<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="X27n0582">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 582 法華統略</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經數位版, No. 582 法華統略</title>
			<author>胡 吉藏撰</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp5"><resp>corrections</resp><name>CBETA.liyi</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>3卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">27</idno>.<idno type="no">582</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2024-02-25 09:56:44 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">法華統略</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">CBETA 人工輸入，CBETA 掃瞄辨識</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>原書標點</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【卍續】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		<charDecl>
<char xml:id="CB00211">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00211</charName>
				<mapping cb:dec="983251" type="PUA">U+F00D3</mapping>
			<mapping type="unicode">U+2463D</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[牛*句]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB00727">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00727</charName>
				<mapping cb:dec="983767" type="PUA">U+F02D7</mapping>
			<mapping type="unicode">U+38A1</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>獎</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[將/廾]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB00832">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00832</charName>
				<mapping cb:dec="983872" type="PUA">U+F0340</mapping>
			<mapping type="unicode">U+4A31</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>覆</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[雨/復]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB02426">
				<charName>CBETA CHARACTER CB02426</charName>
				<mapping cb:dec="985466" type="PUA">U+F097A</mapping>
			<mapping type="unicode">U+30A51</mapping><mapping type="normal_unicode">U+41A9</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>冥</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[穴/具]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB08764">
				<charName>CBETA CHARACTER CB08764</charName>
				<mapping cb:dec="991804" type="PUA">U+F223C</mapping>
			<mapping type="unicode">U+3761</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[宋-木+取]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15097">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15097</charName>
				<mapping cb:dec="998137" type="PUA">U+F3AF9</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+9EAB</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>麵</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[麩-夫+丐]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15148">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15148</charName>
				<mapping cb:dec="998188" type="PUA">U+F3B2C</mapping>
			<mapping type="unicode">U+26615</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>畫</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[書-曰+(且-二+人)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB16014">
				<charName>CBETA CHARACTER CB16014</charName>
				<mapping cb:dec="999054" type="PUA">U+F3E8E</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+979E</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>鞞</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[鞥-合+(白-日+田)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB17068">
				<charName>CBETA CHARACTER CB17068</charName>
				<mapping cb:dec="1000108" type="PUA">U+F42AC</mapping>
			<mapping type="unicode">U+41A9</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>冥</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[窅/大]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB17851">
				<charName>CBETA CHARACTER CB17851</charName>
				<mapping cb:dec="1000891" type="PUA">U+F45BB</mapping>
			<charProp><localName>normalized form</localName><value>冥</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[穴/且/八]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB18767">
				<charName>CBETA CHARACTER CB18767</charName>
				<mapping cb:dec="1001807" type="PUA">U+F494F</mapping>
			<mapping type="unicode">U+29C8</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[□@□]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB18834">
				<charName>CBETA CHARACTER CB18834</charName>
				<mapping cb:dec="1001874" type="PUA">U+F4992</mapping>
			<charProp><localName>composition</localName><value>編⃝</value></charProp></char>
</charDecl>
	</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-05-20">
			<name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication
		</change>
		<change when="2006-08-28T08:39:02">
			Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<milestone unit="juan" n="1"/>
<pb ed="X" xml:id="X27.0582.0438a" n="0438a"/>
<lb ed="X" n="0438a01"/>
<lb ed="X" n="0438a02"/>
<lb ed="X" n="0438a03"/>
<lb ed="X" n="0438a04"/><lb ed="R043" n="0001a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">法華統略目次</cb:mulu><head><anchor xml:id="nkr_note_orig_0438001" n="0438001"/>法華統略目次</head>
<lb ed="X" n="0438a05"/>
<lb ed="X" n="0438a06"/><lb ed="R043" n="0001a03"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX27p0438a0601">卷上本
<lb ed="X" n="0438a07"/><lb ed="R043" n="0001a04"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX27p0438a0701">釋序品第一</item></list></item>
<lb ed="X" n="0438a08"/><lb ed="R043" n="0001a05"/><item xml:id="itemX27p0438a0801">卷上末
<lb ed="X" n="0438a09"/><lb ed="R043" n="0001a06"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX27p0438a0901">釋方便品第二</item></list></item>
<lb ed="X" n="0438a10"/><lb ed="R043" n="0001a07"/><item xml:id="itemX27p0438a1001">卷中本
<lb ed="X" n="0438a11"/><lb ed="R043" n="0001a08"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX27p0438a1101">釋譬喩品第三</item></list></item>
<lb ed="X" n="0438a12"/><lb ed="R043" n="0001a09"/><item xml:id="itemX27p0438a1201">卷中末
<lb ed="X" n="0438a13"/><lb ed="R043" n="0001a10"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX27p0438a1301">釋信解品第四<note place="inline">欠經第三全卷之釋</note></item></list></item>
<lb ed="X" n="0438a14"/><lb ed="R043" n="0001a11"/><item xml:id="itemX27p0438a1401">卷下本
<lb ed="X" n="0438a15"/><lb ed="R043" n="0001a12"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX27p0438a1501">釋五百弟子授記品第八</item>
<lb ed="X" n="0438a16"/><lb ed="R043" n="0001a13"/><item xml:id="itemX27p0438a1601">釋學無學人授記品第九</item>
<lb ed="X" n="0438a17"/><lb ed="R043" n="0001a14"/><item xml:id="itemX27p0438a1701">釋法師品第十</item>
<lb ed="X" n="0438a18"/><lb ed="R043" n="0001a15"/><item xml:id="itemX27p0438a1801">釋見寶塔品第十一</item>
<lb ed="X" n="0438a19"/><lb ed="R043" n="0001a16"/><item xml:id="itemX27p0438a1901">釋提婆達多品第十二</item>
<lb ed="X" n="0438a20"/><lb ed="R043" n="0001a17"/><item xml:id="itemX27p0438a2001">釋持品第十三</item>
<lb ed="X" n="0438a21"/><lb ed="R043" n="0001a18"/><item xml:id="itemX27p0438a2101">釋安樂行品第十四</item>
<lb ed="X" n="0438a22"/><lb ed="R043" n="0001b01"/><item xml:id="itemX27p0438a2201">釋涌出品第十五</item></list></item>
<lb ed="X" n="0438a23"/><lb ed="R043" n="0001b02"/><item xml:id="itemX27p0438a2301">卷下末
<lb ed="X" n="0438a24"/><lb ed="R043" n="0001b03"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX27p0438a2401">釋壽量品第十六</item>
<pb ed="X" xml:id="X27.0582.0438b" n="0438b"/>
<lb ed="X" n="0438b01"/><lb ed="R043" n="0001b04"/><item xml:id="itemX27p0438b0101">釋分別功德品第十七</item>
<lb ed="X" n="0438b02"/><lb ed="R043" n="0001b05"/><item xml:id="itemX27p0438b0201">釋隨喜功德品第十八</item>
<lb ed="X" n="0438b03"/><lb ed="R043" n="0001b06"/><item xml:id="itemX27p0438b0301">釋法師功德品第十九</item>
<lb ed="X" n="0438b04"/><lb ed="R043" n="0001b07"/><item xml:id="itemX27p0438b0401">釋常不輕品第二十</item>
<lb ed="X" n="0438b05"/><lb ed="R043" n="0001b08"/><item xml:id="itemX27p0438b0501">釋如來神力品第二十一</item>
<lb ed="X" n="0438b06"/><lb ed="R043" n="0001b09"/><item xml:id="itemX27p0438b0601">釋囑累品第二十二</item>
<lb ed="X" n="0438b07"/><lb ed="R043" n="0001b10"/><item xml:id="itemX27p0438b0701">釋藥王品第二十三</item>
<lb ed="X" n="0438b08"/><lb ed="R043" n="0001b11"/><item xml:id="itemX27p0438b0801">釋妙音品第二十四</item>
<lb ed="X" n="0438b09"/><lb ed="R043" n="0001b12"/><item xml:id="itemX27p0438b0901">釋觀音普門品第二十五</item>
<lb ed="X" n="0438b10"/><lb ed="R043" n="0001b13"/><item xml:id="itemX27p0438b1001">釋陀羅尼品第二十六</item>
<lb ed="X" n="0438b11"/><lb ed="R043" n="0001b14"/><item xml:id="itemX27p0438b1101">釋妙莊嚴王品第二十七</item>
<lb ed="X" n="0438b12"/><lb ed="R043" n="0001b15"/><item xml:id="itemX27p0438b1201">釋普賢勸發品第二十八</item></list></item></list>
<lb ed="X" n="0438b13"/><lb ed="R043" n="0001b16"/>
<lb ed="X" n="0438b14"/><lb ed="R043" n="0001b17"/><p xml:id="pX27p0438b1401">法華統略目次<note place="inline">終</note></p></cb:div>
<lb ed="X" n="0438b15"/>
<lb ed="X" n="0438b16"/>
<lb ed="X" n="0438b17"/>
<lb ed="X" n="0438b18"/>
<lb ed="X" n="0438b19"/>
<lb ed="X" n="0438b20"/>
<lb ed="X" n="0438b21"/>
<lb ed="X" n="0438b22"/>
<lb ed="X" n="0438b23"/>
<lb ed="X" n="0438b24"/>
<pb ed="X" xml:id="X27.0582.0438c" n="0438c"/>
<lb ed="X" n="0438c01"/>
<lb ed="X" n="0438c02"/>
<lb ed="X" n="0438c03"/>
<lb ed="X" n="0438c04"/>
<lb ed="X" n="0438c05"/><cb:docNumber>No. 582</cb:docNumber>
<lb ed="X" n="0438c06"/><lb ed="R043" n="0002a01"/><cb:juan fun="open" n="1a"><cb:mulu type="卷" n="1a">上本</cb:mulu><cb:jhead>法華統略卷上<note place="inline">本</note></cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0438c07"/>
<lb ed="X" n="0438c08"/><lb ed="R043" n="0002a02"/><byline cb:type="author">胡吉藏法師　撰</byline>
<lb ed="X" n="0438c09"/><lb ed="R043" n="0002a03"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">序</cb:mulu><p xml:id="pX27p0438c0901">昔在會稽。著此經玄文。凡二十卷。中居京兆。錄其要
<lb ed="X" n="0438c10"/><lb ed="R043" n="0002a04"/>用裁爲七軸。但余少弘四論。末專習一乘。私衆二講。
<lb ed="X" n="0438c11"/><lb ed="R043" n="0002a05"/>將三百遍。但斯經言約義富。更有異聞。撰錄大宗。復
<lb ed="X" n="0438c12"/><lb ed="R043" n="0002a06"/>爲此三卷。叙其疏意。略有六焉。一二本所無。今文方
<lb ed="X" n="0438c13"/><lb ed="R043" n="0002a07"/>有。如四土之說及七會之文。二全癈舊通。用今新意。
<lb ed="X" n="0438c14"/><lb ed="R043" n="0002a08"/>如合大車及火宅之譬。三新舊兩用。可適時而說。如
<lb ed="X" n="0438c15"/><lb ed="R043" n="0002a09"/>六序及十方便之例。四昔言隱昧。今則顯明。如釋妙
<lb ed="X" n="0438c16"/><lb ed="R043" n="0002a10"/>四門索車七意。五大宗乃一。而轉勢不同。二本雖明。
<lb ed="X" n="0438c17"/><lb ed="R043" n="0002a11"/>今須重述。六改舊分章。依今科約。如方便品六雙之
<lb ed="X" n="0438c18"/><lb ed="R043" n="0002a12"/>例也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0438c19"/><lb ed="R043" n="0002a13"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">釋經題</cb:mulu><p xml:id="pX27p0438c1901">釋經題。具足應云妙法蓮華敎菩薩法佛所護念經。
<lb ed="X" n="0438c20"/><lb ed="R043" n="0002a14"/>今釋此一題。卽爲四別。初論妙。次釋法。三解蓮華。四
<lb ed="X" n="0438c21"/><lb ed="R043" n="0002a15"/>辨敎菩薩法。</p>
<lb ed="X" n="0438c22"/><lb ed="R043" n="0002a16"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">妙</cb:mulu><p xml:id="pX27p0438c2201"><name role="" type="person">竺法護</name>稱爲正法蓮華。羅什改正爲妙。本疏<anchor xml:id="nkr_note_add_0438c2201" n="0438c2201"/><anchor xml:id="beg0438c2201" n="0438c2201"/>已<anchor xml:id="end0438c2201"/>詳。餘
<lb ed="X" n="0438c23"/><lb ed="R043" n="0002a17"/>未盡者今當略叙。然開一題爲一部。合一部爲一題。
<lb ed="X" n="0438c24"/><lb ed="R043" n="0002a18"/>一題若成一部則成。一題若壞一部都壞。又一題若
<pb ed="X" xml:id="X27.0582.0439a" n="0439a"/>
<lb ed="X" n="0439a01"/><lb ed="R043" n="0002b01"/>成。釋迦一化便成。一題不成者。又一化不成。又一題
<lb ed="X" n="0439a02"/><lb ed="R043" n="0002b02"/>若成。十方三世佛法則成。若不然者。一切不成。良由
<lb ed="X" n="0439a03"/><lb ed="R043" n="0002b03"/>此經窮深極大。故後經云。如來所有一切之法。如來
<lb ed="X" n="0439a04"/><lb ed="R043" n="0002b04"/>一切自在神力。如來一切秘要之藏。如來一切甚深
<lb ed="X" n="0439a05"/><lb ed="R043" n="0002b05"/>之事。皆於此經。而演說之。故此經近攝能仁一化。遠
<lb ed="X" n="0439a06"/><lb ed="R043" n="0002b06"/>該十方佛法矣。然立妙名。凡有四義。一者妙是顯至
<lb ed="X" n="0439a07"/><lb ed="R043" n="0002b07"/>道之嘉名。二是伐累根之巧稱。三窮讚美之淵府。四
<lb ed="X" n="0439a08"/><lb ed="R043" n="0002b08"/>極引物之幽致。顯至道之嘉名者。夫至理不可名今
<lb ed="X" n="0439a09"/><lb ed="R043" n="0002b09"/>立妙名者。欲顯理無名也。故經云。是法不可示。言辭
<lb ed="X" n="0439a10"/><lb ed="R043" n="0002b10"/>相寂滅。中論亦云。諸法不可得。滅一切戲論。無人亦
<lb ed="X" n="0439a11"/><lb ed="R043" n="0002b11"/>無處。佛亦無所說。肇公云。言之者失其眞。知之者反
<lb ed="X" n="0439a12"/><lb ed="R043" n="0002b12"/>其愚。有之者乖其性。無之者傷其體。但至人欲令物
<lb ed="X" n="0439a13"/><lb ed="R043" n="0002b13"/>識道無名。故於無名相中。假立一妙名。令因此妙名
<lb ed="X" n="0439a14"/><lb ed="R043" n="0002b14"/>得顯理無名。所以然者。理若可名。則非是妙。旣其稱
<lb ed="X" n="0439a15"/><lb ed="R043" n="0002b15"/>妙。則知理不可名。故立妙名顯理無名矣。又立妙名
<lb ed="X" n="0439a16"/><lb ed="R043" n="0002b16"/>者。非但得顯理無名。復得顯名無名。所以然者。旣稱
<lb ed="X" n="0439a17"/><lb ed="R043" n="0002b17"/>妙名。寧有名耶。故維摩經序云。非但妙顯無言。卽言
<lb ed="X" n="0439a18"/><lb ed="R043" n="0002b18"/>寂滅。如天女之詰身子。汝乃知解脫無言。未悟言卽
<lb ed="X" n="0439a19"/><lb ed="R043" n="0003a01"/>解脫。若立正等名者。則不得顯理無名。及顯名無名
<lb ed="X" n="0439a20"/><lb ed="R043" n="0003a02"/>也。問所表之理絕言。能表之言亦絕。欲明何義。答所
<lb ed="X" n="0439a21"/><lb ed="R043" n="0003a03"/>表之理絕言。爲明於理。能表之言亦絕。爲辨於敎。若
<lb ed="X" n="0439a22"/><lb ed="R043" n="0003a04"/>然。非但一題成。一切佛法皆成。卽一妙字成者。亦可
<lb ed="X" n="0439a23"/><lb ed="R043" n="0003a05"/>一切成矣。第二伐累根之巧稱者。前義爲顯理。今除
<lb ed="X" n="0439a24"/><lb ed="R043" n="0003a06"/>累根。累根者謂取著也。由取相故生煩惱。由煩惱故
<pb ed="X" xml:id="X27.0582.0439b" n="0439b"/>
<lb ed="X" n="0439b01"/><lb ed="R043" n="0003a07"/>起業。由業故致苦。是故金光明云。如從妄想思惟。故
<lb ed="X" n="0439b02"/><lb ed="R043" n="0003a08"/>生煩惱。則知著是六道之本。亦是三乘之根。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0439001" n="0439001"/>十方三
<lb ed="X" n="0439b03"/><lb ed="R043" n="0003a09"/>世諸佛。出世說法。正意爲伐羣生累根。累根若傾。柯
<lb ed="X" n="0439b04"/><lb ed="R043" n="0003a10"/>條自壞。令六道反流。三乘<anchor xml:id="nkr_note_orig_0439002" n="0439002"/>徙轍。故此經初品云。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0439003" n="0439003"/>以無
<lb ed="X" n="0439b05"/><lb ed="R043" n="0003a11"/>數方便。引導衆生。令離諸著。滿願歎云。善哉世尊。拔
<lb ed="X" n="0439b06"/><lb ed="R043" n="0003a12"/>出衆生處處貪著。涅槃亦云。住十<anchor xml:id="nkr_note_orig_0439004" n="0439004"/>地故。見不了了。無
<lb ed="X" n="0439b07"/><lb ed="R043" n="0003a13"/>所住故。見則了了。皆是其事。問曰。云何立於妙稱。能
<lb ed="X" n="0439b08"/><lb ed="R043" n="0003a14"/>伐累根。答旣稱爲妙。不可作四句百非取之。則受敎
<lb ed="X" n="0439b09"/><lb ed="R043" n="0003a15"/>之人。一切取相心滅。取相心滅故。回六道之宗。改三
<lb ed="X" n="0439b10"/><lb ed="R043" n="0003a16"/>乘之轍也。第三窮讚美之淵府者。佛道所以超九十
<lb ed="X" n="0439b11"/><lb ed="R043" n="0003a17"/>六道及二乘之道者。良由微妙故也。若不作妙名者。
<lb ed="X" n="0439b12"/><lb ed="R043" n="0003a18"/>無由得顯佛道超勝一切諸道。又十方三世佛。但爲
<lb ed="X" n="0439b13"/><lb ed="R043" n="0003b01"/>明佛道故。出現於世。當知皆爲明妙道。故此妙名。於
<lb ed="X" n="0439b14"/><lb ed="R043" n="0003b02"/>衆經之中。最爲美矣。第四極引物之幽致者。若聞於
<lb ed="X" n="0439b15"/><lb ed="R043" n="0003b03"/>玅法。乃至書於妙經。則起極敬之心。發難遭之念。便
<lb ed="X" n="0439b16"/><lb ed="R043" n="0003b04"/>有五種法師。獲六根淸淨。故立妙名矣。問曰。羅什立
<lb ed="X" n="0439b17"/><lb ed="R043" n="0003b05"/>於妙。以何文爲正。答乃處處有文故。方便品云。又吿
<lb ed="X" n="0439b18"/><lb ed="R043" n="0003b06"/>舍利弗。無漏不思議。甚深微妙法。我今<anchor xml:id="nkr_note_add_0439b1801" n="0439b1801"/><anchor xml:id="beg0439b1801" n="0439b1801"/>已<anchor xml:id="end0439b1801"/>具得。唯我
<lb ed="X" n="0439b19"/><lb ed="R043" n="0003b07"/>知是相。十方佛亦然。明九道不知唯佛能知。故斯文
<lb ed="X" n="0439b20"/><lb ed="R043" n="0003b08"/>爲正意也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0439b21"/><lb ed="R043" n="0003b09"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">法</cb:mulu><p xml:id="pX27p0439b2101">次釋法義。此經總唯一妙。別開二種。一者果妙。二者
<lb ed="X" n="0439b22"/><lb ed="R043" n="0003b10"/>因妙。然旣稱爲妙。實不可論其因果乃至四句。故下
<lb ed="X" n="0439b23"/><lb ed="R043" n="0003b11"/>文云。諸法寂滅相。不可以言宣。文殊十禮經云。諸佛
<lb ed="X" n="0439b24"/><lb ed="R043" n="0003b12"/>虗空相。虗空亦無相。離諸因果故。敬禮無所觀。但無
<pb ed="X" xml:id="X27.0582.0439c" n="0439c"/>
<lb ed="X" n="0439c01"/><lb ed="R043" n="0003b13"/>名相中。爲衆生故。強名相說。開因果法門。約果人所
<lb ed="X" n="0439c02"/><lb ed="R043" n="0003b14"/>證。名爲果妙。因人所行。稱爲因妙。就經初後分之。從
<lb ed="X" n="0439c03"/><lb ed="R043" n="0003b15"/>初竟囑累。正明果妙。傍明因妙。從藥王訖普賢。正明
<lb ed="X" n="0439c04"/><lb ed="R043" n="0003b16"/>因妙。傍明果妙。初分經正明果妙。略有四種。一所乘
<lb ed="X" n="0439c05"/><lb ed="R043" n="0003b17"/>法妙。二能乘人妙。三壽命妙。四國土妙。一一妙皆有
<lb ed="X" n="0439c06"/><lb ed="R043" n="0003b18"/>四重。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0439005" n="0439005"/>所乘四重麤妙者。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0439006" n="0439006"/>對昔二乘之法非究竟故非
<lb ed="X" n="0439c07"/><lb ed="R043" n="0004a01"/>玅。一乘法究竟故爲妙。二者。三之與一。皆墮二邊。故
<lb ed="X" n="0439c08"/><lb ed="R043" n="0004a02"/>不名爲妙。不三不一中道之法。故稱爲妙。三者經云
<lb ed="X" n="0439c09"/><lb ed="R043" n="0004a03"/>遠離二邊。不著中道。則中之與偏。並皆非妙。若中偏
<lb ed="X" n="0439c10"/><lb ed="R043" n="0004a04"/>兩捨。乃稱爲妙。四者二取爲二是。二捨爲二非。旣墮
<lb ed="X" n="0439c11"/><lb ed="R043" n="0004a05"/>在是非。則不名爲妙。若百是不能是。百非不能非。方
<lb ed="X" n="0439c12"/><lb ed="R043" n="0004a06"/>乃爲妙。故大莊嚴王菩薩歎佛。非是非非。非得非失。
<lb ed="X" n="0439c13"/><lb ed="R043" n="0004a07"/>非此非彼。非去非來。卽其事也。次明身麤妙。亦有四
<lb ed="X" n="0439c14"/><lb ed="R043" n="0004a08"/>重。一對二乘所見生滅之身非妙。佛所見無生滅身
<lb ed="X" n="0439c15"/><lb ed="R043" n="0004a09"/>爲妙。二者生滅無生滅並非妙。非生無生。乃稱爲妙。
<lb ed="X" n="0439c16"/><lb ed="R043" n="0004a10"/>三者生滅爲二。無生滅爲不二。二與不二。並皆非妙。
<lb ed="X" n="0439c17"/><lb ed="R043" n="0004a11"/>非二<anchor xml:id="nkr_note_orig_0439007" n="0439007"/>非不二。乃稱爲玅。四是二是不二爲二是。非二
<lb ed="X" n="0439c18"/><lb ed="R043" n="0004a12"/>不二爲二非。旣是<anchor xml:id="nkr_note_orig_0439008" n="0439008"/>是是非悉皆非妙。不是不非。乃稱
<lb ed="X" n="0439c19"/><lb ed="R043" n="0004a13"/>爲妙。第三壽命妙者。一對二乘伽耶之始雙林之終
<lb ed="X" n="0439c20"/><lb ed="R043" n="0004a14"/>非妙。無始無終。乃名爲妙。二者始終無始終。並爲非
<lb ed="X" n="0439c21"/><lb ed="R043" n="0004a15"/>妙。非始終非不始終。乃名爲妙。三者始終爲二。無始
<lb ed="X" n="0439c22"/><lb ed="R043" n="0004a16"/>終爲不二。二不二並非妙。非二不二。乃稱爲妙。四者
<lb ed="X" n="0439c23"/><lb ed="R043" n="0004a17"/>有是有非。不名爲妙。無是無非。乃名爲妙。第四土麤
<lb ed="X" n="0439c24"/><lb ed="R043" n="0004a18"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0439009" n="0439009"/>妙者。一者對二乘所見迹身穢土非妙。歎法身常寂
<pb ed="X" xml:id="X27.0582.0440a" n="0440a"/>
<lb ed="X" n="0440a01"/><lb ed="R043" n="0004b01"/>光淨土爲玅。二者穢之與淨。並皆非妙。不穢不淨。乃
<lb ed="X" n="0440a02"/><lb ed="R043" n="0004b02"/>稱爲妙。三者垢淨爲二。非垢非淨<anchor xml:id="nkr_note_orig_0440001" n="0440001"/>不二。二不二皆非
<lb ed="X" n="0440a03"/><lb ed="R043" n="0004b03"/>妙。非二不二。乃名爲妙。四者有是有非。不名爲妙。退
<lb ed="X" n="0440a04"/><lb ed="R043" n="0004b04"/>不著是。進不染非。乃稱爲妙。問曰。此之四妙。爲是一
<lb ed="X" n="0440a05"/><lb ed="R043" n="0004b05"/>體。爲異體耶。答體更無二。隨義不同。如一體三寶。約
<lb ed="X" n="0440a06"/><lb ed="R043" n="0004b06"/>覺義爲佛。軌義<anchor xml:id="nkr_note_orig_0440002" n="0440002"/>稱法。和義爲僧。今亦爾也。理更無二。
<lb ed="X" n="0440a07"/><lb ed="R043" n="0004b07"/>約運用自在。故名爲乘。至人以此爲身。秤爲法身。無
<lb ed="X" n="0440a08"/><lb ed="R043" n="0004b08"/>始終義。目之爲壽。聖所栖託。稱之爲土。問由來有此
<lb ed="X" n="0440a09"/><lb ed="R043" n="0004b09"/>義不。答南方<anchor xml:id="nkr_note_orig_0440003" n="0440003"/>往諸法華師。似有乘麤乘妙。無後三也。
<lb ed="X" n="0440a10"/><lb ed="R043" n="0004b10"/>就乘麤妙中。但有初重。無後三節。又初重義亦不成。
<lb ed="X" n="0440a11"/><lb ed="R043" n="0004b11"/>所以然者。二乘爲麤。麤是無常。一乘爲妙。妙亦無常。
<lb ed="X" n="0440a12"/><lb ed="R043" n="0004b12"/>無常旣同。有何麤妙。故初重亦不成也。今明旣分麤
<lb ed="X" n="0440a13"/><lb ed="R043" n="0004b13"/>妙。則妙名爲常。麤是無常。故得分麤妙也。又總論四
<lb ed="X" n="0440a14"/><lb ed="R043" n="0004b14"/>種麤妙。亦有四重。一者以二乘爲麤。以累未盡。德未
<lb ed="X" n="0440a15"/><lb ed="R043" n="0004b15"/>圓故。二乘爲麤。佛乘累盡德圓。故佛乘爲妙。二者若
<lb ed="X" n="0440a16"/><lb ed="R043" n="0004b16"/>麤若妙。皆是二邊所有爲麤。非麤非妙。是中道爲妙。
<lb ed="X" n="0440a17"/><lb ed="R043" n="0004b17"/>三麤妙爲二。非麤非妙爲不二。二不二皆麤。非二非
<lb ed="X" n="0440a18"/><lb ed="R043" n="0004b18"/>不二。乃名爲妙。四二不二。非二非不二。皆是名言故
<lb ed="X" n="0440a19"/><lb ed="R043" n="0005a01"/>皆麤。言忘慮絕。方是妙也。問妙名爲在果。爲目因耶。
<lb ed="X" n="0440a20"/><lb ed="R043" n="0005a02"/>答果累無不寂。德無不圓。可得稱妙。因義不然。故妙
<lb ed="X" n="0440a21"/><lb ed="R043" n="0005a03"/>正目果。問何以得知耶。答初從定起。讚佛慧甚深。明
<lb ed="X" n="0440a22"/><lb ed="R043" n="0005a04"/>六道不知。三乘未達。則因人未知於妙。何猶有妙。故
<lb ed="X" n="0440a23"/><lb ed="R043" n="0005a05"/>妙名目果。又經云。無漏不思議。甚深微妙法。唯我知
<lb ed="X" n="0440a24"/><lb ed="R043" n="0005a06"/>是相。十方佛亦然。旣唯佛能知。則獨佛有妙。又大名
<pb ed="X" xml:id="X27.0582.0440b" n="0440b"/>
<lb ed="X" n="0440b01"/><lb ed="R043" n="0005a07"/>主果。不在於因。妙亦如是。故下經云。菩薩求此乘故。
<lb ed="X" n="0440b02"/><lb ed="R043" n="0005a08"/>名摩訶薩。卽知所求之果爲大。因人從果立名。亦名
<lb ed="X" n="0440b03"/><lb ed="R043" n="0005a09"/>爲大。故大唯是果也。問前分明因。後章辨果。可是相
<lb ed="X" n="0440b04"/><lb ed="R043" n="0005a10"/>生。先果後因。有何次第。答前因後果。此相生次第。前
<lb ed="X" n="0440b05"/><lb ed="R043" n="0005a11"/>果後因。謂說門次第。所以然者。要先示妙果。欣此妙
<lb ed="X" n="0440b06"/><lb ed="R043" n="0005a12"/>果。方乃<anchor xml:id="nkr_note_orig_0440004" n="0440004"/>行因。是故先果後因。又此經正明三果權實。
<lb ed="X" n="0440b07"/><lb ed="R043" n="0005a13"/>昔明三乘之果<anchor xml:id="nkr_note_orig_0440005" n="0440005"/>此是究竟。謂閇方便門。隱眞實義。今
<lb ed="X" n="0440b08"/><lb ed="R043" n="0005a14"/>明二果爲方便。一果是眞實。故方便門開。眞實相顯。
<lb ed="X" n="0440b09"/><lb ed="R043" n="0005a15"/>是故先明於果。後方辨因。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0440b10"/><lb ed="R043" n="0005a16"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">蓮華</cb:mulu><p xml:id="pX27p0440b1001">次釋蓮華。具如玄章。今爲抑毀法華之人。明此經辨
<lb ed="X" n="0440b11"/><lb ed="R043" n="0005a17"/>因不足。明果猶無常。略引誠言驗此通爲謬。蓮華得
<lb ed="X" n="0440b12"/><lb ed="R043" n="0005a18"/>生。凡有二義。一者假緣。二有種子。衆生成佛。亦具兩
<lb ed="X" n="0440b13"/><lb ed="R043" n="0005b01"/>義。一者緣因佛性。二本有佛性。所言緣因佛性者。卽
<lb ed="X" n="0440b14"/><lb ed="R043" n="0005b02"/>是菩提心。由菩提心。方得成佛。是故經云。諸佛兩足
<lb ed="X" n="0440b15"/><lb ed="R043" n="0005b03"/>尊。知法常無性。佛種從緣起。是故說一乘。二本有種
<lb ed="X" n="0440b16"/><lb ed="R043" n="0005b04"/>子。卽是本有佛性。方得成佛。雖發菩提心。若本無佛
<lb ed="X" n="0440b17"/><lb ed="R043" n="0005b05"/>性。不得成佛。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0440006" n="0440006"/>故經云。是法住法位。世間相常住。於道
<lb ed="X" n="0440b18"/><lb ed="R043" n="0005b06"/>場知<anchor xml:id="nkr_note_add_0440b1801" n="0440b1801"/><anchor xml:id="beg0440b1801" n="0440b1801"/>已<anchor xml:id="end0440b1801"/>。導師方便說。卽是本有常住佛性也。故知此
<lb ed="X" n="0440b19"/><lb ed="R043" n="0005b07"/>經具明緣正兩佛性。本始二有。則明因具足。果非無
<lb ed="X" n="0440b20"/><lb ed="R043" n="0005b08"/>常。更釋。法華論釋蓮華<anchor xml:id="nkr_note_orig_0440007" n="0440007"/>二。一出泥水。二開敷微妙。出
<lb ed="X" n="0440b21"/><lb ed="R043" n="0005b09"/>水二義。一出二乘泥水。令離二乘心。二出二乘泥水。
<lb ed="X" n="0440b22"/><lb ed="R043" n="0005b10"/>卽是發菩提心。如諸菩薩出二乘心。菩提心現前。名
<lb ed="X" n="0440b23"/><lb ed="R043" n="0005b11"/>爲坐蓮華座也。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0440008" n="0440008"/>諸聲聞因菩薩。出二乘心。卽是坐蓮
<lb ed="X" n="0440b24"/><lb ed="R043" n="0005b12"/>華座。然法華實無<anchor xml:id="nkr_note_orig_0440009" n="0440009"/>不有蓮華座菩薩座也。開義可知。
<pb ed="X" xml:id="X27.0582.0440c" n="0440c"/>
<lb ed="X" n="0440c01"/><lb ed="R043" n="0005b13"/>又蓮華有出水不出水。眞如有垢無垢。無垢眞如如
<lb ed="X" n="0440c02"/><lb ed="R043" n="0005b14"/>出水。有垢眞如名不出水。又有垢眞如有不染而染。
<lb ed="X" n="0440c03"/><lb ed="R043" n="0005b15"/>染而不染。如蓮華在泥。亦有染不染也。又斯敎一乘
<lb ed="X" n="0440c04"/><lb ed="R043" n="0005b16"/>之理。四十餘年。在三乘泥水之下。而不爲三乘泥水
<lb ed="X" n="0440c05"/><lb ed="R043" n="0005b17"/>所染。問他亦云。蓮華不有而<anchor xml:id="nkr_note_add_0440c0501" n="0440c0501"/><anchor xml:id="beg0440c0501" n="0440c0501"/>已<anchor xml:id="end0440c0501"/>。有則華實俱含。此經
<lb ed="X" n="0440c06"/><lb ed="R043" n="0005b18"/>不說而<anchor xml:id="nkr_note_add_0440c0601" n="0440c0601"/><anchor xml:id="beg0440c0601" n="0440c0601"/>已<anchor xml:id="end0440c0601"/>。說則因果俱辨。與今何異。答今明唯有一
<lb ed="X" n="0440c07"/><lb ed="R043" n="0006a01"/>理。唯敎一人。唯有一理是果。唯敎一人是因。不異前
<lb ed="X" n="0440c08"/><lb ed="R043" n="0006a02"/>分明因。後分辨果爲異也。次喩理敎義者。敎如華。理
<lb ed="X" n="0440c09"/><lb ed="R043" n="0006a03"/>如蓮。蓮約一如理。一華喩敎。敎本表理。理一故敎亦
<lb ed="X" n="0440c10"/><lb ed="R043" n="0006a04"/>一。說無量義。皆爲顯一理。故一切敎皆是法華也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0440c11"/><lb ed="R043" n="0006a05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">敎菩薩法</cb:mulu><p xml:id="pX27p0440c1101">次釋敎菩薩法。問題云敎菩薩法佛所護念。敎何等
<lb ed="X" n="0440c12"/><lb ed="R043" n="0006a06"/>菩薩。答菩薩有二。一者直往。二回心入大。自昔<anchor xml:id="nkr_note_add_0440c1201" n="0440c1201"/><anchor xml:id="beg0440c1201" n="0440c1201"/>已<anchor xml:id="end0440c1201"/>來
<lb ed="X" n="0440c13"/><lb ed="R043" n="0006a07"/>化直往。今次敎迴小入大。問昔亦敎迴小入大以不。
<lb ed="X" n="0440c14"/><lb ed="R043" n="0006a08"/>答寂滅道場。頓化不得。故昔四種密化。今方三種顯
<lb ed="X" n="0440c15"/><lb ed="R043" n="0006a09"/>敎。四種密化者。一說人天乘。令入佛慧。故經云。我此
<lb ed="X" n="0440c16"/><lb ed="R043" n="0006a10"/>九部法。隨順衆生說。入大乘爲本。以故說是經。次誘
<lb ed="X" n="0440c17"/><lb ed="R043" n="0006a11"/>引方便。謂說二乘令入佛慧。故經云。衆苦所惱亂。爲
<lb ed="X" n="0440c18"/><lb ed="R043" n="0006a12"/>是說涅槃。我說是方便。令得入佛慧。三命說大乘。令
<lb ed="X" n="0440c19"/><lb ed="R043" n="0006a13"/>入佛慧。故有長者付財。窮子受命。四爲說大乘。令入
<lb ed="X" n="0440c20"/><lb ed="R043" n="0006a14"/>佛慧。故有陶練小心之譬。問陶練有幾種。答依信解
<lb ed="X" n="0440c21"/><lb ed="R043" n="0006a15"/>品。略明有二。一者以大行陶練。但封執小乘。不受大
<lb ed="X" n="0440c22"/><lb ed="R043" n="0006a16"/>行。故經云。我等若聞淨佛國土敎化衆生。而不喜樂。
<lb ed="X" n="0440c23"/><lb ed="R043" n="0006a17"/>二者以大果陶練。而保執小果。不受大果。故經云。我
<lb ed="X" n="0440c24"/><lb ed="R043" n="0006a18"/>等長夜。於佛智慧。無貪無著。而自於法。謂是究竟。故
<pb ed="X" xml:id="X27.0582.0441a" n="0441a"/>
<lb ed="X" n="0441a01"/><lb ed="R043" n="0006b01"/>寂滅道場<anchor xml:id="nkr_note_add_0441a0101" n="0441a0101"/><anchor xml:id="beg0441a0101" n="0441a0101"/>已<anchor xml:id="end0441a0101"/>後。法華之前。用四種密化。令迴小入大。
<lb ed="X" n="0441a02"/><lb ed="R043" n="0006b02"/>三種顯敎者。卽三周之說。以四種密化。調柔其心。令
<lb ed="X" n="0441a03"/><lb ed="R043" n="0006b03"/>小志得移。大機成就。然後始得三周顯敎。令入佛慧。
<lb ed="X" n="0441a04"/><lb ed="R043" n="0006b04"/>初以法說門顯敎。令入佛慧。次以譬說顯敎。令入佛
<lb ed="X" n="0441a05"/><lb ed="R043" n="0006b05"/>慧。後以宿世因緣顯敎。令入佛慧。故三根咸悟。現前
<lb ed="X" n="0441a06"/><lb ed="R043" n="0006b06"/>獲記。未來成佛。此四密三顯。該攝一化始終。敎迴小
<lb ed="X" n="0441a07"/><lb ed="R043" n="0006b07"/>入大之人。義無不盡。又昔五密敎菩薩。今五種顯敎
<lb ed="X" n="0441a08"/><lb ed="R043" n="0006b08"/>菩薩。一者乘密。故云密遣二人。二者身密。卽垢衣長者。
<lb ed="X" n="0441a09"/><lb ed="R043" n="0006b09"/>三者壽密。伽耶成道。四者土密。在娑婆穢土。五者逆
<lb ed="X" n="0441a10"/><lb ed="R043" n="0006b10"/>密。謂提婆示逆惡。今五顯。謂乘眞實。身眞實。壽眞實。
<lb ed="X" n="0441a11"/><lb ed="R043" n="0006b11"/>土眞實。逆眞實。此該攝一切敎門。問此五種顯敎。旣
<lb ed="X" n="0441a12"/><lb ed="R043" n="0006b12"/>是法華。五種之密。亦是法華以不。答法華敎中。說此
<lb ed="X" n="0441a13"/><lb ed="R043" n="0006b13"/>顯密故。皆是法華。又昔密說法華。今顯說法華。又昔
<lb ed="X" n="0441a14"/><lb ed="R043" n="0006b14"/>是法華方便。今是法華正體。又昔是法華之用。故從
<lb ed="X" n="0441a15"/><lb ed="R043" n="0006b15"/>一佛乘。起於密用。今收諸密。以歸一乘。若爾則法華
<lb ed="X" n="0441a16"/><lb ed="R043" n="0006b16"/>網羅衆敎。衆敎皆以法華爲宗。藥王稱最爲深大。豈
<lb ed="X" n="0441a17"/><lb ed="R043" n="0006b17"/>不皎然。問迴小入大。旣有顯敎。直往應有密化以不。
<lb ed="X" n="0441a18"/><lb ed="R043" n="0006b18"/>答但有顯敎。無有密化。但顯敎有今昔不同。是諸衆
<lb ed="X" n="0441a19"/><lb ed="R043" n="0007a01"/>生。聞我所說。卽入佛慧。謂昔顯敎也。菩薩聞是法。疑
<lb ed="X" n="0441a20"/><lb ed="R043" n="0007a02"/>網<anchor xml:id="nkr_note_orig_0441001" n="0441001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0441001" n="0441001"/>皆除。今顯敎也。問何故有二顯敎。答有二敎門。及
<lb ed="X" n="0441a21"/><lb ed="R043" n="0007a03"/>兩種菩薩。一者經云始見我身。聞我所說。卽便信受。
<lb ed="X" n="0441a22"/><lb ed="R043" n="0007a04"/>謂華嚴敎。具足明權實法門。此中菩薩卽解權實。便
<lb ed="X" n="0441a23"/><lb ed="R043" n="0007a05"/>入佛慧。二者華嚴<anchor xml:id="nkr_note_add_0441a2301" n="0441a2301"/><anchor xml:id="beg0441a2301" n="0441a2301"/>已<anchor xml:id="end0441a2301"/>後。如大品之流。未癈二乘。此中
<lb ed="X" n="0441a24"/><lb ed="R043" n="0007a06"/>間菩薩聞法華開權顯實。則疑網得除也。又昔利根
<pb ed="X" xml:id="X27.0582.0441b" n="0441b"/>
<lb ed="X" n="0441b01"/><lb ed="R043" n="0007a07"/>者。昔皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0441b0101" n="0441b0101"/><anchor xml:id="beg0441b0101" n="0441b0101"/>已<anchor xml:id="end0441b0101"/>悟。鈍根者至今方解。問何故迴小具顯密
<lb ed="X" n="0441b02"/><lb ed="R043" n="0007a08"/>二敎。直往但顯敎耶。答直往利根。是故但顯敎。迴小
<lb ed="X" n="0441b03"/><lb ed="R043" n="0007a09"/>旣鈍。則前密後顯。故方便品云。菩薩有四早。聲聞有
<lb ed="X" n="0441b04"/><lb ed="R043" n="0007a10"/>四晚。四早者。一菩薩早習大乘故。經云。有佛子心淨。
<lb ed="X" n="0441b05"/><lb ed="R043" n="0007a11"/>柔濡亦利根。無量諸佛所。而行深妙道。二早爲說大
<lb ed="X" n="0441b06"/><lb ed="R043" n="0007a12"/>乘故。經云。爲此諸佛子。說是大乘經。三早與授記故。
<lb ed="X" n="0441b07"/><lb ed="R043" n="0007a13"/>經云。我記如是人。來世成佛道。四早生歡喜故。經云。
<lb ed="X" n="0441b08"/><lb ed="R043" n="0007a14"/>此等聞得佛。大喜充遍身。聲聞四晚。對此可知也。問
<lb ed="X" n="0441b09"/><lb ed="R043" n="0007a15"/>今顯敎菩薩。旣是法華。昔顯敎亦是法華不。答二種
<lb ed="X" n="0441b10"/><lb ed="R043" n="0007a16"/>顯敎。同令入佛慧故。同是法華。則法華攝華嚴等一
<lb ed="X" n="0441b11"/><lb ed="R043" n="0007a17"/>切大乘。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0441002" n="0441002"/>深大之言。其事彌顯也。又稱敎菩薩法者。一
<lb ed="X" n="0441b12"/><lb ed="R043" n="0007a18"/>者敎昔菩薩。令因權悟實。二者敎今菩薩。令因實悟
<lb ed="X" n="0441b13"/><lb ed="R043" n="0007b01"/>權。敎昔菩薩。因權悟實者。昔於一佛乘。方便說五。欲
<lb ed="X" n="0441b14"/><lb ed="R043" n="0007b02"/>令五乘之人。因權入實。而執敎之流。聞五住五。不能
<lb ed="X" n="0441b15"/><lb ed="R043" n="0007b03"/>因五悟不五。至此經開方便門。示眞實相。始知五爲
<lb ed="X" n="0441b16"/><lb ed="R043" n="0007b04"/>方便。不五爲實。故得因權悟入於實。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0441003" n="0441003"/>復一乘菩薩。聞
<lb ed="X" n="0441b17"/><lb ed="R043" n="0007b05"/>法華有一無三。但知理一。於緣成五。又失方便敎五。
<lb ed="X" n="0441b18"/><lb ed="R043" n="0007b06"/>是故今明理雖是一。而於緣成五。實雖是一。方便說
<lb ed="X" n="0441b19"/><lb ed="R043" n="0007b07"/>五。如雲雨是一。於草木成異。令因實悟權。故得入佛
<lb ed="X" n="0441b20"/><lb ed="R043" n="0007b08"/>慧。問此是何物人耶。答猶是迴小向大之人。其根旣
<lb ed="X" n="0441b21"/><lb ed="R043" n="0007b09"/>鈍。昔聞三失一。今聞一失三。亦得二人。自有假名初
<lb ed="X" n="0441b22"/><lb ed="R043" n="0007b10"/>心一乘菩薩。聞有一無三。起此偏執。以敎今昔二種
<lb ed="X" n="0441b23"/><lb ed="R043" n="0007b11"/>菩薩。令入佛慧。是故<anchor xml:id="nkr_note_orig_0441004" n="0441004"/>名敎菩薩法。問波若敎菩薩。與
<lb ed="X" n="0441b24"/><lb ed="R043" n="0007b12"/>法華敎菩薩何異。答波若正敎直往菩薩。法華正敎
<pb ed="X" xml:id="X27.0582.0441c" n="0441c"/>
<lb ed="X" n="0441c01"/><lb ed="R043" n="0007b13"/>迴小之人。問二<anchor xml:id="nkr_note_orig_0441005" n="0441005"/>經用何物敎耶。答同用二慧敎之。但
<lb ed="X" n="0441c02"/><lb ed="R043" n="0007b14"/>二慧不同。略明五異。一者因果不同。二前後爲異。三
<lb ed="X" n="0441c03"/><lb ed="R043" n="0007b15"/>淺深差別。四空有義異。五有境無境不同。因果不同
<lb ed="X" n="0441c04"/><lb ed="R043" n="0007b16"/>者。波若以因爲經宗。正是因中二慧。以因爲宗。故論
<lb ed="X" n="0441c05"/><lb ed="R043" n="0007b17"/>云。波若不屬佛。但屬菩薩。又云。在菩薩心。名波若。在
<lb ed="X" n="0441c06"/><lb ed="R043" n="0007b18"/>佛心。變名薩波若。則知是因中二慧。以因爲宗。法華
<lb ed="X" n="0441c07"/><lb ed="R043" n="0008a01"/>明果德二慧。以果爲宗。唯此一事實。餘二則非眞。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0441006" n="0441006"/>照
<lb ed="X" n="0441c08"/><lb ed="R043" n="0008a02"/>佛果乘之實。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0441007" n="0441007"/>名實慧。能起權用。目爲權智。故云佛力
<lb ed="X" n="0441c09"/><lb ed="R043" n="0008a03"/>無所畏及佛諸餘法。佛力無所畏。謂佛實智。及佛諸
<lb ed="X" n="0441c10"/><lb ed="R043" n="0008a04"/>餘法。卽權智也。故知是果中二智也。問波若何故就
<lb ed="X" n="0441c11"/><lb ed="R043" n="0008a05"/>因。法華約果。答昔未說菩薩行。今欲爲彌勒等說菩
<lb ed="X" n="0441c12"/><lb ed="R043" n="0008a06"/>薩行。故說波若。是故波若。正明因行。法華欲分三果
<lb ed="X" n="0441c13"/><lb ed="R043" n="0008a07"/>權實。明佛乘是究竟。故是果。二乘非究竟。故是因。故
<lb ed="X" n="0441c14"/><lb ed="R043" n="0008a08"/>以果智爲宗也。二前後異者。大品前明實慧。後辨方
<lb ed="X" n="0441c15"/><lb ed="R043" n="0008a09"/>便。法華前明開方便門。後辨示眞實相。所以然者。波
<lb ed="X" n="0441c16"/><lb ed="R043" n="0008a10"/>若爲體。方便是用。故前明波若。後辨方便。又波若劣。
<lb ed="X" n="0441c17"/><lb ed="R043" n="0008a11"/>方便勝。論云波若淸淨。變名方便。故前明波若。後辨
<lb ed="X" n="0441c18"/><lb ed="R043" n="0008a12"/>方便。又波若爲六地。方便是七地。又波若超凡。方便
<lb ed="X" n="0441c19"/><lb ed="R043" n="0008a13"/>越聖。故分前後。法華要前開方便門。然後始得示一
<lb ed="X" n="0441c20"/><lb ed="R043" n="0008a14"/>乘眞實。是以命初。題方便品。故前權後實。又要先破
<lb ed="X" n="0441c21"/><lb ed="R043" n="0008a15"/>二乘。是眞實相。故明二乘是方便。然後示一乘爲眞
<lb ed="X" n="0441c22"/><lb ed="R043" n="0008a16"/>實。又以二乘爲方便。是因。一乘爲眞實。是果。前因後
<lb ed="X" n="0441c23"/><lb ed="R043" n="0008a17"/>果。此是敎菩薩法之次第也。若從佛實智。起於權用。
<lb ed="X" n="0441c24"/><lb ed="R043" n="0008a18"/>亦是前實後權。但約化物次第。先權後實。空有異者。
<pb ed="X" xml:id="X27.0582.0442a" n="0442a"/>
<lb ed="X" n="0442a01"/><lb ed="R043" n="0008b01"/>波若照空爲實。照有爲權。法華明照佛果空有皆是
<lb ed="X" n="0442a02"/><lb ed="R043" n="0008b02"/>實。照二乘空有皆是權。則波若開空有二境。開空有
<lb ed="X" n="0442a03"/><lb ed="R043" n="0008b03"/>兩慧。法華開權實兩慧。而合空有二境也。有境無境
<lb ed="X" n="0442a04"/><lb ed="R043" n="0008b04"/>異者。波若有眞俗二境空有二慧。法華則實智有境。
<lb ed="X" n="0442a05"/><lb ed="R043" n="0008b05"/>權智無境。以無二乘究竟果故。問何故法華名敎菩
<lb ed="X" n="0442a06"/><lb ed="R043" n="0008b06"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0442001" n="0442001"/>薩。而波若正屬菩薩。不名敎菩薩耶。答通而辨之。各
<lb ed="X" n="0442a07"/><lb ed="R043" n="0008b07"/>互例也。法華但顯一理。唯敎一人。故明敎菩薩法。題
<lb ed="X" n="0442a08"/><lb ed="R043" n="0008b08"/>中具合二義。妙法華經。謂唯顯一理。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0442002" n="0442002"/>一敎菩薩法。謂
<lb ed="X" n="0442a09"/><lb ed="R043" n="0008b09"/>唯敎一人。波若雖屬菩薩。而未癈三乘。不得云唯顯
<lb ed="X" n="0442a10"/><lb ed="R043" n="0008b10"/>一理唯敎一人。故不得云敎菩薩法也。但歎美大士
<lb ed="X" n="0442a11"/><lb ed="R043" n="0008b11"/>所行。顯小乘之劣。故有摩訶之稱。又云敎菩薩法。以
<lb ed="X" n="0442a12"/><lb ed="R043" n="0008b12"/>三門敎之。一攝<anchor xml:id="nkr_note_orig_0442003" n="0442003"/>耶歸正門。二攝異歸同門。三攝因歸
<lb ed="X" n="0442a13"/><lb ed="R043" n="0008b13"/>果門。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0442004" n="0442004"/>攝毒虫惡鬼愛見二<anchor xml:id="note_star_1" n="0442003" type="star"/>耶。歸聲聞緣覺兩正。故方
<lb ed="X" n="0442a14"/><lb ed="R043" n="0008b14"/>便品具叙愛見。後明我爲說方便。說於盡苦道。示之
<lb ed="X" n="0442a15"/><lb ed="R043" n="0008b15"/>以涅槃。卽其事也。攝異歸同門者。攝二乘之異。同成
<lb ed="X" n="0442a16"/><lb ed="R043" n="0008b16"/>菩薩。汝等所行是菩薩道也。攝因歸果門者。攝於菩
<lb ed="X" n="0442a17"/><lb ed="R043" n="0008b17"/>薩。令成佛道。卽後分經是也。次敎菩薩。三種法輪。遣
<lb ed="X" n="0442a18"/><lb ed="R043" n="0008b18"/>傍人喚子不得。令識根本法輪也。更遣二使。謂支末
<lb ed="X" n="0442a19"/><lb ed="R043" n="0009a01"/>法輪敎也。後委家財。攝末歸本法輪也。問曰。後三與
<lb ed="X" n="0442a20"/><lb ed="R043" n="0009a02"/>前三何異。答前三叙鹿薗<anchor xml:id="nkr_note_add_0442a2001" n="0442a2001"/><anchor xml:id="beg0442a2001" n="0442a2001"/>已<anchor xml:id="end0442a2001"/>去至於法華。但明穢土
<lb ed="X" n="0442a21"/><lb ed="R043" n="0009a03"/>敎耳。後三長叙華嚴淨土敎門。故前三但是二輪所
<lb ed="X" n="0442a22"/><lb ed="R043" n="0009a04"/>攝。自上<anchor xml:id="nkr_note_add_0442a2201" n="0442a2201"/><anchor xml:id="beg0442a2201" n="0442a2201"/>已<anchor xml:id="end0442a2201"/>來敎菩薩所乘法竟。今次叙敎菩薩能乘
<lb ed="X" n="0442a23"/><lb ed="R043" n="0009a05"/>之人。迴小入大之流。不識佛身佛壽佛住處。故不識
<lb ed="X" n="0442a24"/><lb ed="R043" n="0009a06"/>佛。何猶能解禮念歸依。所乘法中。唯有三乘。能乘之
<pb ed="X" xml:id="X27.0582.0442b" n="0442b"/>
<lb ed="X" n="0442b01"/><lb ed="R043" n="0009a07"/>人。亦有三佛。一者法身。二者應身。三者化身。多寶明
<lb ed="X" n="0442b02"/><lb ed="R043" n="0009a08"/>不滅。正示法身。分身是淨土之佛。名爲應身。釋迦居
<lb ed="X" n="0442b03"/><lb ed="R043" n="0009a09"/>穢土。稱化身。所乘法中。三種破病。一者用一破二故。
<lb ed="X" n="0442b04"/><lb ed="R043" n="0009a10"/>經云唯有一乘法。無二亦無三也。次借二破三。緣覺
<lb ed="X" n="0442b05"/><lb ed="R043" n="0009a11"/>第二之勝尙無。聲聞第三之劣寧有。三以權破實。三
<lb ed="X" n="0442b06"/><lb ed="R043" n="0009a12"/>乘皆是方便。非是眞實。將法例人者。亦具三。一者將
<lb ed="X" n="0442b07"/><lb ed="R043" n="0009a13"/>一破二。唯有一法身。無有應化。應化非是實故。金光
<lb ed="X" n="0442b08"/><lb ed="R043" n="0009a14"/>明經云。是二身者。是假名有也。次將二況三。淨土分
<lb ed="X" n="0442b09"/><lb ed="R043" n="0009a15"/>身之佛。尙是化。穢土化身佛。寧是實耶。又應身是本。
<lb ed="X" n="0442b10"/><lb ed="R043" n="0009a16"/>本尙非眞。化身是末。末寧是實。三以權破實。明三身
<lb ed="X" n="0442b11"/><lb ed="R043" n="0009a17"/>是實者。方便說耳。身實無三也。解此三門。則識佛矣。
<lb ed="X" n="0442b12"/><lb ed="R043" n="0009a18"/>次將身例土。義亦同然。明能栖應身之佛。旣非是實。
<lb ed="X" n="0442b13"/><lb ed="R043" n="0009b01"/>所住淨土。寧是眞耶。淨土尙非是眞。穢國寧當是實。
<lb ed="X" n="0442b14"/><lb ed="R043" n="0009b02"/>非應非化。方是眞佛。不垢不淨。乃爲實土。則識佛住
<lb ed="X" n="0442b15"/><lb ed="R043" n="0009b03"/>處。名敎菩薩法也。次敎菩薩識佛壽命。旣有三佛。卽
<lb ed="X" n="0442b16"/><lb ed="R043" n="0009b04"/>有三壽。法身無始終。其壽則長。應身淨土<anchor xml:id="nkr_note_orig_0442005" n="0442005"/>佛。其壽則
<lb ed="X" n="0442b17"/><lb ed="R043" n="0009b05"/>次。化身居穢。其壽卽短。故涅槃云。唯佛覩佛其壽無
<lb ed="X" n="0442b18"/><lb ed="R043" n="0009b06"/>量。猶如夏日。菩薩見佛。猶如春日。二乘所覩。喩如冬
<lb ed="X" n="0442b19"/><lb ed="R043" n="0009b07"/>日。今亦作三種。破二乘執佛短壽。一者唯法身之壽
<lb ed="X" n="0442b20"/><lb ed="R043" n="0009b08"/>爲實。餘二非眞。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0442006" n="0442006"/>次將應況化。應身之長。尙其不實。化
<lb ed="X" n="0442b21"/><lb ed="R043" n="0009b09"/>身之短。寧是眞耶。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0442007" n="0442007"/>三以權破實。說有三壽實。此是方
<lb ed="X" n="0442b22"/><lb ed="R043" n="0009b10"/>便。非是實說。問昔爲二乘人。說有三乘。亦得昔爲二
<lb ed="X" n="0442b23"/><lb ed="R043" n="0009b11"/>乘。說三身三土三壽以不。答此非類也。昔爲二乘。說
<lb ed="X" n="0442b24"/><lb ed="R043" n="0009b12"/>三乘。明佛乘卽是化佛。故但化身化土。及以化壽。垢
<pb ed="X" xml:id="X27.0582.0442c" n="0442c"/>
<lb ed="X" n="0442c01"/><lb ed="R043" n="0009b13"/>衣長者。卽其事也。問昔爲菩薩。說於身壽。及以淨土。
<lb ed="X" n="0442c02"/><lb ed="R043" n="0009b14"/>與法華何異。答若<anchor xml:id="nkr_note_orig_0442008" n="0442008"/>三乘之人。與菩薩共聞者。亦未分
<lb ed="X" n="0442c03"/><lb ed="R043" n="0009b15"/>明如此經開權顯實。所以爲異。設令開身土及壽權
<lb ed="X" n="0442c04"/><lb ed="R043" n="0009b16"/>實。三乘權。終自秘之。問昔何處開身土權實。答且據
<lb ed="X" n="0442c05"/><lb ed="R043" n="0009b17"/>淨名。佛身無爲無漏。謂眞身也。出於五濁。現行人法。
<lb ed="X" n="0442c06"/><lb ed="R043" n="0009b18"/>示於身權。土亦然也。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0442c07"/><lb ed="R043" n="0010a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">釋章段</cb:mulu><p xml:id="pX27p0442c0701">釋章段。此經言約義周。非一意之可盡。又大聖適機
<lb ed="X" n="0442c08"/><lb ed="R043" n="0010a02"/>演敎。變文轉勢。義亦多方。昔<anchor xml:id="nkr_note_add_0442c0801" n="0442c0801"/><anchor xml:id="beg0442c0801" n="0442c0801"/>已<anchor xml:id="end0442c0801"/>叙一途。今更陳異意。
<lb ed="X" n="0442c09"/><lb ed="R043" n="0010a03"/>大明此經。凡有三分。一說經因緣分。二正說分。三信
<lb ed="X" n="0442c10"/><lb ed="R043" n="0010a04"/>受奉持分。初六事。謂說經因緣分。爾時世尊四衆圍
<lb ed="X" n="0442c11"/><lb ed="R043" n="0010a05"/>繞。竟普賢之末。爲正說分。從佛說此經<anchor xml:id="nkr_note_add_0442c1101" n="0442c1101"/><anchor xml:id="beg0442c1101" n="0442c1101"/>已<anchor xml:id="end0442c1101"/>。第三信受
<lb ed="X" n="0442c12"/><lb ed="R043" n="0010a06"/>奉持分。經初六事可兩望之。一爲未來生信。爲證信
<lb ed="X" n="0442c13"/><lb ed="R043" n="0010a07"/>分。二望現在。是說經因緣分。一切諸佛。要備六緣。方
<lb ed="X" n="0442c14"/><lb ed="R043" n="0010a08"/>得說經。一衆生有信心。卽如是也。二有持法之人。卽
<lb ed="X" n="0442c15"/><lb ed="R043" n="0010a09"/>我聞也。三根緣時熟。卽一時也。四有化主。謂佛也。五
<lb ed="X" n="0442c16"/><lb ed="R043" n="0010a10"/>要須待處。謂住處也。六所爲之人。及證明衆。故有徒
<lb ed="X" n="0442c17"/><lb ed="R043" n="0010a11"/>衆。要具六緣。方得說法也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0442c18"/><lb ed="R043" n="0010a12"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">釋序品第一</cb:mulu><p xml:id="pX27p0442c1801">如是卽是信也。藥王品云。此經於一切諸經中。窮深
<lb ed="X" n="0442c19"/><lb ed="R043" n="0010a13"/>極大。法師品云。於三世說中。最難信解。今略叙之。以
<lb ed="X" n="0442c20"/><lb ed="R043" n="0010a14"/>驗佛語也。所言大者。彌<anchor xml:id="nkr_note_orig_0442009" n="0442009"/>倫太虗。稱甚深者。眇然無際。
<lb ed="X" n="0442c21"/><lb ed="R043" n="0010a15"/>大義有四。一明四實四權四因四果。卽一經之大意
<lb ed="X" n="0442c22"/><lb ed="R043" n="0010a16"/>也。二近該華嚴之始。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0442010" n="0442010"/>竟雙樹之終也。三攝釋迦過去
<lb ed="X" n="0442c23"/><lb ed="R043" n="0010a17"/>成佛。逸多不見其始。未來湛然不變。群聖莫<anchor xml:id="nkr_note_orig_0442011" n="0442011"/>惻其終。
<lb ed="X" n="0442c24"/><lb ed="R043" n="0010a18"/>時長化廣。莫不入其內也。四總括十方三世諸佛。從
<pb ed="X" xml:id="X27.0582.0443a" n="0443a"/>
<lb ed="X" n="0443a01"/><lb ed="R043" n="0010b01"/>一切實。起一切權。攝一切權。以歸一切實。謂窮大矣。
<lb ed="X" n="0443a02"/><lb ed="R043" n="0010b02"/>雖復敎彌六合而無言。通現十方而不動。眇然無際。
<lb ed="X" n="0443a03"/><lb ed="R043" n="0010b03"/>謂之深矣。若不樹此信心。則未有如是。又若信法華
<lb ed="X" n="0443a04"/><lb ed="R043" n="0010b04"/>深大。謂<anchor xml:id="nkr_note_add_0443a0401" n="0443a0401"/><anchor xml:id="beg0443a0401" n="0443a0401"/>己<anchor xml:id="end0443a0401"/>身心不深大。與法華異者。蓋是窮子受財。
<lb ed="X" n="0443a05"/><lb ed="R043" n="0010b05"/>謂是長者物耳。今寄如是一事。可將萬義<anchor xml:id="nkr_note_orig_0443001" n="0443001"/>類之。明
<lb ed="X" n="0443a06"/><lb ed="R043" n="0010b06"/>明法華旣深大。卽<anchor xml:id="nkr_note_add_0443a0601" n="0443a0601"/><anchor xml:id="beg0443a0601" n="0443a0601"/>己<anchor xml:id="end0443a0601"/>身亦深大。且就一無生釋之。明此
<lb ed="X" n="0443a07"/><lb ed="R043" n="0010b07"/>身本自不生。卽本不凡。本不凡故。本非六道。若是凡。可
<lb ed="X" n="0443a08"/><lb ed="R043" n="0010b08"/>轉凡成聖。故有三乘。旣無六道凡可轉。何有成三乘
<lb ed="X" n="0443a09"/><lb ed="R043" n="0010b09"/>聖耶。故此身超三乘越六趣。卽是本來一相。名爲一
<lb ed="X" n="0443a10"/><lb ed="R043" n="0010b10"/>乘。諸佛用本不生爲身。名爲法身。旣不生。何有於滅。
<lb ed="X" n="0443a11"/><lb ed="R043" n="0010b11"/>卽是無生滅壽。旣本不生。一切生心動念畢竟淸淨。
<lb ed="X" n="0443a12"/><lb ed="R043" n="0010b12"/>卽是淨土。若達一身。四果便辨。卽此不生。亦具四因。
<lb ed="X" n="0443a13"/><lb ed="R043" n="0010b13"/>故智度論云。順忍名乘動。無生忍爲乘出。順此不生。
<lb ed="X" n="0443a14"/><lb ed="R043" n="0010b14"/>漸息生見。名之爲動。無生現前。出離於生。名爲乘出。
<lb ed="X" n="0443a15"/><lb ed="R043" n="0010b15"/>故了悟無生。卽一乘因也。故無生現前。是內弘義。防
<lb ed="X" n="0443a16"/><lb ed="R043" n="0010b16"/>令不起生念。謂內護法義。若如行而說。是外弘。亦令
<lb ed="X" n="0443a17"/><lb ed="R043" n="0010b17"/>他防生心動念。是外護。如此內外弘護。是法身因。故
<lb ed="X" n="0443a18"/><lb ed="R043" n="0010b18"/>得無生法身果也。無<anchor xml:id="nkr_note_orig_0443002" n="0443002"/>生長壽因者。經云慈悲是長壽
<lb ed="X" n="0443a19"/><lb ed="R043" n="0011a01"/>因也。世間但悲於物。而不自傷。以理言之。先須自傷。
<lb ed="X" n="0443a20"/><lb ed="R043" n="0011a02"/>始可悲物。如身子歎息。云何而自欺。自欺者。諸法本
<lb ed="X" n="0443a21"/><lb ed="R043" n="0011a03"/>不生。而我謂有身生無生。<anchor xml:id="nkr_note_add_0443a2101" n="0443a2101"/><anchor xml:id="beg0443a2101" n="0443a2101"/>已<anchor xml:id="end0443a2101"/>是顚倒。復欲滅之。令入
<lb ed="X" n="0443a22"/><lb ed="R043" n="0011a04"/>涅槃。倒中之倒。故謂有生滅。名爲自欺。今令不起生
<lb ed="X" n="0443a23"/><lb ed="R043" n="0011a05"/>見。是大悲拔苦。令不生常現。謂大慈與樂。於自身旣
<lb ed="X" n="0443a24"/><lb ed="R043" n="0011a06"/>爾。化他亦然。作此行者。卽長壽之因。次行無生。是淨
<pb ed="X" xml:id="X27.0582.0443b" n="0443b"/>
<lb ed="X" n="0443b01"/><lb ed="R043" n="0011a07"/>土因者。得無生之壽曉夜。常淨一切生心。卽除穢土
<lb ed="X" n="0443b02"/><lb ed="R043" n="0011a08"/>之業。恒令無生現前。謂淨土因。自行旣爾。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0443003" n="0443003"/>他化亦然。
<lb ed="X" n="0443b03"/><lb ed="R043" n="0011a09"/>次將明無生。作後四行者。弘無生是弘佛道行。經云
<lb ed="X" n="0443b04"/><lb ed="R043" n="0011a10"/>無生卽是佛也。弘無生度生見之人。是度衆生行。降
<lb ed="X" n="0443b05"/><lb ed="R043" n="0011a11"/>起生見衆生。是降<anchor xml:id="note_star_2" n="0442003" type="star"/>耶行。護無生妙觀。是護法行也。次
<lb ed="X" n="0443b06"/><lb ed="R043" n="0011a12"/>就無生起四權者。然了生宛然卽無生。亦悟無生宛
<lb ed="X" n="0443b07"/><lb ed="R043" n="0011a13"/>然而生。故能起生用。故有二乘生滅方便。所以昔於
<lb ed="X" n="0443b08"/><lb ed="R043" n="0011a14"/>捺薗。說五衆生滅。法身無生。無處不生。故王宮示生。
<lb ed="X" n="0443b09"/><lb ed="R043" n="0011a15"/>卽身方便。旣無生而生。卽無始而始。故有始自伽耶。
<lb ed="X" n="0443b10"/><lb ed="R043" n="0011a16"/>謂壽方便。旣無始而始。亦非穢而穢。謂土方便。故信
<lb ed="X" n="0443b11"/><lb ed="R043" n="0011a17"/>一無生。則具四果四因四權四實。謂無生之大也。無
<lb ed="X" n="0443b12"/><lb ed="R043" n="0011a18"/>生之深者。旣稱本無生。則無有生。何有不生亦生無
<lb ed="X" n="0443b13"/><lb ed="R043" n="0011b01"/>生。如是五句。故無生深矣。若作無生觀者。十方三世
<lb ed="X" n="0443b14"/><lb ed="R043" n="0011b02"/>佛法。並是身內。如此則於身有益。如是一句旣爾。竟
<lb ed="X" n="0443b15"/><lb ed="R043" n="0011b03"/>歡喜奉行。皆須入觀。故下經云。法華是良藥。服者不
<lb ed="X" n="0443b16"/><lb ed="R043" n="0011b04"/>須老病死也。陰入無主爲我。聽受非情曰聞。衆生心
<lb ed="X" n="0443b17"/><lb ed="R043" n="0011b05"/>行可一之時。名一時。佛者授藥之人也。住處者窮子
<lb ed="X" n="0443b18"/><lb ed="R043" n="0011b06"/>服藥處。卽是得子之所也。王城者。昔<name role="" type="person">摩竭提</name>界寂滅
<lb ed="X" n="0443b19"/><lb ed="R043" n="0011b07"/>道場救子不得處。今還於此處。救子得也。昔是說根
<lb ed="X" n="0443b20"/><lb ed="R043" n="0011b08"/>本一處。今還於此處。說攝末歸本一。然本末乃異。一
<lb ed="X" n="0443b21"/><lb ed="R043" n="0011b09"/>道不殊。如今昔處不異也。</p>
<lb ed="X" n="0443b22"/><lb ed="R043" n="0011b10"/><p xml:id="pX27p0443b2201">與大比丘衆者。依此經。前列聲聞者。命其子也。列菩
<lb ed="X" n="0443b23"/><lb ed="R043" n="0011b11"/>薩者。召集證明衆也。諸方等經列聲聞者。凡有五意。
<lb ed="X" n="0443b24"/><lb ed="R043" n="0011b12"/>一者欲密敎令迴小入大。卽波若之流。二欲顯敎迴
<pb ed="X" xml:id="X27.0582.0443c" n="0443c"/>
<lb ed="X" n="0443c01"/><lb ed="R043" n="0011b13"/>小入大。謂法華之流。三欲擧小之劣。顯大士之勝。如
<lb ed="X" n="0443c02"/><lb ed="R043" n="0011b14"/>華嚴等經明。五百在座。有若盲聾。四表二乘將應悟
<lb ed="X" n="0443c03"/><lb ed="R043" n="0011b15"/>入。五欲顯法界不隔二乘。二乘自隔法界。法界不隔
<lb ed="X" n="0443c04"/><lb ed="R043" n="0011b16"/>二乘。故列之在座。二乘自隔法界。故有類盲聾。後之
<lb ed="X" n="0443c05"/><lb ed="R043" n="0011b17"/>三義。並約華嚴。又三種法輪。列之各異。根本法輪。謂
<lb ed="X" n="0443c06"/><lb ed="R043" n="0011b18"/>不密不顯。二支末之敎。密而不顯。三攝末歸本。顯而
<lb ed="X" n="0443c07"/><lb ed="R043" n="0012a01"/>不密。五百在座。旣不見聞。故非顯敎。亦非密化。名非
<lb ed="X" n="0443c08"/><lb ed="R043" n="0012a02"/>顯密。今說大法。密欲付財。謂密不顯。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0443004" n="0443004"/>此列之。唯顯非
<lb ed="X" n="0443c09"/><lb ed="R043" n="0012a03"/>密。比丘名乞士。手持應器。表內貯功德。身服袈裟。外
<lb ed="X" n="0443c10"/><lb ed="R043" n="0012a04"/>示福田。余深慚於鉢。重愧於衣。問何故前列羅漢。答
<lb ed="X" n="0443c11"/><lb ed="R043" n="0012a05"/>除糞<anchor xml:id="nkr_note_add_0443c1101" n="0443c1101"/><anchor xml:id="beg0443c1101" n="0443c1101"/>已<anchor xml:id="end0443c1101"/>後。方委家業。故得羅漢竟。乃爲說法華也。</p>
<lb ed="X" n="0443c12"/><lb ed="R043" n="0012a06"/><p xml:id="pX27p0443c1201">諸漏<anchor xml:id="nkr_note_add_0443c1201" n="0443c1201"/><anchor xml:id="beg0443c1201" n="0443c1201"/>已<anchor xml:id="end0443c1201"/>盡者。先雇子除糞也。逮得<anchor xml:id="nkr_note_add_0443c1202" n="0443c1202"/><anchor xml:id="beg0443c1202" n="0443c1202"/>己<anchor xml:id="end0443c1202"/>利者。倍與汝價。
<lb ed="X" n="0443c13"/><lb ed="R043" n="0012a07"/>卽除糞<anchor xml:id="nkr_note_add_0443c1301" n="0443c1301"/><anchor xml:id="beg0443c1301" n="0443c1301"/>已<anchor xml:id="end0443c1301"/>後。得一日之價也。問婆沙云。解脫通於果
<lb ed="X" n="0443c14"/><lb ed="R043" n="0012a08"/>因。涅槃唯是果稱。何故爾耶。答涅槃名滅度。滅於大
<lb ed="X" n="0443c15"/><lb ed="R043" n="0012a09"/>患之果。度四流之因。故獨在果。解脫名不爾。故通也。
<lb ed="X" n="0443c16"/><lb ed="R043" n="0012a10"/>盡諸有結者。前離現惑。後離於當惑。亦先離於因。後
<lb ed="X" n="0443c17"/><lb ed="R043" n="0012a11"/>離於果。問初離現惑。後離當惑。有二體耶。答唯是一
<lb ed="X" n="0443c18"/><lb ed="R043" n="0012a12"/>惑。不復現行於心。名離現惑。無復感未來生惑。名離
<lb ed="X" n="0443c19"/><lb ed="R043" n="0012a13"/>當惑耳。心得自在者。上正與其直。謂得羅漢。今與涅
<lb ed="X" n="0443c20"/><lb ed="R043" n="0012a14"/>槃果。外諸餘功德。如瓫器米<g ref="#CB15097">麫</g>之物也。</p>
<lb ed="X" n="0443c21"/><lb ed="R043" n="0012a15"/><p xml:id="pX27p0443c2101">釋<name role="" type="person">摩訶迦葉</name>。問增一阿含經云。迦葉不値佛。成辟支
<lb ed="X" n="0443c22"/><lb ed="R043" n="0012a16"/>佛。今値釋迦。故成聲聞。應勝身子。云何飜是中根人。
<lb ed="X" n="0443c23"/><lb ed="R043" n="0012a17"/>答三世得聲聞。極速也。六十劫證得者。極遲也。四世
<lb ed="X" n="0443c24"/><lb ed="R043" n="0012a18"/>緣覺極速。百劫者極遲。今迦葉不及身子。此從四世
<pb ed="X" xml:id="X27.0582.0444a" n="0444a"/>
<lb ed="X" n="0444a01"/><lb ed="R043" n="0012b01"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0444a0101" n="0444a0101"/><anchor xml:id="beg0444a0101" n="0444a0101"/>已<anchor xml:id="end0444a0101"/>上。六十劫<anchor xml:id="nkr_note_add_0444a0102" n="0444a0102"/><anchor xml:id="beg0444a0102" n="0444a0102"/>已<anchor xml:id="end0444a0102"/>還。緣覺人也。六十劫<anchor xml:id="nkr_note_add_0444a0103" n="0444a0103"/><anchor xml:id="beg0444a0103" n="0444a0103"/>已<anchor xml:id="end0444a0103"/>上者。則勝身
<lb ed="X" n="0444a02"/><lb ed="R043" n="0012b02"/>子也。緣覺有三。一劣聲聞。如五十九劫<anchor xml:id="nkr_note_add_0444a0201" n="0444a0201"/><anchor xml:id="beg0444a0201" n="0444a0201"/>已<anchor xml:id="end0444a0201"/>還人也。二
<lb ed="X" n="0444a03"/><lb ed="R043" n="0012b03"/>等聲聞。如六十劫人也。三勝聲聞。六十劫<anchor xml:id="nkr_note_add_0444a0301" n="0444a0301"/><anchor xml:id="beg0444a0301" n="0444a0301"/>已<anchor xml:id="end0444a0301"/>上人也。
<lb ed="X" n="0444a04"/><lb ed="R043" n="0012b04"/>問云何名緣覺。答果人或藉非情而覺悟。如見華落
<lb ed="X" n="0444a05"/><lb ed="R043" n="0012b05"/>得道。或藉<anchor xml:id="nkr_note_orig_0444001" n="0444001"/>人緣而悟<anchor xml:id="nkr_note_orig_0444002" n="0444002"/>無。如因獼猴。若是因人。則必稟
<lb ed="X" n="0444a06"/><lb ed="R043" n="0012b06"/>十二因緣敎也。問二種緣覺。一本是初果。迴心證緣
<lb ed="X" n="0444a07"/><lb ed="R043" n="0012b07"/>覺。二本乘緣覺。迦葉是何人耶。答迴心證緣覺。本是
<lb ed="X" n="0444a08"/><lb ed="R043" n="0012b08"/>初果聖人。佛初出世。迦葉猶是凡夫。故知是本乘人
<lb ed="X" n="0444a09"/><lb ed="R043" n="0012b09"/>也。</p><p xml:id="pX27p0444a0902" cb:place="inline">釋迦旃延者。是<anchor xml:id="nkr_note_orig_0444003" n="0444003"/>性。智度論兩文證之。一云三百
<lb ed="X" n="0444a10"/><lb ed="R043" n="0012b10"/>年有婆羅門道人。<anchor xml:id="note_star_3" n="0444003" type="star"/>性迦旃延。次云以是故名迦旃延。
<lb ed="X" n="0444a11"/><lb ed="R043" n="0012b11"/>若是釋子。則不作如是說。扇繩是其別名。余親見天
<lb ed="X" n="0444a12"/><lb ed="R043" n="0012b12"/>竺僧云。此<anchor xml:id="nkr_note_orig_0444004" n="0444004"/>土無物可以譯之。故存梵<anchor xml:id="note_star_4" n="0444003" type="star"/>性。本行經亦云
<lb ed="X" n="0444a13"/><lb ed="R043" n="0012b13"/><anchor xml:id="note_star_5" n="0444003" type="star"/>性迦旃延。</p><p xml:id="pX27p0444a1305" cb:place="inline">離婆多者。此云室星。母就星乞得。從星
<lb ed="X" n="0444a14"/><lb ed="R043" n="0012b14"/>得名也。</p><p xml:id="pX27p0444a1404" cb:place="inline"><name role="" type="person">劫賓那</name>。此云分別時。</p><p xml:id="pX27p0444a1412" cb:place="inline">薄俱羅。此云菴羅
<lb ed="X" n="0444a15"/><lb ed="R043" n="0012b15"/>菓。以一食施辟支佛。得五不死報又名多忍辱。依禪
<lb ed="X" n="0444a16"/><lb ed="R043" n="0012b16"/>法秘要。</p><p xml:id="pX27p0444a1604" cb:place="inline">摩訶<g ref="#CB00211">𤘽</g>絺羅難陀。是一人非兩人。佛初爲
<lb ed="X" n="0444a17"/><lb ed="R043" n="0012b17"/>說禪法。起在此人。其人憍慢放逸。通達一切異論。四
<lb ed="X" n="0444a18"/><lb ed="R043" n="0012b18"/>皮陀十八經。以慧多定小。佛於迦蘭陀竹林。初說不
<lb ed="X" n="0444a19"/><lb ed="R043" n="0013a01"/>淨觀。經一及夏。始證羅漢。備爲其說本緣。故方得道。</p>
<lb ed="X" n="0444a20"/><lb ed="R043" n="0013a02"/><p xml:id="pX27p0444a2001">列菩薩者。上是而命其子。今是幷會親族。召集證明
<lb ed="X" n="0444a21"/><lb ed="R043" n="0013a03"/>也。又上是當機衆。三周說法。正爲聲聞。故云爲聲聞
<lb ed="X" n="0444a22"/><lb ed="R043" n="0013a04"/>說法華也。今是發敎衆。如彌勒之問。文殊之答。發起
<lb ed="X" n="0444a23"/><lb ed="R043" n="0013a05"/>佛敎也。又約昔言之。上是能敎衆。今是所敎衆。如命
<lb ed="X" n="0444a24"/><lb ed="R043" n="0013a06"/>說大乘。敎於彌勒。又<anchor xml:id="nkr_note_orig_0444005" n="0444005"/>上權行衆。以我同物。欲引物同
<pb ed="X" xml:id="X27.0582.0444b" n="0444b"/>
<lb ed="X" n="0444b01"/><lb ed="R043" n="0013a07"/>我。今是實行衆。實行大道。欲引小歸大。又上是失鄕
<lb ed="X" n="0444b02"/><lb ed="R043" n="0013a08"/>之子。今是不失鄕子。不失鄕子。前<anchor xml:id="nkr_note_add_0444b0201" n="0444b0201"/><anchor xml:id="beg0444b0201" n="0444b0201"/>已<anchor xml:id="end0444b0201"/>得悟。失鄕之子。
<lb ed="X" n="0444b03"/><lb ed="R043" n="0013a09"/>今方改迷。</p>
<lb ed="X" n="0444b04"/><lb ed="R043" n="0013a10"/><p xml:id="pX27p0444b0401">釋菩薩摩訶薩者。智者見空及以不空。見空則越凡。
<lb ed="X" n="0444b05"/><lb ed="R043" n="0013a11"/>見不空則越聖。故有兩名。二乘但見於空。不見不空。
<lb ed="X" n="0444b06"/><lb ed="R043" n="0013a12"/>故唯有一稱。又二乘不求大道。當體立名。菩薩求於
<lb ed="X" n="0444b07"/><lb ed="R043" n="0013a13"/>大道。從所求受稱。</p>
<lb ed="X" n="0444b08"/><lb ed="R043" n="0013a14"/><p xml:id="pX27p0444b0801">釋不退轉。瓔珞經二文解。一云十信中第六信名。不
<lb ed="X" n="0444b09"/><lb ed="R043" n="0013a15"/>退心。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0444006" n="0444006"/>勉於位退。次文云。十住中第六住猶退。第七住
<lb ed="X" n="0444b10"/><lb ed="R043" n="0013a16"/>不退。二文相違。今以兩義融會。一約利鈍二。就權實。
<lb ed="X" n="0444b11"/><lb ed="R043" n="0013a17"/>利鈍者利。根菩薩。六信<anchor xml:id="nkr_note_add_0444b1101" n="0444b1101"/><anchor xml:id="beg0444b1101" n="0444b1101"/>已<anchor xml:id="end0444b1101"/>能不退。鈍根之人。至六住
<lb ed="X" n="0444b12"/><lb ed="R043" n="0013a18"/>猶退。積習善根。至於七住。方<anchor xml:id="note_star_6" n="0444006" type="star"/>勉位退。次約權<anchor xml:id="nkr_note_orig_0444007" n="0444007"/>實行論
<lb ed="X" n="0444b13"/><lb ed="R043" n="0013b01"/>之。六信不退。權行之人。則六住猶退。故龍樹十住婆
<lb ed="X" n="0444b14"/><lb ed="R043" n="0013b02"/>沙云。言十住退者。爲怖地前菩薩。令速入初地。故云
<lb ed="X" n="0444b15"/><lb ed="R043" n="0013b03"/>退耳。其實不退也。皆得陀羅尼者。持不生觀令恒現。
<lb ed="X" n="0444b16"/><lb ed="R043" n="0013b04"/>持生觀常令不現也。樂說辨者。內精知欲樂。外巧說
<lb ed="X" n="0444b17"/><lb ed="R043" n="0013b05"/>諸法也。問曰。何故上嘆二乘斷惑。不歎菩薩斷惑。答
<lb ed="X" n="0444b18"/><lb ed="R043" n="0013b06"/>有二種。依小乘敎。則二乘斷惑盡。菩薩都未斷惑也。
<lb ed="X" n="0444b19"/><lb ed="R043" n="0013b07"/>依大乘敎。二乘斷惑。是生滅觀。除糞人也。菩薩無生
<lb ed="X" n="0444b20"/><lb ed="R043" n="0013b08"/>滅智。惑本不生。無所斷也。淨名經云。不斷煩惱。而入
<lb ed="X" n="0444b21"/><lb ed="R043" n="0013b09"/>涅槃。然不斷應不入。但悟惑不生故。卽是涅槃。故不
<lb ed="X" n="0444b22"/><lb ed="R043" n="0013b10"/>斷而入。前歎斷惑。是毀二乘。今明不斷。明美菩薩也。</p>
<lb ed="X" n="0444b23"/><lb ed="R043" n="0013b11"/><p xml:id="pX27p0444b2301">釋菩薩別名。凡有三義。一者聞此勝名。獲大功德。如
<lb ed="X" n="0444b24"/><lb ed="R043" n="0013b12"/>聞彌勒名。滅百億劫生死之罪等也。二勝人依德立
<pb ed="X" xml:id="X27.0582.0444c" n="0444c"/>
<lb ed="X" n="0444c01"/><lb ed="R043" n="0013b13"/>名。旣聞其名。可學其行。三者此是體道之人。道旣無
<lb ed="X" n="0444c02"/><lb ed="R043" n="0013b14"/>名。則人亦如是。無名強爲立名耳。然菩薩旣無名。強
<lb ed="X" n="0444c03"/><lb ed="R043" n="0013b15"/>爲立名。衆生亦無名。強立名。以衆生本來絕四句故。
<lb ed="X" n="0444c04"/><lb ed="R043" n="0013b16"/>強立衆生耳。今聞菩薩無名。強爲立名。移置<anchor xml:id="nkr_note_add_0444c0401" n="0444c0401"/><anchor xml:id="beg0444c0401" n="0444c0401"/>己<anchor xml:id="end0444c0401"/>身者。
<lb ed="X" n="0444c05"/><lb ed="R043" n="0013b17"/>卽悟衆生。便成菩薩。有此大益也。若聞菩薩名。作菩
<lb ed="X" n="0444c06"/><lb ed="R043" n="0013b18"/>薩人見者。則菩薩便成我見也。</p>
<lb ed="X" n="0444c07"/><lb ed="R043" n="0014a01"/><p xml:id="pX27p0444c0701">釋初列文殊。大品經雖是大乘。猶未癈三乘。猶符昔
<lb ed="X" n="0444c08"/><lb ed="R043" n="0014a02"/>敎。其言易信。故佛自說。不假菩薩弘助。故列菩薩。依
<lb ed="X" n="0444c09"/><lb ed="R043" n="0014a03"/>客舊次第。此經旣癈三乘。反於昔敎。其言難信。必須
<lb ed="X" n="0444c10"/><lb ed="R043" n="0014a04"/>佛菩薩共弘。物方信受。故列菩薩。依賓主前後。韋提
<lb ed="X" n="0444c11"/><lb ed="R043" n="0014a05"/>希者。此云雄身。其本是<g ref="#CB16014">鞞</g>提王女。應云<g ref="#CB16014">鞞</g>提。何此云
<lb ed="X" n="0444c12"/><lb ed="R043" n="0014a06"/>雄身。以其國別是一州住故也。</p>
<lb ed="X" n="0444c13"/><lb ed="R043" n="0014a07"/><p xml:id="pX27p0444c1301">釋爾時世尊四衆圍繞。叙四處七會義。此經有一義
<lb ed="X" n="0444c14"/><lb ed="R043" n="0014a08"/>二義三義四義七義十義十二義。一義者。文雖七卷
<lb ed="X" n="0444c15"/><lb ed="R043" n="0014a09"/>二十八章。統其大歸。但明一道淸淨。故下經云。三世
<lb ed="X" n="0444c16"/><lb ed="R043" n="0014a10"/>十方佛。現通說法。諸有所作。皆爲一佛乘故。</p><p xml:id="pX27p0444c1618" cb:place="inline">二義
<lb ed="X" n="0444c17"/><lb ed="R043" n="0014a11"/>者。有兩種經。一無量義經。二法華經。所以說此二經
<lb ed="X" n="0444c18"/><lb ed="R043" n="0014a12"/>者。無量義辨其出生。法華明乎收入。要須先明出生。
<lb ed="X" n="0444c19"/><lb ed="R043" n="0014a13"/>後方辨收入。二敎相成。故一處說也。所言出生者。略
<lb ed="X" n="0444c20"/><lb ed="R043" n="0014a14"/>有三種。一從得生失。二從體起用。三從實生權。出生
<lb ed="X" n="0444c21"/><lb ed="R043" n="0014a15"/>失者。謂失一道淸淨。故有六道不同。故無量義經云。
<lb ed="X" n="0444c22"/><lb ed="R043" n="0014a16"/>一切諸法。猶如虗空。無有二相。而諸衆生虗妄橫計。
<lb ed="X" n="0444c23"/><lb ed="R043" n="0014a17"/>輪迴六趣。莫能自出。如涅槃云。是一味藥。隨其流處。
<lb ed="X" n="0444c24"/><lb ed="R043" n="0014a18"/>有六種味。二從體起用者。謂諸佛體悟一道淸淨。欲
<pb ed="X" xml:id="X27.0582.0445a" n="0445a"/>
<lb ed="X" n="0445a01"/><lb ed="R043" n="0014b01"/>化六道衆生。出生一切身一切敎。故經云。衆生根性
<lb ed="X" n="0445a02"/><lb ed="R043" n="0014b02"/>無量。敎亦無量。敎無量故。義亦無量。無量義者。從一
<lb ed="X" n="0445a03"/><lb ed="R043" n="0014b03"/>法生。始從華嚴。終竟法華之前。一切諸敎。皆從一法
<lb ed="X" n="0445a04"/><lb ed="R043" n="0014b04"/>生。是以經云。初說人天二乘。乃至摩訶波若華嚴海
<lb ed="X" n="0445a05"/><lb ed="R043" n="0014b05"/>空及菩薩諸行也。三從實生<anchor xml:id="nkr_note_orig_0445001" n="0445001"/>權。謂從一佛乘。出生三
<lb ed="X" n="0445a06"/><lb ed="R043" n="0014b06"/>乘。問無量義經。但明出生。法華前一切敎。當敎亦有
<lb ed="X" n="0445a07"/><lb ed="R043" n="0014b07"/>出生耶。答無量義欲融會諸敎故。當<anchor xml:id="nkr_note_orig_0445002" n="0445002"/>敎亦有出生。故
<lb ed="X" n="0445a08"/><lb ed="R043" n="0014b08"/>有井池不同。而水無異譬。此明理實無異。約衆生根
<lb ed="X" n="0445a09"/><lb ed="R043" n="0014b09"/>性別。得道不同也。次對上三種出生。卽明三種收入。
<lb ed="X" n="0445a10"/><lb ed="R043" n="0014b10"/>一收六道。同歸一原。故會一豪善。並皆成佛。二攝用
<lb ed="X" n="0445a11"/><lb ed="R043" n="0014b11"/>歸體。始從寂滅道場。終竟雙林之說。同歸一道。是故
<lb ed="X" n="0445a12"/><lb ed="R043" n="0014b12"/>經云。如來說法一相一味。究竟涅槃。常寂滅相。終歸
<lb ed="X" n="0445a13"/><lb ed="R043" n="0014b13"/>於空。三者攝權歸實。卽會三乘。入一乘也。然雖通明
<lb ed="X" n="0445a14"/><lb ed="R043" n="0014b14"/>三種出生三種收入。正爲三乘人。明三從一生。寧不
<lb ed="X" n="0445a15"/><lb ed="R043" n="0014b15"/>歸一。次判今昔。昔但當敎明義。未辨出生一切。一切
<lb ed="X" n="0445a16"/><lb ed="R043" n="0014b16"/>收入。此經是結束融會。故從體起一切用。攝一切用。
<lb ed="X" n="0445a17"/><lb ed="R043" n="0014b17"/>以歸體也。</p><p xml:id="pX27p0445a1705" cb:place="inline">次辨二名。從體起用。用有多門。名無量
<lb ed="X" n="0445a18"/><lb ed="R043" n="0014b18"/>義。從用歸體。體無有二。故受妙法之名。</p><p xml:id="pX27p0445a1816" cb:place="inline">次分略廣。
<lb ed="X" n="0445a19"/><lb ed="R043" n="0015a01"/>從體起用則略。但有一會說法。一卷之文。攝用歸體
<lb ed="X" n="0445a20"/><lb ed="R043" n="0015a02"/>則廣。故有多會之說者。此經正明收入故也。又三世
<lb ed="X" n="0445a21"/><lb ed="R043" n="0015a03"/>佛。以歸一爲正意。故廣明之。出生非佛正意。故略辨。
<lb ed="X" n="0445a22"/><lb ed="R043" n="0015a04"/>有昔未辨收入。故今廣明之。昔<anchor xml:id="nkr_note_add_0445a2201" n="0445a2201"/><anchor xml:id="beg0445a2201" n="0445a2201"/>已<anchor xml:id="end0445a2201"/>廣辨出生。今但略
<lb ed="X" n="0445a23"/><lb ed="R043" n="0015a05"/>說也。次引喩。旣有二經。明出生收入。今引兩喩。出生。
<lb ed="X" n="0445a24"/><lb ed="R043" n="0015a06"/>如<name role="" type="person">阿耨達池</name>出四大河。收入。如四河合流同歸大海。
<pb ed="X" xml:id="X27.0582.0445b" n="0445b"/>
<lb ed="X" n="0445b01"/><lb ed="R043" n="0015a07"/>等一醎味也。</p><p xml:id="pX27p0445b0106" cb:place="inline">次明三義。卽是三段。初六事。謂說經
<lb ed="X" n="0445b02"/><lb ed="R043" n="0015a08"/>因緣分。二正說經分。三從普賢品末。信受奉持分。</p>
<lb ed="X" n="0445b03"/><lb ed="R043" n="0015a09"/><p xml:id="pX27p0445b0301">次明四義者。卽是四土。初在穢土說法。二在淨土說
<lb ed="X" n="0445b04"/><lb ed="R043" n="0015a10"/>法。三住淨土。普爲十方淨穢人說法。四還在穢土說
<lb ed="X" n="0445b05"/><lb ed="R043" n="0015a11"/>法。所以明四土者。欲明一切諸佛土權實義。一切諸
<lb ed="X" n="0445b06"/><lb ed="R043" n="0015a12"/>土不出五句。一但穢非淨。卽初說處是也。二但淨非
<lb ed="X" n="0445b07"/><lb ed="R043" n="0015a13"/>穢。第二<anchor xml:id="nkr_note_orig_0445003" n="0445003"/>說身權實處是也。三亦淨亦穢處。卽神力品
<lb ed="X" n="0445b08"/><lb ed="R043" n="0015a14"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0445b0801" n="0445b0801"/><anchor xml:id="beg0445b0801" n="0445b0801"/>已<anchor xml:id="end0445b0801"/>去也。住於淨土。現通說法。名爲淨土。令十方淨穢。
<lb ed="X" n="0445b09"/><lb ed="R043" n="0015a15"/>同得見聞。故復有穢土也。第四還住穢土。分身<anchor xml:id="nkr_note_add_0445b0901" n="0445b0901"/><anchor xml:id="beg0445b0901" n="0445b0901"/>已<anchor xml:id="end0445b0901"/>散。
<lb ed="X" n="0445b10"/><lb ed="R043" n="0015a16"/>土還復穢。囑累品末<anchor xml:id="nkr_note_add_0445b1001" n="0445b1001"/><anchor xml:id="beg0445b1001" n="0445b1001"/>已<anchor xml:id="end0445b1001"/>去也。此卽含有非淨穢義。斯
<lb ed="X" n="0445b11"/><lb ed="R043" n="0015a17"/>法華經。是諸佛秘密神通。難信難解。今當述之。若如
<lb ed="X" n="0445b12"/><lb ed="R043" n="0015a18"/>淨名顯現法門。初穢次淨。後還復穢。今是甚深秘密。
<lb ed="X" n="0445b13"/><lb ed="R043" n="0015b01"/>望前欲明收入。非淨穢義<anchor xml:id="nkr_note_orig_0445004" n="0445004"/>後。淨土雖隱。不明其<anchor xml:id="nkr_note_orig_0445005" n="0445005"/>現。故
<lb ed="X" n="0445b14"/><lb ed="R043" n="0015b02"/>知隱無所隱。雖淨非淨。穢土雖現。而不明其現。故知
<lb ed="X" n="0445b15"/><lb ed="R043" n="0015b03"/>現無所現。雖穢非穢。故欲收入非淨非穢實相之土。
<lb ed="X" n="0445b16"/><lb ed="R043" n="0015b04"/>望後復有出生之義。雖非淨穢。出生淨穢。故淨穢雙
<lb ed="X" n="0445b17"/><lb ed="R043" n="0015b05"/>遊。故分身還淨。釋迦住穢。妙音來時。遊於穢土。皆是
<lb ed="X" n="0445b18"/><lb ed="R043" n="0015b06"/>甚深難思議事也。</p><p xml:id="pX27p0445b1808" cb:place="inline">次<anchor xml:id="nkr_note_orig_0445006" n="0445006"/>明四處。一有處說法。卽初分
<lb ed="X" n="0445b19"/><lb ed="R043" n="0015b07"/>經也。二從見塔<anchor xml:id="nkr_note_add_0445b1901" n="0445b1901"/><anchor xml:id="beg0445b1901" n="0445b1901"/>已<anchor xml:id="end0445b1901"/>去。昇空說法。故佛住空接衆。亦在
<lb ed="X" n="0445b20"/><lb ed="R043" n="0015b08"/>於空。三亦空<anchor xml:id="nkr_note_orig_0445007" n="0445007"/>有處說法。卽神力品。此會佛及上衆俱
<lb ed="X" n="0445b21"/><lb ed="R043" n="0015b09"/>處虗空。十方同見具空有二處。四還住有處。故佛從
<lb ed="X" n="0445b22"/><lb ed="R043" n="0015b10"/>塔起。歸於本座。大衆亦然。此中亦有收入出生之義。
<lb ed="X" n="0445b23"/><lb ed="R043" n="0015b11"/>望前則有收入。所以然者。釋迦<anchor xml:id="nkr_note_orig_0445008" n="0445008"/>經雖從空住有。而不
<lb ed="X" n="0445b24"/><lb ed="R043" n="0015b12"/>明其事。當知雖空不空。雖有不有。卽收空有。入中道
<pb ed="X" xml:id="X27.0582.0445c" n="0445c"/>
<lb ed="X" n="0445c01"/><lb ed="R043" n="0015b13"/>非空有也。望後卽出生義。雖非空有。而空有雙遊。多
<lb ed="X" n="0445c02"/><lb ed="R043" n="0015b14"/>寶住空。釋迦居有。一切佛土雖多。亦不出空有二處
<lb ed="X" n="0445c03"/><lb ed="R043" n="0015b15"/>也。問後明空有與淨穢何異。答此卽有三身三土。謂
<lb ed="X" n="0445c04"/><lb ed="R043" n="0015b16"/>化身住穢土。應身住淨土。法身住空。卽非淨穢土也。</p>
<lb ed="X" n="0445c05"/><lb ed="R043" n="0015b17"/><p xml:id="pX27p0445c0501">次明七義者。謂華嚴七處八會。此經四處七會。初
<lb ed="X" n="0445c06"/><lb ed="R043" n="0015b18"/>會說無量義經。多人得道。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0445009" n="0445009"/>二會說乘權實<anchor xml:id="nkr_note_orig_0445010" n="0445010"/>法門。直往
<lb ed="X" n="0445c07"/><lb ed="R043" n="0016a01"/>菩薩疑除。迴<anchor xml:id="nkr_note_orig_0445011" n="0445011"/>小之人蒙記。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0445012" n="0445012"/>三會說身權實法門。無量
<lb ed="X" n="0445c08"/><lb ed="R043" n="0016a02"/>衆生得大法喜。種大善根。卽見塔<anchor xml:id="nkr_note_add_0445c0801" n="0445c0801"/><anchor xml:id="beg0445c0801" n="0445c0801"/>已<anchor xml:id="end0445c0801"/>去也。第四會龍
<lb ed="X" n="0445c09"/><lb ed="R043" n="0016a03"/>宮不思議衆集。說法界違順大用淨穢二土。蒙益者
<lb ed="X" n="0445c10"/><lb ed="R043" n="0016a04"/>多。卽提婆品<anchor xml:id="nkr_note_add_0445c1001" n="0445c1001"/><anchor xml:id="beg0445c1001" n="0445c1001"/>已<anchor xml:id="end0445c1001"/>去也。第五會千世界塵數菩薩集。說
<lb ed="X" n="0445c11"/><lb ed="R043" n="0016a05"/>壽權實法門。十二種人。皆得受道。卽踊出竟常不輕
<lb ed="X" n="0445c12"/><lb ed="R043" n="0016a06"/>也。第六會住於淨土。現五種神力。總說法華。十方衆
<lb ed="X" n="0445c13"/><lb ed="R043" n="0016a07"/>生皆蒙法利。卽神力品也。</p><p xml:id="pX27p0445c1311" cb:place="inline">第七會說一切菩薩行
<lb ed="X" n="0445c14"/><lb ed="R043" n="0016a08"/>法門。無量衆生皆悟道<anchor xml:id="nkr_note_orig_0445013" n="0445013"/>迄。藥<anchor xml:id="nkr_note_orig_0445014" n="0445014"/>王去也。</p><p xml:id="pX27p0445c1415" cb:place="inline">次明十義。有
<lb ed="X" n="0445c15"/><lb ed="R043" n="0016a09"/>二種。一者文十。二者義十。初文十者。卽成十段。仍生
<lb ed="X" n="0445c16"/><lb ed="R043" n="0016a10"/>起七會。無一豪乖越。七會有二次第。一<anchor xml:id="nkr_note_orig_0445015" n="0445015"/>次機緣次第。
<lb ed="X" n="0445c17"/><lb ed="R043" n="0016a11"/>故會會中有人得道佛應機而說。二義次第者。前如
<lb ed="X" n="0445c18"/><lb ed="R043" n="0016a12"/>是六事。明說經因緣具足。今第二正明說法。將辨攝
<lb ed="X" n="0445c19"/><lb ed="R043" n="0016a13"/>多歸一。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0445016" n="0445016"/>故先明從一生多故。初會說無量義經也。旣
<lb ed="X" n="0445c20"/><lb ed="R043" n="0016a14"/>明從一生多義顯。次卽明攝多歸一故。第二明乘權
<lb ed="X" n="0445c21"/><lb ed="R043" n="0016a15"/>乘實法也。乘權乘實者。但明所乘之法。次明能乘之
<lb ed="X" n="0445c22"/><lb ed="R043" n="0016a16"/>人。故辨身之權實也。自上從一生多。攝多歸一。所乘
<lb ed="X" n="0445c23"/><lb ed="R043" n="0016a17"/>之法。及能乘之人。明十方佛及釋迦法界順用法門。
<lb ed="X" n="0445c24"/><lb ed="R043" n="0016a18"/>但釋迦一代有兄弟二人。作違順兩用。上<anchor xml:id="nkr_note_add_0445c2401" n="0445c2401"/><anchor xml:id="beg0445c2401" n="0445c2401"/>已<anchor xml:id="end0445c2401"/>明順用。
<pb ed="X" xml:id="X27.0582.0446a" n="0446a"/>
<lb ed="X" n="0446a01"/><lb ed="R043" n="0016b01"/>故次辨違用。釋迦旣爾。十方佛亦然。自上<anchor xml:id="nkr_note_add_0446a0101" n="0446a0101"/><anchor xml:id="beg0446a0101" n="0446a0101"/>已<anchor xml:id="end0446a0101"/>來辨於
<lb ed="X" n="0446a02"/><lb ed="R043" n="0016b02"/>違順。但明釋迦現在一期之事耳。故今次明久證法
<lb ed="X" n="0446a03"/><lb ed="R043" n="0016b03"/>身未來不滅。逸多不見其始。彌勒莫<anchor xml:id="nkr_note_orig_0446001" n="0446001"/>惻其終。不慮而
<lb ed="X" n="0446a04"/><lb ed="R043" n="0016b04"/>知。照窮法界。不動而應。十方現前。無言可吐。敎彌八
<lb ed="X" n="0446a05"/><lb ed="R043" n="0016b05"/>極。無權不開。無實不現。十二蒙益。八種瑞相。故有第
<lb ed="X" n="0446a06"/><lb ed="R043" n="0016b06"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0446002" n="0446002"/>六會明壽權實也。自上久近諸事。但利淨穢二生之
<lb ed="X" n="0446a07"/><lb ed="R043" n="0016b07"/>緣。別明權實之敎。未暢衆聖之意。故現五種神通。總
<lb ed="X" n="0446a08"/><lb ed="R043" n="0016b08"/>說一切權實。令十方同益。二世咸聞。故<anchor xml:id="nkr_note_orig_0446003" n="0446003"/>名有第<anchor xml:id="nkr_note_orig_0446004" n="0446004"/>七會。
<lb ed="X" n="0446a09"/><lb ed="R043" n="0016b09"/>始自一會。終竟利於十方。皆是明十方佛及釋迦佛
<lb ed="X" n="0446a10"/><lb ed="R043" n="0016b10"/>果事竟。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0446005" n="0446005"/>又故第<anchor xml:id="nkr_note_orig_0446006" n="0446006"/>八宜付屬也。付屬佛法旣竟。次明十
<lb ed="X" n="0446a11"/><lb ed="R043" n="0016b11"/>方三世諸菩薩行化法門。故有第<anchor xml:id="nkr_note_orig_0446007" n="0446007"/>九會。卽第九章也。
<lb ed="X" n="0446a12"/><lb ed="R043" n="0016b12"/>說果明因。一期事竟。一切菩薩。一切二乘。一切凡夫。
<lb ed="X" n="0446a13"/><lb ed="R043" n="0016b13"/>歡喜禮佛而退。故有第十信受奉持分也。</p><p xml:id="pX27p0446a1317" cb:place="inline">次義十
<lb ed="X" n="0446a14"/><lb ed="R043" n="0016b14"/>者。有十雙義。然此經具一切義。震領提綱。略擧其十。
<lb ed="X" n="0446a15"/><lb ed="R043" n="0016b15"/>初總明十方佛從體起用攝用歸體一雙也。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0446008" n="0446008"/>次從體
<lb ed="X" n="0446a16"/><lb ed="R043" n="0016b16"/>起用。攝用歸體明法。次辨身權實辨人。人法一雙也。
<lb ed="X" n="0446a17"/><lb ed="R043" n="0016b17"/>上人法是順用。下明其違。謂違順一雙也。違順是一
<lb ed="X" n="0446a18"/><lb ed="R043" n="0016b18"/>代之近。次明久遠之事。謂久近一雙也。上久近多是
<lb ed="X" n="0446a19"/><lb ed="R043" n="0017a01"/>說法輪。下明現五種神力。滿百千歲。救度衆生。謂神
<lb ed="X" n="0446a20"/><lb ed="R043" n="0017a02"/>通輪。卽神通說法一雙也。自上二輪。皆明果德。次辨
<lb ed="X" n="0446a21"/><lb ed="R043" n="0017a03"/>因行。謂因果一雙也。次<anchor xml:id="nkr_note_orig_0446009" n="0446009"/>明治病。初出生收入。明乘權
<lb ed="X" n="0446a22"/><lb ed="R043" n="0017a04"/>實。正破衆生執三乘異病。從身權實竟經。乃至雙林
<lb ed="X" n="0446a23"/><lb ed="R043" n="0017a05"/>之敎。破衆生執佛無常病。一切病唯此二也。執異病
<lb ed="X" n="0446a24"/><lb ed="R043" n="0017a06"/>亦是自迷。執無常病謂迷他。初二是迷因。次二是迷
<pb ed="X" xml:id="X27.0582.0446b" n="0446b"/>
<lb ed="X" n="0446b01"/><lb ed="R043" n="0017a07"/>果。初亦是非常謂常。後是非無常謂無常。本疏<anchor xml:id="nkr_note_add_0446b0101" n="0446b0101"/><anchor xml:id="beg0446b0101" n="0446b0101"/>已<anchor xml:id="end0446b0101"/>釋
<lb ed="X" n="0446b02"/><lb ed="R043" n="0017a08"/>也。卽破兩病一雙。明七會說法之意也。次約三世佛。
<lb ed="X" n="0446b03"/><lb ed="R043" n="0017a09"/>說不說一雙。諸佛多說前乘權實法門。旣明出生收
<lb ed="X" n="0446b04"/><lb ed="R043" n="0017a10"/>入。於義<anchor xml:id="nkr_note_add_0446b0401" n="0446b0401"/><anchor xml:id="beg0446b0401" n="0446b0401"/>已<anchor xml:id="end0446b0401"/>圓。何者。二乘非究竟。卽是無常。佛乘究竟。
<lb ed="X" n="0446b05"/><lb ed="R043" n="0017a11"/>名爲常住。旣辨乘權實。卽身權實<anchor xml:id="nkr_note_add_0446b0501" n="0446b0501"/><anchor xml:id="beg0446b0501" n="0446b0501"/>已<anchor xml:id="end0446b0501"/>彰。不復須說後
<lb ed="X" n="0446b06"/><lb ed="R043" n="0017a12"/>分。亦不須<name role="" type="person">多寶佛塔</name>。<name role="" type="person">多寶佛塔</name>。爲破惡世鈍根無常
<lb ed="X" n="0446b07"/><lb ed="R043" n="0017a13"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0446010" n="0446010"/>執。故踊現耳。故燈明朝說法華。夕卽取滅。都不明身
<lb ed="X" n="0446b08"/><lb ed="R043" n="0017a14"/>權實事。大通智勝佛亦然。卽說不說一雙。次明根利
<lb ed="X" n="0446b09"/><lb ed="R043" n="0017a15"/>鈍一雙。以成前義。利根聞乘權實。卽解身權實。不須
<lb ed="X" n="0446b10"/><lb ed="R043" n="0017a16"/>更說後分。中根者更須說後分。無常執乃除。下根者
<lb ed="X" n="0446b11"/><lb ed="R043" n="0017a17"/>於法華不悟。乃至涅槃敎。方乃解耳。問曰。何以知上
<lb ed="X" n="0446b12"/><lb ed="R043" n="0017a18"/>根者初分<anchor xml:id="nkr_note_add_0446b1201" n="0446b1201"/><anchor xml:id="beg0446b1201" n="0446b1201"/>已<anchor xml:id="end0446b1201"/>解身耶。答曰。身子開乘權實。卽解佛權
<lb ed="X" n="0446b13"/><lb ed="R043" n="0017b01"/>實。故云如今者世尊。從生及出家。得道轉法輪。皆以
<lb ed="X" n="0446b14"/><lb ed="R043" n="0017b02"/>方便說。乃至中根人亦悟三身。故有垢衣長者之喩。
<lb ed="X" n="0446b15"/><lb ed="R043" n="0017b03"/>卽知諸佛不必具說後分經也。自上所明<anchor xml:id="nkr_note_orig_0446011" n="0446011"/>三種權實。
<lb ed="X" n="0446b16"/><lb ed="R043" n="0017b04"/>謂正果法。次明五種之土。謂依果<anchor xml:id="nkr_note_orig_0446012" n="0446012"/>報耳。卽依正一雙
<lb ed="X" n="0446b17"/><lb ed="R043" n="0017b05"/>也。十方三世諸佛所<anchor xml:id="nkr_note_orig_0446013" n="0446013"/>說施爲。皆攝十雙。故神力品以
<lb ed="X" n="0446b18"/><lb ed="R043" n="0017b06"/>四一切攝之。謂一切法。一切神力。一切秘藏。一切甚
<lb ed="X" n="0446b19"/><lb ed="R043" n="0017b07"/>深事。皆顯在此經也。</p><p xml:id="pX27p0446b1909" cb:place="inline">次明十二義者。說果門有六
<lb ed="X" n="0446b20"/><lb ed="R043" n="0017b08"/>會。說因門亦<anchor xml:id="nkr_note_orig_0446014" n="0446014"/>六會。始自藥王本事。終竟普賢勸<anchor xml:id="nkr_note_orig_0446015" n="0446015"/>發。是
<lb ed="X" n="0446b21"/><lb ed="R043" n="0017b09"/>以品品之中。皆明悟道也。</p>
<lb ed="X" n="0446b22"/><lb ed="R043" n="0017b10"/><p xml:id="pX27p0446b2201">次釋開章門中。經雖有七會。大分爲二。初六會明佛
<lb ed="X" n="0446b23"/><lb ed="R043" n="0017b11"/>法。卽是果。次一會明菩薩法。謂辨因因。果是衆義之
<lb ed="X" n="0446b24"/><lb ed="R043" n="0017b12"/>大宗。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0446016" n="0446016"/>立信之根本也。又譬喩品云。爲諸聲聞。說大乘
<pb ed="X" xml:id="X27.0582.0446c" n="0446c"/>
<lb ed="X" n="0446c01"/><lb ed="R043" n="0017b13"/>經。名妙法蓮華。龍樹釋大乘。凡有二義。一諸佛大人
<lb ed="X" n="0446c02"/><lb ed="R043" n="0017b14"/>之所乘故。故名爲大。二觀音彌勒諸大士等之所乘
<lb ed="X" n="0446c03"/><lb ed="R043" n="0017b15"/>故。故名爲大。今具欲釋大乘。故前明諸佛法。後辨菩
<lb ed="X" n="0446c04"/><lb ed="R043" n="0017b16"/>薩法也。果分爲二。從初竟神力品正說。次一品明付
<lb ed="X" n="0446c05"/><lb ed="R043" n="0017b17"/>屬宣通。初分又<anchor xml:id="nkr_note_orig_0446017" n="0446017"/>有二。一明三世佛所乘法。二明能乘
<lb ed="X" n="0446c06"/><lb ed="R043" n="0017b18"/>人。具此兩門。乘義乃足。約三會說之。初會別明所乘
<lb ed="X" n="0446c07"/><lb ed="R043" n="0018a01"/>法。次會別明能乘人。第三會總爲十方。具明人法也。
<lb ed="X" n="0446c08"/><lb ed="R043" n="0018a02"/>以此經正明一乘。宜作此判也。又初會但明乘權乘
<lb ed="X" n="0446c09"/><lb ed="R043" n="0018a03"/>實法門。次會明四種權實。謂身權身實。壽權壽實。違
<lb ed="X" n="0446c10"/><lb ed="R043" n="0018a04"/>權違實。土權土實也。第三會普爲十方。具明四種權
<lb ed="X" n="0446c11"/><lb ed="R043" n="0018a05"/>實。以此經具開一切權實。故作此判也。就處論者。第
<lb ed="X" n="0446c12"/><lb ed="R043" n="0018a06"/>一初會在穢<anchor xml:id="nkr_note_orig_0446018" n="0446018"/>土。第二會在淨土處。第三會在亦穢亦
<lb ed="X" n="0446c13"/><lb ed="R043" n="0018a07"/>淨處。又初會在娑婆一佛土處。第二會八方各四百
<lb ed="X" n="0446c14"/><lb ed="R043" n="0018a08"/>萬億那由他土處。第三會十方通同成一佛土處。又
<lb ed="X" n="0446c15"/><lb ed="R043" n="0018a09"/>初在有處說。次在空處說。次住空普爲十方空有處
<lb ed="X" n="0446c16"/><lb ed="R043" n="0018a10"/>說。約人論者。初會爲小衆說。次會爲多衆說。第三會
<lb ed="X" n="0446c17"/><lb ed="R043" n="0018a11"/>爲十方衆說。又初會正爲二乘人說。故經云。爲諸聲
<lb ed="X" n="0446c18"/><lb ed="R043" n="0018a12"/>聞。皆說大乘經。名妙法蓮華。第二會爲菩薩說。所以
<pb ed="X" xml:id="X27.0582.0447a" n="0447a"/>
<lb ed="X" n="0447a01"/><lb ed="R043" n="0018a13"/>然者。三根聲聞。並迴小入大。聞法華經。一念隨喜。悉
<lb ed="X" n="0447a02"/><lb ed="R043" n="0018a14"/>與授記。並成菩薩。是故從第二會<anchor xml:id="nkr_note_add_0447a0201" n="0447a0201"/><anchor xml:id="beg0447a0201" n="0447a0201"/>已<anchor xml:id="end0447a0201"/>去。但爲菩薩說。
<lb ed="X" n="0447a03"/><lb ed="R043" n="0018a15"/>第三會通爲十方五乘人說。又初會雜爲五乘人說。
<lb ed="X" n="0447a04"/><lb ed="R043" n="0018a16"/>低頭擧手。悉皆成佛。會人天善根。明同歸義。故爲人
<lb ed="X" n="0447a05"/><lb ed="R043" n="0018a17"/>天說。汝等所行是菩薩道。會二乘成佛。卽爲二乘說。
<lb ed="X" n="0447a06"/><lb ed="R043" n="0018a18"/>菩薩聞是法疑網皆除。爲菩薩說。第二會獨爲菩薩
<lb ed="X" n="0447a07"/><lb ed="R043" n="0018b01"/>說。旣會五乘。同歸一極。則無復餘人。但欲令其人進
<lb ed="X" n="0447a08"/><lb ed="R043" n="0018b02"/>悟身壽權實。故爲菩薩說。第三會十方世界。旣有五
<lb ed="X" n="0447a09"/><lb ed="R043" n="0018b03"/>乘衆生故。通爲五乘人說。又初分前悟。卽是上根。故
<lb ed="X" n="0447a10"/><lb ed="R043" n="0018b04"/>爲上根人說。次會爲中根人說。第三後悟爲下根人
<lb ed="X" n="0447a11"/><lb ed="R043" n="0018b05"/>說。次明利益者。初會三根聲聞。皆迴小入大。入十信
<lb ed="X" n="0447a12"/><lb ed="R043" n="0018b06"/>位。名爲淺益。第二會通淺深益。始發菩薩心。終一生
<lb ed="X" n="0447a13"/><lb ed="R043" n="0018b07"/>成佛。第三會還明淺益。謂十方衆生隨喜供養。故爲
<lb ed="X" n="0447a14"/><lb ed="R043" n="0018b08"/>淺益。又初二會。親承音旨。名爲近益。第三會遙得見
<lb ed="X" n="0447a15"/><lb ed="R043" n="0018b09"/>聞。名爲遠益。約時論者。初少時說。次多時說。如五十
<lb ed="X" n="0447a16"/><lb ed="R043" n="0018b10"/>小劫問訊等。次無量時說。後云滿百千歲。然百千歲
<lb ed="X" n="0447a17"/><lb ed="R043" n="0018b11"/>望五十小劫應短。但後旣明化廣。宜總相辨長時也。
<lb ed="X" n="0447a18"/><lb ed="R043" n="0018b12"/>就第一初會。明乘權乘實。又開爲三。初明乘方便門。
<lb ed="X" n="0447a19"/><lb ed="R043" n="0018b13"/>二正說門。三歎法美人。辨流通門。從初竟方便品。至
<lb ed="X" n="0447a20"/><lb ed="R043" n="0018b14"/>舍利弗願樂欲聞<anchor xml:id="nkr_note_add_0447a2001" n="0447a2001"/><anchor xml:id="beg0447a2001" n="0447a2001"/>已<anchor xml:id="end0447a2001"/>來。第一章也。從佛吿<anchor xml:id="nkr_note_add_0447a2002" n="0447a2002"/><anchor xml:id="beg0447a2002" n="0447a2002"/>已<anchor xml:id="end0447a2002"/>下。竟授
<lb ed="X" n="0447a21"/><lb ed="R043" n="0018b15"/>學無學人記品。第二章也。法師一品。爲第三章也。乘
<lb ed="X" n="0447a22"/><lb ed="R043" n="0018b16"/>方便門者。從寂滅道場頓化子不得。無緣大悲故。起
<lb ed="X" n="0447a23"/><lb ed="R043" n="0018b17"/>四調柔及十種方便。至於靈山。方化得子。四調柔者。
<lb ed="X" n="0447a24"/><lb ed="R043" n="0018b18"/>華嚴<anchor xml:id="nkr_note_add_0447a2401" n="0447a2401"/><anchor xml:id="beg0447a2401" n="0447a2401"/>已<anchor xml:id="end0447a2401"/>後靈山之前敎也。一以世間方便調。令離十
<pb ed="X" xml:id="X27.0582.0447b" n="0447b"/>
<lb ed="X" n="0447b01"/><lb ed="R043" n="0019a01"/>惡。二以出世方便。調令離三界。三以大乘自方便。調
<lb ed="X" n="0447b02"/><lb ed="R043" n="0019a02"/>令漸欣大道。稍鄙小心。四以大乘他方便。令小志頓
<lb ed="X" n="0447b03"/><lb ed="R043" n="0019a03"/>移。大機成就。前二方便。調令超凡。後二方便。調令超
<lb ed="X" n="0447b04"/><lb ed="R043" n="0019a04"/>聖。又前二方便。調令得方便實慧。後二方便。調令得
<lb ed="X" n="0447b05"/><lb ed="R043" n="0019a05"/>實慧方便。又前二方便。調令離分段火宅。後二方便。
<lb ed="X" n="0447b06"/><lb ed="R043" n="0019a06"/>調令離變易火宅。後當具釋之。次明十方便者。雖昔
<lb ed="X" n="0447b07"/><lb ed="R043" n="0019a07"/>用四調柔。但一乘難信。二執難傾。將開正宗。復興十
<lb ed="X" n="0447b08"/><lb ed="R043" n="0019a08"/>種方便。亦名十種密說。將<anchor xml:id="nkr_note_orig_0447001" n="0447001"/>前明顯說。前須密說。用前
<lb ed="X" n="0447b09"/><lb ed="R043" n="0019a09"/>之密。開發後顯。故名方便。方便之言。出下誠文。故經
<lb ed="X" n="0447b10"/><lb ed="R043" n="0019a10"/>云。今相如本瑞。是諸佛方便。又云更以異方便。助顯
<lb ed="X" n="0447b11"/><lb ed="R043" n="0019a11"/>第一義也。言十種方便者。初召集證明方便。將命其
<lb ed="X" n="0447b12"/><lb ed="R043" n="0019a12"/>子。故前召集證明。如信解品云。先吿其子。幷會親族。
<lb ed="X" n="0447b13"/><lb ed="R043" n="0019a13"/>亦如化城品云。便集諸菩薩。爲說是乘。所以須召集
<lb ed="X" n="0447b14"/><lb ed="R043" n="0019a14"/>證明者。勝人雲集。證佛語非虗。明實是長者之兒。非
<lb ed="X" n="0447b15"/><lb ed="R043" n="0019a15"/>貧賤客作。此卽證一乘是實有。證二乘爲實無。亦證
<lb ed="X" n="0447b16"/><lb ed="R043" n="0019a16"/>一乘爲眞實。二乘爲方便。故有召集證明方便。卽四
<lb ed="X" n="0447b17"/><lb ed="R043" n="0019a17"/>衆圍<anchor xml:id="nkr_note_add_0447b1701" n="0447b1701"/><anchor xml:id="beg0447b1701" n="0447b1701"/>遶<anchor xml:id="end0447b1701"/>是也。然此中間。實具四衆。一發敎衆。二影嚮
<lb ed="X" n="0447b18"/><lb ed="R043" n="0019a18"/>衆。三當機衆。四結緣衆。取前二爲能證。後二爲所證。
<lb ed="X" n="0447b19"/><lb ed="R043" n="0019b01"/>又列衆望前。是第六同<anchor xml:id="nkr_note_orig_0447002" n="0447002"/>聞。望後卽是證明。文句是大
<lb ed="X" n="0447b20"/><lb ed="R043" n="0019b02"/>判爲言耳。</p>
<lb ed="X" n="0447b21"/><lb ed="R043" n="0019b03"/><p xml:id="pX27p0447b2101">爲諸菩薩說大乘經下。第二明說敎方便。後會之經。
<lb ed="X" n="0447b22"/><lb ed="R043" n="0019b04"/>爲明於人。則以人開人。故有多寶分身及踊出菩薩。
<lb ed="X" n="0447b23"/><lb ed="R043" n="0019b05"/>開顯釋迦身壽權實。今正明法。故以法開法。將明攝
<lb ed="X" n="0447b24"/><lb ed="R043" n="0019b06"/>多歸一。故前辨從一生多。從一生多。開發攝多歸一。
<pb ed="X" xml:id="X27.0582.0447c" n="0447c"/>
<lb ed="X" n="0447c01"/><lb ed="R043" n="0019b07"/>故名方便。</p>
<lb ed="X" n="0447c02"/><lb ed="R043" n="0019b08"/><p xml:id="pX27p0447c0201">佛說是經<anchor xml:id="nkr_note_add_0447c0201" n="0447c0201"/><anchor xml:id="beg0447c0201" n="0447c0201"/>已<anchor xml:id="end0447c0201"/>下。第三<anchor xml:id="nkr_note_orig_0447003" n="0447003"/>入定方便。總統法華。凡有二義。
<lb ed="X" n="0447c03"/><lb ed="R043" n="0019b09"/>一者明開。謂於一佛乘分別說三。二者辨會。明我設
<lb ed="X" n="0447c04"/><lb ed="R043" n="0019b10"/>是方便。令得入佛慧。前從一生多。密明於一說三。爲
<lb ed="X" n="0447c05"/><lb ed="R043" n="0019b11"/>開<anchor xml:id="nkr_note_orig_0447004" n="0447004"/>印方便。令如來入定。捨多住一。密說會三歸一。爲
<lb ed="X" n="0447c06"/><lb ed="R043" n="0019b12"/>後會作方便。所以然者。佛旣捨多住一。表三乘諸子
<lb ed="X" n="0447c07"/><lb ed="R043" n="0019b13"/>同歸此原。故下經云。佛自住大乘。如其所得法。以此
<lb ed="X" n="0447c08"/><lb ed="R043" n="0019b14"/>度衆生。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0447005" n="0447005"/>令入定中。自住一。後從定起。還說佛所行。亦
<lb ed="X" n="0447c09"/><lb ed="R043" n="0019b15"/>令衆生行佛所行。得住佛所住。又如涅槃云。我自安
<lb ed="X" n="0447c10"/><lb ed="R043" n="0019b16"/>住秘密藏中。亦令諸子及一切衆生。安住其中。故名
<lb ed="X" n="0447c11"/><lb ed="R043" n="0019b17"/>方便。又如來入定現瑞。發動疑情。待彌勒之問。文殊
<lb ed="X" n="0447c12"/><lb ed="R043" n="0019b18"/>之答。預杜疑心。逆開信解。方得起定說法。是故聖嘿
<lb ed="X" n="0447c13"/><lb ed="R043" n="0020a01"/>爲聖說方便。問何故說無量義經。而還入無量義處
<lb ed="X" n="0447c14"/><lb ed="R043" n="0020a02"/>定。答法華論云。無量者。明如來<g ref="#CB08764">㝡</g>勝境界。今應入<g ref="#CB08764">㝡</g>
<lb ed="X" n="0447c15"/><lb ed="R043" n="0020a03"/>勝境定。後說佛乘也。還說<g ref="#CB08764">㝡</g>勝境界法也。又<g ref="#CB08764">㝡</g>勝境
<lb ed="X" n="0447c16"/><lb ed="R043" n="0020a04"/>定者。有四種<g ref="#CB08764">㝡</g>勝自在力。一身心不動。卽身心俱靜。
<lb ed="X" n="0447c17"/><lb ed="R043" n="0020a05"/>寂靜故鑒極方。能說極法。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0447006" n="0447006"/>故極病。照極藥也。</p>
<lb ed="X" n="0447c18"/><lb ed="R043" n="0020a06"/><p xml:id="pX27p0447c1801">是時天雨華下。第四明現瑞方便。諸子有受悟之期。
<lb ed="X" n="0447c19"/><lb ed="R043" n="0020a07"/>未得明言顯說。故雨華動地。放光現土。示還原之相。
<lb ed="X" n="0447c20"/><lb ed="R043" n="0020a08"/>表說歸宗之經。名現相方便。又大聖益物。凡有二種。
<lb ed="X" n="0447c21"/><lb ed="R043" n="0020a09"/>現瑞則生於信心。說法發其慧解。故生信之瑞。爲發
<lb ed="X" n="0447c22"/><lb ed="R043" n="0020a10"/>解方便。又諸佛利物。復有二種。一令種福。二使殖慧。
<lb ed="X" n="0447c23"/><lb ed="R043" n="0020a11"/>現瑞殖福。爲說法生慧。生慧之由漸。故名方便。又諸
<lb ed="X" n="0447c24"/><lb ed="R043" n="0020a12"/>佛令物歡喜。凡有二時。一者現瑞。明將說歡喜。二說
<pb ed="X" xml:id="X27.0582.0448a" n="0448a"/>
<lb ed="X" n="0448a01"/><lb ed="R043" n="0020a13"/>法明正說歡喜。故三根踊躍。十二儛蹈。用物歡喜。開
<lb ed="X" n="0448a02"/><lb ed="R043" n="0020a14"/>發後門。名爲方便。又凡說奇特之法。必感非常之瑞。
<lb ed="X" n="0448a03"/><lb ed="R043" n="0020a15"/>覩非常之瑞。必信有奇特之法。故以能表之瑞。開發
<lb ed="X" n="0448a04"/><lb ed="R043" n="0020a16"/>所表之法。名爲方便。</p>
<lb ed="X" n="0448a05"/><lb ed="R043" n="0020a17"/><p xml:id="pX27p0448a0501">爾時彌勒菩薩下。第五明疑問方便。如來以此光照
<lb ed="X" n="0448a06"/><lb ed="R043" n="0020a18"/>彼。彌勒廣頌彼曉此。故名疑問方便。</p>
<lb ed="X" n="0448a07"/><lb ed="R043" n="0020b01"/><p xml:id="pX27p0448a0701">爾時文殊下。第六答問方便。佛與菩薩。彌勒將彼顯
<lb ed="X" n="0448a08"/><lb ed="R043" n="0020b02"/>此。文殊引古證今明。古佛說之於前。釋迦敷之於後。
<lb ed="X" n="0448a09"/><lb ed="R043" n="0020b03"/>預杜疑謗之萌。逆開信解之漸。名答<anchor xml:id="nkr_note_orig_0448001" n="0448001"/>門方便。</p>
<lb ed="X" n="0448a10"/><lb ed="R043" n="0020b04"/><p xml:id="pX27p0448a1001">爾時世尊從三昧起。明第七稱歎方便。將說究竟之
<lb ed="X" n="0448a11"/><lb ed="R043" n="0020b05"/>乘。前揄揚諸佛大道。如欲救患。必須前美藥功能。謂
<lb ed="X" n="0448a12"/><lb ed="R043" n="0020b06"/>稱歎方便。</p>
<lb ed="X" n="0448a13"/><lb ed="R043" n="0020b07"/><p xml:id="pX27p0448a1301">舍利弗當知諸佛語無異者。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0448002" n="0448002"/>明第八勸信方便。旣稱
<lb ed="X" n="0448a14"/><lb ed="R043" n="0020b08"/>歎一極。叙三乘不知。言與昔相違。恐物驚憚。故略開
<lb ed="X" n="0448a15"/><lb ed="R043" n="0020b09"/>權實。勸使信之。名勸信方便。</p>
<lb ed="X" n="0448a16"/><lb ed="R043" n="0020b10"/><p xml:id="pX27p0448a1601">爾時大衆中有諸聲聞下。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0448003" n="0448003"/>明第九勸請方便。前歎佛
<lb ed="X" n="0448a17"/><lb ed="R043" n="0020b11"/>智甚深。二乘淺劣。動其舊執。生彼新疑。大衆遂執動
<lb ed="X" n="0448a18"/><lb ed="R043" n="0020b12"/>疑生。身子騰疑致請。讚人美法。抑小揚大。今時衆尊
<lb ed="X" n="0448a19"/><lb ed="R043" n="0020b13"/>人重道。捨小欣大。以此顯發密敎。調伏衆生。爲正說
<lb ed="X" n="0448a20"/><lb ed="R043" n="0020b14"/>之由漸。故名勸請方便。</p>
<lb ed="X" n="0448a21"/><lb ed="R043" n="0020b15"/><p xml:id="pX27p0448a2101">爾時佛吿下。第十<anchor xml:id="nkr_note_orig_0448004" n="0448004"/>顯鄣方便。顯封執小乘。障隔大道。
<lb ed="X" n="0448a22"/><lb ed="R043" n="0020b16"/>現在不聞法華。未來不得成佛。使二世衆生。捨小崇
<lb ed="X" n="0448a23"/><lb ed="R043" n="0020b17"/>大。現在聞經。當<anchor xml:id="nkr_note_orig_0448005" n="0448005"/>未來成佛。開正悟由漸。故名方便。然
<lb ed="X" n="0448a24"/><lb ed="R043" n="0020b18"/>約義<anchor xml:id="nkr_note_orig_0448006" n="0448006"/>爲十。據人唯三。從初至勸信。謂大乘人爲方便。
<pb ed="X" xml:id="X27.0582.0448b" n="0448b"/>
<lb ed="X" n="0448b01"/><lb ed="R043" n="0021a01"/>勸請一事。小乘人爲方便。五千退席。惡人爲方便。又
<lb ed="X" n="0448b02"/><lb ed="R043" n="0021a02"/>前九爲順。後一爲違。後正說中。釋迦調達。亦具斯二。
<lb ed="X" n="0448b03"/><lb ed="R043" n="0021a03"/>今次別釋其文。說無量義經。有十因緣。如彼疏。今略
<lb ed="X" n="0448b04"/><lb ed="R043" n="0021a04"/>有三意。初上根之人。聞從一生多。當敎受悟。二此經
<lb ed="X" n="0448b05"/><lb ed="R043" n="0021a05"/>示三乘六道失原。至法華方得歸原。三動封執之情。
<lb ed="X" n="0448b06"/><lb ed="R043" n="0021a06"/>後方<anchor xml:id="nkr_note_orig_0448007" n="0448007"/>可得拔也。</p>
<lb ed="X" n="0448b07"/><lb ed="R043" n="0021a07"/><p xml:id="pX27p0448b0701">爲諸菩薩者。密顯唯敎一<anchor xml:id="nkr_note_orig_0448008" n="0448008"/>人。說大乘經下。密顯唯有
<lb ed="X" n="0448b08"/><lb ed="R043" n="0021a08"/>一理也。敎菩薩法者。從一生多。令菩薩歸根本一道。
<lb ed="X" n="0448b09"/><lb ed="R043" n="0021a09"/>卽是敎菩薩法也。又從一生多。卽是體用具足。照此
<lb ed="X" n="0448b10"/><lb ed="R043" n="0021a10"/>體用。四智便成。了雖多而一。生如來智。識雖一而多。
<lb ed="X" n="0448b11"/><lb ed="R043" n="0021a11"/>生於佛智。任運成就。爲自然智。不從師得。卽無師智。
<lb ed="X" n="0448b12"/><lb ed="R043" n="0021a12"/>敎<anchor xml:id="nkr_note_orig_0448009" n="0448009"/>主四智。則入佛智見。故得成佛。</p><p xml:id="pX27p0448b1214" cb:place="inline">釋佛所護念者。
<lb ed="X" n="0448b13"/><lb ed="R043" n="0021a13"/>菩薩分生四智。行與佛應。爲佛護念。但應有二種菩
<lb ed="X" n="0448b14"/><lb ed="R043" n="0021a14"/>薩。學佛四智。卽超凡越聖。不著生死。不染涅槃。此是
<lb ed="X" n="0448b15"/><lb ed="R043" n="0021a15"/>護因。故得爲佛護果。次行中道。因發生正觀。得佛念
<lb ed="X" n="0448b16"/><lb ed="R043" n="0021a16"/>果。餘人不具二因。故佛不得護念。又悟雖多而一。得
<lb ed="X" n="0448b17"/><lb ed="R043" n="0021a17"/>於波若。爲佛念之因。故得佛念之果。了雖一而多。得
<lb ed="X" n="0448b18"/><lb ed="R043" n="0021a18"/>於大悲。爲佛護因。得佛護果。</p>
<lb ed="X" n="0448b19"/><lb ed="R043" n="0021b01"/><p xml:id="pX27p0448b1901">釋入無量義處定。無量者。能表之敎非一也。義者。適
<lb ed="X" n="0448b20"/><lb ed="R043" n="0021b02"/>化不同。敎門非一。各有所以。故稱爲義。印師以萬善
<lb ed="X" n="0448b21"/><lb ed="R043" n="0021b03"/>爲無量義。基公以空爲無<anchor xml:id="nkr_note_orig_0448010" n="0448010"/>量。劉公以無相一法。含於
<lb ed="X" n="0448b22"/><lb ed="R043" n="0021b04"/>多義。皆失經旨。處者。無量文義出生之處。卽是實相
<lb ed="X" n="0448b23"/><lb ed="R043" n="0021b05"/>法身。故名爲處。身心不動者。旣入實相。則內外並<g ref="#CB17068">䆩</g>。
<lb ed="X" n="0448b24"/><lb ed="R043" n="0021b06"/>緣觀俱寂。故不動也。釋現瑞。就現瑞文。自開爲二。初
<pb ed="X" xml:id="X27.0582.0448c" n="0448c"/>
<lb ed="X" n="0448c01"/><lb ed="R043" n="0021b07"/>現所化衆生成佛相。二現能化佛說法華相。以此二
<lb ed="X" n="0448c02"/><lb ed="R043" n="0021b08"/>相。助開一極。故云方便。如下經云。今相如本瑞。是諸
<lb ed="X" n="0448c03"/><lb ed="R043" n="0021b09"/>佛方便。今佛放光明。助發實相義。現此二相。各開兩
<lb ed="X" n="0448c04"/><lb ed="R043" n="0021b10"/>別。初文二者。前明現瑞。次明覩瑞。現<anchor xml:id="nkr_note_orig_0448011" n="0448011"/>瑞相說於法華。
<lb ed="X" n="0448c05"/><lb ed="R043" n="0021b11"/>天雨四華。地六種動。此表所化衆生成佛之義。卽以
<lb ed="X" n="0448c06"/><lb ed="R043" n="0021b12"/>此事。爲說法華。但斯言有通有別。所言通者。旣說非
<lb ed="X" n="0448c07"/><lb ed="R043" n="0021b13"/>常之法。天靈歡喜。故天雨四華。地祇踊躍。故地六種
<lb ed="X" n="0448c08"/><lb ed="R043" n="0021b14"/>動。又依文殊偈釋。雨華表供養能說之人。大地動表
<lb ed="X" n="0448c09"/><lb ed="R043" n="0021b15"/>說於大法。又雨華表供養能化之主。動地覺悟所化
<lb ed="X" n="0448c10"/><lb ed="R043" n="0021b16"/>群生。又雨華供養<anchor xml:id="nkr_note_add_0448c1001" n="0448c1001"/><anchor xml:id="beg0448c1001" n="0448c1001"/>已<anchor xml:id="end0448c1001"/>成佛。動地表所化當成佛。所化當成佛。
<lb ed="X" n="0448c11"/><lb ed="R043" n="0021b17"/>故地神得主歡喜大動。所言別者。正就雨華動地。說於一
<lb ed="X" n="0448c12"/><lb ed="R043" n="0021b18"/>乘。天雨四華。表四生行因得成佛也。地六種動者。六
<lb ed="X" n="0448c13"/><lb ed="R043" n="0022a01"/>道聞經得成佛也。又天雨四華。地六動者。上天下地。
<lb ed="X" n="0448c14"/><lb ed="R043" n="0022a02"/>其有聞法者。無一不成佛。亦如譬喩品云。汝等若能
<lb ed="X" n="0448c15"/><lb ed="R043" n="0022a03"/>信受是語。一切皆當得成佛道。下列覩瑞之人。卽是
<lb ed="X" n="0448c16"/><lb ed="R043" n="0022a04"/>總明三乘六道皆成佛也。又正對昔封敎之人。謂二
<lb ed="X" n="0448c17"/><lb ed="R043" n="0022a05"/>乘六道不定成佛。故今現相示之。四華表二乘四衆
<lb ed="X" n="0448c18"/><lb ed="R043" n="0022a06"/>必當歸本作佛。地六動表人天六道定當成佛。故下
<lb ed="X" n="0448c19"/><lb ed="R043" n="0022a07"/>文別擧四衆及六道之人。明覩瑞也。又四華者。表說
<lb ed="X" n="0448c20"/><lb ed="R043" n="0022a08"/>四智。謂如來智佛智自然智無師智。問何以得知<anchor xml:id="nkr_note_orig_0448012" n="0448012"/>故。答下偈
<lb ed="X" n="0448c21"/><lb ed="R043" n="0022a09"/>云。說佛智慧故。諸佛出於世。又初從定起。卽歎佛智
<lb ed="X" n="0448c22"/><lb ed="R043" n="0022a10"/>甚深。多寶稱善云大慧平等。又雨華是供養法華敎
<lb ed="X" n="0448c23"/><lb ed="R043" n="0022a11"/>主。及聽法華衆生。聞經衆生當成佛。敎主<anchor xml:id="nkr_note_add_0448c2301" n="0448c2301"/><anchor xml:id="beg0448c2301" n="0448c2301"/>已<anchor xml:id="end0448c2301"/>成佛也。</p>
<lb ed="X" n="0448c24"/><lb ed="R043" n="0022a12"/><p xml:id="pX27p0448c2401">釋爾時佛放光。此第二表能化佛說法華相。就此相
<pb ed="X" xml:id="X27.0582.0449a" n="0449a"/>
<lb ed="X" n="0449a01"/><lb ed="R043" n="0022a13"/>中。具足說一部經。亦具足明十方三世能化所化事。
<lb ed="X" n="0449a02"/><lb ed="R043" n="0022a14"/>若解此中意者。方悟彌勒說偈旨歸。及如來起定說
<lb ed="X" n="0449a03"/><lb ed="R043" n="0022a15"/>法之意。所以然者。彌勒及佛起定。就說法輪。說法華
<lb ed="X" n="0449a04"/><lb ed="R043" n="0022a16"/>經。今就神通門。說法華經。就文始終。凡有十句。始自
<lb ed="X" n="0449a05"/><lb ed="R043" n="0022a17"/>是時。終竟上照天宮。以此十相。卽十種義說法<anchor xml:id="nkr_note_orig_0449001" n="0449001"/>華。</p>
<lb ed="X" n="0449a06"/><lb ed="R043" n="0022a18"/><p xml:id="pX27p0449a0601">是時者。謂放光時。卽表說經時節。如下經云。今正是
<lb ed="X" n="0449a07"/><lb ed="R043" n="0022b01"/>其時。決定說大乘。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0449002" n="0449002"/>亦後云涅槃時到也。</p><p xml:id="pX27p0449a0716" cb:place="inline">言佛者。明
<lb ed="X" n="0449a08"/><lb ed="R043" n="0022b02"/>第二故光人。表說一乘敎主。亦是能乘之人也。</p><p xml:id="pX27p0449a0819" cb:place="inline">眉
<lb ed="X" n="0449a09"/><lb ed="R043" n="0022b03"/>間者。第三明放光處。對敎主。卽一乘敎也。對能乘之
<lb ed="X" n="0449a10"/><lb ed="R043" n="0022b04"/>人。卽所乘法也。累無不盡。不可爲有。德無不圓。不可
<lb ed="X" n="0449a11"/><lb ed="R043" n="0022b05"/>爲無。非有非無。卽是中道也。然所乘之法。旣是中道。
<lb ed="X" n="0449a12"/><lb ed="R043" n="0022b06"/>能乘之人。亦是中道人。故涅槃云。中道之法。名之爲
<lb ed="X" n="0449a13"/><lb ed="R043" n="0022b07"/>佛。又佛住中道之法。還欲說中道之敎。故眉間喩於
<lb ed="X" n="0449a14"/><lb ed="R043" n="0022b08"/>敎中。住中道卽是理中。所說之敎。旣其是中。說敎之
<lb ed="X" n="0449a15"/><lb ed="R043" n="0022b09"/>人。亦名爲中<anchor xml:id="nkr_note_orig_0449003" n="0449003"/>道。故涅槃云。說中道故。名大法師。</p><p xml:id="pX27p0449a1519" cb:place="inline">白
<lb ed="X" n="0449a16"/><lb ed="R043" n="0022b10"/>豪者。明第四。上<anchor xml:id="nkr_note_orig_0449004" n="0449004"/>辨眉間是通處。今叙別處。表所乘之
<lb ed="X" n="0449a17"/><lb ed="R043" n="0022b11"/>法無漏淸淨。猶如白豪。能乘之人。亦無漏人。故下經
<lb ed="X" n="0449a18"/><lb ed="R043" n="0022b12"/>云。無漏不思議。甚深微妙法。我今<anchor xml:id="nkr_note_add_0449a1801" n="0449a1801"/><anchor xml:id="beg0449a1801" n="0449a1801"/>已<anchor xml:id="end0449a1801"/>具得。下又歎佛。
<lb ed="X" n="0449a19"/><lb ed="R043" n="0022b13"/>於諸怖畏。乃至無明闇弊。永盡無餘。故知表無漏淸
<lb ed="X" n="0449a20"/><lb ed="R043" n="0022b14"/>淨法也。又普賢能乘之人。身白玉色。所乘之象。如白
<lb ed="X" n="0449a21"/><lb ed="R043" n="0022b15"/>頗梨。普賢旣爾。諸佛亦然。所住之乘。旣無漏淸淨。所
<lb ed="X" n="0449a22"/><lb ed="R043" n="0022b16"/>說之敎。義亦如是。又此經開一切權。顯一切實。義最
<lb ed="X" n="0449a23"/><lb ed="R043" n="0022b17"/>顯明。故稱白豪。藥王品云。衆明之中。日明最盛。卽其
<lb ed="X" n="0449a24"/><lb ed="R043" n="0022b18"/>證也。</p><p xml:id="pX27p0449a2403" cb:place="inline">光明者。第五<anchor xml:id="nkr_note_orig_0449005" n="0449005"/>正放光也。上眉間白豪。表佛乘
<pb ed="X" xml:id="X27.0582.0449b" n="0449b"/>
<lb ed="X" n="0449b01"/><lb ed="R043" n="0023a01"/>無德不備。今別表平等大慧。乘雖萬德。而慧爲其宗。
<lb ed="X" n="0449b02"/><lb ed="R043" n="0023a02"/>後品云。佛起定說法。具歎總別。故今以相示之。光有
<lb ed="X" n="0449b03"/><lb ed="R043" n="0023a03"/>二義。一者顯物。二者破闇。表大慧經亦具二種。一滅
<lb ed="X" n="0449b04"/><lb ed="R043" n="0023a04"/>三乘執闇。二顯一乘理實。故藥王品云。如日天子能
<lb ed="X" n="0449b05"/><lb ed="R043" n="0023a05"/>除諸闇。此經亦爾。能破一切不善之闇。</p><p xml:id="pX27p0449b0516" cb:place="inline">照東方下。
<lb ed="X" n="0449b06"/><lb ed="R043" n="0023a06"/>明第六相光所照處也。上之五事。表能乘之人。所乘
<lb ed="X" n="0449b07"/><lb ed="R043" n="0023a07"/>之法。及總明衆德。別叙大慧。謂此方事也。今欲將彼
<lb ed="X" n="0449b08"/><lb ed="R043" n="0023a08"/>顯此。故此光照彼。能照之光。表<anchor xml:id="nkr_note_orig_0449006" n="0449006"/>一乘敎也。所照萬八
<lb ed="X" n="0449b09"/><lb ed="R043" n="0023a09"/>千土。卽敎所表理也。東方者。所照處也。何不照餘方。
<lb ed="X" n="0449b10"/><lb ed="R043" n="0023a10"/>但照一方者。表說法華明一乘事究竟。二者擧一方
<lb ed="X" n="0449b11"/><lb ed="R043" n="0023a11"/>十方皆例。如釋迦一佛旣作此說。十方<anchor xml:id="nkr_note_orig_0449007" n="0449007"/>佛爾。是故後
<lb ed="X" n="0449b12"/><lb ed="R043" n="0023a12"/>經文。皆引十方三世佛爲證。又一方者。表唯爲<anchor xml:id="nkr_note_orig_0449008" n="0449008"/>一事
<lb ed="X" n="0449b13"/><lb ed="R043" n="0023a13"/>因緣。出現於世。一方之中。而擧東方者。東爲衆方之
<lb ed="X" n="0449b14"/><lb ed="R043" n="0023a14"/>本。表一乘爲三乘之根。又東方爲始。擧始攝終及中
<lb ed="X" n="0449b15"/><lb ed="R043" n="0023a15"/>間也。表始自華嚴根本法輪。中則三乘支末之敎。終
<lb ed="X" n="0449b16"/><lb ed="R043" n="0023a16"/>則攝末歸本也。一萬八千者。明第七第八相故也。問
<lb ed="X" n="0449b17"/><lb ed="R043" n="0023a17"/>餘經放光。尙照多方。此經最大。何故但一萬八千。答
<lb ed="X" n="0449b18"/><lb ed="R043" n="0023a18"/>今是相說。不論多少。若照多土。不得顯一方化訖。今
<lb ed="X" n="0449b19"/><lb ed="R043" n="0023b01"/>欲明土有限極。得顯一方化周。故不照多也。問旣表
<lb ed="X" n="0449b20"/><lb ed="R043" n="0023b02"/>一化始終。何故但照萬八千耶。答一化雖多。不出因
<lb ed="X" n="0449b21"/><lb ed="R043" n="0023b03"/>果。果圓如一萬。因不足同八千。是故此經以因果爲宗。
<lb ed="X" n="0449b22"/><lb ed="R043" n="0023b04"/>顯在於此。問何以得知<anchor xml:id="nkr_note_orig_0449009" n="0449009"/>故。答曰。彌勒見佛現通。懸解
<lb ed="X" n="0449b23"/><lb ed="R043" n="0023b05"/>瑞意。故後偈釋之。佛坐道場所得妙法。卽是果也。爲
<lb ed="X" n="0449b24"/><lb ed="R043" n="0023b06"/>當授記。所謂辨因。又一期出世。敎雖萬端。統其大歸。
<pb ed="X" xml:id="X27.0582.0449c" n="0449c"/>
<lb ed="X" n="0449c01"/><lb ed="R043" n="0023b07"/>但明權實。此經顯實究竟。猶如一萬。開權未足。八千
<lb ed="X" n="0449c02"/><lb ed="R043" n="0023b08"/>表之。彌勒偈文。亦含斯意佛坐道場。卽顯實<anchor xml:id="nkr_note_orig_0449010" n="0449010"/>耶。爲當
<lb ed="X" n="0449c03"/><lb ed="R043" n="0023b09"/>授記。謂開權也。問曰。乃知一萬表果。何故古佛今佛
<lb ed="X" n="0449c04"/><lb ed="R043" n="0023b10"/>同以八千表因。不多<anchor xml:id="nkr_note_orig_0449011" n="0449011"/>小耶。答長者之父無二。唯有一
<lb ed="X" n="0449c05"/><lb ed="R043" n="0023b11"/>萬。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0449012" n="0449012"/>世子五百人。故成八千。約前所化瑞論者。能化無
<lb ed="X" n="0449c06"/><lb ed="R043" n="0023b12"/>二。故放一光。猶如萬也。二乘及六道。故有八千。約大
<lb ed="X" n="0449c07"/><lb ed="R043" n="0023b13"/>衆覩瑞論者。六道二乘。故成八千。化主唯一。猶如一
<lb ed="X" n="0449c08"/><lb ed="R043" n="0023b14"/>萬。約九道分之。卽三乘及六道也。八道爲因。佛道爲
<lb ed="X" n="0449c09"/><lb ed="R043" n="0023b15"/>果也。又此中有以同表同。以異表同。以同表同者。古
<lb ed="X" n="0449c10"/><lb ed="R043" n="0023b16"/>佛今佛同放光。照萬八千。故知諸佛道同也。以異表
<lb ed="X" n="0449c11"/><lb ed="R043" n="0023b17"/>同者。古佛今佛雖有一萬八千土異。同表一道淸淨
<lb ed="X" n="0449c12"/><lb ed="R043" n="0023b18"/>也。勿不信此語。別有深見也。問涅槃經云。流離光佛
<lb ed="X" n="0449c13"/><lb ed="R043" n="0024a01"/>放光。大衆之中。非靑見靑。乃至非見而見。今云何耶。
<lb ed="X" n="0449c14"/><lb ed="R043" n="0024a02"/>答正爾同也。今佛放光。此是非靑靑。非色色耳。說法
<lb ed="X" n="0449c15"/><lb ed="R043" n="0024a03"/>亦爾。非說說耳。今大衆覩光。亦是非見見。聞法不聞
<lb ed="X" n="0449c16"/><lb ed="R043" n="0024a04"/>聞耳。乃至一部經。一切佛法。並須如此解也。</p><p xml:id="pX27p0449c1618" cb:place="inline">靡不
<lb ed="X" n="0449c17"/><lb ed="R043" n="0024a05"/>周遍者<anchor xml:id="nkr_note_orig_0449013" n="0449013"/>是。第九相也。表自上<anchor xml:id="nkr_note_add_0449c1701" n="0449c1701"/><anchor xml:id="beg0449c1701" n="0449c1701"/>已<anchor xml:id="end0449c1701"/>來。若此土他方。明因
<lb ed="X" n="0449c18"/><lb ed="R043" n="0024a06"/>辨果。顯實開權。敎無不周。理無不備。卽歎法華。結束
<lb ed="X" n="0449c19"/><lb ed="R043" n="0024a07"/>融會一化始終。圓滿究竟。</p><p xml:id="pX27p0449c1911" cb:place="inline">下照<name role="" type="person">阿鼻地獄</name>。上至阿
<lb ed="X" n="0449c20"/><lb ed="R043" n="0024a08"/>迦膩吒天者。明第十相也。自上<anchor xml:id="nkr_note_add_0449c2001" n="0449c2001"/><anchor xml:id="beg0449c2001" n="0449c2001"/>已<anchor xml:id="end0449c2001"/>來。表諸佛相。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0449014" n="0449014"/>此之
<lb ed="X" n="0449c21"/><lb ed="R043" n="0024a09"/>一章。示衆生相。所以此土他方。開權顯實。明因辨果
<lb ed="X" n="0449c22"/><lb ed="R043" n="0024a10"/>者。爲欲化六道衆生。令六道迴宗。同歸一佛果也。上
<lb ed="X" n="0449c23"/><lb ed="R043" n="0024a11"/>能化相。總而論之。謂因果權實四種義。今所化事。亦
<lb ed="X" n="0449c24"/><lb ed="R043" n="0024a12"/>明四種。擧地獄示諸苦。顯天宮示無常。又擧地獄誡
<pb ed="X" xml:id="X27.0582.0450a" n="0450a"/>
<lb ed="X" n="0450a01"/><lb ed="R043" n="0024a13"/>令息惡。示天宮勸令修善。以誡勸之言。卽世間敎。</p>
<lb ed="X" n="0450a02"/><lb ed="R043" n="0024a14"/><p xml:id="pX27p0450a0201">自上<anchor xml:id="nkr_note_add_0450a0201" n="0450a0201"/><anchor xml:id="beg0450a0201" n="0450a0201"/>已<anchor xml:id="end0450a0201"/>來。明出世敎。此相之中世與出世。義無不顯。
<lb ed="X" n="0450a03"/><lb ed="R043" n="0024a15"/>又雖開爲十相。合唯成二。從初至放光。卽此土事。東
<lb ed="X" n="0450a04"/><lb ed="R043" n="0024a16"/>方<anchor xml:id="nkr_note_add_0450a0401" n="0450a0401"/><anchor xml:id="beg0450a0401" n="0450a0401"/>已<anchor xml:id="end0450a0401"/>去。謂他方事。各有二義。此土二者。初謂敎主。放
<lb ed="X" n="0450a05"/><lb ed="R043" n="0024a17"/>光卽是敎門。何以知之。佛旣放光。如敎主說敎。他方
<lb ed="X" n="0450a06"/><lb ed="R043" n="0024a18"/>二事者。初明諸佛事。下照地獄。辨衆生事。所以示此
<lb ed="X" n="0450a07"/><lb ed="R043" n="0024b01"/>二者。大品云。波若爲大事故。謂示道非道。示諸佛事。
<lb ed="X" n="0450a08"/><lb ed="R043" n="0024b02"/>示是道也。明衆生事。示非道也。示道之中。略唯因果。
<lb ed="X" n="0450a09"/><lb ed="R043" n="0024b03"/>非道之中。苦與無常。是故放光表說一切事盡。又依
<lb ed="X" n="0450a10"/><lb ed="R043" n="0024b04"/>文殊偈。前瑞有二。初雨華。二動地。如向釋之。今亦<anchor xml:id="nkr_note_orig_0450001" n="0450001"/>爾
<lb ed="X" n="0450a11"/><lb ed="R043" n="0024b05"/>二。謂照諸佛事。及示衆生事。照諸佛事。卽是引門。示
<lb ed="X" n="0450a12"/><lb ed="R043" n="0024b06"/>衆生事。所謂<anchor xml:id="nkr_note_orig_0450002" n="0450002"/>通門。引門令欣佛常樂。逼門厭苦無常。
<lb ed="X" n="0450a13"/><lb ed="R043" n="0024b07"/>又照諸佛事。卽是大慈與樂門。示衆生事。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0450003" n="0450003"/>大悲拔苦
<lb ed="X" n="0450a14"/><lb ed="R043" n="0024b08"/>門。又卽是下。救子不得中二事。照諸佛事。謂勸門說
<lb ed="X" n="0450a15"/><lb ed="R043" n="0024b09"/>一乘。示衆生。卽誡門說一乘。初成道時。不得用此二
<lb ed="X" n="0450a16"/><lb ed="R043" n="0024b10"/>門。今始得用。故現相表之。</p>
<lb ed="X" n="0450a17"/><lb ed="R043" n="0024b11"/><p xml:id="pX27p0450a1701">於此世界盡見彼土。第二明覩瑞。前現瑞有二種能
<lb ed="X" n="0450a18"/><lb ed="R043" n="0024b12"/>所。一者此光照彼。此爲能顯。卽表於敎。彼爲所顯。以
<lb ed="X" n="0450a19"/><lb ed="R043" n="0024b13"/>表於理。二者將彼顯此。彼爲能顯。卽表於敎。此爲所
<lb ed="X" n="0450a20"/><lb ed="R043" n="0024b14"/>顯。用表於理。今大衆覩瑞。具見二種能所。一者因此
<lb ed="X" n="0450a21"/><lb ed="R043" n="0024b15"/>見彼。謂因敎識理。二者見彼顯此。又是因敎悟理。取
<lb ed="X" n="0450a22"/><lb ed="R043" n="0024b16"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0450004" n="0450004"/>一種理敎。爲說經之相。取二種見義。爲後了悟作相。
<lb ed="X" n="0450a23"/><lb ed="R043" n="0024b17"/>至彌勒偈中。自了了分明。勿疑之也。總統此文。有一
<lb ed="X" n="0450a24"/><lb ed="R043" n="0024b18"/>義二義三義四義六義七義十二義。言一義者。始自
<pb ed="X" xml:id="X27.0582.0450b" n="0450b"/>
<lb ed="X" n="0450b01"/><lb ed="R043" n="0025a01"/>六道。終竟起塔。明他方一化始終究竟義也。卽表釋
<lb ed="X" n="0450b02"/><lb ed="R043" n="0025a02"/>迦說大慧經。亦明一化始終事。所言一化始終事者。
<lb ed="X" n="0450b03"/><lb ed="R043" n="0025a03"/>初明失於一道。故有六道紛然。旣有六道紛然。便有
<lb ed="X" n="0450b04"/><lb ed="R043" n="0025a04"/>諸佛出世。旣有佛出世。次說敎門。旣有敎門。便有稟
<lb ed="X" n="0450b05"/><lb ed="R043" n="0025a05"/>敎之衆。旣有小乘四衆次。轉成菩薩。化菩薩旣竟。便入
<lb ed="X" n="0450b06"/><lb ed="R043" n="0025a06"/>涅槃。戀仰情深。所以起塔。故一化盡矣。又一義者。雖
<lb ed="X" n="0450b07"/><lb ed="R043" n="0025a07"/>有七事。意終歸一道淸淨。故文云。如來說法。皆是一
<lb ed="X" n="0450b08"/><lb ed="R043" n="0025a08"/>相一味也。</p><p xml:id="pX27p0450b0805" cb:place="inline">言二事者。前明六道。謂衆生迷事。化主
<lb ed="X" n="0450b09"/><lb ed="R043" n="0025a09"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0450b0901" n="0450b0901"/><anchor xml:id="beg0450b0901" n="0450b0901"/>已<anchor xml:id="end0450b0901"/>去。叙諸佛悟事。又二事者。從初竟於四衆。辨諸佛
<lb ed="X" n="0450b10"/><lb ed="R043" n="0025a10"/>事。從菩薩竟起塔。明菩薩事。叙諸佛事。卽是明果。辨
<lb ed="X" n="0450b11"/><lb ed="R043" n="0025a11"/>菩薩事。卽是明因。此經以因果爲宗。故示此兩。令衆
<lb ed="X" n="0450b12"/><lb ed="R043" n="0025a12"/>見之。此義現彌勒偈文。勿疑之也。又二事者。從初竟
<lb ed="X" n="0450b13"/><lb ed="R043" n="0025a13"/>於四衆。辨從體起用。次從菩薩<anchor xml:id="nkr_note_add_0450b1301" n="0450b1301"/><anchor xml:id="beg0450b1301" n="0450b1301"/>已<anchor xml:id="end0450b1301"/>去。叙攝用歸體。亦
<lb ed="X" n="0450b14"/><lb ed="R043" n="0025a14"/>顯後偈文。又二事者。從初竟菩薩。明乘權乘實事。從
<lb ed="X" n="0450b15"/><lb ed="R043" n="0025a15"/>涅<anchor xml:id="nkr_note_orig_0450005" n="0450005"/>槃起塔。辨身壽權實事。又二事者。從初至菩薩。化
<lb ed="X" n="0450b16"/><lb ed="R043" n="0025a16"/>不失心子事。涅槃起塔。化失心子事。</p><p xml:id="pX27p0450b1615" cb:place="inline">次明三事者。
<lb ed="X" n="0450b17"/><lb ed="R043" n="0025a17"/>在事雖七。但有化主敎門及<anchor xml:id="nkr_note_orig_0450006" n="0450006"/>以與徒衆。叙佛及涅槃。
<lb ed="X" n="0450b18"/><lb ed="R043" n="0025a18"/>謂化主事。說法卽敎門事。自餘四種。皆是所化徒衆。
<lb ed="X" n="0450b19"/><lb ed="R043" n="0025b01"/>又三事者。從初至說法。明根本法輪事。叙四衆。卽支
<lb ed="X" n="0450b20"/><lb ed="R043" n="0025b02"/>末法輪事。菩薩<anchor xml:id="nkr_note_add_0450b2001" n="0450b2001"/><anchor xml:id="beg0450b2001" n="0450b2001"/>已<anchor xml:id="end0450b2001"/>下。辨攝末歸本法輪事。</p><p xml:id="pX27p0450b2017" cb:place="inline">言四事
<lb ed="X" n="0450b21"/><lb ed="R043" n="0025b03"/>者。法華前有二事。從初竟說法。謂根本法輪。叙四衆。
<lb ed="X" n="0450b22"/><lb ed="R043" n="0025b04"/>明支末法輪。法華<anchor xml:id="nkr_note_add_0450b2201" n="0450b2201"/><anchor xml:id="beg0450b2201" n="0450b2201"/>已<anchor xml:id="end0450b2201"/>去有二事。一明法華事。卽菩薩
<lb ed="X" n="0450b23"/><lb ed="R043" n="0025b05"/>是也。二明涅槃敎。謂涅槃<anchor xml:id="nkr_note_add_0450b2301" n="0450b2301"/><anchor xml:id="beg0450b2301" n="0450b2301"/>已<anchor xml:id="end0450b2301"/>去事是也。</p><p xml:id="pX27p0450b2316" cb:place="inline">言六事者。
<lb ed="X" n="0450b24"/><lb ed="R043" n="0025b06"/>從佛出世。竟於起塔。唯有六事也。又卽是六譬。見六
<pb ed="X" xml:id="X27.0582.0450c" n="0450c"/>
<lb ed="X" n="0450c01"/><lb ed="R043" n="0025b07"/>道謂總譬。化主卽見大譬。敎門卽根本法輪。謂救子
<lb ed="X" n="0450c02"/><lb ed="R043" n="0025b08"/>不得譬。四衆謂三乘救子得譬。菩薩卽等賜大事譬。
<lb ed="X" n="0450c03"/><lb ed="R043" n="0025b09"/>旣等與大車。得車歡喜。於事究竟。是故涅槃及起塔。
<lb ed="X" n="0450c04"/><lb ed="R043" n="0025b10"/>欲見此意。可觀火宅偈。及彌勒偈文。以釋迦說法華。
<lb ed="X" n="0450c05"/><lb ed="R043" n="0025b11"/>將明六事。故此光照彼。將彼顯此也。</p><p xml:id="pX27p0450c0515" cb:place="inline">十二事者。諸
<lb ed="X" n="0450c06"/><lb ed="R043" n="0025b12"/>佛出世。旣有六事。所化衆生。亦有六道。合十二事也。
<lb ed="X" n="0450c07"/><lb ed="R043" n="0025b13"/>佛現瑞中。含此諸意。今令大衆並覩見之。至彌勒令
<lb ed="X" n="0450c08"/><lb ed="R043" n="0025b14"/>了聞起定說法。了了心悟也。</p>
<lb ed="X" n="0450c09"/><lb ed="R043" n="0025b15"/><p xml:id="pX27p0450c0901">爾時彌勒。第五明疑問方便。問何故大品現七瑞。而
<lb ed="X" n="0450c10"/><lb ed="R043" n="0025b16"/>衆無疑。此經現二瑞。有於疑問。答大品爲直往菩薩。
<lb ed="X" n="0450c11"/><lb ed="R043" n="0025b17"/>無自保之執。現瑞召集竟。卽說波若。是故無疑。此經
<lb ed="X" n="0450c12"/><lb ed="R043" n="0025b18"/>爲迴小入大之人。其根旣鈍。又有自保之執。故久住
<lb ed="X" n="0450c13"/><lb ed="R043" n="0026a01"/>深定。發動疑心。待彌勒之問。文殊解釋。方得起定說
<lb ed="X" n="0450c14"/><lb ed="R043" n="0026a02"/>法。故有疑也。又大品雖是大乘。而未癈小。言猶扶昔。
<lb ed="X" n="0450c15"/><lb ed="R043" n="0026a03"/>是故易信。此經癈小。言與昔違。難可信解。故生疑也。
<lb ed="X" n="0450c16"/><lb ed="R043" n="0026a04"/>問何故彌勒懷疑。答依舊義釋。此經初分明因。爲因
<lb ed="X" n="0450c17"/><lb ed="R043" n="0026a05"/>經作相故。現瑞者。彌勒是窮因位之人。何所疑哉。假
<lb ed="X" n="0450c18"/><lb ed="R043" n="0026a06"/>令俯同於物。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0450007" n="0450007"/>事亦不成。今明初分經正明果乘。現瑞
<lb ed="X" n="0450c19"/><lb ed="R043" n="0026a07"/>爲果乘作相。因位未了。是故生疑也。而問文殊者。佛
<lb ed="X" n="0450c20"/><lb ed="R043" n="0026a08"/>說果乘故。現於果相唯果人能知。彌勒居等覺之位。
<lb ed="X" n="0450c21"/><lb ed="R043" n="0026a09"/>住於十地。見未了了。是<anchor xml:id="nkr_note_orig_0450008" n="0450008"/>以致問。文殊是妙覺之地。無
<lb ed="X" n="0450c22"/><lb ed="R043" n="0026a10"/>所住故。故了了見。是以能答。更有餘義。後當述之。釋彌
<lb ed="X" n="0450c23"/><lb ed="R043" n="0026a11"/>勒問。前明問意。欲自決疑。自欲成佛也。爲衆決疑。令
<lb ed="X" n="0450c24"/><lb ed="R043" n="0026a12"/>他成佛。正問中。初長行。次偈頌。長行與偈異者。長行
<pb ed="X" xml:id="X27.0582.0451a" n="0451a"/>
<lb ed="X" n="0451a01"/><lb ed="R043" n="0026a13"/>略說。偈則廣明。前略後廣。爲解義故。二長行。前明所
<lb ed="X" n="0451a02"/><lb ed="R043" n="0026a14"/>化瑞。後辨能化瑞。謂前感後應。卽感應次第義也。偈
<lb ed="X" n="0451a03"/><lb ed="R043" n="0026a15"/>前頌能化。後頌所化。辨前有佛出世說經。後衆生聞
<lb ed="X" n="0451a04"/><lb ed="R043" n="0026a16"/>法成佛。作諸佛出世次第義也。三長行現兩瑞爲一
<lb ed="X" n="0451a05"/><lb ed="R043" n="0026a17"/>類。二都瑞爲一類。卽有兩感兩應也。偈中各明現瑞。
<lb ed="X" n="0451a06"/><lb ed="R043" n="0026a18"/>各明覩瑞。欲顯瑞有能所。見亦不同。此明轉勢說法。
<lb ed="X" n="0451a07"/><lb ed="R043" n="0026b01"/>故其言各異。四長行總相而說。偈分彼此不同。前明
<lb ed="X" n="0451a08"/><lb ed="R043" n="0026b02"/>此土之瑞。次辨他方之瑞。謂總別不同。亦是解義之
<lb ed="X" n="0451a09"/><lb ed="R043" n="0026b03"/>體。諸師皆謂彌勒是問。今明彌勒帶解而問。佛就神
<lb ed="X" n="0451a10"/><lb ed="R043" n="0026b04"/>通門。開權顯實。辨果明因。今彌勒以說法輪。顯實開
<lb ed="X" n="0451a11"/><lb ed="R043" n="0026b05"/>權。明因辨果。可用斯意。以尋偈文。<name role="" type="person">文殊師利</name>。呼質疑
<lb ed="X" n="0451a12"/><lb ed="R043" n="0026b06"/>之主。導師何故。歎現瑞之人。大光普照。叙所疑之事。
<lb ed="X" n="0451a13"/><lb ed="R043" n="0026b07"/>普照者。照此土也。雨華香風。一如本疏明所表。二將
<lb ed="X" n="0451a14"/><lb ed="R043" n="0026b08"/>說妙法。前莊嚴處。顯在人則人尊。居處則處貴。三明
<lb ed="X" n="0451a15"/><lb ed="R043" n="0026b09"/>大衆見處改常。必知應說異法。所以前問此土者。欲
<lb ed="X" n="0451a16"/><lb ed="R043" n="0026b10"/>釋佛正爲此土之緣。說大慧經也。</p>
<lb ed="X" n="0451a17"/><lb ed="R043" n="0026b11"/><p xml:id="pX27p0451a1701">雨華<anchor xml:id="nkr_note_add_0451a1701" n="0451a1701"/><anchor xml:id="beg0451a1701" n="0451a1701"/>已<anchor xml:id="end0451a1701"/>下。此問所化瑞。由佛說經故。衆生成佛。故次
<lb ed="X" n="0451a18"/><lb ed="R043" n="0026b12"/>問所化瑞也。時四部衆者。問所化覩瑞人也。偏問四
<lb ed="X" n="0451a19"/><lb ed="R043" n="0026b13"/>衆。不問六道者。以此經正爲二乘。故下經云。爲諸聲
<lb ed="X" n="0451a20"/><lb ed="R043" n="0026b14"/>聞。說大乘經故也。論三瑞廣狹。普動十方。明佛道同。
<lb ed="X" n="0451a21"/><lb ed="R043" n="0026b15"/>故廣也。光照萬八千。次也。雨華但云而散佛上及大
<lb ed="X" n="0451a22"/><lb ed="R043" n="0026b16"/>衆。狹也。問何以知動十方。答論云震動無量世界。經
<lb ed="X" n="0451a23"/><lb ed="R043" n="0026b17"/>云普佛世界。文殊云一切諸佛土。卽是普震動。三引
<lb ed="X" n="0451a24"/><lb ed="R043" n="0026b18"/>證也。彌勒約偏化此土。又是略故。但明四衆歡喜也。
<pb ed="X" xml:id="X27.0582.0451b" n="0451b"/>
<lb ed="X" n="0451b01"/><lb ed="R043" n="0027a01"/>問光何處中。答表因果權實。又萬八千佛土。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0451001" n="0451001"/>正釋迦
<lb ed="X" n="0451b02"/><lb ed="R043" n="0027a02"/>化大同。故偏引也。</p>
<lb ed="X" n="0451b03"/><lb ed="R043" n="0027a03"/><p xml:id="pX27p0451b0301">眉間光下。第二問他方瑞也。旣正爲此土說法。故前
<lb ed="X" n="0451b04"/><lb ed="R043" n="0027a04"/>問此土。但引他方爲證。故次問他方。皆如金色。此是
<lb ed="X" n="0451b05"/><lb ed="R043" n="0027a05"/>彌勒頌所見事。釋佛瑞旨。謂帶解爲問。顯在於斯。他
<lb ed="X" n="0451b06"/><lb ed="R043" n="0027a06"/>方雖有七事。同一金色事。一欲顯十方道同。使物生
<lb ed="X" n="0451b07"/><lb ed="R043" n="0027a07"/>信。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0451002" n="0451002"/>二旣同一色。表十方同明一乘。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0451003" n="0451003"/>三欲明乘有二義。
<lb ed="X" n="0451b08"/><lb ed="R043" n="0027a08"/>一者乘有一相門。謂究竟涅槃常寂滅相。終歸於空。
<lb ed="X" n="0451b09"/><lb ed="R043" n="0027a09"/>二種種相門。謂無量億千解脫三昧。總具衆德。以爲
<lb ed="X" n="0451b10"/><lb ed="R043" n="0027a10"/>乘體。同一金色。表一相門。萬八千土。示種種相門也。
<lb ed="X" n="0451b11"/><lb ed="R043" n="0027a11"/>三欲辨放一光。具生四智。今且就六道作之。雖有六
<lb ed="X" n="0451b12"/><lb ed="R043" n="0027a12"/>道。同一金色。雖同金色。而六趣宛然。卽表雖有六道。
<lb ed="X" n="0451b13"/><lb ed="R043" n="0027a13"/>常是四絕。謂如來智。雖有四絕。於緣六道宛然。如斯
<lb ed="X" n="0451b14"/><lb ed="R043" n="0027a14"/>悟者。名爲佛智。此二任運現前。謂自然智。不從師得。
<lb ed="X" n="0451b15"/><lb ed="R043" n="0027a15"/>卽無師智。乘雖萬德。智爲其宗。故恒須用四智也。問
<lb ed="X" n="0451b16"/><lb ed="R043" n="0027a16"/>文何故但明萬八千土同一金色。不明六道同一金
<lb ed="X" n="0451b17"/><lb ed="R043" n="0027a17"/>色耶。答光旣普照。理同金色。但文不說耳。又此有深
<lb ed="X" n="0451b18"/><lb ed="R043" n="0027a18"/>旨。照萬八千土。同一金色。表於道未始二。而不明生
<lb ed="X" n="0451b19"/><lb ed="R043" n="0027b01"/>死同一色者。欲明於緣未始同也。</p>
<lb ed="X" n="0451b20"/><lb ed="R043" n="0027b02"/><p xml:id="pX27p0451b2001">諸世界中。第二明覩他方瑞。上有七事。彌勒欲釋佛
<lb ed="X" n="0451b21"/><lb ed="R043" n="0027b03"/>語。開三節頌之。一者頌前三事。次結前生後。三頌後
<lb ed="X" n="0451b22"/><lb ed="R043" n="0027b04"/>二事。頌六道可兩望之。望前卽屬前照衆生事。望後
<lb ed="X" n="0451b23"/><lb ed="R043" n="0027b05"/>屬見六道事也。頌敎門爲二。初頌一乘根本<anchor xml:id="nkr_note_orig_0451004" n="0451004"/>法輪。次
<lb ed="X" n="0451b24"/><lb ed="R043" n="0027b06"/>頌三乘支末。初亦是隨佛意門。次是隨衆生意門。東
<pb ed="X" xml:id="X27.0582.0451c" n="0451c"/>
<lb ed="X" n="0451c01"/><lb ed="R043" n="0027b07"/>方諸佛。唯有此二。將彼曉此。義亦同然。二門各三。初
<lb ed="X" n="0451c02"/><lb ed="R043" n="0027b08"/>三者前明一佛說根本法輪。次明多佛說。三總明一
<lb ed="X" n="0451c03"/><lb ed="R043" n="0027b09"/>佛多佛說敎之意。此三門各有四句。卽十二意也。初
<lb ed="X" n="0451c04"/><lb ed="R043" n="0027b10"/>四句者。一演說經典。謂能表之敎。二微妙第一。所表
<lb ed="X" n="0451c05"/><lb ed="R043" n="0027b11"/>之理。三其聲淸淨。嘆宣敎之聲。四敎諸菩薩下。明所
<lb ed="X" n="0451c06"/><lb ed="R043" n="0027b12"/>爲之衆。</p>
<lb ed="X" n="0451c07"/><lb ed="R043" n="0027b13"/><p xml:id="pX27p0451c0701">梵音深妙下。第二例於多佛。亦有四句。初明敎稱機。
<lb ed="X" n="0451c08"/><lb ed="R043" n="0027b14"/>次句機稱敎。三明其處彌異。第四其道彌同。</p>
<lb ed="X" n="0451c09"/><lb ed="R043" n="0027b15"/><p xml:id="pX27p0451c0901">種種因緣下。第三總明諸佛說敎意。亦有四句。初叙
<lb ed="X" n="0451c10"/><lb ed="R043" n="0027b16"/>機不一。二敎門有不同。三上弘大道。四下益群生。上
<lb ed="X" n="0451c11"/><lb ed="R043" n="0027b17"/>弘明唯顯一理。下益辨<anchor xml:id="nkr_note_orig_0451005" n="0451005"/>敎一人也。下三乘支末敎中。
<lb ed="X" n="0451c12"/><lb ed="R043" n="0027b18"/>亦<anchor xml:id="nkr_note_orig_0451006" n="0451006"/>三。皆前叙機。然後明敎。得有餘除苦因際。得無餘
<lb ed="X" n="0451c13"/><lb ed="R043" n="0028a01"/>盡苦果際。無二死五住。爲淨道也。</p>
<lb ed="X" n="0451c14"/><lb ed="R043" n="0028a02"/><p xml:id="pX27p0451c1401"><name role="" type="person">文殊師利</name>我住於此。第二結前生後。所以結前生後
<lb ed="X" n="0451c15"/><lb ed="R043" n="0028a03"/>者。欲顯前是法華前事。後是法華<anchor xml:id="nkr_note_add_0451c1501" n="0451c1501"/><anchor xml:id="beg0451c1501" n="0451c1501"/>已<anchor xml:id="end0451c1501"/>去事。二欲明法
<lb ed="X" n="0451c16"/><lb ed="R043" n="0028a04"/>華之前。從體起用。從一生三。法華<anchor xml:id="nkr_note_add_0451c1601" n="0451c1601"/><anchor xml:id="beg0451c1601" n="0451c1601"/>已<anchor xml:id="end0451c1601"/>去。攝用歸體。會
<lb ed="X" n="0451c17"/><lb ed="R043" n="0028a05"/>三同一。要前明從體起用。後方得攝用歸體。故結前
<lb ed="X" n="0451c18"/><lb ed="R043" n="0028a06"/>生後也。三欲明三輪之義。法華之前。有二種法輪。從
<lb ed="X" n="0451c19"/><lb ed="R043" n="0028a07"/>演說經典。至開悟衆生。明根本一乘法輪。若人遭苦
<lb ed="X" n="0451c20"/><lb ed="R043" n="0028a08"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0451c2001" n="0451c2001"/><anchor xml:id="beg0451c2001" n="0451c2001"/>已<anchor xml:id="end0451c2001"/>下。叙三乘支末<anchor xml:id="nkr_note_orig_0451007" n="0451007"/>之敎。是故結前生後者。欲顯法華
<lb ed="X" n="0451c21"/><lb ed="R043" n="0028a09"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0451c2101" n="0451c2101"/><anchor xml:id="beg0451c2101" n="0451c2101"/>已<anchor xml:id="end0451c2101"/>去爰至涅槃。明攝末歸本法輪。是故後文明二種
<lb ed="X" n="0451c22"/><lb ed="R043" n="0028a10"/>菩薩。一佛在世時菩薩。卽法華敎。二佛滅度後菩薩。
<lb ed="X" n="0451c23"/><lb ed="R043" n="0028a11"/>謂涅槃敎。四者欲明因果法門。結前者。顯前明諸佛
<lb ed="X" n="0451c24"/><lb ed="R043" n="0028a12"/>法。生後者。顯後欲辨菩薩法。明諸佛法。卽是辨果。明
<pb ed="X" xml:id="X27.0582.0452a" n="0452a"/>
<lb ed="X" n="0452a01"/><lb ed="R043" n="0028a13"/>菩薩法。所謂辨因。彼方旣爾。今頌彼曉此。則辨此經。
<lb ed="X" n="0452a02"/><lb ed="R043" n="0028a14"/>亦明因果。故前明佛法。藥王<anchor xml:id="nkr_note_add_0452a0201" n="0452a0201"/><anchor xml:id="beg0452a0201" n="0452a0201"/>已<anchor xml:id="end0452a0201"/>去。次辨於因。五者欲
<lb ed="X" n="0452a03"/><lb ed="R043" n="0028a15"/>明四敎。結前明二敎。謂根本支末。生後亦二敎。法華
<lb ed="X" n="0452a04"/><lb ed="R043" n="0028a16"/>敎及涅槃敎。他方一化。唯此四敎。頌彼曉此。明此亦
<lb ed="X" n="0452a05"/><lb ed="R043" n="0028a17"/>同彼。六者欲總叙諸佛大意。復唯爲顯一理。唯爲敎
<lb ed="X" n="0452a06"/><lb ed="R043" n="0028a18"/>一人。結前卽明唯爲顯一理。生後但有菩薩。明唯敎
<lb ed="X" n="0452a07"/><lb ed="R043" n="0028b01"/>一<anchor xml:id="nkr_note_orig_0452001" n="0452001"/>人。他方旣爾。此土亦然。七者欲釋斯經之題題。云妙
<lb ed="X" n="0452a08"/><lb ed="R043" n="0028b02"/>法蓮華敎菩薩法。前章釋妙法蓮華。故云演說經典
<lb ed="X" n="0452a09"/><lb ed="R043" n="0028b03"/>微妙第一。生後卽釋敎菩薩法。如後二種菩薩之行
<lb ed="X" n="0452a10"/><lb ed="R043" n="0028b04"/>相。八者開權顯實。辨果明因。凡有二門。一用法開。二
<lb ed="X" n="0452a11"/><lb ed="R043" n="0028b05"/>用人開。結前明法開也。辨一乘根本。謂顯實。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0452002" n="0452002"/>三乘支
<lb ed="X" n="0452a12"/><lb ed="R043" n="0028b06"/>末。謂開權。開權卽是辨因。顯實<anchor xml:id="nkr_note_orig_0452003" n="0452003"/>謂明於果。生後用人
<lb ed="X" n="0452a13"/><lb ed="R043" n="0028b07"/>開者。叙菩薩<anchor xml:id="nkr_note_orig_0452004" n="0452004"/>法。謂明因也。爲求佛道。卽辨果。此二卽
<lb ed="X" n="0452a14"/><lb ed="R043" n="0028b08"/>顯實也。下明或見菩薩而作比丘。謂開權也。九者諸
<lb ed="X" n="0452a15"/><lb ed="R043" n="0028b09"/>佛菩薩說法常儀。多前略後廣。結前者。顯前是略說
<lb ed="X" n="0452a16"/><lb ed="R043" n="0028b10"/>菩薩。生後者。明後廣說菩薩。所以廣略明菩薩。十者
<lb ed="X" n="0452a17"/><lb ed="R043" n="0028b11"/>欲讚揚大道。抑毀二乘。使未信大者皆信。<anchor xml:id="nkr_note_add_0452a1701" n="0452a1701"/><anchor xml:id="beg0452a1701" n="0452a1701"/>已<anchor xml:id="end0452a1701"/>信者增
<lb ed="X" n="0452a18"/><lb ed="R043" n="0028b12"/>長。未捨<anchor xml:id="nkr_note_orig_0452005" n="0452005"/>小皆捨。<anchor xml:id="nkr_note_add_0452a1801" n="0452a1801"/><anchor xml:id="beg0452a1801" n="0452a1801"/>已<anchor xml:id="end0452a1801"/>捨者不退。皆是彌勒善巧方便。助
<lb ed="X" n="0452a19"/><lb ed="R043" n="0028b13"/>佛揚化。故帶解爲問。</p>
<lb ed="X" n="0452a20"/><lb ed="R043" n="0028b14"/><p xml:id="pX27p0452a2001">初頌六度<anchor xml:id="nkr_note_orig_0452006" n="0452006"/>行菩薩者。此經正明因果。六度卽是因乘。
<lb ed="X" n="0452a21"/><lb ed="R043" n="0028b15"/>故頌六度菩薩。菩薩卽能乘之人。六度謂所乘之法。能乘
<lb ed="X" n="0452a22"/><lb ed="R043" n="0028b16"/>所乘。故因乘具矣。又此中具明因果。叙菩薩行。卽是
<lb ed="X" n="0452a23"/><lb ed="R043" n="0028b17"/>明因。章章之中皆云爲求佛道。謂辨果也。此中六度
<lb ed="X" n="0452a24"/><lb ed="R043" n="0028b18"/>次第者。初明在家布施。第二捨家出家。第三出家<anchor xml:id="nkr_note_add_0452a2401" n="0452a2401"/><anchor xml:id="beg0452a2401" n="0452a2401"/>已<anchor xml:id="end0452a2401"/>
<pb ed="X" xml:id="X27.0582.0452b" n="0452b"/>
<lb ed="X" n="0452b01"/><lb ed="R043" n="0029a01"/>後。而作比丘。誦經以生聞慧。第四精進思惟。次生思
<lb ed="X" n="0452b02"/><lb ed="R043" n="0029a02"/>慧。第五因思生脩。故明修慧。第六因禪發慧。卽是波
<lb ed="X" n="0452b03"/><lb ed="R043" n="0029a03"/>若。名爲證慧。故十地論中有四慧。此中四施三施二
<lb ed="X" n="0452b04"/><lb ed="R043" n="0029a04"/>施一施無施。四施者。卽從易至難。第一一切皆捨。第
<lb ed="X" n="0452b05"/><lb ed="R043" n="0029a05"/>二唯有自所乘車。最後施之。捨外財旣盡。唯有妻子
<lb ed="X" n="0452b06"/><lb ed="R043" n="0029a06"/>身宍。故第三捨之。妻子身宍。旣<anchor xml:id="nkr_note_add_0452b0601" n="0452b0601"/><anchor xml:id="beg0452b0601" n="0452b0601"/>已<anchor xml:id="end0452b0601"/>捨竟。唯有頭目。故
<lb ed="X" n="0452b07"/><lb ed="R043" n="0029a07"/>第四最後施也。又攝四爲三。初二捨財。次一捨身。後
<lb ed="X" n="0452b08"/><lb ed="R043" n="0029a08"/>一捨命。卽修三堅法。勝鬘云。捨身命財。建立正法。捨
<lb ed="X" n="0452b09"/><lb ed="R043" n="0029a09"/>三不堅。脩三堅法。又攝三爲二。初兩外施。次兩內施。
<lb ed="X" n="0452b10"/><lb ed="R043" n="0029a10"/>又攝二歸一。總攝爲檀。又攝一歸無。竟無所捨也。問
<lb ed="X" n="0452b11"/><lb ed="R043" n="0029a11"/>何故頌諸王捨國土出家。答彌勒欲令大衆聞所未
<lb ed="X" n="0452b12"/><lb ed="R043" n="0029a12"/>聞諸奇特事。前內外傾捨。<anchor xml:id="nkr_note_add_0452b1201" n="0452b1201"/><anchor xml:id="beg0452b1201" n="0452b1201"/>已<anchor xml:id="end0452b1201"/>顯其一。今棄國出家。復
<lb ed="X" n="0452b13"/><lb ed="R043" n="0029a13"/>爲希有。故重叙其二。又欲讚揚佛道。抑毀二乘。前捨
<lb ed="X" n="0452b14"/><lb ed="R043" n="0029a14"/>內外。後棄國城。卽佛道可崇。二乘鄙劣。令捨小欣大
<lb ed="X" n="0452b15"/><lb ed="R043" n="0029a15"/>也。又叙生死可厭故捨國。佛道<anchor xml:id="nkr_note_orig_0452007" n="0452007"/>之可崇故出家。生死
<lb ed="X" n="0452b16"/><lb ed="R043" n="0029a16"/>可厭。謂苦無常。佛道可崇。卽常樂我。不爾者。不得棄
<lb ed="X" n="0452b17"/><lb ed="R043" n="0029a17"/>國出家也。問曰。忍度中。何故明菩薩而作比丘。答曰。
<lb ed="X" n="0452b18"/><lb ed="R043" n="0029a18"/>亦是奇特。實是大心。方便爲小。又前頌二人。以密顯
<lb ed="X" n="0452b19"/><lb ed="R043" n="0029b01"/>一。今頌第三。次密開權。故彌勒頌六度行人。具明因
<lb ed="X" n="0452b20"/><lb ed="R043" n="0029b02"/>辨果。顯實開權。又見佛子。此第二頌三業利益行菩
<lb ed="X" n="0452b21"/><lb ed="R043" n="0029b03"/>薩。卽頌長行中種種信解。次前生者。第六上問諸佛。
<lb ed="X" n="0452b22"/><lb ed="R043" n="0029b04"/>聞悉受持。卽是自行。今次辨說法。謂化<anchor xml:id="nkr_note_orig_0452008" n="0452008"/>也。問旣稱爲
<lb ed="X" n="0452b23"/><lb ed="R043" n="0029b05"/>衆<anchor xml:id="nkr_note_orig_0452009" n="0452009"/>請法。何故云化諸菩薩。答言囑四衆。意在菩薩。卽
<lb ed="X" n="0452b24"/><lb ed="R043" n="0029b06"/>是唯顯一理。此明唯敎一人。東方西土果人因人。凡
<pb ed="X" xml:id="X27.0582.0452c" n="0452c"/>
<lb ed="X" n="0452c01"/><lb ed="R043" n="0029b07"/>有所說。皆明斯事。並是彌勒密說法華。</p>
<lb ed="X" n="0452c02"/><lb ed="R043" n="0029b08"/><p xml:id="pX27p0452c0201">又見菩薩寂然宴嘿者。前是言益。此明嘿利。又上如
<lb ed="X" n="0452c03"/><lb ed="R043" n="0029b09"/>行而說。此如說而行。又見菩薩處林放光者。上明口
<lb ed="X" n="0452c04"/><lb ed="R043" n="0029b10"/>意利緣。今辨身業益物。又見佛子<anchor xml:id="nkr_note_orig_0452010" n="0452010"/>定慧具足下。此頌
<lb ed="X" n="0452c05"/><lb ed="R043" n="0029b11"/>上種種相貌。以菩薩循行內成故。相現於外。此中六
<lb ed="X" n="0452c06"/><lb ed="R043" n="0029b12"/>度無方行。與前異者。前是因中六度。卽地前菩薩。今
<lb ed="X" n="0452c07"/><lb ed="R043" n="0029b13"/>明果中六度。卽初地以上人也。又六度義含。<anchor xml:id="nkr_note_add_0452c0701" n="0452c0701"/><anchor xml:id="beg0452c0701" n="0452c0701"/>已<anchor xml:id="end0452c0701"/>上明
<lb ed="X" n="0452c08"/><lb ed="R043" n="0029b14"/>其一。今次辨其二。義乃圓足。問何以<anchor xml:id="nkr_note_orig_0452011" n="0452011"/>故前是因後明
<lb ed="X" n="0452c09"/><lb ed="R043" n="0029b15"/>果。答初直明思惟爲淺。今未嘗睡眠。所以爲深。問云
<lb ed="X" n="0452c10"/><lb ed="R043" n="0029b16"/>何要備前後二義。答前端坐思惟。今經行精進。要動
<lb ed="X" n="0452c11"/><lb ed="R043" n="0029b17"/>靜常<anchor xml:id="nkr_note_orig_0452012" n="0452012"/>有懃。進度方足。問何故次前明於精進。答前明
<lb ed="X" n="0452c12"/><lb ed="R043" n="0029b18"/>救惡道苦。謂下度衆生。行旣未圓。故精進。上求大道。
<lb ed="X" n="0452c13"/><lb ed="R043" n="0030a01"/>次精進明持戒者。懃爲萬行之根。戒爲衆德之本。雖
<lb ed="X" n="0452c14"/><lb ed="R043" n="0030a02"/>又<anchor xml:id="nkr_note_orig_0452013" n="0452013"/>懃行。要須戒足也。與上異者。上明出家爲始。今持
<lb ed="X" n="0452c15"/><lb ed="R043" n="0030a03"/>戒爲終。卽淺深相成。又要具始終。戒度方備。次明忍
<lb ed="X" n="0452c16"/><lb ed="R043" n="0030a04"/>者。旣精守淨戒。喜有羅刹。來乞浮囊。宜須抑忍。又持
<lb ed="X" n="0452c17"/><lb ed="R043" n="0030a05"/>大乘戒。多與小違。故增上慢人。喜來打罵。宜應忍受。
<lb ed="X" n="0452c18"/><lb ed="R043" n="0030a06"/>與上異者。上自抑制五情。爲安苦忍。今忍外辱。名他
<lb ed="X" n="0452c19"/><lb ed="R043" n="0030a07"/>不饒益忍。忍內爲易是因。忍外爲難是果。又要具內
<lb ed="X" n="0452c20"/><lb ed="R043" n="0030a08"/>外二忍。則忍度方成。問何故忍增上慢。答六度次第
<lb ed="X" n="0452c21"/><lb ed="R043" n="0030a09"/>行中。明或有菩薩而作比丘。密開方便門。今忍增上
<lb ed="X" n="0452c22"/><lb ed="R043" n="0030a10"/>慢。密斥封執小病。是以彌勒頌彼曉此。具說法華。又
<lb ed="X" n="0452c23"/><lb ed="R043" n="0030a11"/>明菩薩能忍。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0452014" n="0452014"/>則讚揚大士。叙增上慢。斥封執小乘。並
<lb ed="X" n="0452c24"/><lb ed="R043" n="0030a12"/>是密說法華也。次因忍明禪者。菩薩或出或處。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0452015" n="0452015"/>出能
<pb ed="X" xml:id="X27.0582.0453a" n="0453a"/>
<lb ed="X" n="0453a01"/><lb ed="R043" n="0030a13"/>忍外惡。處則一心行禪。與上異者。上明因禪發<anchor xml:id="nkr_note_orig_0453001" n="0453001"/>動。凡
<lb ed="X" n="0453a02"/><lb ed="R043" n="0030a14"/>聖皆有。是故爲淺。今明住定生慧。其義則深。又要備
<lb ed="X" n="0453a03"/><lb ed="R043" n="0030a15"/>生淺深功德藂林。義乃圓足。此中明禪度菩薩。兩義
<lb ed="X" n="0453a04"/><lb ed="R043" n="0030a16"/>釋之。離諸戲笑。則口靜也。捨癡眷屬。謂身業。不亂下。
<lb ed="X" n="0453a05"/><lb ed="R043" n="0030a17"/>明一心禪寂。卽三業皆靜也。又初偈明身離。所謂離
<lb ed="X" n="0453a06"/><lb ed="R043" n="0030a18"/>身。次偈明心離。所謂離心。如淨名云。不於三界而現
<lb ed="X" n="0453a07"/><lb ed="R043" n="0030b01"/>身意。是菩薩宴坐也。次禪行施者。入禪以求慧。行施
<lb ed="X" n="0453a08"/><lb ed="R043" n="0030b02"/>以殖福。又上明住靜服藥。今明患差身康報恩供養。
<lb ed="X" n="0453a09"/><lb ed="R043" n="0030b03"/>與上異者。上明四施。下施衆生。辨次第行。今明四施。
<lb ed="X" n="0453a10"/><lb ed="R043" n="0030b04"/>上供養三寶。卽無礙行。卽上下一雙。亦必須施悲敬
<lb ed="X" n="0453a11"/><lb ed="R043" n="0030b05"/>二田。檀度方滿。故前後兩說。又前通施。今別供養佛
<lb ed="X" n="0453a12"/><lb ed="R043" n="0030b06"/>僧。問前四施云何淺。今何故深。答百種湯藥。千萬寶
<lb ed="X" n="0453a13"/><lb ed="R043" n="0030b07"/>舍。下位所無。上地方有。故知淺深。次施明般若者。上
<lb ed="X" n="0453a14"/><lb ed="R043" n="0030b08"/>明財供。今辨法供。又前獻財上供。今施法下益。與上
<lb ed="X" n="0453a15"/><lb ed="R043" n="0030b09"/>波若異者。上是略說。今則廣<anchor xml:id="nkr_note_orig_0453002" n="0453002"/>說。又前明上問諸佛。聞
<lb ed="X" n="0453a16"/><lb ed="R043" n="0030b10"/>悉受持。今明如行而說。如說而行。又前辨集法藥。今
<lb ed="X" n="0453a17"/><lb ed="R043" n="0030b11"/>辨授法藥。習藥是自行爲易。故是因。授藥化他爲難。
<lb ed="X" n="0453a18"/><lb ed="R043" n="0030b12"/>故是果。故前後六度。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0453003" n="0453003"/>含成六雙。二懃動靜一雙。兩戒
<lb ed="X" n="0453a19"/><lb ed="R043" n="0030b13"/>始終一雙。二忍內外一雙。二禪通慧一雙。二施悲敬
<lb ed="X" n="0453a20"/><lb ed="R043" n="0030b14"/>一雙。二波若自他一雙。若不作此明之後出。便是煩
<lb ed="X" n="0453a21"/><lb ed="R043" n="0030b15"/>長。初明說波若人者。明說寂滅法。卽說法華。智度論
<lb ed="X" n="0453a22"/><lb ed="R043" n="0030b16"/>云。法華是波若異名也。次行波若二人異者。初人不
<lb ed="X" n="0453a23"/><lb ed="R043" n="0030b17"/>二觀。顯一乘之實。次人無著觀。破三乘之執。又前人
<lb ed="X" n="0453a24"/><lb ed="R043" n="0030b18"/>顯道本。後人拔累根。累根者則取著也。取著若傾。九
<pb ed="X" xml:id="X27.0582.0453b" n="0453b"/>
<lb ed="X" n="0453b01"/><lb ed="R043" n="0031a01"/>趣自息。又前人明實慧。次人辨方便慧。言不二觀者。
<lb ed="X" n="0453b02"/><lb ed="R043" n="0031a02"/>中論云。如來絕於四句。又云。如來性卽是無間性。當
<lb ed="X" n="0453b03"/><lb ed="R043" n="0031a03"/>知衆生亦絕四句。故卽是佛。華嚴云。心佛及衆生。是
<lb ed="X" n="0453b04"/><lb ed="R043" n="0031a04"/>三無差別。又云。不生差別種種念。是人能見佛菩提。
<lb ed="X" n="0453b05"/><lb ed="R043" n="0031a05"/>次波若明起塔者。二慧行成。功由佛力。欲報佛恩。故
<lb ed="X" n="0453b06"/><lb ed="R043" n="0031a06"/>修二行。一供養舍利。二起塔。此之二人。皆是菩薩者。
<lb ed="X" n="0453b07"/><lb ed="R043" n="0031a07"/>欲明法華<anchor xml:id="nkr_note_add_0453b0701" n="0453b0701"/><anchor xml:id="beg0453b0701" n="0453b0701"/>已<anchor xml:id="end0453b0701"/>後無復三乘故也。問菩薩起塔。與凡塔
<lb ed="X" n="0453b08"/><lb ed="R043" n="0031a08"/>何異。答菩薩了達。雖造不爲。雖成不起。具識二諦。兩
<lb ed="X" n="0453b09"/><lb ed="R043" n="0031a09"/>慧俱生。爲物故起。復是大悲。一事之中。權實並生。福
<lb ed="X" n="0453b10"/><lb ed="R043" n="0031a10"/>慧具備。末世造經像人。宜學其行也。雖寫遍群典。而
<lb ed="X" n="0453b11"/><lb ed="R043" n="0031a11"/>不<anchor xml:id="nkr_note_orig_0453004" n="0453004"/>盡一言。彌勒非但頌彼曉此。亦留古化今。如斯尋
<lb ed="X" n="0453b12"/><lb ed="R043" n="0031a12"/>文。方覺<anchor xml:id="nkr_note_orig_0453005" n="0453005"/>於他於<anchor xml:id="nkr_note_add_0453b1201" n="0453b1201"/><anchor xml:id="beg0453b1201" n="0453b1201"/>己<anchor xml:id="end0453b1201"/>爲益。問何故叙寶塔高妙。答旣得
<lb ed="X" n="0453b13"/><lb ed="R043" n="0031a13"/>二慧。從無漏業興。必是高妙。問何故云嚴飾國界。答
<lb ed="X" n="0453b14"/><lb ed="R043" n="0031a14"/>起塔多是在家菩薩。或閻浮主。或轉輪王。故嚴國界。</p>
<lb ed="X" n="0453b15"/><lb ed="R043" n="0031a15"/><p xml:id="pX27p0453b1501"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0453006A" n="0453006A"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0453006A" n="0453006A"/>釋請答文爲二。初名同<anchor xml:id="nkr_note_orig_0453006B" n="0453006B"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0453006B" n="0453006B"/>人請。同人者<anchor xml:id="nkr_note_orig_0453007" n="0453007"/>之五情。未<anchor xml:id="nkr_note_orig_0453008" n="0453008"/>惻如
<lb ed="X" n="0453b16"/><lb ed="R043" n="0031a16"/>來現瑞之旨。後稱異情。異人者之神明故。以髣髴其
<lb ed="X" n="0453b17"/><lb ed="R043" n="0031a17"/>相。又前歎放光。美佛神力。佛坐道場。明說法歎智慧
<lb ed="X" n="0453b18"/><lb ed="R043" n="0031a18"/>力。旣歎二力。卽揄揚佛乘。發後信也。又明請說意者。
<lb ed="X" n="0453b19"/><lb ed="R043" n="0031b01"/>自上<anchor xml:id="nkr_note_add_0453b1901" n="0453b1901"/><anchor xml:id="beg0453b1901" n="0453b1901"/>已<anchor xml:id="end0453b1901"/>來。彌勒但頌見聞之事。以示大衆。略釋法華。
<lb ed="X" n="0453b20"/><lb ed="R043" n="0031b02"/>今恐未解。更叙瑞意。作二周釋之。合前所明有三周。
<lb ed="X" n="0453b21"/><lb ed="R043" n="0031b03"/>釋現瑞意。是三周說於法華。皆示說法由漸。從晦至
<lb ed="X" n="0453b22"/><lb ed="R043" n="0031b04"/>顯。第一周頌彼曉此釋。第二總釋。第三別釋。三章各
<lb ed="X" n="0453b23"/><lb ed="R043" n="0031b05"/>三。初章三。一頌三事釋。次結前生後。三頌後二事釋。
<lb ed="X" n="0453b24"/><lb ed="R043" n="0031b06"/>次章三者。初歎一光照於他土。次歎光表上弘大道。
<pb ed="X" xml:id="X27.0582.0453c" n="0453c"/>
<lb ed="X" n="0453c01"/><lb ed="R043" n="0031b07"/>第三明下益群生。初正表說法。後二叙說敎意。照此
<lb ed="X" n="0453c02"/><lb ed="R043" n="0031b08"/>土者。爲此土說一化七事。故云種種殊妙。光照他方。
<lb ed="X" n="0453c03"/><lb ed="R043" n="0031b09"/>將彼顯此故也。並稱一光者。表說一乘理也。又是歎
<lb ed="X" n="0453c04"/><lb ed="R043" n="0031b10"/>佛神力。</p>
<lb ed="X" n="0453c05"/><lb ed="R043" n="0031b11"/><p xml:id="pX27p0453c0501">我等見此得未曾有者。上爲說經作相。今爲領悟作
<lb ed="X" n="0453c06"/><lb ed="R043" n="0031b12"/>相故。後章三者。初歎佛智慧力。謂說佛因果法門。次
<lb ed="X" n="0453c07"/><lb ed="R043" n="0031b13"/>歎神力。能示佛依正二果。並是明佛法也。後託衆未
<lb ed="X" n="0453c08"/><lb ed="R043" n="0031b14"/>解請。文殊決之。釋文殊答。彌勒頌彼曉此。謂十方同
<lb ed="X" n="0453c09"/><lb ed="R043" n="0031b15"/>文殊引古證今。此明三世一。所以明十方同三世一
<lb ed="X" n="0453c10"/><lb ed="R043" n="0031b16"/>者。欲勸信故也。若信法華。則信十方三世佛法。若不
<lb ed="X" n="0453c11"/><lb ed="R043" n="0031b17"/>信法華。則不信十方三世佛法矣。所以有文殊答者。
<lb ed="X" n="0453c12"/><lb ed="R043" n="0031b18"/>都是叙釋迦一代事。由文殊昔弘法華經。匠成八子。
<lb ed="X" n="0453c13"/><lb ed="R043" n="0032a01"/>八子匠成釋迦。釋迦匠成彌勒。是故文殊爲釋迦一
<lb ed="X" n="0453c14"/><lb ed="R043" n="0032a02"/>代本。故彌勒致請。今便答之。又旣是叙釋迦一代。並
<lb ed="X" n="0453c15"/><lb ed="R043" n="0032a03"/>由文殊。卽是歎文殊道高。令信其所說。又爲成歎法
<lb ed="X" n="0453c16"/><lb ed="R043" n="0032a04"/>華。弘法華故。八子成佛。乃至釋迦彌勒。並皆成佛。故
<lb ed="X" n="0453c17"/><lb ed="R043" n="0032a05"/>法華功用難思。令聞佛後說。不生疑謗也。而云語彌
<lb ed="X" n="0453c18"/><lb ed="R043" n="0032a06"/>勒者。據迹論之。釋迦爲師。文殊爲<anchor xml:id="nkr_note_orig_0453009" n="0453009"/>資。文殊爲師。彌勒
<lb ed="X" n="0453c19"/><lb ed="R043" n="0032a07"/>爲資。言吿上失敬師之禮。稱<anchor xml:id="nkr_note_orig_0453010" n="0453010"/>曰復乖下資之儀。於二
<lb ed="X" n="0453c20"/><lb ed="R043" n="0032a08"/>盈之間。故云語也。問文殊引古證今。明說法華。與上
<lb ed="X" n="0453c21"/><lb ed="R043" n="0032a09"/>何異。答佛與彌勒。皆是總相歎釋法華。今則別相說
<lb ed="X" n="0453c22"/><lb ed="R043" n="0032a10"/>也。上總明諸佛。總明敎。謂總相說。今別引燈明。卽別
<lb ed="X" n="0453c23"/><lb ed="R043" n="0032a11"/>說也。別明欲說法華。從總至別。以示說法階漸故也。
<lb ed="X" n="0453c24"/><lb ed="R043" n="0032a12"/>又彌勒總明三輪。文殊別叙經之二分。初別叙乘權
<pb ed="X" xml:id="X27.0582.0454a" n="0454a"/>
<lb ed="X" n="0454a01"/><lb ed="R043" n="0032a13"/>乘實。從燈明唱滅<anchor xml:id="nkr_note_add_0454a0101" n="0454a0101"/><anchor xml:id="beg0454a0101" n="0454a0101"/>已<anchor xml:id="end0454a0101"/>後。別叙身權身實。又文殊初總
<lb ed="X" n="0454a02"/><lb ed="R043" n="0032a14"/>叙通因通果。從唱滅<anchor xml:id="nkr_note_add_0454a0201" n="0454a0201"/><anchor xml:id="beg0454a0201" n="0454a0201"/>已<anchor xml:id="end0454a0201"/>去。別叙釋迦因果。是故爲異。
<lb ed="X" n="0454a03"/><lb ed="R043" n="0032a15"/>欲說大法者。此文三句。初明敎體。次辨敎用。三明敎
<lb ed="X" n="0454a04"/><lb ed="R043" n="0032a16"/>所表理。言敎體者。總一部大乘敎也。雨大法雨。明敎
<lb ed="X" n="0454a05"/><lb ed="R043" n="0032a17"/>用。略有四種。謂生滅遠聞歡喜。生用有四。一未發心
<lb ed="X" n="0454a06"/><lb ed="R043" n="0032a18"/>者令發心。卽此會二乘及五道衆生也。二<anchor xml:id="nkr_note_add_0454a0601" n="0454a0601"/><anchor xml:id="beg0454a0601" n="0454a0601"/>已<anchor xml:id="end0454a0601"/>發心者
<lb ed="X" n="0454a07"/><lb ed="R043" n="0032b01"/>令增長。謂菩薩聞是法。疑網皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0454a0701" n="0454a0701"/><anchor xml:id="beg0454a0701" n="0454a0701"/>已<anchor xml:id="end0454a0701"/>除也。三<anchor xml:id="nkr_note_add_0454a0702" n="0454a0702"/><anchor xml:id="beg0454a0702" n="0454a0702"/>已<anchor xml:id="end0454a0702"/>增長者
<lb ed="X" n="0454a08"/><lb ed="R043" n="0032b02"/>令成就。卽八生一生得佛者也。四應退者不退。下經
<lb ed="X" n="0454a09"/><lb ed="R043" n="0032b03"/>云。聞是經乃善行菩薩道。及去佛道近者也。又顯天
<lb ed="X" n="0454a10"/><lb ed="R043" n="0032b04"/>雨無私。不潤枯木。卽五千退席<anchor xml:id="nkr_note_orig_0454001" n="0454001"/>者。又顯雖說無心。欲
<lb ed="X" n="0454a11"/><lb ed="R043" n="0032b05"/>令雖聞而不聽。又欲說一味之法。故則如雨。又示平
<lb ed="X" n="0454a12"/><lb ed="R043" n="0032b06"/>等義如雨。又示誨而無惓。故如雨也。滅用有四。如本
<lb ed="X" n="0454a13"/><lb ed="R043" n="0032b07"/>疏述之。言遠聞者。初一會穢土聞。次會淨土人聞。第
<lb ed="X" n="0454a14"/><lb ed="R043" n="0032b08"/>三會十方同聞。又叙燈明。過去世聞。明釋迦是現在
<lb ed="X" n="0454a15"/><lb ed="R043" n="0032b09"/>世聞。佛滅度後明未來聞。總而言之。十方三世。並皆
<lb ed="X" n="0454a16"/><lb ed="R043" n="0032b10"/>得聞。謂遠聞也。上生滅二用。亦通十方三世也。歡喜
<lb ed="X" n="0454a17"/><lb ed="R043" n="0032b11"/>用者。明盡理之法。旣暢衆聖之心。故十方三世佛。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0454002" n="0454002"/>普
<lb ed="X" n="0454a18"/><lb ed="R043" n="0032b12"/>皆喜也。卽下經云。今我喜無畏。又云諸佛皆歡喜。現
<lb ed="X" n="0454a19"/><lb ed="R043" n="0032b13"/>無量神力。約緣喜者。穢土人緣。得悟歡喜。淨土緣歡
<lb ed="X" n="0454a20"/><lb ed="R043" n="0032b14"/>喜。十方同聞歡喜。又三世十方衆生。聞<anchor xml:id="nkr_note_orig_0454003" n="0454003"/>生歡喜。如身
<lb ed="X" n="0454a21"/><lb ed="R043" n="0032b15"/>子踊躍彌勒儛蹈。卽其證也。若以此經。爲無常及覆
<lb ed="X" n="0454a22"/><lb ed="R043" n="0032b16"/>相者。未明盡理之法。不暢衆聖之心。能化所化。皆不
<lb ed="X" n="0454a23"/><lb ed="R043" n="0032b17"/>喜也。</p>
<lb ed="X" n="0454a24"/><lb ed="R043" n="0032b18"/><p xml:id="pX27p0454a2401">演大法義者。卽因果俱寂。權實並忘。不生不滅。何憂
<pb ed="X" xml:id="X27.0582.0454b" n="0454b"/>
<lb ed="X" n="0454b01"/><lb ed="R043" n="0033a01"/>何喜。是法不可示。言辭相寂滅。以終歸此處故。最後
<lb ed="X" n="0454b02"/><lb ed="R043" n="0033a02"/>說之。次釋引過去世答者。佛及彌勒。以將彼顯此。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0454004" n="0454004"/>令
<lb ed="X" n="0454b03"/><lb ed="R043" n="0033a03"/>意在引古證今。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0454005" n="0454005"/>欲明十方道同三世理一。預杜疑謗。
<lb ed="X" n="0454b04"/><lb ed="R043" n="0033a04"/>逆開信心故也。</p>
<lb ed="X" n="0454b05"/><lb ed="R043" n="0033a05"/><p xml:id="pX27p0454b0501">欲令<anchor xml:id="nkr_note_orig_0454006" n="0454006"/>成聞知難信法者<anchor xml:id="nkr_note_orig_0454007" n="0454007"/>者。釋古今將說經前現瑞。意
<lb ed="X" n="0454b06"/><lb ed="R043" n="0033a06"/>爲法難信。故逆現瑞也。此語卽是勸大衆信。如過去
<lb ed="X" n="0454b07"/><lb ed="R043" n="0033a07"/>下。前所以略說過去者。欲總明過去一切佛皆說法
<lb ed="X" n="0454b08"/><lb ed="R043" n="0033a08"/>華。明法華是三世佛舊法。卽是歡信也。</p>
<lb ed="X" n="0454b09"/><lb ed="R043" n="0033a09"/><p xml:id="pX27p0454b0901">如過去無量下。此釋法華<anchor xml:id="nkr_note_add_0454b0901" n="0454b0901"/><anchor xml:id="beg0454b0901" n="0454b0901"/>已<anchor xml:id="end0454b0901"/>去事。彌勒章亦然。所以
<lb ed="X" n="0454b10"/><lb ed="R043" n="0033a10"/>明此二事者。法華前謂三乘事。法華<anchor xml:id="nkr_note_add_0454b1001" n="0454b1001"/><anchor xml:id="beg0454b1001" n="0454b1001"/>已<anchor xml:id="end0454b1001"/>去一乘事。又
<lb ed="X" n="0454b11"/><lb ed="R043" n="0033a11"/>法華前。從體起用。法華<anchor xml:id="nkr_note_add_0454b1101" n="0454b1101"/><anchor xml:id="beg0454b1101" n="0454b1101"/>已<anchor xml:id="end0454b1101"/>去。攝用歸體。又法華前。明
<lb ed="X" n="0454b12"/><lb ed="R043" n="0033a12"/>根本支末。法華<anchor xml:id="nkr_note_add_0454b1201" n="0454b1201"/><anchor xml:id="beg0454b1201" n="0454b1201"/>已<anchor xml:id="end0454b1201"/>去。辨攝末歸本。又法華前。根本支
<lb ed="X" n="0454b13"/><lb ed="R043" n="0033a13"/>末二輪。法華<anchor xml:id="nkr_note_add_0454b1301" n="0454b1301"/><anchor xml:id="beg0454b1301" n="0454b1301"/>已<anchor xml:id="end0454b1301"/>去。亦明二輪。謂法華敎及涅槃敎。此
<lb ed="X" n="0454b14"/><lb ed="R043" n="0033a14"/>二章大判十方三世佛終始二意。故文殊與彌勒。皆
<lb ed="X" n="0454b15"/><lb ed="R043" n="0033a15"/>悉明之也。問過去一切佛。皆說法華。何故乃引久遠
<lb ed="X" n="0454b16"/><lb ed="R043" n="0033a16"/>時耶。答法華經是諸佛舊法。欲明以難得値時乃說
<lb ed="X" n="0454b17"/><lb ed="R043" n="0033a17"/>之。以發大乘難遭想。故下經云。億億千萬劫時說此
<lb ed="X" n="0454b18"/><lb ed="R043" n="0033a18"/>經。聞亦如是。問過去久遠一切諸佛。皆說法華。何故
<lb ed="X" n="0454b19"/><lb ed="R043" n="0033b01"/>偏引燈明。答不深見者。止言趣引。設有餘意。未究其
<lb ed="X" n="0454b20"/><lb ed="R043" n="0033b02"/>源。今明此有深旨。餘佛正與釋迦文殊彌勒及今聽
<lb ed="X" n="0454b21"/><lb ed="R043" n="0033b03"/>衆相開。故不引之。燈明正是三聖源由。及今大衆始
<lb ed="X" n="0454b22"/><lb ed="R043" n="0033b04"/>末之事。故引之耳。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0454008" n="0454008"/>如燈明爲八子。初說法華。次文殊
<lb ed="X" n="0454b23"/><lb ed="R043" n="0033b05"/>於佛滅度後。重爲說之。則燈明善其始。文殊成其終。
<lb ed="X" n="0454b24"/><lb ed="R043" n="0033b06"/>故八子得成佛。燃燈成竟。授釋迦成佛。釋迦成佛後
<pb ed="X" xml:id="X27.0582.0454c" n="0454c"/>
<lb ed="X" n="0454c01"/><lb ed="R043" n="0033b07"/>記彌勒。則燈明爲三聖之本師。是故須引。問乃知燈
<lb ed="X" n="0454c02"/><lb ed="R043" n="0033b08"/>明是三聖本師。今引將來。意在何處。答三聖皆由法
<lb ed="X" n="0454c03"/><lb ed="R043" n="0033b09"/>華匠成。若信法華。則信三聖。意在勸<anchor xml:id="nkr_note_orig_0454009" n="0454009"/>進。是故引之耳。</p>
<lb ed="X" n="0454c04"/><lb ed="R043" n="0033b10"/><p xml:id="pX27p0454c0401">名日月燈明佛者。用日月爲燈明。不同寸炎之照灼。
<lb ed="X" n="0454c05"/><lb ed="R043" n="0033b11"/>故云日月燈明也。顯群生無智。示佛有大慧之明。故
<lb ed="X" n="0454c06"/><lb ed="R043" n="0033b12"/>以爲證也。又如日月能生成物。佛具二慧。義亦同然。
<lb ed="X" n="0454c07"/><lb ed="R043" n="0033b13"/>又如<anchor xml:id="nkr_note_orig_0454010" n="0454010"/>後云月取照明。以顯理。日取滅闇。以破迷。譬大
<lb ed="X" n="0454c08"/><lb ed="R043" n="0033b14"/>慧之經具二義也。又日月晝夜常自益物。如來諸有
<lb ed="X" n="0454c09"/><lb ed="R043" n="0033b15"/>所作。常爲一事。</p>
<lb ed="X" n="0454c10"/><lb ed="R043" n="0033b16"/><p xml:id="pX27p0454c1001">釋演說正法。彌勒<anchor xml:id="nkr_note_add_0454c1001" n="0454c1001"/><anchor xml:id="beg0454c1001" n="0454c1001"/>已<anchor xml:id="end0454c1001"/>廣叙東方諸佛三輪。是故文殊
<lb ed="X" n="0454c11"/><lb ed="R043" n="0033b17"/>今略說也。卽廣略互現。彌勒未說七善。今明之三輪。
<lb ed="X" n="0454c12"/><lb ed="R043" n="0033b18"/>則廣略互明。七善有無相類。此七善爲讚一乘根本
<lb ed="X" n="0454c13"/><lb ed="R043" n="0034a01"/>法輪。不得用餘義。釋之平等大慧之經。始自如是。終
<lb ed="X" n="0454c14"/><lb ed="R043" n="0034a02"/>竟奉行。其文雖殊。一道淸淨義無有二。故三時皆善。
<lb ed="X" n="0454c15"/><lb ed="R043" n="0034a03"/>至妙之道理。超四句爲深。橫絕百非爲遠。又凡夫淺
<lb ed="X" n="0454c16"/><lb ed="R043" n="0034a04"/>識不能故爲深。二乘近情不能量爲遠。又二乘絕分
<lb ed="X" n="0454c17"/><lb ed="R043" n="0034a05"/>爲深。大士未窮爲遠。又六識不識爲深。十智不知爲
<lb ed="X" n="0454c18"/><lb ed="R043" n="0034a06"/>遠。無名相爲物說之。其言稱大機爲巧。合至理爲妙。
<lb ed="X" n="0454c19"/><lb ed="R043" n="0034a07"/>又無名爲物立名。如綵<g ref="#CB15148">𦘕</g>空爲巧。雖名無名。事如佛
<lb ed="X" n="0454c20"/><lb ed="R043" n="0034a08"/>影。若有如空爲妙。又妙顯無言爲巧。卽言寂滅稱妙。
<lb ed="X" n="0454c21"/><lb ed="R043" n="0034a09"/>純一大乘爲一。無有餘乘爲無雜。究竟無餘之敎。故
<lb ed="X" n="0454c22"/><lb ed="R043" n="0034a10"/>云具足。南土法華師明。此經雖是大乘。猶爲半字。故
<lb ed="X" n="0454c23"/><lb ed="R043" n="0034a11"/>不得稱具足。是無所得法。故云淸淨。本來寂滅。名爲
<lb ed="X" n="0454c24"/><lb ed="R043" n="0034a12"/>菩薩。故稱爲梵。佛子行寂滅之觀爲行。而行義顯彰。
<pb ed="X" xml:id="X27.0582.0455a" n="0455a"/>
<lb ed="X" n="0455a01"/><lb ed="R043" n="0034a13"/>故稱爲相。又行是果家之相。故云相也。離凡夫十黑
<lb ed="X" n="0455a02"/><lb ed="R043" n="0034a14"/>惡爲白。非有漏之善爲淸。問此七善凡有幾義。答初
<lb ed="X" n="0455a03"/><lb ed="R043" n="0034a15"/>三就時論善。次兩約理敎明善。純一無雜。簡耶明善。
<lb ed="X" n="0455a04"/><lb ed="R043" n="0034a16"/>具足之義。就正備論善。後之二善。就因果論之。梵卽
<lb ed="X" n="0455a05"/><lb ed="R043" n="0034a17"/>是果。淸白行相。所謂因也。雖有七善。意在因果。故後
<lb ed="X" n="0455a06"/><lb ed="R043" n="0034a18"/>明之。</p>
<lb ed="X" n="0455a07"/><lb ed="R043" n="0034b01"/><p xml:id="pX27p0455a0701">次復有佛者。此中二對。初道名俗姓同。次對人法同。
<lb ed="X" n="0455a08"/><lb ed="R043" n="0034b02"/>人則有通別二號。法則有根本支末。欲明二萬佛法
<lb ed="X" n="0455a09"/><lb ed="R043" n="0034b03"/>華之前。同明一乘爲實。三乘<anchor xml:id="nkr_note_orig_0455001" n="0455001"/>方便。從一起三。明三無
<lb ed="X" n="0455a10"/><lb ed="R043" n="0034b04"/>一有故也。次明最後佛者。第二法華<anchor xml:id="nkr_note_add_0455a1001" n="0455a1001"/><anchor xml:id="beg0455a1001" n="0455a1001"/>已<anchor xml:id="end0455a1001"/>去事。將前例
<lb ed="X" n="0455a11"/><lb ed="R043" n="0034b05"/>後。俱有根本支末。將後<anchor xml:id="nkr_note_orig_0455002" n="0455002"/>例前。同有攝末歸本。問二萬
<lb ed="X" n="0455a12"/><lb ed="R043" n="0034b06"/>燈明佛。皆是釋迦本緣不。答詳文正是最後佛也。但
<lb ed="X" n="0455a13"/><lb ed="R043" n="0034b07"/>二萬佛旣相繫出世。故具叙之。例如威音王<anchor xml:id="nkr_note_orig_0455003" n="0455003"/>事。問何
<lb ed="X" n="0455a14"/><lb ed="R043" n="0034b08"/>故引八子。答略明十義。一是近衆。二爲佛親屬。三例
<lb ed="X" n="0455a15"/><lb ed="R043" n="0034b09"/>十六。或是請法華之主。四說同歸。正爲其人。五是召
<lb ed="X" n="0455a16"/><lb ed="R043" n="0034b10"/>集<anchor xml:id="nkr_note_orig_0455004" n="0455004"/>燈明之衆。六具得開經前後二分。七爲釋迦彌勒
<lb ed="X" n="0455a17"/><lb ed="R043" n="0034b11"/>本緣。八顯文殊道高。令衆信受。九欲推功法華。十示
<lb ed="X" n="0455a18"/><lb ed="R043" n="0034b12"/>文殊昔高今下。其旣不定。三乘丈六。豈是實哉。</p>
<lb ed="X" n="0455a19"/><lb ed="R043" n="0034b13"/><p xml:id="pX27p0455a1901">釋時有菩薩名曰妙光。昔答不異今答。故不明其答。
<lb ed="X" n="0455a20"/><lb ed="R043" n="0034b14"/>昔人名異今人名。故叙其名。所以云名妙光。釋六十
<lb ed="X" n="0455a21"/><lb ed="R043" n="0034b15"/>小劫。前辨說經。歎佛智慧。今叙延促。美佛神通。皆是
<lb ed="X" n="0455a22"/><lb ed="R043" n="0034b16"/>讚揚佛乘。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0455005" n="0455005"/>便小心欣慕。又示大乘有此奇特。小敎所
<lb ed="X" n="0455a23"/><lb ed="R043" n="0034b17"/>無。卽是美法華也。又示長短無定。故三一非恒。又欲
<lb ed="X" n="0455a24"/><lb ed="R043" n="0034b18"/>歎法華義富文多。故須長時而說。又古佛說經。旣有
<pb ed="X" xml:id="X27.0582.0455b" n="0455b"/>
<lb ed="X" n="0455b01"/><lb ed="R043" n="0035a01"/>長時。猶如食頃。欲明今佛義亦如是。發起大衆難遭
<lb ed="X" n="0455b02"/><lb ed="R043" n="0035a02"/>之心。</p>
<lb ed="X" n="0455b03"/><lb ed="R043" n="0035a03"/><p xml:id="pX27p0455b0301">次釋燈明唱滅。問彌勒但問現瑞所由。今答瑞竟。卽
<lb ed="X" n="0455b04"/><lb ed="R043" n="0035a04"/>應結詶其問。何俟紛紜叙佛滅耶。答佛與彌勒。明東
<lb ed="X" n="0455b05"/><lb ed="R043" n="0035a05"/>方現在佛始終七事。文殊欲辨過去佛始終七事。古
<lb ed="X" n="0455b06"/><lb ed="R043" n="0035a06"/>佛今佛同明七事者。以說法華。結束融會。一化義備。
<lb ed="X" n="0455b07"/><lb ed="R043" n="0035a07"/>例釋迦後說亦爾。自上<anchor xml:id="nkr_note_add_0455b0701" n="0455b0701"/><anchor xml:id="beg0455b0701" n="0455b0701"/>已<anchor xml:id="end0455b0701"/>辨其始。是故今次明其終。
<lb ed="X" n="0455b08"/><lb ed="R043" n="0035a08"/>又自上<anchor xml:id="nkr_note_add_0455b0801" n="0455b0801"/><anchor xml:id="beg0455b0801" n="0455b0801"/>已<anchor xml:id="end0455b0801"/>來。開燈明乘權乘實。今叙燈明身壽權實。
<lb ed="X" n="0455b09"/><lb ed="R043" n="0035a09"/>又自上化不失心子。今化失心子。又自上說經。生歡
<lb ed="X" n="0455b10"/><lb ed="R043" n="0035a10"/>喜之善。今唱滅發戀慕之心。又自上<anchor xml:id="nkr_note_add_0455b1001" n="0455b1001"/><anchor xml:id="beg0455b1001" n="0455b1001"/>已<anchor xml:id="end0455b1001"/>來。正明說敎。
<lb ed="X" n="0455b11"/><lb ed="R043" n="0035a11"/>今唱滅。則是歎敎。諸法實相。旣<anchor xml:id="nkr_note_add_0455b1101" n="0455b1101"/><anchor xml:id="beg0455b1101" n="0455b1101"/>已<anchor xml:id="end0455b1101"/>說之。無復餘言。是
<lb ed="X" n="0455b12"/><lb ed="R043" n="0035a12"/>故須滅。則歎敎意也。此並就燈明佛意。作五對釋之。
<lb ed="X" n="0455b13"/><lb ed="R043" n="0035a13"/>若就釋迦意者。古佛說法華。卽便取滅。將古例今。義
<lb ed="X" n="0455b14"/><lb ed="R043" n="0035a14"/>亦同然。使時衆會。於釋迦起戀仰之心。皆聞同歸。發
<lb ed="X" n="0455b15"/><lb ed="R043" n="0035a15"/>難遭之意。又古說同歸。例今說同歸。則於法起歡喜
<lb ed="X" n="0455b16"/><lb ed="R043" n="0035a16"/>之善。今將古佛滅。例今佛滅。則使大衆。於人預起戀
<lb ed="X" n="0455b17"/><lb ed="R043" n="0035a17"/>慕之悲。又從初引燈明佛。開發法華初分經。從此<anchor xml:id="nkr_note_add_0455b1701" n="0455b1701"/><anchor xml:id="beg0455b1701" n="0455b1701"/>已<anchor xml:id="end0455b1701"/>
<lb ed="X" n="0455b18"/><lb ed="R043" n="0035a18"/>去。欲開發釋迦後分經。開發後分經。宜取八子。但不
<lb ed="X" n="0455b19"/><lb ed="R043" n="0035b01"/>可懸引<anchor xml:id="nkr_note_orig_0455006" n="0455006"/>燃燈。要須叙<anchor xml:id="nkr_note_orig_0455007" n="0455007"/>彼佛滅乃至妙光弘經。始得明
<lb ed="X" n="0455b20"/><lb ed="R043" n="0035b02"/>燃燈耳。具如本疏說。又上引燃燈。叙十方三世佛通
<lb ed="X" n="0455b21"/><lb ed="R043" n="0035b03"/>因通果。今別開釋迦久<anchor xml:id="nkr_note_add_0455b2101" n="0455b2101"/><anchor xml:id="beg0455b2101" n="0455b2101"/>已<anchor xml:id="end0455b2101"/>成佛。謂別因別果。問若爾
<lb ed="X" n="0455b22"/><lb ed="R043" n="0035b04"/>一切佛。不具四權實耶。答若久<anchor xml:id="nkr_note_add_0455b2201" n="0455b2201"/><anchor xml:id="beg0455b2201" n="0455b2201"/>已<anchor xml:id="end0455b2201"/>成佛論權實者。一
<lb ed="X" n="0455b23"/><lb ed="R043" n="0035b05"/>切佛則不必具也。若一切佛皆久成佛。則破現證當
<lb ed="X" n="0455b24"/><lb ed="R043" n="0035b06"/>成二世佛也。若就現證。論身壽權實。則燈明佛亦具
<pb ed="X" xml:id="X27.0582.0455c" n="0455c"/>
<lb ed="X" n="0455c01"/><lb ed="R043" n="0035b07"/>足也。所以然者。二乘非究竟故。是無常身壽。佛乘究
<lb ed="X" n="0455c02"/><lb ed="R043" n="0035b08"/>竟故。是常身常壽。故諸佛說初分經。卽是明常無常
<lb ed="X" n="0455c03"/><lb ed="R043" n="0035b09"/>竟。便入涅槃。不須說後分敎也。卽用此言。斥於舊說。
<lb ed="X" n="0455c04"/><lb ed="R043" n="0035b10"/>若明佛乘。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0455008" n="0455008"/>由是無常。則一還是二。何名一耶。又一二
<lb ed="X" n="0455c05"/><lb ed="R043" n="0035b11"/>俱無常者。一無引二之能。二無入一之理。又若初分
<lb ed="X" n="0455c06"/><lb ed="R043" n="0035b12"/>經明因。未辨果者。則燈明佛但說華經。不明蓮敎。名
<lb ed="X" n="0455c07"/><lb ed="R043" n="0035b13"/>旣一半。義豈圓哉。他問若此經<anchor xml:id="nkr_note_add_0455c0701" n="0455c0701"/><anchor xml:id="beg0455c0701" n="0455c0701"/>已<anchor xml:id="end0455c0701"/>辨於常。更說涅槃。
<lb ed="X" n="0455c08"/><lb ed="R043" n="0035b14"/>則有徒勞之弊。答若爾但明一波若。於義則圓。八部
<lb ed="X" n="0455c09"/><lb ed="R043" n="0035b15"/>五時。應成虗設。玄義<anchor xml:id="nkr_note_add_0455c0901" n="0455c0901"/><anchor xml:id="beg0455c0901" n="0455c0901"/>已<anchor xml:id="end0455c0901"/>辨。後更叙之。</p>
<lb ed="X" n="0455c10"/><lb ed="R043" n="0035b16"/><p xml:id="pX27p0455c1001">釋妙光弘經。問何故明妙光弘經。答一欲叙釋迦本
<lb ed="X" n="0455c11"/><lb ed="R043" n="0035b17"/>緣。二歎法華。三開經後分。四歎文殊高。歎文殊高者。
<lb ed="X" n="0455c12"/><lb ed="R043" n="0035b18"/>長行始終叙妙光。凡有三時。初明時有菩薩。名曰妙
<lb ed="X" n="0455c13"/><lb ed="R043" n="0036a01"/>光。謂發經時。次叙佛起定。因妙光說。此中卽含。領悟
<lb ed="X" n="0455c14"/><lb ed="R043" n="0036a02"/>經時。今叙流通經時。又上叙親聞。今明親說。則古實
<lb ed="X" n="0455c15"/><lb ed="R043" n="0036a03"/>有斯事。使今衆聞不驚疑。問何故八十劫說。答燈明
<lb ed="X" n="0455c16"/><lb ed="R043" n="0036a04"/>略說。故但六十。妙光廣敷。是故八十。問燈明六十。猶
<lb ed="X" n="0455c17"/><lb ed="R043" n="0036a05"/>如食頃。妙光可例之耶。答就力用自在。則妙光亦<anchor xml:id="nkr_note_orig_0455009" n="0455009"/>能。
<lb ed="X" n="0455c18"/><lb ed="R043" n="0036a06"/>但妙光久住弘經。故須廣八十。同十六王子八萬四
<lb ed="X" n="0455c19"/><lb ed="R043" n="0036a07"/>千。釋匠成八子。一欲述釋迦本緣。二證歎法華。三明
<lb ed="X" n="0455c20"/><lb ed="R043" n="0036a08"/>文殊道高。四開經後分。問今八子與上何異。答上例
<lb ed="X" n="0455c21"/><lb ed="R043" n="0036a09"/>八子爲因。今明八子成佛<anchor xml:id="nkr_note_orig_0455010" n="0455010"/>爲果也。釋述彌勒本緣。明
<lb ed="X" n="0455c22"/><lb ed="R043" n="0036a10"/>八子之善。求名之惡。此二成佛。功由法華。卽歎法華
<lb ed="X" n="0455c23"/><lb ed="R043" n="0036a11"/>敎也。又示善無多少。並至菩提。故經云。一切成佛。又
<lb ed="X" n="0455c24"/><lb ed="R043" n="0036a12"/>八十劫說。明唯顯一理。燃燈入室。慈氏昇<anchor xml:id="nkr_note_orig_0455011" n="0455011"/>堂。皆成佛
<pb ed="X" xml:id="X27.0582.0456a" n="0456a"/>
<lb ed="X" n="0456a01"/><lb ed="R043" n="0036a13"/>者。辨唯敎一人。</p>
<lb ed="X" n="0456a02"/><lb ed="R043" n="0036a14"/><p xml:id="pX27p0456a0201">釋爾時文殊於大衆中說。昔未開經二分。是覆相之
<lb ed="X" n="0456a03"/><lb ed="R043" n="0036a15"/>言。有如私說。今開經始終。其義顯彰。有類公灼。故言
<lb ed="X" n="0456a04"/><lb ed="R043" n="0036a16"/>於大衆說。又釋迦爲九世之資。彌勒十時弟子。文殊
<lb ed="X" n="0456a05"/><lb ed="R043" n="0036a17"/>處衆無畏。爲大法師。故於大衆中說。又文殊爲大衆。
<lb ed="X" n="0456a06"/><lb ed="R043" n="0036a18"/>故言於大衆中說。問彌勒亦爲大衆。何故不言爲大
<lb ed="X" n="0456a07"/><lb ed="R043" n="0036b01"/>衆說。答彌勒住十地。故見未了了。欲自決疑。故不得
<lb ed="X" n="0456a08"/><lb ed="R043" n="0036b02"/>云爲大衆。文殊無所住故。見則了了。一向爲他。故言
<lb ed="X" n="0456a09"/><lb ed="R043" n="0036b03"/>於大衆中說也。</p>
<lb ed="X" n="0456a10"/><lb ed="R043" n="0036b04"/><p xml:id="pX27p0456a1001">釋偈文。長行四段偈。但頌後二者。文殊引古證今。正
<lb ed="X" n="0456a11"/><lb ed="R043" n="0036b05"/>爲勸信。前二爲總。其義則隱。是故略之。後二分明。所
<lb ed="X" n="0456a12"/><lb ed="R043" n="0036b06"/>以偏頌。總頌一切佛。四句。一時節。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0456001" n="0456001"/>日月燈明下。明化
<lb ed="X" n="0456a13"/><lb ed="R043" n="0036b07"/>主。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0456002" n="0456002"/>次辨敎門。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0456003" n="0456003"/>度無量下。叙徒衆。此攝一切佛盡。徒衆
<lb ed="X" n="0456a14"/><lb ed="R043" n="0036b08"/>有二。初明三乘衆。次無數菩薩下。辨菩薩衆。問何故
<lb ed="X" n="0456a15"/><lb ed="R043" n="0036b09"/>敎一而緣明二。答互現。又顯理一故敎一。於緣有二
<lb ed="X" n="0456a16"/><lb ed="R043" n="0036b10"/>故緣二。如一地一雨於草木不同。問上廣歎八子。今
<lb ed="X" n="0456a17"/><lb ed="R043" n="0036b11"/>何故略之。答略廣互現。但今歎爲成出家。明形心兩
<lb ed="X" n="0456a18"/><lb ed="R043" n="0036b12"/>離。出家明形離。修梵行歎心離。亦初出形家。次出心
<lb ed="X" n="0456a19"/><lb ed="R043" n="0036b13"/>家。頌彼以化此。留古以訓今。使諸出家人。形心俱離。</p>
<lb ed="X" n="0456a20"/><lb ed="R043" n="0036b14"/><p xml:id="pX27p0456a2001">天雨曼陀華。文殊頌現瑞。都爲釋上來現瑞意。總其
<lb ed="X" n="0456a21"/><lb ed="R043" n="0036b15"/>釋意。凡有二種。一釋次第。二釋瑞意。釋次第者。雨華
<lb ed="X" n="0456a22"/><lb ed="R043" n="0036b16"/>放光<anchor xml:id="nkr_note_orig_0456004" n="0456004"/>皆瑞應。故爲一類。覩雨華放光。並是感<anchor xml:id="nkr_note_orig_0456005" n="0456005"/>瑞。故爲
<lb ed="X" n="0456a23"/><lb ed="R043" n="0036b17"/>一類也。釋現瑞意。雨華動地二義。放光亦二義。所以
<lb ed="X" n="0456a24"/><lb ed="R043" n="0036b18"/>雨華者。佛將說非常之法。故感幽靈供養也。將說大
<pb ed="X" xml:id="X27.0582.0456b" n="0456b"/>
<lb ed="X" n="0456b01"/><lb ed="R043" n="0037a01"/>法。故動大地。又覺悟群生。故動大地。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0456006" n="0456006"/>又無量衆生成
<lb ed="X" n="0456b02"/><lb ed="R043" n="0037a02"/>佛。故大地動也。問彌勒偈。但動一方。今何故一切皆
<lb ed="X" n="0456b03"/><lb ed="R043" n="0037a03"/>動。答互顯也。又上表爲此土人說。故一方動。今表十
<lb ed="X" n="0456b04"/><lb ed="R043" n="0037a04"/>方道同。故十方皆動。又正爲一土說。故一土動。遠被
<lb ed="X" n="0456b05"/><lb ed="R043" n="0037a05"/>十方。故十方動。釋迦初會。則一土動。第二神力品。謂
<lb ed="X" n="0456b06"/><lb ed="R043" n="0037a06"/>十方動也。釋現光瑞。亦兩意。初云現諸希有事。謂示
<lb ed="X" n="0456b07"/><lb ed="R043" n="0037a07"/>諸佛事。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0456007" n="0456007"/>示一切衆生下。示衆生事。又初示大慈事。次
<lb ed="X" n="0456b08"/><lb ed="R043" n="0037a08"/>示大悲事。又初表同歸之敎。次示失原之人。</p>
<lb ed="X" n="0456b09"/><lb ed="R043" n="0037a09"/><p xml:id="pX27p0456b0901">釋<anchor xml:id="nkr_note_orig_0456008" n="0456008"/>流璃波梨色。此因光見六事。一國土。二人物。三化
<lb ed="X" n="0456b10"/><lb ed="R043" n="0037a10"/>主。四敎門。五比丘。六菩薩。此六事與彌勒並不同。互
<lb ed="X" n="0456b11"/><lb ed="R043" n="0037a11"/>相顯釋。問彌勒云何同一金色。今何故有種種色耶。
<lb ed="X" n="0456b12"/><lb ed="R043" n="0037a12"/>答乘有二義。一者一相門。故經云。皆是一相一味。二
<lb ed="X" n="0456b13"/><lb ed="R043" n="0037a13"/>種種相門。故經云。無量億千諸力解脫。彌勒顯一相
<lb ed="X" n="0456b14"/><lb ed="R043" n="0037a14"/>之義。文殊叙種種不同。具此二門。乘義方足。是以兩
<lb ed="X" n="0456b15"/><lb ed="R043" n="0037a15"/>文相間出也。又前據諸佛道同。今約化儀各異。又前
<lb ed="X" n="0456b16"/><lb ed="R043" n="0037a16"/>表其理不可異。今表其敎不可同。又前表實同。今明
<lb ed="X" n="0456b17"/><lb ed="R043" n="0037a17"/>權異。</p>
<lb ed="X" n="0456b18"/><lb ed="R043" n="0037a18"/><p xml:id="pX27p0456b1801">釋又見諸天人。彌勒明理未始二。六道宛然。常四絕
<lb ed="X" n="0456b19"/><lb ed="R043" n="0037b01"/>故同金色。今辨雖同四絕。而於緣則六道宛然達。前
<lb ed="X" n="0456b20"/><lb ed="R043" n="0037b02"/>後二義。則四智俱生。又彌勒顯理同。故萬八千土。及
<lb ed="X" n="0456b21"/><lb ed="R043" n="0037b03"/>六趣衆生。同皆金色。今欲辨化儀異故。國土異及人
<lb ed="X" n="0456b22"/><lb ed="R043" n="0037b04"/>物異也。問彌勒何故略歎化主。廣歎敎門。今何故廣
<lb ed="X" n="0456b23"/><lb ed="R043" n="0037b05"/>歎化主。略歎敎門。答互現耳。但以敎爲正。故前略人
<lb ed="X" n="0456b24"/><lb ed="R043" n="0037b06"/>廣敎。然敎不孤運。弘之由人。故文殊今復歎人。又上
<pb ed="X" xml:id="X27.0582.0456c" n="0456c"/>
<lb ed="X" n="0456c01"/><lb ed="R043" n="0037b07"/>廣歎所乘法。今廣美能乘人。又上廣歎敎。今略歎敎
<lb ed="X" n="0456c02"/><lb ed="R043" n="0037b08"/>者。上明從理起敎。故敎異。今示攝敎歸理。表理同。問
<lb ed="X" n="0456c03"/><lb ed="R043" n="0037b09"/>彌勒何故不明見比丘耶。答彌勒明趣一乘機。說一
<lb ed="X" n="0456c04"/><lb ed="R043" n="0037b10"/>乘敎。次爲三乘機。說三乘敎。欲辨一乘根本三乘支
<lb ed="X" n="0456c05"/><lb ed="R043" n="0037b11"/>末。辨於二輪。今則大小兩藏。擧比丘明聲聞藏。見菩
<lb ed="X" n="0456c06"/><lb ed="R043" n="0037b12"/>薩辨菩薩藏。皆互現耳。又上開緣開敎。明隨三一兩
<lb ed="X" n="0456c07"/><lb ed="R043" n="0037b13"/>緣。故說二敎。今合敎開緣。合敎表理同。開緣明於機
<lb ed="X" n="0456c08"/><lb ed="R043" n="0037b14"/>異。如天雨唯一。於草木不同。又彌勒從初說敎至菩
<lb ed="X" n="0456c09"/><lb ed="R043" n="0037b15"/>薩。明三輪。今從說法至菩薩。辨二藏。問何故頌比丘
<lb ed="X" n="0456c10"/><lb ed="R043" n="0037b16"/>二章。頌菩薩三段。答略小廣大爲符此經。問彌勒何
<lb ed="X" n="0456c11"/><lb ed="R043" n="0037b17"/>故明因果六度。今不辨耶。答廣略互現。又雖有因果。
<lb ed="X" n="0456c12"/><lb ed="R043" n="0037b18"/>不出六度。故今但明六。則辨上義。問應具頌六。何故
<lb ed="X" n="0456c13"/><lb ed="R043" n="0038a01"/>作三章頌之。答亦二處互類。又今攝六爲三。初三爲
<lb ed="X" n="0456c14"/><lb ed="R043" n="0038a02"/>戒。次一是定。後一爲慧。攝論明六度。不出此三。又示
<lb ed="X" n="0456c15"/><lb ed="R043" n="0038a03"/>初三爲福<anchor xml:id="nkr_note_orig_0456009" n="0456009"/>行。後一爲慧禪。具生福慧。故三節頌之。</p>
<lb ed="X" n="0456c16"/><lb ed="R043" n="0038a04"/><p xml:id="pX27p0456c1601">釋從三昧起。長行旣略。今廣釋之。開爲二別。一明緣
<lb ed="X" n="0456c17"/><lb ed="R043" n="0038a05"/>起。二叙正說。各有三章。初章三者。一歎妙光有能發
<lb ed="X" n="0456c18"/><lb ed="R043" n="0038a06"/>敎之功。一切所歸信下。二歎妙光未來有通經之用。
<lb ed="X" n="0456c19"/><lb ed="R043" n="0038a07"/>如我所說法下。三讚妙光有現證之德。後章三者。一
<lb ed="X" n="0456c20"/><lb ed="R043" n="0038a08"/>正說法華。二叙說敎時節。三明妙光領持。</p>
<lb ed="X" n="0456c21"/><lb ed="R043" n="0038a09"/><p xml:id="pX27p0456c2101">釋唱滅。問何故前明令衆歡喜。而後唱滅度耶。答正
<lb ed="X" n="0456c22"/><lb ed="R043" n="0038a10"/>子<anchor xml:id="nkr_note_add_0456c2201" n="0456c2201"/><anchor xml:id="beg0456c2201" n="0456c2201"/>已<anchor xml:id="end0456c2201"/>悟。是故歡喜。狂兒未醒。所以唱滅。就一人言之。
<lb ed="X" n="0456c23"/><lb ed="R043" n="0038a11"/>前生歡喜之慧。後發戀慕之福。問何故授德藏記。答
<lb ed="X" n="0456c24"/><lb ed="R043" n="0038a12"/>卽壽量品留此好藥。彼明所留之法。今叙傳道之人。
<pb ed="X" xml:id="X27.0582.0457a" n="0457a"/>
<lb ed="X" n="0457a01"/><lb ed="R043" n="0038a13"/>問何故正滅。答壽量品中。遣使還吿汝父<anchor xml:id="nkr_note_add_0457a0101" n="0457a0101"/><anchor xml:id="beg0457a0101" n="0457a0101"/>已<anchor xml:id="end0457a0101"/>亡。此中
<lb ed="X" n="0457a02"/><lb ed="R043" n="0038a14"/>二事。一正滅。二利益。各二。初正明滅。次簡滅利益。亦
<lb ed="X" n="0457a03"/><lb ed="R043" n="0038a15"/>二。初利俗。後益道。卽兩狂兒俱生福慧。問何故云如
<lb ed="X" n="0457a04"/><lb ed="R043" n="0038a16"/>薪盡火滅。答表佛迹身一代永謝。瞻奉無<anchor xml:id="nkr_note_orig_0457001" n="0457001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0457001" n="0457001"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0457a0401" n="0457a0401"/><anchor xml:id="beg0457a0401" n="0457a0401"/>已<anchor xml:id="end0457a0401"/>增大衆
<lb ed="X" n="0457a05"/><lb ed="R043" n="0038a17"/>戀慕之深。如父定<anchor xml:id="nkr_note_add_0457a0501" n="0457a0501"/><anchor xml:id="beg0457a0501" n="0457a0501"/>已<anchor xml:id="end0457a0501"/>崩亡。慈顏不可覩。問何故頌文
<lb ed="X" n="0457a06"/><lb ed="R043" n="0038a18"/>殊弘經。答自上<anchor xml:id="nkr_note_add_0457a0601" n="0457a0601"/><anchor xml:id="beg0457a0601" n="0457a0601"/>已<anchor xml:id="end0457a0601"/>來。狂兒正子與佛結緣。皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0457a0602" n="0457a0602"/><anchor xml:id="beg0457a0602" n="0457a0602"/>已<anchor xml:id="end0457a0602"/>度竟。
<lb ed="X" n="0457a07"/><lb ed="R043" n="0038b01"/>今明與菩薩結緣。故菩薩度之。又至此<anchor xml:id="nkr_note_add_0457a0701" n="0457a0701"/><anchor xml:id="beg0457a0701" n="0457a0701"/>已<anchor xml:id="end0457a0701"/>來。有三根
<lb ed="X" n="0457a08"/><lb ed="R043" n="0038b02"/>性。一者入正子。聞佛現在說法。卽便得悟。謂上根也。
<lb ed="X" n="0457a09"/><lb ed="R043" n="0038b03"/>二者狂子。要待唱滅。方乃得道。謂中根也。今是狂中
<lb ed="X" n="0457a10"/><lb ed="R043" n="0038b04"/>之狂。二時未醒。待文殊弘經。方乃得悟。謂下根也。問
<lb ed="X" n="0457a11"/><lb ed="R043" n="0038b05"/>何故頌彌勒求名之失。答總佛菩薩四品。謂聞佛說。
<lb ed="X" n="0457a12"/><lb ed="R043" n="0038b06"/>悟爲上根。唱滅方解爲中根。文殊弘經得道爲下根。
<lb ed="X" n="0457a13"/><lb ed="R043" n="0038b07"/>求名久方受悟。爲下下也。佛菩薩<anchor xml:id="nkr_note_orig_0457002" n="0457002"/>中各二品。聞佛說
<lb ed="X" n="0457a14"/><lb ed="R043" n="0038b08"/>得悟爲上。唱滅方解爲下。八子因文殊而成爲上。求
<lb ed="X" n="0457a15"/><lb ed="R043" n="0038b09"/>名在八子後成佛爲下。</p>
<lb ed="X" n="0457a16"/><lb ed="R043" n="0038b10"/><p xml:id="pX27p0457a1601">釋諸人今當知。問何故有此二偈。開<g ref="#CB00727">㢡</g>物心。答上引
<lb ed="X" n="0457a17"/><lb ed="R043" n="0038b11"/>古證今。此以當驗。過佛從定起。必如我言。則古非虗
<lb ed="X" n="0457a18"/><lb ed="R043" n="0038b12"/>說。二偈異者。初偈預生其解。次偈逆杜其惑。又初明
<lb ed="X" n="0457a19"/><lb ed="R043" n="0038b13"/>唯顯一道。次辨唯敎一人。又初明顯實。次明開權也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0457a20"/><lb ed="R043" n="0038b14"/>
<lb ed="X" n="0457a21"/><lb ed="R043" n="0038b15"/><cb:juan fun="close" n="1a"><cb:jhead>法華統略卷上<note place="inline">本</note></cb:jhead></cb:juan>
<pb ed="X" xml:id="X27.0582.0457b" n="0457b"/>
<lb ed="X" n="0457b01"/>
<lb ed="X" n="0457b02"/>
<lb ed="X" n="0457b03"/>
<lb ed="X" n="0457b04"/><lb ed="R043" n="0039a01"/><cb:juan fun="open" n="1b"><cb:mulu type="卷" n="1b">上末</cb:mulu><cb:jhead>法華經統略卷上<note place="inline">末</note></cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0457b05"/><lb ed="R043" n="0039a02"/>
<lb ed="X" n="0457b06"/><lb ed="R043" n="0039a03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">釋方便品第二</cb:mulu><head>釋方便品</head>
<lb ed="X" n="0457b07"/><lb ed="R043" n="0039a04"/><p xml:id="pX27p0457b0701">涅槃云。明諸山大地藥草。能爲衆生病之良藥。佛法
<lb ed="X" n="0457b08"/><lb ed="R043" n="0039a05"/>亦爾。能治衆生煩惱病藥。但病有二種。藥亦兩門。病
<lb ed="X" n="0457b09"/><lb ed="R043" n="0039a06"/>二種者。一者凡病。二者聖病。失一原而成六道。謂凡
<lb ed="X" n="0457b10"/><lb ed="R043" n="0039a07"/>病也。喪一理而執三乘。謂聖病也。藥有二門者。昔說
<lb ed="X" n="0457b11"/><lb ed="R043" n="0039a08"/>三乘眞實治凡病。令六道迴宗。今說三乘方便治聖
<lb ed="X" n="0457b12"/><lb ed="R043" n="0039a09"/>病。故三乘徙轍。故昔是救凡之經。今爲濟聖之敎。斯
<lb ed="X" n="0457b13"/><lb ed="R043" n="0039a10"/>則網羅聖化。總病藥之門。問云何是凡聖病耶。答四
<lb ed="X" n="0457b14"/><lb ed="R043" n="0039a11"/>住之因。感分段苦。謂凡身心病也。無明之因。招變易
<lb ed="X" n="0457b15"/><lb ed="R043" n="0039a12"/>報。謂聖身心病。二十八章命篇。顯方便品正授治病
<lb ed="X" n="0457b16"/><lb ed="R043" n="0039a13"/>之藥也。聖旣執三爲實。是故爲病。今欲破此病。故說
<lb ed="X" n="0457b17"/><lb ed="R043" n="0039a14"/>三乘是方便。故以方便藥。以治眞實病。故云方便品。
<lb ed="X" n="0457b18"/><lb ed="R043" n="0039a15"/>問何故不用一乘眞實治三乘病耶。答亦得爾也。但
<lb ed="X" n="0457b19"/><lb ed="R043" n="0039a16"/>要先開方便門。後方示眞實相。問開<g ref="#CB00832">䨱</g>有幾種耶。
<lb ed="X" n="0457b20"/><lb ed="R043" n="0039a17"/>答略明四種。卽四重藥病。一者昔說三乘是實。<g ref="#CB00832">䨱</g>三
<lb ed="X" n="0457b21"/><lb ed="R043" n="0039a18"/>乘是權。卽<g ref="#CB00832">䨱</g>一乘是實。具二也<g ref="#CB00832">䨱</g>。今開二乘非實。謂
<lb ed="X" n="0457b22"/><lb ed="R043" n="0039b01"/>開二乘是權。卽開一乘是實。具二開也。次明道未曾
<lb ed="X" n="0457b23"/><lb ed="R043" n="0039b02"/>三一。若執三一爲實。則<g ref="#CB00832">䨱</g>三一是權。亦<g ref="#CB00832">䨱</g>非三一中
<lb ed="X" n="0457b24"/><lb ed="R043" n="0039b03"/>道之實。今明三一皆權。具二種開。一開三一是權。二
<pb ed="X" xml:id="X27.0582.0457c" n="0457c"/>
<lb ed="X" n="0457c01"/><lb ed="R043" n="0039b04"/>開非三一中道之實。三者道未曾偏中。若執偏中。則
<lb ed="X" n="0457c02"/><lb ed="R043" n="0039b05"/>便<g ref="#CB00832">䨱</g>道。亦<g ref="#CB00832">䨱</g>道用。若明中偏。俱是方便。亦具二開。一
<lb ed="X" n="0457c03"/><lb ed="R043" n="0039b06"/>開中偏俱權。二開兩捨之實。四者道未曾有言。若有
<lb ed="X" n="0457c04"/><lb ed="R043" n="0039b07"/>一句之言。則<g ref="#CB00832">䨱</g>道無言之理。亦<g ref="#CB00832">䨱</g>有言之敎。若知一
<lb ed="X" n="0457c05"/><lb ed="R043" n="0039b08"/>切言皆是無言。言具二種開。一開道用。無言而言。二
<lb ed="X" n="0457c06"/><lb ed="R043" n="0039b09"/>開道體。言無言也。乘權乘實。旣有四種開<g ref="#CB00832">䨱</g>。身權身
<lb ed="X" n="0457c07"/><lb ed="R043" n="0039b10"/>實等義亦類然。昔爲二乘。明佛身是實生滅。卽<g ref="#CB00832">䨱</g>方
<lb ed="X" n="0457c08"/><lb ed="R043" n="0039b11"/>便生滅。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0457003" n="0457003"/>亦法身無生無滅。故一<g ref="#CB00832">䨱</g>便成兩<g ref="#CB00832">䨱</g>。今開生
<lb ed="X" n="0457c09"/><lb ed="R043" n="0039b12"/>滅身是方便。卽是開方便。卽知不生不滅是實。故具
<lb ed="X" n="0457c10"/><lb ed="R043" n="0039b13"/>二開。餘三節上可知。由來但得乘權乘實一重開<g ref="#CB00832">䨱</g>。
<lb ed="X" n="0457c11"/><lb ed="R043" n="0039b14"/>餘重及身權身實。皆不知也。問曰。無量義經亦有開
<lb ed="X" n="0457c12"/><lb ed="R043" n="0039b15"/><g ref="#CB00832">䨱</g>義不。答有二種開<g ref="#CB00832">䨱</g>。一者失<g ref="#CB00832">䨱</g>失開。明衆生失一
<lb ed="X" n="0457c13"/><lb ed="R043" n="0039b16"/>道而成六道。謂<g ref="#CB00832">䨱</g>一道。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0457004" n="0457004"/>而不知覆。諸佛爲欲令衆生。
<lb ed="X" n="0457c14"/><lb ed="R043" n="0039b17"/>捨六歸一原。故前叙其失原。謂開失也。二者開得。衆
<lb ed="X" n="0457c15"/><lb ed="R043" n="0039b18"/>生失一道成六道。諸佛欲令其出六道歸一原。故從
<lb ed="X" n="0457c16"/><lb ed="R043" n="0040a01"/>一道。出三乘敎。令因三乘之指。得一乘之月。卽無量
<lb ed="X" n="0457c17"/><lb ed="R043" n="0040a02"/>義經意也。而稟敎之徒。遂守三乘之指。喪一乘之月。
<lb ed="X" n="0457c18"/><lb ed="R043" n="0040a03"/>今法華<anchor xml:id="nkr_note_orig_0457005" n="0457005"/>時示一乘之月。故重叙三乘之指。所以稱爲
<lb ed="X" n="0457c19"/><lb ed="R043" n="0040a04"/>方便。問無量義明從一生三。與法華何異。答彼直明
<lb ed="X" n="0457c20"/><lb ed="R043" n="0040a05"/>從一生三。不明道理無三。唯有於一。亦不言一是眞
<lb ed="X" n="0457c21"/><lb ed="R043" n="0040a06"/>實三爲方便。故彼經爲密說。此經爲顯敎。所以爲異
<lb ed="X" n="0457c22"/><lb ed="R043" n="0040a07"/>也。</p>
<lb ed="X" n="0457c23"/><lb ed="R043" n="0040a08"/><p xml:id="pX27p0457c2301">釋開文段。此品是靈華始現。實敎初開。言巧趣深不
<lb ed="X" n="0457c24"/><lb ed="R043" n="0040a09"/>可輕。然而說諸餘科段。皆並異舊。本疏<anchor xml:id="nkr_note_add_0457c2401" n="0457c2401"/><anchor xml:id="beg0457c2401" n="0457c2401"/>已<anchor xml:id="end0457c2401"/>詳此品章
<pb ed="X" xml:id="X27.0582.0458a" n="0458a"/>
<lb ed="X" n="0458a01"/><lb ed="R043" n="0040a10"/>門。今復改易。昔雖誦講。常怢怢其言。若如舊判。凡有
<lb ed="X" n="0458a02"/><lb ed="R043" n="0040a11"/>二失。一者不足。二者辭煩。今文具歎因果。但稱揄揚
<lb ed="X" n="0458a03"/><lb ed="R043" n="0040a12"/>二智。斯不足也。又此中歎於佛乘無能不圓。但云美
<lb ed="X" n="0458a04"/><lb ed="R043" n="0040a13"/>智。斯二不足也。又<anchor xml:id="nkr_note_add_0458a0401" n="0458a0401"/><anchor xml:id="beg0458a0401" n="0458a0401"/>已<anchor xml:id="end0458a0401"/>歎諸佛二智。復歎釋迦二智。其
<lb ed="X" n="0458a05"/><lb ed="R043" n="0040a14"/>文則煩。若言側復。廣說章中有總別。佛者此勇於取
<lb ed="X" n="0458a06"/><lb ed="R043" n="0040a15"/>類。而劣於尋文。宜改舊心。諦詳經旨。十方便中。此第
<lb ed="X" n="0458a07"/><lb ed="R043" n="0040a16"/>七稱歎方便。又開爲二。初長行。次偈頌。長行爲二。一
<lb ed="X" n="0458a08"/><lb ed="R043" n="0040a17"/>寄言歎佛乘。二止言歎。明歎所不能歎。方盡稱歎之
<lb ed="X" n="0458a09"/><lb ed="R043" n="0040a18"/>美。就初歎中。文有五雙。初別歎二智。第二總歎衆德。
<lb ed="X" n="0458a10"/><lb ed="R043" n="0040b01"/>謂總別一雙。所以有總別歎者。乘具萬德智爲其宗。
<lb ed="X" n="0458a11"/><lb ed="R043" n="0040b02"/>故前歎二智。後美衆德。則讚乘理盡。若始終皆稱歎
<lb ed="X" n="0458a12"/><lb ed="R043" n="0040b03"/>智。則失斯意也。二者初歎二智。欲示唯有眞智。更無
<lb ed="X" n="0458a13"/><lb ed="R043" n="0040b04"/>餘法。可尋義宗。所以有六道不同。三乘異轍者。皆由
<lb ed="X" n="0458a14"/><lb ed="R043" n="0040b05"/>想謂心也。謂想若<anchor xml:id="nkr_note_add_0458a1401" n="0458a1401"/><anchor xml:id="beg0458a1401" n="0458a1401"/>已<anchor xml:id="end0458a1401"/>。則九趣便息。故唯有佛智。故大
<lb ed="X" n="0458a15"/><lb ed="R043" n="0040b06"/>慧經云。一切法不生。則般若生。攝論云。唯眞智獨在。
<lb ed="X" n="0458a16"/><lb ed="R043" n="0040b07"/>無復餘法。卽斯意也。問若唯有佛智。應無餘德。答卽
<lb ed="X" n="0458a17"/><lb ed="R043" n="0040b08"/>一智體。萬義並圓。智體無累。名爲解脫。智體寂靜。稱
<lb ed="X" n="0458a18"/><lb ed="R043" n="0040b09"/>曰禪那。無慳卽檀。防惡名戒。故具衆德也。問若爾美
<lb ed="X" n="0458a19"/><lb ed="R043" n="0040b10"/>智便足。何須後章歎衆德耶。答前叙其體。後稱其義。
<lb ed="X" n="0458a20"/><lb ed="R043" n="0040b11"/>無所害也。問智與如何同異。答南土師云。智是靈智。
<lb ed="X" n="0458a21"/><lb ed="R043" n="0040b12"/>如爲頑境。北方人說。如是實相體非是智。但生智名
<lb ed="X" n="0458a22"/><lb ed="R043" n="0040b13"/>智。故言說智及智處。皆名爲波若。今所辨者。未嘗同
<lb ed="X" n="0458a23"/><lb ed="R043" n="0040b14"/>異。適物用之。且對南北異宗。宜明不異。卽智不變異
<lb ed="X" n="0458a24"/><lb ed="R043" n="0040b15"/>爲如。卽如能照爲智。故就體無二。約義兩分。問爲是
<pb ed="X" xml:id="X27.0582.0458b" n="0458b"/>
<lb ed="X" n="0458b01"/><lb ed="R043" n="0040b16"/>義推。爲有文證。答經論誠說。豈虗稱哉。中論云。亦名
<lb ed="X" n="0458b02"/><lb ed="R043" n="0040b17"/>如法性。實證涅槃。智度論云。若如法界佛波若涅槃
<lb ed="X" n="0458b03"/><lb ed="R043" n="0040b18"/>是三則一相。而實無有二。楞伽經略出五名。謂如法
<lb ed="X" n="0458b04"/><lb ed="R043" n="0041a01"/>界法身<anchor xml:id="nkr_note_orig_0458001" n="0458001"/>性眞如皆是一體。隨義立名。就歎二智。卽爲
<lb ed="X" n="0458b05"/><lb ed="R043" n="0041a02"/>二章。第一歎實。第二歎權。實爲權體。權爲實用。故前
<lb ed="X" n="0458b06"/><lb ed="R043" n="0041a03"/>嘆實體。後美權用。謂權實二義。第二雙也。就歎實智。
<lb ed="X" n="0458b07"/><lb ed="R043" n="0041a04"/>復開爲二。初歎果。二者美因。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0458002" n="0458002"/>所前果後因者。果乘究
<lb ed="X" n="0458b08"/><lb ed="R043" n="0041a05"/>竟。又正主妙名。初分之經。盛談果德。故前歎果。但斯
<lb ed="X" n="0458b09"/><lb ed="R043" n="0041a06"/>妙果。必由於因。故擧因釋果。所以後美於因。又旣領
<lb ed="X" n="0458b10"/><lb ed="R043" n="0041a07"/>妙果使修因。故前明於果。後叙於因。卽因果兩義。第
<lb ed="X" n="0458b11"/><lb ed="R043" n="0041a08"/>三雙也。就歎果德。又開爲二。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0458003" n="0458003"/>初歎果德又開爲二。初
<lb ed="X" n="0458b12"/><lb ed="R043" n="0041a09"/>歎果理。次美敎門。理爲敎本。故前美其本。後歎其末。
<lb ed="X" n="0458b13"/><lb ed="R043" n="0041a10"/>卽理敎兩義。第四雙也。就歎果理。復開爲二。初歎人。
<lb ed="X" n="0458b14"/><lb ed="R043" n="0041a11"/>二者美法。人卽能乘之人。法。謂所乘之法。具能乘所
<lb ed="X" n="0458b15"/><lb ed="R043" n="0041a12"/>乘。乘義方備。卽人法兩義。第五雙也。今經家叙佛起
<lb ed="X" n="0458b16"/><lb ed="R043" n="0041a13"/>定。復開爲二。初明起定。次出對揚之人。卽師資一雙。
<lb ed="X" n="0458b17"/><lb ed="R043" n="0041a14"/>合前有六雙也。</p>
<lb ed="X" n="0458b18"/><lb ed="R043" n="0041a15"/><p xml:id="pX27p0458b1801">吿身子者。卽信解品中。前命其子。又叙起定。明<anchor xml:id="nkr_note_orig_0458004" n="0458004"/>文醫
<lb ed="X" n="0458b19"/><lb ed="R043" n="0041a16"/>也。吿身子者。述病兒也。與大品初吿異者。大品初吿。
<lb ed="X" n="0458b20"/><lb ed="R043" n="0041a17"/>卽明正說。今文初吿。乃辨方便。大品化直<anchor xml:id="nkr_note_orig_0458005" n="0458005"/>往根。又無
<lb ed="X" n="0458b21"/><lb ed="R043" n="0041a18"/>自保執之病。命初卽明正說。今化迴小鈍根。又有保
<lb ed="X" n="0458b22"/><lb ed="R043" n="0041b01"/>執之病。故未得開正宗。但得辨方便。諸佛者。能乘之
<lb ed="X" n="0458b23"/><lb ed="R043" n="0041b02"/>人。智慧者。所乘之法。問何以得知然。答後偈頌中。自
<lb ed="X" n="0458b24"/><lb ed="R043" n="0041b03"/>作此說。故云世雄不可量。諸天及世人。一切衆生類。
<pb ed="X" xml:id="X27.0582.0458c" n="0458c"/>
<lb ed="X" n="0458c01"/><lb ed="R043" n="0041b04"/>無能知佛者。卽是歎人。又云佛力無所畏等。所謂歎
<lb ed="X" n="0458c02"/><lb ed="R043" n="0041b05"/>法。蓋是用後釋前。非爲虗搆。</p>
<lb ed="X" n="0458c03"/><lb ed="R043" n="0041b06"/><p xml:id="pX27p0458c0301">甚深無量者。佛智如海。淺識不識其底爲深。近情不
<lb ed="X" n="0458c04"/><lb ed="R043" n="0041b07"/>見其岸爲無量。又四句取之。不得爲深。故波若如火
<lb ed="X" n="0458c05"/><lb ed="R043" n="0041b08"/>聚。四邊不可取也。超百非故無量。故云波若無壞相。
<lb ed="X" n="0458c06"/><lb ed="R043" n="0041b09"/>遍無所依止。智者一切處求之不能得。大莊嚴王菩
<lb ed="X" n="0458c07"/><lb ed="R043" n="0041b10"/>薩歎佛云。智恬泊。慮凝靜。意滅識忘。亦寂永斷夢。忘
<lb ed="X" n="0458c08"/><lb ed="R043" n="0041b11"/>思想念。無復諸大陰界入。大莊嚴王將說法華。預歎
<lb ed="X" n="0458c09"/><lb ed="R043" n="0041b12"/>佛智慧者。欲顯發密敎。調伏衆生。使聞佛起定。揄揚
<lb ed="X" n="0458c10"/><lb ed="R043" n="0041b13"/>大智。不起驚疑也。問何故吿身子歎佛智。答寂滅道
<lb ed="X" n="0458c11"/><lb ed="R043" n="0041b14"/>場卽欲爲諸子稱歎佛智。但爾時未堪。今方得說。</p>
<lb ed="X" n="0458c12"/><lb ed="R043" n="0041b15"/><p xml:id="pX27p0458c1201">其智慧門者。第二次歎敎門。但理敎始終。凡有二門。
<lb ed="X" n="0458c13"/><lb ed="R043" n="0041b16"/>一者卽理虗通。故名爲門。如長者居理內。名住門內。
<lb ed="X" n="0458c14"/><lb ed="R043" n="0041b17"/>窮子居理外。名住門外。卽以佛智爲門。此門卽甚深
<lb ed="X" n="0458c15"/><lb ed="R043" n="0041b18"/>無量。故云難解難入。及二乘不知。又理能通智。名理
<lb ed="X" n="0458c16"/><lb ed="R043" n="0042a01"/>爲智門。又理能生敎。故理爲敎門。二者用敎爲門。就
<lb ed="X" n="0458c17"/><lb ed="R043" n="0042a02"/>敎門中。有通有別。所言通者。現通說法。諸所施爲同。
<lb ed="X" n="0458c18"/><lb ed="R043" n="0042a03"/>爲生佛慧。故名爲門。所言別者。一以人天之敎。名之
<lb ed="X" n="0458c19"/><lb ed="R043" n="0042a04"/>爲門。故經云。我此九部法。入大乘爲本。次以小乘敎
<lb ed="X" n="0458c20"/><lb ed="R043" n="0042a05"/>爲門。故密遣二人。以呼窮子。亦經云。我設是方便。令
<lb ed="X" n="0458c21"/><lb ed="R043" n="0042a06"/>得入佛慧。三以大乘敎爲門。故經云。爲此諸佛子。說
<lb ed="X" n="0458c22"/><lb ed="R043" n="0042a07"/>是大乘經。四用一乘敎。爲一乘理門。佛智卽妙法蓮
<lb ed="X" n="0458c23"/><lb ed="R043" n="0042a08"/>華。門卽謂經也。故經云。正直捨方便。但說無上道。無
<lb ed="X" n="0458c24"/><lb ed="R043" n="0042a09"/>上道謂理也。說卽是門。謂理妙敎妙。名爲妙法。亦後
<pb ed="X" xml:id="X27.0582.0459a" n="0459a"/>
<lb ed="X" n="0459a01"/><lb ed="R043" n="0042a10"/>云。卽遣傍人。急追窮子。亦是一乘之敎。以爲門也。若
<lb ed="X" n="0459a02"/><lb ed="R043" n="0042a11"/>以一乘敎爲門。此門難解難入。故二乘不知。若以小
<lb ed="X" n="0459a03"/><lb ed="R043" n="0042a12"/>乘敎爲門。如遣二使。密呼窮子。窮子不達。從一起二。
<lb ed="X" n="0459a04"/><lb ed="R043" n="0042a13"/>藉二悟一。亦名難解難入。人天等敎爲門。義亦如是。
<lb ed="X" n="0459a05"/><lb ed="R043" n="0042a14"/>次總論衆門。凡有四句。一密門非顯。故云密遣二人
<lb ed="X" n="0459a06"/><lb ed="R043" n="0042a15"/>及九部法。二顯門非密。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0459001" n="0459001"/>印卽一乘敎。三亦密亦顯。則
<lb ed="X" n="0459a07"/><lb ed="R043" n="0042a16"/>波若付財之敎。四俱非者。泯上三門。歸一寂也。亦有
<lb ed="X" n="0459a08"/><lb ed="R043" n="0042a17"/>四句。一但理非敎。卽是不可示。二但敎無理。有三乘
<lb ed="X" n="0459a09"/><lb ed="R043" n="0042a18"/>之敎。無究竟之理。故經云。但以假名字。引導諸衆生。
<lb ed="X" n="0459a10"/><lb ed="R043" n="0042b01"/>三亦理亦敎。理敎相對。理有生敎之能。敎有通理之
<lb ed="X" n="0459a11"/><lb ed="R043" n="0042b02"/>用。四俱非者。泯上三也。亦有四句。一理非敎。謂理也。
<lb ed="X" n="0459a12"/><lb ed="R043" n="0042b03"/>二敎非理。謂敎也。三亦理亦敎。妙顯無言爲敎。卽言
<lb ed="X" n="0459a13"/><lb ed="R043" n="0042b04"/>寂滅爲理。四非理非敎。泯上三也。問此經云三乘人
<lb ed="X" n="0459a14"/><lb ed="R043" n="0042b05"/>不能知者。約何時耶。答寂滅道場。二乘人不能遊一
<lb ed="X" n="0459a15"/><lb ed="R043" n="0042b06"/>乘之門。入一乘之理也。從鹿薗<anchor xml:id="nkr_note_add_0459a1501" n="0459a1501"/><anchor xml:id="beg0459a1501" n="0459a1501"/>已<anchor xml:id="end0459a1501"/>後。二乘之人。不能
<lb ed="X" n="0459a16"/><lb ed="R043" n="0042b07"/>遊五乘之門。入佛慧也。</p>
<lb ed="X" n="0459a17"/><lb ed="R043" n="0042b08"/><p xml:id="pX27p0459a1701">所以者何下。第二擧因行。釋上理深敎妙。卽後明因
<lb ed="X" n="0459a18"/><lb ed="R043" n="0042b09"/>也。</p>
<lb ed="X" n="0459a19"/><lb ed="R043" n="0042b10"/><p xml:id="pX27p0459a1901">隨宜所說。下第二次歎權<anchor xml:id="nkr_note_orig_0459002" n="0459002"/>實。卽是從一乘根本。出三
<lb ed="X" n="0459a20"/><lb ed="R043" n="0042b11"/>乘支末。上歎實有二。初歎果實。二擧因釋成。今亦二。
<lb ed="X" n="0459a21"/><lb ed="R043" n="0042b12"/>初歎外。次擧內釋成。初文前標隨宜歎解。隨宜者。隨
<lb ed="X" n="0459a22"/><lb ed="R043" n="0042b13"/>三機所宜。說三乘敎。言三意不三。意踰言外。故云難
<lb ed="X" n="0459a23"/><lb ed="R043" n="0042b14"/>解。雖談於果。而意在因。說小乘是果者。欲辨是大乘
<lb ed="X" n="0459a24"/><lb ed="R043" n="0042b15"/>因。亦意踰言外。故難解也。又說三乃欲令出三。不言
<pb ed="X" xml:id="X27.0582.0459b" n="0459b"/>
<lb ed="X" n="0459b01"/><lb ed="R043" n="0042b16"/>有三。言出三者。令出三界。不言有三者。無有三乘也。
<lb ed="X" n="0459b02"/><lb ed="R043" n="0042b17"/>而物<anchor xml:id="nkr_note_orig_0459003" n="0459003"/>遂言實有三界。亦實有三乘。故不解佛意。亦<anchor xml:id="nkr_note_orig_0459004" n="0459004"/>難
<lb ed="X" n="0459b03"/><lb ed="R043" n="0042b18"/>今出三求三。而意無三界可出。亦無三乘可求。寄言
<lb ed="X" n="0459b04"/><lb ed="R043" n="0043a01"/>二有。意在兩無。意踰言外。故言難解。又言在二有。而
<lb ed="X" n="0459b05"/><lb ed="R043" n="0043a02"/>意不在二有。亦不在二無。亦有亦無。非有非無四句
<lb ed="X" n="0459b06"/><lb ed="R043" n="0043a03"/>內外。所以然者。意在求佛。所言佛者。絕四句也。故中
<lb ed="X" n="0459b07"/><lb ed="R043" n="0043a04"/>論云。如來在世時。不言有與無。亦有及亦無。非有及
<lb ed="X" n="0459b08"/><lb ed="R043" n="0043a05"/>非無。而物情遂聞兩有。作於有解。不知絕四句。故名
<lb ed="X" n="0459b09"/><lb ed="R043" n="0043a06"/>難解。亦意難解者。說求絕四句之佛。非求他佛。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0459005" n="0459005"/>退求
<lb ed="X" n="0459b10"/><lb ed="R043" n="0043a07"/>自佛。言自佛者。了達七釋本來絕四。卽名爲佛。故中
<lb ed="X" n="0459b11"/><lb ed="R043" n="0043a08"/>論云。如來所有性。卽是世間性。而情乃謂求於外佛。
<lb ed="X" n="0459b12"/><lb ed="R043" n="0043a09"/>不知退觀。故名難解。又佛意雖令<anchor xml:id="nkr_note_orig_0459006" n="0459006"/>還觀<anchor xml:id="nkr_note_add_0459b1201" n="0459b1201"/><anchor xml:id="beg0459b1201" n="0459b1201"/>己<anchor xml:id="end0459b1201"/>身。不觀於
<lb ed="X" n="0459b13"/><lb ed="R043" n="0043a10"/>外。然旣不見<anchor xml:id="nkr_note_add_0459b1301" n="0459b1301"/><anchor xml:id="beg0459b1301" n="0459b1301"/>己<anchor xml:id="end0459b1301"/>。亦未甞他。故肇公云。內觀不見<anchor xml:id="nkr_note_add_0459b1302" n="0459b1302"/><anchor xml:id="beg0459b1302" n="0459b1302"/>己<anchor xml:id="end0459b1302"/>。外
<lb ed="X" n="0459b14"/><lb ed="R043" n="0043a11"/>聽不我聞。如此四句。泯無蹤跡。旣不見其有迹。何有
<lb ed="X" n="0459b15"/><lb ed="R043" n="0043a12"/>無迹。故佛不能行。佛不能到。預是運心。未到此處。皆
<lb ed="X" n="0459b16"/><lb ed="R043" n="0043a13"/>不識佛意。故名難解。</p>
<lb ed="X" n="0459b17"/><lb ed="R043" n="0043a14"/><p xml:id="pX27p0459b1701">吾從成佛<anchor xml:id="nkr_note_add_0459b1701" n="0459b1701"/><anchor xml:id="beg0459b1701" n="0459b1701"/>已<anchor xml:id="end0459b1701"/>來。此釋上難解之意。此句明用權時也。
<lb ed="X" n="0459b18"/><lb ed="R043" n="0043a15"/>種種因緣者。叙機性異也。種種譬喩下。隨機演敎也。
<lb ed="X" n="0459b19"/><lb ed="R043" n="0043a16"/>令離諸著者。釋用權意。卽是略解十方三世佛說敎
<lb ed="X" n="0459b20"/><lb ed="R043" n="0043a17"/>意也。意在無著。故說敎也。此中未得分明開方便門。
<lb ed="X" n="0459b21"/><lb ed="R043" n="0043a18"/>故不得顯無三乘。但得作離著意釋之。佛說三乘者。
<lb ed="X" n="0459b22"/><lb ed="R043" n="0043b01"/>乃明兩捨。不在互存。言兩捨者。一捨三界。二亦捨三
<lb ed="X" n="0459b23"/><lb ed="R043" n="0043b02"/>乘不。在互存者。不在捨三界。而存三乘。問曰。何故兩
<lb ed="X" n="0459b24"/><lb ed="R043" n="0043b03"/>捨。答捨三界故。度三百由旬。不在三乘。復度二百。五
<pb ed="X" xml:id="X27.0582.0459c" n="0459c"/>
<lb ed="X" n="0459c01"/><lb ed="R043" n="0043b04"/>百若度。萬德便成。萬德便成。故不可爲無。五百度故
<lb ed="X" n="0459c02"/><lb ed="R043" n="0043b05"/>不可爲有。卽是中道法身。亦是大車遊戲快樂。諸方
<lb ed="X" n="0459c03"/><lb ed="R043" n="0043b06"/>等經。盛談斯意。如淨名呵迦旃延。佛說無常意者。令
<lb ed="X" n="0459c04"/><lb ed="R043" n="0043b07"/>捨常見。亦不著生滅無常。遠離二邊。不在中道故。知
<lb ed="X" n="0459c05"/><lb ed="R043" n="0043b08"/>旣捨三界。亦宜辨三乘。</p>
<lb ed="X" n="0459c06"/><lb ed="R043" n="0043b09"/><p xml:id="pX27p0459c0601">所以者何下。第二擧內智旣圓。釋成外用善巧。</p>
<lb ed="X" n="0459c07"/><lb ed="R043" n="0043b10"/><p xml:id="pX27p0459c0701">如來知見廣大下。第二總歎衆德。自上<anchor xml:id="nkr_note_add_0459c0701" n="0459c0701"/><anchor xml:id="beg0459c0701" n="0459c0701"/>已<anchor xml:id="end0459c0701"/>來。別歎二
<lb ed="X" n="0459c08"/><lb ed="R043" n="0043b11"/>智。所以總歎衆德者。乘具衆德。令讚佛乘。宜備讚衆
<lb ed="X" n="0459c09"/><lb ed="R043" n="0043b12"/>德。又若歎佛智。容謂佛智超衆德。未悟餘德拔群。故
<lb ed="X" n="0459c10"/><lb ed="R043" n="0043b13"/>須遍美。又顯一智備含衆德。故總歎之。又從初歎佛
<lb ed="X" n="0459c11"/><lb ed="R043" n="0043b14"/>慧。謂歎根本法輪。次隨宜<anchor xml:id="nkr_note_add_0459c1101" n="0459c1101"/><anchor xml:id="beg0459c1101" n="0459c1101"/>已<anchor xml:id="end0459c1101"/>下。美支末敎。從知見廣
<lb ed="X" n="0459c12"/><lb ed="R043" n="0043b15"/>大下。<anchor xml:id="nkr_note_add_0459c1201" n="0459c1201"/><anchor xml:id="beg0459c1201" n="0459c1201"/>已<anchor xml:id="end0459c1201"/>歎攝末歸本。上別歎有二。初歎實智爲體。二
<lb ed="X" n="0459c13"/><lb ed="R043" n="0043b16"/>美權智之用。今總歎衆德。亦開爲二。初歎內德無不
<lb ed="X" n="0459c14"/><lb ed="R043" n="0043b17"/>圓。二美外用無不普。又前歎實智爲理。權智爲門謂
<lb ed="X" n="0459c15"/><lb ed="R043" n="0043b18"/>別理別門。今歎內德外用。卽總理總門。斯一章經可
<lb ed="X" n="0459c16"/><lb ed="R043" n="0044a01"/>謂言約而義周。門外二章。各開爲兩。內德二者。一別
<lb ed="X" n="0459c17"/><lb ed="R043" n="0044a02"/>牒嘆智。二遍歎衆德。如來智見廣大深遠者。牒別智
<lb ed="X" n="0459c18"/><lb ed="R043" n="0044a03"/>也。無量無礙下。遍歎衆德也。</p>
<lb ed="X" n="0459c19"/><lb ed="R043" n="0044a04"/><p xml:id="pX27p0459c1901">如來能種種分別下。第二嘆外用無不普。亦開爲二。
<lb ed="X" n="0459c20"/><lb ed="R043" n="0044a05"/>初嘆巧說。二美現通。前机案。後是衣裓。外用雖多。不
<lb ed="X" n="0459c21"/><lb ed="R043" n="0044a06"/>出斯二。盖是救子之明術化物之大宗。問曰。云何爾
<lb ed="X" n="0459c22"/><lb ed="R043" n="0044a07"/>耶答現通以生信。說法以發解。佛法大海。信爲能入。
<lb ed="X" n="0459c23"/><lb ed="R043" n="0044a08"/>智爲能度。又現通拔苦與樂。治物身病。說法滅惑生
<lb ed="X" n="0459c24"/><lb ed="R043" n="0044a09"/>解。救其心疾。又現通以生福。說法以殖慧爲益。大要
<pb ed="X" xml:id="X27.0582.0460a" n="0460a"/>
<lb ed="X" n="0460a01"/><lb ed="R043" n="0044a10"/>不可復言。略擧此二。揄揚佛乘。使捨小歸大故也。</p>
<lb ed="X" n="0460a02"/><lb ed="R043" n="0044a11"/><p xml:id="pX27p0460a0201">就說法中。復爲二句。初美七辨巧說。言辭<anchor xml:id="nkr_note_add_0460a0201" n="0460a0201"/><anchor xml:id="beg0460a0201" n="0460a0201"/>已<anchor xml:id="end0460a0201"/>下。嘆五
<lb ed="X" n="0460a03"/><lb ed="R043" n="0044a12"/>音美妙。卽用此讚揚大慧。引彼小心。成就一切未曾
<lb ed="X" n="0460a04"/><lb ed="R043" n="0044a13"/>有法者。第二次嘆神通。如神<anchor xml:id="nkr_note_orig_0460001" n="0460001"/>力。七種神力分別品八
<lb ed="X" n="0460a05"/><lb ed="R043" n="0044a14"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0460002" n="0460002"/>修瑞相。又如華嚴云。世界不積聚。不亂亦不雜。一切
<lb ed="X" n="0460a06"/><lb ed="R043" n="0044a15"/>入一刹。而實無所入。無量劫一念。一念無量劫。元來
<lb ed="X" n="0460a07"/><lb ed="R043" n="0044a16"/>無積聚。而現諸劫事。前明大小無礙而無多少。後辨
<lb ed="X" n="0460a08"/><lb ed="R043" n="0044a17"/>短長自在而無延促。凡夫二乘下位所無。故名未曾
<lb ed="X" n="0460a09"/><lb ed="R043" n="0044a18"/>有法。問曰。應前明現通。後辨說法。何故不爾。答說法
<lb ed="X" n="0460a10"/><lb ed="R043" n="0044b01"/>事正。故初辨之也。</p>
<lb ed="X" n="0460a11"/><lb ed="R043" n="0044b02"/><p xml:id="pX27p0460a1101">止舍利弗不須復說。第二止言。加嘆佛德。所以須止
<lb ed="X" n="0460a12"/><lb ed="R043" n="0044b03"/>言者。一者明佛智不可嘆。故嘆所不能嘆。故明止言。
<lb ed="X" n="0460a13"/><lb ed="R043" n="0044b04"/>智度論云。波若無壞相。的無<anchor xml:id="nkr_note_orig_0460003" n="0460003"/>德所依止。過一切語言。
<lb ed="X" n="0460a14"/><lb ed="R043" n="0044b05"/>誰能讚其德。卽卷上義。泯無蹤跡。上雖嘆果嘆因。美
<lb ed="X" n="0460a15"/><lb ed="R043" n="0044b06"/>權美實。皆是無名相中。強名相說。考其至理。未曾因
<lb ed="X" n="0460a16"/><lb ed="R043" n="0044b07"/>果。何有權實。亦實亦權。非權非實。如是五句。故辨止
<lb ed="X" n="0460a17"/><lb ed="R043" n="0044b08"/>言。又止言者。長望始終。如淨名三事。初從定起。嘆佛
<lb ed="X" n="0460a18"/><lb ed="R043" n="0044b09"/>智甚深。盖是寄言顯理。未辨至理無言。今唱理無言。
<lb ed="X" n="0460a19"/><lb ed="R043" n="0044b10"/>謂言於無言。後說偈竟。佛卽嘿然。謂無言於無言。以
<lb ed="X" n="0460a20"/><lb ed="R043" n="0044b11"/>此三門。窮稱嘆之美。然實是正說。但未分明判一有
<lb ed="X" n="0460a21"/><lb ed="R043" n="0044b12"/>三無。故稱方便。問何以知同淨名耶。答後偈云。是法
<lb ed="X" n="0460a22"/><lb ed="R043" n="0044b13"/>不可示。故知是示於不可示。言於<anchor xml:id="nkr_note_orig_0460004" n="0460004"/>不言也。驗前未明
<lb ed="X" n="0460a23"/><lb ed="R043" n="0044b14"/>無言。知後無言於無言也。又止言者。凡有三人出世。
<lb ed="X" n="0460a24"/><lb ed="R043" n="0044b15"/>一但長惡。如外道天魔。二亦生善亦長惡。如善凡夫。
<pb ed="X" xml:id="X27.0582.0460b" n="0460b"/>
<lb ed="X" n="0460b01"/><lb ed="R043" n="0044b16"/>三但生善不長惡。卽是佛也。若直說不止言。者乃生
<lb ed="X" n="0460b02"/><lb ed="R043" n="0044b17"/>三根之善。而長五千之惡。故須止言。又止言者。有三
<lb ed="X" n="0460b03"/><lb ed="R043" n="0044b18"/>根人。上根之人。聞佛前說。卽<anchor xml:id="nkr_note_add_0460b0301" n="0460b0301"/><anchor xml:id="beg0460b0301" n="0460b0301"/>已<anchor xml:id="end0460b0301"/>領悟。不復須言。所以
<lb ed="X" n="0460b04"/><lb ed="R043" n="0045a01"/>然者。上辨果明因。嘆權美實。義無不備。故聞之<anchor xml:id="nkr_note_add_0460b0401" n="0460b0401"/><anchor xml:id="beg0460b0401" n="0460b0401"/>已<anchor xml:id="end0460b0401"/>解。
<lb ed="X" n="0460b05"/><lb ed="R043" n="0045a02"/>不須復言。卽是嘆菩薩之利智。嗟聲聞之鈍根。令自
<lb ed="X" n="0460b06"/><lb ed="R043" n="0045a03"/>鄙小心。欣求大道。二者中根人。若直爾爲說。則不尊
<lb ed="X" n="0460b07"/><lb ed="R043" n="0045a04"/>人重道。要須止言。待三請方說。則重道尊人。三者下
<lb ed="X" n="0460b08"/><lb ed="R043" n="0045a05"/>根之流。卽五千等例。不堪與言。故如來致嘿。又止言
<lb ed="X" n="0460b09"/><lb ed="R043" n="0045a06"/>者。自上<anchor xml:id="nkr_note_add_0460b0901" n="0460b0901"/><anchor xml:id="beg0460b0901" n="0460b0901"/>已<anchor xml:id="end0460b0901"/>來。明大乘人密開權顯實。嘆果美因。今欲
<lb ed="X" n="0460b10"/><lb ed="R043" n="0045a07"/>令身子小乘之流。嘆果美因。開權顯實。顯發密敎。調
<lb ed="X" n="0460b11"/><lb ed="R043" n="0045a08"/>伏衆生。是故止言。具大小揚揄。方窮稱讚之美。又自
<lb ed="X" n="0460b12"/><lb ed="R043" n="0045a09"/>上<anchor xml:id="nkr_note_add_0460b1201" n="0460b1201"/><anchor xml:id="beg0460b1201" n="0460b1201"/>已<anchor xml:id="end0460b1201"/>來。以善人爲方便。顯發密敎。調伏衆生。今欲以
<lb ed="X" n="0460b13"/><lb ed="R043" n="0045a10"/>惡人爲方便。顯發密敎。調伏衆生。是故止言。唯佛與
<lb ed="X" n="0460b14"/><lb ed="R043" n="0045a11"/>佛乃知者。上辨絕言。故群生不知。今明無言。唯佛能
<lb ed="X" n="0460b15"/><lb ed="R043" n="0045a12"/>究。又前明法不可知。卽嘆所乘法。今明唯佛能解。美
<lb ed="X" n="0460b16"/><lb ed="R043" n="0045a13"/>能乘人。具嘆法美人。義乃圓備。</p>
<lb ed="X" n="0460b17"/><lb ed="R043" n="0045a14"/><p xml:id="pX27p0460b1701">所謂諸法如是相下。上泯言。歸於無言。今明雖復無
<lb ed="X" n="0460b18"/><lb ed="R043" n="0045a15"/>言。而無所不言。卷舒自在。方覺其妙。若言住言。無言
<lb ed="X" n="0460b19"/><lb ed="R043" n="0045a16"/>住無言。無言不能言。言不能無言。皆是有礙之道。未
<lb ed="X" n="0460b20"/><lb ed="R043" n="0045a17"/>足稱其巧深。與此相違。方覺其妙。十句爲三。初七明
<lb ed="X" n="0460b21"/><lb ed="R043" n="0045a18"/>因。次兩辨果。後一總嘆因果。正言因果。衆義大綱。此
<lb ed="X" n="0460b22"/><lb ed="R043" n="0045b01"/>宗旨故。無言而言。論於因果。七義明因。因義則圓。二
<lb ed="X" n="0460b23"/><lb ed="R043" n="0045b02"/>句辨果。於果義足。果則一切智報謂一切種智。卽是
<lb ed="X" n="0460b24"/><lb ed="R043" n="0045b03"/>後文如來智佛智。體如之智。正酬於因。故稱爲果。一
<pb ed="X" xml:id="X27.0582.0460c" n="0460c"/>
<lb ed="X" n="0460c01"/><lb ed="R043" n="0045b04"/>切種智。名後得智。從實智起。故名爲報。又欲分二智
<lb ed="X" n="0460c02"/><lb ed="R043" n="0045b05"/>不同。故互其文也。</p>
<lb ed="X" n="0460c03"/><lb ed="R043" n="0045b06"/><p xml:id="pX27p0460c0301">釋偈。偈與長行異者。長行寄言。讚佛乘則廣。今略而
<lb ed="X" n="0460c04"/><lb ed="R043" n="0045b07"/>頌之。長行止言。歎佛乘則略。今則廣之。前廣後略。爲
<lb ed="X" n="0460c05"/><lb ed="R043" n="0045b08"/>令易持。前略後廣。爲明解義。故爲令解義。生其波若。
<lb ed="X" n="0460c06"/><lb ed="R043" n="0045b09"/>爲令易憶。發其總持。故波若朗其聞慧。總持<g ref="#CB17851">冥</g>其思
<lb ed="X" n="0460c07"/><lb ed="R043" n="0045b10"/>府。豈非大聖內有無緣大悲。外有無方大辨。益物之
<lb ed="X" n="0460c08"/><lb ed="R043" n="0045b11"/>周耶。又廣略互現。轉勢說法。提耳指掌。屈曲從緣也。
<lb ed="X" n="0460c09"/><lb ed="R043" n="0045b12"/>上長行寄言嘆。中五雙明義。今撮其大意。二轍頌之。
<lb ed="X" n="0460c10"/><lb ed="R043" n="0045b13"/>一者歎果。二者美因。以因果是衆義綱維。立信根本。
<lb ed="X" n="0460c11"/><lb ed="R043" n="0045b14"/>故略頌斯二。所以前嘆果後美因者。此經雖具明因
<lb ed="X" n="0460c12"/><lb ed="R043" n="0045b15"/>果。以果爲正。故前歎也。果中爲二。初偈嘆能乘人。次
<lb ed="X" n="0460c13"/><lb ed="R043" n="0045b16"/>偈美所乘法。權實理敎。皆入一乘法攝之。</p>
<lb ed="X" n="0460c14"/><lb ed="R043" n="0045b17"/><p xml:id="pX27p0460c1401">初云世雄不可量者。一切天人。皆謂佛身有生滅。壽
<lb ed="X" n="0460c15"/><lb ed="R043" n="0045b18"/>有始終。故不能量無生滅身。無始終壽。又身壽權實。
<lb ed="X" n="0460c16"/><lb ed="R043" n="0046a01"/>凡有四重。如品初所述。而昔天人不識其一。豈知其
<lb ed="X" n="0460c17"/><lb ed="R043" n="0046a02"/>四。佛力無所畏。第二頌歎所乘法。亦有四重權實。而
<lb ed="X" n="0460c18"/><lb ed="R043" n="0046a03"/>昔稟敎之人。尙不識一。何由達四。問<anchor xml:id="nkr_note_orig_0460005" n="0460005"/>以知此是所乘
<lb ed="X" n="0460c19"/><lb ed="R043" n="0046a04"/>法耶。答譬喩品云。無量億千諸力解脫。禪定智慧。及
<lb ed="X" n="0460c20"/><lb ed="R043" n="0046a05"/>佛餘法。令諸子等乘是寶乘。直至道場。猶是今文取
<lb ed="X" n="0460c21"/><lb ed="R043" n="0046a06"/>圓德。爲乘體耳。及佛餘法者。上明一道淸淨實德。爲
<lb ed="X" n="0460c22"/><lb ed="R043" n="0046a07"/>乘體。今叙從實起權。名乘功用。還入一乘。是故一乘
<lb ed="X" n="0460c23"/><lb ed="R043" n="0046a08"/>綱羅權實。又世雄不可量。頌上略嘆佛智。佛力無所
<lb ed="X" n="0460c24"/><lb ed="R043" n="0046a09"/>畏。頌上遍嘆衆德。長行寄言。有此兩段。故今頌之。</p>
<pb ed="X" xml:id="X27.0582.0461a" n="0461a"/>
<lb ed="X" n="0461a01"/><lb ed="R043" n="0046a10"/><p xml:id="pX27p0461a0101">本從無數佛下。此第二嘆因。釋成於果。兩偈不同者。
<lb ed="X" n="0461a02"/><lb ed="R043" n="0046a11"/>初偈上半。明無一佛而不益。無一行而不行。謂廣大
<lb ed="X" n="0461a03"/><lb ed="R043" n="0046a12"/>行。下明甚深。謂甚深行。卽行亦不受。不行亦不受。乃
<lb ed="X" n="0461a04"/><lb ed="R043" n="0046a13"/>至不受亦不受。乃是甚深難可了耳。第二偈。上半叙
<lb ed="X" n="0461a05"/><lb ed="R043" n="0046a14"/>行玅因圓。下半辨極果滿。</p>
<lb ed="X" n="0461a06"/><lb ed="R043" n="0046a15"/><p xml:id="pX27p0461a0601">釋如是大果報。此頌止言。加嘆佛乘。上美能乘之人
<lb ed="X" n="0461a07"/><lb ed="R043" n="0046a16"/>所乘之法。甚深之因。微妙之果。雖作此讚。猶未稱實。
<lb ed="X" n="0461a08"/><lb ed="R043" n="0046a17"/>不暢聖心。盖是無名相中。強作人法因果名耳。然至
<lb ed="X" n="0461a09"/><lb ed="R043" n="0046a18"/>玅之道。未曾人法。何曾因果乃至四句。言忘慮絕。始
<lb ed="X" n="0461a10"/><lb ed="R043" n="0046b01"/>是妙法蓮華。盖是一經之宗趣。一經心髓。可不留意
<lb ed="X" n="0461a11"/><lb ed="R043" n="0046b02"/>哉。余立此經。用中道爲宗。顯在於此。以中道故。乃可
<lb ed="X" n="0461a12"/><lb ed="R043" n="0046b03"/>稱妙。隨在諸邊。不名妙矣。故放眉間折中之光。豈虗
<lb ed="X" n="0461a13"/><lb ed="R043" n="0046b04"/>表哉。</p>
<lb ed="X" n="0461a14"/><lb ed="R043" n="0046b05"/><p xml:id="pX27p0461a1401">就文亦兩。初雙標。次辨雙釋。前亦雙標雙釋。卽二雙
<lb ed="X" n="0461a15"/><lb ed="R043" n="0046b06"/>明義。長行各標各釋。所謂其義<anchor xml:id="nkr_note_orig_0461001" n="0461001"/>其遠其言巧妙。什公
<lb ed="X" n="0461a16"/><lb ed="R043" n="0046b07"/>對僧叡云。天竺梵文。言入絃管。今反彼爲此。猶不稱
<lb ed="X" n="0461a17"/><lb ed="R043" n="0046b08"/>彼言也。初標佛解章門。上半明所解有因果兩法。下
<lb ed="X" n="0461a18"/><lb ed="R043" n="0046b09"/>半明能解有總別二人。問何故辨唯佛能解因果耶。
<lb ed="X" n="0461a19"/><lb ed="R043" n="0046b10"/>答若聞因果。定作因果者。衆生亦能。豈歎佛成。今明
<lb ed="X" n="0461a20"/><lb ed="R043" n="0046b11"/>因果者。佛解未曾因果。爲衆生故。強作因果名說之。
<lb ed="X" n="0461a21"/><lb ed="R043" n="0046b12"/>故唯佛能解。又佛非但知名妙顯無名。亦知此名本
<lb ed="X" n="0461a22"/><lb ed="R043" n="0046b13"/>來寂滅。悟名無名。卽如來智。達無名名。稱爲佛智。任
<lb ed="X" n="0461a23"/><lb ed="R043" n="0046b14"/>運而知。卽自然智。不從師得。卽無師智。</p>
<lb ed="X" n="0461a24"/><lb ed="R043" n="0046b15"/><p xml:id="pX27p0461a2401">次標衆生不解章門。上半出所不解法。下半叙不解
<pb ed="X" xml:id="X27.0582.0461b" n="0461b"/>
<lb ed="X" n="0461b01"/><lb ed="R043" n="0046b16"/>人。上半出不解之法。亦有二。下半明不解人。亦有二。
<lb ed="X" n="0461b02"/><lb ed="R043" n="0046b17"/>與佛相對也。言二法者。謂理敎也。是法不可示。謂所
<lb ed="X" n="0461b03"/><lb ed="R043" n="0046b18"/>表之理絕言也。言辭相寂滅。明敎也。非但所表之
<lb ed="X" n="0461b04"/><lb ed="R043" n="0047a01"/>理絕言。能表之言亦絕。故善吉言。我無所論。乃至不
<lb ed="X" n="0461b05"/><lb ed="R043" n="0047a02"/>說一字也。問曰。佛解章門。標於因果。衆生不解章門。
<lb ed="X" n="0461b06"/><lb ed="R043" n="0047a03"/>應云不解因果。何故乃稱言辭寂滅。答上明非因果
<lb ed="X" n="0461b07"/><lb ed="R043" n="0047a04"/>因果。今辨因果非因果。佛具達斯二。衆生並迷兩法。
<lb ed="X" n="0461b08"/><lb ed="R043" n="0047a05"/>不欲煩說。故互相兼耳。下半出不解人。亦有二人。初
<lb ed="X" n="0461b09"/><lb ed="R043" n="0047a06"/>明無解人。二辨有信人。明九道衆生未能內外並<g ref="#CB17851">冥</g>。
<lb ed="X" n="0461b10"/><lb ed="R043" n="0047a07"/>緣觀俱寂。何猶能解無言之道耶。</p>
<lb ed="X" n="0461b11"/><lb ed="R043" n="0047a08"/><p xml:id="pX27p0461b1101">除諸菩薩衆信力堅固者下。第二明有信人。又二。初
<lb ed="X" n="0461b12"/><lb ed="R043" n="0047a09"/>明菩薩有信。次叙二乘無信。除諸菩薩衆。明菩薩有
<lb ed="X" n="0461b13"/><lb ed="R043" n="0047a10"/>信也。諸佛弟子衆下。叙二乘無信也。此中總說二乘
<lb ed="X" n="0461b14"/><lb ed="R043" n="0047a11"/>利鈍。並不信佛乘。其力所不堪者。尙不堪受大法。何
<lb ed="X" n="0461b15"/><lb ed="R043" n="0047a12"/>猶生信。問二乘何故不信。答未入十信位。故未信也。
<lb ed="X" n="0461b16"/><lb ed="R043" n="0047a13"/>又總而言之。凡有三品。一佛則亦信亦解。二菩薩信
<lb ed="X" n="0461b17"/><lb ed="R043" n="0047a14"/>而未解。三二乘不信不解。二乘旣是不能信。卽是聖
<lb ed="X" n="0461b18"/><lb ed="R043" n="0047a15"/>一闡提。不信無量四諦一體三寶故。二乘人不信三
<lb ed="X" n="0461b19"/><lb ed="R043" n="0047a16"/>寶四諦也。</p>
<lb ed="X" n="0461b20"/><lb ed="R043" n="0047a17"/><p xml:id="pX27p0461b2001">假使滿世間下。第二釋二章門。初釋衆生不解章門。
<lb ed="X" n="0461b21"/><lb ed="R043" n="0047a18"/>二釋唯佛能解章門。各二。初明大小乘人不解。次辨
<lb ed="X" n="0461b22"/><lb ed="R043" n="0047b01"/>總別二佛能解。大小乘不解中有二。初明小乘人不
<lb ed="X" n="0461b23"/><lb ed="R043" n="0047b02"/>解。次叙大乘人不解。兩文各二。小中有聲聞緣覺。大
<lb ed="X" n="0461b24"/><lb ed="R043" n="0047b03"/>中有初心不退。問大小之人。何故不解。答小乘住斷
<pb ed="X" xml:id="X27.0582.0461c" n="0461c"/>
<lb ed="X" n="0461c01"/><lb ed="R043" n="0047b04"/>常體觀。故不解中道。如涅槃云。若以二乘。言無布施。
<lb ed="X" n="0461c02"/><lb ed="R043" n="0047b05"/>是則名爲破戒邪見。空觀旣邪。有觀亦邪。邪見之人。
<lb ed="X" n="0461c03"/><lb ed="R043" n="0047b06"/>但見於邪。云何見正。菩薩雖習正觀。但取相未<g ref="#CB17851">冥</g>。觀
<lb ed="X" n="0461c04"/><lb ed="R043" n="0047b07"/>心猶昧。故稱不解。故涅槃云。住十地故。見不了了。無
<lb ed="X" n="0461c05"/><lb ed="R043" n="0047b08"/>所住故。見則了了。有所住則累猶未盡。觀猶未明。與
<lb ed="X" n="0461c06"/><lb ed="R043" n="0047b09"/>此相違。見則了了。若爾今學道之人。常須晨夜習無
<lb ed="X" n="0461c07"/><lb ed="R043" n="0047b10"/>所得也。此文叙初心之與不退。並不解妙乘。若爾因
<lb ed="X" n="0461c08"/><lb ed="R043" n="0047b11"/>人尙不知妙。云何有妙。若初分經次因爲宗。失經旨
<lb ed="X" n="0461c09"/><lb ed="R043" n="0047b12"/>也。</p>
<lb ed="X" n="0461c10"/><lb ed="R043" n="0047b13"/><p xml:id="pX27p0461c1001">又吿舍利弗下。第二釋唯佛能解章門。章上釋衆生
<lb ed="X" n="0461c11"/><lb ed="R043" n="0047b14"/>不解。明大小二人所不能知。今釋唯佛能解。辨總別
<lb ed="X" n="0461c12"/><lb ed="R043" n="0047b15"/>兩佛之所說解。亦是其義深遠。其言巧妙也。</p>
<lb ed="X" n="0461c13"/><lb ed="R043" n="0047b16"/><p xml:id="pX27p0461c1301">釋舍利弗當知諸佛語無異。第八明勸信方便。所以
<lb ed="X" n="0461c14"/><lb ed="R043" n="0047b17"/>有此文來者。上寄言止言二種。稱嘆佛乘。言與昔違。
<lb ed="X" n="0461c15"/><lb ed="R043" n="0047b18"/>恐物驚憚。是故勸信。又遂近來者。上明菩薩有信。二
<lb ed="X" n="0461c16"/><lb ed="R043" n="0048a01"/>乘無信。是故今明勸二乘信。就文爲二。初勸信實。次
<lb ed="X" n="0461c17"/><lb ed="R043" n="0048a02"/>勸信權。二文各三。諸佛語無異者。遮其謗也。諸佛言
<lb ed="X" n="0461c18"/><lb ed="R043" n="0048a03"/>一言三。皆有深致。無相差異。勿起謗也。</p>
<lb ed="X" n="0461c19"/><lb ed="R043" n="0048a04"/><p xml:id="pX27p0461c1901">當生大信力者。第二正勸信也。二乘闡提。旣未生信。
<lb ed="X" n="0461c20"/><lb ed="R043" n="0048a05"/>是故勸之。</p>
<lb ed="X" n="0461c21"/><lb ed="R043" n="0048a06"/><p xml:id="pX27p0461c2101">世尊法久後下。第三釋遮謗勸信所由也。起二乘機。
<lb ed="X" n="0461c22"/><lb ed="R043" n="0048a07"/>初必說不實。後必爲說實。斯二是決定義。故稱要當。
<lb ed="X" n="0461c23"/><lb ed="R043" n="0048a08"/>問云何令信。答達此身心本性無生。便迴小入大。何
<lb ed="X" n="0461c24"/><lb ed="R043" n="0048a09"/>以知之。下經云。昔說五衆生滅。名爲小敎。今說五本
<pb ed="X" xml:id="X27.0582.0462a" n="0462a"/>
<lb ed="X" n="0462a01"/><lb ed="R043" n="0048a10"/>不生。名爲大乘。楞伽經云。得人無我。名曰聲聞。得法
<lb ed="X" n="0462a02"/><lb ed="R043" n="0048a11"/>無我。便成菩薩。問曰。如波若等盛談五衆無生。二乘
<lb ed="X" n="0462a03"/><lb ed="R043" n="0048a12"/>聞<anchor xml:id="nkr_note_add_0462a0301" n="0462a0301"/><anchor xml:id="beg0462a0301" n="0462a0301"/>已<anchor xml:id="end0462a0301"/>生信。何名闡提。答昔未說無二乘生滅。唯有菩
<lb ed="X" n="0462a04"/><lb ed="R043" n="0048a13"/>薩無生。今則明之。恐其不信。是故勸之也。</p>
<lb ed="X" n="0462a05"/><lb ed="R043" n="0048a14"/><p xml:id="pX27p0462a0501">吿諸聲聞。此第二勸其信權。亦開三別。初出不信人。
<lb ed="X" n="0462a06"/><lb ed="R043" n="0048a15"/>次半行略釋所信之法。後叙開權之意。釋成信也。</p>
<lb ed="X" n="0462a07"/><lb ed="R043" n="0048a16"/><p xml:id="pX27p0462a0701">爾時大衆中。第九勸請方便。問今文實是大衆懷疑
<lb ed="X" n="0462a08"/><lb ed="R043" n="0048a17"/>致請。云何爲方便。答然具有權實二人。但身子之流。
<lb ed="X" n="0462a09"/><lb ed="R043" n="0048a18"/>多是發敎以帶解而請。故名方便。問曰。何故前彌勒
<lb ed="X" n="0462a10"/><lb ed="R043" n="0048b01"/>請。今身子請。答欲示窮上極下不知佛智。卽顯佛乘
<lb ed="X" n="0462a11"/><lb ed="R043" n="0048b02"/>爲深。今聞道之流。虗心信愛。故有大小二人請也。又
<lb ed="X" n="0462a12"/><lb ed="R043" n="0048b03"/>顯窮因不了極果。故彌勒請。極小不達窮大。故身子
<lb ed="X" n="0462a13"/><lb ed="R043" n="0048b04"/>請。極因不了極果。欲今轉因以至果。則終益也。極小
<lb ed="X" n="0462a14"/><lb ed="R043" n="0048b05"/>不了極大。欲令迴小入大。則始益也。問乃知大小俱
<lb ed="X" n="0462a15"/><lb ed="R043" n="0048b06"/>請。何故前彌勒請。後身子請耶。答釋迦入定。謂現在
<lb ed="X" n="0462a16"/><lb ed="R043" n="0048b07"/>佛現瑞。表說佛乘。彌勒補處。是當來之佛。文殊是過
<lb ed="X" n="0462a17"/><lb ed="R043" n="0048b08"/>去世尊。欲明三聖共讚揚一道。故彌勒致請。今明如
<lb ed="X" n="0462a18"/><lb ed="R043" n="0048b09"/>來起定。正吿聲聞。聲聞執動疑生。故申疑致請。又前
<lb ed="X" n="0462a19"/><lb ed="R043" n="0048b10"/>三聖作大方便。以顯大道。今物欣大。今示小方便。自
<lb ed="X" n="0462a20"/><lb ed="R043" n="0048b11"/>叙小失。令物捨小。問曰。身子云何帶解嘆而請。答曰。
<lb ed="X" n="0462a21"/><lb ed="R043" n="0048b12"/>一往觀之。言身子俱疑今昔。然實是雙嘆。第一方便
<lb ed="X" n="0462a22"/><lb ed="R043" n="0048b13"/>者。就今嘆也。我自昔來。就昔嘆也。故前就第一嘆。後
<lb ed="X" n="0462a23"/><lb ed="R043" n="0048b14"/>授希有歎。旣稱歎佛乘。今欣大捨小。故名方便。問何
<lb ed="X" n="0462a24"/><lb ed="R043" n="0048b15"/>故嘆慧日大聖尊。答欲令時會<anchor xml:id="nkr_note_orig_0462001" n="0462001"/>人重法。故嘆人美法。
<pb ed="X" xml:id="X27.0582.0462b" n="0462b"/>
<lb ed="X" n="0462b01"/><lb ed="R043" n="0048b16"/>又執三乘敎人。謂說三乘敎主是佛。說一乘敎主爲
<lb ed="X" n="0462b02"/><lb ed="R043" n="0048b17"/>魔。三乘是正法。一乘是邪敎。是故今嘆人美法。斥斯
<lb ed="X" n="0462b03"/><lb ed="R043" n="0048b18"/>執也。又歎能乘之人。所乘之<anchor xml:id="nkr_note_orig_0462002" n="0462002"/>人法。卽助佛稱嘆一乘
<lb ed="X" n="0462b04"/><lb ed="R043" n="0049a01"/>也。問曰。此中何故叙佛無問自說耶。答身子明。法旣
<lb ed="X" n="0462b05"/><lb ed="R043" n="0049a02"/>深妙。無人能問。故佛自說。作此意釋者。卽是重嘆佛
<lb ed="X" n="0462b06"/><lb ed="R043" n="0049a03"/>權實因果也。然此經大宗。正明因辨果。顯實開權。自
<lb ed="X" n="0462b07"/><lb ed="R043" n="0049a04"/>上<anchor xml:id="nkr_note_add_0462b0701" n="0462b0701"/><anchor xml:id="beg0462b0701" n="0462b0701"/>已<anchor xml:id="end0462b0701"/>來。佛及彌勒。皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0462b0702" n="0462b0702"/><anchor xml:id="beg0462b0702" n="0462b0702"/>已<anchor xml:id="end0462b0702"/>嘆竟。身子今復重嘆。上是實
<lb ed="X" n="0462b08"/><lb ed="R043" n="0049a05"/>人嘆。今是權人嘆。又上是良醫嘆。今叙病人嘆。又上
<lb ed="X" n="0462b09"/><lb ed="R043" n="0049a06"/>是大乘人。開權顯實。明因辨果。今小乘人。開權明實。
<lb ed="X" n="0462b10"/><lb ed="R043" n="0049a07"/>明因辨果。問方便品初。五雙明義。身子牒嘆。爲具<anchor xml:id="nkr_note_add_0462b1001" n="0462b1001"/><anchor xml:id="beg0462b1001" n="0462b1001"/>已<anchor xml:id="end0462b1001"/>
<lb ed="X" n="0462b11"/><lb ed="R043" n="0049a08"/>不。答大宗乃嘆因果權實。而亦具五雙。慧日大聖尊。
<lb ed="X" n="0462b12"/><lb ed="R043" n="0049a09"/>久乃說是法。謂人法一雙也。道場所得法。及我意難
<lb ed="X" n="0462b13"/><lb ed="R043" n="0049a10"/>可測。卽權實一雙。稱嘆所行道。諸佛之所得。因果一
<lb ed="X" n="0462b14"/><lb ed="R043" n="0049a11"/>雙也。力無畏三昧。標章門爲總。下因果權實。釋章門
<lb ed="X" n="0462b15"/><lb ed="R043" n="0049a12"/>爲別。總別一雙也。卽此四雙爲理。自說之言。名之爲
<lb ed="X" n="0462b16"/><lb ed="R043" n="0049a13"/>敎。謂理敎一雙也。故具足五雙也。</p>
<lb ed="X" n="0462b17"/><lb ed="R043" n="0049a14"/><p xml:id="pX27p0462b1701">釋於諸聲聞衆佛說我第一。自上嘆佛五雙。是揚大
<lb ed="X" n="0462b18"/><lb ed="R043" n="0049a15"/>方便。令物欣大。今是抑小方便。令物悟小乘。我爲小
<lb ed="X" n="0462b19"/><lb ed="R043" n="0049a16"/>中之宗。尙不知其眞僞。餘小之劣。豈可定保執耶。我
<lb ed="X" n="0462b20"/><lb ed="R043" n="0049a17"/>珠爲勝。尙爲魚目。汝珠旣劣。寧是夜光。卽以此言。動
<lb ed="X" n="0462b21"/><lb ed="R043" n="0049a18"/>衆人之執。又前是大人嘆權不可知。今是小人嘆權
<lb ed="X" n="0462b22"/><lb ed="R043" n="0049b01"/>不可知。又上是實人嘆權意趣難解。今是權人嘆權
<lb ed="X" n="0462b23"/><lb ed="R043" n="0049b02"/>意趣難解。又前唱隨宜難解之言。今出隨宜難解之
<lb ed="X" n="0462b24"/><lb ed="R043" n="0049b03"/>證。身子敎中。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0462003" n="0462003"/>昔領隨宜。尙稱不解。餘之淺劣。復何言
<pb ed="X" xml:id="X27.0582.0462c" n="0462c"/>
<lb ed="X" n="0462c01"/><lb ed="R043" n="0049b04"/>哉。問何故言自於耶。答世人云。自於者。審今尙不知
<lb ed="X" n="0462c02"/><lb ed="R043" n="0049b05"/>自。況能知他。又自於小尙不了。況復知他大耶。皆是
<lb ed="X" n="0462c03"/><lb ed="R043" n="0049b06"/>身子抑挫小心。令欣大道。稱嘆方便。顯在於斯也。問
<lb ed="X" n="0462c04"/><lb ed="R043" n="0049b07"/>曰。何故云自於智不了耶。答身子上揄揚大智。今毀
<lb ed="X" n="0462c05"/><lb ed="R043" n="0049b08"/>小智。我第一智。旣非究竟。餘人之智。豈是極哉。以智
<lb ed="X" n="0462c06"/><lb ed="R043" n="0049b09"/>是大小乘宗。故別抑揚。問前何故云爲是究竟法。爲
<lb ed="X" n="0462c07"/><lb ed="R043" n="0049b10"/>是所行道。答佛嘆大智爲果。今欲叙小智爲因。故因
<lb ed="X" n="0462c08"/><lb ed="R043" n="0049b11"/>果義成。權實事顯。若望動執生疑者。前寄言止言二
<lb ed="X" n="0462c09"/><lb ed="R043" n="0049b12"/>方便。是大人動小執。今此一章。明小人動小執。大動
<lb ed="X" n="0462c10"/><lb ed="R043" n="0049b13"/>小執。以其非類。取信猶難。小動小執。生信爲易。餘小
<lb ed="X" n="0462c11"/><lb ed="R043" n="0049b14"/>人動小。未足可從。身子之動。必當傾捶。如將軍旣降。
<lb ed="X" n="0462c12"/><lb ed="R043" n="0049b15"/>散夫自伏。爲是究竟法。爲是所行道。可約兩義。釋云
<lb ed="X" n="0462c13"/><lb ed="R043" n="0049b16"/>一就昔理同敎異。以理旣同。則同成菩薩。故是大因。
<lb ed="X" n="0462c14"/><lb ed="R043" n="0049b17"/>約三乘敎異。則成羅漢。爲究竟果。二就今昔兩敎。自
<lb ed="X" n="0462c15"/><lb ed="R043" n="0049b18"/>昔論之。則是究竟之果。今敎辨之。則是大乘之因。後
<lb ed="X" n="0462c16"/><lb ed="R043" n="0050a01"/>爲正意。釋願爲如實說。上是抑小。今是揚大。昔小旣
<lb ed="X" n="0462c17"/><lb ed="R043" n="0050a02"/>非實。願如實<anchor xml:id="nkr_note_orig_0462004" n="0462004"/>願說今之大也。欲聞具足道者。亦是揚
<lb ed="X" n="0462c18"/><lb ed="R043" n="0050a03"/>大。今一旣具足。是滿字者。則知昔敎。稱爲半字。釋止
<lb ed="X" n="0462c19"/><lb ed="R043" n="0050a04"/>止不須說。一止。明理深故不可說。令物欣大。二止。鈍
<lb ed="X" n="0462c20"/><lb ed="R043" n="0050a05"/>根不堪聞。使其捨小。爲止之益。豈是空言。又一止止
<lb ed="X" n="0462c21"/><lb ed="R043" n="0050a06"/>天。令天離著。一止止人。使人無依。令人與天。懷無所
<lb ed="X" n="0462c22"/><lb ed="R043" n="0050a07"/>寄。堪受重玄也。釋身子重稱唯願。一明大衆久捨有
<lb ed="X" n="0462c23"/><lb ed="R043" n="0050a08"/>得之心故唯願說。二早習無依之觀故唯願說。又過
<lb ed="X" n="0462c24"/><lb ed="R043" n="0050a09"/>去種善根故唯願說之。現在能信敬。唯願說之。問佛
<pb ed="X" xml:id="X27.0582.0463a" n="0463a"/>
<lb ed="X" n="0463a01"/><lb ed="R043" n="0050a10"/>何故止。而身子稱敬信耶。答佛欲令信。是故止也。以
<lb ed="X" n="0463a02"/><lb ed="R043" n="0050a11"/>佛止言。天人驚疑。答以能敬能信故不驚不疑。答佛
<lb ed="X" n="0463a03"/><lb ed="R043" n="0050a12"/>止也。又卽以此言釋。重稱唯願。一不敢驚故唯願說
<lb ed="X" n="0463a04"/><lb ed="R043" n="0050a13"/>之。二不敢疑故唯願說之。又能敬法。唯願說之。聞卽
<lb ed="X" n="0463a05"/><lb ed="R043" n="0050a14"/>信受故唯願說之。釋佛復止。非但有三善道驚疑。亦
<lb ed="X" n="0463a06"/><lb ed="R043" n="0050a15"/>有增上慢四衆。執小拒大。欲爲汝說。則三根善生。五
<lb ed="X" n="0463a07"/><lb ed="R043" n="0050a16"/>千長惡。又斥三善道。令人天捨有見。止四衆。令二乘
<lb ed="X" n="0463a08"/><lb ed="R043" n="0050a17"/>息空心。二見若除。方堪受中道。又斥三善。令不著生
<lb ed="X" n="0463a09"/><lb ed="R043" n="0050a18"/>死。止四衆。使不染涅槃。二著若除。則堪受一道。問何
<lb ed="X" n="0463a10"/><lb ed="R043" n="0050b01"/>故長行一止。偈二止耶。答長行正止增上慢人。故唯
<lb ed="X" n="0463a11"/><lb ed="R043" n="0050b02"/>明一止。偈乃辨法深故一止。人鈍根故一止。故長行
<lb ed="X" n="0463a12"/><lb ed="R043" n="0050b03"/>但爲人。偈具約人法釋。爲人意也。問何故云聞必不
<lb ed="X" n="0463a13"/><lb ed="R043" n="0050b04"/>敬信。答五千之徒。決定退席。故稱必。人天驚疑。猶可
<lb ed="X" n="0463a14"/><lb ed="R043" n="0050b05"/>改之。不稱必也。</p>
<lb ed="X" n="0463a15"/><lb ed="R043" n="0050b06"/><p xml:id="pX27p0463a1501">釋第三請。無上兩足尊者。三請凡擧三尊而嘆。初作
<lb ed="X" n="0463a16"/><lb ed="R043" n="0050b07"/>大聖尊嘆。次法王嘆。後兩足尊嘆。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0463001" n="0463001"/>前中一約法嘆。初
<lb ed="X" n="0463a17"/><lb ed="R043" n="0050b08"/>明三聖之尊。後爲六道之<anchor xml:id="nkr_note_orig_0463002" n="0463002"/>文。所以約法嘆者。旣是法
<lb ed="X" n="0463a18"/><lb ed="R043" n="0050b09"/>王。必精於法。說一說三。皆有深致。唯須頂受。愼勿驚
<lb ed="X" n="0463a19"/><lb ed="R043" n="0050b10"/>疑。又如云此是醫王。妙窮藥病。但須服行。不應疑慮。
<lb ed="X" n="0463a20"/><lb ed="R043" n="0050b11"/>作此嘆者。卽是勸信。問三請三種嘆人。亦有三種美
<lb ed="X" n="0463a21"/><lb ed="R043" n="0050b12"/>法以不。答初云久乃說是法。謂希有嘆。願說第一法。
<lb ed="X" n="0463a22"/><lb ed="R043" n="0050b13"/>卽第一嘆。中間法王。含嘆於法。體悟妙法。故名法王。
<lb ed="X" n="0463a23"/><lb ed="R043" n="0050b14"/>亦是法王嘆也。釋第三請中。凡有五請。一敵對請。二
<lb ed="X" n="0463a24"/><lb ed="R043" n="0050b15"/>少多請。三引例請。四淺深請。五利益請。歒對請者。對
<pb ed="X" xml:id="X27.0582.0463b" n="0463b"/>
<lb ed="X" n="0463b01"/><lb ed="R043" n="0050b16"/>上二人。上二人不堪。遂不說者。今二人堪。則應爲說。
<lb ed="X" n="0463b02"/><lb ed="R043" n="0050b17"/>言二人者。一是身子。是故稱我。所以稱我者。我爲標
<lb ed="X" n="0463b03"/><lb ed="R043" n="0050b18"/>領。旣其<anchor xml:id="nkr_note_orig_0463003" n="0463003"/>頂受。餘不逮者。自然聞信。百千萬億者。第二
<lb ed="X" n="0463b04"/><lb ed="R043" n="0051a01"/>少多請。非器者止有五千。故不說者。堪聞者無笇。故
<lb ed="X" n="0463b05"/><lb ed="R043" n="0051a02"/>應爲說。世世者。第三引例請。世世尙受。今何猶不信。
<lb ed="X" n="0463b06"/><lb ed="R043" n="0051a03"/>四淺深請者。過去行淺尙受。今生解深。必當應信。聞
<lb ed="X" n="0463b07"/><lb ed="R043" n="0051a04"/>必敬信長夜安穩多所饒益者。第五利益請。如來若
<lb ed="X" n="0463b08"/><lb ed="R043" n="0051a05"/>說。非止有現在敬信之小利。復有當來之大益。長夜
<lb ed="X" n="0463b09"/><lb ed="R043" n="0051a06"/>安穩。出三界內外火宅也。多所饒益者。至於寶所也。
<lb ed="X" n="0463b10"/><lb ed="R043" n="0051a07"/>前卽累無不盡。後德無不圓。又佛上云。天人驚疑。身
<lb ed="X" n="0463b11"/><lb ed="R043" n="0051a08"/>子答云。聞必敬信。不取驚疑。佛上云。增上慢之人。必
<lb ed="X" n="0463b12"/><lb ed="R043" n="0051a09"/>墮惡道。今答云。我等長夜安穩多所饒益。</p>
<lb ed="X" n="0463b13"/><lb ed="R043" n="0051a10"/><p xml:id="pX27p0463b1301">偈中爲長行五<anchor xml:id="nkr_note_orig_0463004" n="0463004"/>權未盡。更明二義。謂佛世世尙化。今
<lb ed="X" n="0463b14"/><lb ed="R043" n="0051a11"/>何容不說。又前世善劣旣化。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0463005" n="0463005"/>生善勝故應化也。偈云。
<lb ed="X" n="0463b15"/><lb ed="R043" n="0051a12"/>則生大歡喜者。敬信爲因。長夜安穩爲果。安穩辨累
<lb ed="X" n="0463b16"/><lb ed="R043" n="0051a13"/>盡。饒益明德圓。佛若說經。因果俱成。得離皆辨。故大
<lb ed="X" n="0463b17"/><lb ed="R043" n="0051a14"/>喜也。</p>
<lb ed="X" n="0463b18"/><lb ed="R043" n="0051a15"/><p xml:id="pX27p0463b1801">爾時佛吿下。第十明顯鄣方便。問何故明顯鄣方便
<lb ed="X" n="0463b19"/><lb ed="R043" n="0051a16"/>耶。答上師資請詶互諍。師卽再言。座有惡人。資重陳
<lb ed="X" n="0463b20"/><lb ed="R043" n="0051a17"/>衆並淸淨。今遂受請而說。則資言是實。師語便虗。今
<lb ed="X" n="0463b21"/><lb ed="R043" n="0051a18"/>證師說不虗。故明退席。欲證資言是實。故嘆於住衆。
<lb ed="X" n="0463b22"/><lb ed="R043" n="0051b01"/>問何故證佛語爲實。答師明座有惡人。旣其是實。後
<lb ed="X" n="0463b23"/><lb ed="R043" n="0051b02"/>說妙法。斯卽非虗。問何故證資言是實。答資明衆有
<lb ed="X" n="0463b24"/><lb ed="R043" n="0051b03"/>善人。遂果如所授。前揚大抑小。豈虗言哉。又此中陳
<pb ed="X" xml:id="X27.0582.0463c" n="0463c"/>
<lb ed="X" n="0463c01"/><lb ed="R043" n="0051b04"/>善惡者。欲深誡二世。勿<anchor xml:id="nkr_note_orig_0463006" n="0463006"/>封小乘。勸兩時衆生。宜明習
<lb ed="X" n="0463c02"/><lb ed="R043" n="0051b05"/>大道。又令未發小心者不發。<anchor xml:id="nkr_note_add_0463c0201" n="0463c0201"/><anchor xml:id="beg0463c0201" n="0463c0201"/>已<anchor xml:id="end0463c0201"/>發者怖畏改之。故陳
<lb ed="X" n="0463c03"/><lb ed="R043" n="0051b06"/>惡人。又使未發大心者發。<anchor xml:id="nkr_note_add_0463c0301" n="0463c0301"/><anchor xml:id="beg0463c0301" n="0463c0301"/>已<anchor xml:id="end0463c0301"/>發者歡喜進行。明淨衆
<lb ed="X" n="0463c04"/><lb ed="R043" n="0051b07"/>也。問何故臨說一乘。五千退席。答甘露將垂。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0463007" n="0463007"/>壞毒避
<lb ed="X" n="0463c05"/><lb ed="R043" n="0051b08"/>席。可傷之深。又問曰。何故嘆淨衆。毀不淨衆。答曰。使
<lb ed="X" n="0463c06"/><lb ed="R043" n="0051b09"/>住人欣夜光之將至。傷彼去者。握魚目而離群。釋罪
<lb ed="X" n="0463c07"/><lb ed="R043" n="0051b10"/>根深重。直保執小乘。乖一實之理。故名罪。執小生於
<lb ed="X" n="0463c08"/><lb ed="R043" n="0051b11"/>謗大。故名根。久習執情爲深。十方佛不能拔爲重。釋
<lb ed="X" n="0463c09"/><lb ed="R043" n="0051b12"/>正說中。世云惜寸陰。而遺尺璧。貴一言而賤千金。良
<lb ed="X" n="0463c10"/><lb ed="R043" n="0051b13"/>以千金非寶。一語可珍。又云寧惠千金。不惠一言。良
<lb ed="X" n="0463c11"/><lb ed="R043" n="0051b14"/>以一言難吐故也。今借此說。以喩斯經。良以一道之
<lb ed="X" n="0463c12"/><lb ed="R043" n="0051b15"/>言難吐。遂<anchor xml:id="nkr_note_orig_0463008" n="0463008"/>今華嚴<anchor xml:id="nkr_note_add_0463c1201" n="0463c1201"/><anchor xml:id="beg0463c1201" n="0463c1201"/>已<anchor xml:id="end0463c1201"/>後。有四調柔。正說之前。興十方
<lb ed="X" n="0463c13"/><lb ed="R043" n="0051b16"/>便。方得吐一言也。就正說中。序其大宗。同爲顯一道。
<lb ed="X" n="0463c14"/><lb ed="R043" n="0051b17"/>但爲敎一人。而有三周說者。盖是轉勢說法。故三反
<lb ed="X" n="0463c15"/><lb ed="R043" n="0051b18"/>言方。而光宅之流。常取前經爲後本。後周令同前。則
<lb ed="X" n="0463c16"/><lb ed="R043" n="0052a01"/>三說之文。還同一說。若爾聽前旣惑。聞後亦迷。化上
<lb ed="X" n="0463c17"/><lb ed="R043" n="0052a02"/>根有餘。敎中下不足。問三周說何法耶。答大宗明兩
<lb ed="X" n="0463c18"/><lb ed="R043" n="0052a03"/>權一實。識二權則捨小。悟一實則入大。又識二權則
<lb ed="X" n="0463c19"/><lb ed="R043" n="0052a04"/>知因。悟一實則識<anchor xml:id="nkr_note_orig_0463009" n="0463009"/>果。又識二權則識用。知一實則解
<lb ed="X" n="0463c20"/><lb ed="R043" n="0052a05"/>體。又大宗者。昔住二實<anchor xml:id="nkr_note_add_0463c2001" n="0463c2001"/><anchor xml:id="beg0463c2001" n="0463c2001"/>已<anchor xml:id="end0463c2001"/>捨有。今悟兩權復捨空。空
<lb ed="X" n="0463c21"/><lb ed="R043" n="0052a06"/>有旣除。中道觀發。以空有見除。累無不寂。中道觀發。
<lb ed="X" n="0463c22"/><lb ed="R043" n="0052a07"/>德無不圓。故是乘於大車。直至道場也。宜取此爲正
<lb ed="X" n="0463c23"/><lb ed="R043" n="0052a08"/>意。則三周之說。非直二乘改轍。亦六道翻流。菩薩進
<lb ed="X" n="0463c24"/><lb ed="R043" n="0052a09"/>悟。初正說。次勸弘經。此經云。敎菩薩法佛所護念。初
<pb ed="X" xml:id="X27.0582.0464a" n="0464a"/>
<lb ed="X" n="0464a01"/><lb ed="R043" n="0052a10"/>正爲說。謂令發菩提心。勸弘經。使脩菩薩行。後經云。
<lb ed="X" n="0464a02"/><lb ed="R043" n="0052a11"/>爲令聲聞憶念本願所行道。故說法華。謂本願卽菩
<lb ed="X" n="0464a03"/><lb ed="R043" n="0052a12"/>提心。所行道謂菩薩行也。大章文句。如舊疏中<anchor xml:id="nkr_note_add_0464a0301" n="0464a0301"/><anchor xml:id="beg0464a0301" n="0464a0301"/>已<anchor xml:id="end0464a0301"/>說。</p>
<lb ed="X" n="0464a04"/><lb ed="R043" n="0052a13"/><p xml:id="pX27p0464a0401">就長行內。開爲四門。初明一乘眞實門。次辨三乘方
<lb ed="X" n="0464a05"/><lb ed="R043" n="0052a14"/>便門。第三得失門。第四勸信門。生起亦如舊疏。餘未
<lb ed="X" n="0464a06"/><lb ed="R043" n="0052a15"/>盡者。今更述之。題云妙法蓮華敎菩薩法佛所護
<lb ed="X" n="0464a07"/><lb ed="R043" n="0052a16"/>念。三章經正明妙法華經敎菩薩法佛所護念。第四
<lb ed="X" n="0464a08"/><lb ed="R043" n="0052a17"/>一門勸菩薩信受。三章復爲二意。前之二門。敎菩薩
<lb ed="X" n="0464a09"/><lb ed="R043" n="0052a18"/>識法。第三一門。敎菩薩知人。識法者。謂識權實。知人
<lb ed="X" n="0464a10"/><lb ed="R043" n="0052b01"/>者。示人得失也。次此二訓。卽敎菩薩義<anchor xml:id="nkr_note_orig_0464001" n="0464001"/>同。又初之二
<lb ed="X" n="0464a11"/><lb ed="R043" n="0052b02"/>門。正辨敎菩薩法。後之一門。釋佛所護念。敎菩薩法
<lb ed="X" n="0464a12"/><lb ed="R043" n="0052b03"/>者。敎權敎實。令捨權悟實。佛所護念者。示人之失。令
<lb ed="X" n="0464a13"/><lb ed="R043" n="0052b04"/>其捨失。名爲佛護。示人之得。令人取得。名爲佛念。護
<lb ed="X" n="0464a14"/><lb ed="R043" n="0052b05"/>是遮惡之名。念以生善爲義。令捨空有二見。故名遮
<lb ed="X" n="0464a15"/><lb ed="R043" n="0052b06"/>惡。使發中道正觀。名爲生善。初二門名敎菩薩門。初
<lb ed="X" n="0464a16"/><lb ed="R043" n="0052b07"/>明一乘眞實。謂佛意門。三世十方諸佛本意。但爲明
<lb ed="X" n="0464a17"/><lb ed="R043" n="0052b08"/>一道。唯爲敎一人。故名諸佛意門。第二三乘方便。謂
<lb ed="X" n="0464a18"/><lb ed="R043" n="0052b09"/>隨衆生意門。佛意雖爲顯一道敎一人。但隨衆生意。
<lb ed="X" n="0464a19"/><lb ed="R043" n="0052b10"/>說於多道。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0464002" n="0464002"/>敎多人。今令菩薩識此二意。故名敎菩薩
<lb ed="X" n="0464a20"/><lb ed="R043" n="0052b11"/>法。又初名隨自意語<anchor xml:id="nkr_note_orig_0464003" n="0464003"/>門。今令菩薩識此二語名。敎菩薩
<lb ed="X" n="0464a21"/><lb ed="R043" n="0052b12"/>法。又初明淨土法門。後辨穢土法門。是故後明諸佛
<lb ed="X" n="0464a22"/><lb ed="R043" n="0052b13"/>出於五濁惡世。後旣是穢。則驗前爲淨。於淨土則說
<lb ed="X" n="0464a23"/><lb ed="R043" n="0052b14"/>一。於穢國則示三。今令菩薩識淨穢二土敎門。故名
<lb ed="X" n="0464a24"/><lb ed="R043" n="0052b15"/>敎菩薩法。又諸子有二。一是直往菩薩。二謂小乘。爲
<pb ed="X" xml:id="X27.0582.0464b" n="0464b"/>
<lb ed="X" n="0464b01"/><lb ed="R043" n="0052b16"/>直往菩薩故。說一乘眞實。爲二乘人。明三乘方便。今
<lb ed="X" n="0464b02"/><lb ed="R043" n="0052b17"/>令菩薩識敎二子法。故名敎菩薩法。又諸佛凡有二
<lb ed="X" n="0464b03"/><lb ed="R043" n="0052b18"/>身。應身之佛。則說一乘眞實。化身之佛。明三乘方便。
<lb ed="X" n="0464b04"/><lb ed="R043" n="0053a01"/>今令菩薩識應化二身所說之法。故名敎菩薩法。又
<lb ed="X" n="0464b05"/><lb ed="R043" n="0053a02"/>有二門。一者會三歸一。二者開一爲三。今令菩薩識
<lb ed="X" n="0464b06"/><lb ed="R043" n="0053a03"/>佛開會。故名敎菩薩法。就初一乘眞實門。復開爲三。
<lb ed="X" n="0464b07"/><lb ed="R043" n="0053a04"/>初釋迦自開宗門。二引證門。三順同門。釋迦當今敎
<lb ed="X" n="0464b08"/><lb ed="R043" n="0053a05"/>生。宜自敞玄宗。恐謂一佛化偏。故引三世爲證。引證
<lb ed="X" n="0464b09"/><lb ed="R043" n="0053a06"/>旣顯。從例而說。故有第三順同門也。初門復三。一稱
<lb ed="X" n="0464b10"/><lb ed="R043" n="0053a07"/>嘆門。順生其解。二不虗門。逆杜其惑。三顯敎意門。明
<lb ed="X" n="0464b11"/><lb ed="R043" n="0053a08"/>衆生不解敎意。唯佛能解。叙衆生不解敎意。令其識
<lb ed="X" n="0464b12"/><lb ed="R043" n="0053a09"/>敎。明唯佛能解敎意。令其知理。卽昔五乘之說。悉名
<lb ed="X" n="0464b13"/><lb ed="R043" n="0053a10"/>爲敎。一道淸淨。目之爲理。又衆生不解敎意。令物識
<lb ed="X" n="0464b14"/><lb ed="R043" n="0053a11"/>權。叙唯佛能解敎意。令物知實。旣識權實。便具二慧。
<lb ed="X" n="0464b15"/><lb ed="R043" n="0053a12"/>入佛知見。又衆生不識敎意。破五乘之執。卽是滅惑。
<lb ed="X" n="0464b16"/><lb ed="R043" n="0053a13"/>唯佛能識敎意。令其生解。惑滅解生。入佛知見。又衆
<lb ed="X" n="0464b17"/><lb ed="R043" n="0053a14"/>生不解敎意。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0464004" n="0464004"/>令捨小。唯佛能解。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0464005" n="0464005"/>便其入大。又衆生不
<lb ed="X" n="0464b18"/><lb ed="R043" n="0053a15"/>解敎意。令識生滅之失。唯佛能解敎意。令悟無生滅
<lb ed="X" n="0464b19"/><lb ed="R043" n="0053a16"/>得。所以然者。昔稟敎之流。皆言惑之可滅。解之可生。
<lb ed="X" n="0464b20"/><lb ed="R043" n="0053a17"/>謂此生滅故名爲失。今明諸佛所解。惑本不生。今無
<lb ed="X" n="0464b21"/><lb ed="R043" n="0053a18"/>所滅。故辨無生滅。以示其得。問今文無有此說。何所
<lb ed="X" n="0464b22"/><lb ed="R043" n="0053b01"/>依據。作是釋耶。答後大衆領悟。親有此意言。故昔於
<lb ed="X" n="0464b23"/><lb ed="R043" n="0053b02"/>捺<anchor xml:id="nkr_note_orig_0464006" n="0464006"/>國。說五衆生滅。今於鷲嶺。說無生滅。故經云。諸法
<lb ed="X" n="0464b24"/><lb ed="R043" n="0053b03"/>從本來。常自寂滅相。又上明四調柔十種方便爲一。
<pb ed="X" xml:id="X27.0582.0464c" n="0464c"/>
<lb ed="X" n="0464c01"/><lb ed="R043" n="0053b04"/>言難吐者。卽是衆生不解敎意門。自昔<anchor xml:id="nkr_note_add_0464c0101" n="0464c0101"/><anchor xml:id="beg0464c0101" n="0464c0101"/>已<anchor xml:id="end0464c0101"/>來。四十餘
<lb ed="X" n="0464c02"/><lb ed="R043" n="0053b05"/>載。稟五乘敎人。並不解如來一句敎意。故五乘之人。
<lb ed="X" n="0464c03"/><lb ed="R043" n="0053b06"/>所行所說。悉乖正道。斯之一言。翻於昔宗。驚神逆耳。
<lb ed="X" n="0464c04"/><lb ed="R043" n="0053b07"/>是故難吐。是以用四調柔。起十方便。方得吐此一言
<lb ed="X" n="0464c05"/><lb ed="R043" n="0053b08"/>也。</p>
<lb ed="X" n="0464c06"/><lb ed="R043" n="0053b09"/><p xml:id="pX27p0464c0601">釋開示悟入。雖有四句。分爲二門。初一句。謂三世佛
<lb ed="X" n="0464c07"/><lb ed="R043" n="0053b10"/>自德門。後三句。謂化他門。自德化他。包攝一切。稱自
<lb ed="X" n="0464c08"/><lb ed="R043" n="0053b11"/>德門者。凡欲化他。必須前明自德。如欲賜車。前明有
<lb ed="X" n="0464c09"/><lb ed="R043" n="0053b12"/>車。方可賜子。言自德者。卽叙如來自有中道法身。今
<lb ed="X" n="0464c10"/><lb ed="R043" n="0053b13"/>明開者。開如來自有中道法身也。問經云。開佛知見
<lb ed="X" n="0464c11"/><lb ed="R043" n="0053b14"/>故。出現於世。乃是開他。何名自開。答須深照佛意。於
<lb ed="X" n="0464c12"/><lb ed="R043" n="0053b15"/>佛則不須自開。今自開佛者。爲欲開衆生故也。又法
<lb ed="X" n="0464c13"/><lb ed="R043" n="0053b16"/>華論文意甚難見。今釋其意。方覺精能。問何故云開
<lb ed="X" n="0464c14"/><lb ed="R043" n="0053b17"/>佛知見。使得淸淨。答開佛知見。謂德無不圓。使得淸
<lb ed="X" n="0464c15"/><lb ed="R043" n="0053b18"/>淨。謂累無不盡。累無不盡故。不可爲有。德無不圓故。
<lb ed="X" n="0464c16"/><lb ed="R043" n="0054a01"/>不可爲無。卽中道法身。亦是藥草喩品中。二種果義。
<lb ed="X" n="0464c17"/><lb ed="R043" n="0054a02"/>開佛知見。卽是究竟。至於一切種智。謂菩提果。使得
<lb ed="X" n="0464c18"/><lb ed="R043" n="0054a03"/>淸淨。卽是究竟涅槃常寂滅相。三世諸佛。自開二果。
<lb ed="X" n="0464c19"/><lb ed="R043" n="0054a04"/>亦令衆生得此二果。故名爲大事因緣故出現於世。</p>
<lb ed="X" n="0464c20"/><lb ed="R043" n="0054a05"/><p xml:id="pX27p0464c2001">示佛知見。<anchor xml:id="nkr_note_add_0464c2001" n="0464c2001"/><anchor xml:id="beg0464c2001" n="0464c2001"/>已<anchor xml:id="end0464c2001"/>下三句。明化他者。第一初句辨同義。明
<lb ed="X" n="0464c21"/><lb ed="R043" n="0054a06"/>九道不同。法身不二。肇公云。天地與我同根。萬物與
<lb ed="X" n="0464c22"/><lb ed="R043" n="0054a07"/>我一體。所以明同義者。初句但叙佛有法身。若不明
<lb ed="X" n="0464c23"/><lb ed="R043" n="0054a08"/>衆生同有。則衆生無由成佛。是故第二次辨同義。第
<lb ed="X" n="0464c24"/><lb ed="R043" n="0054a09"/>三句悟佛知見者。前旣辨同有法身。此明使物知同。
<pb ed="X" xml:id="X27.0582.0465a" n="0465a"/>
<lb ed="X" n="0465a01"/><lb ed="R043" n="0054a10"/>故稱爲悟。第四句言入者。旣其始知。便有終入也。今
<lb ed="X" n="0465a02"/><lb ed="R043" n="0054a11"/>次以三雙。攝此四句。初一自德。後三化他。自他一雙。
<lb ed="X" n="0465a03"/><lb ed="R043" n="0054a12"/>後三之中。初一辨同。名爲本有。悟之與入。謂始有也。
<lb ed="X" n="0465a04"/><lb ed="R043" n="0054a13"/>第二本始一雙。後二之中。初一爲始知。後一爲終入。
<lb ed="X" n="0465a05"/><lb ed="R043" n="0054a14"/>謂始終一雙。故此四句。言約義周。</p>
<lb ed="X" n="0465a06"/><lb ed="R043" n="0054a15"/><p xml:id="pX27p0465a0601">次釋諸佛知見。佛知見卽四智也。壽量品明。如來知
<lb ed="X" n="0465a07"/><lb ed="R043" n="0054a16"/>見三界之相。無有生死若退若出。亦無在世及滅度
<lb ed="X" n="0465a08"/><lb ed="R043" n="0054a17"/>者。非實非虗。非如非異。此卽就三界作之。意令置於
<lb ed="X" n="0465a09"/><lb ed="R043" n="0054a18"/>身上。卽令衆生入佛知見。若就佛上作之。於<anchor xml:id="nkr_note_add_0465a0901" n="0465a0901"/><anchor xml:id="beg0465a0901" n="0465a0901"/>己<anchor xml:id="end0465a0901"/>身無
<lb ed="X" n="0465a10"/><lb ed="R043" n="0054b01"/>益也。六道是因緣生法。因緣生法是卽寂滅性。所以
<lb ed="X" n="0465a11"/><lb ed="R043" n="0054b02"/>然者。六道若有自體。不假因緣。若從因緣。則無自體。
<lb ed="X" n="0465a12"/><lb ed="R043" n="0054b03"/>無自體故寂滅。寂滅卽是究竟空也。然若有六道之
<lb ed="X" n="0465a13"/><lb ed="R043" n="0054b04"/>有。方有六道空耳。六道本來未曾是有。今云何空耶。
<lb ed="X" n="0465a14"/><lb ed="R043" n="0054b05"/>若先有今無。可言亦有亦無也。本未曾有。無何所論
<lb ed="X" n="0465a15"/><lb ed="R043" n="0054b06"/>亦若是有是無。可言非有非無。竟未曾兩是。今云何
<lb ed="X" n="0465a16"/><lb ed="R043" n="0054b07"/>兩非。故六道本不曾有。本不曾無。本不曾亦有亦無。
<lb ed="X" n="0465a17"/><lb ed="R043" n="0054b08"/>本未曾非有非無。故四句絕。四心斷。四言滅。故經云。
<lb ed="X" n="0465a18"/><lb ed="R043" n="0054b09"/>諸法寂滅相。不可以言宣。因緣六道。雖本來四絕。而
<lb ed="X" n="0465a19"/><lb ed="R043" n="0054b10"/>六道宛然。六道四絕。卽不壞假名。而說實相。雖復四
<lb ed="X" n="0465a20"/><lb ed="R043" n="0054b11"/>絕。六道宛然。卽不動等覺。建立諸法。不壞假名而說
<lb ed="X" n="0465a21"/><lb ed="R043" n="0054b12"/>實相。卽如來智。不動等覺建立諸法。名爲佛智。任運
<lb ed="X" n="0465a22"/><lb ed="R043" n="0054b13"/>現前。名自然智。不從師得。卽無師智。此之四智。是佛
<lb ed="X" n="0465a23"/><lb ed="R043" n="0054b14"/>知見也。問此四智是何身耶。答卽是法身。一智有其
<lb ed="X" n="0465a24"/><lb ed="R043" n="0054b15"/>四義。更無四體也。問何智起應化用耶。答雖本來寂
<pb ed="X" xml:id="X27.0582.0465b" n="0465b"/>
<lb ed="X" n="0465b01"/><lb ed="R043" n="0054b16"/>滅。卽六<anchor xml:id="nkr_note_orig_0465001" n="0465001"/>道宛然。故不動而應十方現前。卽佛智用。卽
<lb ed="X" n="0465b02"/><lb ed="R043" n="0054b17"/>就應中。便具四智。不動而應卽佛智。雖應不動謂如
<lb ed="X" n="0465b03"/><lb ed="R043" n="0054b18"/>來智任運如此自然智。問此是常智無常耶。答作無
<lb ed="X" n="0465b04"/><lb ed="R043" n="0055a01"/>常智者。旣是無常佛。卽無常智。今明若是無常智者。
<lb ed="X" n="0465b05"/><lb ed="R043" n="0055a02"/>應與二乘同。還是衆生。不解敎意耳。何名唯佛能解。
<lb ed="X" n="0465b06"/><lb ed="R043" n="0055a03"/>今明四智未曾常無常。但對二乘無常智。讚美爲常
<lb ed="X" n="0465b07"/><lb ed="R043" n="0055a04"/>也。問四智與五種佛性三波若何異。答涅槃云。十二
<lb ed="X" n="0465b08"/><lb ed="R043" n="0055a05"/>因緣不生不滅。是中道。卽境界佛性。發不生滅觀。卽
<lb ed="X" n="0465b09"/><lb ed="R043" n="0055a06"/>觀智佛性。觀智明了。卽菩提性。斷常斯寂。卽果果性。
<lb ed="X" n="0465b10"/><lb ed="R043" n="0055a07"/>十二未曾境智。亦非智斷。卽是法不可示。名爲正性。
<lb ed="X" n="0465b11"/><lb ed="R043" n="0055a08"/>正性者。卽是佛性體也。此但就不生不滅論五性。五
<lb ed="X" n="0465b12"/><lb ed="R043" n="0055a09"/>性但是如來智也。旣悟因緣宛然不生不滅。具五性。
<lb ed="X" n="0465b13"/><lb ed="R043" n="0055a10"/>卽知不性不滅宛然因緣。亦是觀智。及菩提果。亦是
<lb ed="X" n="0465b14"/><lb ed="R043" n="0055a11"/>果果性。但不得是正佛性。三種般若。正明實相。發生
<lb ed="X" n="0465b15"/><lb ed="R043" n="0055a12"/>波若。及說於文字。並是如來智中。開此三也。佛智中
<lb ed="X" n="0465b16"/><lb ed="R043" n="0055a13"/>亦具三。謂境智及文字。自然無師智。更無別體。通實
<lb ed="X" n="0465b17"/><lb ed="R043" n="0055a14"/>貫前二也。問四智云何是二諦中道。答六道宛然。本
<lb ed="X" n="0465b18"/><lb ed="R043" n="0055a15"/>來寂滅。卽是世諦第一義。生如來智。雖本來寂滅。六
<lb ed="X" n="0465b19"/><lb ed="R043" n="0055a16"/>道宛然。是第一義世諦。生於佛智。問何故云世諦第
<lb ed="X" n="0465b20"/><lb ed="R043" n="0055a17"/>一義。答世諦宛然。而本來寂滅。卽是第一義。故名世
<lb ed="X" n="0465b21"/><lb ed="R043" n="0055a18"/>諦第一義。所以立二諦者。卽是中道。六道宛然。本來
<lb ed="X" n="0465b22"/><lb ed="R043" n="0055b01"/>寂滅。豈可定有。雖本寂滅。六道宛然。豈可定無。卽是
<lb ed="X" n="0465b23"/><lb ed="R043" n="0055b02"/>二諦合成中道。二諦旣是中道。如來智佛智二智合
<lb ed="X" n="0465b24"/><lb ed="R043" n="0055b03"/>是正觀也。</p>
<pb ed="X" xml:id="X27.0582.0465c" n="0465c"/>
<lb ed="X" n="0465c01"/><lb ed="R043" n="0055b04"/><p xml:id="pX27p0465c0101">釋但敎菩薩。所以但敎菩薩者。由失一道。故成六道。
<lb ed="X" n="0465c02"/><lb ed="R043" n="0055b05"/>則根本是一道。亦根本是一人。今欲令六道歸一道。
<lb ed="X" n="0465c03"/><lb ed="R043" n="0055b06"/>六人歸一人。是故但敎菩薩。若非一者。不可令歸一。
<lb ed="X" n="0465c04"/><lb ed="R043" n="0055b07"/>故涅槃云。失一味藥。成六種味也。</p>
<lb ed="X" n="0465c05"/><lb ed="R043" n="0055b08"/><p xml:id="pX27p0465c0501">釋但以一佛乘爲衆生說法。問但一佛乘。是果乘因
<lb ed="X" n="0465c06"/><lb ed="R043" n="0055b09"/>乘。答經云一佛乘。故知是果乘。舊云是因乘。失旨也。
<lb ed="X" n="0465c07"/><lb ed="R043" n="0055b10"/>問曰。云何但一佛說法耶。答經不言但說一佛乘。直
<lb ed="X" n="0465c08"/><lb ed="R043" n="0055b11"/>云但以一佛乘說法耳。此明佛住一道淸淨。流出一
<lb ed="X" n="0465c09"/><lb ed="R043" n="0055b12"/>切敎門。卽是出生義。無有餘乘若二若三者。上明一
<lb ed="X" n="0465c10"/><lb ed="R043" n="0055b13"/>道理。唯有佛乘。故從佛乘。流出一切敎。今無有餘乘。
<lb ed="X" n="0465c11"/><lb ed="R043" n="0055b14"/>不從餘乘出一切敎。問曰。此欲何所明耶。答旣辨從
<lb ed="X" n="0465c12"/><lb ed="R043" n="0055b15"/>一生多。故多還歸一。無多可以出多。亦無多可以歸
<lb ed="X" n="0465c13"/><lb ed="R043" n="0055b16"/>多也。一切十方佛亦爾者。亦從一出多。多歸於一。無
<lb ed="X" n="0465c14"/><lb ed="R043" n="0055b17"/>多可以生多。故多不歸多也。</p>
<lb ed="X" n="0465c15"/><lb ed="R043" n="0055b18"/><p xml:id="pX27p0465c1501">釋三世佛章。一一佛中有二。初明能化出生收入義。
<lb ed="X" n="0465c16"/><lb ed="R043" n="0056a01"/>次辨所化出生收入義。能化中。初明出生。次辨收入。
<lb ed="X" n="0465c17"/><lb ed="R043" n="0056a02"/>出生中出生二事。過去諸佛者。明從一道出生過去
<lb ed="X" n="0465c18"/><lb ed="R043" n="0056a03"/>十方佛。卽是出生義。過去十方佛。若應身<anchor xml:id="nkr_note_orig_0465002" n="0465002"/>若應身若
<lb ed="X" n="0465c19"/><lb ed="R043" n="0056a04"/>化身。皆從一道流出也。以無量無數下。明出生法義。
<lb ed="X" n="0465c20"/><lb ed="R043" n="0056a05"/>從一道流出一切法。方便者。一切巧說方便智用。從
<lb ed="X" n="0465c21"/><lb ed="R043" n="0056a06"/>一道流出也。下偈云。諸佛所得法。無量方便力。而爲
<lb ed="X" n="0465c22"/><lb ed="R043" n="0056a07"/>衆生說。又方便者。神通輪也。下句明說法輪。此二是
<lb ed="X" n="0465c23"/><lb ed="R043" n="0056a08"/>衣裓机案。化物之宗也。是法皆爲一佛乘故。辨收入。
<lb ed="X" n="0465c24"/><lb ed="R043" n="0056a09"/>還收十方應化身。同歸一道。收一切神通說法。亦歸
<pb ed="X" xml:id="X27.0582.0466a" n="0466a"/>
<lb ed="X" n="0466a01"/><lb ed="R043" n="0056a10"/>一道。所以從一多出者。本爲令多歸一耳。是諸衆生
<lb ed="X" n="0466a02"/><lb ed="R043" n="0056a11"/>從佛聞法。第二明所化出生收入。聞三乘五乘之敎。
<lb ed="X" n="0466a03"/><lb ed="R043" n="0056a12"/>有五乘之人。謂出生。卽從是五乘敎。出生五乘人也。
<lb ed="X" n="0466a04"/><lb ed="R043" n="0056a13"/>究竟下。明收五乘人歸佛作也。問總諸佛中。何故但
<lb ed="X" n="0466a05"/><lb ed="R043" n="0056a14"/>有示悟入。無有開耶。答開是自德。下三化他。今正明
<lb ed="X" n="0466a06"/><lb ed="R043" n="0056a15"/>化他。故略自也。</p>
<lb ed="X" n="0466a07"/><lb ed="R043" n="0056a16"/><p xml:id="pX27p0466a0701">釋今我亦如是。第三釋迦順同有二。初明敎理。次判
<lb ed="X" n="0466a08"/><lb ed="R043" n="0056a17"/>有無。敎理凡有三雙。知機中有二。初知欲。二知性。敎
<lb ed="X" n="0466a09"/><lb ed="R043" n="0056a18"/>中亦有二。初說法。二現通。理中有二。初總後別。皆爲
<lb ed="X" n="0466a10"/><lb ed="R043" n="0056b01"/>得一佛乘。謂總義也。一切種智。別明乘宗也。</p>
<lb ed="X" n="0466a11"/><lb ed="R043" n="0056b02"/><p xml:id="pX27p0466a1101">釋尙無二乘何況有三。此判理有無釋成。上爲得佛
<lb ed="X" n="0466a12"/><lb ed="R043" n="0056b03"/>乘一切種智。以道理唯一故。說一切敎。皆爲顯一。道
<lb ed="X" n="0466a13"/><lb ed="R043" n="0056b04"/>理無多故。不顯於多。然此一往斥奪之辭。判此有無
<lb ed="X" n="0466a14"/><lb ed="R043" n="0056b05"/>耳。若還作有無決定解者。不免二見。下經云。若有若
<lb ed="X" n="0466a15"/><lb ed="R043" n="0056b06"/>無等。中論云。淺智見諸法。若有若無相。若能破二不
<lb ed="X" n="0466a16"/><lb ed="R043" n="0056b07"/>著一。如是五句。歸不可示。本有可示故。有不可示。竟
<lb ed="X" n="0466a17"/><lb ed="R043" n="0056b08"/>無可示。云何有不可示。如此用心。方識佛旨。</p>
<lb ed="X" n="0466a18"/><lb ed="R043" n="0056b09"/><p xml:id="pX27p0466a1801">釋諸佛出五濁惡世。前章有三義二義一義。三義者。
<lb ed="X" n="0466a19"/><lb ed="R043" n="0056b10"/>初自說。二引證。三順同。二義者。總此三章。唯有二義。
<lb ed="X" n="0466a20"/><lb ed="R043" n="0056b11"/>一者明有。二者辨無。明有者。道理唯有佛乘。故從一
<lb ed="X" n="0466a21"/><lb ed="R043" n="0056b12"/>生多。攝多歸一。辨無者。無有二乘。故不從多生多。攝
<lb ed="X" n="0466a22"/><lb ed="R043" n="0056b13"/>多歸一。義者雖明有無二義。爲成一義。謂一道淸淨。
<lb ed="X" n="0466a23"/><lb ed="R043" n="0056b14"/>故經云。但明一道。唯敎一人。今明昔方便。亦爲釋成
<lb ed="X" n="0466a24"/><lb ed="R043" n="0056b15"/>上一道淸淨。若昔三乘遂實。則上明一道不成。以三
<pb ed="X" xml:id="X27.0582.0466b" n="0466b"/>
<lb ed="X" n="0466b01"/><lb ed="R043" n="0056b16"/>是方便故。一道始成。</p>
<lb ed="X" n="0466b02"/><lb ed="R043" n="0056b17"/><p xml:id="pX27p0466b0201">五濁章爲二。初雙標。次雙釋。標者。一標諸佛能出之
<lb ed="X" n="0466b03"/><lb ed="R043" n="0056b18"/>人。次釋所出五濁惡世也。雙釋者。從劫濁至成就諸
<lb ed="X" n="0466b04"/><lb ed="R043" n="0057a01"/>善不根。釋五濁章門。從諸佛<anchor xml:id="nkr_note_add_0466b0401" n="0466b0401"/><anchor xml:id="beg0466b0401" n="0466b0401"/>已<anchor xml:id="end0466b0401"/>下。釋諸佛出生章門。
<lb ed="X" n="0466b05"/><lb ed="R043" n="0057a02"/>問何故凡夫有五濁。得聞一乘。答有四句。一機鄣俱
<lb ed="X" n="0466b06"/><lb ed="R043" n="0057a03"/>有。二機障俱無。三鄣有機無。四機有鄣無<anchor xml:id="nkr_note_orig_0466001" n="0466001"/>機鄣無機
<lb ed="X" n="0466b07"/><lb ed="R043" n="0057a04"/>鄣俱有者。穢土中凡夫聞一乘者。是也。有五濁故。名
<lb ed="X" n="0466b08"/><lb ed="R043" n="0057a05"/>有鄣。有大機故。得聞一乘。機鄣俱無者。淨土中二乘
<lb ed="X" n="0466b09"/><lb ed="R043" n="0057a06"/>人未聞一乘。是也。旣是<anchor xml:id="nkr_note_orig_0466002" n="0466002"/>土。故無五濁障。大機未熟。故
<lb ed="X" n="0466b10"/><lb ed="R043" n="0057a07"/>未聞一乘。又穢土中。亦有其人。卽佛滅後羅漢不聞
<lb ed="X" n="0466b11"/><lb ed="R043" n="0057a08"/>一乘者。是也。五濁<anchor xml:id="nkr_note_add_0466b1101" n="0466b1101"/><anchor xml:id="beg0466b1101" n="0466b1101"/>已<anchor xml:id="end0466b1101"/>傾。故言無鄣。不聞一乘。稱曰無
<lb ed="X" n="0466b12"/><lb ed="R043" n="0057a09"/>機。機有鄣無者。淨土中菩薩是也。旣是淨土。故無五
<lb ed="X" n="0466b13"/><lb ed="R043" n="0057a10"/>濁鄣。得聞一乘。稱爲有機。又是穢土中羅漢得聞一
<lb ed="X" n="0466b14"/><lb ed="R043" n="0057a11"/>乘。是也。旣是羅漢。故無五濁鄣。得聞一乘。名爲有機。
<lb ed="X" n="0466b15"/><lb ed="R043" n="0057a12"/>鄣有機無者。五濁凡夫不聞一乘者。是也。大乘旣有
<lb ed="X" n="0466b16"/><lb ed="R043" n="0057a13"/>四句。小乘亦然。一機鄣俱有。謂有五濁鄣。得聞小乘
<lb ed="X" n="0466b17"/><lb ed="R043" n="0057a14"/>也。二機鄣俱無者。謂淨土菩薩不聞小乘者。是也。如
<lb ed="X" n="0466b18"/><lb ed="R043" n="0057a15"/>香積爲淨土。是故無障。不聞小乘之名。故無小機。三
<lb ed="X" n="0466b19"/><lb ed="R043" n="0057a16"/>機有鄣無。如淨土中聞小乘者。是也。四鄣有機無。穢
<lb ed="X" n="0466b20"/><lb ed="R043" n="0057a17"/>土中不聞小乘者。是也。問旣有五濁鄣。云何復聞一
<lb ed="X" n="0466b21"/><lb ed="R043" n="0057a18"/>乘。答鄣弱機強。謂穢土之緣。得聞一乘。但此義多途。
<lb ed="X" n="0466b22"/><lb ed="R043" n="0057b01"/>自有鄣強機弱。如穢土凡夫。雖有一乘。機未發故。不
<lb ed="X" n="0466b23"/><lb ed="R043" n="0057b02"/>聞一乘。如地有種。緣未合故未生牙。二者鄣<anchor xml:id="nkr_note_orig_0466003" n="0466003"/>強機強。
<lb ed="X" n="0466b24"/><lb ed="R043" n="0057b03"/>謂穢土之人。聞一乘悟解者是。三機鄣俱弱。亦如穢
<pb ed="X" xml:id="X27.0582.0466c" n="0466c"/>
<lb ed="X" n="0466c01"/><lb ed="R043" n="0057b04"/>土明善之人。得聞一乘。而不悟解。四機鄣俱強。如穢
<lb ed="X" n="0466c02"/><lb ed="R043" n="0057b05"/>土大邪見惡人。忽聞一乘。卽便悟解。一乘旣有四句。
<lb ed="X" n="0466c03"/><lb ed="R043" n="0057b06"/>小乘亦然。一鄣弱機強。聞小悟小。二鄣強機弱。未聞
<lb ed="X" n="0466c04"/><lb ed="R043" n="0057b07"/>小也。三俱強。大邪見人。聞小卽悟小也。</p><p xml:id="pX27p0466c0416" cb:place="inline">問文中何故
<lb ed="X" n="0466c05"/><lb ed="R043" n="0057b08"/>前明煩惱濁。後辨見濁。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0466004" n="0466004"/>雖有五。合唯成二。一在家起
<lb ed="X" n="0466c06"/><lb ed="R043" n="0057b09"/>愛。卽是毒虫。二出家起見。所謂惡<anchor xml:id="nkr_note_orig_0466005" n="0466005"/>見。下偈中亦作此
<lb ed="X" n="0466c07"/><lb ed="R043" n="0057b10"/>次第而列。問定以何物。爲衆生濁體。答舊云。假名衆
<lb ed="X" n="0466c08"/><lb ed="R043" n="0057b11"/>生。是衆生濁體。今謂不爾。假名衆生。不當善惡。不名
<lb ed="X" n="0466c09"/><lb ed="R043" n="0057b12"/>爲濁。衆生濁者。卽惡人也。以起愛業衆生。名衆生濁。
<lb ed="X" n="0466c10"/><lb ed="R043" n="0057b13"/>問見濁應次煩惱濁<anchor xml:id="nkr_note_orig_0466006" n="0466006"/>者。何故隔以衆生濁。答前明煩
<lb ed="X" n="0466c11"/><lb ed="R043" n="0057b14"/>惱濁。從煩惱次起於業。故明衆生濁。叙在家衆生煩
<lb ed="X" n="0466c12"/><lb ed="R043" n="0057b15"/>惱業竟。然後始得辨出家起見外道。故次明見濁。問
<lb ed="X" n="0466c13"/><lb ed="R043" n="0057b16"/>命是報。云何名濁。答取短命妨脩道爲濁。不直取命。
<lb ed="X" n="0466c14"/><lb ed="R043" n="0057b17"/>猶如不直取衆生。正取惡衆生也。五濁具三道。煩惱
<lb ed="X" n="0466c15"/><lb ed="R043" n="0057b18"/>見煩惱道。衆生業道。命苦道。時通三也。</p>
<lb ed="X" n="0466c16"/><lb ed="R043" n="0058a01"/><p xml:id="pX27p0466c1601">釋得失章。問何故明得失。答前彌勒偈云。種種因緣。
<lb ed="X" n="0466c17"/><lb ed="R043" n="0058a02"/>以無量喩。照明佛法。開悟衆生。前示法權實。謂上弘
<lb ed="X" n="0466c18"/><lb ed="R043" n="0058a03"/>大道。今明得失。下益衆生。又上明唯顯一理。今明唯
<lb ed="X" n="0466c19"/><lb ed="R043" n="0058a04"/>敎一人。故辨得失。又大品云。不示魔事魔罪。名惡知
<lb ed="X" n="0466c20"/><lb ed="R043" n="0058a05"/>識。今佛是三世衆生大善知識。令覺知魔事。故示得
<lb ed="X" n="0466c21"/><lb ed="R043" n="0058a06"/>失也。又自上<anchor xml:id="nkr_note_add_0466c2101" n="0466c2101"/><anchor xml:id="beg0466c2101" n="0466c2101"/>已<anchor xml:id="end0466c2101"/>來。叙能被之敎。有實有權。今明稟敎
<lb ed="X" n="0466c22"/><lb ed="R043" n="0058a07"/>之人。有失有得。問此是學何等敎人。答取文正意。
<lb ed="X" n="0466c23"/><lb ed="R043" n="0058a08"/>謂學昔權敎人。有得失也。所以明學權敎人得失者。
<lb ed="X" n="0466c24"/><lb ed="R043" n="0058a09"/>前旣明三乘是權。恐執<anchor xml:id="nkr_note_orig_0466007" n="0466007"/>因不移。故次明得失。令捨失
<pb ed="X" xml:id="X27.0582.0467a" n="0467a"/>
<lb ed="X" n="0467a01"/><lb ed="R043" n="0058a10"/>從得。又菩薩依大敎學。則稱敎故無失。二乘依小敎。
<lb ed="X" n="0467a02"/><lb ed="R043" n="0058a11"/>不稱敎故。須明得失。又欲示二世求道。憑師之人。須
<lb ed="X" n="0467a03"/><lb ed="R043" n="0058a12"/>精鑒師之得失。不可便信。亦令師識知弟子眞僞。而
<lb ed="X" n="0467a04"/><lb ed="R043" n="0058a13"/>曉示之。此中明失中有二人。一凡二聖。得中二人。一
<lb ed="X" n="0467a05"/><lb ed="R043" n="0058a14"/>佛在世羅漢。二滅後羅漢。而光宅云。後人還是前人。
<lb ed="X" n="0467a06"/><lb ed="R043" n="0058a15"/>前明非佛弟子。後明是增上慢。此釋有三失。一將聖
<lb ed="X" n="0467a07"/><lb ed="R043" n="0058a16"/>同凡。有破聖失。二明過重輕。有顚倒之失。前明非佛
<lb ed="X" n="0467a08"/><lb ed="R043" n="0058a17"/>弟子。其過則重。後云是增上慢。辨過者輕。三者文煩
<lb ed="X" n="0467a09"/><lb ed="R043" n="0058a18"/>之過。前<anchor xml:id="nkr_note_add_0467a0901" n="0467a0901"/><anchor xml:id="beg0467a0901" n="0467a0901"/>已<anchor xml:id="end0467a0901"/>明非佛弟子。鄣失有餘。何煩更辨是增上
<lb ed="X" n="0467a10"/><lb ed="R043" n="0058b01"/>慢。又都不觀文後乃言當知此輩。輩是不一之名。云
<lb ed="X" n="0467a11"/><lb ed="R043" n="0058b02"/>何由是一人。問上具明唯有一理。唯敎一人。今何故
<lb ed="X" n="0467a12"/><lb ed="R043" n="0058b03"/>但云不聞不知。但敎菩薩。答上雖有<anchor xml:id="nkr_note_orig_0467001" n="0467001"/>一人法二義。但
<lb ed="X" n="0467a13"/><lb ed="R043" n="0058b04"/>人義爲切。正主<anchor xml:id="nkr_note_add_0467a1301" n="0467a1301"/><anchor xml:id="beg0467a1301" n="0467a1301"/>己<anchor xml:id="end0467a1301"/>身。故偏云不知唯敎一人。問何故
<lb ed="X" n="0467a14"/><lb ed="R043" n="0058b05"/>云不聞不知。答五千退席。都不聞敎。亦不知理也。非
<lb ed="X" n="0467a15"/><lb ed="R043" n="0058b06"/>佛弟子者。未得小乘道果。謂得道果故。小乘弟子不
<lb ed="X" n="0467a16"/><lb ed="R043" n="0058b07"/>攝。不聞不知但敎菩薩。大乘弟子不攝。以大小不攝
<lb ed="X" n="0467a17"/><lb ed="R043" n="0058b08"/>故。爲過則深。此欲顯封執小乘。大小不攝。使其改迷
<lb ed="X" n="0467a18"/><lb ed="R043" n="0058b09"/>從悟。故有此示失。</p>
<lb ed="X" n="0467a19"/><lb ed="R043" n="0058b10"/><p xml:id="pX27p0467a1901">釋第二聖人失。問初人亦言自謂。後人亦稱自謂。有
<lb ed="X" n="0467a20"/><lb ed="R043" n="0058b11"/>何異耶。答初人有二自謂。未得小得小。二小未究竟。
<lb ed="X" n="0467a21"/><lb ed="R043" n="0058b12"/>自謂究竟。第二人但有後謂。異前也。問前是五千。後
<lb ed="X" n="0467a22"/><lb ed="R043" n="0058b13"/>何人耶。答卽三根聲聞是也。所以然者。三根聲聞。並
<lb ed="X" n="0467a23"/><lb ed="R043" n="0058b14"/>有自謂之言。上根人云。爾時心自謂得至於滅度。中
<lb ed="X" n="0467a24"/><lb ed="R043" n="0058b15"/>下亦爾。問佛判前人。云非佛弟子。後人何故不然。答
<pb ed="X" xml:id="X27.0582.0467b" n="0467b"/>
<lb ed="X" n="0467b01"/><lb ed="R043" n="0058b16"/>是凡夫大小不攝。非佛弟子。後人旣得羅漢。乃非大
<lb ed="X" n="0467b02"/><lb ed="R043" n="0058b17"/>乘所收。小乘弟子所攝。是故不得云非佛弟子。但望
<lb ed="X" n="0467b03"/><lb ed="R043" n="0058b18"/>大乘。未得究竟。自謂究竟。名增上慢耳。問何故云實
<lb ed="X" n="0467b04"/><lb ed="R043" n="0059a01"/>羅漢必信此經。答此擧得釋失。是羅漢聞必生信。驗
<lb ed="X" n="0467b05"/><lb ed="R043" n="0059a02"/>五千不信。非羅漢也。所以知五千不信者。其人若信。
<lb ed="X" n="0467b06"/><lb ed="R043" n="0059a03"/>佛不遣之。非但不信。聞乃生謗。故遣令退席。問佛滅
<lb ed="X" n="0467b07"/><lb ed="R043" n="0059a04"/>度後羅漢。凡有幾人。答有二種羅漢。一有大機而未
<lb ed="X" n="0467b08"/><lb ed="R043" n="0059a05"/>熟。故不値佛聞法。二無大機故。不値人聞法。故法華
<lb ed="X" n="0467b09"/><lb ed="R043" n="0059a06"/>論有二種聲聞。有大機者。謂退大取小人。無大機者。
<lb ed="X" n="0467b10"/><lb ed="R043" n="0059a07"/>是決定聲聞。問此二人同生淨土。有何異耶。答悟有
<lb ed="X" n="0467b11"/><lb ed="R043" n="0059a08"/>早晚。根有鈍利。問住羅漢。幾時而悟。答楞伽云。至無
<lb ed="X" n="0467b12"/><lb ed="R043" n="0059a09"/>量億劫。躭小乘空三昧樂。猶如醉人。久久方醒。問五
<lb ed="X" n="0467b13"/><lb ed="R043" n="0059a10"/>千亦不聞不知。與此人何異。答五千聞而不信。今明
<lb ed="X" n="0467b14"/><lb ed="R043" n="0059a11"/>但不聞故不信。若聞卽信。故與前異。問生淨土中。有
<lb ed="X" n="0467b15"/><lb ed="R043" n="0059a12"/>大乘機。可聞說法華。本乘聲聞。生於淨土。無大乘機。
<lb ed="X" n="0467b16"/><lb ed="R043" n="0059a13"/>云何得聞一乘耶。一切無機聞敎。悉作此問。答有二
<lb ed="X" n="0467b17"/><lb ed="R043" n="0059a14"/>因緣。一者佛性卽是一乘。旣本有佛性。卽本有一乘
<lb ed="X" n="0467b18"/><lb ed="R043" n="0059a15"/>佛性力故。還生善根。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0467002" n="0467002"/>而是一乘種子。還生一乘善根。
<lb ed="X" n="0467b19"/><lb ed="R043" n="0059a16"/>二者如涅槃云。信心因聽法。聽法因信心。問此中四
<lb ed="X" n="0467b20"/><lb ed="R043" n="0059a17"/>人。約機鄣有無。云何判耶。答凡夫是有鄣無大機人。
<lb ed="X" n="0467b21"/><lb ed="R043" n="0059a18"/>聖人若聞一乘。卽是無鄣有機人。若不聞。是無鄣無
<lb ed="X" n="0467b22"/><lb ed="R043" n="0059b01"/>機人。凡夫若聞一乘。有障有機人。得中二人。佛在世
<lb ed="X" n="0467b23"/><lb ed="R043" n="0059b02"/>羅漢。是無障有機人。佛滅度後羅漢。是無鄣無機人。
<lb ed="X" n="0467b24"/><lb ed="R043" n="0059b03"/>又是無鄣有機。但機未熟故不聞。生淨土就方聞也。
<pb ed="X" xml:id="X27.0582.0467c" n="0467c"/>
<lb ed="X" n="0467c01"/><lb ed="R043" n="0059b04"/>問上明法權實。辨人眞僞。今何故但勸信一乘眞實。
<lb ed="X" n="0467c02"/><lb ed="R043" n="0059b05"/>答意在一也。</p>
<lb ed="X" n="0467c03"/><lb ed="R043" n="0059b06"/><p xml:id="pX27p0467c0301">釋偈文。頌上顯鄣方便者。以障道事深。故上但略說。
<lb ed="X" n="0467c04"/><lb ed="R043" n="0059b07"/>今廣明之。卽用誡勸二世衆生。又上雖明退席。未廣
<lb ed="X" n="0467c05"/><lb ed="R043" n="0059b08"/>釋起去所由。容謂佛無慈。猶隔五千。慈不能普。故委
<lb ed="X" n="0467c06"/><lb ed="R043" n="0059b09"/>曲釋之。前廣釋不淨衆。以誡二世衆生。令其捨小。次
<lb ed="X" n="0467c07"/><lb ed="R043" n="0059b10"/>明淨衆。勸二世衆生。使其求大。又執小不移。現在障
<lb ed="X" n="0467c08"/><lb ed="R043" n="0059b11"/>不聞一乘。則無極樂因。未朱不成佛。失極樂果。現在
<lb ed="X" n="0467c09"/><lb ed="R043" n="0059b12"/>謗大。種極苦因。未來墮無間。受極苦果。此過爲大。故
<lb ed="X" n="0467c10"/><lb ed="R043" n="0059b13"/>誡二世也。嘆淨衆。令習大捨小。故永斷極苦因果。習
<lb ed="X" n="0467c11"/><lb ed="R043" n="0059b14"/>大故得極樂因果。斯事不輕。故勸二世衆生令求大。
<lb ed="X" n="0467c12"/><lb ed="R043" n="0059b15"/>又卽釋敎菩薩法有二種。一示人得失。卽此章也。頌
<lb ed="X" n="0467c13"/><lb ed="R043" n="0059b16"/>正說<anchor xml:id="nkr_note_add_0467c1301" n="0467c1301"/><anchor xml:id="beg0467c1301" n="0467c1301"/>已<anchor xml:id="end0467c1301"/>去。示法權實也。又示人得失。是釋佛護念。示
<lb ed="X" n="0467c14"/><lb ed="R043" n="0059b17"/>失令捨爲護。示得令取爲念。頌正說卽釋敎菩薩權
<lb ed="X" n="0467c15"/><lb ed="R043" n="0059b18"/>實二慧。令入佛知見也。初誡中佛廣釋之。凡有十過。
<lb ed="X" n="0467c16"/><lb ed="R043" n="0060a01"/>初無正解三過。次無正行三過。小智爲第七。糟糠爲
<lb ed="X" n="0467c17"/><lb ed="R043" n="0060a02"/>八九。尠福爲第十。執小拒大。有十種之罪。宜應捨之。
<lb ed="X" n="0467c18"/><lb ed="R043" n="0060a03"/>初無大小乘解。有三種過。如文所列。他<anchor xml:id="nkr_note_orig_0467003" n="0467003"/>壞正觀。其人
<lb ed="X" n="0467c19"/><lb ed="R043" n="0060a04"/>懷增上之毒。故障大乘。又他於增上法中。懷增上之
<lb ed="X" n="0467c20"/><lb ed="R043" n="0060a05"/>解。今於增上法中。懷憍慢之惑。所以偏擧慢者。以懷
<lb ed="X" n="0467c21"/><lb ed="R043" n="0060a06"/>慢自恃。必不重道尊人。故不可化。</p>
<lb ed="X" n="0467c22"/><lb ed="R043" n="0060a07"/><p xml:id="pX27p0467c2201">於戒有缺漏者。此明無大乘行也。破戒爲缺。而失定
<lb ed="X" n="0467c23"/><lb ed="R043" n="0060a08"/>水爲漏。前明無解。故無慧命。無戒定。是故無行。五千
<lb ed="X" n="0467c24"/><lb ed="R043" n="0060a09"/>之徒。具無三學。又戒如天德甁。甁破又漏。則無復戒
<pb ed="X" xml:id="X27.0582.0468a" n="0468a"/>
<lb ed="X" n="0468a01"/><lb ed="R043" n="0060a10"/>也。護惜者。旣無行解。不喜他道爲護。自不除過爲惜。
<lb ed="X" n="0468a02"/><lb ed="R043" n="0060a11"/>衆中糟糠者。上明有不堪用。今辨無有堪用。如酒米
<lb ed="X" n="0468a03"/><lb ed="R043" n="0060a12"/>堪用。糟糠不堪用。問何故云衆中之糟糠。答衆中之
<lb ed="X" n="0468a04"/><lb ed="R043" n="0060a13"/>不堪用。猶如糟糠。故揭糟於糟。而棄於糟。如佛威德
<lb ed="X" n="0468a05"/><lb ed="R043" n="0060a14"/>故令去。酒米堪用。喩住衆也。酒卽堪飮。如住衆現在
<lb ed="X" n="0468a06"/><lb ed="R043" n="0060a15"/>卽行因。米轉方成食。喩住衆未來得果。糟不堪食。喩
<lb ed="X" n="0468a07"/><lb ed="R043" n="0060a16"/>去衆現在不堪行因。糠不堪轉成食。喩去衆未朱不
<lb ed="X" n="0468a08"/><lb ed="R043" n="0060a17"/>得果。又酒是果。米爲因。去衆未未不得佛果。現在無
<lb ed="X" n="0468a09"/><lb ed="R043" n="0060a18"/>有佛因。住衆具此二也。又糟喩於敎。米譬於理。直往
<lb ed="X" n="0468a10"/><lb ed="R043" n="0060b01"/>及迴小之人。因三乘之敎。得一乘理。如因糠得米。五
<lb ed="X" n="0468a11"/><lb ed="R043" n="0060b02"/>千之徒。守三乘之言。如得糠。失一乘之理。如不得米。
<lb ed="X" n="0468a12"/><lb ed="R043" n="0060b03"/>二人得中道眞味。養性陶神。如得酒。五千之徒。封執
<lb ed="X" n="0468a13"/><lb ed="R043" n="0060b04"/>斷常。喩如得糟。問歎淨衆。有幾德。答前不淨衆。無有
<lb ed="X" n="0468a14"/><lb ed="R043" n="0060b05"/>堪用。有不堪用。淨衆亦然。無有枝葉無堪用。唯有眞
<lb ed="X" n="0468a15"/><lb ed="R043" n="0060b06"/>實。唯有堪用也。</p>
<lb ed="X" n="0468a16"/><lb ed="R043" n="0060b07"/><p xml:id="pX27p0468a1601">釋頌正說。長行四門。頌亦有四。初頌一乘眞實門。二
<lb ed="X" n="0468a17"/><lb ed="R043" n="0060b08"/>頌三乘方便門。三頌稱嘆門。四頌勸信門。初兩門與
<lb ed="X" n="0468a18"/><lb ed="R043" n="0060b09"/>長行別者。長行前明一乘眞實。後明三乘方便。偈頌
<lb ed="X" n="0468a19"/><lb ed="R043" n="0060b10"/>大意是同。而復有異義。頌一乘眞實。通明諸佛出世
<lb ed="X" n="0468a20"/><lb ed="R043" n="0060b11"/>說敎意。後頌三乘方便。別叙釋迦出五濁世。一期始
<lb ed="X" n="0468a21"/><lb ed="R043" n="0060b12"/>終敎門。是故異也。又初門通叙諸佛說敎意。後門明
<lb ed="X" n="0468a22"/><lb ed="R043" n="0060b13"/>諸佛說次第。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0468001" n="0468001"/>初門頌上三門。卽三。初頌自開。次頌引
<lb ed="X" n="0468a23"/><lb ed="R043" n="0060b14"/>證。三頌順同。頌自開三門。一頌諸佛說敎意門。二頌
<lb ed="X" n="0468a24"/><lb ed="R043" n="0060b15"/>敎次第門。三勸信門。說敎意中又二門。初頌昔敎意。
<pb ed="X" xml:id="X27.0582.0468b" n="0468b"/>
<lb ed="X" n="0468b01"/><lb ed="R043" n="0060b16"/>次頌今敎意。昔敎意有二。初頌昔說四乘敎意。次頌
<lb ed="X" n="0468b02"/><lb ed="R043" n="0060b17"/>昔說大乘敎意。頌四乘敎意爲二。初頌四敎。次頌說
<lb ed="X" n="0468b03"/><lb ed="R043" n="0060b18"/>四敎意。初頌四敎爲二。前頌人天敎。次頌二乘敎。頌
<lb ed="X" n="0468b04"/><lb ed="R043" n="0061a01"/>人天敎爲三。初歎佛有說敎之智。卽知藥。次明佛知
<lb ed="X" n="0468b05"/><lb ed="R043" n="0061a02"/>機。謂識病。三設敎。謂應病授業。此文句爲定。故更疏
<lb ed="X" n="0468b06"/><lb ed="R043" n="0061a03"/>之。問說九部法。何故命初稱或。答有二義。一者望昔。
<lb ed="X" n="0468b07"/><lb ed="R043" n="0061a04"/>適緣不定。或作長行而說。或作偈頌。或說自身。或說
<lb ed="X" n="0468b08"/><lb ed="R043" n="0061a05"/>他身。以或字貫九也。十住婆沙云。或有樂長行。或有
<lb ed="X" n="0468b09"/><lb ed="R043" n="0061a06"/>樂偈頌。或有樂雜說莊嚴章句者。所樂各不同。我隨
<lb ed="X" n="0468b10"/><lb ed="R043" n="0061a07"/>而不捨。二者。望今九不定<anchor xml:id="nkr_note_orig_0468002" n="0468002"/>九。說九爲令悟不九。故下
<lb ed="X" n="0468b11"/><lb ed="R043" n="0061a08"/>經云。入大乘爲本。以故說是經也。頌二乘敎又有二。
<lb ed="X" n="0468b12"/><lb ed="R043" n="0061a09"/>初知機。爲是說涅槃。明說敎。</p>
<lb ed="X" n="0468b13"/><lb ed="R043" n="0061a10"/><p xml:id="pX27p0468b1301">我設是方便下。第二明說四乘敎意。卽是顯衆生不
<lb ed="X" n="0468b14"/><lb ed="R043" n="0061a11"/>解。明佛解四乘敎意。前明二乘敎意。次頌人天敎意。
<lb ed="X" n="0468b15"/><lb ed="R043" n="0061a12"/>問何故云決定說大乘。答道理無小。道理有大。佛依
<lb ed="X" n="0468b16"/><lb ed="R043" n="0061a13"/>理而判。故有決定之言。又初起小機。故說小。小必歸
<lb ed="X" n="0468b17"/><lb ed="R043" n="0061a14"/>大。決定須說大。以無小乘永住小故。是以前云。世尊
<lb ed="X" n="0468b18"/><lb ed="R043" n="0061a15"/>法久後。要當說眞實。問何故頌昔說四乘意。及昔說
<lb ed="X" n="0468b19"/><lb ed="R043" n="0061a16"/>大乘敎意。答一欲顯昔四乘是方便。昔大乘是眞實。
<lb ed="X" n="0468b20"/><lb ed="R043" n="0061a17"/>卽是開方便門。示眞實相。二欲明昔四乘是密敎。昔
<lb ed="X" n="0468b21"/><lb ed="R043" n="0061a18"/>大乘是顯敎。昔說四爲開一。故名密。昔正明大乘。是
<lb ed="X" n="0468b22"/><lb ed="R043" n="0061b01"/>佛乘。故是顯敎也。三約人論者。爲鈍根人說四乘。昔
<lb ed="X" n="0468b23"/><lb ed="R043" n="0061b02"/>爲利根人說大乘。卽抑小揚大也。</p>
<lb ed="X" n="0468b24"/><lb ed="R043" n="0061b03"/><p xml:id="pX27p0468b2401">四釋長行者。頌昔四乘敎。釋上長行衆生不解敎。不
<pb ed="X" xml:id="X27.0582.0468c" n="0468c"/>
<lb ed="X" n="0468c01"/><lb ed="R043" n="0061b04"/>解敎意者。不知無四說四。說四爲顯無四。不知無四
<lb ed="X" n="0468c02"/><lb ed="R043" n="0061b05"/>說四。不識權也。不解說四。爲顯無四。不知實也。昔說
<lb ed="X" n="0468c03"/><lb ed="R043" n="0061b06"/>大乘。明菩薩解敎意。佛說大因大果。令修因起果。菩
<lb ed="X" n="0468c04"/><lb ed="R043" n="0061b07"/>薩如敎而行。故解敎意。五者都爲成此理敎也。亦<anchor xml:id="nkr_note_orig_0468003" n="0468003"/>曰
<lb ed="X" n="0468c05"/><lb ed="R043" n="0061b08"/>爲成解故也。昔若四乘大乘密顯之法。爲明佛乘。當
<lb ed="X" n="0468c06"/><lb ed="R043" n="0061b09"/>知一切敎。皆是法華。此經<anchor xml:id="nkr_note_add_0468c0601" n="0468c0601"/><anchor xml:id="beg0468c0601" n="0468c0601"/>已<anchor xml:id="end0468c0601"/>外。無復餘敎也。問有幾
<lb ed="X" n="0468c07"/><lb ed="R043" n="0061b10"/>種大乘。答有二種。一獨菩薩聞。二乘不聞。此中說。佛
<lb ed="X" n="0468c08"/><lb ed="R043" n="0061b11"/>乘是眞實。三乘是方便。菩薩權實兩敎。有權實二解。
<lb ed="X" n="0468c09"/><lb ed="R043" n="0061b12"/>故入佛知見。二者有三乘共聞大乘。但<anchor xml:id="nkr_note_orig_0468004" n="0468004"/>得佛乘究竟。
<lb ed="X" n="0468c10"/><lb ed="R043" n="0061b13"/>未得顯有一無三。但菩薩利根。旣聞佛乘究竟。卽知
<lb ed="X" n="0468c11"/><lb ed="R043" n="0061b14"/>二乘非究竟。亦具二智。問菩薩云何聞大乘。卽解大
<lb ed="X" n="0468c12"/><lb ed="R043" n="0061b15"/>小權實。答如說二無生。以人無生故。無三乘六道人。
<lb ed="X" n="0468c13"/><lb ed="R043" n="0061b16"/>卽是明唯有一菩薩人也。法無生故。卽明無三乘六
<lb ed="X" n="0468c14"/><lb ed="R043" n="0061b17"/>道法。卽是明唯有一法。又說一切法皆是一如。如卽
<lb ed="X" n="0468c15"/><lb ed="R043" n="0061b18"/>一乘。如外更無有法。卽一乘外。更無三乘。故菩薩聞
<lb ed="X" n="0468c16"/><lb ed="R043" n="0062a01"/>昔大乘。卽解權實。二乘鈍根。雖聞此密言。猶未得悟。
<lb ed="X" n="0468c17"/><lb ed="R043" n="0062a02"/>待法華顯說。方始得解。問若菩薩於法華之前<anchor xml:id="nkr_note_add_0468c1701" n="0468c1701"/><anchor xml:id="beg0468c1701" n="0468c1701"/>已<anchor xml:id="end0468c1701"/>悟
<lb ed="X" n="0468c18"/><lb ed="R043" n="0062a03"/>者。何故此經云疑網皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0468c1801" n="0468c1801"/><anchor xml:id="beg0468c1801" n="0468c1801"/>已<anchor xml:id="end0468c1801"/>除。答利根者<anchor xml:id="nkr_note_add_0468c1802" n="0468c1802"/><anchor xml:id="beg0468c1802" n="0468c1802"/>已<anchor xml:id="end0468c1802"/>悟。始行之
<lb ed="X" n="0468c19"/><lb ed="R043" n="0062a04"/>流不解密語。故保執三乘。聞初略說。是故生疑。具足
<lb ed="X" n="0468c20"/><lb ed="R043" n="0062a05"/>廣明。方乃得解。有佛子心淨者。卽淨前人天及二乘
<lb ed="X" n="0468c21"/><lb ed="R043" n="0062a06"/>心也。若有凡夫樂生死。二乘著涅槃心。則聞昔四乘
<lb ed="X" n="0468c22"/><lb ed="R043" n="0062a07"/>密敎。不聞昔顯敎也。</p>
<lb ed="X" n="0468c23"/><lb ed="R043" n="0062a08"/><p xml:id="pX27p0468c2301">釋以深心念佛。前須識佛。後方解念。人語難依。論言
<lb ed="X" n="0468c24"/><lb ed="R043" n="0062a09"/>可信。中論云。如來在世時。不言有與無。亦有及亦無。
<pb ed="X" xml:id="X27.0582.0469a" n="0469a"/>
<lb ed="X" n="0469a01"/><lb ed="R043" n="0062a10"/>非有及非無。故知佛絕四句也。今還作絕四句。而念
<lb ed="X" n="0469a02"/><lb ed="R043" n="0062a11"/>解與佛應。故得佛記。旣於佛不起四句心。悟<anchor xml:id="nkr_note_add_0469a0201" n="0469a0201"/><anchor xml:id="beg0469a0201" n="0469a0201"/>己<anchor xml:id="end0469a0201"/>身亦
<lb ed="X" n="0469a03"/><lb ed="R043" n="0062a12"/>爾。故論云。如來所有性。卽是世間性。如此則內外並
<lb ed="X" n="0469a04"/><lb ed="R043" n="0062a13"/><g ref="#CB02426">𰩑</g>。緣觀俱寂。名深念佛。在念旣爾。禮佛歸依。及稱佛
<lb ed="X" n="0469a05"/><lb ed="R043" n="0062a14"/>名。皆須深心也。脩持佛戒者。前深心念佛。謂具佛解。
<lb ed="X" n="0469a06"/><lb ed="R043" n="0062a15"/>今深心持戒。卽是佛行。行解更無二體。卽一正觀。名
<lb ed="X" n="0469a07"/><lb ed="R043" n="0062a16"/>爲正解。遮凡夫二乘生心動念。故名佛戒。具佛行解。
<lb ed="X" n="0469a08"/><lb ed="R043" n="0062a17"/>故得佛記。又此言爲釋下句。以深心念佛及持佛淨
<lb ed="X" n="0469a09"/><lb ed="R043" n="0062a18"/>戒故。得佛記大喜遍身。</p>
<lb ed="X" n="0469a10"/><lb ed="R043" n="0062b01"/><p xml:id="pX27p0469a1001">釋聲聞若菩薩。此頌上今日敎意。此章有三。初明唯
<lb ed="X" n="0469a11"/><lb ed="R043" n="0062b02"/>敎一人。次辨唯有一理。三明唯爲一意。此三卽釋成
<lb ed="X" n="0469a12"/><lb ed="R043" n="0062b03"/>昔敎。昔若顯若密。皆爲明佛乘者。以諸佛唯爲敎一
<lb ed="X" n="0469a13"/><lb ed="R043" n="0062b04"/>人。顯一理。有一意故也。初頌上唯敎一人者。釋迦一
<lb ed="X" n="0469a14"/><lb ed="R043" n="0062b05"/>化及三世佛。有二種敎。一者法華之前。機異敎異。旣
<lb ed="X" n="0469a15"/><lb ed="R043" n="0062b06"/>有五機。便有五敎。若作大小二機。便有二藏。從法華
<lb ed="X" n="0469a16"/><lb ed="R043" n="0062b07"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0469a1601" n="0469a1601"/><anchor xml:id="beg0469a1601" n="0469a1601"/>已<anchor xml:id="end0469a1601"/>去。機同敎同。無復五機。唯有一機。無復五敎。唯有
<lb ed="X" n="0469a17"/><lb ed="R043" n="0062b08"/>一敎。大小亦爾。是故今明菩薩聲聞同一機發皆成
<lb ed="X" n="0469a18"/><lb ed="R043" n="0062b09"/>佛也。</p>
<lb ed="X" n="0469a19"/><lb ed="R043" n="0062b10"/><p xml:id="pX27p0469a1901">釋自證無上道大乘平等法。肇公云。天地與我同根。
<lb ed="X" n="0469a20"/><lb ed="R043" n="0062b11"/>萬物與我一體。淨名云。凡聖皆一如也。若佛自住大。
<lb ed="X" n="0469a21"/><lb ed="R043" n="0062b12"/>以小授他。豈非乖父子一體。違凡聖皆一如。</p>
<lb ed="X" n="0469a22"/><lb ed="R043" n="0062b13"/><p xml:id="pX27p0469a2201">釋若人信歸佛。此引知師之資。以證師也。無有自握
<lb ed="X" n="0469a23"/><lb ed="R043" n="0062b14"/>夜光。以魚目授子。名不欺誑也。斷諸法中惡者。一切
<lb ed="X" n="0469a24"/><lb ed="R043" n="0062b15"/>法中惡皆斷。則知大小乘法中惡亦斷。故不自住大
<pb ed="X" xml:id="X27.0582.0469b" n="0469b"/>
<lb ed="X" n="0469b01"/><lb ed="R043" n="0062b16"/>與子小也。釋我以相嚴身。引佛身業證佛心也。無量
<lb ed="X" n="0469b02"/><lb ed="R043" n="0062b17"/>衆所尊。外爲物尊。必內有威德。內有威德。則心無欺
<lb ed="X" n="0469b03"/><lb ed="R043" n="0062b18"/>誑。引意業證佛心也。下引口業證佛心。</p>
<lb ed="X" n="0469b04"/><lb ed="R043" n="0063a01"/><p xml:id="pX27p0469b0401">若我遇衆生。上論敎意竟。今叙敎次第。衆有伏疑云。
<lb ed="X" n="0469b05"/><lb ed="R043" n="0063a02"/>若昔若今。若顯若密。皆爲顯一理者。佛初出世。何故
<lb ed="X" n="0469b06"/><lb ed="R043" n="0063a03"/>不卽說一耶。是故今明敎之次第。上辨今昔顯密。皆
<lb ed="X" n="0469b07"/><lb ed="R043" n="0063a04"/>爲顯一。此就佛意門。今明敎次第。就衆生意門。上是
<lb ed="X" n="0469b08"/><lb ed="R043" n="0063a05"/>隨自意語門。今隨他意語門。此中卽明三輪之義。初
<lb ed="X" n="0469b09"/><lb ed="R043" n="0063a06"/>辨不得說根本法輪。我設是方便下。明說支末之敎。
<lb ed="X" n="0469b10"/><lb ed="R043" n="0063a07"/>是亦非眞滅下。謂後說攝末歸本。初中有二意。前明
<lb ed="X" n="0469b11"/><lb ed="R043" n="0063a08"/>不得初出世時。爲一切人。說於一乘。從我知此衆生
<lb ed="X" n="0469b12"/><lb ed="R043" n="0063a09"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0469b1201" n="0469b1201"/><anchor xml:id="beg0469b1201" n="0469b1201"/>已<anchor xml:id="end0469b1201"/>下。釋不得說所以。略有二義。一明無大乘之善。堅
<lb ed="X" n="0469b13"/><lb ed="R043" n="0063a10"/>著於五欲下。謂有障大之惡。卽愛見因果是也。</p>
<lb ed="X" n="0469b14"/><lb ed="R043" n="0063a11"/><p xml:id="pX27p0469b1401">釋我慢<anchor xml:id="nkr_note_orig_0469001" n="0469001"/>自矜高。此叙佛初出世。九十六種。恃此邪道。
<lb ed="X" n="0469b15"/><lb ed="R043" n="0063a12"/>不受佛大乘正道也。若有無等者。有無具二失。一障
<lb ed="X" n="0469b16"/><lb ed="R043" n="0063a13"/>中道。二是見根。有此二失。故佛不得說大乘中道法
<lb ed="X" n="0469b17"/><lb ed="R043" n="0063a14"/>也。</p>
<lb ed="X" n="0469b18"/><lb ed="R043" n="0063a15"/><p xml:id="pX27p0469b1801">釋諸法從本來常自寂滅相。略明八不義。十方三世
<lb ed="X" n="0469b19"/><lb ed="R043" n="0063a16"/>佛一切敎門。皆爲顯一道淸淨。一道淸淨。卽諸法從
<lb ed="X" n="0469b20"/><lb ed="R043" n="0063a17"/>本來常自寂滅相。宜留意此門也。八不者。不生亦不
<lb ed="X" n="0469b21"/><lb ed="R043" n="0063a18"/>滅。不滅亦不轉。不內亦不外。不本亦不始。能說是因
<lb ed="X" n="0469b22"/><lb ed="R043" n="0063b01"/>緣。善滅諸戲論。我稽首禮佛。諸說中第一。不生亦不
<lb ed="X" n="0469b23"/><lb ed="R043" n="0063b02"/>滅者。開大小二觀。小乘之人。是生滅觀。謂有愛見煩
<lb ed="X" n="0469b24"/><lb ed="R043" n="0063b03"/>惱。從惑生業。因業生苦果。卽是生義。修治道。滅愛見。
<pb ed="X" xml:id="X27.0582.0469c" n="0469c"/>
<lb ed="X" n="0469c01"/><lb ed="R043" n="0063b04"/>愛見滅故。業苦便滅。故得涅槃。名爲滅觀。有所得大
<lb ed="X" n="0469c02"/><lb ed="R043" n="0063b05"/>乘學。猶是小乘。亦言有五住煩惱及二生死。名爲生
<lb ed="X" n="0469c03"/><lb ed="R043" n="0063b06"/>義。斷五住。滅二死。得二涅槃。名爲滅義。故有所得大
<lb ed="X" n="0469c04"/><lb ed="R043" n="0063b07"/>小乘人。皆是生滅觀也。今對生滅。故明不生滅。了愛
<lb ed="X" n="0469c05"/><lb ed="R043" n="0063b08"/>見本自不生。誰能生業苦。若有於生。可得有滅。旣本
<lb ed="X" n="0469c06"/><lb ed="R043" n="0063b09"/>無生。何由有滅。卽是菩薩無生滅觀。故中論云。諸業
<lb ed="X" n="0469c07"/><lb ed="R043" n="0063b10"/>本不生。以無定性故。諸業亦不滅。以其不生故。故淨
<lb ed="X" n="0469c08"/><lb ed="R043" n="0063b11"/>名云。本自不生。今則無滅。並其證也。次不滅亦不轉
<lb ed="X" n="0469c09"/><lb ed="R043" n="0063b12"/>者。江南諸師謂。金剛心有假實二義。實法則金剛心
<lb ed="X" n="0469c10"/><lb ed="R043" n="0063b13"/>滅。前佛果起。後假名相續。則轉金剛心成佛果。北土
<lb ed="X" n="0469c11"/><lb ed="R043" n="0063b14"/>弘攝論者。凡有二師。一云聞薰習滅。而佛果生。次云
<lb ed="X" n="0469c12"/><lb ed="R043" n="0063b15"/>轉聞薰習。以成報佛。二互相指斥。斥其滅者。明是斷
<lb ed="X" n="0469c13"/><lb ed="R043" n="0063b16"/>見。斥不滅者。謂是常見。中論破因果品。明若至若失。
<lb ed="X" n="0469c14"/><lb ed="R043" n="0063b17"/>義皆不成。至謂因至於果。滅則因滅果生。俱是斷常。
<lb ed="X" n="0469c15"/><lb ed="R043" n="0063b18"/>非相生義。今用此經。總問二計。經云諸法本不生。何
<lb ed="X" n="0469c16"/><lb ed="R043" n="0064a01"/>所滅移。若本不生。而言滅者。豈非無生而計有滅。名
<lb ed="X" n="0469c17"/><lb ed="R043" n="0064a02"/>爲顚倒。又翻不及小乘。小乘之人。計有生故滅。命經
<lb ed="X" n="0469c18"/><lb ed="R043" n="0064a03"/>云本不生而言有滅。豈非兩重顚倒。轉義亦作此責
<lb ed="X" n="0469c19"/><lb ed="R043" n="0064a04"/>之。旣本不生。何所轉移。如凡本不生。云何轉凡成聖。
<lb ed="X" n="0469c20"/><lb ed="R043" n="0064a05"/>次總問兩家。爲習本無生觀成佛。爲習生觀成佛。若
<lb ed="X" n="0469c21"/><lb ed="R043" n="0064a06"/>習本無生觀成佛者。卽聞薰習本不生。何所滅移耶。
<lb ed="X" n="0469c22"/><lb ed="R043" n="0064a07"/>轉義亦作斯責。今總對責三家。明菩薩從初發心。習
<lb ed="X" n="0469c23"/><lb ed="R043" n="0064a08"/>本無生觀。故無所滅。亦無所轉也。次不內亦不外者。
<lb ed="X" n="0469c24"/><lb ed="R043" n="0064a09"/>北土二家。一云本有眞如體。未有其用。從眞如內。生
<pb ed="X" xml:id="X27.0582.0470a" n="0470a"/>
<lb ed="X" n="0470a01"/><lb ed="R043" n="0064a10"/>一切功德智慧之用。如本有金朴。從人功鑪治。生金
<lb ed="X" n="0470a02"/><lb ed="R043" n="0064a11"/>上調柔明淨之用。故是內出義。次師云非從眞內。生
<lb ed="X" n="0470a03"/><lb ed="R043" n="0064a12"/>諸功德。但轉無始來一切功德。作於報佛。依眞如法
<lb ed="X" n="0470a04"/><lb ed="R043" n="0064a13"/>身爾。</p>
<lb ed="X" n="0470a05"/><lb ed="R043" n="0064a14"/><p xml:id="pX27p0470a0501">問眞如本有。諸功德是始生<anchor xml:id="nkr_note_add_0470a0501" n="0470a0501"/><anchor xml:id="beg0470a0501" n="0470a0501"/>已<anchor xml:id="end0470a0501"/>不。答是始生。問旣是
<lb ed="X" n="0470a06"/><lb ed="R043" n="0064a15"/>始生。云何常耶。答眞如常故。功德亦常。問無常與常
<lb ed="X" n="0470a07"/><lb ed="R043" n="0064a16"/>合。從常而是常。常與無常合。從無常應是無常。又無
<lb ed="X" n="0470a08"/><lb ed="R043" n="0064a17"/>常之法。若轉而成常。亦應常住之法。轉成無常。則不
<lb ed="X" n="0470a09"/><lb ed="R043" n="0064a18"/>可合。如其不異。則無所論合。此總問二家也。次問金
<lb ed="X" n="0470a10"/><lb ed="R043" n="0064b01"/>眞非金。爲是妄。爲是眞耶。答云是妄。問論云虗誑妄
<lb ed="X" n="0470a11"/><lb ed="R043" n="0064b02"/>取者。是中何所取。卽言是妄。則無一豪法。若有一豪。
<lb ed="X" n="0470a12"/><lb ed="R043" n="0064b03"/>不名爲妄。妄<anchor xml:id="nkr_note_orig_0470001" n="0470001"/>旣本不生。云何從妄內出眞。本無金朴。
<lb ed="X" n="0470a13"/><lb ed="R043" n="0064b04"/>金從何生。若言朴自是妄。金自是眞。還如向問。妄本
<lb ed="X" n="0470a14"/><lb ed="R043" n="0064b05"/>不有。金剛本有。非始生也。若言金非是眞。但有金體。
<lb ed="X" n="0470a15"/><lb ed="R043" n="0064b06"/>未有金用。則用是本無今有。若本無今有。則<anchor xml:id="nkr_note_add_0470a1501" n="0470a1501"/><anchor xml:id="beg0470a1501" n="0470a1501"/>已<anchor xml:id="end0470a1501"/>有還
<lb ed="X" n="0470a16"/><lb ed="R043" n="0064b07"/>無。亦同前難。今對此義。明諸法本不生。卽是般若生。
<lb ed="X" n="0470a17"/><lb ed="R043" n="0064b08"/>非波若從妄內出。亦非轉妄而作波若。衆生本不生。
<lb ed="X" n="0470a18"/><lb ed="R043" n="0064b09"/>卽是佛生。非佛從衆生內出。亦非衆生外來。故中論
<lb ed="X" n="0470a19"/><lb ed="R043" n="0064b10"/>云。如來所有性。卽是世間性。故云不內亦不外也。不
<lb ed="X" n="0470a20"/><lb ed="R043" n="0064b11"/>本亦不始者。南北皆云。涅槃眞如。名爲本有。報佛等
<lb ed="X" n="0470a21"/><lb ed="R043" n="0064b12"/>義。此是始有。今明若本有定本有。本有不可始。始有
<lb ed="X" n="0470a22"/><lb ed="R043" n="0064b13"/>定始有。始有不可本。名爲有見。亦是本見始見。今爲
<lb ed="X" n="0470a23"/><lb ed="R043" n="0064b14"/>對此。明不本亦不始。非有<anchor xml:id="nkr_note_orig_0470002" n="0470002"/>亦非無。對無常始有。故言
<lb ed="X" n="0470a24"/><lb ed="R043" n="0064b15"/>本有耳。諸法何曾本有耶。亦約緣始悟。故言始也。亦
<pb ed="X" xml:id="X27.0582.0470b" n="0470b"/>
<lb ed="X" n="0470b01"/><lb ed="R043" n="0064b16"/>未曾始有也。至此<anchor xml:id="nkr_note_add_0470b0101" n="0470b0101"/><anchor xml:id="beg0470b0101" n="0470b0101"/>已<anchor xml:id="end0470b0101"/>來。明一重意也。</p>
<lb ed="X" n="0470b02"/><lb ed="R043" n="0064b17"/><p xml:id="pX27p0470b0201">若隨敎約緣。具有八義。謂無生滅生滅。乃至無本始
<lb ed="X" n="0470b03"/><lb ed="R043" n="0064b18"/>本始。無生滅生滅者。於顚倒橫謂故有五住二死之
<lb ed="X" n="0470b04"/><lb ed="R043" n="0065a01"/>生。約緣了悟。亦得假名稱滅。故中論顚倒品。一切受
<lb ed="X" n="0470b05"/><lb ed="R043" n="0065a02"/>求煩惱顚倒無從來。卽結云。如是顚倒滅。須深取此
<lb ed="X" n="0470b06"/><lb ed="R043" n="0065a03"/>意。次無滅轉滅者約橫。謂言有生。就了悟則知聞薰
<lb ed="X" n="0470b07"/><lb ed="R043" n="0065a04"/>習本不生。卽此名不生。強稱爲滅。從來未得本不生
<lb ed="X" n="0470b08"/><lb ed="R043" n="0065a05"/>悟。今始得本不生悟。於緣得轉悟。名之爲轉。故經云。
<lb ed="X" n="0470b09"/><lb ed="R043" n="0065a06"/>轉凡成聖。意在於此也。不內外內外者。本未見不生。
<lb ed="X" n="0470b10"/><lb ed="R043" n="0065a07"/>故無功德。見本無生。故有一切功德。豈非內出。約緣
<lb ed="X" n="0470b11"/><lb ed="R043" n="0065a08"/>悟不生。故有功德。豈非外來。本始例同此。</p>
<lb ed="X" n="0470b12"/><lb ed="R043" n="0065a09"/><p xml:id="pX27p0470b1201">釋<anchor xml:id="nkr_note_orig_0470003" n="0470003"/>次第三重意者。初明無生滅。次辨生滅。此是無生
<lb ed="X" n="0470b13"/><lb ed="R043" n="0065a10"/>滅生滅。生滅無生滅。無生滅生滅。豈是生滅。生滅無
<lb ed="X" n="0470b14"/><lb ed="R043" n="0065a11"/>生滅。豈是無生滅。故非生滅。亦非無生滅。言忘慮絕。
<lb ed="X" n="0470b15"/><lb ed="R043" n="0065a12"/>卽是法不可示也。生無生旣爾。轉滅等六事例然。次
<lb ed="X" n="0470b16"/><lb ed="R043" n="0065a13"/>別破江南二師釋此文。光宅云。一乘之因。無復三乘。
<lb ed="X" n="0470b17"/><lb ed="R043" n="0065a14"/>故言常寂。其人所以作此釋者。謂初分經。正明於因。
<lb ed="X" n="0470b18"/><lb ed="R043" n="0065a15"/>未辨果故也。今明雖是一句之經。實爲大事。所以然
<lb ed="X" n="0470b19"/><lb ed="R043" n="0065a16"/>者。因果斯經大宗。又爲衆義根本。宜審詳定。今所以
<lb ed="X" n="0470b20"/><lb ed="R043" n="0065a17"/>者。正是二果相對。明昔小果滅非眞滅。今大果滅是
<lb ed="X" n="0470b21"/><lb ed="R043" n="0065a18"/>眞滅。卽昔小涅槃。非眞涅槃。今大涅槃。是眞涅槃。昔
<lb ed="X" n="0470b22"/><lb ed="R043" n="0065b01"/>小涅槃非眞涅槃。謂開方便門。今大涅槃是眞涅槃。
<lb ed="X" n="0470b23"/><lb ed="R043" n="0065b02"/>謂顯眞實義。所以就果論權實者。以此經正用果爲
<lb ed="X" n="0470b24"/><lb ed="R043" n="0065b03"/>宗。又法華敎起正判三果權實故也。莊嚴云。此文明
<pb ed="X" xml:id="X27.0582.0470c" n="0470c"/>
<lb ed="X" n="0470c01"/><lb ed="R043" n="0065b04"/>涅槃果。但未得寶所。俗外涅槃。且將大品實相涅槃。
<lb ed="X" n="0470c02"/><lb ed="R043" n="0065b05"/>以對昔<anchor xml:id="nkr_note_orig_0470004" n="0470004"/>日小乘孤斷之滅。彼所以作此釋者。亦云初
<lb ed="X" n="0470c03"/><lb ed="R043" n="0065b06"/>分經未辨於果。今謂初分經未辨於果。過同光宅。而
<lb ed="X" n="0470c04"/><lb ed="R043" n="0065b07"/>言大品涅槃劣。謗波若也。又言此涅槃。劣大涅槃。毀
<lb ed="X" n="0470c05"/><lb ed="R043" n="0065b08"/>法華也。又今正說法華。而將大品之果。此則法華因
<lb ed="X" n="0470c06"/><lb ed="R043" n="0065b09"/>乘勝大品。法華果乘同大品。卽因勝果劣。義成顚倒。
<lb ed="X" n="0470c07"/><lb ed="R043" n="0065b10"/>今所明者。此文正明大小優劣。以小乘涅槃旣劣。則
<lb ed="X" n="0470c08"/><lb ed="R043" n="0065b11"/>法華大乘涅槃爲勝。乃正是法華涅槃不應言非。又
<lb ed="X" n="0470c09"/><lb ed="R043" n="0065b12"/>諸方等經。同明涅槃。理更無異。不應有所抑揚。</p>
<lb ed="X" n="0470c10"/><lb ed="R043" n="0065b13"/><p xml:id="pX27p0470c1001">問旣言本來寂滅。卽本來是佛。云何言佛子行道<anchor xml:id="nkr_note_add_0470c1001" n="0470c1001"/><anchor xml:id="beg0470c1001" n="0470c1001"/>已<anchor xml:id="end0470c1001"/>
<lb ed="X" n="0470c11"/><lb ed="R043" n="0065b14"/>來世得作佛。答雖本來是佛。於緣是而恒非。今欲令
<lb ed="X" n="0470c12"/><lb ed="R043" n="0065b15"/>悟非而恒是。故現習寂滅之觀。故未來得佛。問云何
<lb ed="X" n="0470c13"/><lb ed="R043" n="0065b16"/>習耶。答肇公云。道遠哉觸事而眞。莊周旣有指馬之
<lb ed="X" n="0470c14"/><lb ed="R043" n="0065b17"/>況。今<anchor xml:id="nkr_note_orig_0470005" n="0470005"/>寄一指。萬義類之。如會指成捲。卽緣觀寂。捲有
<lb ed="X" n="0470c15"/><lb ed="R043" n="0065b18"/>自體。不假指成。旣由指而成。卽無自體。有自體故捲
<lb ed="X" n="0470c16"/><lb ed="R043" n="0066a01"/>有。無自體故捲無。若有捲有。可有捲無。捲竟非有。何
<lb ed="X" n="0470c17"/><lb ed="R043" n="0066a02"/>所論無。若有有無可論。其亦竟無有無。有無何所亦
<lb ed="X" n="0470c18"/><lb ed="R043" n="0066a03"/>哉。若有二是。可有雙非。竟無二是。何有雙非。若有有
<lb ed="X" n="0470c19"/><lb ed="R043" n="0066a04"/>無四境。可起有無四心。竟無有無四境。何有有無四
<lb ed="X" n="0470c20"/><lb ed="R043" n="0066a05"/>心。無有有無四境。故無心於外。無有四心。無心於內。
<lb ed="X" n="0470c21"/><lb ed="R043" n="0066a06"/>於外無數。於內無心。彼<anchor xml:id="nkr_note_add_0470c2101" n="0470c2101"/><anchor xml:id="beg0470c2101" n="0470c2101"/>已<anchor xml:id="end0470c2101"/>寂滅。浩然大均。卽是涅槃。
<lb ed="X" n="0470c22"/><lb ed="R043" n="0066a07"/>如斯而悟。故得成佛。</p>
<lb ed="X" n="0470c23"/><lb ed="R043" n="0066a08"/><p xml:id="pX27p0470c2301">釋頌引三世佛證門。前長行略。故前別明三世。次總
<lb ed="X" n="0470c24"/><lb ed="R043" n="0066a09"/>明三世。偈文旣廣。但頌別不頌總也。此是長行廣而
<pb ed="X" xml:id="X27.0582.0471a" n="0471a"/>
<lb ed="X" n="0471a01"/><lb ed="R043" n="0066a10"/>偈略。長行三世佛門極略。今偈卽廣之。皆互現也。長
<lb ed="X" n="0471a02"/><lb ed="R043" n="0066a11"/>行一一佛門皆三。謂化主敎門。及以徒衆。今略頌也。
<lb ed="X" n="0471a03"/><lb ed="R043" n="0066a12"/>長行三章皆略。今三皆廣。前略後廣。爲解義故。三廣
<lb ed="X" n="0471a04"/><lb ed="R043" n="0066a13"/>各二。化主中二。一時長。二佛廣。敎門中二。一說法。二
<lb ed="X" n="0471a05"/><lb ed="R043" n="0066a14"/>神通。徒衆中二。一<anchor xml:id="nkr_note_orig_0471001" n="0471001"/>別。二別總。初引時長佛廣引證。本
<lb ed="X" n="0471a06"/><lb ed="R043" n="0066a15"/>爲成信。若引一時一佛。不免化偏。故辨極長之時極
<lb ed="X" n="0471a07"/><lb ed="R043" n="0066a16"/>多之佛也。長行敎門有二。初明無數方便。卽是神通。
<lb ed="X" n="0471a08"/><lb ed="R043" n="0066a17"/>二譬喩言辭。此明說法。今頌具之。但長行前明現通。
<lb ed="X" n="0471a09"/><lb ed="R043" n="0066a18"/>後辨說法。此是叙正次第。今前明說法。後頌現神通。
<lb ed="X" n="0471a10"/><lb ed="R043" n="0066b01"/>謂顯理次第。顯理正是敎門。神通乃爲傍助。故下經
<lb ed="X" n="0471a11"/><lb ed="R043" n="0066b02"/>云。我以異方便。助顯第一義。又諸大聖下。頌神通也。
<lb ed="X" n="0471a12"/><lb ed="R043" n="0066b03"/>論二經同異。舊云。大品經明無得六度能動能出故
<lb ed="X" n="0471a13"/><lb ed="R043" n="0066b04"/>成佛。有得六度不動不出不得成佛。故大品明乘義
<lb ed="X" n="0471a14"/><lb ed="R043" n="0066b05"/>狹。斯經善無大小。並至菩提。則一乘義廣。今前難之。
<lb ed="X" n="0471a15"/><lb ed="R043" n="0066b06"/>若法華云。一豪之善。皆成佛者。則一豪之善。皆應動
<lb ed="X" n="0471a16"/><lb ed="R043" n="0066b07"/>出。而大小乘明一切取相有所得善。皆不動出。則知
<lb ed="X" n="0471a17"/><lb ed="R043" n="0066b08"/>大品是實說也。而法華據其遠緣甚遠經。故一切善。
<lb ed="X" n="0471a18"/><lb ed="R043" n="0066b09"/>並至菩提。所以然者。佛見衆生。起一豪善。終因此善。
<lb ed="X" n="0471a19"/><lb ed="R043" n="0066b10"/>遂致成佛。故遠近通說。大品云。無得善成佛。此是說
<lb ed="X" n="0471a20"/><lb ed="R043" n="0066b11"/>近。不說遠。若遠近通說者。一切善並皆成佛。智度論
<lb ed="X" n="0471a21"/><lb ed="R043" n="0066b12"/>云。有得是無得初門。卽其事。故二經俱實。問若爾法
<lb ed="X" n="0471a22"/><lb ed="R043" n="0066b13"/>華大品。有何異耶。答若以近遠論之。兩經無異。非但
<lb ed="X" n="0471a23"/><lb ed="R043" n="0066b14"/>二經。佛法大意。悉如此也。但大品菩薩根熟。明菩薩
<lb ed="X" n="0471a24"/><lb ed="R043" n="0066b15"/>近遠之善悉皆成佛。四乘根性未熟故。未辨成佛。至
<pb ed="X" xml:id="X27.0582.0471b" n="0471b"/>
<lb ed="X" n="0471b01"/><lb ed="R043" n="0066b16"/>於法華。五乘之緣並熟。故皆成佛。以此爲異耳。</p>
<lb ed="X" n="0471b02"/><lb ed="R043" n="0066b17"/><p xml:id="pX27p0471b0201">釋若有衆生類値諸過去佛。上來明若現通說法。皆
<lb ed="X" n="0471b03"/><lb ed="R043" n="0066b18"/>爲顯於一理。此下辨一豪之善。並皆成佛。卽是唯敎
<lb ed="X" n="0471b04"/><lb ed="R043" n="0067a01"/>一人。問上釋迦自開宗。亦作此判。與今何異。答上是
<lb ed="X" n="0471b05"/><lb ed="R043" n="0067a02"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0471002" n="0471002"/>眞說顯一理敎一人。此章則引古證今。我見古佛說
<lb ed="X" n="0471b06"/><lb ed="R043" n="0067a03"/>一切事。皆以顯一。古人一豪善皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0471b0601" n="0471b0601"/><anchor xml:id="beg0471b0601" n="0471b0601"/>已<anchor xml:id="end0471b0601"/>成佛。故我今明
<lb ed="X" n="0471b07"/><lb ed="R043" n="0067a04"/>顯一理。唯敎一人。斯言可信。此中二章。初別明二世
<lb ed="X" n="0471b08"/><lb ed="R043" n="0067a05"/>衆生修行成佛。次從若有聞是法。合明二世衆生成
<lb ed="X" n="0471b09"/><lb ed="R043" n="0067a06"/>佛。初別<anchor xml:id="nkr_note_orig_0471003" n="0471003"/>相明二世卽二。佛滅度後。中有五人。初是信
<lb ed="X" n="0471b10"/><lb ed="R043" n="0067a07"/>心人。信心者直信有三寶。如此之人。亦得成佛。餘如
<lb ed="X" n="0471b11"/><lb ed="R043" n="0067a08"/>舊說。</p>
<lb ed="X" n="0471b12"/><lb ed="R043" n="0067a09"/><p xml:id="pX27p0471b1201">釋未來佛章。就文中有二。初明說一乘。次明說一乘
<lb ed="X" n="0471b13"/><lb ed="R043" n="0067a10"/>意。就初又二。前總明顯一理敎一人。初文卽是顯一
<lb ed="X" n="0471b14"/><lb ed="R043" n="0067a11"/>理。若有聞法者。明唯敎一人。次別明顯一理敎一人。
<lb ed="X" n="0471b15"/><lb ed="R043" n="0067a12"/>亦二。初辨願門。次擧行門。文處易知。</p>
<lb ed="X" n="0471b16"/><lb ed="R043" n="0067a13"/><p xml:id="pX27p0471b1601">諸佛兩足尊下。第二明說一乘意。亦有二意。初明緣
<lb ed="X" n="0471b17"/><lb ed="R043" n="0067a14"/>因佛性。從緣而起。故須說一乘敎。二者本有佛性。則
<lb ed="X" n="0471b18"/><lb ed="R043" n="0067a15"/>本有一乘。故須說一佛乘。問曰。何故云知法常無性。
<lb ed="X" n="0471b19"/><lb ed="R043" n="0067a16"/>答釋說一乘意。若菩提心有自性。則本來<anchor xml:id="nkr_note_add_0471b1901" n="0471b1901"/><anchor xml:id="beg0471b1901" n="0471b1901"/>已<anchor xml:id="end0471b1901"/>有。不藉
<lb ed="X" n="0471b20"/><lb ed="R043" n="0067a17"/>於緣。不須說一乘。以菩提心無自性。假緣而發。故須
<lb ed="X" n="0471b21"/><lb ed="R043" n="0067a18"/>說一乘也。佛種者。菩提心爲佛種子。故華嚴彌勒百
<lb ed="X" n="0471b22"/><lb ed="R043" n="0067b01"/>句歎菩提心。命初卽云。菩提是佛種子。三世諸佛。由
<lb ed="X" n="0471b23"/><lb ed="R043" n="0067b02"/>菩提心成正覺故。但菩提心。要藉緣而發。卽一乘之
<lb ed="X" n="0471b24"/><lb ed="R043" n="0067b03"/>敎。以道理唯有佛乘。無有餘乘。衆生旣聞此言。則不
<pb ed="X" xml:id="X27.0582.0471c" n="0471c"/>
<lb ed="X" n="0471c01"/><lb ed="R043" n="0067b04"/>發餘心。但發佛心也。</p>
<lb ed="X" n="0471c02"/><lb ed="R043" n="0067b05"/><p xml:id="pX27p0471c0201">是法住法位下。第二明正因佛性。雖發佛心。若本無
<lb ed="X" n="0471c03"/><lb ed="R043" n="0067b06"/>有佛性。終不成佛。故說正因佛性。見此佛性。方成佛
<lb ed="X" n="0471c04"/><lb ed="R043" n="0067b07"/>也。問此文乃明世間常住。何以知是佛性。答勝鬘明
<lb ed="X" n="0471c05"/><lb ed="R043" n="0067b08"/>一乘。亦云一切法常住。是故禮法王。彼旣佛性。今亦
<lb ed="X" n="0471c06"/><lb ed="R043" n="0067b09"/>然也。又壽量品云。三界無有生死。乃至非如非異。天
<lb ed="X" n="0471c07"/><lb ed="R043" n="0067b10"/>親云。明常住佛性。則知今亦然矣。問何故約未來佛
<lb ed="X" n="0471c08"/><lb ed="R043" n="0067b11"/>章。明此二性。答未來是三世中間。可以貫前通後故
<lb ed="X" n="0471c09"/><lb ed="R043" n="0067b12"/>也。又上雖明一豪之善並皆成佛。今欲釋之。要須發
<lb ed="X" n="0471c10"/><lb ed="R043" n="0067b13"/>菩提心。乃本有佛性。方得成佛。若無二佛性。雖復脩
<lb ed="X" n="0471c11"/><lb ed="R043" n="0067b14"/>善。不得成佛。故有此文來也。舊法華師不明此經有
<lb ed="X" n="0471c12"/><lb ed="R043" n="0067b15"/>二佛性。則終不得佛。破三世佛意。可傷之甚也。問此
<lb ed="X" n="0471c13"/><lb ed="R043" n="0067b16"/>章明佛性。何故云諸佛兩足尊。答諸佛之言。該羅一
<lb ed="X" n="0471c14"/><lb ed="R043" n="0067b17"/>切。今明佛性。恐一佛偏化。故云諸佛也。</p>
<lb ed="X" n="0471c15"/><lb ed="R043" n="0067b18"/><p xml:id="pX27p0471c1501">釋現在佛門爲二。初總後別。總意者。同未來佛明說
<lb ed="X" n="0471c16"/><lb ed="R043" n="0068a01"/>一乘意。謂衆生有緣正二因。故須說一。故接前文云。
<lb ed="X" n="0471c17"/><lb ed="R043" n="0068a02"/>亦說如是法。次別明。同上二世佛顯實開權。問前二
<lb ed="X" n="0471c18"/><lb ed="R043" n="0068a03"/>世佛。皆初開權後顯實。現在佛門。何故前顯實後開
<lb ed="X" n="0471c19"/><lb ed="R043" n="0068a04"/>權。答接未來佛章。明二種佛性。故卽明顯實。是前云
<lb ed="X" n="0471c20"/><lb ed="R043" n="0068a05"/>於道場知<anchor xml:id="nkr_note_add_0471c2001" n="0471c2001"/><anchor xml:id="beg0471c2001" n="0471c2001"/>已<anchor xml:id="end0471c2001"/>。今亦云。知第一寂滅。問何故上云是法
<lb ed="X" n="0471c21"/><lb ed="R043" n="0068a06"/>住法位。今云寂滅。答示佛性種種名字也。次開權者。
<lb ed="X" n="0471c22"/><lb ed="R043" n="0068a07"/>上顯實。是佛意門。今隨衆生意門。文意雖爾。子意不
<lb ed="X" n="0471c23"/><lb ed="R043" n="0068a08"/>然。故說種種性種種乘也。釋迦順同門云。我今亦如
<lb ed="X" n="0471c24"/><lb ed="R043" n="0068a09"/>是者。同明二種佛性也。次同現在佛。顯實開權也。</p>
<pb ed="X" xml:id="X27.0582.0472a" n="0472a"/>
<lb ed="X" n="0472a01"/><lb ed="R043" n="0068a10"/><p xml:id="pX27p0472a0101">釋我以佛眼觀。頌第二三乘方便門。問上<anchor xml:id="nkr_note_add_0472a0101" n="0472a0101"/><anchor xml:id="beg0472a0101" n="0472a0101"/>已<anchor xml:id="end0472a0101"/>頌五濁。
<lb ed="X" n="0472a02"/><lb ed="R043" n="0068a11"/>與今何異。答上略說今廣說。又上爲釋敎次第故來。
<lb ed="X" n="0472a03"/><lb ed="R043" n="0068a12"/>今通叙十方三世能化所化事故來。此中四章。初明
<lb ed="X" n="0472a04"/><lb ed="R043" n="0068a13"/>居法身地。見五濁衆生有苦無樂。起大悲心。前須詳
<lb ed="X" n="0472a05"/><lb ed="R043" n="0068a14"/>定法身。然後始得菩薩見六道也。依江南法華師。不
<lb ed="X" n="0472a06"/><lb ed="R043" n="0068a15"/>得云居法身地見。以法華經未辨常住法身故也。依
<lb ed="X" n="0472a07"/><lb ed="R043" n="0068a16"/>關東智度論師。亦不得云居法身地見。彼以實相爲
<lb ed="X" n="0472a08"/><lb ed="R043" n="0068a17"/>法身。實相體非覺故。法身體非見。但能生於覺。故名
<lb ed="X" n="0472a09"/><lb ed="R043" n="0068a18"/>覺。能生於見。故名見。攝論師云。法身是眞如。亦非見
<lb ed="X" n="0472a10"/><lb ed="R043" n="0068b01"/>義。應身乃是見耳。今用金光明三身品。以釋此文。彼
<lb ed="X" n="0472a11"/><lb ed="R043" n="0068b02"/>云法身者。謂如如境。及如如智。如如智卽利益衆生。
<lb ed="X" n="0472a12"/><lb ed="R043" n="0068b03"/>名爲佛眼。是覺他義。如如境是自利。卽如如智所照
<lb ed="X" n="0472a13"/><lb ed="R043" n="0068b04"/>之境。智照此境。謂自照義。故法身佛得有自覺覺他
<lb ed="X" n="0472a14"/><lb ed="R043" n="0068b05"/>兩義。故名法身佛。佛者覺也。豈有是法身佛而非覺
<lb ed="X" n="0472a15"/><lb ed="R043" n="0068b06"/>哉。問如如智可是法身佛。以智是覺照之名。如如境
<lb ed="X" n="0472a16"/><lb ed="R043" n="0068b07"/>非覺照之名。云何名佛。答須深照此意。蓋是一體義
<lb ed="X" n="0472a17"/><lb ed="R043" n="0068b08"/>分。卽智不變異名如。卽如覺照稱智。更無二體。故並
<lb ed="X" n="0472a18"/><lb ed="R043" n="0068b09"/>是佛也。問攝論云。照用皆是應身。與金光明經相違。
<lb ed="X" n="0472a19"/><lb ed="R043" n="0068b10"/>云何會釋。答經論意亦無二。但開合不同。經則合本
<lb ed="X" n="0472a20"/><lb ed="R043" n="0068b11"/>開迹。論則開本合迹。經合本開迹者。如如智卽應身。
<lb ed="X" n="0472a21"/><lb ed="R043" n="0068b12"/>如如境卽法身。合此二種。皆名法身。故言合本。而有
<lb ed="X" n="0472a22"/><lb ed="R043" n="0068b13"/>應化兩用。應身化菩薩。化身化二乘。故是開迹。論開
<lb ed="X" n="0472a23"/><lb ed="R043" n="0068b14"/>本合迹者。以如如境爲法身。如如智爲應身。故開本
<lb ed="X" n="0472a24"/><lb ed="R043" n="0068b15"/>也。合迹者。應身<anchor xml:id="nkr_note_add_0472a2401" n="0472a2401"/><anchor xml:id="beg0472a2401" n="0472a2401"/>已<anchor xml:id="end0472a2401"/>外。皆名化身。至壽量品中。當廣釋
<pb ed="X" xml:id="X27.0582.0472b" n="0472b"/>
<lb ed="X" n="0472b01"/><lb ed="R043" n="0068b16"/>之。</p>
<lb ed="X" n="0472b02"/><lb ed="R043" n="0068b17"/><p xml:id="pX27p0472b0201">論五眼。五眼有二門。一因果相對。因人具四眼。佛名
<lb ed="X" n="0472b03"/><lb ed="R043" n="0068b18"/>佛眼。此卽總別相對。因人四眼。別知四境。佛具五眼。
<lb ed="X" n="0472b04"/><lb ed="R043" n="0069a01"/>總知一切。如經云。佛眼無所不知。而無所知。無所不
<lb ed="X" n="0472b05"/><lb ed="R043" n="0069a02"/>知。謂佛智。而無所知。謂如來智。二約佛。自有本迹二
<lb ed="X" n="0472b06"/><lb ed="R043" n="0069a03"/>身。若論五眼。但說迹身說。法身不得有五眼名。以迹
<lb ed="X" n="0472b07"/><lb ed="R043" n="0069a04"/>身有宍有天等。有五名耳。法身無此事。故無五眼名。
<lb ed="X" n="0472b08"/><lb ed="R043" n="0069a05"/>若擧境取智。照障內爲宍。亦義得說有五也。今經云
<lb ed="X" n="0472b09"/><lb ed="R043" n="0069a06"/>佛見六道者。正就法身論之也。總別眼者。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0472001" n="0472001"/>正總辨也。
<lb ed="X" n="0472b10"/><lb ed="R043" n="0069a07"/>問見六道是四智何智。答四智中是佛智用。名爲佛
<lb ed="X" n="0472b11"/><lb ed="R043" n="0069a08"/>眼也。問貧無福慧。眼見何事。答初明無樂因樂果。入
<lb ed="X" n="0472b12"/><lb ed="R043" n="0069a09"/>生死下。明有苦果苦因。卽二無二有也。就苦果苦因
<lb ed="X" n="0472b13"/><lb ed="R043" n="0069a10"/>各二。苦果二者。謂一世苦。及相續苦。苦因二者。卽愛
<lb ed="X" n="0472b14"/><lb ed="R043" n="0069a11"/>見也。貪著五欲。正生愛也。如<anchor xml:id="nkr_note_orig_0472002" n="0472002"/>猫牛下。由癡故起。謂愛
<lb ed="X" n="0472b15"/><lb ed="R043" n="0069a12"/>因也。卽淨名云。從癡有愛。如涅槃云。狂故生貪。無所
<lb ed="X" n="0472b16"/><lb ed="R043" n="0069a13"/>見者。謂愛用也。一不見愛是苦因。能感苦果。又不見
<lb ed="X" n="0472b17"/><lb ed="R043" n="0069a14"/>實相。發生觀智。斷苦因。滅苦果。故一愛<g ref="#CB00832">䨱</g>心。不見四
<lb ed="X" n="0472b18"/><lb ed="R043" n="0069a15"/>諦也。不求大勢佛者。前明以愛<g ref="#CB00832">䨱</g>心。不能自治。今明
<lb ed="X" n="0472b19"/><lb ed="R043" n="0069a16"/>以愛<g ref="#CB00832">䨱</g>心。不知求他治也。深入諸邪見者。上明以<g ref="#CB00832">䨱</g>
<lb ed="X" n="0472b20"/><lb ed="R043" n="0069a17"/>心故。不知求正。今明以<g ref="#CB00832">䨱</g>心。故錯求於邪。以苦欲捨
<lb ed="X" n="0472b21"/><lb ed="R043" n="0069a18"/>苦者。深入諸邪見。是大苦因。欲以捨苦果也。亦應類
<lb ed="X" n="0472b22"/><lb ed="R043" n="0069b01"/>之。愛是苦因。而衆生起愛求樂欲捨苦。是故下云。諸
<lb ed="X" n="0472b23"/><lb ed="R043" n="0069b02"/>苦所因。貪欲爲本。問外道將何邪見。以捨苦耶。答以
<lb ed="X" n="0472b24"/><lb ed="R043" n="0069b03"/>有無二見。名之爲邪。鄣中道本。衆見之根。用此二見。
<pb ed="X" xml:id="X27.0582.0472c" n="0472c"/>
<lb ed="X" n="0472c01"/><lb ed="R043" n="0069b04"/>欲捨苦果。外道起有無見。欲捨於苦。名以苦捨苦。末
<lb ed="X" n="0472c02"/><lb ed="R043" n="0069b05"/>世入佛法中。起有無見。欲求道者。義亦類然。問上<anchor xml:id="nkr_note_add_0472c0201" n="0472c0201"/><anchor xml:id="beg0472c0201" n="0472c0201"/>已<anchor xml:id="end0472c0201"/>
<lb ed="X" n="0472c03"/><lb ed="R043" n="0069b06"/>明愛見。與今何異。答前章明佛初出世。爲有愛見衆
<lb ed="X" n="0472c04"/><lb ed="R043" n="0069b07"/>生。不得說大。而說於小。此就迹身。今明居法身地。見
<lb ed="X" n="0472c05"/><lb ed="R043" n="0069b08"/>有苦無樂。起大悲心。是故爲異。</p>
<lb ed="X" n="0472c06"/><lb ed="R043" n="0069b09"/><p xml:id="pX27p0472c0601">釋我始坐道場。華嚴會化主敎門徒衆。蓮華穢土。諸
<lb ed="X" n="0472c07"/><lb ed="R043" n="0069b10"/>相美事也。觀樹經行者。爾時雖化菩薩。不欲捨二乘。
<lb ed="X" n="0472c08"/><lb ed="R043" n="0069b11"/>卽欲以化大人之法。授小乘也。衆生諸根鈍者。不習
<lb ed="X" n="0472c09"/><lb ed="R043" n="0069b12"/>無所得正觀慧<anchor xml:id="nkr_note_orig_0472003" n="0472003"/>眼也。著樂癡所盲者。上明無解。今叙
<lb ed="X" n="0472c10"/><lb ed="R043" n="0069b13"/>有惑。任置鈍根。以不可化。況於癡中。更復著樂耶。不
<lb ed="X" n="0472c11"/><lb ed="R043" n="0069b14"/>受梵王請者。卽梵王等。是鈍根著樂之人。如重病子
<lb ed="X" n="0472c12"/><lb ed="R043" n="0069b15"/>請<anchor xml:id="nkr_note_orig_0472004" n="0472004"/>文良醫。求服大藥。父若授之。進無差病之功。退有
<lb ed="X" n="0472c13"/><lb ed="R043" n="0069b16"/>傷命之理。問何故十方佛慰喩釋迦。答曰。釋迦隱二
<lb ed="X" n="0472c14"/><lb ed="R043" n="0069b17"/>實德。以貧所樂二法。度脫於人。此爲難事。故須安慰
<lb ed="X" n="0472c15"/><lb ed="R043" n="0069b18"/>也。隱二實德者。謂眞實身。及眞實敎也。貧所樂二法
<lb ed="X" n="0472c16"/><lb ed="R043" n="0070a01"/>者。一眇目二人。二垢衣長者。又隱四實。以貧所樂四
<lb ed="X" n="0472c17"/><lb ed="R043" n="0070a02"/>權度人。問云何名貧所樂。答二乘之人。貧無大乘福
<lb ed="X" n="0472c18"/><lb ed="R043" n="0070a03"/>慧。但樂小法。名貧所樂也。</p>
<lb ed="X" n="0472c19"/><lb ed="R043" n="0070a04"/><p xml:id="pX27p0472c1901">釋卽趣波羅捺。初成道時二思惟。不得說一。二思應
<lb ed="X" n="0472c20"/><lb ed="R043" n="0070a05"/>得說三。故往波羅捺說三敎。又二義不得說一。一不
<lb ed="X" n="0472c21"/><lb ed="R043" n="0070a06"/>可以大授小。二強授卽有損無益。有四義故。應得說
<lb ed="X" n="0472c22"/><lb ed="R043" n="0070a07"/>三。一同古佛。二受今佛勸。三梵王所請。四濁世有三
<lb ed="X" n="0472c23"/><lb ed="R043" n="0070a08"/>乘機也。問何故往波羅捺菀。答一同古佛之處。二順
<lb ed="X" n="0472c24"/><lb ed="R043" n="0070a09"/>今人之機。卽五人是也。問佛著何衣。將誰共去。答依
<pb ed="X" xml:id="X27.0582.0473a" n="0473a"/>
<lb ed="X" n="0473a01"/><lb ed="R043" n="0070a10"/>小乘著衣袈裟。獨趣捺菀。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0473001" n="0473001"/>觀五人也。不可以言宣者。
<lb ed="X" n="0473a02"/><lb ed="R043" n="0070a11"/>尙不可說是一。豈可言是三。今欲爲倒中之倒。故示
<lb ed="X" n="0473a03"/><lb ed="R043" n="0070a12"/>權中之權。故說爲三也。問從久遠來。欲明何義。答爲
<lb ed="X" n="0473a04"/><lb ed="R043" n="0070a13"/>欲釋疑。初成道時。三七日思惟。不說大法。以四因緣
<lb ed="X" n="0473a05"/><lb ed="R043" n="0070a14"/>方說小乘。若爾三阿僧祇劫。都未曾說大。亦未曾說
<lb ed="X" n="0473a06"/><lb ed="R043" n="0070a15"/>小。何名菩薩。是故釋云。從久遠來。早<anchor xml:id="nkr_note_add_0473a0601" n="0473a0601"/><anchor xml:id="beg0473a0601" n="0473a0601"/>已<anchor xml:id="end0473a0601"/>說<anchor xml:id="nkr_note_add_0473a0602" n="0473a0602"/><anchor xml:id="beg0473a0602" n="0473a0602"/>已<anchor xml:id="end0473a0602"/>。不乖菩
<lb ed="X" n="0473a07"/><lb ed="R043" n="0070a16"/>薩之道。則因果二時。俱利物也。又釋疑故來。云何五
<lb ed="X" n="0473a08"/><lb ed="R043" n="0070a17"/>人。一聞四諦。便得道果。是故久來<anchor xml:id="nkr_note_add_0473a0801" n="0473a0801"/><anchor xml:id="beg0473a0801" n="0473a0801"/>已<anchor xml:id="end0473a0801"/>說。今方悟耳。又
<lb ed="X" n="0473a09"/><lb ed="R043" n="0070a18"/>上<anchor xml:id="nkr_note_add_0473a0901" n="0473a0901"/><anchor xml:id="beg0473a0901" n="0473a0901"/>已<anchor xml:id="end0473a0901"/>略開乘權乘實。今欲開久<anchor xml:id="nkr_note_add_0473a0902" n="0473a0902"/><anchor xml:id="beg0473a0902" n="0473a0902"/>已<anchor xml:id="end0473a0902"/>成佛。故有此文。問
<lb ed="X" n="0473a10"/><lb ed="R043" n="0070b01"/>何故須開久<anchor xml:id="nkr_note_add_0473a1001" n="0473a1001"/><anchor xml:id="beg0473a1001" n="0473a1001"/>已<anchor xml:id="end0473a1001"/>成佛。答欲釋前解後。釋前者。時衆疑。
<lb ed="X" n="0473a11"/><lb ed="R043" n="0070b02"/>疑云昔未曾轉法輪。則五人等未種善根。云何始聞。
<lb ed="X" n="0473a12"/><lb ed="R043" n="0070b03"/>便得悟道。故釋云。早<anchor xml:id="nkr_note_add_0473a1201" n="0473a1201"/><anchor xml:id="beg0473a1201" n="0473a1201"/>已<anchor xml:id="end0473a1201"/>成佛。久轉法輪。則早種善。今
<lb ed="X" n="0473a13"/><lb ed="R043" n="0070b04"/>聞方悟。二釋後者。後聞說一乘。直往疑除。羅漢成佛
<lb ed="X" n="0473a14"/><lb ed="R043" n="0070b05"/>者。良由久<anchor xml:id="nkr_note_add_0473a1401" n="0473a1401"/><anchor xml:id="beg0473a1401" n="0473a1401"/>已<anchor xml:id="end0473a1401"/>成佛。早說一乘。久種一乘善根。故聞得
<lb ed="X" n="0473a15"/><lb ed="R043" n="0070b06"/>悟解。曾從諸佛聞者。上明從久遠來。略開能化成佛
<lb ed="X" n="0473a16"/><lb ed="R043" n="0070b07"/>久。此略開所化脩行久。以能化成佛久。故早化此等
<lb ed="X" n="0473a17"/><lb ed="R043" n="0070b08"/>衆生。令種善根。</p>
<lb ed="X" n="0473a18"/><lb ed="R043" n="0070b09"/><p xml:id="pX27p0473a1801">釋鈍根小智人。卽是五千之徒。今更以四義呵之。斥
<lb ed="X" n="0473a19"/><lb ed="R043" n="0070b10"/>餘保敎未悟之衆。令改執也。問何以知是五千耶。答
<lb ed="X" n="0473a20"/><lb ed="R043" n="0070b11"/>前實得羅漢必信。今云聞而不信。故知是也。又傷五
<lb ed="X" n="0473a21"/><lb ed="R043" n="0070b12"/>千退席故悲。見三根堪聞故喜。將說一乘。而悲喜兩
<lb ed="X" n="0473a22"/><lb ed="R043" n="0070b13"/>集。故叙無機。謂大悲門述歡喜。大慈門又喜無畏。五
<lb ed="X" n="0473a23"/><lb ed="R043" n="0070b14"/>千旣去。不復憂之。不受畏之起謗也。又今昔相對。昔
<lb ed="X" n="0473a24"/><lb ed="R043" n="0070b15"/>憂三根不受。畏之起謗。今無此慮。故喜無畏。又說盡
<pb ed="X" xml:id="X27.0582.0473b" n="0473b"/>
<lb ed="X" n="0473b01"/><lb ed="R043" n="0070b16"/>理之法。暢衆聖之心。是故喜也。不畏謗一。亦不畏執
<lb ed="X" n="0473b02"/><lb ed="R043" n="0070b17"/>三。故無畏也。問何故作六種嘆耶。答爲欲勸信。諸佛
<lb ed="X" n="0473b03"/><lb ed="R043" n="0070b18"/>難値<anchor xml:id="nkr_note_add_0473b0301" n="0473b0301"/><anchor xml:id="beg0473b0301" n="0473b0301"/>已<anchor xml:id="end0473b0301"/>値。法華難說<anchor xml:id="nkr_note_add_0473b0302" n="0473b0302"/><anchor xml:id="beg0473b0302" n="0473b0302"/>已<anchor xml:id="end0473b0302"/>說。難聽<anchor xml:id="nkr_note_add_0473b0303" n="0473b0303"/><anchor xml:id="beg0473b0303" n="0473b0303"/>已<anchor xml:id="end0473b0303"/>聽。難聞<anchor xml:id="nkr_note_add_0473b0304" n="0473b0304"/><anchor xml:id="beg0473b0304" n="0473b0304"/>已<anchor xml:id="end0473b0304"/>聞。宜應
<lb ed="X" n="0473b04"/><lb ed="R043" n="0071a01"/>歡喜頂受。問何故云如諸佛儀式。答諸佛初則不定。
<lb ed="X" n="0473b05"/><lb ed="R043" n="0071a02"/>後則必定。說無分別也。問聞與聽何異。答若聽在聞
<lb ed="X" n="0473b06"/><lb ed="R043" n="0071a03"/>後。謂循循而聞。聽住神側耳而聽也。若聽前聞後。非
<lb ed="X" n="0473b07"/><lb ed="R043" n="0071a04"/>但聞法爲難。擧步未聽。此亦難也。</p>
<lb ed="X" n="0473b08"/><lb ed="R043" n="0071a05"/><p xml:id="pX27p0473b0801">釋汝等勿有疑。問上稱歎<anchor xml:id="nkr_note_add_0473b0801" n="0473b0801"/><anchor xml:id="beg0473b0801" n="0473b0801"/>已<anchor xml:id="end0473b0801"/>是勸信。今何故復有此
<lb ed="X" n="0473b09"/><lb ed="R043" n="0071a06"/>章。答前勸信。今遮謗也。又前稱嘆。爲成勸信。今正勸
<lb ed="X" n="0473b10"/><lb ed="R043" n="0071a07"/>信也。汝等勿疑遮謗也。下明慚愧者。改上愛見之過。
<lb ed="X" n="0473b11"/><lb ed="R043" n="0071a08"/>淸淨者。本無過人也。又迴小爲慚愧。直往爲淸淨下。
<lb ed="X" n="0473b12"/><lb ed="R043" n="0071a09"/>明學法華得失。爲勸信故來也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0473b13"/><lb ed="R043" n="0071a10"/>
<lb ed="X" n="0473b14"/><lb ed="R043" n="0071a11"/><cb:juan fun="close" n="1b"><cb:jhead>法華統略卷上<note place="inline">末</note></cb:jhead></cb:juan>
</body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0438c2201" to="#end0438c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0439b1801" to="#end0439b1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0440b1801" to="#end0440b1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0440c0501" to="#end0440c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0440c0601" to="#end0440c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0440c1201" to="#end0440c1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0441a0101" to="#end0441a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0441a2301" to="#end0441a2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0441b0101" to="#end0441b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0442a2001" to="#end0442a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0442a2201" to="#end0442a2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0442c0801" to="#end0442c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0442c1101" to="#end0442c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0443a0401" to="#end0443a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0443a0601" to="#end0443a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0443a2101" to="#end0443a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0443c1101" to="#end0443c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0443c1201" to="#end0443c1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0443c1202" to="#end0443c1202"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0443c1301" to="#end0443c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0444a0101" to="#end0444a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0444a0102" to="#end0444a0102"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0444a0103" to="#end0444a0103"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0444a0201" to="#end0444a0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0444a0301" to="#end0444a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0444b0201" to="#end0444b0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0444b1101" to="#end0444b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0444c0401" to="#end0444c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0445a2201" to="#end0445a2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0445b0801" to="#end0445b0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0445b0901" to="#end0445b0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0445b1001" to="#end0445b1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0445b1901" to="#end0445b1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0445c0801" to="#end0445c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0445c1001" to="#end0445c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0445c2401" to="#end0445c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0446a0101" to="#end0446a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0446b0101" to="#end0446b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0446b0401" to="#end0446b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0446b0501" to="#end0446b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0446b1201" to="#end0446b1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0447a0201" to="#end0447a0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0447a2001" to="#end0447a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0447a2002" to="#end0447a2002"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0447a2401" to="#end0447a2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0447b1701" to="#end0447b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">遶</lem><rdg wit="#wit.orig">饒</rdg></app>
<app from="#beg0447c0201" to="#end0447c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0448c1001" to="#end0448c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0448c2301" to="#end0448c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0449a1801" to="#end0449a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0449c1701" to="#end0449c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0449c2001" to="#end0449c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0450a0201" to="#end0450a0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0450a0401" to="#end0450a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0450b0901" to="#end0450b0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0450b1301" to="#end0450b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0450b2001" to="#end0450b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0450b2201" to="#end0450b2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0450b2301" to="#end0450b2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0451a1701" to="#end0451a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0451c1501" to="#end0451c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0451c1601" to="#end0451c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0451c2001" to="#end0451c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0451c2101" to="#end0451c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0452a0201" to="#end0452a0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0452a1701" to="#end0452a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0452a1801" to="#end0452a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0452a2401" to="#end0452a2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0452b0601" to="#end0452b0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0452b1201" to="#end0452b1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0452c0701" to="#end0452c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0453b0701" to="#end0453b0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0453b1201" to="#end0453b1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0453b1901" to="#end0453b1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0454a0101" to="#end0454a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0454a0201" to="#end0454a0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0454a0601" to="#end0454a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0454a0701" to="#end0454a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0454a0702" to="#end0454a0702"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0454b0901" to="#end0454b0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0454b1001" to="#end0454b1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0454b1101" to="#end0454b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0454b1201" to="#end0454b1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0454b1301" to="#end0454b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0454c1001" to="#end0454c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0455a1001" to="#end0455a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0455b0701" to="#end0455b0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0455b0801" to="#end0455b0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0455b1001" to="#end0455b1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0455b1101" to="#end0455b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0455b1701" to="#end0455b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0455b2101" to="#end0455b2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0455b2201" to="#end0455b2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0455c0701" to="#end0455c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0455c0901" to="#end0455c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0456c2201" to="#end0456c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0457a0101" to="#end0457a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0457a0401" to="#end0457a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0457a0501" to="#end0457a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0457a0601" to="#end0457a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0457a0602" to="#end0457a0602"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0457a0701" to="#end0457a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0457c2401" to="#end0457c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0458a0401" to="#end0458a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0458a1401" to="#end0458a1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0459a1501" to="#end0459a1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0459b1201" to="#end0459b1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0459b1301" to="#end0459b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0459b1302" to="#end0459b1302"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0459b1701" to="#end0459b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0459c0701" to="#end0459c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0459c1101" to="#end0459c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0459c1201" to="#end0459c1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0460a0201" to="#end0460a0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0460b0301" to="#end0460b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0460b0401" to="#end0460b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0460b0901" to="#end0460b0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0460b1201" to="#end0460b1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0462a0301" to="#end0462a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0462b0701" to="#end0462b0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0462b0702" to="#end0462b0702"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0462b1001" to="#end0462b1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0463c0201" to="#end0463c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0463c0301" to="#end0463c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0463c1201" to="#end0463c1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0463c2001" to="#end0463c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0464a0301" to="#end0464a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0464c0101" to="#end0464c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0464c2001" to="#end0464c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0465a0901" to="#end0465a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0466b0401" to="#end0466b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0466b1101" to="#end0466b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0466c2101" to="#end0466c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0467a0901" to="#end0467a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0467a1301" to="#end0467a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0467c1301" to="#end0467c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0468c0601" to="#end0468c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0468c1701" to="#end0468c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0468c1801" to="#end0468c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0468c1802" to="#end0468c1802"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0469a0201" to="#end0469a0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0469a1601" to="#end0469a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0469b1201" to="#end0469b1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0470a0501" to="#end0470a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0470a1501" to="#end0470a1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0470b0101" to="#end0470b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0470c1001" to="#end0470c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0470c2101" to="#end0470c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0471b0601" to="#end0471b0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0471b1901" to="#end0471b1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0471c2001" to="#end0471c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0472a0101" to="#end0472a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0472a2401" to="#end0472a2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0472c0201" to="#end0472c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0473a0601" to="#end0473a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0473a0602" to="#end0473a0602"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0473a0801" to="#end0473a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0473a0901" to="#end0473a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0473a0902" to="#end0473a0902"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0473a1001" to="#end0473a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0473a1201" to="#end0473a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0473a1401" to="#end0473a1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0473b0301" to="#end0473b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0473b0302" to="#end0473b0302"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0473b0303" to="#end0473b0303"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0473b0304" to="#end0473b0304"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0473b0801" to="#end0473b0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="cbeta-notes">
<head>CBETA 校注</head>
<p>
<note n="0441001" resp="#resp3" type="mod" target="#nkr_note_mod_0441001">皆下一有已字</note>
<note n="0453006A" resp="#resp3" type="mod" target="#nkr_note_mod_0453006A">一無釋字人字</note>
<note n="0453006B" resp="#resp3" type="mod" target="#nkr_note_mod_0453006B">一無釋字人字</note>
<note n="0457001" resp="#resp3" type="mod" target="#nkr_note_mod_0457001">已一作日</note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="xuzang-notes">
<head>卍續藏 校注</head>
<p>
<note n="0438001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0438001">目錄新作</note>
<note n="0439001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0439001">十上一有故字</note>
<note n="0439002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0439002">徙一作從</note>
<note n="0439003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0439003">以上有我字</note>
<note n="0439004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0439004">地一作住</note>
<note n="0439005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0439005">所上應有初字</note>
<note n="0439006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0439006">對上一有一者二字</note>
<note n="0439007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0439007">一無非字</note>
<note n="0439008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0439008">一無是字</note>
<note n="0439009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0439009">妙下一有四重二字</note>
<note n="0440001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0440001">不上一有爲字</note>
<note n="0440002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0440002">稱一作爲</note>
<note n="0440003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0440003">一無往字</note>
<note n="0440004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0440004">行一作<g ref="#CB18767">⧈</g></note>
<note n="0440005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0440005">此一作皆</note>
<note n="0440006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0440006">故上一有是字</note>
<note n="0440007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0440007">二上應有有字</note>
<note n="0440008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0440008">諸上一有令字</note>
<note n="0440009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0440009">無不一作之別</note>
<note n="0441001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0441001">皆下一有巳字</note>
<note n="0441002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0441002">深一作甚</note>
<note n="0441003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0441003">復一作次</note>
<note n="0441004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0441004">名下一有爲字</note>
<note n="0441005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0441005">經一作敎</note>
<note n="0441006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0441006">照上一有然字</note>
<note n="0441007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0441007">名下一有爲字</note>
<note n="0442001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0442001">薩下一有法字</note>
<note n="0442002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0442002">一無一字</note>
<note n="0442003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0442003 #note_star_1 #note_star_2">耶邪通用下皆准之</note>
<note n="0442004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0442004">攝上一有攝邪皈正四字</note>
<note n="0442005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0442005">佛一作化物</note>
<note n="0442006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0442006">次一作二者</note>
<note n="0442007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0442007">三下一有者字</note>
<note n="0442008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0442008">三一作二</note>
<note n="0442009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0442009">倫一作淪</note>
<note n="0442010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0442010">竟上一有終字</note>
<note n="0442011" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0442011">惻疑測</note>
<note n="0443001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0443001">類一作例</note>
<note n="0443002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0443002">生下一有是字</note>
<note n="0443003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0443003">他化疑化他</note>
<note n="0443004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0443004">此下一有經字</note>
<note n="0444001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0444001">人一作有情</note>
<note n="0444002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0444002">無下一有常字</note>
<note n="0444003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0444003 #note_star_3 #note_star_4 #note_star_5">性與姓通下同</note>
<note n="0444004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0444004">土一作間</note>
<note n="0444005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0444005">上下一有是字</note>
<note n="0444006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0444006 #note_star_6">勉與免通次同</note>
<note n="0444007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0444007">實下一有者據實三字</note>
<note n="0445001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0445001">權下一有者字</note>
<note n="0445002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0445002">一無敎字</note>
<note n="0445003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0445003">一無說字</note>
<note n="0445004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0445004">後一作故</note>
<note n="0445005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0445005">現一作隠</note>
<note n="0445006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0445006">明一作有</note>
<note n="0445007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0445007">有上一有亦字</note>
<note n="0445008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0445008">一無經字</note>
<note n="0445009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0445009">二上一有第字</note>
<note n="0445010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0445010">無法門二字</note>
<note n="0445011" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0445011">小下一有入大二字</note>
<note n="0445012" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0445012">三上有第字</note>
<note n="0445013" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0445013">迄一作迹</note>
<note n="0445014" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0445014">王下有品字</note>
<note n="0445015" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0445015">一無次字</note>
<note n="0445016" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0445016">一無故字</note>
<note n="0446001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0446001">惻疑測</note>
<note n="0446002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0446002">六一作五</note>
<note n="0446003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0446003">一無名字</note>
<note n="0446004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0446004">七作六</note>
<note n="0446005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0446005">一無又字</note>
<note n="0446006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0446006">八作七下有會字</note>
<note n="0446007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0446007">九一作七</note>
<note n="0446008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0446008">次疑此</note>
<note n="0446009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0446009">明一作辨</note>
<note n="0446010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0446010">一無執字</note>
<note n="0446011" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0446011">三一作二</note>
<note n="0446012" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0446012">報一作法</note>
<note n="0446013" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0446013">一無說字</note>
<note n="0446014" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0446014">六上一有有字</note>
<note n="0446015" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0446015">發下有品字</note>
<note n="0446016" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0446016">立一作生</note>
<note n="0446017" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0446017">有一作爲</note>
<note n="0446018" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0446018">土下一有處字</note>
<note n="0447001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0447001">一無前字</note>
<note n="0447002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0447002">聞下一有衆字</note>
<note n="0447003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0447003">入上一有明字</note>
<note n="0447004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0447004">印一作作</note>
<note n="0447005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0447005">令一作今</note>
<note n="0447006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0447006">故一作知</note>
<note n="0448001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0448001">門疑問</note>
<note n="0448002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0448002">明一在八下</note>
<note n="0448003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0448003">明一在九下</note>
<note n="0448004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0448004">顯上一有明字</note>
<note n="0448005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0448005">一無未字</note>
<note n="0448006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0448006">爲一作有</note>
<note n="0448007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0448007">可得一作得可</note>
<note n="0448008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0448008">人下一有也字</note>
<note n="0448009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0448009">主一作生</note>
<note n="0448010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0448010">量下一有義字</note>
<note n="0448011" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0448011">瑞下一有卽以瑞</note>
<note n="0448012" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0448012">故字疑剩</note>
<note n="0449001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0449001">華下一有也字</note>
<note n="0449002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0449002">亦下一有如字</note>
<note n="0449003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0449003">一無道字</note>
<note n="0449004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0449004">辨一作明</note>
<note n="0449005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0449005">正上一有明字</note>
<note n="0449006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0449006">一上一有此字</note>
<note n="0449007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0449007">佛下一有亦字</note>
<note n="0449008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0449008">一下一有大字</note>
<note n="0449009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0449009">一無故字</note>
<note n="0449010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0449010">耶一作也</note>
<note n="0449011" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0449011">小上一有不字</note>
<note n="0449012" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0449012">世一作三十</note>
<note n="0449013" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0449013">是下一有明字</note>
<note n="0449014" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0449014">此上一有今字</note>
<note n="0450001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0450001">一無爾字</note>
<note n="0450002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0450002">通一作逼</note>
<note n="0450003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0450003">大上一有卽字</note>
<note n="0450004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0450004">一一作二</note>
<note n="0450005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0450005">槃下一有竟字</note>
<note n="0450006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0450006">一無以字</note>
<note n="0450007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0450007">事上一有而字</note>
<note n="0450008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0450008">以一作故</note>
<note n="0451001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0451001">正下一有與字</note>
<note n="0451002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0451002">一無二字</note>
<note n="0451003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0451003">三一作二</note>
<note n="0451004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0451004">一無法輪二字</note>
<note n="0451005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0451005">敎上一有唯字</note>
<note n="0451006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0451006">三上一有有字</note>
<note n="0451007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0451007">之敎一作法輪</note>
<note n="0452001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0452001">人下一有也字</note>
<note n="0452002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0452002">三上一有說字</note>
<note n="0452003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0452003">謂上一有所字</note>
<note n="0452004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0452004">法一作行</note>
<note n="0452005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0452005">小下一有者字</note>
<note n="0452006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0452006">一無行字</note>
<note n="0452007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0452007">一無之字</note>
<note n="0452008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0452008">也疑他</note>
<note n="0452009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0452009">請一作講</note>
<note n="0452010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0452010">定等四字一作未嘗睡眠</note>
<note n="0452011" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0452011">故一作知</note>
<note n="0452012" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0452012">一無有字</note>
<note n="0452013" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0452013">又一作復</note>
<note n="0452014" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0452014">則一作卽</note>
<note n="0452015" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0452015">出上一有則字</note>
<note n="0453001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0453001">動一作通</note>
<note n="0453002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0453002">說一作明</note>
<note n="0453003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0453003">含疑合</note>
<note n="0453004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0453004">盡一作書</note>
<note n="0453005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0453005">一無於他二字</note>
<note n="0453006A" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0453006A">一無釋字人字</note>
<note n="0453006B" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0453006B">一無釋字人字</note>
<note n="0453007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0453007">之一作亦</note>
<note n="0453008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0453008">惻疑測</note>
<note n="0453009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0453009">資一作諮同次</note>
<note n="0453010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0453010">曰一作白</note>
<note n="0454001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0454001">者下一有也字</note>
<note n="0454002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0454002">普一作並</note>
<note n="0454003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0454003">生上一有皆字</note>
<note n="0454004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0454004">令疑今</note>
<note n="0454005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0454005">故一作欲（故一作欲ハ欲一作故ナラン。<g ref="#CB18834">󴦒</g>）</note>
<note n="0454006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0454006">成一作咸</note>
<note n="0454007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0454007">一無者字</note>
<note n="0454008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0454008">如一作始</note>
<note n="0454009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0454009">進一作信</note>
<note n="0454010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0454010">後一作復</note>
<note n="0455001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0455001">方上一有爲字</note>
<note n="0455002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0455002">例一作類</note>
<note n="0455003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0455003">事下一有也字</note>
<note n="0455004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0455004">燈一作證</note>
<note n="0455005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0455005">便疑使</note>
<note n="0455006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0455006">＊燈＊灯一作灯明次同（燈灯ハ本文ニ燃燈トツクル。<g ref="#CB18834">󴦒</g>）</note>
<note n="0455007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0455007">彼一作後</note>
<note n="0455008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0455008">由一作猶</note>
<note n="0455009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0455009">能一作然</note>
<note n="0455010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0455010">爲一作是</note>
<note n="0455011" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0455011">堂一作空</note>
<note n="0456001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0456001">日上一有二字</note>
<note n="0456002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0456002">次一作三</note>
<note n="0456003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0456003">度上有四字</note>
<note n="0456004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0456004">皆下一有是字</note>
<note n="0456005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0456005">瑞作應</note>
<note n="0456006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0456006">又下一有爲字</note>
<note n="0456007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0456007">示上一有次字</note>
<note n="0456008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0456008">流通琉</note>
<note n="0456009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0456009">一無行字</note>
<note n="0457001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0457001">巳一作日</note>
<note n="0457002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0457002">一無中字</note>
<note n="0457003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0457003">亦下一有<g ref="#CB00832">䨱</g>字</note>
<note n="0457004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0457004">而上一有雖<g ref="#CB00832">䨱</g>一道四字</note>
<note n="0457005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0457005">時一作將</note>
<note n="0458001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0458001">性上一有法字</note>
<note n="0458002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0458002">所下一有以字</note>
<note n="0458003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0458003">一無初歎等八字</note>
<note n="0458004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0458004">文疑父</note>
<note n="0458005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0458005">往下一有利字</note>
<note n="0459001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0459001">一無印字</note>
<note n="0459002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0459002">實一作智</note>
<note n="0459003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0459003">遂一作逐次同</note>
<note n="0459004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0459004">難作雖</note>
<note n="0459005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0459005">退一作還</note>
<note n="0459006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0459006">還一作退</note>
<note n="0460001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0460001">力下一有品字</note>
<note n="0460002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0460002">修一作條</note>
<note n="0460003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0460003">一無德字</note>
<note n="0460004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0460004">不下一有可字</note>
<note n="0460005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0460005">以上一有何字</note>
<note n="0461001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0461001">其疑深</note>
<note n="0462001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0462001">人上一有尊字</note>
<note n="0462002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0462002">一無人字</note>
<note n="0462003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0462003">昔一作首</note>
<note n="0462004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0462004">一無願字</note>
<note n="0463001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0463001">前下一有後就人歎四字</note>
<note n="0463002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0463002">文疑父</note>
<note n="0463003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0463003">頂一作須</note>
<note n="0463004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0463004">權一作推</note>
<note n="0463005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0463005">生上疑脫今字</note>
<note n="0463006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0463006">封下一有執字</note>
<note n="0463007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0463007">壞疑懷</note>
<note n="0463008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0463008">今疑令</note>
<note n="0463009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0463009">果下一有又識二權則惑滅悟一實則解生十三字</note>
<note n="0464001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0464001">同一作周</note>
<note n="0464002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0464002">敎下一有於字</note>
<note n="0464003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0464003">門下一有後明隨他意語門九字</note>
<note n="0464004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0464004">令下一有其字</note>
<note n="0464005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0464005">便疑使</note>
<note n="0464006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0464006">國疑園</note>
<note n="0465001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0465001">道一作義</note>
<note n="0465002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0465002">一無若應身三字</note>
<note n="0466001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0466001">一無機等三字</note>
<note n="0466002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0466002">土上一有淨字</note>
<note n="0466003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0466003">強疑弱</note>
<note n="0466004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0466004">雖上一有答濁二字</note>
<note n="0466005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0466005">見一作鬼</note>
<note n="0466006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0466006">一無者字</note>
<note n="0466007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0466007">因一作固</note>
<note n="0467001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0467001">一無一字</note>
<note n="0467002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0467002">而一作卽</note>
<note n="0467003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0467003">壞一作懷</note>
<note n="0468001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0468001">初上一有就字</note>
<note n="0468002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0468002">九一作有</note>
<note n="0468003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0468003">曰一作云</note>
<note n="0468004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0468004">得下一有辨字</note>
<note n="0469001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0469001">一無自字</note>
<note n="0470001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0470001">旣一作卽</note>
<note n="0470002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0470002">一無亦字</note>
<note n="0470003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0470003">一無次字</note>
<note n="0470004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0470004">一無日字</note>
<note n="0470005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0470005">寄一作守</note>
<note n="0471001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0471001">別字疑剩</note>
<note n="0471002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0471002">眞一作直</note>
<note n="0471003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0471003">一無相字</note>
<note n="0472001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0472001">正下一有就字</note>
<note n="0472002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0472002">猫疑犛</note>
<note n="0472003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0472003">眼一作根</note>
<note n="0472004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0472004">文疑父</note>
<note n="0473001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0473001">觀一作覓</note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
<note n="0438c2201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0438c2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0439b1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0439b1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0440b1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0440b1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0440c0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0440c0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0440c0601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0440c0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0440c1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0440c1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0441a0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0441a0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0441a2301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0441a2301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0441b0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0441b0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0442a2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0442a2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0442a2201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0442a2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0442c0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0442c0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0442c1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0442c1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0443a0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0443a0401">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0443a0601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0443a0601">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0443a2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0443a2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0443c1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0443c1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0443c1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0443c1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0443c1202" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0443c1202">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0443c1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0443c1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0444a0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0444a0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0444a0102" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0444a0102">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0444a0103" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0444a0103">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0444a0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0444a0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0444a0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0444a0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0444b0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0444b0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0444b1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0444b1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0444c0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0444c0401">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0445a2201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0445a2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0445b0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0445b0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0445b0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0445b0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0445b1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0445b1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0445b1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0445b1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0445c0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0445c0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0445c1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0445c1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0445c2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0445c2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0446a0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0446a0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0446b0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0446b0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0446b0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0446b0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0446b0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0446b0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0446b1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0446b1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0447a0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0447a0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0447a2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0447a2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0447a2002" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0447a2002">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0447a2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0447a2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0447b1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0447b1701">遶【CB】，饒【卍續】</note>
<note n="0447c0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0447c0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0448c1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0448c1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0448c2301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0448c2301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0449a1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0449a1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0449c1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0449c1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0449c2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0449c2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0450a0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0450a0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0450a0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0450a0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0450b0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0450b0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0450b1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0450b1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0450b2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0450b2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0450b2201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0450b2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0450b2301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0450b2301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0451a1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0451a1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0451c1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0451c1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0451c1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0451c1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0451c2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0451c2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0451c2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0451c2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0452a0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0452a0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0452a1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0452a1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0452a1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0452a1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0452a2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0452a2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0452b0601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0452b0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0452b1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0452b1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0452c0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0452c0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0453b0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0453b0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0453b1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0453b1201">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0453b1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0453b1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0454a0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0454a0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0454a0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0454a0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0454a0601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0454a0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0454a0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0454a0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0454a0702" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0454a0702">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0454b0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0454b0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0454b1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0454b1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0454b1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0454b1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0454b1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0454b1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0454b1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0454b1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0454c1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0454c1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0455a1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0455a1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0455b0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0455b0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0455b0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0455b0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0455b1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0455b1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0455b1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0455b1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0455b1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0455b1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0455b2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0455b2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0455b2201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0455b2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0455c0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0455c0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0455c0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0455c0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0456c2201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0456c2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0457a0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0457a0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0457a0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0457a0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0457a0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0457a0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0457a0601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0457a0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0457a0602" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0457a0602">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0457a0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0457a0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0457c2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0457c2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0458a0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0458a0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0458a1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0458a1401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0459a1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0459a1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0459b1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0459b1201">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0459b1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0459b1301">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0459b1302" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0459b1302">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0459b1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0459b1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0459c0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0459c0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0459c1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0459c1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0459c1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0459c1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0460a0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0460a0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0460b0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0460b0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0460b0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0460b0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0460b0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0460b0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0460b1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0460b1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0462a0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0462a0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0462b0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0462b0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0462b0702" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0462b0702">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0462b1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0462b1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0463c0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0463c0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0463c0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0463c0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0463c1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0463c1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0463c2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0463c2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0464a0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0464a0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0464c0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0464c0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0464c2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0464c2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0465a0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0465a0901">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0466b0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0466b0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0466b1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0466b1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0466c2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0466c2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0467a0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0467a0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0467a1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0467a1301">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0467c1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0467c1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0468c0601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0468c0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0468c1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0468c1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0468c1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0468c1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0468c1802" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0468c1802">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0469a0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0469a0201">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0469a1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0469a1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0469b1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0469b1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0470a0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0470a0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0470a1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0470a1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0470b0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0470b0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0470c1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0470c1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0470c2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0470c2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0471b0601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0471b0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0471b1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0471b1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0471c2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0471c2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0472a0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0472a0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0472a2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0472a2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0472c0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0472c0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0473a0601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0473a0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0473a0602" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0473a0602">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0473a0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0473a0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0473a0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0473a0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0473a0902" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0473a0902">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0473a1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0473a1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0473a1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0473a1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0473a1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0473a1401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0473b0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0473b0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0473b0302" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0473b0302">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0473b0303" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0473b0303">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0473b0304" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0473b0304">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0473b0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0473b0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>