"/><lb ed="R150" n="0801b05"/>在能說。貴在能傳。可謂道貴兼忘者也。廢我從聞。聞
<lb ed="X" n="0001c24"/><lb ed="R150" n="0801b06"/>從於佛來。明出非<anchor xml:id="nkr_note_add_0001c2401" n="0001c2401"/><anchor xml:id="beg0001c2401" n="0001c2401"/>己<anchor xml:id="end0001c2401"/>心。故經傳歷世。妙軌不輟也。</p>
<pb ed="X" xml:id="X27.0577.0002a" n="0002a"/>
<lb ed="X" n="0002a01"/><lb ed="R150" n="0801b07"/><p xml:id="pX27p0002a0101">一時。言雖當理。若不會時。亦爲虗唱。故次明一時。時
<lb ed="X" n="0002a02"/><lb ed="R150" n="0801b08"/>者。物機感聖。聖能垂應。凡聖道交。不失良機。謂之一
<lb ed="X" n="0002a03"/><lb ed="R150" n="0801b09"/>時。</p>
<lb ed="X" n="0002a04"/><lb ed="R150" n="0801b10"/><p xml:id="pX27p0002a0401">佛在<name role="" type="person">王舍城</name>。法身雖無不在。若不記說之處。猶爲猛
<lb ed="X" n="0002a05"/><lb ed="R150" n="0801b11"/>浪。不得不序之證說。此山有五處。於何說耶。耆闍崛
<lb ed="X" n="0002a06"/><lb ed="R150" n="0801b12"/>山精舍也。</p>
<lb ed="X" n="0002a07"/><lb ed="R150" n="0801b13"/><p xml:id="pX27p0002a0701">與大比丘衆。若聞而獨。由亦難信。縱使我等及凡。未
<lb ed="X" n="0002a08"/><lb ed="R150" n="0801b14"/>勉於獨。明共聞之人。皆是我上。擧以證經。比丘者。破
<lb ed="X" n="0002a09"/><lb ed="R150" n="0801b15"/>惡之通稱也。所以先<anchor xml:id="nkr_note_orig_0002001" n="0002001"/>烈聲聞。後菩薩者。斯則內外之
<lb ed="X" n="0002a10"/><lb ed="R150" n="0801b16"/>異。內則有局。外無方。故宜爾也。亦表佛化。自近而之
<lb ed="X" n="0002a11"/><lb ed="R150" n="0801b17"/>遠。道無不在矣。大者。於九十六種。爲其<g ref="#CB08764">㝡</g>也。</p>
<lb ed="X" n="0002a12"/><lb ed="R150" n="0801b18"/><p xml:id="pX27p0002a1201"><name role="" type="person">阿若憍陳如</name>。阿若。宋云得無學智也。憍陳如姓也。最
<lb ed="X" n="0002a13"/><lb ed="R150" n="0802a01"/>初得道。因爲名焉。<name role="" type="person">摩訶迦葉</name>。摩訶大也。迦葉姓也。其
<lb ed="X" n="0002a14"/><lb ed="R150" n="0802a02"/>旣年耆。兼復懷德。故云爾也。迦葉。婆羅門姓。<name role="" type="person">優樓頻</name>
<lb ed="X" n="0002a15"/><lb ed="R150" n="0802a03"/>螺。<name role="" type="person">優樓頻</name>螺木苽林也。其常住此林。以處爲名。伽耶
<lb ed="X" n="0002a16"/><lb ed="R150" n="0802a04"/>迦葉。<name role="" type="person">伽耶城</name>名也。住此城側。卽以爲名。那提是河名
<lb ed="X" n="0002a17"/><lb ed="R150" n="0802a05"/>也。生此河邊。因以爲字。舍利弗。是母名也。其母眼似
<lb ed="X" n="0002a18"/><lb ed="R150" n="0802a06"/>舍利鳥。因爲名也。弗者子也。舍利母。高才善論。天下
<lb ed="X" n="0002a19"/><lb ed="R150" n="0802a07"/>所識。故因母名。名舍利也。大目楗連。字拘律陀。出婆
<lb ed="X" n="0002a20"/><lb ed="R150" n="0802a08"/>羅門種姓也。<name role="" type="person">摩訶迦旃延</name>。南天竺婆羅門姓。卽以本
<lb ed="X" n="0002a21"/><lb ed="R150" n="0802a09"/>姓爲名。阿菟樓<g ref="#CB00501">䭾</g>。宋云不沒。<name role="" type="person">劫賓那</name>是字也。無語譯
<lb ed="X" n="0002a22"/><lb ed="R150" n="0802a10"/>之。<name role="" type="person">憍梵波提</name>。憍梵名牛。波提曰足。生卽脚似牛足。因
<lb ed="X" n="0002a23"/><lb ed="R150" n="0802a11"/>號其爲牛足。離婆多。宿名也。此宿出時生。卽以爲名。
<lb ed="X" n="0002a24"/><lb ed="R150" n="0802a12"/>畢陵伽婆嗟。畢陵伽字也。婆嗟姓也。<name role="" type="person">薄拘羅</name>。名肥盛
<pb ed="X" xml:id="X27.0577.0002b" n="0002b"/>
<lb ed="X" n="0002b01"/><lb ed="R150" n="0802a13"/>也。<name role="" type="person">摩訶拘絺羅</name>。名大膝也。難陀名歡喜也。卽是佛弟
<lb ed="X" n="0002b02"/><lb ed="R150" n="0802a14"/>也。<name role="" type="person">孫陀羅難陀</name>。名柔濡。端<anchor xml:id="nkr_note_orig_0002002" n="0002002"/>政歡喜也。富樓那姓也。彌
<lb ed="X" n="0002b03"/><lb ed="R150" n="0802a15"/>多羅尼子。亦云滿願。彌多羅尼。母字也。其母辨才大
<lb ed="X" n="0002b04"/><lb ed="R150" n="0802a16"/>智。多人所識。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0002003" n="0002003"/>母貴其母。故稱其姓。因母爲名。名子也。
<lb ed="X" n="0002b05"/><lb ed="R150" n="0802a17"/>須菩提名善吉。亦曰空生。阿難色<g ref="#CB15032">㒵</g>端<anchor xml:id="note_star_1" n="0002002" type="star"/>政。人見歡喜
<lb ed="X" n="0002b06"/><lb ed="R150" n="0802a18"/>也。是佛成道日生。故謂歡喜。羅睺羅。宋云不放。六年
<lb ed="X" n="0002b07"/><lb ed="R150" n="0802b01"/>在胎。謂之不放。衆所知識。此諸聲聞。德著於內。名揚
<lb ed="X" n="0002b08"/><lb ed="R150" n="0802b02"/>於外。遐邇傾心。孰不識哉。所以列名歎德者。大明小
<lb ed="X" n="0002b09"/><lb ed="R150" n="0802b03"/>乘之法。卽菩薩道也。</p><p xml:id="pX27p0002b0909" cb:place="inline"><name role="" type="person">摩訶波闍波提</name>。次列尼衆。摩訶
<lb ed="X" n="0002b10"/><lb ed="R150" n="0802b04"/>波闍波提。宋言<name role="" type="person">大愛道</name>。羅睺羅母<name role="" type="person">耶輸陀羅</name>。宋云持
<lb ed="X" n="0002b11"/><lb ed="R150" n="0802b05"/>勝遠聞。</p><p xml:id="pX27p0002b1104" cb:place="inline">菩薩八萬人。聲聞本以盡苦爲義。故先言累
<lb ed="X" n="0002b12"/><lb ed="R150" n="0802b06"/>亡。菩薩之道。發心兼被。不存袪結。唯欲濟物之然方。
<lb ed="X" n="0002b13"/><lb ed="R150" n="0802b07"/>其唯總持。乃至四弁。故先序其振秡之妙術。終云度
<lb ed="X" n="0002b14"/><lb ed="R150" n="0802b08"/>人無量也。</p><p xml:id="pX27p0002b1405" cb:place="inline">供養諸佛。此言昔因之行也。</p><p xml:id="pX27p0002b1416" cb:place="inline">以慈修身。自
<lb ed="X" n="0002b15"/><lb ed="R150" n="0802b09"/>下。明菩薩三業之功也。愍育弱喪。以慈修身也。言身。
<lb ed="X" n="0002b16"/><lb ed="R150" n="0802b10"/>兼口意也。通達大智。此語其自<anchor xml:id="nkr_note_add_0002b1601" n="0002b1601"/><anchor xml:id="beg0002b1601" n="0002b1601"/>己<anchor xml:id="end0002b1601"/>之所得。於下爲通
<lb ed="X" n="0002b17"/><lb ed="R150" n="0802b11"/>達耳。到於彼岸。窮其所到云爾。名稱普聞。德著於內。
<lb ed="X" n="0002b18"/><lb ed="R150" n="0802b12"/>名流于外。功名旣著。則流聞於外。</p>
<lb ed="X" n="0002b19"/><lb ed="R150" n="0802b13"/><p xml:id="pX27p0002b1901">釋提桓因。是第二天帝。領四鎭天王。勑制諸龍鬼。不
<lb ed="X" n="0002b20"/><lb ed="R150" n="0802b14"/>妄犯衆生。然恒修功德。致令日月精明。其屢爲對揚
<lb ed="X" n="0002b21"/><lb ed="R150" n="0802b15"/>之主。故建初言之。</p><p xml:id="pX27p0002b2108" cb:place="inline">八部鬼神。神者能殊形改狀。或天
<lb ed="X" n="0002b22"/><lb ed="R150" n="0802b16"/>或人。故於二者中間。次序之焉。</p><p xml:id="pX27p0002b2213" cb:place="inline">四大天王。<name role="" type="person">須彌山</name>東。
<lb ed="X" n="0002b23"/><lb ed="R150" n="0802b17"/>名提頭賴吒。南名治國。西名愽叉。北名毗沙門。是帝
<lb ed="X" n="0002b24"/><lb ed="R150" n="0802b18"/>釋所領。</p><p xml:id="pX27p0002b2404" cb:place="inline">八龍王。此諸龍王。皆名觀喜。現爲人身。居王
<pb ed="X" xml:id="X27.0577.0002c" n="0002c"/>
<lb ed="X" n="0002c01"/><lb ed="R150" n="0803a01"/>舍城。若天亢旱。國王大臣。皆往求之。便降甘雨。雨潤
<lb ed="X" n="0002c02"/><lb ed="R150" n="0803a02"/>一國。人見欣悅。故名歡喜。</p><p xml:id="pX27p0002c0211" cb:place="inline">有四緊那羅王。宋云人非
<lb ed="X" n="0002c03"/><lb ed="R150" n="0803a03"/>人。其形端政。而頭有一角。是天帝執樂神也。</p><p xml:id="pX27p0002c0318" cb:place="inline">有四乾
<lb ed="X" n="0002c04"/><lb ed="R150" n="0803a04"/>闥婆王。亦是天樂神。但無角爲異耳。</p><p xml:id="pX27p0002c0415" cb:place="inline">阿修羅王。阿云
<lb ed="X" n="0002c05"/><lb ed="R150" n="0803a05"/>無也。修羅曰酒。其昔是婆羅門種。淨行不飮酒。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0002004" n="0002004"/>曰爲
<lb ed="X" n="0002c06"/><lb ed="R150" n="0803a06"/>名焉。</p><p xml:id="pX27p0002c0603" cb:place="inline">迦樓。宋云空行。金翅鳥神也。韋提希子阿闍世
<lb ed="X" n="0002c07"/><lb ed="R150" n="0803a07"/>王。韋提希。母字也。阿闍世王。宋云未生怨也。懷<anchor xml:id="nkr_note_orig_0002005" n="0002005"/>任時。
<lb ed="X" n="0002c08"/><lb ed="R150" n="0803a08"/>常有惡心於洴沙王。故名未生怨也。韋提所生故。謂
<lb ed="X" n="0002c09"/><lb ed="R150" n="0803a09"/>韋提希子也。</p>
<lb ed="X" n="0002c10"/><lb ed="R150" n="0803a10"/><p xml:id="pX27p0002c1001">爾時世尊四衆圍遶。至德旣重。威踰日月。故使人天
<lb ed="X" n="0002c11"/><lb ed="R150" n="0803a11"/>交萃。有心同仰。慶沾蒼生。令虗往而實返也。供養恭
<lb ed="X" n="0002c12"/><lb ed="R150" n="0803a12"/>敬。供養以捨財。恭敬以肅儀。尊重讚歎。尊重者。崇貴
<lb ed="X" n="0002c13"/><lb ed="R150" n="0803a13"/>之意。情踰君父。讚嘆者。旣欣德在內。流詠於外也。說
<lb ed="X" n="0002c14"/><lb ed="R150" n="0803a14"/>大乘經。三乘外順。迹與理反。執文乖旨。則何能不駭
<lb ed="X" n="0002c15"/><lb ed="R150" n="0803a15"/>一乘之唱。將說法華。故先導達其情。說無量義。其旣
<lb ed="X" n="0002c16"/><lb ed="R150" n="0803a16"/>滯迹日久。忽聞無三。頓乖昔好。昔好若乖。則望岸而
<lb ed="X" n="0002c17"/><lb ed="R150" n="0803a17"/>返。望岸而返者。則大道廢焉。故須漸也。無量義者。是
<lb ed="X" n="0002c18"/><lb ed="R150" n="0803a18"/>相皆無。無有多少深淺。也唯說趣佛之行。耳言旨有
<lb ed="X" n="0002c19"/><lb ed="R150" n="0803b01"/>實謂之義無量。理廣而脫長塗之苦。爲大乘也。唯菩
<lb ed="X" n="0002c20"/><lb ed="R150" n="0803b02"/>薩能學。爲之說也。敎菩薩法。菩薩未盡理。應以敎之。
<lb ed="X" n="0002c21"/><lb ed="R150" n="0803b03"/>佛所護念。佛盡理全爲護。永無忘失。爲念無量義三
<lb ed="X" n="0002c22"/><lb ed="R150" n="0803b04"/>昧。夫動靜唯物。聖豈然乎。窮理盡性。謂無量義定。從
<lb ed="X" n="0002c23"/><lb ed="R150" n="0803b05"/>此定起。凡有所言。不容有謬。故須明之。</p><p xml:id="pX27p0002c2316" cb:place="inline">曼陀羅華。旣
<lb ed="X" n="0002c24"/><lb ed="R150" n="0803b06"/>入<anchor xml:id="nkr_note_orig_0002006" n="0002006"/>至定。則神感天地。天爲雨華。地爲振動。天地旣感。
<pb ed="X" xml:id="X27.0577.0003a" n="0003a"/>
<lb ed="X" n="0003a01"/><lb ed="R150" n="0803b07"/>人安嘿乎。嘉瑞旣祥。必有非常之說。時情傾想。致疑
<lb ed="X" n="0003a02"/><lb ed="R150" n="0803b08"/>亦深。深疑旣積。悟亦淵矣。天雨四花。以表四果之非
<lb ed="X" n="0003a03"/><lb ed="R150" n="0803b09"/>實。地動者。以表四果之非住。亦顯六道大悟分發。兼
<lb ed="X" n="0003a04"/><lb ed="R150" n="0803b10"/>明無常也。</p><p xml:id="pX27p0003a0405" cb:place="inline">一心觀佛。知必異說。遲聞奇唱。眉間白毫
<lb ed="X" n="0003a05"/><lb ed="R150" n="0803b11"/>相光。以表一乘中正之道。無二乘垢翳。顯之在額。示
<lb ed="X" n="0003a06"/><lb ed="R150" n="0803b12"/>功平之相。斯光旣耀。斯智必被矣。照東方。東方爲群
<lb ed="X" n="0003a07"/><lb ed="R150" n="0803b13"/>方之<anchor xml:id="nkr_note_orig_0003001" n="0003001"/>昔。以表一乘爲三乘之妙。亦明悟大者。冥故不
<lb ed="X" n="0003a08"/><lb ed="R150" n="0803b14"/>盡照也。萬八千。向雖照一方。欲明斯光。能無不照。故
<lb ed="X" n="0003a09"/><lb ed="R150" n="0803b15"/>寄之萬八千。表照無不在一也。上下洞照者。明道無
<lb ed="X" n="0003a10"/><lb ed="R150" n="0803b16"/>不在矣。</p><p xml:id="pX27p0003a1004" cb:place="inline">盡見彼土。所以彼此相見者。以表正道虗通。
<lb ed="X" n="0003a11"/><lb ed="R150" n="0803b17"/>無障礙。無壅滯。六趣衆生。所以見六道者。明由惑故
<lb ed="X" n="0003a12"/><lb ed="R150" n="0803b18"/>有此。又見諸佛。旣見六趣之惑。必應有反惑之者。反
<lb ed="X" n="0003a13"/><lb ed="R150" n="0804a01"/>惑之者。其唯佛也。及聞諸佛所說經法。欲反迷之解。
<lb ed="X" n="0003a14"/><lb ed="R150" n="0804a02"/>必須聞法。次言聞說經也。諸修行得道者。悉是返迷
<lb ed="X" n="0003a15"/><lb ed="R150" n="0804a03"/>之徒。種種因緣。明衆生神機不一。取悟萬殊。或因施
<lb ed="X" n="0003a16"/><lb ed="R150" n="0804a04"/>戒。或緣神變。故言種種。復見諸佛涅槃者。示彼以方
<lb ed="X" n="0003a17"/><lb ed="R150" n="0804a05"/>此也。當知釋迦泥曰不久。乃遠屬物心。篤其求法耳。</p>
<lb ed="X" n="0003a18"/><lb ed="R150" n="0804a06"/><p xml:id="pX27p0003a1801">彌勒作是念至而有此瑞。群情懷滯旣久。固執意深。
<lb ed="X" n="0003a19"/><lb ed="R150" n="0804a07"/>忽見向之奇相。抱疑茫然。彌勒旣位居補處。有心同
<lb ed="X" n="0003a20"/><lb ed="R150" n="0804a08"/>推。騰于時心。乘機而疑。疑旣深積。招悟亦速矣。</p><p xml:id="pX27p0003a2019" cb:place="inline">彌勒
<lb ed="X" n="0003a21"/><lb ed="R150" n="0804a09"/>爲疑主者。以其求決之人。必得明當也。</p><p xml:id="pX27p0003a2116" cb:place="inline">而問文殊至
<lb ed="X" n="0003a22"/><lb ed="R150" n="0804a10"/>放光明。前所以先入定雨花動地者。將爲顯於一乘
<lb ed="X" n="0003a23"/><lb ed="R150" n="0804a11"/>故。表一乘之光在後也。然一乘是與會之本意。是以
<lb ed="X" n="0003a24"/><lb ed="R150" n="0804a12"/>彌勒今先問放光。互擧前後。各有義旨。次應問雨花
<pb ed="X" xml:id="X27.0577.0003b" n="0003b"/>
<lb ed="X" n="0003b01"/><lb ed="R150" n="0804a13"/>動地。略而不言。偈中當備問之。</p><p xml:id="pX27p0003b0113" cb:place="inline">以偈問曰。偈頌之作。
<lb ed="X" n="0003b02"/><lb ed="R150" n="0804a14"/>凡有四義。一爲後來之徒。二爲未悟之屬。三以長行
<lb ed="X" n="0003b03"/><lb ed="R150" n="0804a15"/>略故。偈以廣之。四以罔極之情。詠歌手儛。彌勒向雖
<lb ed="X" n="0003b04"/><lb ed="R150" n="0804a16"/>粗問其要。今備言其事也。所以先標文殊名者。使時
<lb ed="X" n="0003b05"/><lb ed="R150" n="0804a17"/>情注其耳目。欣仰旣至。後聞其言。情無間然矣。今當
<lb ed="X" n="0003b06"/><lb ed="R150" n="0804a18"/>略說。見聞旣廣。難以言備。</p><p xml:id="pX27p0003b0611" cb:place="inline">我見彼土。自下。多頌上種
<lb ed="X" n="0003b07"/><lb ed="R150" n="0804b01"/>種因緣。種種信解。種種者。或戒或施。其事非一。下所
<lb ed="X" n="0003b08"/><lb ed="R150" n="0804b02"/>列六度諸行。乃無次第。可以意消息之。所以令此時
<lb ed="X" n="0003b09"/><lb ed="R150" n="0804b03"/>會。見彼善惡者。欲使去惡修善。亦表智光無所不鑒也
<lb ed="X" n="0003b10"/><lb ed="R150" n="0804b04"/><name role="" type="person">文殊師利</name>語彌勒。如我惟忖。夫玄理幽淵。出乎數域
<lb ed="X" n="0003b11"/><lb ed="R150" n="0804b05"/>之表。自非證窮深理。何由暢然欲申之也。必託郢匠
<lb ed="X" n="0003b12"/><lb ed="R150" n="0804b06"/>於文殊。尙惟忖者。明了必在佛。盖敦信情也。自下凡
<lb ed="X" n="0003b13"/><lb ed="R150" n="0804b07"/>有四段。證當說法花。初段者。文殊知理旣微妙。不敢
<lb ed="X" n="0003b14"/><lb ed="R150" n="0804b08"/>指斥。詳而發言。故云我今惟忖。欲說大法。諸善男子。
<lb ed="X" n="0003b15"/><lb ed="R150" n="0804b09"/>我於過去諸佛。曾見此瑞。第二段。引古以證今也。古
<lb ed="X" n="0003b16"/><lb ed="R150" n="0804b10"/>今雖殊。其道不異。昔瑞如茲。卽說大法者。當知今釋
<lb ed="X" n="0003b17"/><lb ed="R150" n="0804b11"/>迦之瑞。必說法花。明矣。向直言曾於過去而<anchor xml:id="nkr_note_add_0003b1701" n="0003b1701"/><anchor xml:id="beg0003b1701" n="0003b1701"/>已<anchor xml:id="end0003b1701"/>。</p><p xml:id="pX27p0003b1719" cb:place="inline">下將
<lb ed="X" n="0003b18"/><lb ed="R150" n="0804b12"/>引誠事。謂日月燈明是也。如來隨義說。則稱謂無量。
<lb ed="X" n="0003b19"/><lb ed="R150" n="0804b13"/>今但言十方。何耶。十者。數之滿極。表如來理圓無缺。
<lb ed="X" n="0003b20"/><lb ed="R150" n="0804b14"/>道無不在。故寄十也。如來者。萬法雖異。一如是同。聖
<lb ed="X" n="0003b21"/><lb ed="R150" n="0804b15"/>體之來。來化群生。故曰如來。應供至道。良田能生妙
<lb ed="X" n="0003b22"/><lb ed="R150" n="0804b16"/>果。相累兼忘。可謂供養。正遍知。智無不周。曰遍。此知
<lb ed="X" n="0003b23"/><lb ed="R150" n="0804b17"/>無邪。曰正。明行足。身口意業。隨智慧行。謂之明行。足
<lb ed="X" n="0003b24"/><lb ed="R150" n="0804b18"/>者。慧旣遍知。行亦備足矣。善逝。存亡爲物。無非饒益。
<pb ed="X" xml:id="X27.0577.0003c" n="0003c"/>
<lb ed="X" n="0003c01"/><lb ed="R150" n="0805a01"/>迹盡雙樹。爲物而逝。物因此益。非善如何。世間解者。
<lb ed="X" n="0003c02"/><lb ed="R150" n="0805a02"/>謂五陰爲世間。如來達於世間。又解結縛。無上士。人
<lb ed="X" n="0003c03"/><lb ed="R150" n="0805a03"/>高道絕。莫之與等。調御丈夫。身口諸惡。儱悷難調。佛
<lb ed="X" n="0003c04"/><lb ed="R150" n="0805a04"/>能伏之。又以調物。可謂丈夫也。天人師。旣盡調御之
<lb ed="X" n="0003c05"/><lb ed="R150" n="0805a05"/>妙術。乃可爲天人師、佛、世尊。佛者謂覺。覺悟生死。備
<lb ed="X" n="0003c06"/><lb ed="R150" n="0805a06"/>上十德。總謂世尊。</p><p xml:id="pX27p0003c0608" cb:place="inline">初善謂聲聞。中善謂辟支。後善謂
<lb ed="X" n="0003c07"/><lb ed="R150" n="0805a07"/>菩薩。次列三乘人。出其事也。昔亦說此三化。義同今
<lb ed="X" n="0003c08"/><lb ed="R150" n="0805a08"/>也。</p><p xml:id="pX27p0003c0802" cb:place="inline">如是二萬佛。所以乃引二萬佛。證釋迦者。密表二
<lb ed="X" n="0003c09"/><lb ed="R150" n="0805a09"/>乘之化。以荃一乘之美。故須廣引諸佛。其人彌多。其
<lb ed="X" n="0003c10"/><lb ed="R150" n="0805a10"/>道彌一矣。有八子。所以傍出八子者。有二義。一以證
<lb ed="X" n="0003c11"/><lb ed="R150" n="0805a11"/>文殊情綜終古。乃是燃燈之師。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0003002" n="0003002"/>然燈又是釋迦之師。
<lb ed="X" n="0003c12"/><lb ed="R150" n="0805a12"/>旣爾。文殊發言。豈有謬乎。二者逆爲長壽開漸目。</p><p xml:id="pX27p0003c1220" cb:place="inline">是
<lb ed="X" n="0003c13"/><lb ed="R150" n="0805a13"/>時日月燈明佛。說大乘經。第二段。引彼現在。證今時
<lb ed="X" n="0003c14"/><lb ed="R150" n="0805a14"/>之瑞是同。妙光有八百弟子。所以出八百弟子者。欲
<lb ed="X" n="0003c15"/><lb ed="R150" n="0805a15"/>明彌勒非唯當今。諮問於文殊。在昔<anchor xml:id="nkr_note_add_0003c1501" n="0003c1501"/><anchor xml:id="beg0003c1501" n="0003c1501"/>已<anchor xml:id="end0003c1501"/>曾師受。今復
<lb ed="X" n="0003c16"/><lb ed="R150" n="0805a16"/>推問者。明必當矣。</p><p xml:id="pX27p0003c1608" cb:place="inline">是時日月燈明佛從三昧起。第四
<lb ed="X" n="0003c17"/><lb ed="R150" n="0805a17"/>段。彼方時之說。此將欲說六十劫。豈實然乎。表重法
<lb ed="X" n="0003c18"/><lb ed="R150" n="0805a18"/>心至。故寄時云爾。中夜入涅槃。篤其求法情至。所以
<lb ed="X" n="0003c19"/><lb ed="R150" n="0805b01"/>後記德藏作佛者。引自崖之徒。其忽聞佛將泥洹。謂
<lb ed="X" n="0003c20"/><lb ed="R150" n="0805b02"/>後無聖。便息駕於行道。復記德藏作佛。求名利。世人
<lb ed="X" n="0003c21"/><lb ed="R150" n="0805b03"/>多樂存近而廢遠。今故貶之。誡人剪此心。</p><p xml:id="pX27p0003c2117" cb:place="inline">而說偈言。
<lb ed="X" n="0003c22"/><lb ed="R150" n="0805b04"/>偈頌之法。或略前而不頌。或前無而偈有。亦難爲定
<lb ed="X" n="0003c23"/><lb ed="R150" n="0805b05"/>准。可臨時而制宜。諸法實相義。無二乘之僞。唯說大
<lb ed="X" n="0003c24"/><lb ed="R150" n="0805b06"/>乘之實相。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X27.0577.0004a" n="0004a"/>
<lb ed="X" n="0004a01"/><lb ed="R150" n="0805b07"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">方便品第二</cb:mulu><head>方便品第二</head>
<lb ed="X" n="0004a02"/><lb ed="R150" n="0805b08"/><p xml:id="pX27p0004a0201">昔晦迹三乘。群徒謂是。今欲顯乎一實。示以眞正。以
<lb ed="X" n="0004a03"/><lb ed="R150" n="0805b09"/>非明是。故標方便目品。旣指昔三乘爲方便。所以一
<lb ed="X" n="0004a04"/><lb ed="R150" n="0805b10"/>顯。茲處不言而自顯。若云一乘品者。理似可一。故言
<lb ed="X" n="0004a05"/><lb ed="R150" n="0805b11"/>方便。乃表絕歎之致矣。</p>
<lb ed="X" n="0004a06"/><lb ed="R150" n="0805b12"/><p xml:id="pX27p0004a0601">從三昧安詳而起。夫幽致旣寄。<g ref="#CB15035">䆳</g>言亦深。上所以雨
<lb ed="X" n="0004a07"/><lb ed="R150" n="0805b13"/>花動地。彌勒懷疑。文殊決者。豈非皷發群迷。虗蕩其
<lb ed="X" n="0004a08"/><lb ed="R150" n="0805b14"/>情乎。其心旣曠。則堪受一乘。且聖人設軌順感。而然
<lb ed="X" n="0004a09"/><lb ed="R150" n="0805b15"/>從定起而發言。言必冥當。冥當故。受者之心。自然篤
<lb ed="X" n="0004a10"/><lb ed="R150" n="0805b16"/>矣。</p><p xml:id="pX27p0004a1002" cb:place="inline">吿舍利弗。所以吿之者。其迹在聲聞。可以級近。實
<lb ed="X" n="0004a11"/><lb ed="R150" n="0805b17"/>照踰人。可爲對揚也。</p><p xml:id="pX27p0004a1109" cb:place="inline">智慧甚深。言雖萬殊。而意在表
<lb ed="X" n="0004a12"/><lb ed="R150" n="0805b18"/>一。物乖言旨。於智成深。非因是智深。物深於智耳。乃
<lb ed="X" n="0004a13"/><lb ed="R150" n="0806a01"/>是傷不逮之辭。豈是歎智耶。</p><p xml:id="pX27p0004a1312" cb:place="inline">其智慧門。夫智在說。說
<lb ed="X" n="0004a14"/><lb ed="R150" n="0806a02"/>則爲門。非唯智不可解。門亦難了。了門則達三非。非
<lb ed="X" n="0004a15"/><lb ed="R150" n="0806a03"/>難解如何。</p><p xml:id="pX27p0004a1505" cb:place="inline">一切聲聞辟支佛所不能知。然則。三乘皆
<lb ed="X" n="0004a16"/><lb ed="R150" n="0806a04"/>權。而大乘不乖所以大。故不言之。二乘正反於大致。
<lb ed="X" n="0004a17"/><lb ed="R150" n="0806a05"/>言不知也。所以者何。至未曾有法。若不明所以。豈能
<lb ed="X" n="0004a18"/><lb ed="R150" n="0806a06"/>信之。必須重釋。積行如此。所得造極。爲未曾有。可非
<lb ed="X" n="0004a19"/><lb ed="R150" n="0806a07"/>量者。今智慧句。此以因釋果。隨宜所說。言迹外順。從
<lb ed="X" n="0004a20"/><lb ed="R150" n="0806a08"/>迹必昧旨。昧旨則難解。此合智慧門句。旣釋所以。微
<lb ed="X" n="0004a21"/><lb ed="R150" n="0806a09"/>旨轉頭。</p>
<lb ed="X" n="0004a22"/><lb ed="R150" n="0806a10"/><p xml:id="pX27p0004a2201">吾從成佛<anchor xml:id="nkr_note_add_0004a2201" n="0004a2201"/><anchor xml:id="beg0004a2201" n="0004a2201"/>已<anchor xml:id="end0004a2201"/>來至令離諸著。向總歎佛智慧。此說就
<lb ed="X" n="0004a23"/><lb ed="R150" n="0806a11"/>釋迦爲語。品目之作。生此句也。上言隨宜。或以生著。
<lb ed="X" n="0004a24"/><lb ed="R150" n="0806a12"/>須更明之。言隨宜者。隨病所宜。病有萬端。敎必無方。
<pb ed="X" xml:id="X27.0577.0004b" n="0004b"/>
<lb ed="X" n="0004b01"/><lb ed="R150" n="0806a13"/>皆是引導離著爲本。一日不然。著無離理。故云成佛
<lb ed="X" n="0004b02"/><lb ed="R150" n="0806a14"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0004b0201" n="0004b0201"/><anchor xml:id="beg0004b0201" n="0004b0201"/>已<anchor xml:id="end0004b0201"/>來。</p><p xml:id="pX27p0004b0203" cb:place="inline">所以者何至成就未曾有法。內窮方便知見。外
<lb ed="X" n="0004b03"/><lb ed="R150" n="0806a15"/>言無非巧度。又明所以窮於方便者。良緣照圓無<g ref="#CB01002">㝵</g>
<lb ed="X" n="0004b04"/><lb ed="R150" n="0806a16"/>造極故也。禪定功德深入無際者。釋知見波羅密所
<lb ed="X" n="0004b05"/><lb ed="R150" n="0806a17"/>以具足也。</p><p xml:id="pX27p0004b0505" cb:place="inline">種種分別巧說諸法。旣云無方。其辭似乖
<lb ed="X" n="0004b06"/><lb ed="R150" n="0806a18"/>理。當又須更明三乘之異。謂之種種。以三表一。謂之
<lb ed="X" n="0004b07"/><lb ed="R150" n="0806b01"/>巧說。萬辭同當。更無異味。順彼無逆。謂之悅可衆心。
<lb ed="X" n="0004b08"/><lb ed="R150" n="0806b02"/>向明內解。此明外化。</p><p xml:id="pX27p0004b0809" cb:place="inline">止舍利弗不須復說。旣明三
<lb ed="X" n="0004b09"/><lb ed="R150" n="0806b03"/>乘不實。次應明是一乘。雖言不實。猶未有所當。未
<lb ed="X" n="0004b10"/><lb ed="R150" n="0806b04"/>足駭其執是之心。若復說者。必應驚疑。故呼言止。豈
<lb ed="X" n="0004b11"/><lb ed="R150" n="0806b05"/>曰不說遣其疑耳。向雖未指斥言一。然粗<anchor xml:id="nkr_note_add_0004b1101" n="0004b1101"/><anchor xml:id="beg0004b1101" n="0004b1101"/>已<anchor xml:id="end0004b1101"/>示意。故
<lb ed="X" n="0004b12"/><lb ed="R150" n="0806b06"/>云不須復說。實相。無二乘之僞。唯一乘實也。</p><p xml:id="pX27p0004b1218" cb:place="inline">如是相
<lb ed="X" n="0004b13"/><lb ed="R150" n="0806b07"/>性。此十一事緣語萬善也。如烟是火相。能燒是性。相
<lb ed="X" n="0004b14"/><lb ed="R150" n="0806b08"/>據於外。性主於內。體性相之通稱。力作。有能未用。謂
<lb ed="X" n="0004b15"/><lb ed="R150" n="0806b09"/>之力。造用事施。謂之作。因緣。能生爲因。扶踈爲緣。果
<lb ed="X" n="0004b16"/><lb ed="R150" n="0806b10"/>報。情期尅遂。謂之果。歷數所鍾。謂之報。本末。萬善之
<lb ed="X" n="0004b17"/><lb ed="R150" n="0806b11"/>始。爲末。佛慧之終爲本。唯佛了此諸義。曉其源極。故
<lb ed="X" n="0004b18"/><lb ed="R150" n="0806b12"/>總結云究竟等。</p><p xml:id="pX27p0004b1807" cb:place="inline">除諸菩薩衆信力堅固者。佛昔說三。
<lb ed="X" n="0004b19"/><lb ed="R150" n="0806b13"/>而今言無。又未道一。此意難測。測之者寡。故廣列諸
<lb ed="X" n="0004b20"/><lb ed="R150" n="0806b14"/>人。堅固者。八住以上。唯其能測佛當說一乘。故云除
<lb ed="X" n="0004b21"/><lb ed="R150" n="0806b15"/>也。二乘居然不測。新發意菩薩。性解之徒。不退菩薩。
<lb ed="X" n="0004b22"/><lb ed="R150" n="0806b16"/>初住至七住。豈曰不知。欲高美一乘。使人崇信。故云
<lb ed="X" n="0004b23"/><lb ed="R150" n="0806b17"/>爾耳。語無異。理唯一極。言符乎理。故云語無異。</p>
<lb ed="X" n="0004b24"/><lb ed="R150" n="0806b18"/><p xml:id="pX27p0004b2401">爾時大衆中至千二百人。佛向止而不言者。欲扗其
<pb ed="X" xml:id="X27.0577.0004c" n="0004c"/>
<lb ed="X" n="0004c01"/><lb ed="R150" n="0807a01"/>疑心。而今尤更疑昧。是諸聲聞。旣聞佛廣歎此道甚
<lb ed="X" n="0004c02"/><lb ed="R150" n="0807a02"/>深。罔知斯旨所在。一解脫義。我等亦得此法。三乘功
<lb ed="X" n="0004c03"/><lb ed="R150" n="0807a03"/>德。雖曰優劣之殊。及其涅槃永息之處不異。故言一
<lb ed="X" n="0004c04"/><lb ed="R150" n="0807a04"/>解脫旣同。而向所讚嘆慇懃之至。罔知是義所趣。</p>
<lb ed="X" n="0004c05"/><lb ed="R150" n="0807a05"/><p xml:id="pX27p0004c0501">舍利弗知四衆心疑。騰乎時情。乘機而疑。疑心旣積。
<lb ed="X" n="0004c06"/><lb ed="R150" n="0807a06"/>求決之意亦至矣。道場所得法。道高理遠。孰能問者。
<lb ed="X" n="0004c07"/><lb ed="R150" n="0807a07"/>佛若不說。迹似悕法。故世尊從三昧起。無問而自說。
<lb ed="X" n="0004c08"/><lb ed="R150" n="0807a08"/>歎諸佛智慧甚深無量。此頌之也。</p><p xml:id="pX27p0004c0814" cb:place="inline">佛吿舍利弗止止
<lb ed="X" n="0004c09"/><lb ed="R150" n="0807a09"/>不須復說。佛前止者。意欲以止止疑。身子云。說乃止
<lb ed="X" n="0004c10"/><lb ed="R150" n="0807a10"/>疑。故重請。二言碩異。而遣疑是同。</p>
<lb ed="X" n="0004c11"/><lb ed="R150" n="0807a11"/><p xml:id="pX27p0004c1101">爾時世尊吿舍利弗汝<anchor xml:id="nkr_note_add_0004c1101" n="0004c1101"/><anchor xml:id="beg0004c1101" n="0004c1101"/>已<anchor xml:id="end0004c1101"/>慇懃三請。夫聖人設敎。言
<lb ed="X" n="0004c12"/><lb ed="R150" n="0807a12"/>必有漸。悟亦有諧。旣致三請。群疑宣液。群疑宣液。則
<lb ed="X" n="0004c13"/><lb ed="R150" n="0807a13"/>欣聞之心。無間然矣。所以三請者。非聖欲然。機須爾
<lb ed="X" n="0004c14"/><lb ed="R150" n="0807a14"/>耳。</p><p xml:id="pX27p0004c1402" cb:place="inline">自下凡五段明義。一者辨眞僞之別。二者正明宗
<lb ed="X" n="0004c15"/><lb ed="R150" n="0807a15"/>極一致之道。三明三世諸佛軌則玄同。四明所以說
<lb ed="X" n="0004c16"/><lb ed="R150" n="0807a16"/>三乘者。非聖欲爾。出不獲<anchor xml:id="nkr_note_add_0004c1601" n="0004c1601"/><anchor xml:id="beg0004c1601" n="0004c1601"/>已<anchor xml:id="end0004c1601"/>。五明得失之人。五千人
<lb ed="X" n="0004c17"/><lb ed="R150" n="0807a17"/>退者。此第一段辨眞僞之別。正言將奏。眞僞自判。譬
<lb ed="X" n="0004c18"/><lb ed="R150" n="0807a18"/>猶日月旣耀。<g ref="#CB17848">󴖸</g>皁分明。所以示此迹者。誡肅時情耳。
<lb ed="X" n="0004c19"/><lb ed="R150" n="0807b01"/>若增上慢人。不預嘉會者。時情慶至。自鞕信悟矣。</p>
<lb ed="X" n="0004c20"/><lb ed="R150" n="0807b02"/><p xml:id="pX27p0004c2001">爾時佛吿舍利弗至無復枝葉。第二段。自下明一致
<lb ed="X" n="0004c21"/><lb ed="R150" n="0807b03"/>之道。繁柯旣亡。貞幹存焉。隨宜所說。適物而言。雖復
<lb ed="X" n="0004c22"/><lb ed="R150" n="0807b04"/>說三。而情存表一。故言意趣難解。唯以一大事因緣
<lb ed="X" n="0004c23"/><lb ed="R150" n="0807b05"/>故。出現於世。上<anchor xml:id="nkr_note_add_0004c2301" n="0004c2301"/><anchor xml:id="beg0004c2301" n="0004c2301"/>已<anchor xml:id="end0004c2301"/>髣髴示宗。此則復爲說也。旣云三
<lb ed="X" n="0004c24"/><lb ed="R150" n="0807b06"/>乘是方便。今明是一也。佛爲一極。表一而爲出也。理
<pb ed="X" xml:id="X27.0577.0005a" n="0005a"/>
<lb ed="X" n="0005a01"/><lb ed="R150" n="0807b07"/>苟有三。聖亦可爲三而出。但理中無三。唯妙一而<anchor xml:id="nkr_note_add_0005a0101" n="0005a0101"/><anchor xml:id="beg0005a0101" n="0005a0101"/>已<anchor xml:id="end0005a0101"/>。
<lb ed="X" n="0005a02"/><lb ed="R150" n="0807b08"/>故言以一大事出現於世。欲令衆生開佛知見故。微
<lb ed="X" n="0005a03"/><lb ed="R150" n="0807b09"/>言<anchor xml:id="nkr_note_orig_0005001" n="0005001"/>云旨。意顯于茲。此四句始終。爲一義耳。良由衆生。
<lb ed="X" n="0005a04"/><lb ed="R150" n="0807b10"/>本有佛知見分。但爲垢障不現耳。佛爲開除。則得成
<lb ed="X" n="0005a05"/><lb ed="R150" n="0807b11"/>之。一義云。初住至七住。漸除煩惱曰開。無出照耀曰
<lb ed="X" n="0005a06"/><lb ed="R150" n="0807b12"/>淸淨。欲示衆生佛之知見。向言本有其分。由今敎而成。
<lb ed="X" n="0005a07"/><lb ed="R150" n="0807b13"/>成若由敎。則是外示。示必使悟。悟必入其道矣。一義
<lb ed="X" n="0005a08"/><lb ed="R150" n="0807b14"/>云。八住得觀佛三昧。常樂示佛慧悟知見。一義云。九
<lb ed="X" n="0005a09"/><lb ed="R150" n="0807b15"/>住菩薩爲善慧。深悟佛之知見也。入佛知見。一義云。
<lb ed="X" n="0005a10"/><lb ed="R150" n="0807b16"/>十住菩薩。以金剛三昧。散壞塵習。轉入佛慧。由論躰
<lb ed="X" n="0005a11"/><lb ed="R150" n="0807b17"/>況。階級如此。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0005002" n="0005002"/>丈而辨之。就行者一悟。便有此四義也。
<lb ed="X" n="0005a12"/><lb ed="R150" n="0807b18"/>若二若三。二第二乘也。三第三乘。亦應無第一。第一
<lb ed="X" n="0005a13"/><lb ed="R150" n="0808a01"/>不乖所以大。故不無之。旣無二三。一亦去矣。</p>
<lb ed="X" n="0005a14"/><lb ed="R150" n="0808a02"/><p xml:id="pX27p0005a1401">舍利弗一切諸佛法亦如是。第三段。引十方三世諸
<lb ed="X" n="0005a15"/><lb ed="R150" n="0808a03"/>佛爲證。三世諸佛。皆先說三乘。後明一極。雖復世異
<lb ed="X" n="0005a16"/><lb ed="R150" n="0808a04"/>人殊。然斯道玄同矣。</p>
<lb ed="X" n="0005a17"/><lb ed="R150" n="0808a05"/><p xml:id="pX27p0005a1701">舍利弗諸佛出於五濁惡世。第四段。明聖人非自欲
<lb ed="X" n="0005a18"/><lb ed="R150" n="0808a06"/>設三敎。但衆生穢濁。難以一悟。故爲說三乘。出不獲
<lb ed="X" n="0005a19"/><lb ed="R150" n="0808a07"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0005a1901" n="0005a1901"/><anchor xml:id="beg0005a1901" n="0005a1901"/>已<anchor xml:id="end0005a1901"/>。豈欲爾乎。劫濁。上代衆生。稟質淸虗。累亦微薄。以
<lb ed="X" n="0005a20"/><lb ed="R150" n="0808a08"/>今比之。謂爲濁耳。劫者時也。衆生旣惡。或遇刀兵。或
<lb ed="X" n="0005a21"/><lb ed="R150" n="0808a09"/>遭穀貴病疫時也。煩惱濁。群惑交萃。道何由生。衆生
<lb ed="X" n="0005a22"/><lb ed="R150" n="0808a10"/>濁。總五盛陰惡也。見濁。五邪見本背眞違理。故別立
<lb ed="X" n="0005a23"/><lb ed="R150" n="0808a11"/>之。命濁。邪命交<g ref="#CB15845">伇</g>。違乎値道。非濁如何。於一佛乘。分
<lb ed="X" n="0005a24"/><lb ed="R150" n="0808a12"/>別說三。佛以濁世人無大志。而所以佛理幽遠。不能
<pb ed="X" xml:id="X27.0577.0005b" n="0005b"/>
<lb ed="X" n="0005b01"/><lb ed="R150" n="0808a13"/>信之。抑使近人。作三乘敎耳。雖曰說三。恒是說一。今
<lb ed="X" n="0005b02"/><lb ed="R150" n="0808a14"/>云。於一人身得佛。豈不抑使近人乎。迹近在人。外示
<lb ed="X" n="0005b03"/><lb ed="R150" n="0808a15"/>易學。苟能以易而學。自然之遠。又云。二乘同盡於結。
<lb ed="X" n="0005b04"/><lb ed="R150" n="0808a16"/>不除習。去人轉近。尤易滅也。若能以易滅而求自然。
<lb ed="X" n="0005b05"/><lb ed="R150" n="0808a17"/>之於都滅。斯則於一佛乘。分別說三也。</p>
<lb ed="X" n="0005b06"/><lb ed="R150" n="0808a18"/><p xml:id="pX27p0005b0601">舍利弗若我弟子自謂羅漢。第五段辨人得失。欲使
<lb ed="X" n="0005b07"/><lb ed="R150" n="0808b01"/>道行天下。豈容不辨得失。誡人於捨失而從得。若謂
<lb ed="X" n="0005b08"/><lb ed="R150" n="0808b02"/>是羅漢而不知佛。但爲化菩薩者。則非羅漢。此是過
<lb ed="X" n="0005b09"/><lb ed="R150" n="0808b03"/>失之人也。能持此經。謂之得。除佛滅度後現前無佛。
<lb ed="X" n="0005b10"/><lb ed="R150" n="0808b04"/>二聖之間。旣無聖主。容可不信。若佛在者。必信無疑。
<lb ed="X" n="0005b11"/><lb ed="R150" n="0808b05"/>密牽時人。及佛現在。何可不信邪。</p>
<lb ed="X" n="0005b12"/><lb ed="R150" n="0808b06"/><p xml:id="pX27p0005b1201">偈言次第。頌前五科。初正四偈。頌第一眞僞。次卅五
<lb ed="X" n="0005b13"/><lb ed="R150" n="0808b07"/>偈。頌第二一大事。次七十五偈。頌第三世諸佛證。次
<lb ed="X" n="0005b14"/><lb ed="R150" n="0808b08"/>兩偈。頌前第四段。出不獲<anchor xml:id="nkr_note_add_0005b1401" n="0005b1401"/><anchor xml:id="beg0005b1401" n="0005b1401"/>已<anchor xml:id="end0005b1401"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0005003" n="0005003"/>說三乘。最後五偈。頌第
<lb ed="X" n="0005b15"/><lb ed="R150" n="0808b09"/>五得失人。受胎之微形。在三界惑內。謂之微耳。唯法
<lb ed="X" n="0005b16"/><lb ed="R150" n="0808b10"/>身爲大。更以異方便。助顯第一義。理本無言。假言而
<lb ed="X" n="0005b17"/><lb ed="R150" n="0808b11"/>言。謂之方便。又推二乘以助化。謂之異方便。一乘旣
<lb ed="X" n="0005b18"/><lb ed="R150" n="0808b12"/>深。假之以顯。一義云。四十九年所說是方便。今說法
<lb ed="X" n="0005b19"/><lb ed="R150" n="0808b13"/>華。謂異方便。</p>
<lb ed="X" n="0005b20"/><lb ed="R150" n="0808b14"/><p xml:id="pX27p0005b2001">若有衆生類至有人禮拜。自下。明衆生於過去佛。殖
<lb ed="X" n="0005b21"/><lb ed="R150" n="0808b15"/>諸善根。一豪一善。皆積之成道。知法常無性。第一空
<lb ed="X" n="0005b22"/><lb ed="R150" n="0808b16"/>義。明理無二極矣。佛種從緣起。佛緣理生。理旣無二。
<lb ed="X" n="0005b23"/><lb ed="R150" n="0808b17"/>豈容有三。是故說一乘耳。</p><p xml:id="pX27p0005b2311" cb:place="inline">是法住法位。世間相常住。
<lb ed="X" n="0005b24"/><lb ed="R150" n="0808b18"/>釋向知法常無性。以此義故。知常無性。</p><p xml:id="pX27p0005b2416" cb:place="inline">於三七日中。
<pb ed="X" xml:id="X27.0577.0005c" n="0005c"/>
<lb ed="X" n="0005c01"/><lb ed="R150" n="0809a01"/>初七日觀樹者。欲表報恩。中七日經行者。旣由經行
<lb ed="X" n="0005c02"/><lb ed="R150" n="0809a02"/>大悟。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0005004" n="0005004"/>蔭樹成道。此恩那可不報邪。後七日思惟度衆
<lb ed="X" n="0005c03"/><lb ed="R150" n="0809a03"/>生。梵王請法。乘感而化耳。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0005c04"/><lb ed="R150" n="0809a04"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">譬喩品第三</cb:mulu><head>譬喩品第三</head>
<lb ed="X" n="0005c05"/><lb ed="R150" n="0809a05"/><p xml:id="pX27p0005c0501">夫根有利鈍。則悟有先後。向正說法花。利根之徒。取
<lb ed="X" n="0005c06"/><lb ed="R150" n="0809a06"/>悟於上矣。昧者未曉。故寄譬說之。理旣幽<g ref="#CB15035">䆳</g>。難以一
<lb ed="X" n="0005c07"/><lb ed="R150" n="0809a07"/>隅。故曲寄事像。以寫遠旨。借事況理。謂之譬喩。</p>
<lb ed="X" n="0005c08"/><lb ed="R150" n="0809a08"/><p xml:id="pX27p0005c0801">舍利弗踊躍。自下至火宅初。凡有三段明義。第一明
<lb ed="X" n="0005c09"/><lb ed="R150" n="0809a09"/>舍利弗懷悟於內。發解於外。昔疑旣重。慇憂亦深。今
<lb ed="X" n="0005c10"/><lb ed="R150" n="0809a10"/>旣首悟一乘。表憙踊心溢。不勝其欣。自說云。示託迹
<lb ed="X" n="0005c11"/><lb ed="R150" n="0809a11"/>權引。遠敦時情。所以者何至失如來無量知見。自說
<lb ed="X" n="0005c12"/><lb ed="R150" n="0809a12"/>所欣。本欲明之。欲明之旨。容助成所聞。如是法者。聞
<lb ed="X" n="0005c13"/><lb ed="R150" n="0809a13"/>一切衆生。皆當作佛。見菩薩受記。便自感傷。獨不預
<lb ed="X" n="0005c14"/><lb ed="R150" n="0809a14"/>之。今聞符昔。故過耳便悟。昔慨失大。今悟必欣矣。</p><p xml:id="pX27p0005c1420" cb:place="inline">我
<lb ed="X" n="0005c15"/><lb ed="R150" n="0809a15"/>常獨處山林樹下至非世尊咎。又所以聞卽悟者。良
<lb ed="X" n="0005c16"/><lb ed="R150" n="0809a16"/>由昔來。每作是念。我等同入法性。如來豈限之以必
<lb ed="X" n="0005c17"/><lb ed="R150" n="0809a17"/>小。是自取小耳。所以<anchor xml:id="nkr_note_orig_0005005" n="0005005"/>示者。夫說法以漸。必先小而後
<lb ed="X" n="0005c18"/><lb ed="R150" n="0809a18"/>大。若我待於說大。必以成大。直過聞說小。便謂是實
<lb ed="X" n="0005c19"/><lb ed="R150" n="0809b01"/>小。交利取證。常自咎恨。今聞是一。與同入法性不差。
<lb ed="X" n="0005c20"/><lb ed="R150" n="0809b02"/>故卽悟也。意自非小徒自咎恨。今悟如此。致欣何<anchor xml:id="nkr_note_add_0005c2001" n="0005c2001"/><anchor xml:id="beg0005c2001" n="0005c2001"/>已<anchor xml:id="end0005c2001"/>
<lb ed="X" n="0005c21"/><lb ed="R150" n="0809b03"/>哉。待者。亦云當待。</p>
<lb ed="X" n="0005c22"/><lb ed="R150" n="0809b04"/><p xml:id="pX27p0005c2201">爾時佛吿舍利弗吾於天人沙門。第二段。明旣無小
<lb ed="X" n="0005c23"/><lb ed="R150" n="0809b05"/>道。唯趣于佛也。身子積悟冥著。故與其受記。受記之
<lb ed="X" n="0005c24"/><lb ed="R150" n="0809b06"/>唱。豈實爾耶。以引希記之徒耳。</p><p xml:id="pX27p0005c2413" cb:place="inline">曾於二萬億佛至佛
<pb ed="X" xml:id="X27.0577.0006a" n="0006a"/>
<lb ed="X" n="0006a01"/><lb ed="R150" n="0809b07"/>所護念。因其自悟。憙反譏以成之。小乘昔無大望。今
<lb ed="X" n="0006a02"/><lb ed="R150" n="0809b08"/>偏授記者。明理中無小。所以遠引昔行者。明功招斯
<lb ed="X" n="0006a03"/><lb ed="R150" n="0809b09"/>記。非曰有情爲密牽時情心也。以本願故。說三乘法。
<lb ed="X" n="0006a04"/><lb ed="R150" n="0809b10"/>三乘之化。本爲濁世。其土旣淨。不容有三。而言三者。
<lb ed="X" n="0006a05"/><lb ed="R150" n="0809b11"/>欲明三卽是一。更無別三。其本解三卽是一。故言以
<lb ed="X" n="0006a06"/><lb ed="R150" n="0809b12"/>本願耳。豈曰實說三化乎。授堅滿記。所以又授堅滿
<lb ed="X" n="0006a07"/><lb ed="R150" n="0809b13"/>記者。證身子得記不虗。</p>
<lb ed="X" n="0006a08"/><lb ed="R150" n="0809b14"/><p xml:id="pX27p0006a0801">爾時四部衆至心大歡喜。第三段。引自岸之徒。知皆
<lb ed="X" n="0006a09"/><lb ed="R150" n="0809b15"/>有此分。故歡喜也。舍利弗白佛言。我無復疑悔。夫德
<lb ed="X" n="0006a10"/><lb ed="R150" n="0809b16"/>厚則憂深。道大則兼王。身子啓悟<anchor xml:id="nkr_note_add_0006a1001" n="0006a1001"/><anchor xml:id="beg0006a1001" n="0006a1001"/>已<anchor xml:id="end0006a1001"/>畢。欲令有心。同
<lb ed="X" n="0006a11"/><lb ed="R150" n="0809b17"/>其玄解。故爲千二百。騰疑白佛。此諸聲聞。旣無昔疑。
<lb ed="X" n="0006a12"/><lb ed="R150" n="0809b18"/>而有今執。必須開張。然後乃釋耳。聞所未聞。昔飡于
<lb ed="X" n="0006a13"/><lb ed="R150" n="0810a01"/>三。而今服一。同是聖言。而先後鉾楯。故結疑於其聞
<lb ed="X" n="0006a14"/><lb ed="R150" n="0810a02"/>也。</p><p xml:id="pX27p0006a1402" cb:place="inline">智者以譬喩得解。向言以挫其抱疑。今云智者以
<lb ed="X" n="0006a15"/><lb ed="R150" n="0810a03"/>牽其意。智以背愚爲性。旣曰智者聞譬心悟。以此言
<lb ed="X" n="0006a16"/><lb ed="R150" n="0810a04"/>斥之。厲其速悟耳。</p>
<lb ed="X" n="0006a17"/><lb ed="R150" n="0810a05"/><p xml:id="pX27p0006a1701">若國邑。自下義況。凡七段明理。一者明宅中。灾患<g ref="#CB15137">𥪰</g>
<lb ed="X" n="0006a18"/><lb ed="R150" n="0810a06"/>興。群禍交萃。二者覺茲患禍。其唯佛也。三者佛旣自
<lb ed="X" n="0006a19"/><lb ed="R150" n="0810a07"/>覺。又興大悲。<g ref="#CB15072">㧞</g>濟諸子。四者將與三乘之樂。故先說
<lb ed="X" n="0006a20"/><lb ed="R150" n="0810a08"/>宅中怖畏之事。五者與三乘之樂也。六者與其眞實
<lb ed="X" n="0006a21"/><lb ed="R150" n="0810a09"/>一乘至樂也。七者上許三車。竟不與之事。以虗妄也。
<lb ed="X" n="0006a22"/><lb ed="R150" n="0810a10"/>國者對城處所。衆生在三界城內。謂之爲國。第一段
<lb ed="X" n="0006a23"/><lb ed="R150" n="0810a11"/>也。邑者十無極。極譬邑。有限近人。譬之聚落。同語一
<lb ed="X" n="0006a24"/><lb ed="R150" n="0810a12"/>城。隨義逐事。則萬端名生也。有大長者。佛應統之。是
<pb ed="X" xml:id="X27.0577.0006b" n="0006b"/>
<lb ed="X" n="0006b01"/><lb ed="R150" n="0810a13"/>其所崇。爲長者也。其年衰邁。現身後邊。以設三乘之
<lb ed="X" n="0006b02"/><lb ed="R150" n="0810a14"/>敎也。財富無量。說法資慧命爲財。理無窮限爲無量。
<lb ed="X" n="0006b03"/><lb ed="R150" n="0810a15"/>多有田宅及諸僮僕。化去其穢。生其道牙爲田。來居
<lb ed="X" n="0006b04"/><lb ed="R150" n="0810a16"/>其爲宅。從敎作行。爲僮僕。無處非是。爲多也。</p><p xml:id="pX27p0006b0418" cb:place="inline">其家廣
<lb ed="X" n="0006b05"/><lb ed="R150" n="0810a17"/>大。以<anchor xml:id="nkr_note_orig_0006001" n="0006001"/>或爲本而安之。是家之義也。或無方所。爲廣大
<lb ed="X" n="0006b06"/><lb ed="R150" n="0810a18"/>也。唯有一門。佛敎通悟爲門。唯此乃通爲一百二百。
<lb ed="X" n="0006b07"/><lb ed="R150" n="0810b01"/>天爲一百。人爲二百。三惡趣爲五百。依界爲止也。堂
<lb ed="X" n="0006b08"/><lb ed="R150" n="0810b02"/>閣朽故。欲界爲堂。上二界爲閣。漸衰爲朽故也。墻壁
<lb ed="X" n="0006b09"/><lb ed="R150" n="0810b03"/>頺落。群或四統。謂之爲牆。爲不善所尅。謂之頺落。柱
<lb ed="X" n="0006b10"/><lb ed="R150" n="0810b04"/>根腐敗。邪見住之。爲柱。乖理非堅。爲腐敗也。梁棟傾
<lb ed="X" n="0006b11"/><lb ed="R150" n="0810b05"/>危。楪在<g ref="#CB01153">𪪧</g>愛爲樑棟理易可奪爲傾危。周迊俱時焱
<lb ed="X" n="0006b12"/><lb ed="R150" n="0810b06"/>然火起焚燒舍宅。衆苦譬火燒。無處不<anchor xml:id="nkr_note_orig_0006002" n="0006002"/>示。爲周迊。出
<lb ed="X" n="0006b13"/><lb ed="R150" n="0810b07"/>於橫造。爲欻然。事至爲起。燒五陰舍也。</p><p xml:id="pX27p0006b1316" cb:place="inline">諸子一十廿
<lb ed="X" n="0006b14"/><lb ed="R150" n="0810b08"/>或至卅。<anchor xml:id="nkr_note_add_0006b1401" n="0006b1401"/><anchor xml:id="beg0006b1401" n="0006b1401"/>已<anchor xml:id="end0006b1401"/>曾受化。爲子也。有三乘之別爲三。多故爲
<lb ed="X" n="0006b15"/><lb ed="R150" n="0810b09"/>十也。</p>
<lb ed="X" n="0006b16"/><lb ed="R150" n="0810b10"/><p xml:id="pX27p0006b1601">長者見大火從四面起卽大驚怖。第二段。佛覺斯苦
<lb ed="X" n="0006b17"/><lb ed="R150" n="0810b11"/>也。本化不應有苦。爲驚。受苦昏意。恐慧命遂盡於火。
<lb ed="X" n="0006b18"/><lb ed="R150" n="0810b12"/>故怖也。而作是念我雖能於所燒之門安隱得出。佛
<lb ed="X" n="0006b19"/><lb ed="R150" n="0810b13"/>應形在宅。亦示有苦。現入泥洹。惠命全爲出有餘之
<lb ed="X" n="0006b20"/><lb ed="R150" n="0810b14"/>力。得至無餘爲能。亦從先佛敎爲能。於所燒之門得
<lb ed="X" n="0006b21"/><lb ed="R150" n="0810b15"/>出。而諸子等樂著嬉戲。情遊五欲。爲嬉戲。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0006003" n="0006003"/>經綿不捨。
<lb ed="X" n="0006b22"/><lb ed="R150" n="0810b16"/>爲樂著。不覺不知不驚不怖。不謂害命。爲不覺知。旣
<lb ed="X" n="0006b23"/><lb ed="R150" n="0810b17"/>不覺知。何緣驚怖。火來逼身至無求出意。傷逼慧命。
<lb ed="X" n="0006b24"/><lb ed="R150" n="0810b18"/>不以爲患。經之不<anchor xml:id="nkr_note_orig_0006004" n="0006004"/>狀。何應求出。</p>
<pb ed="X" xml:id="X27.0577.0006c" n="0006c"/>
<lb ed="X" n="0006c01"/><lb ed="R150" n="0811a01"/><p xml:id="pX27p0006c0101">是時長者作是思惟我身手有力。第三段明佛兼濟。
<lb ed="X" n="0006c02"/><lb ed="R150" n="0811a02"/>旣自覺苦。欲使物同然。故興大悲。迬濟之也。本無二
<lb ed="X" n="0006c03"/><lb ed="R150" n="0811a03"/>化。乖之受苦。自應還用一乘敎之。故欲設一乘敎也。
<lb ed="X" n="0006c04"/><lb ed="R150" n="0811a04"/>身者迹身。迹身理能提接爲手。必能爲力也。衣裓。衣
<lb ed="X" n="0006c05"/><lb ed="R150" n="0811a05"/>能曲褁子。出如神通。能崎岴濟物。机案四等。理言說
<lb ed="X" n="0006c06"/><lb ed="R150" n="0811a06"/>平若等。</p>
<lb ed="X" n="0006c07"/><lb ed="R150" n="0811a07"/><p xml:id="pX27p0006c0701">復更思惟是舍唯有一門。第四段。將欲與三車之樂。
<lb ed="X" n="0006c08"/><lb ed="R150" n="0811a08"/>無說宅中怖畏之事。以恐其情也。衆惑所敞。爲舍。狹
<lb ed="X" n="0006c09"/><lb ed="R150" n="0811a09"/>小。敎門幽<g ref="#CB15035">䆳</g>。遊悟者寡。於門成小。戀著戲處。聖雖誘
<lb ed="X" n="0006c10"/><lb ed="R150" n="0811a10"/>化。而愚稚不識。反更戀著五欲戲處。或當墮落三塗
<lb ed="X" n="0006c11"/><lb ed="R150" n="0811a11"/>火也。雖欲一化。豈可用乎。故假癈之矣。東西走戲視
<lb ed="X" n="0006c12"/><lb ed="R150" n="0811a12"/>父而<anchor xml:id="nkr_note_add_0006c1201" n="0006c1201"/><anchor xml:id="beg0006c1201" n="0006c1201"/>已<anchor xml:id="end0006c1201"/>。遍歷五道。謂之走。旋遊六塵。謂之戲。但視丈
<lb ed="X" n="0006c13"/><lb ed="R150" n="0811a13"/>六。不達方寸。爲視父而<anchor xml:id="nkr_note_add_0006c1301" n="0006c1301"/><anchor xml:id="beg0006c1301" n="0006c1301"/>已<anchor xml:id="end0006c1301"/>。</p>
<lb ed="X" n="0006c14"/><lb ed="R150" n="0811a14"/><p xml:id="pX27p0006c1401">爾時長者至<anchor xml:id="nkr_note_add_0006c1401" n="0006c1401"/><anchor xml:id="beg0006c1401" n="0006c1401"/>已<anchor xml:id="end0006c1401"/>爲大火所燒。第五段欲與三乘樂也。
<lb ed="X" n="0006c15"/><lb ed="R150" n="0811a15"/>向旣說怖畏之事。以恐其情。其情旣懼。忽聞三車之
<lb ed="X" n="0006c16"/><lb ed="R150" n="0811a16"/>美。心必樂受。非是實敎。謂之方便也。父知諸子先心
<lb ed="X" n="0006c17"/><lb ed="R150" n="0811a17"/>各有所好。衆生所好。在於代苦爲樂。今言三乘之樂。
<lb ed="X" n="0006c18"/><lb ed="R150" n="0811a18"/>是其所好。似而非也。代苦爲樂者。於無苦爲樂。於無
<lb ed="X" n="0006c19"/><lb ed="R150" n="0811b01"/>爲爲苦。三乘永無有苦。豈可同日論哉。迹順其情實。
<lb ed="X" n="0006c20"/><lb ed="R150" n="0811b02"/>得牽出苦處。方便之極也。旣無三乘。何有彼樂。而言
<lb ed="X" n="0006c21"/><lb ed="R150" n="0811b03"/>有之。亦方便也。言三乘樂在於滅苦。苦旣不滅。而不
<lb ed="X" n="0006c22"/><lb ed="R150" n="0811b04"/>顯明又方便也。佛化在人。小乘從師。二譬牛羊。是人
<lb ed="X" n="0006c23"/><lb ed="R150" n="0811b05"/>中物。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0006005" n="0006005"/>譬支佛旣不能化。又不從師。以譬鹿也。三界流
<lb ed="X" n="0006c24"/><lb ed="R150" n="0811b06"/>轉。義如步驟。長途之苦。理能無爲。代步之樂。以喩車
<pb ed="X" xml:id="X27.0577.0007a" n="0007a"/>
<lb ed="X" n="0007a01"/><lb ed="R150" n="0811b07"/>也。從敎門出於火宅。便得之矣。故云在門外也。</p><p xml:id="pX27p0007a0119" cb:place="inline">爾時
<lb ed="X" n="0007a02"/><lb ed="R150" n="0811b08"/>諸子至諍出火宅。謂是所好故受。旣受得解。而作諸
<lb ed="X" n="0007a03"/><lb ed="R150" n="0811b09"/>行。爲走出也。從謂致走。必務先得。爲諍前耳。若空謂
<lb ed="X" n="0007a04"/><lb ed="R150" n="0811b10"/>而不解。乃反爲火燒。豈有出期。</p>
<lb ed="X" n="0007a05"/><lb ed="R150" n="0811b11"/><p xml:id="pX27p0007a0501">是時長者見諸子等安穩得出。第六段。向權引與三
<lb ed="X" n="0007a06"/><lb ed="R150" n="0811b12"/>車之樂。今與大車妙一之樂。無復諸苦。爲安隱出
<lb ed="X" n="0007a07"/><lb ed="R150" n="0811b13"/>也。於四衢道。在實相。無不通理。爲四衢道。定住其中。
<lb ed="X" n="0007a08"/><lb ed="R150" n="0811b14"/>爲坐。無復結使覆障。爲露也。各白父言父先所許。從
<lb ed="X" n="0007a09"/><lb ed="R150" n="0811b15"/>謂得解。雖實知無三。未出門外。義是未知。旣出。始知
<lb ed="X" n="0007a10"/><lb ed="R150" n="0811b16"/>無三。義亦未是知一。故有索所許之義。然佛先不許
<lb ed="X" n="0007a11"/><lb ed="R150" n="0811b17"/>其一。不敢索一。故報三而索。理苟無三。自然與一矣。
<lb ed="X" n="0007a12"/><lb ed="R150" n="0811b18"/>索義如此。斯則扣一之機。冥著。爲之設辭爾耳。車者。
<lb ed="X" n="0007a13"/><lb ed="R150" n="0812a01"/>指二乘盡智無生智是也。三界內豈無車乎。但不與
<lb ed="X" n="0007a14"/><lb ed="R150" n="0812a02"/>之名。密欲引行者。故就極處爲車耳。大乘者。所以佛
<lb ed="X" n="0007a15"/><lb ed="R150" n="0812a03"/>處旣希微玄絕。難以接麁。以丈六迹得近人。故指丈
<lb ed="X" n="0007a16"/><lb ed="R150" n="0812a04"/>六淺智爲車也。</p><p xml:id="pX27p0007a1607" cb:place="inline">七住菩薩伏三界結。義在宅外。其<anchor xml:id="nkr_note_orig_0007001" n="0007001"/>人
<lb ed="X" n="0007a17"/><lb ed="R150" n="0812a05"/>索也。各賜諸子等一大車。由索得說三是一理。理苟
<lb ed="X" n="0007a18"/><lb ed="R150" n="0812a06"/>無三。今與其一。一是未知爲與。非始與也。本<anchor xml:id="nkr_note_add_0007a1801" n="0007a1801"/><anchor xml:id="beg0007a1801" n="0007a1801"/>已<anchor xml:id="end0007a1801"/>解無。
<lb ed="X" n="0007a19"/><lb ed="R150" n="0812a07"/>豈更假說哉。託以悟諸不達耳。所以託之。良由人情
<lb ed="X" n="0007a20"/><lb ed="R150" n="0812a08"/>信我。不肯受化。旣聞出者未解。須說方知。況於<anchor xml:id="nkr_note_add_0007a2001" n="0007a2001"/><anchor xml:id="beg0007a2001" n="0007a2001"/>己<anchor xml:id="end0007a2001"/>乎。
<lb ed="X" n="0007a21"/><lb ed="R150" n="0812a09"/>便不得不受。以成悟也。衆寶莊嚴車者。表所以大乘
<lb ed="X" n="0007a22"/><lb ed="R150" n="0812a10"/>妙理無善而不備矣。高廣。理超數表爲高。彌綸無極。
<lb ed="X" n="0007a23"/><lb ed="R150" n="0812a11"/>爲廣。衆寶。總八萬四千波羅密。爲衆寶也。衆寶欄楯。
<lb ed="X" n="0007a24"/><lb ed="R150" n="0812a12"/>喩陀羅尼。四面懸鈴。以喩四辨。軒盖。以喩慈悲。雜寶。
<pb ed="X" xml:id="X27.0577.0007b" n="0007b"/>
<lb ed="X" n="0007b01"/><lb ed="R150" n="0812a13"/>七財之寶。寶繩。況大誓願。連綴衆善妙果。華瓔。七覺
<lb ed="X" n="0007b02"/><lb ed="R150" n="0812a14"/>花也。重敷綩延。諸禪定也。丹枕。喩諸功德。相支枕也。</p>
<lb ed="X" n="0007b03"/><lb ed="R150" n="0812a15"/><p xml:id="pX27p0007b0301">白牛至其疾如風。六通無垢。爲白牛。內外窮淨。爲膚
<lb ed="X" n="0007b04"/><lb ed="R150" n="0812a16"/>色充潔。理妙因圓。爲形體姝好。無所不摧。爲大筋力。
<lb ed="X" n="0007b05"/><lb ed="R150" n="0812a17"/>動進中道。爲行步平正。無滅不<anchor xml:id="nkr_note_orig_0007002" n="0007002"/>□。爲疾如風。用宣大
<lb ed="X" n="0007b06"/><lb ed="R150" n="0812a18"/>化。入於五道。爲駕之遊。多諸僕從。明敎作行者宗。侍
<lb ed="X" n="0007b07"/><lb ed="R150" n="0812b01"/>如林也。所以者何。釋所以等與之意也。</p>
<lb ed="X" n="0007b08"/><lb ed="R150" n="0812b02"/><p xml:id="pX27p0007b0801">舍利弗於汝意云何至寧有虗妄不。第七段。上許與
<lb ed="X" n="0007b09"/><lb ed="R150" n="0812b03"/>三車。今乃與一。事乖先言。似若虗妄。故反質身子。明
<lb ed="X" n="0007b10"/><lb ed="R150" n="0812b04"/>非虗妄。</p><p xml:id="pX27p0007b1004" cb:place="inline">但令諸子至全軀命。明所以不虗妄。若本實
<lb ed="X" n="0007b11"/><lb ed="R150" n="0812b05"/>欲與三乘。而今不與。亦不虗妄。何以故。但令全其慧
<lb ed="X" n="0007b12"/><lb ed="R150" n="0812b06"/>命。斯恩甚重。足以補<g ref="#CB00985">𠎝</g>。有何虗哉。乃至不與最小一
<lb ed="X" n="0007b13"/><lb ed="R150" n="0812b07"/>車。猶不虗妄。而況本無與心。今之不與。不乖先言。豈
<lb ed="X" n="0007b14"/><lb ed="R150" n="0812b08"/>虗妄乎。況復乃與大車。則所得多矣。</p>
<lb ed="X" n="0007b15"/><lb ed="R150" n="0812b09"/><p xml:id="pX27p0007b1501">如來亦復如是。自下亦有七段。合上譬也。前四段直
<lb ed="X" n="0007b16"/><lb ed="R150" n="0812b10"/>擧內義。以合上譬。後三段先<anchor xml:id="nkr_note_orig_0007003" n="0007003"/>稱外譬。後以內義合之。
<lb ed="X" n="0007b17"/><lb ed="R150" n="0812b11"/>何耶。後三者。初說三車。次與大車。最後非虗妄。興敎
<lb ed="X" n="0007b18"/><lb ed="R150" n="0812b12"/>之意。亦爲一乘。一乘之旨。顯於後三。故先稱而合也。
<lb ed="X" n="0007b19"/><lb ed="R150" n="0812b13"/>前四段爲成後三而作。故直帖上譬耳。世間之父。旣
<lb ed="X" n="0007b20"/><lb ed="R150" n="0812b14"/>爲物尊。故先序妙德。從此至成阿耨多羅。合上第一
<lb ed="X" n="0007b21"/><lb ed="R150" n="0812b15"/>譬宅形勢也。見諸衆生爲生老至雖遭大苦不以爲
<lb ed="X" n="0007b22"/><lb ed="R150" n="0812b16"/>患。合上第二譬如來覺知苦也。舍利弗佛見是<anchor xml:id="nkr_note_add_0007b2201" n="0007b2201"/><anchor xml:id="beg0007b2201" n="0007b2201"/>已<anchor xml:id="end0007b2201"/>便
<lb ed="X" n="0007b23"/><lb ed="R150" n="0812b17"/>作是念我爲衆生之父至智慧令其遊戲。合上第三
<lb ed="X" n="0007b24"/><lb ed="R150" n="0812b18"/>譬。如來欲以大悲濟物之心。舍利弗如來復作是念
<pb ed="X" xml:id="X27.0577.0007c" n="0007c"/>
<lb ed="X" n="0007c01"/><lb ed="R150" n="0813a01"/>若我但以神力至佛之智慧。合上第四譬。將欲與三
<lb ed="X" n="0007c02"/><lb ed="R150" n="0813a02"/>車之樂。故先說怖畏之事。舍利弗如彼長者身手有
<lb ed="X" n="0007c03"/><lb ed="R150" n="0813a03"/>力合上第五譬。與三車之樂。下俻烈三車也。舍利弗
<lb ed="X" n="0007c04"/><lb ed="R150" n="0813a04"/>如彼長者見諸子等安穩得出火宅。合上第六與大
<lb ed="X" n="0007c05"/><lb ed="R150" n="0813a05"/>車譬。舍利弗如彼長者以三車誘引。合上第七非虗
<lb ed="X" n="0007c06"/><lb ed="R150" n="0813a06"/>妄譬。</p>
<lb ed="X" n="0007c07"/><lb ed="R150" n="0813a07"/><p xml:id="pX27p0007c0701">而說偈言。自下。重頌上七譬。初卅三偈。頌第一宅中
<lb ed="X" n="0007c08"/><lb ed="R150" n="0813a08"/>衆灾譬也。略不頌第二門佛覺衆苦。以義易知故也。
<lb ed="X" n="0007c09"/><lb ed="R150" n="0813a09"/>屬于一人。昔化之機扣聖。聖則<anchor xml:id="nkr_note_orig_0007004" n="0007004"/>府應。府應在此。義曰
<lb ed="X" n="0007c10"/><lb ed="R150" n="0813a10"/>朽宅。屬于佛耳。</p><p xml:id="pX27p0007c1007" cb:place="inline">其人近出至忽然火起。所以云近出
<lb ed="X" n="0007c11"/><lb ed="R150" n="0813a11"/>者。明出後火起。起自衆生。非佛爲也。聖感蹔亡。謂近
<lb ed="X" n="0007c12"/><lb ed="R150" n="0813a12"/>出耳。昔化淺昧。彼自尋乖。乖理成橫。而有諸苦。爲忽
<lb ed="X" n="0007c13"/><lb ed="R150" n="0813a13"/>然火起。</p><p xml:id="pX27p0007c1304" cb:place="inline">是時宅主在門外立。此下三偈。頌第三段佛
<lb ed="X" n="0007c14"/><lb ed="R150" n="0813a14"/>以大悲濟物。如來超出三界。爲門外立也。聞有人言
<lb ed="X" n="0007c15"/><lb ed="R150" n="0813a15"/>汝諸子等先因遊戲來入此宅。昔受化從生爲子。化
<lb ed="X" n="0007c16"/><lb ed="R150" n="0813a16"/>理在三界外。尋自乖化。還躭五欲。爲遊戲。因之受身。
<lb ed="X" n="0007c17"/><lb ed="R150" n="0813a17"/>爲來入此宅。宅主旣來。昔緣亦發。機以扣聖。假爲人
<lb ed="X" n="0007c18"/><lb ed="R150" n="0813a18"/>言。聖應遂通。必聞之矣。</p><p xml:id="pX27p0007c1810" cb:place="inline">吿喩諸子。自下五偈。頌上第
<lb ed="X" n="0007c19"/><lb ed="R150" n="0813b01"/>四段說宅中怖畏之事。是時長者而作是念。自下七
<lb ed="X" n="0007c20"/><lb ed="R150" n="0813b02"/>偈半。頌上第五段與三車之樂。長者知子得出火宅。
<lb ed="X" n="0007c21"/><lb ed="R150" n="0813b03"/>自下十七偈。頌上第六段等與大車也。不頌第七不
<lb ed="X" n="0007c22"/><lb ed="R150" n="0813b04"/>虗妄也。造諸大車。大乘理無造作。子先不知。使其始
<lb ed="X" n="0007c23"/><lb ed="R150" n="0813b05"/>知爲造耳。吿舍利弗我亦如是。自下四偈。合上第一
<lb ed="X" n="0007c24"/><lb ed="R150" n="0813b06"/>譬宅形勢也。如來<anchor xml:id="nkr_note_add_0007c2401" n="0007c2401"/><anchor xml:id="beg0007c2401" n="0007c2401"/>已<anchor xml:id="end0007c2401"/>離三界火宅此一偈。合第二譬
<pb ed="X" xml:id="X27.0577.0008a" n="0008a"/>
<lb ed="X" n="0008a01"/><lb ed="R150" n="0813b07"/>也。今此三界皆是我有。此二偈合第三譬。雖復敎詔。
<lb ed="X" n="0008a02"/><lb ed="R150" n="0813b08"/>自下四偈。合前第五譬。所以不合第四者。說怖畏卽
<lb ed="X" n="0008a03"/><lb ed="R150" n="0813b09"/>是與樂。故不別合也。汝舍利弗我爲衆生。此一偈合
<lb ed="X" n="0008a04"/><lb ed="R150" n="0813b10"/>第六譬。第七不虗妄。證成第六一乘義。故不別合也。</p>
<lb ed="X" n="0008a05"/><lb ed="R150" n="0813b11"/><p xml:id="pX27p0008a0501">汝等若能信受是語。夫唱高必<anchor xml:id="nkr_note_orig_0008001" n="0008001"/>知寡理深必信少。前
<lb ed="X" n="0008a06"/><lb ed="R150" n="0813b12"/>明一乘之道。則旨玄致邈。冥然絕朕。近識之徒。取信
<lb ed="X" n="0008a07"/><lb ed="R150" n="0813b13"/>良難。自下。明不可妄爲人說。厲言<g ref="#CB06457">䔍</g>席。向方之徒。安
<lb ed="X" n="0008a08"/><lb ed="R150" n="0813b14"/>得不自鞕信悟之矣。法印。一乘妙理。理無壅滯。如王
<lb ed="X" n="0008a09"/><lb ed="R150" n="0813b15"/>者之印。無所不通矣。此人罪報。將欲流後代。於<anchor xml:id="nkr_note_orig_0008002" n="0008002"/>便道
<lb ed="X" n="0008a10"/><lb ed="R150" n="0813b16"/>宣天下。故設得失之軌。以誡人也。法華經者。無義而
<lb ed="X" n="0008a11"/><lb ed="R150" n="0813b17"/>不包。無善而不備。若順之者。則無福而不集。逆之者。
<lb ed="X" n="0008a12"/><lb ed="R150" n="0813b18"/>則無惡而不有。故廣列罪福之報。以表斯意也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0008a13"/><lb ed="R150" n="0814a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">信解品第四</cb:mulu><head>信解品第四</head>
<lb ed="X" n="0008a14"/><lb ed="R150" n="0814a02"/><p xml:id="pX27p0008a1401">四大聲聞。雖因譬得悟。悟旣在後。迹似未審。故自說
<lb ed="X" n="0008a15"/><lb ed="R150" n="0814a03"/>窮子。以表其解。解必是審。謂之信解。亦因茲重明先
<lb ed="X" n="0008a16"/><lb ed="R150" n="0814a04"/>三後一之道。從佛所聞未曾有法。昔謂三異。今聞是
<lb ed="X" n="0008a17"/><lb ed="R150" n="0814a05"/>一。乃授身子無上道記。從佛聞此之音。此聞所未聞。
<lb ed="X" n="0008a18"/><lb ed="R150" n="0814a06"/>因此自證。所得非望。欣喜倍常耳。</p>
<lb ed="X" n="0008a19"/><lb ed="R150" n="0814a07"/><p xml:id="pX27p0008a1901">卽從座起。自下三番序。所以歡喜之意也。從居僧之
<lb ed="X" n="0008a20"/><lb ed="R150" n="0814a08"/>首至不復進。求阿耨多羅三藐三菩提。謂<anchor xml:id="nkr_note_add_0008a2001" n="0008a2001"/><anchor xml:id="beg0008a2001" n="0008a2001"/>已<anchor xml:id="end0008a2001"/>得證。情
<lb ed="X" n="0008a21"/><lb ed="R150" n="0814a09"/>表望絕。第一番也。往昔說法旣久。第二番。往日聞佛
<lb ed="X" n="0008a22"/><lb ed="R150" n="0814a10"/>說波若諸經。聞之疲懈。唯念空無相而<anchor xml:id="nkr_note_add_0008a2201" n="0008a2201"/><anchor xml:id="beg0008a2201" n="0008a2201"/>已<anchor xml:id="end0008a2201"/>。永無淨佛
<lb ed="X" n="0008a23"/><lb ed="R150" n="0814a11"/>國土化衆生心也。又今年<anchor xml:id="nkr_note_add_0008a2301" n="0008a2301"/><anchor xml:id="beg0008a2301" n="0008a2301"/>已<anchor xml:id="end0008a2301"/>朽邁。第三番。旣近後
<lb ed="X" n="0008a24"/><lb ed="R150" n="0814a12"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0008003" n="0008003"/>邊身。春秋朽邁。朽邁故。於無上道。不生一念好樂之
<pb ed="X" xml:id="X27.0577.0008b" n="0008b"/>
<lb ed="X" n="0008b01"/><lb ed="R150" n="0814a13"/>心。我等今於佛前。聞授聲聞無上道記。心甚歡喜。向
<lb ed="X" n="0008b02"/><lb ed="R150" n="0814a14"/>三番。是自岸之過。今忽聞授聲聞記。情踊無岸。則無
<lb ed="X" n="0008b03"/><lb ed="R150" n="0814a15"/>量珍寶。不求自至。歡喜之義。顯於茲矣。</p><p xml:id="pX27p0008b0316" cb:place="inline">樂說譬喩。小
<lb ed="X" n="0008b04"/><lb ed="R150" n="0814a16"/>乘之人。本無大望。唯在二乘。重爲之設譬。自下三段。
<lb ed="X" n="0008b05"/><lb ed="R150" n="0814a17"/>明所以無量珍寶不求自得義也。第一明四大聲聞。
<lb ed="X" n="0008b06"/><lb ed="R150" n="0814a18"/>昔日<anchor xml:id="nkr_note_add_0008b0601" n="0008b0601"/><anchor xml:id="beg0008b0601" n="0008b0601"/>已<anchor xml:id="end0008b0601"/>於二萬佛所。蒙釋迦道。被結乎父子義。第二
<lb ed="X" n="0008b07"/><lb ed="R150" n="0814b01"/>明其神機冥著。釋迦府應。爲說三乘之敎。第三爲其
<lb ed="X" n="0008b08"/><lb ed="R150" n="0814b02"/>說法華一極之致。因此遠顯佛義。近助成所聞也。</p>
<lb ed="X" n="0008b09"/><lb ed="R150" n="0814b03"/><p xml:id="pX27p0008b0901">譬若有人年旣幼稚。第一段明父子義。昔受菩薩時
<lb ed="X" n="0008b10"/><lb ed="R150" n="0814b04"/>化。化理本一。一從佛生爲子。佛卽父也。受化始爾。爲
<lb ed="X" n="0008b11"/><lb ed="R150" n="0814b05"/>幼稚也。捨父逃逝。受化始爾。果未<anchor xml:id="nkr_note_orig_0008004" n="0008004"/>來至。還深世或。或
<lb ed="X" n="0008b12"/><lb ed="R150" n="0814b06"/>走正道。皆化而去。爲捨父逃逝。久住他國。化境自然。
<lb ed="X" n="0008b13"/><lb ed="R150" n="0814b07"/>爲本國。生死橫造。爲他國。去化日遠。爲人留滯。爲住
<lb ed="X" n="0008b14"/><lb ed="R150" n="0814b08"/>也。</p><p xml:id="pX27p0008b1402" cb:place="inline">或十廿至五十歲。五言五道。十言住久。不定故或
<lb ed="X" n="0008b15"/><lb ed="R150" n="0814b09"/>也。年旣長大加復窮困。去化旣久。爲長大。跉跰生死。
<lb ed="X" n="0008b16"/><lb ed="R150" n="0814b10"/>爲窮困也。馳騁四方。以求衣食。周遍五道。無處不求。
<lb ed="X" n="0008b17"/><lb ed="R150" n="0814b11"/>爲馳騁四方。長則求於大樂譬樂。窮則求於小樂也。
<lb ed="X" n="0008b18"/><lb ed="R150" n="0814b12"/>漸漸遊行遇向本國。或報不可頓受。爲漸。漸之非本
<lb ed="X" n="0008b19"/><lb ed="R150" n="0814b13"/>處。爲遊行。化勢應還歸悟。爲向本國。緣潛牽來。非意
<lb ed="X" n="0008b20"/><lb ed="R150" n="0814b14"/>欲爾爲遇也。</p>
<lb ed="X" n="0008b21"/><lb ed="R150" n="0814b15"/><p xml:id="pX27p0008b2101">其父先來求子不得中止一城。第二段成佛爲說三
<lb ed="X" n="0008b22"/><lb ed="R150" n="0814b16"/>乘之敎。佛昔旣化積行。常欲求子。子或墮在生死。事
<lb ed="X" n="0008b23"/><lb ed="R150" n="0814b17"/>乖爲不得。今子昔緣應至。而著生死樂。情異於本。父
<lb ed="X" n="0008b24"/><lb ed="R150" n="0814b18"/>應府就人身作佛。迹不及實。爲中止。一乘之理。可以
<pb ed="X" xml:id="X27.0577.0008c" n="0008c"/>
<lb ed="X" n="0008c01"/><lb ed="R150" n="0815a01"/>防非爲城。十方歸化爲一也。其家大富財寶無量。雖
<lb ed="X" n="0008c02"/><lb ed="R150" n="0815a02"/>在人身作佛處。理無非法。斯則富有法財。而無窮極。
<lb ed="X" n="0008c03"/><lb ed="R150" n="0815a03"/>金銀瑠璃至悉皆盈溢。七聖財寶。無能<g ref="#CB00440">𨶳</g>闞。爲倉庫。
<lb ed="X" n="0008c04"/><lb ed="R150" n="0815a04"/>理過於言。爲盈溢。多有僮僕臣佐吏民至牛羊無數。
<lb ed="X" n="0008c05"/><lb ed="R150" n="0815a05"/>外道爲僮。衆魔爲僕。必歸從化。義曰僮僕。菩薩爲臣
<lb ed="X" n="0008c06"/><lb ed="R150" n="0815a06"/>佐。助宣正化。聲聞爲吏。防撿邪非。三界衆生爲民。佛
<lb ed="X" n="0008c07"/><lb ed="R150" n="0815a07"/>所統王也。象馬牛羊者。三乘五通諸功德也。車者。理
<lb ed="X" n="0008c08"/><lb ed="R150" n="0815a08"/>運無方也。出入息利乃遍他國。外化爲出。出化彼行。
<lb ed="X" n="0008c09"/><lb ed="R150" n="0815a09"/>爲息利。利入所化。周在五道。爲遍他國。商估價客亦
<lb ed="X" n="0008c10"/><lb ed="R150" n="0815a10"/>甚衆多。菩薩受法。以化十方。爲販賣者也。</p>
<lb ed="X" n="0008c11"/><lb ed="R150" n="0815a11"/><p xml:id="pX27p0008c1101">時貧窮子遊諸聚落至所止之城。昔緣牽向父所止
<lb ed="X" n="0008c12"/><lb ed="R150" n="0815a12"/>城。理爲至也。</p>
<lb ed="X" n="0008c13"/><lb ed="R150" n="0815a13"/><p xml:id="pX27p0008c1301">父每念子至五十餘年。慈悲之念。念之乖理。而子受
<lb ed="X" n="0008c14"/><lb ed="R150" n="0815a14"/>化之後。迷淪五道。爲五十年也。而未曾向人說如此
<lb ed="X" n="0008c15"/><lb ed="R150" n="0815a15"/>事。謂未曾向人說二乘成佛。佛之大慈。本欲拔苦。而
<lb ed="X" n="0008c16"/><lb ed="R150" n="0815a16"/>彼樂生死。眞化則逆。要須權三。三順微心。然後可造
<lb ed="X" n="0008c17"/><lb ed="R150" n="0815a17"/>之一也。但自思惟。心懷悔恨。唯恨本化不濃。致使還
<lb ed="X" n="0008c18"/><lb ed="R150" n="0815a18"/>或流轉。悉爲慈悲。無方設辭耳。</p><p xml:id="pX27p0008c1813" cb:place="inline">自念老朽至每憶其
<lb ed="X" n="0008c19"/><lb ed="R150" n="0815b01"/>子。老朽者。謂後邊身也。無有息。謂未說二乘作佛。慮
<lb ed="X" n="0008c20"/><lb ed="R150" n="0815b02"/>無上法寶。無所付嗣也。</p>
<lb ed="X" n="0008c21"/><lb ed="R150" n="0815b03"/><p xml:id="pX27p0008c2101">爾時窮子傭賃展轉遇到父舍住立門側。昔所行善。
<lb ed="X" n="0008c22"/><lb ed="R150" n="0815b04"/>以取世樂。爲傭賃。而實非善受。故自昔緣。爲潛到父
<lb ed="X" n="0008c23"/><lb ed="R150" n="0815b05"/>舍。大乘之說。爲父舍。所由出處。爲門。本緣應入。而情
<lb ed="X" n="0008c24"/><lb ed="R150" n="0815b06"/>牽不受。故躊躇其側。遙見其父踞師子床。寶机承足。
<pb ed="X" xml:id="X27.0577.0009a" n="0009a"/>
<lb ed="X" n="0009a01"/><lb ed="R150" n="0815b07"/>昔緣使見大乘說旨。爲遙見父。理爲法身。所處無畏。
<lb ed="X" n="0009a02"/><lb ed="R150" n="0815b08"/>踞師子床。住足恒在無爲。爲寶机承其足也。</p><p xml:id="pX27p0009a0218" cb:place="inline">諸婆羅
<lb ed="X" n="0009a03"/><lb ed="R150" n="0815b09"/>門至恭敬圍遶。如此諸天。皆自持憍傲。而皆宗事者。
<lb ed="X" n="0009a04"/><lb ed="R150" n="0815b10"/>理伏之然也。以眞珠瓔珞。莊嚴其身。形無非法。則是
<lb ed="X" n="0009a05"/><lb ed="R150" n="0815b11"/>法寶莊嚴其身也。</p><p xml:id="pX27p0009a0508" cb:place="inline">吏民僮僕手執白拂侍立左右。奉
<lb ed="X" n="0009a06"/><lb ed="R150" n="0815b12"/>敎信手。執無漏慧拂。義爲侍立左右。拂塵嚚也。羅列
<lb ed="X" n="0009a07"/><lb ed="R150" n="0815b13"/>寶物。出內取與。陳顯法相。必使彼得。彼得乃義歸於
<lb ed="X" n="0009a08"/><lb ed="R150" n="0815b14"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0009a0801" n="0009a0801"/><anchor xml:id="beg0009a0801" n="0009a0801"/>己<anchor xml:id="end0009a0801"/>。爲取與也。</p><p xml:id="pX27p0009a0806" cb:place="inline">窮子見父有大力勢卽懷恐怖悔來至
<lb ed="X" n="0009a09"/><lb ed="R150" n="0815b15"/>此。父理能伏其情。爲有力勢。伏情之所畏。爲恐怖。含
<lb ed="X" n="0009a10"/><lb ed="R150" n="0815b16"/>大之機。扣聖爲見父。而情或翳心。未能受大。爲悔來
<lb ed="X" n="0009a11"/><lb ed="R150" n="0815b17"/>至此。竊作是念至非得物之處。含大之機未著。廣設
<lb ed="X" n="0009a12"/><lb ed="R150" n="0815b18"/>辭如此。不如往至貧里。三界爲貧里。修五戒十善。求
<lb ed="X" n="0009a13"/><lb ed="R150" n="0816a01"/>人天之樂。爲易得也。若久住或見逼迫。久住必使行
<lb ed="X" n="0009a14"/><lb ed="R150" n="0816a02"/>大道。使行大道者。必爲物。爲物者。功不在我。功不在
<lb ed="X" n="0009a15"/><lb ed="R150" n="0816a03"/>我者。使見強使。爲他作也。疾走不樂之至。患去速也。</p>
<lb ed="X" n="0009a16"/><lb ed="R150" n="0816a04"/><p xml:id="pX27p0009a1601">見子便識心大歡喜。昔緣微發。爲見子。子今雖復情
<lb ed="X" n="0009a17"/><lb ed="R150" n="0816a05"/>逆。後必悟大。是故歡喜。冥機微至。而<anchor xml:id="nkr_note_add_0009a1701" n="0009a1701"/><anchor xml:id="beg0009a1701" n="0009a1701"/>己<anchor xml:id="end0009a1701"/>不知。爲忽自
<lb ed="X" n="0009a18"/><lb ed="R150" n="0816a06"/>來。卽遣傍人。丈六非所以佛。爲傍人。傍人欲設大化。
<lb ed="X" n="0009a19"/><lb ed="R150" n="0816a07"/>爲遣使。往大是先急。爲追也。疾走往捉。大乘妙法。爲
<lb ed="X" n="0009a20"/><lb ed="R150" n="0816a08"/>堅執之理。理不容間。爲疾也。窮子驚愕至何爲見捉。
<lb ed="X" n="0009a21"/><lb ed="R150" n="0816a09"/>出非本意。爲驚愕。甚逆其情。爲稱怨大喚。猶無犯而
<lb ed="X" n="0009a22"/><lb ed="R150" n="0816a10"/>致執也。</p>
<lb ed="X" n="0009a23"/><lb ed="R150" n="0816a11"/><p xml:id="pX27p0009a2301">使者執之逾急。大乘執之。轉功其情。理終不捨。爲強
<lb ed="X" n="0009a24"/><lb ed="R150" n="0816a12"/>牽也。</p><p xml:id="pX27p0009a2403" cb:place="inline">于時窮子自念無罪至悶絕躃地。情甚不樂。有
<pb ed="X" xml:id="X27.0577.0009b" n="0009b"/>
<lb ed="X" n="0009b01"/><lb ed="R150" n="0816a13"/>過無罪。而致執大化。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0009001" n="0009001"/>其乖其心。爲悶絕躃地也。</p><p xml:id="pX27p0009b0119" cb:place="inline">父遙
<lb ed="X" n="0009b02"/><lb ed="R150" n="0816a14"/>見之至勿強將來。廢不作大化之念。假語前使云爾
<lb ed="X" n="0009b03"/><lb ed="R150" n="0816a15"/>耳。</p><p xml:id="pX27p0009b0302" cb:place="inline">以冷水灑面。若稱以大化。化之則悶絕矣。今但息
<lb ed="X" n="0009b04"/><lb ed="R150" n="0816a16"/>大化。其便醒悟。水灑面者。以表此義也。</p><p xml:id="pX27p0009b0416" cb:place="inline">使者語之我
<lb ed="X" n="0009b05"/><lb ed="R150" n="0816a17"/>今放汝者。亦假語云爾。</p>
<lb ed="X" n="0009b06"/><lb ed="R150" n="0816a18"/><p xml:id="pX27p0009b0601">密遣二人形色憔悴無威德者。二人者。爲二乘法。作
<lb ed="X" n="0009b07"/><lb ed="R150" n="0816b01"/>念欲施。此爲遣。隱實爲密。理不光圓。爲形色憔悴。內
<lb ed="X" n="0009b08"/><lb ed="R150" n="0816b02"/>解不明。爲無威德。如此之人。則非王使也。</p><p xml:id="pX27p0009b0817" cb:place="inline">汝可詣彼
<lb ed="X" n="0009b09"/><lb ed="R150" n="0816b03"/>至倍與汝直。順情非本。爲徐語。使作行而與樂。爲作
<lb ed="X" n="0009b10"/><lb ed="R150" n="0816b04"/>處。所與超於世間。倍與直也。</p><p xml:id="pX27p0009b1012" cb:place="inline">我等二人亦共汝作。法
<lb ed="X" n="0009b11"/><lb ed="R150" n="0816b05"/>在人行。爲共作也。</p><p xml:id="pX27p0009b1108" cb:place="inline">窮子先取其價。受使所語。爲先取
<lb ed="X" n="0009b12"/><lb ed="R150" n="0816b06"/>其價。情怙無疑。爲尋與除糞。</p>
<lb ed="X" n="0009b13"/><lb ed="R150" n="0816b07"/><p xml:id="pX27p0009b1301">又以他日至汚穢不淨。神通寄在六情。爲窓牖中見。
<lb ed="X" n="0009b14"/><lb ed="R150" n="0816b08"/>身非功德所成。爲羸疲。結使受之。爲塵坌不淨也。</p><p xml:id="pX27p0009b1420" cb:place="inline">卽
<lb ed="X" n="0009b15"/><lb ed="R150" n="0816b09"/>脫瓔珞至塵垢坌身。隱法身妙餝。爲脫瓔珞之具。示
<lb ed="X" n="0009b16"/><lb ed="R150" n="0816b10"/>菩薩作佛。不虗外好。爲著垢膩之衣。亦是結使所受
<lb ed="X" n="0009b17"/><lb ed="R150" n="0816b11"/>生。爲塵土坌身也。右手執持除糞之器。狀有所畏。不
<lb ed="X" n="0009b18"/><lb ed="R150" n="0816b12"/>行無漏。爲執除糞器。便易爲右手。似若防漏。爲狀有
<lb ed="X" n="0009b19"/><lb ed="R150" n="0816b13"/>所畏也。</p><p xml:id="pX27p0009b1904" cb:place="inline">語作人汝等懃作。鹿野轉法輪時。義言如此
<lb ed="X" n="0009b20"/><lb ed="R150" n="0816b14"/>也。</p><p xml:id="pX27p0009b2002" cb:place="inline">以方便故得近其子。佛理絕人。府示得接耳。</p><p xml:id="pX27p0009b2019" cb:place="inline">後復
<lb ed="X" n="0009b21"/><lb ed="R150" n="0816b15"/>吿言至當加汝價。入無漏道後。定不還生死。爲常此
<lb ed="X" n="0009b22"/><lb ed="R150" n="0816b16"/>作不復餘去。所得之樂。過七方便。爲加汝價也。</p><p xml:id="pX27p0009b2219" cb:place="inline">諸所
<lb ed="X" n="0009b23"/><lb ed="R150" n="0816b17"/>須至須者相給。無漏諸功德。無所乏少。爲鹽酢之屬。
<lb ed="X" n="0009b24"/><lb ed="R150" n="0816b18"/>二乘神通。本自局弱。爲老蔽使人也。</p><p xml:id="pX27p0009b2415" cb:place="inline">無有欺怠至如
<pb ed="X" xml:id="X27.0577.0009c" n="0009c"/>
<lb ed="X" n="0009c01"/><lb ed="R150" n="0817a01"/>餘作人。其情安小乘法。謂之不見汝有此諸惡如餘
<lb ed="X" n="0009c02"/><lb ed="R150" n="0817a02"/>作人。餘作人者。謂七方便。七方便則有此惡也。名之
<lb ed="X" n="0009c03"/><lb ed="R150" n="0817a03"/>爲兒。得無漏。名似佛子。未言眞子耳。</p><p xml:id="pX27p0009c0315" cb:place="inline">窮子雖欣此遇
<lb ed="X" n="0009c04"/><lb ed="R150" n="0817a04"/>至常令除糞。見諦思惟各十。謂廿年也。出入無難。使
<lb ed="X" n="0009c05"/><lb ed="R150" n="0817a05"/>聞大乘。則出入此理。無疑難也。然其所止猶在本處。
<lb ed="X" n="0009c06"/><lb ed="R150" n="0817a06"/>聞說大乘敎<anchor xml:id="nkr_note_add_0009c0601" n="0009c0601"/><anchor xml:id="beg0009c0601" n="0009c0601"/>已<anchor xml:id="end0009c0601"/>。使知是<anchor xml:id="nkr_note_add_0009c0602" n="0009c0602"/><anchor xml:id="beg0009c0602" n="0009c0602"/>己<anchor xml:id="end0009c0602"/>之有。彼尙未領。爲猶在本
<lb ed="X" n="0009c07"/><lb ed="R150" n="0817a07"/>處也。</p>
<lb ed="X" n="0009c08"/><lb ed="R150" n="0817a08"/><p xml:id="pX27p0009c0801">爾時長者有<g ref="#CB15432">疾</g>至無令漏失。旣知使說大乘諸經。如
<lb ed="X" n="0009c09"/><lb ed="R150" n="0817a09"/>命須菩提說波若。爲以悉付敎是其物。</p><p xml:id="pX27p0009c0916" cb:place="inline">爾時窮子卽
<lb ed="X" n="0009c10"/><lb ed="R150" n="0817a10"/>受敎勑至亦未能捨。雖受委付。猶未知是<anchor xml:id="nkr_note_add_0009c1001" n="0009c1001"/><anchor xml:id="beg0009c1001" n="0009c1001"/>己<anchor xml:id="end0009c1001"/>之物。情
<lb ed="X" n="0009c11"/><lb ed="R150" n="0817a11"/>故如此。</p>
<lb ed="X" n="0009c12"/><lb ed="R150" n="0817a12"/><p xml:id="pX27p0009c1201">復經少時父知子意漸<anchor xml:id="nkr_note_add_0009c1201" n="0009c1201"/><anchor xml:id="beg0009c1201" n="0009c1201"/>已<anchor xml:id="end0009c1201"/>通泰。第三段其心轉曠。懷
<lb ed="X" n="0009c13"/><lb ed="R150" n="0817a13"/>大之機顯。自下會諸親族。名之爲兒。斯則爲說法華
<lb ed="X" n="0009c14"/><lb ed="R150" n="0817a14"/>經也。</p><p xml:id="pX27p0009c1403" cb:place="inline">於某城中。於昔二萬億佛所<anchor xml:id="nkr_note_add_0009c1401" n="0009c1401"/><anchor xml:id="beg0009c1401" n="0009c1401"/>已<anchor xml:id="end0009c1401"/>受化。化功未淳。
<lb ed="X" n="0009c15"/><lb ed="R150" n="0817a15"/>遂捨吾逃逝。遁三界也。跉跰。飄流五道。備甞苦辛。自
<lb ed="X" n="0009c16"/><lb ed="R150" n="0817a16"/>然而至。上三段。釋所以無上之寶者自然至。義顯此也。
<lb ed="X" n="0009c17"/><lb ed="R150" n="0817a17"/>大富長者則是如來。自下三番。合上三譬。此合第一
<lb ed="X" n="0009c18"/><lb ed="R150" n="0817a18"/>譬父子義。以三苦故。佛說三受。以爲三苦。苦劇說爲
<lb ed="X" n="0009c19"/><lb ed="R150" n="0817b01"/>苦苦。果變<g ref="#CB17849">󴖹</g>。說爲壞苦。非苦非樂。念念遷。其命過。說
<lb ed="X" n="0009c20"/><lb ed="R150" n="0817b02"/>爲行苦。今言以三苦故者。卽以三受也。何者。苦受楚
<lb ed="X" n="0009c21"/><lb ed="R150" n="0817b03"/>切。乖情起瞋。適故起愛。不苦不樂。恬恬起癡。由斯三
<lb ed="X" n="0009c22"/><lb ed="R150" n="0817b04"/>受。興三不善根。三不善根旣感。發動諸使。諸使紛熾。
<lb ed="X" n="0009c23"/><lb ed="R150" n="0817b05"/>作身口業。業使相與。招未來報。故言以三苦受諸熱
<lb ed="X" n="0009c24"/><lb ed="R150" n="0817b06"/>惱。旣爲生死所惱。則所習非勝。爲迷惑無知。樂著小
<pb ed="X" xml:id="X27.0577.0010a" n="0010a"/>
<lb ed="X" n="0010a01"/><lb ed="R150" n="0817b07"/>法。自此卽合背化流通之事也。</p><p xml:id="pX27p0010a0113" cb:place="inline">今日世尊令我等思
<lb ed="X" n="0010a02"/><lb ed="R150" n="0817b08"/>惟蠲除。合第二譬。爲說三乘敎也。一日之價。貶小乘
<lb ed="X" n="0010a03"/><lb ed="R150" n="0817b09"/>自足之心。取其曠時積行之功。以比菩薩一日而<anchor xml:id="nkr_note_add_0010a0301" n="0010a0301"/><anchor xml:id="beg0010a0301" n="0010a0301"/>已<anchor xml:id="end0010a0301"/>。
<lb ed="X" n="0010a04"/><lb ed="R150" n="0817b10"/>有少乏極。</p><p xml:id="pX27p0010a0405" cb:place="inline">今我等方知世尊於佛智慧無所恡惜。合
<lb ed="X" n="0010a05"/><lb ed="R150" n="0817b11"/>第三說法花也。</p>
<lb ed="X" n="0010a06"/><lb ed="R150" n="0817b12"/><p xml:id="pX27p0010a0601">偈言初二偈。頌品始三番。次兩偈。頌第一譬。求之旣
<lb ed="X" n="0010a07"/><lb ed="R150" n="0817b13"/>疲。自下卅二偈。頌第二譬也。注記券疏笇計寶物者。
<lb ed="X" n="0010a08"/><lb ed="R150" n="0817b14"/>謂說三乘法。授菩薩記。謂券疏也。薦蓆厚暖。譬泥洹
<lb ed="X" n="0010a09"/><lb ed="R150" n="0817b15"/>中樂。無不厚足。止宿草菴。作大乘門外。宿小乘菴也。
<lb ed="X" n="0010a10"/><lb ed="R150" n="0817b16"/>父知子心漸<anchor xml:id="nkr_note_add_0010a1001" n="0010a1001"/><anchor xml:id="beg0010a1001" n="0010a1001"/>已<anchor xml:id="end0010a1001"/>曠大。自下七偈。頌第三譬。佛亦如是。
<lb ed="X" n="0010a11"/><lb ed="R150" n="0817b17"/>自下領略頌內義。殊不委備。臨時宜之。悉皆空寂。明
<lb ed="X" n="0010a12"/><lb ed="R150" n="0817b18"/>所以無欣樂。大意以諸法性空。難可窮究。窮究乃得
<lb ed="X" n="0010a13"/><lb ed="R150" n="0818a01"/>成佛。以是不欣也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0010a14"/><lb ed="R150" n="0818a02"/>
<lb ed="X" n="0010a15"/><lb ed="R150" n="0818a03"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>妙法蓮華經疏卷上</cb:jhead></cb:juan>
</body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0001c1301" to="#end0001c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4" cb:provider="來函：赵文平 (2020-05-26)">挊<note type="cf1">T85n2778_p0522a18</note></lem><rdg wit="#wit.orig">桛</rdg></app>
<app from="#beg0001c2401" to="#end0001c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0002b1601" to="#end0002b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0003b1701" to="#end0003b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0003c1501" to="#end0003c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0004a2201" to="#end0004a2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0004b0201" to="#end0004b0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0004b1101" to="#end0004b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0004c1101" to="#end0004c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0004c1601" to="#end0004c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0004c2301" to="#end0004c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0005a0101" to="#end0005a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0005a1901" to="#end0005a1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0005b1401" to="#end0005b1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0005c2001" to="#end0005c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0006a1001" to="#end0006a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0006b1401" to="#end0006b1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0006c1201" to="#end0006c1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0006c1301" to="#end0006c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0006c1401" to="#end0006c1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0007a1801" to="#end0007a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0007a2001" to="#end0007a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0007b2201" to="#end0007b2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0007c2401" to="#end0007c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0008a2001" to="#end0008a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0008a2201" to="#end0008a2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0008a2301" to="#end0008a2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0008b0601" to="#end0008b0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0009a0801" to="#end0009a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0009a1701" to="#end0009a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0009c0601" to="#end0009c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0009c0602" to="#end0009c0602"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0009c1001" to="#end0009c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0009c1201" to="#end0009c1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0009c1401" to="#end0009c1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0010a0301" to="#end0010a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0010a1001" to="#end0010a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="cbeta-notes">
<head>CBETA 校注</head>
<p>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="xuzang-notes">
<head>卍續藏 校注</head>
<p>
<note n="0001001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0001001">目錄新作</note>
<note n="0001002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0001002">（笠ハ竺ニツクルベシ。<g ref="#CB18834">󴦒</g>）</note>
<note n="0001003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0001003">又字原本不明</note>
<note n="0001004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0001004">豪與毫同下同</note>
<note n="0001005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0001005">言字原本不明</note>
<note n="0001006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0001006">者字原本不明</note>
<note n="0002001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0002001">烈與列同</note>
<note n="0002002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0002002 #note_star_1">政與正同下同</note>
<note n="0002003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0002003">母疑人</note>
<note n="0002004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0002004">曰疑故</note>
<note n="0002005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0002005">任與姙同</note>
<note n="0002006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0002006">至字原本不明</note>
<note n="0003001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0003001">昔疑首</note>
<note n="0003002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0003002">然與燃同</note>
<note n="0005001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0005001">云疑玄</note>
<note n="0005002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0005002">丈或大歟</note>
<note n="0005003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0005003">說字原本不明</note>
<note n="0005004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0005004">蔭字原本不明</note>
<note n="0005005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0005005">示疑爾</note>
<note n="0006001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0006001">或與惑同下準之</note>
<note n="0006002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0006002">示疑爾</note>
<note n="0006003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0006003">經疑纏</note>
<note n="0006004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0006004">狀字原本未詳</note>
<note n="0006005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0006005">譬疑辟</note>
<note n="0007001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0007001">人字原本不明</note>
<note n="0007002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0007002">□疑至</note>
<note n="0007003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0007003">稱原本字体不明或攝字歟下同</note>
<note n="0007004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0007004">府俯音通下同</note>
<note n="0008001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0008001">知疑和</note>
<note n="0008002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0008002">便字原本未詳</note>
<note n="0008003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0008003">邊字原本不明</note>
<note n="0008004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0008004">來字原本不明</note>
<note n="0009001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0009001">其疑甚</note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
<note n="0001c1301" resp="#resp3" type="add" cb:note_key="X27.0001c13.09" target="#nkr_note_add_0001c1301">挊【CB】，桛【卍續】</note>
<note n="0001c2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0001c2401">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0002b1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0002b1601">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0003b1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0003b1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0003c1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0003c1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0004a2201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0004a2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0004b0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0004b0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0004b1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0004b1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0004c1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0004c1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0004c1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0004c1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0004c2301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0004c2301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0005a0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0005a0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0005a1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0005a1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0005b1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0005b1401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0005c2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0005c2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0006a1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0006a1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0006b1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0006b1401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0006c1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0006c1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0006c1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0006c1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0006c1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0006c1401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0007a1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0007a1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0007a2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0007a2001">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0007b2201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0007b2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0007c2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0007c2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0008a2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0008a2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0008a2201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0008a2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0008a2301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0008a2301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0008b0601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0008b0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0009a0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0009a0801">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0009a1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0009a1701">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0009c0601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0009c0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0009c0602" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0009c0602">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0009c1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0009c1001">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0009c1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0009c1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0009c1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0009c1401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0010a0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0010a0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0010a1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0010a1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>