<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="X29n0599">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 599 法華經文句纂要</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經數位版, No. 599 法華經文句纂要</title>
			<author>淸 道霈纂要</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>CBETA.shin</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp5"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp6"><resp>corrections</resp><name>CBETA.poyung</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>7卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">29</idno>.<idno type="no">599</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2024-07-08 12:38:29 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">法華經文句纂要</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">CBETA 人工輸入，CBETA 掃瞄辨識</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>原書標點</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【卍續】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		<charDecl>
<char xml:id="CB00501">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00501</charName>
				<mapping cb:dec="983541" type="PUA">U+F01F5</mapping>
			<mapping type="unicode">U+4B7E</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>馱</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[馬*犬]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB00732">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00732</charName>
				<mapping cb:dec="983772" type="PUA">U+F02DC</mapping>
			<mapping type="unicode">U+295FA</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[颱-台+易]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB01411">
				<charName>CBETA CHARACTER CB01411</charName>
				<mapping cb:dec="984451" type="PUA">U+F0583</mapping>
			<mapping type="unicode">U+2145D</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>疄</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[嶙-山+土]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB01926">
				<charName>CBETA CHARACTER CB01926</charName>
				<mapping cb:dec="984966" type="PUA">U+F0786</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+7070</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>灰</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[厂@火]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB02494">
				<charName>CBETA CHARACTER CB02494</charName>
				<mapping cb:dec="985534" type="PUA">U+F09BE</mapping>
			<mapping type="unicode">U+47E6</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>跋</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[跳-兆+(乏-之+友)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB04504">
				<charName>CBETA CHARACTER CB04504</charName>
				<mapping cb:dec="987544" type="PUA">U+F1198</mapping>
			<mapping type="unicode">U+2D2E3</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[口*熬]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB05443">
				<charName>CBETA CHARACTER CB05443</charName>
				<mapping cb:dec="988483" type="PUA">U+F1543</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+7C04</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[竺-二+(一/(尸@邑))]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB08504">
				<charName>CBETA CHARACTER CB08504</charName>
				<mapping cb:dec="991544" type="PUA">U+F2138</mapping>
			<mapping type="unicode">U+269A8</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>燄</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[舀*炎]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15081">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15081</charName>
				<mapping cb:dec="998121" type="PUA">U+F3AE9</mapping>
			<mapping type="unicode">U+41FF</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>策</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[竺-二+束]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15153">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15153</charName>
				<mapping cb:dec="998193" type="PUA">U+F3B31</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+4ACC</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[((白-日+田)/廾)*頁]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15156">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15156</charName>
				<mapping cb:dec="998196" type="PUA">U+F3B34</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+7891</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>碑</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[石*((白-日+田)/廾)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB16612">
				<charName>CBETA CHARACTER CB16612</charName>
				<mapping cb:dec="999652" type="PUA">U+F40E4</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+7934</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>礡</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[礡-莆+蒲]</value></charProp></char>
</charDecl>
	</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-05-20">
			<name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication
		</change>
		<change when="2006-09-14T16:21:23">
			Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<milestone unit="juan" n="1"/>
<pb ed="X" xml:id="X29.0599.0618a" n="0618a"/>
<lb ed="X" n="0618a01"/>
<lb ed="X" n="0618a02"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 599-A 法華文句纂要序</cb:mulu><head>No. 599-A
<lb ed="X" n="0618a03"/><lb ed="R046" n="0643a01"/> 法華文句纂要序</head>
<lb ed="X" n="0618a04"/>
<lb ed="X" n="0618a05"/><lb ed="R046" n="0643a02"/><p xml:id="pX29p0618a0501">原夫如來於法身地寂照羣機。大悲熏心。誕神演法。
<lb ed="X" n="0618a06"/><lb ed="R046" n="0643a03"/>一乘頓圓。非華嚴無以捷其始。五味漸熟。非法華無
<lb ed="X" n="0618a07"/><lb ed="R046" n="0643a04"/>以暢其終。是以佛日東升。高山大士。先蒙其照。慧輪
<lb ed="X" n="0618a08"/><lb ed="R046" n="0643a05"/>當午。幽谷微善。咸沐其光。三周一雨而機自低昂。九
<lb ed="X" n="0618a09"/><lb ed="R046" n="0643a06"/>喩一乘而緣見同異。</p><p xml:id="pX29p0618a0909" cb:place="inline"><note place="inline">三周者。一爲上根法說。二爲中根譬說。三爲下根宿世因緣說。
<lb ed="X" n="0618a10"/><lb ed="R046" n="0643a07"/>九喩者。一蓮華喩爲總。總譬本迹兩門玅法也。二八喩爲別。八喩者一火宅喩。喩三界不安隱。二窮子喩。喩小
<lb ed="X" n="0618a11"/><lb ed="R046" n="0643a08"/>乘無大乘功德法財。三藥草喩。喩有漏諸善。皆能除惡。而無漏之善爲最。四化城喩。喩二乘眞空涅槃。防見思
<lb ed="X" n="0618a12"/><lb ed="R046" n="0643a09"/>之非。禦生死之敵。五衣珠喩。喩王子結緣。下一乘了因之種。六鑿井。喩。喩菩薩但習法華前諸衍經。如見乾土。
<lb ed="X" n="0618a13"/><lb ed="R046" n="0643a10"/>去水尙遠。若聞解此經。如見溼泥。近實相水也。七髻珠喩。喩中道實相。極果所宗。以上七喩。皆喩迹門開權顯
<lb ed="X" n="0618a14"/><lb ed="R046" n="0643a11"/>實也。八醫子喩。喩大醫王。徧療一切衆生之病。唯此一喩。喩本門開迹顯本也。大意謂三周皆一實相之法。而
<lb ed="X" n="0618a15"/><lb ed="R046" n="0643a12"/>三種機宜。自見低昂耳。九喩皆喩一乘之理。而緣見同異。二者皆在機。在緣而法無差別也</note>。</p><p xml:id="pX29p0618a1536" cb:place="inline"><note place="inline">○七喩之說。出法
<lb ed="X" n="0618a16"/><lb ed="R046" n="0643a13"/>華論。前不擧蓮華。後不說鑿井。但用中間七喩。作七對治。荆溪謂一二得經旨。餘于理似不成。今依經補足九
<lb ed="X" n="0618a17"/><lb ed="R046" n="0643a14"/>喩。寧違論。不可違經也</note>其施權也。誘其入實。其垂迹也。令其達
<lb ed="X" n="0618a18"/><lb ed="R046" n="0643a15"/>本。本中之本。始於無始威音<note place="inline">釋見壽量品</note>。迹中之本。起於
<lb ed="X" n="0618a19"/><lb ed="R046" n="0643a16"/>不輕菩薩。迹本本迹。互現無涯。極界塵而壽量莫窮。
<lb ed="X" n="0618a20"/><lb ed="R046" n="0643a17"/>竭墨點而時分無盡<note place="inline">墨點見化城品</note>。本迹之道旣明。開顯之
<lb ed="X" n="0618a21"/><lb ed="R046" n="0643a18"/>意斯了。且一期大法。罄智海以敷揚。兩門流通。極多
<lb ed="X" n="0618a22"/><lb ed="R046" n="0643b01"/>品而勸讚。良以衆生本來是佛。秪爲不覺不知。欲令
<lb ed="X" n="0618a23"/><lb ed="R046" n="0643b02"/>一念回機。不啻再四叮囑。一偈一句。盡入授記之中。
<lb ed="X" n="0618a24"/><lb ed="R046" n="0643b03"/>三德三軌。玅修說法之行<note place="inline">三德者。法身。解脫。般若。乃佛之極果也。三軌者。弘法
<pb ed="X" xml:id="X29.0599.0618b" n="0618b"/>
<lb ed="X" n="0618b01"/><lb ed="R046" n="0643b04"/>之軌則也。法師品云。入如來室。著如來衣。坐如來座。如來室者。一切衆生中大慈悲心是。如求衣者。柔和忍辱
<lb ed="X" n="0618b02"/><lb ed="R046" n="0643b05"/>心是。如來座者。一切法空是。安住是中。以不懈怠心。爲諸菩薩四衆。廣說是法華經。註云。入如來室。修同體慈。
<lb ed="X" n="0618b03"/><lb ed="R046" n="0643b06"/>卽法身德。著如來衣。修寂滅忍。卽解脫德。坐如來座。能坐所坐。畢竟空寂。卽般若德。卽一而三。卽三而一。是弘
<lb ed="X" n="0618b04"/><lb ed="R046" n="0643b07"/>法之三軌也</note>。故寶塔品云。聖主世尊。雖久滅度。在寶塔中。
<lb ed="X" n="0618b05"/><lb ed="R046" n="0643b08"/>尙爲法來。諸人云何。不勤爲法。葢此經王<note place="inline">法師品頌云。決了聲
<lb ed="X" n="0618b06"/><lb ed="R046" n="0643b09"/>聞法。是諸經之王</note>。乃一化之大本。五時之極唱。受持。讀誦。爲
<lb ed="X" n="0618b07"/><lb ed="R046" n="0643b10"/>人解說。如說修行。究竟成佛。智士得之。自慶自幸而
<lb ed="X" n="0618b08"/><lb ed="R046" n="0643b11"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0618b0801" n="0618b0801"/><anchor xml:id="beg0618b0801" n="0618b0801"/>已<anchor xml:id="end0618b0801"/>矣。寧復有加於此者乎。</p>
<lb ed="X" n="0618b09"/><lb ed="R046" n="0643b12"/><p xml:id="pX29p0618b0901">天台智者大師。靈嶽親承。大蘇玅悟。得法華三昧。發
<lb ed="X" n="0618b10"/><lb ed="R046" n="0643b13"/>旋陀羅尼。照了法華。若高輝之臨幽谷。達諸法相。若
<lb ed="X" n="0618b11"/><lb ed="R046" n="0643b14"/>長風之遊太虗。於是九旬談玅。以釋經題。次釋章句。
<lb ed="X" n="0618b12"/><lb ed="R046" n="0643b15"/>以解文義。復著摩訶止觀。以明玅行。葢大師以佛之
<lb ed="X" n="0618b13"/><lb ed="R046" n="0643b16"/>心。印<anchor xml:id="nkr_note_add_0618b1301" n="0618b1301"/><anchor xml:id="beg0618b1301" n="0618b1301"/>己<anchor xml:id="end0618b1301"/>之心。以<anchor xml:id="nkr_note_add_0618b1302" n="0618b1302"/><anchor xml:id="beg0618b1302" n="0618b1302"/>己<anchor xml:id="end0618b1302"/>法華。釋佛之法華。如空合空。了無
<lb ed="X" n="0618b14"/><lb ed="R046" n="0643b17"/>縫隙。似水投水。殊無異味。師之前。法門鉅匠。釋此經
<lb ed="X" n="0618b15"/><lb ed="R046" n="0643b18"/>者凡數家。皆各名世。及師言一出。如杲日麗天。而衆
<lb ed="X" n="0618b16"/><lb ed="R046" n="0644a01"/>景失曜矣。後代亦有不明師之言。得佛之心者。往往
<lb ed="X" n="0618b17"/><lb ed="R046" n="0644a02"/>別爲註釋。不無一二新得。無過枝末小節。其猶捧土
<lb ed="X" n="0618b18"/><lb ed="R046" n="0644a03"/>益仞。究竟無所加損。余少年行脚。嘗歷講肆。親炙諸
<lb ed="X" n="0618b19"/><lb ed="R046" n="0644a04"/>碩德。而於台賢性相之旨。麤得其綱領。後入禪。專事
<lb ed="X" n="0618b20"/><lb ed="R046" n="0644a05"/>參究。而諸敎乘。束置高閣。又十載。及罷參後。再取當
<lb ed="X" n="0618b21"/><lb ed="R046" n="0644a06"/>年所習敎法讀之。方知原是自家祖翁田地。契券分
<lb ed="X" n="0618b22"/><lb ed="R046" n="0644a07"/>明。不爽毫髮。自是以來。復加鑽研。首事華嚴。日與毗
<lb ed="X" n="0618b23"/><lb ed="R046" n="0644a08"/>盧老人。文殊普賢。眉毛撕結。未嘗暫離。至年六十有
<lb ed="X" n="0618b24"/><lb ed="R046" n="0644a09"/>四。始纂華嚴疏論要語。註於經文之下。成一百二十
<pb ed="X" xml:id="X29.0599.0618c" n="0618c"/>
<lb ed="X" n="0618c01"/><lb ed="R046" n="0644a10"/>卷。刊行于世。時年<anchor xml:id="nkr_note_add_0618c0101" n="0618c0101"/><anchor xml:id="beg0618c0101" n="0618c0101"/>已<anchor xml:id="end0618c0101"/>七十矣。彈指間。不覺八旬之年
<lb ed="X" n="0618c02"/><lb ed="R046" n="0644a11"/>又至。因思法華一部。乃成未了之業。釋今不爲。得無
<lb ed="X" n="0618c03"/><lb ed="R046" n="0644a12"/>孤負此生乎。乃請文句及記。從頭溫習。卽於是年歲
<lb ed="X" n="0618c04"/><lb ed="R046" n="0644a13"/>次甲戌冬十月朔日發筆。但纂大師釋經正義。令人
<lb ed="X" n="0618c05"/><lb ed="R046" n="0644a14"/>開示悟入者錄之。其正義<anchor xml:id="nkr_note_add_0618c0501" n="0618c0501"/><anchor xml:id="beg0618c0501" n="0618c0501"/>已<anchor xml:id="end0618c0501"/>足。而滔滔雄辯。縱橫發
<lb ed="X" n="0618c06"/><lb ed="R046" n="0644a15"/>揮者。略錄其要。不能具錄。又破古處。長篇累牘。實當
<lb ed="X" n="0618c07"/><lb ed="R046" n="0644a16"/>時之藥石。乃今日之弁髦。則不須錄。其經前所立科
<lb ed="X" n="0618c08"/><lb ed="R046" n="0644a17"/>段。繁者略汰之。闕者備補之。又理之精深。文之簡奧
<lb ed="X" n="0618c09"/><lb ed="R046" n="0644a18"/>者。則引荆溪記文略釋之。又有義之未發。愚之鄙見
<lb ed="X" n="0618c10"/><lb ed="R046" n="0644b01"/>者。則僭補一二。葢務逗適機宜。以似同見同行而<anchor xml:id="nkr_note_add_0618c1001" n="0618c1001"/><anchor xml:id="beg0618c1001" n="0618c1001"/>已<anchor xml:id="end0618c1001"/>。
<lb ed="X" n="0618c11"/><lb ed="R046" n="0644b02"/>乃命名曰法華文句纂要。但老眼昏華。精力弗迨。不
<lb ed="X" n="0618c12"/><lb ed="R046" n="0644b03"/>無舛誤。幸高德垂覽。不悋指示。以便改正。共相流通。
<lb ed="X" n="0618c13"/><lb ed="R046" n="0644b04"/>實所望也。是爲序。</p>
<lb ed="X" n="0618c14"/><lb ed="R046" n="0644b05"/><p xml:id="pX29p0618c1401">康凞乙亥冬復月長至日私淑比丘道霈拜書</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0618c15"/>
<lb ed="X" n="0618c16"/>
<lb ed="X" n="0618c17"/>
<lb ed="X" n="0618c18"/>
<lb ed="X" n="0618c19"/>
<lb ed="X" n="0618c20"/>
<lb ed="X" n="0618c21"/><lb ed="R046" n="0644b07"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">法華經文句纂要品目</cb:mulu><head>法華經文句纂要品目</head>
<lb ed="X" n="0618c22"/><lb ed="R046" n="0644b08"/>
<lb ed="X" n="0618c23"/><lb ed="R046" n="0644b09"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX29p0618c2301">卷第一
<lb ed="X" n="0618c24"/><lb ed="R046" n="0644b10"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX29p0618c2401">序品第一</item></list></item>
<pb ed="X" xml:id="X29.0599.0619a" n="0619a"/>
<lb ed="X" n="0619a01"/><lb ed="R046" n="0644b11"/><item xml:id="itemX29p0619a0101">卷第二
<lb ed="X" n="0619a02"/><lb ed="R046" n="0644b12"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX29p0619a0201">方便品第二</item></list></item>
<lb ed="X" n="0619a03"/><lb ed="R046" n="0644b13"/><item xml:id="itemX29p0619a0301">卷第三
<lb ed="X" n="0619a04"/><lb ed="R046" n="0644b14"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX29p0619a0401">譬喩品第三</item></list></item>
<lb ed="X" n="0619a05"/><lb ed="R046" n="0644b15"/><item xml:id="itemX29p0619a0501">卷第四
<lb ed="X" n="0619a06"/><lb ed="R046" n="0644b16"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX29p0619a0601">信解品第四</item>
<lb ed="X" n="0619a07"/><lb ed="R046" n="0644b17"/><item xml:id="itemX29p0619a0701">藥草喩品第五</item>
<lb ed="X" n="0619a08"/><lb ed="R046" n="0644b18"/><item xml:id="itemX29p0619a0801">授記品第六</item></list></item>
<lb ed="X" n="0619a09"/><lb ed="R046" n="0645a01"/><item xml:id="itemX29p0619a0901">卷第五
<lb ed="X" n="0619a10"/><lb ed="R046" n="0645a02"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX29p0619a1001">化城喩品第七</item>
<lb ed="X" n="0619a11"/><lb ed="R046" n="0645a03"/><item xml:id="itemX29p0619a1101">五百弟子授記品第八</item>
<lb ed="X" n="0619a12"/><lb ed="R046" n="0645a04"/><item xml:id="itemX29p0619a1201">授學無學人記品第九</item>
<lb ed="X" n="0619a13"/><lb ed="R046" n="0645a05"/><item xml:id="itemX29p0619a1301">法師品第十</item>
<lb ed="X" n="0619a14"/><lb ed="R046" n="0645a06"/><item xml:id="itemX29p0619a1401">見寶塔品第十一</item></list></item>
<lb ed="X" n="0619a15"/><lb ed="R046" n="0645a07"/><item xml:id="itemX29p0619a1501">卷第六
<lb ed="X" n="0619a16"/><lb ed="R046" n="0645a08"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX29p0619a1601">提婆達多品第十二</item>
<lb ed="X" n="0619a17"/><lb ed="R046" n="0645a09"/><item xml:id="itemX29p0619a1701">持品第十三</item>
<lb ed="X" n="0619a18"/><lb ed="R046" n="0645a10"/><item xml:id="itemX29p0619a1801">安樂行品第十四</item>
<lb ed="X" n="0619a19"/><lb ed="R046" n="0645a11"/><item xml:id="itemX29p0619a1901">從地涌出品第十五</item>
<lb ed="X" n="0619a20"/><lb ed="R046" n="0645a12"/><item xml:id="itemX29p0619a2001">如來壽量品第十六</item></list></item>
<lb ed="X" n="0619a21"/><lb ed="R046" n="0645a13"/><item xml:id="itemX29p0619a2101">卷第七
<lb ed="X" n="0619a22"/><lb ed="R046" n="0645a14"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX29p0619a2201">分別功德品第十七</item>
<lb ed="X" n="0619a23"/><lb ed="R046" n="0645a15"/><item xml:id="itemX29p0619a2301">隨喜功德品第十八</item>
<lb ed="X" n="0619a24"/><lb ed="R046" n="0645a16"/><item xml:id="itemX29p0619a2401">法師功德品第十九</item>
<pb ed="X" xml:id="X29.0599.0619b" n="0619b"/>
<lb ed="X" n="0619b01"/><lb ed="R046" n="0645a17"/><item xml:id="itemX29p0619b0101">常不輕菩薩品第二十</item>
<lb ed="X" n="0619b02"/><lb ed="R046" n="0645a18"/><item xml:id="itemX29p0619b0201">如來神力品第二十一</item>
<lb ed="X" n="0619b03"/><lb ed="R046" n="0645b01"/><item xml:id="itemX29p0619b0301">囑累品第二十二</item>
<lb ed="X" n="0619b04"/><lb ed="R046" n="0645b02"/><item xml:id="itemX29p0619b0401">藥王菩薩本事品第二十三</item>
<lb ed="X" n="0619b05"/><lb ed="R046" n="0645b03"/><item xml:id="itemX29p0619b0501">玅音菩薩品第二十四</item>
<lb ed="X" n="0619b06"/><lb ed="R046" n="0645b04"/><item xml:id="itemX29p0619b0601">觀世音菩薩普門品第二十五</item>
<lb ed="X" n="0619b07"/><lb ed="R046" n="0645b05"/><item xml:id="itemX29p0619b0701">陀羅尼品第二十六</item>
<lb ed="X" n="0619b08"/><lb ed="R046" n="0645b06"/><item xml:id="itemX29p0619b0801">玅莊嚴王本事品第二十七</item>
<lb ed="X" n="0619b09"/><lb ed="R046" n="0645b07"/><item xml:id="itemX29p0619b0901">普賢菩薩勸發品第二十八</item></list></item></list>
<lb ed="X" n="0619b10"/><lb ed="R046" n="0645b08"/>
<lb ed="X" n="0619b11"/><lb ed="R046" n="0645b09"/><p xml:id="pX29p0619b1101">法華經文句纂要品目<note place="inline">終</note></p></cb:div>
<lb ed="X" n="0619b12"/>
<lb ed="X" n="0619b13"/>
<lb ed="X" n="0619b14"/>
<lb ed="X" n="0619b15"/>
<lb ed="X" n="0619b16"/><cb:docNumber>No. 599</cb:docNumber>
<lb ed="X" n="0619b17"/><lb ed="R046" n="0646a01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>玅法蓮華經文句纂要卷第一</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0619b18"/>
<lb ed="X" n="0619b19"/><lb ed="R046" n="0646a02"/><byline cb:type="other">隋章安尊者　灌頂　結集</byline>
<lb ed="X" n="0619b20"/><lb ed="R046" n="0646a03"/><byline cb:type="other">陳隋天台　智者大師　說</byline>
<lb ed="X" n="0619b21"/><lb ed="R046" n="0646a04"/><byline cb:type="other">唐荆溪尊者　湛然　述記</byline>
<lb ed="X" n="0619b22"/><lb ed="R046" n="0646a05"/><byline cb:type="author">閩鼓山私淑比丘道霈纂要</byline>
<lb ed="X" n="0619b23"/><lb ed="R046" n="0646a06"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">經前三段</cb:mulu><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0619b2301">△經前有三段。</p></cb:div><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">初略釋五重玄義</cb:mulu><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0619b2307" cb:place="inline">初略釋五重玄義。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0619b24"/><lb ed="R046" n="0646a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0619b2401">玅法蓮華經</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X29.0599.0619c" n="0619c"/>
<lb ed="X" n="0619c01"/><lb ed="R046" n="0646a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0619c0101">智者大師。將釋此經。先於經前。立五重玄義。申明
<lb ed="X" n="0619c02"/><lb ed="R046" n="0646a09"/>首題。發揚一經大旨。所謂九旬談玅是也。言五重
<lb ed="X" n="0619c03"/><lb ed="R046" n="0646a10"/>者。謂名體宗用敎相也。因名詮體。因體會宗。依宗
<lb ed="X" n="0619c04"/><lb ed="R046" n="0646a11"/>有用。仍須敎相。區以別之。令權實有歸。麤玅無爽。
<lb ed="X" n="0619c05"/><lb ed="R046" n="0646a12"/>此經以法喩爲名。實相爲體。一乘因果爲宗。斷疑
<lb ed="X" n="0619c06"/><lb ed="R046" n="0646a13"/>生信爲用。醍醐爲敎相。</p><p xml:id="pX29p0619c0610" cb:place="inline">一法喩爲名者。夫玅名不
<lb ed="X" n="0619c07"/><lb ed="R046" n="0646a14"/>可思議也。所言法者。十界十如權實之法也。此法
<lb ed="X" n="0619c08"/><lb ed="R046" n="0646a15"/>卽玅。此玅卽法。無二無別。故言玅也。所謂玅名一
<lb ed="X" n="0619c09"/><lb ed="R046" n="0646a16"/>擧。待絕竝彰。相待論判。出前三敎四時之上。絕待
<lb ed="X" n="0619c10"/><lb ed="R046" n="0646a17"/>論開。開前三敎四時。俱成一實也。</p><p xml:id="pX29p0619c1014" cb:place="inline">蓮華者喩。喩權
<lb ed="X" n="0619c11"/><lb ed="R046" n="0646a18"/>實法也。蓮譬於實。華譬於權。良以玅法難解。假喩
<lb ed="X" n="0619c12"/><lb ed="R046" n="0646b01"/>易彰。況意乃多。略擬本迹。合成六喩也。</p><p xml:id="pX29p0619c1216" cb:place="inline">初迹門三
<lb ed="X" n="0619c13"/><lb ed="R046" n="0646b02"/>喩。一爲蓮故華。譬爲實施權。經云。知第一寂滅。以
<lb ed="X" n="0619c14"/><lb ed="R046" n="0646b03"/>方便力故。雖示種種道。其實爲佛乘。二華開蓮現。
<lb ed="X" n="0619c15"/><lb ed="R046" n="0646b04"/>譬開權顯實。經云。開方便門。示眞實相。三華落蓮
<lb ed="X" n="0619c16"/><lb ed="R046" n="0646b05"/>成。譬廢權立實。經云。正直捨方便。但說無上道也。</p>
<lb ed="X" n="0619c17"/><lb ed="R046" n="0646b06"/><p xml:id="pX29p0619c1701">次本門三喩。一爲蓮故華。蓮譬於本。華喩於迹。從
<lb ed="X" n="0619c18"/><lb ed="R046" n="0646b07"/>本垂迹。迹依於本。經云。我實成佛以來。久遠若斯。
<lb ed="X" n="0619c19"/><lb ed="R046" n="0646b08"/>但敎化衆生。作如是說。我少出家。得三菩提。二華
<lb ed="X" n="0619c20"/><lb ed="R046" n="0646b09"/>開蓮現。譬開迹顯本。經云。一切世間。皆謂今始得
<lb ed="X" n="0619c21"/><lb ed="R046" n="0646b10"/>道。我成佛以來。無量無邊那由他劫。三華落蓮成。
<lb ed="X" n="0619c22"/><lb ed="R046" n="0646b11"/>譬廢迹立本。經云。諸佛如來。法皆如是。爲度衆生。
<lb ed="X" n="0619c23"/><lb ed="R046" n="0646b12"/>皆實不虗。</p><p xml:id="pX29p0619c2305" cb:place="inline">是以先標玅法。次喩蓮華。蕩化城之執
<lb ed="X" n="0619c24"/><lb ed="R046" n="0646b13"/>敎。廢艸菴之滯情。開方便之權門。示眞實之妙理。
<pb ed="X" xml:id="X29.0599.0620a" n="0620a"/>
<lb ed="X" n="0620a01"/><lb ed="R046" n="0646b14"/>會衆善之小行。歸廣大之一乘。上中下根。皆與記
<lb ed="X" n="0620a02"/><lb ed="R046" n="0646b15"/>莂<note place="inline">結迹門意</note>。</p><p xml:id="pX29p0620a0206" cb:place="inline">又發伽耶之權巧。顯本地之幽微。增道損
<lb ed="X" n="0620a03"/><lb ed="R046" n="0646b16"/>生。位隣大覺。一期化導。事理俱圓。蓮華之譬。意在
<lb ed="X" n="0620a04"/><lb ed="R046" n="0646b17"/>斯矣<note place="inline">結本門意</note>。</p><p xml:id="pX29p0620a0407" cb:place="inline">經者。西國稱修多羅。此云契經。謂契理
<lb ed="X" n="0620a05"/><lb ed="R046" n="0646b18"/>契機也。具貫攝善法四義。謂貫穿所應說義。攝受
<lb ed="X" n="0620a06"/><lb ed="R046" n="0647a01"/>所化衆生。三世不易。千聖同遵也<note place="inline">一釋名竟</note>。</p>
<lb ed="X" n="0620a07"/><lb ed="R046" n="0647a02"/><p xml:id="pX29p0620a0701">二實相爲體者。一切諸法。不出法性。正指實相以
<lb ed="X" n="0620a08"/><lb ed="R046" n="0647a03"/>爲正體也。故壽量品云。不如三界見於三界。非如
<lb ed="X" n="0620a09"/><lb ed="R046" n="0647a04"/>非異。若三界人。見三界爲異。二乘人。見三界爲如。
<lb ed="X" n="0620a10"/><lb ed="R046" n="0647a05"/>菩薩見三界。亦如亦異。佛見三界。非如非異。雙照
<lb ed="X" n="0620a11"/><lb ed="R046" n="0647a06"/>如異。今取佛所見爲實相正體也。體化他之權實。
<lb ed="X" n="0620a12"/><lb ed="R046" n="0647a07"/>卽是自行之權實。如垢衣內身。實是長者。體自行
<lb ed="X" n="0620a13"/><lb ed="R046" n="0647a08"/>化他之權實。卽是自行之權實。如衣內繫珠。卽無
<lb ed="X" n="0620a14"/><lb ed="R046" n="0647a09"/>價寶也。自行之權卽自行之實。知一切世間治生
<lb ed="X" n="0620a15"/><lb ed="R046" n="0647a10"/>產業。皆與實相不相違背。一色一香。無非中道。況
<lb ed="X" n="0620a16"/><lb ed="R046" n="0647a11"/>自行之權而非實耶<note place="inline">二辨體竟</note>。</p>
<lb ed="X" n="0620a17"/><lb ed="R046" n="0647a12"/><p xml:id="pX29p0620a1701">三者一乘因果爲宗。宗者。要也。云何爲要。無量衆
<lb ed="X" n="0620a18"/><lb ed="R046" n="0647a13"/>善。言因則攝。無量證得。言果則攝。如提綱維。無目
<lb ed="X" n="0620a19"/><lb ed="R046" n="0647a14"/>而不動。牽衣一角<note place="inline">謂戒衣也</note>。無縷而不來。故言宗要。</p><p xml:id="pX29p0620a1921" cb:place="inline">然
<lb ed="X" n="0620a20"/><lb ed="R046" n="0647a15"/>諸因果。善須明識。尙不取別敎因果。況餘因果。諸
<lb ed="X" n="0620a21"/><lb ed="R046" n="0647a16"/>經明佛往昔所行因果。咸是方便。非今經宗要。取
<lb ed="X" n="0620a22"/><lb ed="R046" n="0647a17"/>意爲言。因窮久遠之實修。果窮久遠之實證。如此
<lb ed="X" n="0620a23"/><lb ed="R046" n="0647a18"/>之因。豎高七種方便。橫包十法界法。初修此實相
<lb ed="X" n="0620a24"/><lb ed="R046" n="0647b01"/>之行。名爲佛因。道場所證。名爲佛果。但可以智知。
<pb ed="X" xml:id="X29.0599.0620b" n="0620b"/>
<lb ed="X" n="0620b01"/><lb ed="R046" n="0647b02"/>不可言具。略擧如此因果。以爲宗要耳<note place="inline">三明宗竟</note>。</p>
<lb ed="X" n="0620b02"/><lb ed="R046" n="0647b03"/><p xml:id="pX29p0620b0201">四斷疑生信爲用。用者力用也。三種權實二智。皆
<lb ed="X" n="0620b03"/><lb ed="R046" n="0647b04"/>是力用。於力用中更分別。自行二智照理。理周名
<lb ed="X" n="0620b04"/><lb ed="R046" n="0647b05"/>爲力。二種化他二智鑒機。機徧名爲用。秪自行二
<lb ed="X" n="0620b05"/><lb ed="R046" n="0647b06"/>智。卽是化他二智。化他二智。卽是自行二智。照理
<lb ed="X" n="0620b06"/><lb ed="R046" n="0647b07"/>卽鑒機。鑒機卽照理。如薩婆悉達。彎祖王弓滿。名
<lb ed="X" n="0620b07"/><lb ed="R046" n="0647b08"/>爲力。中七鐵鼓。貫一<name role="" type="person">鐵圍山</name>。洞地。徹水輪。名爲用。
<lb ed="X" n="0620b08"/><lb ed="R046" n="0647b09"/>諸方便敎。力用微弱。如凡人弓箭。何者。昔機稟化
<lb ed="X" n="0620b09"/><lb ed="R046" n="0647b10"/>他二智。照理不徧。生信不深。除疑不盡。今機稟自
<lb ed="X" n="0620b10"/><lb ed="R046" n="0647b11"/>行二智。極佛境界。起法界信。增圓玅道。斷根本惑。
<lb ed="X" n="0620b11"/><lb ed="R046" n="0647b12"/>損變易生。非但生身。及生身得忍兩種菩薩俱益。
<lb ed="X" n="0620b12"/><lb ed="R046" n="0647b13"/>法身。法身後心。兩種菩薩亦俱益。化功廣大。利潤
<lb ed="X" n="0620b13"/><lb ed="R046" n="0647b14"/>弘深。葢茲經之力用也<note place="inline">四論用竟</note>。</p>
<lb ed="X" n="0620b14"/><lb ed="R046" n="0647b15"/><p xml:id="pX29p0620b1401">五醍醐爲敎相。敎者。聖人被下之言也。相者。分別
<lb ed="X" n="0620b15"/><lb ed="R046" n="0647b16"/>同異也。云何分別。如日初出。先照高山。厚植善根。
<lb ed="X" n="0620b16"/><lb ed="R046" n="0647b17"/>感斯頓說。頓說本不爲小。小雖在座。如聾如瘂。良
<lb ed="X" n="0620b17"/><lb ed="R046" n="0647b18"/>由小不堪大。亦是大隔於小。此卽華嚴。約法被機。
<lb ed="X" n="0620b18"/><lb ed="R046" n="0648a01"/>機得大益。名頓敎相。約說次第。名從牛出乳味相。
<lb ed="X" n="0620b19"/><lb ed="R046" n="0648a02"/>次照幽谷。淺行偏明。當分漸解。此如三藏。三藏本
<lb ed="X" n="0620b20"/><lb ed="R046" n="0648a03"/>不爲大。大雖在座。多跢婆和。小所不識。此乃小隔
<lb ed="X" n="0620b21"/><lb ed="R046" n="0648a04"/>於大。大隱於小。約法被機。名漸敎相。約說次第。名
<lb ed="X" n="0620b22"/><lb ed="R046" n="0648a05"/>酪味相。</p><p xml:id="pX29p0620b2204" cb:place="inline">次照平地。影臨萬水。逐器方圓。隨波動靜。
<lb ed="X" n="0620b23"/><lb ed="R046" n="0648a06"/>示一佛土。令淨穢不同。示現一身。巨細各異。一音
<lb ed="X" n="0620b24"/><lb ed="R046" n="0648a07"/>說法。隨類各解。恐畏歡喜。厭離斷疑。神力不共。故
<pb ed="X" xml:id="X29.0599.0620c" n="0620c"/>
<lb ed="X" n="0620c01"/><lb ed="R046" n="0648a08"/>見有淨穢。聞有褒貶。嗅有薝蔔不薝蔔。華有著身
<lb ed="X" n="0620c02"/><lb ed="R046" n="0648a09"/>不著身。慧有若干不若干。此如淨名方等。約法被
<lb ed="X" n="0620c03"/><lb ed="R046" n="0648a10"/>機。猶是漸敎。約說次第。生酥味相。</p><p xml:id="pX29p0620c0314" cb:place="inline">復有義。大人蒙
<lb ed="X" n="0620c04"/><lb ed="R046" n="0648a11"/>其光用。嬰兒喪其睛明。夜遊者伏匿。作務者興成。
<lb ed="X" n="0620c05"/><lb ed="R046" n="0648a12"/>故文云。但爲菩薩說其實事。而不爲我說斯眞要。
<lb ed="X" n="0620c06"/><lb ed="R046" n="0648a13"/>雖三人俱學。二乘取證。具如大品。若約法被機。猶
<lb ed="X" n="0620c07"/><lb ed="R046" n="0648a14"/>是漸敎。約說次第。名熟酥味相。</p><p xml:id="pX29p0620c0713" cb:place="inline">復有義。日光普照。
<lb ed="X" n="0620c08"/><lb ed="R046" n="0648a15"/>高下悉均平。土圭測影。不縮不盈。若低頭。若小音。
<lb ed="X" n="0620c09"/><lb ed="R046" n="0648a16"/>若散亂。若微善。皆成佛道。不令有人獨得滅度。皆
<lb ed="X" n="0620c10"/><lb ed="R046" n="0648a17"/>以如來滅度而滅度之。具如今經。若約法被機。名
<lb ed="X" n="0620c11"/><lb ed="R046" n="0648a18"/>漸圓敎。約說次第。醍醐味相。</p><p xml:id="pX29p0620c1112" cb:place="inline">當知華嚴之譬。與涅
<lb ed="X" n="0620c12"/><lb ed="R046" n="0648b01"/>槃義同。三子三田三馬等譬。皆先菩薩。次及二乘。
<lb ed="X" n="0620c13"/><lb ed="R046" n="0648b02"/>後則闡提。聖凡平等。</p><p xml:id="pX29p0620c1309" cb:place="inline"><note place="inline">三子三田三馬等譬者。涅槃迦葉菩薩白佛。如來憐愍一
<lb ed="X" n="0620c14"/><lb ed="R046" n="0648b03"/>切衆生。不調能調。未脫能脫。善星是佛菩薩時子。斷欲界結。證得四禪。如來何故說是一闡提。地獄劫住。
<lb ed="X" n="0620c15"/><lb ed="R046" n="0648b04"/>不可治人。何不先爲演說正法。後爲菩薩。若不能救善星比丘。云何得名大慈悲。有大方便。佛言。善男子。
<lb ed="X" n="0620c16"/><lb ed="R046" n="0648b05"/>譬如有人。唯有三子。一者有信順心。恭敬父母。利根智慧。於世間事。悉能了知。其第二子。無信順心。不敬
<lb ed="X" n="0620c17"/><lb ed="R046" n="0648b06"/>父母。利根智慧。於世間事。能悉了知。其第三子。不敬父母。無信順心。鈍根無智。父母敎吿。應先敎誰。迦葉
<lb ed="X" n="0620c18"/><lb ed="R046" n="0648b07"/>白佛。應先初。次及第二。後及第三。而彼二子。雖無信順恭敬之心。以慈念故。次復敎之。如來亦爾。其三子
<lb ed="X" n="0620c19"/><lb ed="R046" n="0648b08"/>者。先譬菩薩。次譬聲聞。後譬闡提。如修多羅中微細之義。我先<anchor xml:id="nkr_note_add_0620c1901" n="0620c1901"/><anchor xml:id="beg0620c1901" n="0620c1901"/>已<anchor xml:id="end0620c1901"/>爲諸菩薩說。淺近之義。爲聲聞說。世間
<lb ed="X" n="0620c20"/><lb ed="R046" n="0648b09"/>之義。爲闡提說。今雖無益。作後世因。善男子。譬如三田。一者渠流便易。無諸沙鹵。瓦石棘刺。種一得百。二
<lb ed="X" n="0620c21"/><lb ed="R046" n="0648b10"/>者雖無沙鹵。瓦石棘刺。渠流嶮難。收實減半。三者渠流嶮難。多諸沙鹵。種一得一。又有三馬。一者調壯大
<lb ed="X" n="0620c22"/><lb ed="R046" n="0648b11"/>力。二者不調大力。三者羸老。王若行時。先乘何馬。合譬如前。善男子。如大師子。若殺香象。則盡其力。乃至
<lb ed="X" n="0620c23"/><lb ed="R046" n="0648b12"/>殺兔。亦盡其力。如來亦爾。爲諸菩薩。及一闡提。功用無二。故今文中。初說華嚴。先爲菩薩。次在鹿苑。爲聲
<lb ed="X" n="0620c24"/><lb ed="R046" n="0648b13"/>聞。方等<anchor xml:id="nkr_note_add_0620c2401" n="0620c2401"/><anchor xml:id="beg0620c2401" n="0620c2401"/>已<anchor xml:id="end0620c2401"/>後。大小普被。乃至涅槃。名爲平等。故涅槃云。功用無二。經文雖列多種三譬。譬意不別。重引來
<pb ed="X" xml:id="X29.0599.0621a" n="0621a"/>
<lb ed="X" n="0621a01"/><lb ed="R046" n="0648b14"/>耳。日光無私。高者先照。後及平地。涅槃亦爾。佛智無偏。大機先被。後及闡提。通前後說。故云平等</note>。</p><p xml:id="pX29p0621a0138" cb:place="inline">問。
<lb ed="X" n="0621a02"/><lb ed="R046" n="0648b15"/>旣以五味分別。那同稱漸。答。約漸。得明五味耳。又
<lb ed="X" n="0621a03"/><lb ed="R046" n="0648b16"/>若小不聞大。大一向是頓。若大不用小。小一向是
<lb ed="X" n="0621a04"/><lb ed="R046" n="0648b17"/>漸。若以大破小。是漸頓竝陳。若帶小明大。是漸頓
<lb ed="X" n="0621a05"/><lb ed="R046" n="0648b18"/>相資。若會小歸大。是漸頓泯合。故無量義云。漸頓
<lb ed="X" n="0621a06"/><lb ed="R046" n="0649a01"/>二法。三道四果不合。今時則合。卽此義也。問。云何
<lb ed="X" n="0621a07"/><lb ed="R046" n="0649a02"/>相資。答。小聞於大。恥小而慕大。是爲頓資漸。佛命
<lb ed="X" n="0621a08"/><lb ed="R046" n="0649a03"/>善吉轉敎。大益菩薩。是爲漸資頓。如前分別。但約
<lb ed="X" n="0621a09"/><lb ed="R046" n="0649a04"/>顯露明漸頓五味之相。</p><p xml:id="pX29p0621a0910" cb:place="inline">若論不定。義則不然。雖高
<lb ed="X" n="0621a10"/><lb ed="R046" n="0649a05"/>山頓說。不動寂場而遊化鹿苑。雖說四諦生滅。而
<lb ed="X" n="0621a11"/><lb ed="R046" n="0649a06"/>不妨不生不滅。雖爲菩薩說佛境界。而有二乘智
<lb ed="X" n="0621a12"/><lb ed="R046" n="0649a07"/>斷。雖五人證果。不妨八萬諸天獲無生忍。當知卽
<lb ed="X" n="0621a13"/><lb ed="R046" n="0649a08"/>頓而漸。卽漸而頓。大經云。或時說深。或時說淺。應
<lb ed="X" n="0621a14"/><lb ed="R046" n="0649a09"/>問卽遮。應遮卽問。一時一說一念之中。備有不定。
<lb ed="X" n="0621a15"/><lb ed="R046" n="0649a10"/>不同舊義。專判一部。味味中悉如此。此乃顯露不
<lb ed="X" n="0621a16"/><lb ed="R046" n="0649a11"/>定。秘密不定。其義不然。如來於法。得最自在。若智
<lb ed="X" n="0621a17"/><lb ed="R046" n="0649a12"/>若機。若時若處。三密四門。無妨無礙。此座說頓。十
<lb ed="X" n="0621a18"/><lb ed="R046" n="0649a13"/>方說漸說不定。頓座不聞十方。十方不聞頓座。或
<lb ed="X" n="0621a19"/><lb ed="R046" n="0649a14"/>十方說頓說不定。此座說漸。各各不相知聞。於此
<lb ed="X" n="0621a20"/><lb ed="R046" n="0649a15"/>是顯。於彼是密。或爲一人說頓。或爲多人說漸說
<lb ed="X" n="0621a21"/><lb ed="R046" n="0649a16"/>不定。或爲一人說漸。爲多人說頓。各各不相知。互
<lb ed="X" n="0621a22"/><lb ed="R046" n="0649a17"/>爲顯密。</p><p xml:id="pX29p0621a2204" cb:place="inline">或一座默。十方說。十方默。一座說。或俱默
<lb ed="X" n="0621a23"/><lb ed="R046" n="0649a18"/>俱說。各各不相知。互爲顯密。雖復如此。未盡如來
<lb ed="X" n="0621a24"/><lb ed="R046" n="0649b01"/>於法自在之力。但可智知。不可言辨。雖復甚多。亦
<pb ed="X" xml:id="X29.0599.0621b" n="0621b"/>
<lb ed="X" n="0621b01"/><lb ed="R046" n="0649b02"/>不出漸頓不定秘密。</p><p xml:id="pX29p0621b0109" cb:place="inline">今法華是顯露。非秘密。是漸
<lb ed="X" n="0621b02"/><lb ed="R046" n="0649b03"/>頓。非漸漸。是合。非不合。是醍醐。非四味。是定。非不
<lb ed="X" n="0621b03"/><lb ed="R046" n="0649b04"/>定。如此分別。此經與衆經相異也。</p><p xml:id="pX29p0621b0314" cb:place="inline">又異者。餘敎當
<lb ed="X" n="0621b04"/><lb ed="R046" n="0649b05"/>機益物。不說如來施化之意。此經明佛設敎元始。
<lb ed="X" n="0621b05"/><lb ed="R046" n="0649b06"/>巧爲衆生。作漸頓不定顯密種子。中間以漸頓五
<lb ed="X" n="0621b06"/><lb ed="R046" n="0649b07"/>味。調伏長養而成熟之。又以頓漸五味而度脫之。
<lb ed="X" n="0621b07"/><lb ed="R046" n="0649b08"/>竝脫。竝熟。竝種。番番不息。大勢威猛。三世益物。具
<lb ed="X" n="0621b08"/><lb ed="R046" n="0649b09"/>如信解品中說。與餘經異也。</p><p xml:id="pX29p0621b0812" cb:place="inline">又衆經咸云。道樹師。
<lb ed="X" n="0621b09"/><lb ed="R046" n="0649b10"/>實智始滿。起道樹。始施權智。今經明師之權智。在
<lb ed="X" n="0621b10"/><lb ed="R046" n="0649b11"/>道樹前。久久<anchor xml:id="nkr_note_add_0621b1001" n="0621b1001"/><anchor xml:id="beg0621b1001" n="0621b1001"/>已<anchor xml:id="end0621b1001"/>滿。諸經明二乘弟子。不得入實智。
<lb ed="X" n="0621b11"/><lb ed="R046" n="0649b12"/>亦不能施權智。今經明弟子入實甚久。亦先解行。
<lb ed="X" n="0621b12"/><lb ed="R046" n="0649b13"/>權。</p><p xml:id="pX29p0621b1202" cb:place="inline">又衆經尙不論道樹之前。師之與弟。近近權實。
<lb ed="X" n="0621b13"/><lb ed="R046" n="0649b14"/>況復遠遠。</p><p xml:id="pX29p0621b1305" cb:place="inline">今經明道樹之前。權實長遠。補處數世
<lb ed="X" n="0621b14"/><lb ed="R046" n="0649b15"/>界不知。況其塵數。經云。昔所未曾說。今皆當得聞。
<lb ed="X" n="0621b15"/><lb ed="R046" n="0649b16"/>殷勤稱歎。良有以也。當知此經。異諸敎也。</p><p xml:id="pX29p0621b1517" cb:place="inline">上來所
<lb ed="X" n="0621b16"/><lb ed="R046" n="0649b17"/>明五時五味。及頓等化儀四敎。然後出藏通別圓
<lb ed="X" n="0621b17"/><lb ed="R046" n="0649b18"/>化法四敎。化儀。乃如來一代化物之儀式。如世藥
<lb ed="X" n="0621b18"/><lb ed="R046" n="0650a01"/>方。化法。乃化物之方法。如世用藥。詳如玄義。略如
<lb ed="X" n="0621b19"/><lb ed="R046" n="0650a02"/>四敎儀。此但提其綱要云爾。</p><p xml:id="pX29p0621b1912" cb:place="inline"><note place="inline">五明敎竟</note>。</p><p xml:id="pX29p0621b1916" cb:place="inline"><note place="inline">初五重
<lb ed="X" n="0621b20"/><lb ed="R046" n="0650a03"/>玄義竟</note>。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0621b21"/><lb ed="R046" n="0650a04"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">次明翻譯弘傳之師</cb:mulu><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0621b2101">△次明翻譯弘傳之師。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0621b22"/><lb ed="R046" n="0650a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0621b2201">姚秦三藏法師鳩摩羅什譯</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0621b23"/><lb ed="R046" n="0650a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0621b2301">師中天竺國人。父鳩摩羅琰。家世相國。棄榮出遊。
<lb ed="X" n="0621b24"/><lb ed="R046" n="0650a07"/>龜兹王以女妻之。生師。名鳩摩羅什。此云童壽。師
<pb ed="X" xml:id="X29.0599.0621c" n="0621c"/>
<lb ed="X" n="0621c01"/><lb ed="R046" n="0650a08"/>生而神靈。七歲隨母入寺。見大鐵鉢。卽取頂戴。俄
<lb ed="X" n="0621c02"/><lb ed="R046" n="0650a09"/>念此鉢甚鉅。我何能頂。卽不勝重。將壓焉。遂悟萬
<lb ed="X" n="0621c03"/><lb ed="R046" n="0650a10"/>法唯心。博學強記。人莫能及。以冲齡高德。故云童
<lb ed="X" n="0621c04"/><lb ed="R046" n="0650a11"/>壽。出家博通三藏。龜兹王以金師子座處之。</p><p xml:id="pX29p0621c0418" cb:place="inline">符堅
<lb ed="X" n="0621c05"/><lb ed="R046" n="0650a12"/>據秦。見異星現於西域。太史奏。當有大德智人。入
<lb ed="X" n="0621c06"/><lb ed="R046" n="0650a13"/>輔中國。遣將呂光伐龜兹。迎羅什。中途聞堅爲姚
<lb ed="X" n="0621c07"/><lb ed="R046" n="0650a14"/>萇所害。萇欲迎之不果。萇亡。子姚興立。迎師入關。
<lb ed="X" n="0621c08"/><lb ed="R046" n="0650a15"/>奉爲國師。</p><p xml:id="pX29p0621c0805" cb:place="inline">師閱舊經。譯多參差。不與梵本相應。乃
<lb ed="X" n="0621c09"/><lb ed="R046" n="0650a16"/>集沙門。生肇融睿等八百餘人。於<name role="" type="person">逍遙園</name>。新譯經
<lb ed="X" n="0621c10"/><lb ed="R046" n="0650a17"/>論。凡三百九十餘部。竝暢神源。發揮幽致。姚秦弘
<lb ed="X" n="0621c11"/><lb ed="R046" n="0650a18"/>始五年。四月二十三日。譯大品竟。至八年夏。於草
<lb ed="X" n="0621c12"/><lb ed="R046" n="0650b01"/>堂寺譯此玅法蓮華經。命僧睿講之。睿開爲九轍。
<lb ed="X" n="0621c13"/><lb ed="R046" n="0650b02"/>世不傳。</p><p xml:id="pX29p0621c1304" cb:place="inline">師將終。集衆曰。願所宣譯。傳之後世。咸共
<lb ed="X" n="0621c14"/><lb ed="R046" n="0650b03"/>流通。今於衆前。發誠實誓。若所傳無謬。當使焚身
<lb ed="X" n="0621c15"/><lb ed="R046" n="0650b04"/>之後。舌不焦爛。以弘始十一年八月二十日。卒于
<lb ed="X" n="0621c16"/><lb ed="R046" n="0650b05"/>長安。闍維。薪盡形滅。舌根儼然不壞。如紅蓮華色。
<lb ed="X" n="0621c17"/><lb ed="R046" n="0650b06"/>南山感應傳云。師位證三賢。七佛以來譯經之師
<lb ed="X" n="0621c18"/><lb ed="R046" n="0650b07"/>也。譯者。翻字翻音。易梵語爲華言也。其鉅功茂德。
<lb ed="X" n="0621c19"/><lb ed="R046" n="0650b08"/>詳本傳。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0621c20"/><lb ed="R046" n="0650b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0621c2001">陳隋國師天台智者大師傳</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0621c21"/><lb ed="R046" n="0650b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0621c2101">天台智者大師。諱智顗。字德安。姓陳氏。世爲穎川
<lb ed="X" n="0621c22"/><lb ed="R046" n="0650b11"/>人。晉朝避亂。止於荆州之華容。父諱起祖。梁元帝
<lb ed="X" n="0621c23"/><lb ed="R046" n="0650b12"/>時。爲散騎常侍。封益陽侯。母徐氏。夢香煙五彩。縈
<lb ed="X" n="0621c24"/><lb ed="R046" n="0650b13"/>迴入懷。遂覺體重。誕靈之夕。神光發屋。旦有二僧
<pb ed="X" xml:id="X29.0599.0622a" n="0622a"/>
<lb ed="X" n="0622a01"/><lb ed="R046" n="0650b14"/>過門曰。此兒道德所鍾。必當出家證果。言畢而隱。
<lb ed="X" n="0622a02"/><lb ed="R046" n="0650b15"/>師眉分八彩。目耀重瞳。有古帝者之相。父母每藏
<lb ed="X" n="0622a03"/><lb ed="R046" n="0650b16"/>護之。不令人見。在襁褓中。臥卽合掌。坐卽面西。七
<lb ed="X" n="0622a04"/><lb ed="R046" n="0650b17"/>歲喜往伽藍。蒙僧授普門品一徧成誦。師於佛前。
<lb ed="X" n="0622a05"/><lb ed="R046" n="0650b18"/>誓爲沙門。夜夢瑞像。舒金色手。從牕而入。三摩其
<lb ed="X" n="0622a06"/><lb ed="R046" n="0651a01"/>頂。由是深厭家獄。每求出家。二親不許。乃刻旃檀
<lb ed="X" n="0622a07"/><lb ed="R046" n="0651a02"/>像。披藏尋經。當拜時。恍焉如夢。見高山頂。有僧擧
<lb ed="X" n="0622a08"/><lb ed="R046" n="0651a03"/>手招之。須臾伸臂。接至山麓。入伽藍。見所造像在
<lb ed="X" n="0622a09"/><lb ed="R046" n="0651a04"/>焉。卽悲泣自陳。願學得三世佛法。對千部論師。說
<lb ed="X" n="0622a10"/><lb ed="R046" n="0651a05"/>之無礙。用報四恩。僧復指像謂曰。汝當居此。汝當
<lb ed="X" n="0622a11"/><lb ed="R046" n="0651a06"/>終此。是年父母。相繼傾喪。年十八。卽辭兄。依本郡
<lb ed="X" n="0622a12"/><lb ed="R046" n="0651a07"/>果願寺舅氏法緖出家。二十進具。初從慧曠學律。
<lb ed="X" n="0622a13"/><lb ed="R046" n="0651a08"/>兼通方等。復詣大賢山。誦法華。無量義。普賢觀。歷
<lb ed="X" n="0622a14"/><lb ed="R046" n="0651a09"/>涉二旬。誦通三部。進修方等。勝相現前。見道場廣
<lb ed="X" n="0622a15"/><lb ed="R046" n="0651a10"/>博莊嚴。而諸經像。縱橫紛錯。身在高座。足躡繩床。
<lb ed="X" n="0622a16"/><lb ed="R046" n="0651a11"/>口誦法華。手正經像。旣精通經律。常樂禪悅。怏怏
<lb ed="X" n="0622a17"/><lb ed="R046" n="0651a12"/>湘東。無足可問。</p><p xml:id="pX29p0622a1707" cb:place="inline">陳文帝天嘉元年。時思大禪師。止
<lb ed="X" n="0622a18"/><lb ed="R046" n="0651a13"/>光州大蘇山。卽往頂拜。思一見。卽曰。昔日靈山同
<lb ed="X" n="0622a19"/><lb ed="R046" n="0651a14"/>聽法華。宿緣所追。今復來矣。卽示以普賢道場四
<lb ed="X" n="0622a20"/><lb ed="R046" n="0651a15"/>安樂行。昏曉苦倒。如敎研心。切栢爲香。栢盡繼之
<lb ed="X" n="0622a21"/><lb ed="R046" n="0651a16"/>以栗。捲簾進月。月沒繼之以松。經二七日。誦經至
<lb ed="X" n="0622a22"/><lb ed="R046" n="0651a17"/>藥王本事品。是眞精進。是名眞法供養如來。身心
<lb ed="X" n="0622a23"/><lb ed="R046" n="0651a18"/>豁然。寂而入定。親見靈山一會儼然未散。照了法
<lb ed="X" n="0622a24"/><lb ed="R046" n="0651b01"/>華。若高輝之臨幽谷。達諸法相。如長風之避太虗。
<pb ed="X" xml:id="X29.0599.0622b" n="0622b"/>
<lb ed="X" n="0622b01"/><lb ed="R046" n="0651b02"/>將證白師。南嶽更爲開演。凡自心所悟。及從師咨
<lb ed="X" n="0622b02"/><lb ed="R046" n="0651b03"/>受。四夜加進。功逾百年。南嶽歎曰。非汝莫證。非我
<lb ed="X" n="0622b03"/><lb ed="R046" n="0651b04"/>莫識。所入定者。法華三昧前方便。所發持者。初旋
<lb ed="X" n="0622b04"/><lb ed="R046" n="0651b05"/>陀羅尼也。縱令文字之師。千羣萬衆。尋汝之辯。不
<lb ed="X" n="0622b05"/><lb ed="R046" n="0651b06"/>可窮矣。當於說法人中。最爲第一。南嶽手持如意。
<lb ed="X" n="0622b06"/><lb ed="R046" n="0651b07"/>臨席讚之曰。可謂法付法臣。法王無事矣。復謂師
<lb ed="X" n="0622b07"/><lb ed="R046" n="0651b08"/>曰。吾久羨南嶽。恨法無所委。汝旣得其門。當傳燈
<lb ed="X" n="0622b08"/><lb ed="R046" n="0651b09"/>化物。莫作最後斷佛種人也。</p><p xml:id="pX29p0622b0812" cb:place="inline">師旣奉訓。不獲從往
<lb ed="X" n="0622b09"/><lb ed="R046" n="0651b10"/>南嶽。以陳光大元年。同法喜等二十七人。初至金
<lb ed="X" n="0622b10"/><lb ed="R046" n="0651b11"/>陵。朝野欽風。咸來請益。儀同沈君理。請居<name role="" type="person">瓦官寺</name>。
<lb ed="X" n="0622b11"/><lb ed="R046" n="0651b12"/>開法華經題。帝停朝一日。敕羣臣同往。聽法稟戒。
<lb ed="X" n="0622b12"/><lb ed="R046" n="0651b13"/>一夏開釋大義。金陵諸大法匠。咸趨座下。盡北面
<lb ed="X" n="0622b13"/><lb ed="R046" n="0651b14"/>之敬。九旬談玅。卽此時也。</p><p xml:id="pX29p0622b1311" cb:place="inline">師止瓦官凡八載。大注
<lb ed="X" n="0622b14"/><lb ed="R046" n="0651b15"/>法雨。擧國傾心。乃謝遣門人曰。吾初年共坐者四
<lb ed="X" n="0622b15"/><lb ed="R046" n="0651b16"/>十人。皆得法。次百餘人。得法者不滿十人。其後徒
<lb ed="X" n="0622b16"/><lb ed="R046" n="0651b17"/>衆轉多。得法轉少。吾聞天台幽勝。昔人見稱。將息
<lb ed="X" n="0622b17"/><lb ed="R046" n="0651b18"/>緣茲嶺。以展平生之志。夏四月。宣帝敕留訓物。徐
<lb ed="X" n="0622b18"/><lb ed="R046" n="0652a01"/>陵泣勸勿往。師勉留度夏。秋九月。遂入天台。此山
<lb ed="X" n="0622b19"/><lb ed="R046" n="0652a02"/>先是神僧定光。菴居三十載。師至一見。卽曰。頗憶
<lb ed="X" n="0622b20"/><lb ed="R046" n="0652a03"/>招手相引時否。師卽悟禮像之徵。夜聞空中鐘磬
<lb ed="X" n="0622b21"/><lb ed="R046" n="0652a04"/>之聲。光曰。此犍椎集僧。得住之相。此處金地。吾<anchor xml:id="nkr_note_add_0622b2101" n="0622b2101"/><anchor xml:id="beg0622b2101" n="0622b2101"/>已<anchor xml:id="end0622b2101"/>
<lb ed="X" n="0622b22"/><lb ed="R046" n="0652a05"/>居。北山銀地。汝宜居焉。卽佛隴也。乃於此創立伽
<lb ed="X" n="0622b23"/><lb ed="R046" n="0652a06"/>藍。植松引流。宛若昔夢。一日見神僧謂之曰。能制
<lb ed="X" n="0622b24"/><lb ed="R046" n="0652a07"/>敵勝怨。乃可爲勇。復爲說法。師問曰。大聖所說。是
<pb ed="X" xml:id="X29.0599.0622c" n="0622c"/>
<lb ed="X" n="0622c01"/><lb ed="R046" n="0652a08"/>何法門。當云何學。云何弘宣。答曰。此名一實諦。學
<lb ed="X" n="0622c02"/><lb ed="R046" n="0652a09"/>之以般若。宣之以大悲。從今以後。自行兼人。吾皆
<lb ed="X" n="0622c03"/><lb ed="R046" n="0652a10"/>影響。</p><p xml:id="pX29p0622c0303" cb:place="inline">九年二月。帝下詔曰。禪師佛法雄傑。時匠所
<lb ed="X" n="0622c04"/><lb ed="R046" n="0652a11"/>宗。訓兼道俗。國之望也。宜割始豐縣調<note place="inline">天台在六朝時。縣名
<lb ed="X" n="0622c05"/><lb ed="R046" n="0652a12"/>始豐。調去聲。稅賦也</note>。以充衆費。蠲兩戶民。用給薪水。十年。左
<lb ed="X" n="0622c06"/><lb ed="R046" n="0652a13"/>僕射徐陵。以禪師創寺啓于朝。賜號修禪。</p><p xml:id="pX29p0622c0617" cb:place="inline">天台瀕
<lb ed="X" n="0622c07"/><lb ed="R046" n="0652a14"/>海。民業漁捕。師以身衣勸人。贖<g ref="#CB05443">簄</g>一所。爲放生之
<lb ed="X" n="0622c08"/><lb ed="R046" n="0652a15"/>池。時臨海內史計詡。請講金光明經。漁者聞法。皆
<lb ed="X" n="0622c09"/><lb ed="R046" n="0652a16"/>好生去殺。捨江溪<g ref="#CB05443">簄</g>梁六十三所。三百餘里。俱成
<lb ed="X" n="0622c10"/><lb ed="R046" n="0652a17"/>法池。詡後還都。坐事被縈。臨當伏法。遙想禪師。冀
<lb ed="X" n="0622c11"/><lb ed="R046" n="0652a18"/>垂一救。夜夢羣魚巨億。吐沫相濡。明旦有詔。特原
<lb ed="X" n="0622c12"/><lb ed="R046" n="0652b01"/>詡罪。至德元年<note place="inline">陳少主</note>。敕國子祭酒徐孝克。樹<g ref="#CB15156">碑</g>爲
<lb ed="X" n="0622c13"/><lb ed="R046" n="0652b02"/>銘。以頌功德。三年正月。前後三遣使。詔請至金陵。
<lb ed="X" n="0622c14"/><lb ed="R046" n="0652b03"/>弘宣大法。師辭以疾。更敕州郡爲之勸請曰。主上
<lb ed="X" n="0622c15"/><lb ed="R046" n="0652b04"/>虗<anchor xml:id="nkr_note_add_0622c1501" n="0622c1501"/><anchor xml:id="beg0622c1501" n="0622c1501"/>己<anchor xml:id="end0622c1501"/>思敬。願師一往。若一言有益。則四生永賴。師
<lb ed="X" n="0622c16"/><lb ed="R046" n="0652b05"/>不獲<anchor xml:id="nkr_note_add_0622c1601" n="0622c1601"/><anchor xml:id="beg0622c1601" n="0622c1601"/>已<anchor xml:id="end0622c1601"/>而起。旣至。暫安置靈曜。四月詔赴<name role="" type="person">太極殿</name>。
<lb ed="X" n="0622c17"/><lb ed="R046" n="0652b06"/>開大智度論題。及仁王般若經題。還寺就講。時百
<lb ed="X" n="0622c18"/><lb ed="R046" n="0652b07"/>高座居左<note place="inline">諸高座法師也</note>。五等在右<note place="inline">五爵。公侯伯予男也</note>。慧曠。慧辯。
<lb ed="X" n="0622c19"/><lb ed="R046" n="0652b08"/>皆奉敕問難。天子臨莚聽法。百僚莫不盡敬。禎明
<lb ed="X" n="0622c20"/><lb ed="R046" n="0652b09"/>元年。於光宅講法華。時章安預次<note place="inline">文句題注。二十七歲。聽受金陵。
<lb ed="X" n="0622c21"/><lb ed="R046" n="0652b10"/>六十九歲。於丹丘添削</note>。</p><p xml:id="pX29p0622c2110" cb:place="inline">二年正月。隋伐陳。國破。江南皆歸於
<lb ed="X" n="0622c22"/><lb ed="R046" n="0652b11"/>隋。師以時喪亂。遂杖<g ref="#CB15081">䇿</g>荆湘。隋開皇十年正月。文
<lb ed="X" n="0622c23"/><lb ed="R046" n="0652b12"/>帝下詔曰。皇帝敬問光宅禪師。朕於佛敎。敬信惟
<lb ed="X" n="0622c24"/><lb ed="R046" n="0652b13"/>重。往者周武毀棄佛法。朕曾發心立願。必許護持。
<pb ed="X" xml:id="X29.0599.0623a" n="0623a"/>
<lb ed="X" n="0623a01"/><lb ed="R046" n="0652b14"/>及受命於天。遂卽興復。師<anchor xml:id="nkr_note_add_0623a0101" n="0623a0101"/><anchor xml:id="beg0623a0101" n="0623a0101"/>已<anchor xml:id="end0623a0101"/>離世網。修<anchor xml:id="nkr_note_add_0623a0102" n="0623a0102"/><anchor xml:id="beg0623a0102" n="0623a0102"/>己<anchor xml:id="end0623a0102"/>化人。必
<lb ed="X" n="0623a02"/><lb ed="R046" n="0652b15"/>希獎進僧倫。用光大道十一年。晉王<note place="inline">楊廣</note>遣使奉迎。
<lb ed="X" n="0623a03"/><lb ed="R046" n="0652b16"/>師曰。我與晉王。深有緣契。卽束裝順流。不日而至。
<lb ed="X" n="0623a04"/><lb ed="R046" n="0652b17"/>王設千僧齋。製疏請授菩薩戒。師曰。王紆遒佛戒。
<lb ed="X" n="0623a05"/><lb ed="R046" n="0652b18"/>宜立法名總持。王贊師曰。大師傳佛心燈。宜稱智
<lb ed="X" n="0623a06"/><lb ed="R046" n="0653a01"/>者。授戒畢。卽欲西上。王固請留。師不允。王命有司。
<lb ed="X" n="0623a07"/><lb ed="R046" n="0653a02"/>具裝發遣。</p><p xml:id="pX29p0623a0705" cb:place="inline">師往衡山。營建功德。酬師恩也。十二月。
<lb ed="X" n="0623a08"/><lb ed="R046" n="0653a03"/>師至荆州。旋鄕。將建福庭。以答地德。乃於當陽山
<lb ed="X" n="0623a09"/><lb ed="R046" n="0653a04"/>創立精舍。道俗稟戒聽法者。五千餘人。初至當陽。
<lb ed="X" n="0623a10"/><lb ed="R046" n="0653a05"/>望沮漳山色。堆藍積翠。欲卜淸溪以爲道場。意嫌
<lb ed="X" n="0623a11"/><lb ed="R046" n="0653a06"/>迫隘。遂上金龍池北百餘步。有一大樹。婆娑偃葢。
<lb ed="X" n="0623a12"/><lb ed="R046" n="0653a07"/>中虗如菴。乃於其處。趺坐入定。一夕雲開月明。見
<lb ed="X" n="0623a13"/><lb ed="R046" n="0653a08"/>二人。儀從如王。長者美髯而豐厚。少者冠帽而秀
<lb ed="X" n="0623a14"/><lb ed="R046" n="0653a09"/>發。前致敬曰。予卽關羽。漢末紛亂。九州瓜裂。<name role="" type="person">曹操</name>
<lb ed="X" n="0623a15"/><lb ed="R046" n="0653a10"/>不仁。孫權自保。予義臣蜀漢。期復帝室。時事相違。
<lb ed="X" n="0623a16"/><lb ed="R046" n="0653a11"/>有志不遂。死有餘烈。故王此山。大德聖師。何枉神
<lb ed="X" n="0623a17"/><lb ed="R046" n="0653a12"/>足。師曰。欲於此建立道場。以報生身之德耳。神曰。
<lb ed="X" n="0623a18"/><lb ed="R046" n="0653a13"/>願哀憫我愚。特垂攝受。此去一舍。山如覆船。其土
<lb ed="X" n="0623a19"/><lb ed="R046" n="0653a14"/>深厚。弟子當興子平。建寺化供。護持佛法。願師安
<lb ed="X" n="0623a20"/><lb ed="R046" n="0653a15"/>禪七日。以須其成。師期滿出定。見湫潭千丈。化爲
<lb ed="X" n="0623a21"/><lb ed="R046" n="0653a16"/>平址。棟字煥麗。巧奪人目。神運鬼工。其速若此。師
<lb ed="X" n="0623a22"/><lb ed="R046" n="0653a17"/>領衆入居。晝夜演法。一日神啓師曰。弟子獲聞大
<lb ed="X" n="0623a23"/><lb ed="R046" n="0653a18"/>法。更願稟戒。永爲菩提根本。師卽秉爐焚香。授神
<lb ed="X" n="0623a24"/><lb ed="R046" n="0653b01"/>皈戒訖。神歡喜信受。再拜騰空而去。於是神之威
<pb ed="X" xml:id="X29.0599.0623b" n="0623b"/>
<lb ed="X" n="0623b01"/><lb ed="R046" n="0653b02"/>德。昭布千里。遠近瞻禱。莫不肅敬。晉王啓奏。當陽
<lb ed="X" n="0623b02"/><lb ed="R046" n="0653b03"/>造寺。事出神心。理生望表。宜賜嘉名。帝可其請。賜
<lb ed="X" n="0623b03"/><lb ed="R046" n="0653b04"/>名玉泉。</p><p xml:id="pX29p0623b0304" cb:place="inline">師將還天台。晉王留居棲霞。庶獲咨決。師
<lb ed="X" n="0623b04"/><lb ed="R046" n="0653b05"/>堅辭。王不敢留。遂行。吳越之民。掃巷以迎。沿道令
<lb ed="X" n="0623b05"/><lb ed="R046" n="0653b06"/>牧。旛華交接。至會稽寓古寺。一夕皎月暎床。獨坐
<lb ed="X" n="0623b06"/><lb ed="R046" n="0653b07"/>說法。如人問難。侍者智晞。明旦啓曰。未審夜來見
<lb ed="X" n="0623b07"/><lb ed="R046" n="0653b08"/>何因緣。師曰。吾初夢大風忽起。吹壞寶塔。次見梵
<lb ed="X" n="0623b08"/><lb ed="R046" n="0653b09"/>僧謂我曰。機緣如薪。照用如火。傍助如風。三事備
<lb ed="X" n="0623b09"/><lb ed="R046" n="0653b10"/>矣。化道乃行。華頂之夜。許相影響。機用將盡。傍助
<lb ed="X" n="0623b10"/><lb ed="R046" n="0653b11"/>亦息。故相吿耳。此死相現也。吾憶少時之夢。當終
<lb ed="X" n="0623b11"/><lb ed="R046" n="0653b12"/>此地。所以每欲歸山。吾終後。當藏屍於西南峯。累
<lb ed="X" n="0623b12"/><lb ed="R046" n="0653b13"/>石爲龕。植松覆坎。立二白塔。使見者發菩提心。次
<lb ed="X" n="0623b13"/><lb ed="R046" n="0653b14"/>日啓行。至石城。乃稱有疾。謂智越曰。吾終期在此。
<lb ed="X" n="0623b14"/><lb ed="R046" n="0653b15"/>不須前進。石城是天台西門。大佛是當來靈像處
<lb ed="X" n="0623b15"/><lb ed="R046" n="0653b16"/>所旣好。宜最後用心。衣鉢道具。一分奉彌勒。一分
<lb ed="X" n="0623b16"/><lb ed="R046" n="0653b17"/>充羯磨。語<anchor xml:id="nkr_note_add_0623b1601" n="0623b1601"/><anchor xml:id="beg0623b1601" n="0623b1601"/>已<anchor xml:id="end0623b1601"/>。右脇西向而臥。專念彌陀觀音。及般
<lb ed="X" n="0623b17"/><lb ed="R046" n="0653b18"/>若名訖。令侍者唱二部經名。唱法華名竟。曰。法門
<lb ed="X" n="0623b18"/><lb ed="R046" n="0654a01"/>父母。慧解由生。本迹曠大。微玅難測。四十餘年。蘊
<lb ed="X" n="0623b19"/><lb ed="R046" n="0654a02"/>之知誰。唯獨自明了。餘人所不能見。輟斤絕絃。于
<lb ed="X" n="0623b20"/><lb ed="R046" n="0654a03"/>此日矣。唱無量壽經竟。曰。四十八願。莊嚴淨土。華
<lb ed="X" n="0623b21"/><lb ed="R046" n="0654a04"/>池寶樹。易往無人。火車相現。能改悔稱名。尙得往
<lb ed="X" n="0623b22"/><lb ed="R046" n="0654a05"/>生。況戒慧熏修。行道力故。實不唐捐。弟子智朗請
<lb ed="X" n="0623b23"/><lb ed="R046" n="0654a06"/>曰。不審師入何位。沒此何生。誰可宗仰。師曰。汝等
<lb ed="X" n="0623b24"/><lb ed="R046" n="0654a07"/>懶種善根。問他功德。如盲問乳。吿實何益。吾今當
<pb ed="X" xml:id="X29.0599.0623c" n="0623c"/>
<lb ed="X" n="0623c01"/><lb ed="R046" n="0654a08"/>爲破除汝疑。吾不領衆。必淨六根。爲他損<anchor xml:id="nkr_note_add_0623c0101" n="0623c0101"/><anchor xml:id="beg0623c0101" n="0623c0101"/>己<anchor xml:id="end0623c0101"/>。只登
<lb ed="X" n="0623c02"/><lb ed="R046" n="0654a09"/>五品耳。吾諸師友。侍從觀音。皆來迎我。波羅提木
<lb ed="X" n="0623c03"/><lb ed="R046" n="0654a10"/>叉。是汝之師。吾常說四種三昧。是汝明導。我與汝
<lb ed="X" n="0623c04"/><lb ed="R046" n="0654a11"/>等。因法相遇。以法爲親。傳通佛燈。是爲眷屬。又誡
<lb ed="X" n="0623c05"/><lb ed="R046" n="0654a12"/>維那曰。人命將終。聞鐘磬聲。增其正念惟長惟久。
<lb ed="X" n="0623c06"/><lb ed="R046" n="0654a13"/>氣盡爲期。云何身冷。方乃聲磬耶。示誨大衆訖乃
<lb ed="X" n="0623c07"/><lb ed="R046" n="0654a14"/>唱三寶名。如入三昧。實開皇十七年。十一月二十
<lb ed="X" n="0623c08"/><lb ed="R046" n="0654a15"/>四日。未時也。春秋六十。僧夏四十。安坐在外。經歷
<lb ed="X" n="0623c09"/><lb ed="R046" n="0654a16"/>十日。道俗奔赴。哭泣遶拜。如喪考妣。將舁龕歸佛
<lb ed="X" n="0623c10"/><lb ed="R046" n="0654a17"/>隴。連雨不休。弟子等呪願。乞加神力。纔擧靈龕。應
<lb ed="X" n="0623c11"/><lb ed="R046" n="0654a18"/>時開霽。乃於寺西南峯起塔奉藏。從先囑也。</p><p xml:id="pX29p0623c1118" cb:place="inline">傳法
<lb ed="X" n="0623c12"/><lb ed="R046" n="0654b01"/>弟子三十二人。得法自行者。不可稱數。造寺三十
<lb ed="X" n="0623c13"/><lb ed="R046" n="0654b02"/>六所。棲霞。靈巖。天台。玉泉。天下四絕。造大藏經十
<lb ed="X" n="0623c14"/><lb ed="R046" n="0654b03"/>五處。旃檀金銅畵像八十萬軀。度僧一萬四千。師
<lb ed="X" n="0623c15"/><lb ed="R046" n="0654b04"/>三十年唯著一納。冬夏不易。凡所受施。一果一縷。
<lb ed="X" n="0623c16"/><lb ed="R046" n="0654b05"/>悉以入衆。凡所弘通。不畜章疏。安無礙辯。契理符
<lb ed="X" n="0623c17"/><lb ed="R046" n="0654b06"/>文。有大機感。乃親著述。</p><p xml:id="pX29p0623c1710" cb:place="inline">煬帝大業元年。十一月二
<lb ed="X" n="0623c18"/><lb ed="R046" n="0654b07"/>十四日。値師忌辰。遣通事舍人盧正方入山。度四
<lb ed="X" n="0623c19"/><lb ed="R046" n="0654b08"/>十九僧。設千僧齋。啓師靈塔視之。開龕不見遺體。
<lb ed="X" n="0623c20"/><lb ed="R046" n="0654b09"/>唯空座虗帳而<anchor xml:id="nkr_note_add_0623c2001" n="0623c2001"/><anchor xml:id="beg0623c2001" n="0623c2001"/>已<anchor xml:id="end0623c2001"/>。使者反命。帝乃謂羣臣曰。智者
<lb ed="X" n="0623c21"/><lb ed="R046" n="0654b10"/>是朕之師。先多靈異。朕仁壽元年。令張乾威往視
<lb ed="X" n="0623c22"/><lb ed="R046" n="0654b11"/>龕室。法身端坐。如入禪定。今盧正方往。則靈體不
<lb ed="X" n="0623c23"/><lb ed="R046" n="0654b12"/>見。唯空座而<anchor xml:id="nkr_note_add_0623c2301" n="0623c2301"/><anchor xml:id="beg0623c2301" n="0623c2301"/>已<anchor xml:id="end0623c2301"/>。至人得道非虗。眞不可思議也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0623c24"/><lb ed="R046" n="0654b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0623c2401">隋章安尊者灌頂傳</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X29.0599.0624a" n="0624a"/>
<lb ed="X" n="0624a01"/><lb ed="R046" n="0654b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0624a0101">師諱灌頂。字章安。臨海章安人。以地目人。尊之也。
<lb ed="X" n="0624a02"/><lb ed="R046" n="0654b15"/>始生三月。能隨母稱三寶名。七歲入攝靜寺依慧
<lb ed="X" n="0624a03"/><lb ed="R046" n="0654b16"/>拯爲驅烏。日記萬言。二十進具。天縱慧解。一聞不
<lb ed="X" n="0624a04"/><lb ed="R046" n="0654b17"/>忘陳至德初<note place="inline">陳後主</note>。謁智者於修禪。稟受敎觀。研繹
<lb ed="X" n="0624a05"/><lb ed="R046" n="0654b18"/>旣久。頓蒙印可。因爲侍者。隨所住處。所說法門。卽
<lb ed="X" n="0624a06"/><lb ed="R046" n="0655a01"/>能領受。佛法大海水。流入阿難心。師受法智者。亦
<lb ed="X" n="0624a07"/><lb ed="R046" n="0655a02"/>若是也。</p><p xml:id="pX29p0624a0704" cb:place="inline">禎明元年。隨智者止金陵光宅。聽講法華
<lb ed="X" n="0624a08"/><lb ed="R046" n="0655a03"/><note place="inline">文句云。年二十七。聽愛金陵</note>。隋開皇十三年夏。受玄義於江陵。
<lb ed="X" n="0624a09"/><lb ed="R046" n="0655a04"/>十四年夏。受圓頓止觀於玉泉。凡大師平日講說。
<lb ed="X" n="0624a10"/><lb ed="R046" n="0655a05"/>悉爲結集。大小部袟。百有餘卷。傳之百世。師之力
<lb ed="X" n="0624a11"/><lb ed="R046" n="0655a06"/>也。</p><p xml:id="pX29p0624a1102" cb:place="inline">煬帝大業十年。著涅槃玄義二卷。疏二十卷。時
<lb ed="X" n="0624a12"/><lb ed="R046" n="0655a07"/>隋末兵興。寇盜羣起。師自序云。推度聖文。凡歷五
<lb ed="X" n="0624a13"/><lb ed="R046" n="0655a08"/>載。何年不見兵火。何月不見干戈。菜食水齋。冰床
<lb ed="X" n="0624a14"/><lb ed="R046" n="0655a09"/>雪被。其勞苦有若此。疏成。烈火焚之不爇。晚年於
<lb ed="X" n="0624a15"/><lb ed="R046" n="0655a10"/>會稽稱心精舍講說法華。時人讚之。有跨朗籠基。
<lb ed="X" n="0624a16"/><lb ed="R046" n="0655a11"/>起雲邁印之語。郡中有嘉祥吉藏。先曾疏解法華。
<lb ed="X" n="0624a17"/><lb ed="R046" n="0655a12"/>聞師之說。廢講散衆。投足請業。深悔前作之妄。</p><p xml:id="pX29p0624a1719" cb:place="inline">唐
<lb ed="X" n="0624a18"/><lb ed="R046" n="0655a13"/>貞觀六年八月七日。終於國淸。壽七十二。臘五十
<lb ed="X" n="0624a19"/><lb ed="R046" n="0655a14"/>二。初示疾。有異香。臨終命弟子曰。彌勒經說。世尊
<lb ed="X" n="0624a20"/><lb ed="R046" n="0655a15"/>入滅。多爇名香。其煙如雲。汝今可多焚香。吾將去
<lb ed="X" n="0624a21"/><lb ed="R046" n="0655a16"/>矣。因委曲遺誡。辭理甚切。忽起合掌。稱淨土佛菩
<lb ed="X" n="0624a22"/><lb ed="R046" n="0655a17"/>薩名。奄然而化。</p><p xml:id="pX29p0624a2207" cb:place="inline">先是貞觀元年。同學智晞臨終曰。
<lb ed="X" n="0624a23"/><lb ed="R046" n="0655a18"/>吾生兜率。見師智者。左右寶座行列。皆悉有人。唯
<lb ed="X" n="0624a24"/><lb ed="R046" n="0655b01"/>一座空。彼天人曰。却後六年。頂法師來升此座。計
<pb ed="X" xml:id="X29.0599.0624b" n="0624b"/>
<lb ed="X" n="0624b01"/><lb ed="R046" n="0655b02"/>歲論期。審晞不謬。是月九日。窆於寺之南山。</p><p xml:id="pX29p0624b0118" cb:place="inline">師居
<lb ed="X" n="0624b02"/><lb ed="R046" n="0655b03"/>攝靜寺講涅槃經。羣盜突至。見寺門旌旗耀日。神
<lb ed="X" n="0624b03"/><lb ed="R046" n="0655b04"/>兵執仗。皆長丈餘。賊衆驚奔潰散。師每誦經晏坐。
<lb ed="X" n="0624b04"/><lb ed="R046" n="0655b05"/>常有天華飄墜其側。</p><p xml:id="pX29p0624b0409" cb:place="inline">所著有八敎大意。智者別傳。
<lb ed="X" n="0624b05"/><lb ed="R046" n="0655b06"/>各一卷。觀心論疏二卷。國淸百錄五卷。眞觀法師
<lb ed="X" n="0624b06"/><lb ed="R046" n="0655b07"/>傳。南嶽記。各一卷。吳越王請<anchor xml:id="nkr_note_add_0624b0601" n="0624b0601"/><anchor xml:id="beg0624b0601" n="0624b0601"/>諡<anchor xml:id="end0624b0601"/>總持尊者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0624b07"/><lb ed="R046" n="0655b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0624b0701">唐荆溪尊者湛然傳</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0624b08"/><lb ed="R046" n="0655b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0624b0801">師諱湛然。號荆溪。姓戚氏。世居晉陵荆溪。時人尊
<lb ed="X" n="0624b09"/><lb ed="R046" n="0655b10"/>其道。因以爲號。家世習儒。故幼學夙成。在兒童中。
<lb ed="X" n="0624b10"/><lb ed="R046" n="0655b11"/>超然有邁俗之志。年十七<note place="inline">睿宗景雲二年生。玄宗十五年。當十七歲</note>。訪
<lb ed="X" n="0624b11"/><lb ed="R046" n="0655b12"/>道淅石。遇金華方巖。授以止觀之法。開元十八年。
<lb ed="X" n="0624b12"/><lb ed="R046" n="0655b13"/>始從學左溪<note place="inline">時年二十</note>。溪與之語。知爲法器。一日夢披
<lb ed="X" n="0624b13"/><lb ed="R046" n="0655b14"/>僧服。掖二輪。游大河中。覺而白溪。溪曰。嘻。豈當以
<lb ed="X" n="0624b14"/><lb ed="R046" n="0655b15"/>止觀二法。度衆生於生死之淵乎。遂以。處士服。受
<lb ed="X" n="0624b15"/><lb ed="R046" n="0655b16"/>敎觀之道。天寶七年。始解縫掖。著僧伽黎<note place="inline">時年三十八歲</note>。
<lb ed="X" n="0624b16"/><lb ed="R046" n="0655b17"/>尋詣會稽一律師。愽究律部。久之演止觀於吳門。
<lb ed="X" n="0624b17"/><lb ed="R046" n="0655b18"/>左溪旣沒。師挈密藏。獨運東南。一日謂門弟子曰。
<lb ed="X" n="0624b18"/><lb ed="R046" n="0656a01"/>道之難行也。我知之矣。古之人。靜以觀其復。動以
<lb ed="X" n="0624b19"/><lb ed="R046" n="0656a02"/>應其物。二俱不住。乃蹈乎大方。今之人。或蕩於空。
<lb ed="X" n="0624b20"/><lb ed="R046" n="0656a03"/>或膠於有。自病病人。道用不振。將欲取正。舍余誰
<lb ed="X" n="0624b21"/><lb ed="R046" n="0656a04"/>歸。於是大啓玅法。旁羅萬行。盡攝諸相。入於無間。
<lb ed="X" n="0624b22"/><lb ed="R046" n="0656a05"/>卽文字以達觀。導語嘿以還源。乃祖述所傳。著爲
<lb ed="X" n="0624b23"/><lb ed="R046" n="0656a06"/>記文。凡數十萬言。一家三大部之旨。皆爲之鈔釋。
<lb ed="X" n="0624b24"/><lb ed="R046" n="0656a07"/>玄義有釋籤。文句有記。摩訶止觀有輔行。其著述
<pb ed="X" xml:id="X29.0599.0624c" n="0624c"/>
<lb ed="X" n="0624c01"/><lb ed="R046" n="0656a08"/>甚多。具本傳。天台章安之道。至師而大備。天寶大
<lb ed="X" n="0624c02"/><lb ed="R046" n="0656a09"/>曆間。朝廷三詔。皆辭以疾。師始居蘭陵。嘗與江淮
<lb ed="X" n="0624c03"/><lb ed="R046" n="0656a10"/>名僧四十人。同禮五臺。有不空三藏門人含光。白
<lb ed="X" n="0624c04"/><lb ed="R046" n="0656a11"/>師曰。頃從吾師不空遊天竺。見梵僧云。聞大唐有
<lb ed="X" n="0624c05"/><lb ed="R046" n="0656a12"/>天台敎迹。可以識偏圓。簡邪正。明止觀。可能譯之
<lb ed="X" n="0624c06"/><lb ed="R046" n="0656a13"/>至西土耶。師聞之歎曰。可謂中國失法。求之四維
<lb ed="X" n="0624c07"/><lb ed="R046" n="0656a14"/><note place="inline">中國謂夫竺四維謂震旦</note>晚歸台嶺。大布而衣。一床以居。以身
<lb ed="X" n="0624c08"/><lb ed="R046" n="0656a15"/>誨人。耆年不倦。大兵大饑之際。學者愈蕃。瞻望堂
<lb ed="X" n="0624c09"/><lb ed="R046" n="0656a16"/>室。以爲依怙。建中三年二月五日。示疾於佛隴。語
<lb ed="X" n="0624c10"/><lb ed="R046" n="0656a17"/>門人曰。道無方。性無體。生歟死歟。其旨一貫。吾歸
<lb ed="X" n="0624c11"/><lb ed="R046" n="0656a18"/>骨此山。報盡今夕。要與汝等談道而訣。夫一念無
<lb ed="X" n="0624c12"/><lb ed="R046" n="0656b01"/>相謂之空。無法不備謂之假。不一不異謂之中。在
<lb ed="X" n="0624c13"/><lb ed="R046" n="0656b02"/>凡爲三因。在聖爲三德。熱炷。則初後同相。涉海。則
<lb ed="X" n="0624c14"/><lb ed="R046" n="0656b03"/>淺深一流。自利利人。在此而<anchor xml:id="nkr_note_add_0624c1401" n="0624c1401"/><anchor xml:id="beg0624c1401" n="0624c1401"/>已<anchor xml:id="end0624c1401"/>。汝其志之。言訖。隱
<lb ed="X" n="0624c15"/><lb ed="R046" n="0656b04"/>凡而化。壽七十二。夏四十三。門人奉全身塔於智
<lb ed="X" n="0624c16"/><lb ed="R046" n="0656b05"/>者<anchor xml:id="nkr_note_add_0624c1601" n="0624c1601"/><anchor xml:id="beg0624c1601" n="0624c1601"/>塋<anchor xml:id="end0624c1601"/>域之西南隅。吳越王請<anchor xml:id="nkr_note_add_0624c1602" n="0624c1602"/><anchor xml:id="beg0624c1602" n="0624c1602"/>諡<anchor xml:id="end0624c1602"/>圓通尊者。</p><p xml:id="pX29p0624c1617" cb:place="inline"><note place="inline">翻譯弘
<lb ed="X" n="0624c17"/><lb ed="R046" n="0656b06"/>傳師竟</note>。</p></cb:div></cb:div><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">後總判三分大科</cb:mulu><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0624c1704" cb:place="inline">△後總判三分大科。</p>
<lb ed="X" n="0624c18"/><lb ed="R046" n="0656b07"/><p xml:id="pX29p0624c1801">仰惟我佛。赴衆機緣。作散華貫華兩說。結集者。按
<lb ed="X" n="0624c19"/><lb ed="R046" n="0656b08"/>說傳之。論者。依經申之。皆不節目。古講師但敷弘
<lb ed="X" n="0624c20"/><lb ed="R046" n="0656b09"/>義理。不分章段。如什師釋維摩經例也。若純用此
<lb ed="X" n="0624c21"/><lb ed="R046" n="0656b10"/>意。後生始不識起盡。天親作法華經論。以七功德
<lb ed="X" n="0624c22"/><lb ed="R046" n="0656b11"/>分序品。五示現分方便品。其餘品。各有處分。昔河
<lb ed="X" n="0624c23"/><lb ed="R046" n="0656b12"/>西憑。江東瑤。取此意節目經文。自是漸煩。光宅轉
<lb ed="X" n="0624c24"/><lb ed="R046" n="0656b13"/>細。重雰翳於太淸。三光爲之戢耀。問津者所不貴。
<pb ed="X" xml:id="X29.0599.0625a" n="0625a"/>
<lb ed="X" n="0625a01"/><lb ed="R046" n="0656b14"/>曇鸞云。細科煙颺。雜礪塵飛。葢若過若不及。斯乃
<lb ed="X" n="0625a02"/><lb ed="R046" n="0656b15"/>人情蘭菊。各擅其美。後生不應是非諍競。無三益。
<lb ed="X" n="0625a03"/><lb ed="R046" n="0656b16"/>喪一道。三益者。世界等三悉檀也。一道者。第一義
<lb ed="X" n="0625a04"/><lb ed="R046" n="0656b17"/>悉檀也。唯序正流通三分。彌天高判。今古同遵。此
<lb ed="X" n="0625a05"/><lb ed="R046" n="0656b18"/>經一部。二十八品。</p>
<lb ed="X" n="0625a06"/><lb ed="R046" n="0657a01"/><p xml:id="pX29p0625a0601">智者大師。依之分文。初品爲序。方便品。訖分別功
<lb ed="X" n="0625a07"/><lb ed="R046" n="0657a02"/>德十九行偈。凡十五品半名正。從偈後盡經。凡十
<lb ed="X" n="0625a08"/><lb ed="R046" n="0657a03"/>一品半。名流通。又一時分爲二。從序品。至安樂行
<lb ed="X" n="0625a09"/><lb ed="R046" n="0657a04"/>十四品。約迹門開權顯實。從涌出。訖經十四品。約
<lb ed="X" n="0625a10"/><lb ed="R046" n="0657a05"/>本門開迹顯本。本迹各序正流通。迹門初品爲序。
<lb ed="X" n="0625a11"/><lb ed="R046" n="0657a06"/>方便。訖授學無學人記八品爲正。法師。訖安樂行
<lb ed="X" n="0625a12"/><lb ed="R046" n="0657a07"/>五品爲流通。本門涌出。訖彌勒<anchor xml:id="nkr_note_add_0625a1201" n="0625a1201"/><anchor xml:id="beg0625a1201" n="0625a1201"/>已<anchor xml:id="end0625a1201"/>問斯事。佛今答
<lb ed="X" n="0625a13"/><lb ed="R046" n="0657a08"/>之。半品名序。佛吿<name role="" type="person">阿逸多</name>下。訖分別功德品十九
<lb ed="X" n="0625a14"/><lb ed="R046" n="0657a09"/>行偈。名爲正。偈後盡經。十一品半爲流通。前三段
<lb ed="X" n="0625a15"/><lb ed="R046" n="0657a10"/>乃合兩門爲正宗。其後又分迹本兩門各三分者。
<lb ed="X" n="0625a16"/><lb ed="R046" n="0657a11"/>正明二門開顯權實本迹之旨。令脉絡分明。知起
<lb ed="X" n="0625a17"/><lb ed="R046" n="0657a12"/>盡也。今依此消文。一經云何二序。答。華嚴處處集
<lb ed="X" n="0625a18"/><lb ed="R046" n="0657a13"/>衆。阿含篇篇如是。大品前後付囑。皆不乖。一部兩
<lb ed="X" n="0625a19"/><lb ed="R046" n="0657a14"/>序何妨。今本門不安五義者。以本門非次首也。迹
<lb ed="X" n="0625a20"/><lb ed="R046" n="0657a15"/>門但單流通。謂有勸持。無囑累。以說法未竟故也。
<lb ed="X" n="0625a21"/><lb ed="R046" n="0657a16"/>有無之意云爾。</p><p xml:id="pX29p0625a2107" cb:place="inline"><note place="inline">總判三分大科竟</note>。</p><p xml:id="pX29p0625a2114" cb:place="inline"><note place="inline">經前三段竟</note>。</p></cb:div></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0625a22"/><lb ed="R046" n="0657a17"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">序品第一</cb:mulu><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0625a2201">△先申品目。次釋經文。</p><p xml:id="pX29p0625a2210" cb:place="inline">今初。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0625a23"/><lb ed="R046" n="0657a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0625a2301">玅法蓮華經序品第一</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0625a24"/><lb ed="R046" n="0657b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0625a2401">經題略如前釋。今釋品題。序品者。序義有三。謂次。
<pb ed="X" xml:id="X29.0599.0625b" n="0625b"/>
<lb ed="X" n="0625b01"/><lb ed="R046" n="0657b02"/>由。述。如是等五事。冠於經首。次序也。放光六瑞。起
<lb ed="X" n="0625b02"/><lb ed="R046" n="0657b03"/>發之端。由序也。問答釋疑。正說弄引。叙述也。具此
<lb ed="X" n="0625b03"/><lb ed="R046" n="0657b04"/>三義。故稱爲序。品者。梵語<g ref="#CB02494">䟦</g>渠。此翻爲品。義類同
<lb ed="X" n="0625b04"/><lb ed="R046" n="0657b05"/>者。聚在一處。故名品也。或佛自唱品。如梵網心地。
<lb ed="X" n="0625b05"/><lb ed="R046" n="0657b06"/>或結集所置。如大論所述。或譯人添足。如羅什譯
<lb ed="X" n="0625b06"/><lb ed="R046" n="0657b07"/>摩訶般若成九十品。今藥王本事品。是佛唱。玅音
<lb ed="X" n="0625b07"/><lb ed="R046" n="0657b08"/>觀音等。是結集家。譯人未聞。諸品之始。故言第一。</p>
<lb ed="X" n="0625b08"/><lb ed="R046" n="0657b09"/><p xml:id="pX29p0625b0801">△次釋經文二。初明四釋。一因緣。二約敎。三本迹。
<lb ed="X" n="0625b09"/><lb ed="R046" n="0657b10"/>四觀心。始從如是。終於而退。皆以四意消文。而今
<lb ed="X" n="0625b10"/><lb ed="R046" n="0657b11"/>略書。或三二一。貴在得意。不煩筆墨。問。若略則一。
<lb ed="X" n="0625b11"/><lb ed="R046" n="0657b12"/>若廣匪四。所以云何。答。廣則令智退。略則意不周。
<lb ed="X" n="0625b12"/><lb ed="R046" n="0657b13"/>我今處中說。令義易明了。</p><p xml:id="pX29p0625b1211" cb:place="inline">因緣者。亦名感應。衆生
<lb ed="X" n="0625b13"/><lb ed="R046" n="0657b14"/>無機。雖近不見。慈善根力。感而自通。感應道交。故
<lb ed="X" n="0625b14"/><lb ed="R046" n="0657b15"/>用因緣釋。四悉意也。</p><p xml:id="pX29p0625b1409" cb:place="inline">約敎者。應機設敎。自有權實
<lb ed="X" n="0625b15"/><lb ed="R046" n="0657b16"/>淺深不同。今經開前四味。同歸醍醐。令見月亡指。
<lb ed="X" n="0625b16"/><lb ed="R046" n="0657b17"/>故用約敎釋也。</p><p xml:id="pX29p0625b1607" cb:place="inline">本迹者。久成爲本。近成爲迹。中間
<lb ed="X" n="0625b17"/><lb ed="R046" n="0657b18"/>本迹。展轉相望。今唯論開今日之迹。顯初成之本。
<lb ed="X" n="0625b18"/><lb ed="R046" n="0658a01"/>故用本迹釋也。</p><p xml:id="pX29p0625b1807" cb:place="inline">觀心者。夫尋迹迹廣。徒自疲勞。尋
<lb ed="X" n="0625b19"/><lb ed="R046" n="0658a02"/>本本高。高不可極。如數他寶。自無半錢。但觀<anchor xml:id="nkr_note_add_0625b1901" n="0625b1901"/><anchor xml:id="beg0625b1901" n="0625b1901"/>己<anchor xml:id="end0625b1901"/>心
<lb ed="X" n="0625b20"/><lb ed="R046" n="0658a03"/>之高廣。扣無窮之聖應。機成致感。逮得<anchor xml:id="nkr_note_add_0625b2001" n="0625b2001"/><anchor xml:id="beg0625b2001" n="0625b2001"/>己<anchor xml:id="end0625b2001"/>利。故用
<lb ed="X" n="0625b21"/><lb ed="R046" n="0658a04"/>觀心釋也。</p><p xml:id="pX29p0625b2105" cb:place="inline">然前四敎。各有觀心法門。開顯之後。同
<lb ed="X" n="0625b22"/><lb ed="R046" n="0658a05"/>歸圓乘。其大旨卽不思議境。所謂介爾一念之心。
<lb ed="X" n="0625b23"/><lb ed="R046" n="0658a06"/>三千具足。卽空假中。更有各具互具之義。以趣擧
<lb ed="X" n="0625b24"/><lb ed="R046" n="0658a07"/>一法。卽法界之大都。互具各具。互融互攝。參而不
<pb ed="X" xml:id="X29.0599.0625c" n="0625c"/>
<lb ed="X" n="0625c01"/><lb ed="R046" n="0658a08"/>雜。離而不分。一多自在。不相留礙。故輔行云。學者
<lb ed="X" n="0625c02"/><lb ed="R046" n="0658a09"/>縱知內心具三千<note place="inline">各具義也</note>。不知我心徧彼三千。彼彼
<lb ed="X" n="0625c03"/><lb ed="R046" n="0658a10"/>三千。互徧亦爾<note place="inline">互具義也。彼彼者。一彼彼佛。一彼彼生。心佛衆生。皆有各具互具之義</note>。
<lb ed="X" n="0625c04"/><lb ed="R046" n="0658a11"/>如帝網珠。交徹融攝。重重無盡也。然此一念所以
<lb ed="X" n="0625c05"/><lb ed="R046" n="0658a12"/>能爾者。以全性起修。全修卽性。故四明云。法界圓
<lb ed="X" n="0625c06"/><lb ed="R046" n="0658a13"/>融不思議體。作我一念之心。亦復擧體作生<note place="inline">九界也</note>。
<lb ed="X" n="0625c07"/><lb ed="R046" n="0658a14"/>作佛<note place="inline">佛界也</note>。作依<note place="inline">器世間也</note>。作正<note place="inline">五蘊世間也</note>。摩訶止觀一部。
<lb ed="X" n="0625c08"/><lb ed="R046" n="0658a15"/>具詮此理。此段節要。學者不可不留心。是爲法華
<lb ed="X" n="0625c09"/><lb ed="R046" n="0658a16"/>三昧也<note place="inline">初明四釋義竟</note>。</p>
<lb ed="X" n="0625c10"/><lb ed="R046" n="0658a17"/><p xml:id="pX29p0625c1001">△二正釋經。大科序正流通三分。初序品爲序分。
<lb ed="X" n="0625c11"/><lb ed="R046" n="0658a18"/>釋序分。有通有別。從如是去。至却坐一面。是通序。
<lb ed="X" n="0625c12"/><lb ed="R046" n="0658b01"/>以諸經通有如是等五事故。從爾時世尊去。至品
<lb ed="X" n="0625c13"/><lb ed="R046" n="0658b02"/>盡。是別序。以別序一經故。今初通序二。一如是等
<lb ed="X" n="0625c14"/><lb ed="R046" n="0658b03"/>四事。二聞持之衆。</p><p xml:id="pX29p0625c1408" cb:place="inline">今初。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0625c15"/><lb ed="R046" n="0658b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0625c1501">如是。我聞。一時。佛住<name role="" type="person">王舍城</name><name role="" type="person">耆闍崛山</name>中。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0625c16"/><lb ed="R046" n="0658b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0625c1601">四事中。一如是者。擧所聞之法體。二我聞者。能持
<lb ed="X" n="0625c17"/><lb ed="R046" n="0658b06"/>之人。三一時者。聞持和合。非異時也。四佛者。時從
<lb ed="X" n="0625c18"/><lb ed="R046" n="0658b07"/>佛聞也。王城耆山者。聞持之所也。下文與大比丘
<lb ed="X" n="0625c19"/><lb ed="R046" n="0658b08"/>等。第五聞持之衆。故云五事。冠經首也。諸經皆爾。
<lb ed="X" n="0625c20"/><lb ed="R046" n="0658b09"/>故云通序。</p><p xml:id="pX29p0625c2005" cb:place="inline">○四釋中。一因緣釋如是者。三世佛經
<lb ed="X" n="0625c21"/><lb ed="R046" n="0658b10"/>初。皆安如是諸佛道同。不與世諍。世界悉檀也。大
<lb ed="X" n="0625c22"/><lb ed="R046" n="0658b11"/>論云。擧時方。令人生信者。爲人悉檀也。又對破外
<lb ed="X" n="0625c23"/><lb ed="R046" n="0658b12"/>道阿歐二字。不如不是。對治悉檀也<note place="inline">阿無歐有。一切外經。以二
<lb ed="X" n="0625c24"/><lb ed="R046" n="0658b13"/>字爲首。以其所計。此二爲本。部內所明。不出所計</note>。又如是者。信順之辭。信
<pb ed="X" xml:id="X29.0599.0626a" n="0626a"/>
<lb ed="X" n="0626a01"/><lb ed="R046" n="0658b14"/>則所聞之理會。順則師資之道成。卽第一義悉檀
<lb ed="X" n="0626a02"/><lb ed="R046" n="0658b15"/>也。</p><p xml:id="pX29p0626a0202" cb:place="inline">二約敎釋者。諸經不同。如是亦異。不應一匙。開
<lb ed="X" n="0626a03"/><lb ed="R046" n="0658b16"/>於衆戶。又佛阿難二文不異爲如。能詮詮所詮爲
<lb ed="X" n="0626a04"/><lb ed="R046" n="0658b17"/>是。今阿難傳佛何等文。詮何等是。不可以漸文傳
<lb ed="X" n="0626a05"/><lb ed="R046" n="0658b18"/>頓是。以偏文詮圓是。傳詮若謬。則文不如。文不如
<lb ed="X" n="0626a06"/><lb ed="R046" n="0659a01"/>則理不是。此義難明。須加詳審。若云佛明俗有文
<lb ed="X" n="0626a07"/><lb ed="R046" n="0659a02"/>字。眞無文字。阿難傳佛俗諦文字。與佛說不異。故
<lb ed="X" n="0626a08"/><lb ed="R046" n="0659a03"/>名如。因此俗文。會眞諦理。故名爲是。此則三藏經
<lb ed="X" n="0626a09"/><lb ed="R046" n="0659a04"/>初明如是也。</p><p xml:id="pX29p0626a0906" cb:place="inline">若云佛明卽色是空。空卽是色。色空
<lb ed="X" n="0626a10"/><lb ed="R046" n="0659a05"/>空色。無二無別。空色不異爲如。卽事而眞爲是。阿
<lb ed="X" n="0626a11"/><lb ed="R046" n="0659a06"/>難傳佛文不異爲如。能詮卽所詮爲是。此則通敎
<lb ed="X" n="0626a12"/><lb ed="R046" n="0659a07"/>經初明如是也。</p><p xml:id="pX29p0626a1207" cb:place="inline">若云佛明生死是有邊。涅槃是無
<lb ed="X" n="0626a13"/><lb ed="R046" n="0659a08"/>邊。出生死有邊。入涅槃無邊。出涅槃無邊。入於中
<lb ed="X" n="0626a14"/><lb ed="R046" n="0659a09"/>道。阿難傳此出有入無。出無入中。與佛說不異爲
<lb ed="X" n="0626a15"/><lb ed="R046" n="0659a10"/>如。從淺至深。無非曰是。此則別敎經初如是也。</p><p xml:id="pX29p0626a1519" cb:place="inline">若
<lb ed="X" n="0626a16"/><lb ed="R046" n="0659a11"/>云佛明生死卽涅槃。亦卽中道。況復涅槃。寧非中
<lb ed="X" n="0626a17"/><lb ed="R046" n="0659a12"/>道。眞如。法界。實性。實際。徧一切處無非佛法。阿難
<lb ed="X" n="0626a18"/><lb ed="R046" n="0659a13"/>傳此。與佛說不異。故名爲如。如如不動。故名爲是。
<lb ed="X" n="0626a19"/><lb ed="R046" n="0659a14"/>是則圓經初如是也。</p><p xml:id="pX29p0626a1909" cb:place="inline">三約本迹釋如是者。三世十
<lb ed="X" n="0626a20"/><lb ed="R046" n="0659a15"/>方。橫豎皆爾。過去遠遠。現在漫漫。未來永永。皆悉
<lb ed="X" n="0626a21"/><lb ed="R046" n="0659a16"/>如是。何處是本。何處是迹。且約釋尊最初成道經
<lb ed="X" n="0626a22"/><lb ed="R046" n="0659a17"/>初如是者。本也。中間作佛說經。今日所說經初如
<lb ed="X" n="0626a23"/><lb ed="R046" n="0659a18"/>是者。皆迹也。又阿難所傳如是者。迹也。佛所說如
<lb ed="X" n="0626a24"/><lb ed="R046" n="0659b01"/>是者。本也。又師弟通達如是。非始今日。亦非中間
<pb ed="X" xml:id="X29.0599.0626b" n="0626b"/>
<lb ed="X" n="0626b01"/><lb ed="R046" n="0659b02"/>者。本也。而中間。而今日者。迹也。</p><p xml:id="pX29p0626b0113" cb:place="inline">四觀心釋者。觀前
<lb ed="X" n="0626b02"/><lb ed="R046" n="0659b03"/>悉檀敎迹等諸如是義。悉是行人一念心中因緣
<lb ed="X" n="0626b03"/><lb ed="R046" n="0659b04"/>生法。卽空假中。圓融三觀。圓敎如是也<note place="inline">四番釋如
<lb ed="X" n="0626b04"/><lb ed="R046" n="0659b05"/>是竟</note>。</p><p xml:id="pX29p0626b0403" cb:place="inline">○因緣釋我聞者。大論云。耳根不壞。聲在可
<lb ed="X" n="0626b05"/><lb ed="R046" n="0659b06"/>聞處。作心欲聞。衆緣和合。故言我聞。問。應言耳聞。
<lb ed="X" n="0626b06"/><lb ed="R046" n="0659b07"/>那云我聞。答。我是耳主。擧我攝衆緣。此世界釋也。
<lb ed="X" n="0626b07"/><lb ed="R046" n="0659b08"/>阿難登座稱我聞。大衆皆悲號。適見如來。今稱我
<lb ed="X" n="0626b08"/><lb ed="R046" n="0659b09"/>聞。又文殊結集。先唱題。次稱如是我聞。時衆悲號。
<lb ed="X" n="0626b09"/><lb ed="R046" n="0659b10"/>二竝生戀慕善。此爲人釋也。</p><p xml:id="pX29p0626b0912" cb:place="inline">阿難身與佛相似。短
<lb ed="X" n="0626b10"/><lb ed="R046" n="0659b11"/>佛僅三指<note place="inline">一指二寸</note>。衆疑釋尊重出。或他方佛來。或阿
<lb ed="X" n="0626b11"/><lb ed="R046" n="0659b12"/>難成佛。今唱我聞。三疑皆遣。此對治釋也。阿難學
<lb ed="X" n="0626b12"/><lb ed="R046" n="0659b13"/>人。隨俗稱我聞。第一義中。無我無聞。卽第一義也。
<lb ed="X" n="0626b13"/><lb ed="R046" n="0659b14"/>次約敎者。釋論明凡夫三種稱我。謂我見。我慢。及
<lb ed="X" n="0626b14"/><lb ed="R046" n="0659b15"/>世流布名字我。學人無我見。但二種。無學幷無我
<lb ed="X" n="0626b15"/><lb ed="R046" n="0659b16"/>慢。但一種。今阿難聞法時。是學人。無我見。能伏我
<lb ed="X" n="0626b16"/><lb ed="R046" n="0659b17"/>慢。但隨世名字。稱我無咎。此用三藏意釋我也。十
<lb ed="X" n="0626b17"/><lb ed="R046" n="0659b18"/>住毗婆沙云。四句稱我。皆墮邪見。佛正法中。無我
<lb ed="X" n="0626b18"/><lb ed="R046" n="0660a01"/>誰聞。此用通敎意也。大經云。阿難多聞士。知我無
<lb ed="X" n="0626b19"/><lb ed="R046" n="0660a02"/>我而不二。雙分別我無我。此用別敎意也<note place="inline">不二是登地。雙
<lb ed="X" n="0626b20"/><lb ed="R046" n="0660a03"/>照是地前</note>。又阿難知我無我而不二。方便爲侍者。傳持
<lb ed="X" n="0626b21"/><lb ed="R046" n="0660a04"/>如來無礙智慧。以自在音聲。傳權傳實。有何不可。
<lb ed="X" n="0626b22"/><lb ed="R046" n="0660a05"/>此用圓敎釋我也。又正法念經。明三阿難。<name role="" type="person">阿難陀</name>。
<lb ed="X" n="0626b23"/><lb ed="R046" n="0660a06"/>此云歡喜。持小乘藏。阿難<g ref="#CB02494">䟦</g>陀。此云歡喜賢。受持
<lb ed="X" n="0626b24"/><lb ed="R046" n="0660a07"/>雜藏。阿難娑伽。此云歡喜海。持佛藏。阿含經有典
<pb ed="X" xml:id="X29.0599.0626c" n="0626c"/>
<lb ed="X" n="0626c01"/><lb ed="R046" n="0660a08"/>藏阿難。持菩薩藏。葢指一人具四德。傳持四法門。
<lb ed="X" n="0626c02"/><lb ed="R046" n="0660a09"/>其義自顯。</p><p xml:id="pX29p0626c0205" cb:place="inline">三本迹者。若未會入。可言阿難隨世名
<lb ed="X" n="0626c03"/><lb ed="R046" n="0660a10"/>我。若發迹顯本。空王佛所。同時發心。方便示爲傳
<lb ed="X" n="0626c04"/><lb ed="R046" n="0660a11"/>法之人。何所不能。</p><p xml:id="pX29p0626c0408" cb:place="inline">四觀心者。觀因緣所生法。卽空
<lb ed="X" n="0626c05"/><lb ed="R046" n="0660a12"/>卽假卽中。卽空者。我無我也。卽假者。分別我與無
<lb ed="X" n="0626c06"/><lb ed="R046" n="0660a13"/>我也。卽中者。眞玅我也<note place="inline">四番釋我竟</note>。</p><p xml:id="pX29p0626c0615" cb:place="inline">○次釋聞。一
<lb ed="X" n="0626c07"/><lb ed="R046" n="0660a14"/>因緣者。阿難佛得道夜生。侍佛僅二十餘年。未侍
<lb ed="X" n="0626c08"/><lb ed="R046" n="0660a15"/>佛時。應是不聞。大論云。阿難集法時。自云。佛初轉
<lb ed="X" n="0626c09"/><lb ed="R046" n="0660a16"/>法輪。我爾時不見。如是展轉聞。當知不悉聞也。展
<lb ed="X" n="0626c10"/><lb ed="R046" n="0660a17"/>轉從他。自他別故。聞不聞異。未聞者樂欲。<anchor xml:id="nkr_note_add_0626c1001" n="0626c1001"/><anchor xml:id="beg0626c1001" n="0626c1001"/>已<anchor xml:id="end0626c1001"/>得聞
<lb ed="X" n="0626c11"/><lb ed="R046" n="0660a18"/>者生喜。卽世界悉也。舊解云。阿難得佛覺三昧力。
<lb ed="X" n="0626c12"/><lb ed="R046" n="0660b01"/>自能聞。卽爲人悉。報恩經云。阿難求四願。所未聞
<lb ed="X" n="0626c13"/><lb ed="R046" n="0660b02"/>經。願佛重說。又云。佛口密爲說也。胎經云。佛從金
<lb ed="X" n="0626c14"/><lb ed="R046" n="0660b03"/>棺出金臂。重爲阿難現入胎之相。未聞諸經皆聞。
<lb ed="X" n="0626c15"/><lb ed="R046" n="0660b04"/>卽對治悉。以聞治不聞也。此經云。阿難得記。卽憶
<lb ed="X" n="0626c16"/><lb ed="R046" n="0660b05"/>本願。持先佛法。皆如今也。卽第一義悉。</p><p xml:id="pX29p0626c1616" cb:place="inline">二約敎者。
<lb ed="X" n="0626c17"/><lb ed="R046" n="0660b06"/>歡喜阿難。面如淨滿月。眼若靑蓮華。親承佛旨。如
<lb ed="X" n="0626c18"/><lb ed="R046" n="0660b07"/>仰完器。傳以化人。如瀉異甁。此傳聞聞法也。歡喜
<lb ed="X" n="0626c19"/><lb ed="R046" n="0660b08"/>賢。住學地。得空無相願。眼耳鼻舌諸根不漏。傳持
<lb ed="X" n="0626c20"/><lb ed="R046" n="0660b09"/>聞不聞法也。典藏阿難。多所含受。如大雲持雨。此
<lb ed="X" n="0626c21"/><lb ed="R046" n="0660b10"/>傳持不聞聞法也。阿難海是多聞士。自然能解了。
<lb ed="X" n="0626c22"/><lb ed="R046" n="0660b11"/>是常與無常。若知如來常不說法。是名菩薩具足
<lb ed="X" n="0626c23"/><lb ed="R046" n="0660b12"/>多聞。佛法大海水。流入阿難心。此傳持不聞不聞
<lb ed="X" n="0626c24"/><lb ed="R046" n="0660b13"/>法也。今經是海阿難。持不聞不聞之玅法。</p><p xml:id="pX29p0626c2417" cb:place="inline">三本迹
<pb ed="X" xml:id="X29.0599.0627a" n="0627a"/>
<lb ed="X" n="0627a01"/><lb ed="R046" n="0660b14"/>者。如上四聞。皆迹引。而本地不可思議。以本事高
<lb ed="X" n="0627a02"/><lb ed="R046" n="0660b15"/>難量故。本理深難思故。本迹化莫測故。</p><p xml:id="pX29p0627a0216" cb:place="inline">四觀心釋
<lb ed="X" n="0627a03"/><lb ed="R046" n="0660b16"/>者。一念因觀緣法。是觀聞聞。觀空。是觀聞不聞。觀
<lb ed="X" n="0627a04"/><lb ed="R046" n="0660b17"/>假。是觀不聞聞。觀中。是觀不聞不聞。一念觀者。玅
<lb ed="X" n="0627a05"/><lb ed="R046" n="0660b18"/>觀也<note place="inline">四番釋聞竟</note>。</p><p xml:id="pX29p0627a0508" cb:place="inline">○因緣釋一時者。肇法師云。法
<lb ed="X" n="0627a06"/><lb ed="R046" n="0661a01"/>王啓運。嘉會之時。此世界悉也。論云迦羅。是實時。
<lb ed="X" n="0627a07"/><lb ed="R046" n="0661a02"/>示內弟子時食。時著衣者。爲人也。三摩耶。是假時。
<lb ed="X" n="0627a08"/><lb ed="R046" n="0661a03"/>破外道邪見者。對治也。若時與道合者。第一義也。
<lb ed="X" n="0627a09"/><lb ed="R046" n="0661a04"/>約敎者。若見諦<anchor xml:id="nkr_note_add_0627a0901" n="0627a0901"/><anchor xml:id="beg0627a0901" n="0627a0901"/>已<anchor xml:id="end0627a0901"/>上。無學<anchor xml:id="nkr_note_add_0627a0902" n="0627a0902"/><anchor xml:id="beg0627a0902" n="0627a0902"/>已<anchor xml:id="end0627a0902"/>下。名下一時。若三人
<lb ed="X" n="0627a10"/><lb ed="R046" n="0661a05"/>同入第一義。名中一時。若登地<anchor xml:id="nkr_note_add_0627a1001" n="0627a1001"/><anchor xml:id="beg0627a1001" n="0627a1001"/>已<anchor xml:id="end0627a1001"/>上。名上一時。若
<lb ed="X" n="0627a11"/><lb ed="R046" n="0661a06"/>初住<anchor xml:id="nkr_note_add_0627a1101" n="0627a1101"/><anchor xml:id="beg0627a1101" n="0627a1101"/>已<anchor xml:id="end0627a1101"/>上。名上上一時。今經是上上一時也。</p><p xml:id="pX29p0627a1118" cb:place="inline">本迹
<lb ed="X" n="0627a12"/><lb ed="R046" n="0661a07"/>者。前諸一時。迹也。久遠實得之一時。本也。</p><p xml:id="pX29p0627a1217" cb:place="inline">觀心者。
<lb ed="X" n="0627a13"/><lb ed="R046" n="0661a08"/>觀心先空次假後中。次第觀心也。觀心卽空卽假
<lb ed="X" n="0627a14"/><lb ed="R046" n="0661a09"/>卽中。圓玅觀心也。此之麤玅。各有觀與境合。名爲
<lb ed="X" n="0627a15"/><lb ed="R046" n="0661a10"/>一時。相卽觀者。乃今經觀也<note place="inline">四番釋一時竟</note>。</p><p xml:id="pX29p0627a1518" cb:place="inline">○一
<lb ed="X" n="0627a16"/><lb ed="R046" n="0661a11"/>因緣釋佛者。劫初無病。劫盡多病。長壽時樂。短壽
<lb ed="X" n="0627a17"/><lb ed="R046" n="0661a12"/>時苦。東天下富而壽。西天下多珠寶。多牛羊。北天
<lb ed="X" n="0627a18"/><lb ed="R046" n="0661a13"/>下無我所。無臣屬。如此時處。不感佛出。八萬歲時。
<lb ed="X" n="0627a19"/><lb ed="R046" n="0661a14"/>乃至百歲時。南天下未見果而修因。故佛出其地。
<lb ed="X" n="0627a20"/><lb ed="R046" n="0661a15"/>此世界釋也。日若不出。池中未生生<anchor xml:id="nkr_note_add_0627a2001" n="0627a2001"/><anchor xml:id="beg0627a2001" n="0627a2001"/>已<anchor xml:id="end0627a2001"/>等華。翳死
<lb ed="X" n="0627a21"/><lb ed="R046" n="0661a16"/>無疑。佛若出世。則有刹利。婆羅門。居士。四天王。乃
<lb ed="X" n="0627a22"/><lb ed="R046" n="0661a17"/>至有頂。此就爲人釋也。三乘根性。感佛出世。餘不
<lb ed="X" n="0627a23"/><lb ed="R046" n="0661a18"/>能感。善斷有頂種。永度生死流。此就對治說也。佛
<lb ed="X" n="0627a24"/><lb ed="R046" n="0661b01"/>於法性。無動無出。能令衆生。感見動出。而於如來
<pb ed="X" xml:id="X29.0599.0627b" n="0627b"/>
<lb ed="X" n="0627b01"/><lb ed="R046" n="0661b02"/>實無動出。此就第一義說也。</p><p xml:id="pX29p0627b0112" cb:place="inline">次約敎者。佛名覺者。
<lb ed="X" n="0627b02"/><lb ed="R046" n="0661b03"/>知者。於道場樹下。三十四心。斷正使習氣<note place="inline">三十四心者。輔
<lb ed="X" n="0627b03"/><lb ed="R046" n="0661b04"/>行引大論云。下八地諸惑。因時未斷。至樹下時。乃以九地九品思惑。通名爲九。以九無礙。九解脫。合爲十
<lb ed="X" n="0627b04"/><lb ed="R046" n="0661b05"/>八。見道中八忍八智。合爲十六心。總合成三十四心聲聞見思。前後各斷。支佛雖見思頓斷。習猶未盡。故
<lb ed="X" n="0627b05"/><lb ed="R046" n="0661b06"/>皆不得論三十四心。三藏菩薩。至樹王下。正習俱盡。方得論也</note>。知覺世間出世間。
<lb ed="X" n="0627b06"/><lb ed="R046" n="0661b07"/>總相別相。覺世卽苦集。覺出世卽道滅。亦能覺他。
<lb ed="X" n="0627b07"/><lb ed="R046" n="0661b08"/>身長丈六。壽八十老比丘像。卽三藏佛自覺覺他。
<lb ed="X" n="0627b08"/><lb ed="R046" n="0661b09"/>帶比丘像。現尊特身。一念相應。斷餘殘習者。卽通
<lb ed="X" n="0627b09"/><lb ed="R046" n="0661b10"/>佛自覺覺他。單現尊特相。坐蓮華臺。受佛職者。卽
<lb ed="X" n="0627b10"/><lb ed="R046" n="0661b11"/>別佛自覺覺他。隱前三相。唯示不可思議。如虗空
<lb ed="X" n="0627b11"/><lb ed="R046" n="0661b12"/>相。卽圓佛自覺覺他。故像法決疑經云。或見如來
<lb ed="X" n="0627b12"/><lb ed="R046" n="0661b13"/>丈六之身<note place="inline">藏</note>。或見大身小身<note place="inline">通</note>。或見坐蓮華臺。爲
<lb ed="X" n="0627b13"/><lb ed="R046" n="0661b14"/>千百億釋迦說心地法門<note place="inline">別</note>。或見身同虗空。徧於
<lb ed="X" n="0627b14"/><lb ed="R046" n="0661b15"/>法界。無有分別<note place="inline">圖</note>。卽此義也<note place="inline">科註云。今經正彰開顯。開前三敎果頭之
<lb ed="X" n="0627b15"/><lb ed="R046" n="0661b16"/>佛。卽是圓敎法身之佛。故三十二相。相相無邊。卽是尊特。亦卽法身。所以龍女讚云。微玅淨法身。具相三
<lb ed="X" n="0627b16"/><lb ed="R046" n="0661b17"/>十二</note>。三本迹者。一佛爲本。三佛三迹<note place="inline">此寄本中體用</note>。中間示
<lb ed="X" n="0627b17"/><lb ed="R046" n="0661b18"/>現。數數唱生唱滅。皆是迹也。唯本地四佛。皆是本
<lb ed="X" n="0627b18"/><lb ed="R046" n="0662a01"/>也<note place="inline">迹中體用俱迹。本中體用俱本</note>。四觀心釋者。觀因緣所生心。先
<lb ed="X" n="0627b19"/><lb ed="R046" n="0662a02"/>空次假後中。皆偏覺也。觀心卽空卽假卽中。是圓
<lb ed="X" n="0627b20"/><lb ed="R046" n="0662a03"/>覺也<note place="inline">四番釋佛竟</note>。</p><p xml:id="pX29p0627b2008" cb:place="inline">○一因緣釋住者。能住住所住。
<lb ed="X" n="0627b21"/><lb ed="R046" n="0662a04"/>所住卽忍土王城。能住卽四威儀住世未滅。此世
<lb ed="X" n="0627b22"/><lb ed="R046" n="0662a05"/>界也。又住者。往十善道。住四禪中。此爲人也。又住
<lb ed="X" n="0627b23"/><lb ed="R046" n="0662a06"/>者。住三三昧。卽對治也。又住者。住首楞嚴。卽第一
<lb ed="X" n="0627b24"/><lb ed="R046" n="0662a07"/>義也。</p><p xml:id="pX29p0627b2403" cb:place="inline">次約敎者。三藏佛。從析門發眞無漏。住有餘
<pb ed="X" xml:id="X29.0599.0627c" n="0627c"/>
<lb ed="X" n="0627c01"/><lb ed="R046" n="0662a08"/>無餘涅槃。通佛。從體門發眞無漏。住有餘無餘涅
<lb ed="X" n="0627c02"/><lb ed="R046" n="0662a09"/>槃。別佛。從次第門。入住秘密藏。圓佛。從不次第門。
<lb ed="X" n="0627c03"/><lb ed="R046" n="0662a10"/>入住秘密藏。前三佛住。能所皆麤。後一佛住。能所
<lb ed="X" n="0627c04"/><lb ed="R046" n="0662a11"/>皆玅。今經是圓佛。住於玅住也。</p><p xml:id="pX29p0627c0413" cb:place="inline">三本迹者。三藏佛。
<lb ed="X" n="0627c05"/><lb ed="R046" n="0662a12"/>應涅槃。慈悲垂迹。生身住世。通佛。誓願慈悲。扶餘
<lb ed="X" n="0627c06"/><lb ed="R046" n="0662a13"/>習度衆生。作佛事。別圓佛。皆慈悲熏法性。愍衆生
<lb ed="X" n="0627c07"/><lb ed="R046" n="0662a14"/>故。垂應法界。當知四佛。住本佛住。以慈悲故。住于
<lb ed="X" n="0627c08"/><lb ed="R046" n="0662a15"/>忍土王城。威儀住世。是名迹住。</p><p xml:id="pX29p0627c0813" cb:place="inline">四觀心者。觀住於
<lb ed="X" n="0627c09"/><lb ed="R046" n="0662a16"/>境。或住無常境。卽空卽假卽中等境。以無住法。住
<lb ed="X" n="0627c10"/><lb ed="R046" n="0662a17"/>於境中。故名爲住<note place="inline">無住之言。通于四敎。麤智謂住。於理實無。若在圓中。便成絕待
<lb ed="X" n="0627c11"/><lb ed="R046" n="0662a18"/>四番釋住竟</note>。</p><p xml:id="pX29p0627c1106" cb:place="inline">○一因緣釋<name role="" type="person">王舍城</name>者。天竺稱羅閱
<lb ed="X" n="0627c12"/><lb ed="R046" n="0662b01"/>祗伽羅。羅閱祗。此云王舍。伽羅此云城。國名摩伽
<lb ed="X" n="0627c13"/><lb ed="R046" n="0662b02"/>陀。此云不害。有罪者。送入陰林中。無刑殺法也。亦
<lb ed="X" n="0627c14"/><lb ed="R046" n="0662b03"/>名<name role="" type="person">摩竭提</name>。此云天羅。開國王名。以王名國也。耆闍
<lb ed="X" n="0627c15"/><lb ed="R046" n="0662b04"/>崛山。此翻靈鷲。前佛後佛。皆居此山。若佛滅後。羅
<lb ed="X" n="0627c16"/><lb ed="R046" n="0662b05"/>漢住。法滅。支佛住。無支佛。鬼神住。</p><p xml:id="pX29p0627c1614" cb:place="inline">次約敎者。像法
<lb ed="X" n="0627c17"/><lb ed="R046" n="0662b06"/>決疑經云。一切大衆。所見不同。或見<name role="" type="person">娑羅林</name>地。悉
<lb ed="X" n="0627c18"/><lb ed="R046" n="0662b07"/>是土沙。艸木石壁。或見七寶淸淨莊嚴。或見此林
<lb ed="X" n="0627c19"/><lb ed="R046" n="0662b08"/>是三世諸佛所遊行處。或見此林。卽是不可思議
<lb ed="X" n="0627c20"/><lb ed="R046" n="0662b09"/>諸佛眞實法體。例知此義。四見不同。所住旣然。能
<lb ed="X" n="0627c21"/><lb ed="R046" n="0662b10"/>住亦爾。</p><p xml:id="pX29p0627c2104" cb:place="inline">三本迹者。本住三德大<name role="" type="person">涅槃山</name>。迹居靈鷲。
<lb ed="X" n="0627c22"/><lb ed="R046" n="0662b11"/>又本迹各有靈鷲。壽量云。常在<name role="" type="person">靈鷲山</name>本也。示現
<lb ed="X" n="0627c23"/><lb ed="R046" n="0662b12"/>出沒。迹也。</p><p xml:id="pX29p0627c2305" cb:place="inline">四觀心釋山者。若觀色陰無知。如山。識
<lb ed="X" n="0627c24"/><lb ed="R046" n="0662b13"/>陰如靈。三陰如鷲。觀此靈鷲無常。卽析觀也。觀此
<pb ed="X" xml:id="X29.0599.0628a" n="0628a"/>
<lb ed="X" n="0628a01"/><lb ed="R046" n="0662b14"/>靈鷲卽空。體觀也。觀靈卽智性了因。智慧莊嚴也。
<lb ed="X" n="0628a02"/><lb ed="R046" n="0662b15"/>鷲卽聚集緣因。福德莊嚴也。山卽法性正因。不動
<lb ed="X" n="0628a03"/><lb ed="R046" n="0662b16"/>三法。名秘密藏。自住其中。亦用度人。下文云。佛自
<lb ed="X" n="0628a04"/><lb ed="R046" n="0662b17"/>住大乘。卽別圓二觀也<note place="inline">四番釋佛住<name role="" type="person">王舍城</name>等竟</note>。</p>
<lb ed="X" n="0628a05"/><lb ed="R046" n="0662b18"/><p xml:id="pX29p0628a0501">○中者。佛無住住中道。升中天。中日降中國。中夜
<lb ed="X" n="0628a06"/><lb ed="R046" n="0663a01"/>滅。皆表中道。今處山中。說中道也<note place="inline">一釋如是等四
<lb ed="X" n="0628a07"/><lb ed="R046" n="0663a02"/>事竟</note>。</p><p xml:id="pX29p0628a0703" cb:place="inline">△二釋第五聞持之衆二。初列衆。二總結。列
<lb ed="X" n="0628a08"/><lb ed="R046" n="0663a03"/>衆三。初聲聞衆。二菩薩衆。三天龍等衆。諸經多爾。
<lb ed="X" n="0628a09"/><lb ed="R046" n="0663a04"/>舊云。有事有義。事者。逐形迹親疎。聲聞形出俗網。
<lb ed="X" n="0628a10"/><lb ed="R046" n="0663a05"/>迹近如來。證經爲親。故前列。天人形乘服異。迹非
<lb ed="X" n="0628a11"/><lb ed="R046" n="0663a06"/>侍奉。證經爲疎。故後列。菩薩形不檢節。迹無定處。
<lb ed="X" n="0628a12"/><lb ed="R046" n="0663a07"/>旣不同俗。復異於僧。故居中。義者。聲聞欣涅槃。天
<lb ed="X" n="0628a13"/><lb ed="R046" n="0663a08"/>人著生死。各有所偏。菩薩不欣不著。居中求宗。故
<lb ed="X" n="0628a14"/><lb ed="R046" n="0663a09"/>在兩間。釋論意亦爾。今初聲聞衆二。初比丘衆。二
<lb ed="X" n="0628a15"/><lb ed="R046" n="0663a10"/>比丘尼衆。初又二。初多知識。二少知識。初又三。一
<lb ed="X" n="0628a16"/><lb ed="R046" n="0663a11"/>擧類明數。二明位歎德。三列名總結。</p><p xml:id="pX29p0628a1615" cb:place="inline">今初。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0628a17"/><lb ed="R046" n="0663a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0628a1701">與大比丘衆。萬二千人俱。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0628a18"/><lb ed="R046" n="0663a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0628a1801">與大比丘衆。是擧其氣類。萬二千人。是明其大數。
<lb ed="X" n="0628a19"/><lb ed="R046" n="0663a14"/>與者共義。釋論以七一解共。謂一時。一處<note place="inline">世界悉</note>。一
<lb ed="X" n="0628a20"/><lb ed="R046" n="0663a15"/>戒<note place="inline">爲人</note>。一心。一見<note place="inline">對治</note>。一道。一解脫<note place="inline">第一義</note>。</p><p xml:id="pX29p0628a2018" cb:place="inline">○大者。梵語
<lb ed="X" n="0628a21"/><lb ed="R046" n="0663a16"/>摩訶。此言大。亦言多。亦言勝。器量尊重。爲天王等
<lb ed="X" n="0628a22"/><lb ed="R046" n="0663a17"/>大人所敬。故言大。升出九十五種之上。故言勝。徧
<lb ed="X" n="0628a23"/><lb ed="R046" n="0663a18"/>知內外經書。故言多。又數至一萬二千。故言多。又
<lb ed="X" n="0628a24"/><lb ed="R046" n="0663b01"/>直就中。觀心性廣博。猶若虗空。故名大。雙遮二邊。
<pb ed="X" xml:id="X29.0599.0628b" n="0628b"/>
<lb ed="X" n="0628b01"/><lb ed="R046" n="0663b02"/>入寂滅海。故名勝。雙照二諦。多所含融。一心一切
<lb ed="X" n="0628b02"/><lb ed="R046" n="0663b03"/>心。故名多也。</p><p xml:id="pX29p0628b0206" cb:place="inline">○比丘。秦言乞士。破煩惱。能持戒。怖
<lb ed="X" n="0628b03"/><lb ed="R046" n="0663b04"/>魔等。天竺一名。含此四義。秦無以翻。故存本稱。怖
<lb ed="X" n="0628b04"/><lb ed="R046" n="0663b05"/>魔者。魔樂生死。此人出家。復化餘人。俱離三界。乖
<lb ed="X" n="0628b05"/><lb ed="R046" n="0663b06"/>於魔意魔用力制。翻被五縛。但愁懼而<anchor xml:id="nkr_note_add_0628b0501" n="0628b0501"/><anchor xml:id="beg0628b0501" n="0628b0501"/>已<anchor xml:id="end0628b0501"/>。故言怖
<lb ed="X" n="0628b06"/><lb ed="R046" n="0663b07"/>魔。破惡者。出家人。必破身口七惡。故言破惡。乞士
<lb ed="X" n="0628b07"/><lb ed="R046" n="0663b08"/>者。在家三種如法養命。一田。二商。三仕。出家人。佛
<lb ed="X" n="0628b08"/><lb ed="R046" n="0663b09"/>不許此。唯乞自濟。身安道存。福利檀越。故名乞士。
<lb ed="X" n="0628b09"/><lb ed="R046" n="0663b10"/>三義相成。卽比丘義也。初受戒。修定修慧。<anchor xml:id="nkr_note_add_0628b0901" n="0628b0901"/><anchor xml:id="beg0628b0901" n="0628b0901"/>已<anchor xml:id="end0628b0901"/>有破
<lb ed="X" n="0628b10"/><lb ed="R046" n="0663b11"/>惡怖魔乞士三義。非獨後心。依經家。皆歎後心比
<lb ed="X" n="0628b11"/><lb ed="R046" n="0663b12"/>丘耳。</p><p xml:id="pX29p0628b1103" cb:place="inline">○衆者。梵語僧伽。此翻和合衆。一人二人三
<lb ed="X" n="0628b12"/><lb ed="R046" n="0663b13"/>人。皆不名僧。四人以上。乃名爲僧。事和無別衆。法
<lb ed="X" n="0628b13"/><lb ed="R046" n="0663b14"/>和無別理。佛常與千二百五十人俱。諸經或多少
<lb ed="X" n="0628b14"/><lb ed="R046" n="0663b15"/>不定。今經云萬二千者。本是一萬二千菩薩。迹爲
<lb ed="X" n="0628b15"/><lb ed="R046" n="0663b16"/>萬二千聲聞也。觀心者。觀十二入。一入具十法界。
<lb ed="X" n="0628b16"/><lb ed="R046" n="0663b17"/>界界具十界。卽百界。一界十如。卽千如。一入具千
<lb ed="X" n="0628b17"/><lb ed="R046" n="0663b18"/>如。十二入。卽萬二千法門也。</p><p xml:id="pX29p0628b1712" cb:place="inline">△二明位歎德。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0628b18"/><lb ed="R046" n="0664a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0628b1801">皆是阿羅漢<note place="inline">至</note>盡諸有結心得自在。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0628b19"/><lb ed="R046" n="0664a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0628b1901">阿羅漢。是明位。諸漏下。是歎德也。阿羅漢。或言無
<lb ed="X" n="0628b20"/><lb ed="R046" n="0664a03"/>翻。而含三義。一無生義。不受後有故。二殺賊義。斷
<lb ed="X" n="0628b21"/><lb ed="R046" n="0664a04"/>盡見思故。三應供義。堪爲福田故。此藏通二敎意
<lb ed="X" n="0628b22"/><lb ed="R046" n="0664a05"/>耳。若別圓者。非但殺賊。亦殺不賊。不賊者。涅槃是。
<lb ed="X" n="0628b23"/><lb ed="R046" n="0664a06"/>是亦須破。是殺賊義<note place="inline">言不賊者。猶從二乘得名。若於圓別。尙名爲賊。是故須破</note>。
<lb ed="X" n="0628b24"/><lb ed="R046" n="0664a07"/>不生於生。亦不生不生。無漏是不生<note place="inline">取無爲證。生于界外。不生
<pb ed="X" xml:id="X29.0599.0628c" n="0628c"/>
<lb ed="X" n="0628c01"/><lb ed="R046" n="0664a08"/>是生。故不令生</note>。非但應供。亦是供應<note place="inline">供彼所應。名爲供應。如佛化爲道人。送供
<lb ed="X" n="0628c02"/><lb ed="R046" n="0664a09"/>于阿蘭若比丘等</note>。觀心者。空觀是般若。假觀是解脫。中觀
<lb ed="X" n="0628c03"/><lb ed="R046" n="0664a10"/>是法身。又從假入空觀。乃至中道觀。殺無明賊。不
<lb ed="X" n="0628c04"/><lb ed="R046" n="0664a11"/>生二邊心。供養此人。如供養世尊。方等經云。供佛
<lb ed="X" n="0628c05"/><lb ed="R046" n="0664a12"/>及文殊。不如施行方等者一食充軀。此經云。毀讚
<lb ed="X" n="0628c06"/><lb ed="R046" n="0664a13"/>佛。罪福猶輕。毀讚持經者。罪福甚重。何以故。佛無
<lb ed="X" n="0628c07"/><lb ed="R046" n="0664a14"/>食想。久離八風。不爲損益。施持經者。全肉身。續報
<lb ed="X" n="0628c08"/><lb ed="R046" n="0664a15"/>命。生法身。增慧命。故有益。毀之。憂惱退悔。若失好
<lb ed="X" n="0628c09"/><lb ed="R046" n="0664a16"/>時。則不可救。故大損也。</p><p xml:id="pX29p0628c0910" cb:place="inline">○諸漏<anchor xml:id="nkr_note_add_0628c0901" n="0628c0901"/><anchor xml:id="beg0628c0901" n="0628c0901"/>已<anchor xml:id="end0628c0901"/>盡無復煩惱兩
<lb ed="X" n="0628c10"/><lb ed="R046" n="0664a17"/>句。歎殺賊德。漏卽三漏也。逮得<anchor xml:id="nkr_note_add_0628c1001" n="0628c1001"/><anchor xml:id="beg0628c1001" n="0628c1001"/>己<anchor xml:id="end0628c1001"/>利句。歎應供德。
<lb ed="X" n="0628c11"/><lb ed="R046" n="0664a18"/>三界因果。皆名爲他。智斷功德。皆名<anchor xml:id="nkr_note_add_0628c1101" n="0628c1101"/><anchor xml:id="beg0628c1101" n="0628c1101"/>己<anchor xml:id="end0628c1101"/>利。<anchor xml:id="nkr_note_add_0628c1102" n="0628c1102"/><anchor xml:id="beg0628c1102" n="0628c1102"/>己<anchor xml:id="end0628c1102"/>利具
<lb ed="X" n="0628c12"/><lb ed="R046" n="0664b01"/>足。故成應供。盡諸有結心得自在兩句。歎不生德。
<lb ed="X" n="0628c13"/><lb ed="R046" n="0664b02"/>諸有。卽二十五有生處。結。卽二十五有生因。心自
<lb ed="X" n="0628c14"/><lb ed="R046" n="0664b03"/>在。則慧必自在。定慧具足。乃俱解脫人也。</p><p xml:id="pX29p0628c1417" cb:place="inline">△三列
<lb ed="X" n="0628c15"/><lb ed="R046" n="0664b04"/>名總結。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0628c16"/><lb ed="R046" n="0664b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0628c1601">其名曰<name role="" type="person">阿若憍陳如</name><note place="inline">至</note>大阿羅漢等。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0628c17"/><lb ed="R046" n="0664b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0628c1701">先列名。略擧二十一尊者。佛諸弟子。皆備衆行。而
<lb ed="X" n="0628c18"/><lb ed="R046" n="0664b07"/>隱其圓能。各從一德標名。欲引偏好故耳。</p>
<lb ed="X" n="0628c19"/><lb ed="R046" n="0664b08"/><p xml:id="pX29p0628c1901">憍陳如。姓也。此翻火器。婆羅門種。其先事火。從此
<lb ed="X" n="0628c20"/><lb ed="R046" n="0664b09"/>命族。增一阿含云。我佛法中。寬仁博識。初受法味
<lb ed="X" n="0628c21"/><lb ed="R046" n="0664b10"/>者。憍陳如爲第一<note place="inline">世界悉檀</note>。夫巨夜長寢。無人能覺。日
<lb ed="X" n="0628c22"/><lb ed="R046" n="0664b11"/>光未出。明星前現。憍陳如初得無生智。譬若明星。
<lb ed="X" n="0628c23"/><lb ed="R046" n="0664b12"/>在衆明之始。一切人智明。無前陳如。最先破暗。莫
<lb ed="X" n="0628c24"/><lb ed="R046" n="0664b13"/>過明星。一切人暗滅。無前陳如。故名阿若<note place="inline">對治悉檀</note>。太
<pb ed="X" xml:id="X29.0599.0629a" n="0629a"/>
<lb ed="X" n="0629a01"/><lb ed="R046" n="0664b14"/>子入山學道。父王遣五人追侍。二是母黨。三是父
<lb ed="X" n="0629a02"/><lb ed="R046" n="0664b15"/>黨。二人以欲爲淨。三人以苦行爲淨。太子苦行時。
<lb ed="X" n="0629a03"/><lb ed="R046" n="0664b16"/>二人捨去。太子捨苦行。受飮食酥油煖水。三人又
<lb ed="X" n="0629a04"/><lb ed="R046" n="0664b17"/>捨去。太子得道。先爲五人說四諦。陳如最初稱解。
<lb ed="X" n="0629a05"/><lb ed="R046" n="0664b18"/>故名阿若<note place="inline">第一義悉</note>。僭補註曰。首楞嚴經云。時憍陳如。
<lb ed="X" n="0629a06"/><lb ed="R046" n="0665a01"/>起立白佛。我今長老。於大衆中。獨得解名。因悟客
<lb ed="X" n="0629a07"/><lb ed="R046" n="0665a02"/>塵二字成果。世尊。譬如行客。投寄旅亭。或宿或食。
<lb ed="X" n="0629a08"/><lb ed="R046" n="0665a03"/>宿食事畢。俶裝前途。不遑安住。若實主人。自無攸
<lb ed="X" n="0629a09"/><lb ed="R046" n="0665a04"/>往。如是思惟。不住名客。住名主人。以不住者。名爲
<lb ed="X" n="0629a10"/><lb ed="R046" n="0665a05"/>客義。又如新霽。淸<anchor xml:id="nkr_note_add_0629a1001" n="0629a1001"/><anchor xml:id="beg0629a1001" n="0629a1001"/>暘<anchor xml:id="end0629a1001"/>升天。光入隙中。發明空中諸
<lb ed="X" n="0629a11"/><lb ed="R046" n="0665a06"/>有塵相。塵質搖動。虗空寂然。如是思惟。澄寂名空。
<lb ed="X" n="0629a12"/><lb ed="R046" n="0665a07"/>搖動名塵。以搖動者。名爲塵義佛言如是<note place="inline">客。塵。主空。卽四
<lb ed="X" n="0629a13"/><lb ed="R046" n="0665a08"/>諦也。客苦。塵集。主道。空滅也</note>。昔智者大師。望西禮拜。求見楞嚴
<lb ed="X" n="0629a14"/><lb ed="R046" n="0665a09"/>而不得。故出於此。</p>
<lb ed="X" n="0629a15"/><lb ed="R046" n="0665a10"/><p xml:id="pX29p0629a1501"><name role="" type="person">摩訶迦葉</name>。此翻大龜氏。亦翻光波。亦翻飮光。名畢
<lb ed="X" n="0629a16"/><lb ed="R046" n="0665a11"/>鉢羅。婦名婆陀。其家大富。千倍勝<name role="" type="person">甁沙王</name>。十六大
<lb ed="X" n="0629a17"/><lb ed="R046" n="0665a12"/>國。無以爲隣。畏勝王得罪。減一耕犁。但用九百九
<lb ed="X" n="0629a18"/><lb ed="R046" n="0665a13"/>十九雙牛金犂。又經云。其家有氎。最下品者。直百
<lb ed="X" n="0629a19"/><lb ed="R046" n="0665a14"/>千兩金。以釘釘入地七尺。氎不穿破。如本不異。付
<lb ed="X" n="0629a20"/><lb ed="R046" n="0665a15"/>法藏言。毗婆尸佛滅後。塔像金色缺壞。時有貧女。
<lb ed="X" n="0629a21"/><lb ed="R046" n="0665a16"/>丐得金珠。倩匠爲薄。金師歡喜。治瑩佛畢。立誓爲
<lb ed="X" n="0629a22"/><lb ed="R046" n="0665a17"/>無姻夫婦。九十一劫。人中天上。身恒金色。心恒受
<lb ed="X" n="0629a23"/><lb ed="R046" n="0665a18"/>樂。故諸天請結集時讚言。耆年欲恚慢<anchor xml:id="nkr_note_add_0629a2301" n="0629a2301"/><anchor xml:id="beg0629a2301" n="0629a2301"/>已<anchor xml:id="end0629a2301"/>除。其形
<lb ed="X" n="0629a24"/><lb ed="R046" n="0665b01"/>譬如紫金柱。上下端嚴玅無比。目明淸淨如蓮華。
<pb ed="X" xml:id="X29.0599.0629b" n="0629b"/>
<lb ed="X" n="0629b01"/><lb ed="R046" n="0665b02"/>捨家業。及金色婦出家。身披無價寶衣。截爲僧伽
<lb ed="X" n="0629b02"/><lb ed="R046" n="0665b03"/>黎。四疊。奉佛爲座。如是三捨。世無倫匹。</p><p xml:id="pX29p0629b0216" cb:place="inline">佛授糞掃
<lb ed="X" n="0629b03"/><lb ed="R046" n="0665b04"/>大衣。此衣是大聖大衣。又大麤重。故迦葉云。我受
<lb ed="X" n="0629b04"/><lb ed="R046" n="0665b05"/>佛衣。師想。塔想。未曾頭枕。況以覆臥。增一阿含云。
<lb ed="X" n="0629b05"/><lb ed="R046" n="0665b06"/>佛法中行十二頭陀難行苦行。大迦葉第一。梵語
<lb ed="X" n="0629b06"/><lb ed="R046" n="0665b07"/>頭陀。此云抖擻。以抖擻十二種過。一者在阿蘭若
<lb ed="X" n="0629b07"/><lb ed="R046" n="0665b08"/>處。離憒閙過。二者常行乞食。離僧中食。及受請過。
<lb ed="X" n="0629b08"/><lb ed="R046" n="0665b09"/>三次第乞食。離揀擇過。四者受一食法。離多求過。
<lb ed="X" n="0629b09"/><lb ed="R046" n="0665b10"/>五者節量食。離貪味過。六者中後不飮果蜜等漿。
<lb ed="X" n="0629b10"/><lb ed="R046" n="0665b11"/>離求欲過。七者糞掃衣。離好衣過。八者但三衣。離
<lb ed="X" n="0629b11"/><lb ed="R046" n="0665b12"/>增減過。九者塚間住。離常樂倒計過。十者樹下止。
<lb ed="X" n="0629b12"/><lb ed="R046" n="0665b13"/>離怖畏過。十一者露地坐。離貪樹過。十二者常坐
<lb ed="X" n="0629b13"/><lb ed="R046" n="0665b14"/>不臥。離煩惱賊過。具如十二頭陀經廣明。五是住
<lb ed="X" n="0629b14"/><lb ed="R046" n="0665b15"/>處法。五是食法。二是衣法。</p><p xml:id="pX29p0629b1411" cb:place="inline">佛臨涅槃。付以正法眼
<lb ed="X" n="0629b15"/><lb ed="R046" n="0665b16"/>藏。囑其傳持。毋令斷絕。爲西天第一祖。又傳金縷
<lb ed="X" n="0629b16"/><lb ed="R046" n="0665b17"/>僧伽黎。法付阿難畢。乃持此衣入<name role="" type="person">雞足山</name>入定。俟
<lb ed="X" n="0629b17"/><lb ed="R046" n="0665b18"/>慈氏下生。</p>
<lb ed="X" n="0629b18"/><lb ed="R046" n="0666a01"/><p xml:id="pX29p0629b1801"><name role="" type="person">優樓頻</name>螺。此翻木瓜林。</p><p xml:id="pX29p0629b1810" cb:place="inline">○那提。此翻河。亦翻江。</p><p xml:id="pX29p0629b1819" cb:place="inline">○
<lb ed="X" n="0629b19"/><lb ed="R046" n="0666a02"/>伽耶。此翻城。兄弟三人。竝是事火外道。因緣出瑞
<lb ed="X" n="0629b20"/><lb ed="R046" n="0666a03"/>應經。及諸部律。約敎者。如增一阿含云。<name role="" type="person">優樓頻</name>螺
<lb ed="X" n="0629b21"/><lb ed="R046" n="0666a04"/>能將護四衆。供給四事。令無所乏。最爲第一。那提。
<lb ed="X" n="0629b22"/><lb ed="R046" n="0666a05"/>心意寂然。降伏諸結。精進第一。伽耶。觀了諸法。都
<lb ed="X" n="0629b23"/><lb ed="R046" n="0666a06"/>無所著。善能敎化第一。是爲酪中敎意。若轉入生
<lb ed="X" n="0629b24"/><lb ed="R046" n="0666a07"/>酥。卽應恥小慕大。例則可知。若轉入熟酥。卽應委
<pb ed="X" xml:id="X29.0599.0629c" n="0629c"/>
<lb ed="X" n="0629c01"/><lb ed="R046" n="0666a08"/>業領敎。若轉入醍醐。如此經中得記作佛也。</p>
<lb ed="X" n="0629c02"/><lb ed="R046" n="0666a09"/><p xml:id="pX29p0629c0201">舍利弗。此翻身子。亦名珠子。名優波提舍。彰父德
<lb ed="X" n="0629c03"/><lb ed="R046" n="0666a10"/>也。此翻論義。智慧第一。年十六。究盡<name role="" type="person">閻浮提</name>典籍。
<lb ed="X" n="0629c04"/><lb ed="R046" n="0666a11"/>無事不閑。十六大國。論義無雙。五天竺地。最爲第
<lb ed="X" n="0629c05"/><lb ed="R046" n="0666a12"/>一。師事沙然梵志。沙然道術。身子皆得。一日見頞
<lb ed="X" n="0629c06"/><lb ed="R046" n="0666a13"/><g ref="#CB15153">䫌</g>比丘。威儀庠序。因問師法。頞<g ref="#CB15153">䫌</g>答云。諸法從緣
<lb ed="X" n="0629c07"/><lb ed="R046" n="0666a14"/>生。是故說因緣。是法緣及盡。我師如是說。一聞卽
<lb ed="X" n="0629c08"/><lb ed="R046" n="0666a15"/>得須陀洹果。來至佛所。七日徧達佛法淵海。又云。
<lb ed="X" n="0629c09"/><lb ed="R046" n="0666a16"/>十五日後。得阿羅漢。爲羅云和尙。憍梵作師。聲聞
<lb ed="X" n="0629c10"/><lb ed="R046" n="0666a17"/>衆中。右面弟子。</p><p xml:id="pX29p0629c1007" cb:place="inline">調達破僧。引五百比丘去。身子往
<lb ed="X" n="0629c11"/><lb ed="R046" n="0666a18"/>化五百歸。中阿含云。身子是四衆所生母。目連是
<lb ed="X" n="0629c12"/><lb ed="R046" n="0666b01"/>所養母身子問滿慈。賢名何等。梵行人云何稱汝。
<lb ed="X" n="0629c13"/><lb ed="R046" n="0666b02"/>答。我父名滿。我母名慈。梵行人稱我爲<name role="" type="person">滿慈子</name>。身
<lb ed="X" n="0629c14"/><lb ed="R046" n="0666b03"/>子稱嗟。善哉賢者<name role="" type="person">滿慈子</name>。爲如來弟子。智辯聰明
<lb ed="X" n="0629c15"/><lb ed="R046" n="0666b04"/>決定。安隱無畏。逮大辯才。得甘露幢。於甘露自作
<lb ed="X" n="0629c16"/><lb ed="R046" n="0666b05"/>證。値汝者得大饒益。諸梵行人。應縈衣頂戴。</p><p xml:id="pX29p0629c1618" cb:place="inline">滿慈
<lb ed="X" n="0629c17"/><lb ed="R046" n="0666b06"/>問身子。賢者何名。梵行人云何稱。答。我父字優波
<lb ed="X" n="0629c18"/><lb ed="R046" n="0666b07"/>提舍。我母名舍利。故稱我爲舍利子。<name role="" type="person">滿慈子</name>嗟曰。
<lb ed="X" n="0629c19"/><lb ed="R046" n="0666b08"/>今與佛等弟子共論而不知。興第二世尊共論而
<lb ed="X" n="0629c20"/><lb ed="R046" n="0666b09"/>不知。興法將共論而不知。興轉法輪復轉弟子共
<lb ed="X" n="0629c21"/><lb ed="R046" n="0666b10"/>論而不知。若我知尊者。不能答一句。況復深論。善
<lb ed="X" n="0629c22"/><lb ed="R046" n="0666b11"/>哉善哉。爲如來弟子。乃至縈衣頂戴。</p><p xml:id="pX29p0629c2215" cb:place="inline">佛說一句。身
<lb ed="X" n="0629c23"/><lb ed="R046" n="0666b12"/>子以一爲本。七日七夜作師子吼。更出異句異味。
<lb ed="X" n="0629c24"/><lb ed="R046" n="0666b13"/>使無窮盡。況佛多說。而身子智辯。寧可盡耶。</p><p xml:id="pX29p0629c2418" cb:place="inline">約敎
<pb ed="X" xml:id="X29.0599.0630a" n="0630a"/>
<lb ed="X" n="0630a01"/><lb ed="R046" n="0666b14"/>者。若三藏智慧。卽是無學十智。斷結證眞。輔佛揚
<lb ed="X" n="0630a02"/><lb ed="R046" n="0666b15"/>化。釋論稱爲右面大將也。通敎智慧者。如般若中
<lb ed="X" n="0630a03"/><lb ed="R046" n="0666b16"/>自說。所以爲摩訶薩。謂我見。衆生見。佛見。菩提見。
<lb ed="X" n="0630a04"/><lb ed="R046" n="0666b17"/>轉法輪見。破如此等見。故名摩訶薩。此慧異初敎
<lb ed="X" n="0630a05"/><lb ed="R046" n="0666b18"/>也。若從元初。但聞牛食忍艸。卽出醍醐。若能服者。
<lb ed="X" n="0630a06"/><lb ed="R046" n="0667a01"/>衆病皆除。一切諸藥。悉入其中。爲修此行。卽是圓
<lb ed="X" n="0630a07"/><lb ed="R046" n="0667a02"/>敎智慧也。</p><p xml:id="pX29p0630a0705" cb:place="inline">本迹者。本住實相。智度爲母。從境生智
<lb ed="X" n="0630a08"/><lb ed="R046" n="0667a03"/>慧。境卽是身。智慧卽是子。悲愍衆生。迹爲五味身
<lb ed="X" n="0630a09"/><lb ed="R046" n="0667a04"/>子。欲轉煩惱惡血。令成善乳。示爲外道智慧。作大
<lb ed="X" n="0630a10"/><lb ed="R046" n="0667a05"/>論師。欲烹乳爲酪。示三藏智慧。爲第二世尊。欲引
<lb ed="X" n="0630a11"/><lb ed="R046" n="0667a06"/>酪爲生酥。訥大現小。受淨名之屈。欲引生酥爲熟
<lb ed="X" n="0630a12"/><lb ed="R046" n="0667a07"/>酥。安慰饒益同梵行者。於般若領敎。欲引熟酥爲
<lb ed="X" n="0630a13"/><lb ed="R046" n="0667a08"/>醍醐。於法華初悟得記。斯皆迹中外現。而本地內
<lb ed="X" n="0630a14"/><lb ed="R046" n="0667a09"/>祕。其實久矣。</p><p xml:id="pX29p0630a1406" cb:place="inline">觀心者。一心三觀。攝得一切智慧。觀
<lb ed="X" n="0630a15"/><lb ed="R046" n="0667a10"/>心卽空故。攝得酪智慧。觀心卽假故。攝得兩酥智
<lb ed="X" n="0630a16"/><lb ed="R046" n="0667a11"/>慧。及世智慧。觀心卽中故。攝得醍醐智慧。是名觀
<lb ed="X" n="0630a17"/><lb ed="R046" n="0667a12"/>心中一慧一切慧。一切慧一慧。非一慧非一切慧。</p>
<lb ed="X" n="0630a18"/><lb ed="R046" n="0667a13"/><p xml:id="pX29p0630a1801"><name role="" type="person">大目犍連</name>。姓也。翻讚誦。文殊問經。翻萊茯根。眞諦
<lb ed="X" n="0630a19"/><lb ed="R046" n="0667a14"/>云。勿伽羅。此翻胡豆。二物古仙所嗜。因以命族。釋
<lb ed="X" n="0630a20"/><lb ed="R046" n="0667a15"/>論云。舍利弗。才明見貴。目犍連。豪爽取重。智藝相
<lb ed="X" n="0630a21"/><lb ed="R046" n="0667a16"/>比。德行互同。增一阿含云。我弟子中。神通輕擧。飛
<lb ed="X" n="0630a22"/><lb ed="R046" n="0667a17"/>到十方者。<name role="" type="person">大目連</name>第一。釋論四十一。稱左面弟子。</p>
<lb ed="X" n="0630a23"/><lb ed="R046" n="0667a18"/><p xml:id="pX29p0630a2301">外道師徒五百。用呪移山。經一月日。簸峨<anchor xml:id="nkr_note_add_0630a2301" n="0630a2301"/><anchor xml:id="beg0630a2301" n="0630a2301"/>已<anchor xml:id="end0630a2301"/>動。目
<lb ed="X" n="0630a24"/><lb ed="R046" n="0667b01"/>連念言。此山若移。多所損害。卽於山頂虗空中結
<pb ed="X" xml:id="X29.0599.0630b" n="0630b"/>
<lb ed="X" n="0630b01"/><lb ed="R046" n="0667b02"/>跏。山還不動。外道相謂。我法山動。計日必移。云何
<lb ed="X" n="0630b02"/><lb ed="R046" n="0667b03"/>安固。還若於初。必是沙門使爾。自知力弱。歸心佛
<lb ed="X" n="0630b03"/><lb ed="R046" n="0667b04"/>道。令無量人。正法出家也。</p><p xml:id="pX29p0630b0311" cb:place="inline">耆域。此翻固活。生忉利
<lb ed="X" n="0630b04"/><lb ed="R046" n="0667b05"/>天。目連弟子病。乘通往問。値諸天出園遊戲。耆域
<lb ed="X" n="0630b05"/><lb ed="R046" n="0667b06"/>乘車不下。</p><p xml:id="pX29p0630b0505" cb:place="inline">但合掌而<anchor xml:id="nkr_note_add_0630b0501" n="0630b0501"/><anchor xml:id="beg0630b0501" n="0630b0501"/>已<anchor xml:id="end0630b0501"/>。目連駐之。域卽云。諸天受
<lb ed="X" n="0630b06"/><lb ed="R046" n="0667b07"/>樂忽遽。不暇相看。尊者欲何所求。具說來意。答云。
<lb ed="X" n="0630b07"/><lb ed="R046" n="0667b08"/>斷食爲要。目連放之。車乃得前。</p><p xml:id="pX29p0630b0713" cb:place="inline">帝釋與修羅戰勝。
<lb ed="X" n="0630b08"/><lb ed="R046" n="0667b09"/>造得勝堂。七寶樓觀。莊嚴奇特。梁柱支節。皆容一
<lb ed="X" n="0630b09"/><lb ed="R046" n="0667b10"/>綖。不相著而能相持。天福之玅力能如此。目連飛
<lb ed="X" n="0630b10"/><lb ed="R046" n="0667b11"/>往。帝釋將目連看堂。諸天女皆羞見目連。悉隱逃
<lb ed="X" n="0630b11"/><lb ed="R046" n="0667b12"/>不出。目連念帝釋著樂。不修道本。卽變化燒得勝
<lb ed="X" n="0630b12"/><lb ed="R046" n="0667b13"/>堂。赫然崩壞。仍爲帝釋廣說無常。帝釋歡喜。後堂
<lb ed="X" n="0630b13"/><lb ed="R046" n="0667b14"/>儼然。無<g ref="#CB01926">灰</g>煙色。</p><p xml:id="pX29p0630b1307" cb:place="inline">往昔曾助辟支佛剃頭。浣染。縫袈
<lb ed="X" n="0630b14"/><lb ed="R046" n="0667b15"/>裟。發願得神通。本迹者。本住眞際首楞嚴定。能於
<lb ed="X" n="0630b15"/><lb ed="R046" n="0667b16"/>一念。徧應十方。種種示現。施作佛事。以慈悲故。迹
<lb ed="X" n="0630b16"/><lb ed="R046" n="0667b17"/>爲五味神通。引令入極。</p><p xml:id="pX29p0630b1610" cb:place="inline">觀心者。觀於一心。倐有一
<lb ed="X" n="0630b17"/><lb ed="R046" n="0667b18"/>切心。觀一切心。倐無諸心。心非有無。通至實相。</p>
<lb ed="X" n="0630b18"/><lb ed="R046" n="0668a01"/><p xml:id="pX29p0630b1801"><name role="" type="person">摩訶迦旃延</name>。此翻爲文飾。應言扇繩。亦好肩。皆從
<lb ed="X" n="0630b19"/><lb ed="R046" n="0668a02"/>姓爲名。僧一阿含云。善分別義。敷演道敎者。迦旃
<lb ed="X" n="0630b20"/><lb ed="R046" n="0668a03"/>延最爲第一。</p><p xml:id="pX29p0630b2006" cb:place="inline">如長阿含云。有外道。執斷見。謂無他
<lb ed="X" n="0630b21"/><lb ed="R046" n="0668a04"/>世。凡有十番問答。外道言。無有他世。答言。若無他
<lb ed="X" n="0630b22"/><lb ed="R046" n="0668a05"/>世。則無明日。又問我見人死不還。云何說其受苦。
<lb ed="X" n="0630b23"/><lb ed="R046" n="0668a06"/>故知無他世。答云。如罪人被駐。寧得歸不。又問。若
<lb ed="X" n="0630b24"/><lb ed="R046" n="0668a07"/>生天。何故不歸。故知無他世。答云。如人墮廁得出。
<pb ed="X" xml:id="X29.0599.0630c" n="0630c"/>
<lb ed="X" n="0630c01"/><lb ed="R046" n="0668a08"/>寧肎更入廁不。又天上一日。當此百年。生彼三五
<lb ed="X" n="0630c02"/><lb ed="R046" n="0668a09"/>日。未遑歸心。設有歸者。而汝<anchor xml:id="nkr_note_add_0630c0201" n="0630c0201"/><anchor xml:id="beg0630c0201" n="0630c0201"/>已<anchor xml:id="end0630c0201"/>化。寧得知之。又問
<lb ed="X" n="0630c03"/><lb ed="R046" n="0668a10"/>我鑊煑罪人。密葢其上。伺之不見神出。故知無他
<lb ed="X" n="0630c04"/><lb ed="R046" n="0668a11"/>世。答云。汝晝眠時。傍人在邊。見汝神出否。又問。我
<lb ed="X" n="0630c05"/><lb ed="R046" n="0668a12"/>剝死人皮。臠肉碎骨。求神不得。故知無他世。答云。
<lb ed="X" n="0630c06"/><lb ed="R046" n="0668a13"/>如小兒析薪。寸寸分裂。求火寧有可得不。又問。我
<lb ed="X" n="0630c07"/><lb ed="R046" n="0668a14"/>秤死人更重。若神去應輕。若無神去。則無他世。答
<lb ed="X" n="0630c08"/><lb ed="R046" n="0668a15"/>云。如火與鐵合。鐵則輕。鐵失火則重。人生有神則
<lb ed="X" n="0630c09"/><lb ed="R046" n="0668a16"/>輕。死失神則重。又問。我見臨死人。反轉求神不得。
<lb ed="X" n="0630c10"/><lb ed="R046" n="0668a17"/>故知無他世。答云。如人反轉。求於貝聲。寧得聲耶。
<lb ed="X" n="0630c11"/><lb ed="R046" n="0668a18"/>又問。汝雖重重破。我執此甚久。而不能捨。答云。如
<lb ed="X" n="0630c12"/><lb ed="R046" n="0668b01"/>人採穭。初見麻取麻。次捨麻取麻皮。次捨麻皮取
<lb ed="X" n="0630c13"/><lb ed="R046" n="0668b02"/>縷。次捨縷取布。次捨布取絹。次捨絹取銀。次捨銀
<lb ed="X" n="0630c14"/><lb ed="R046" n="0668b03"/>取金。捨劣取勝。云何不能捨。又問。非但我如是說。
<lb ed="X" n="0630c15"/><lb ed="R046" n="0668b04"/>諸人亦如是說。云何謂我非。答云。兩商人逢鬼。鬼
<lb ed="X" n="0630c16"/><lb ed="R046" n="0668b05"/>爲人像。語言。前路豐米足艸。載之何爲。一商人便
<lb ed="X" n="0630c17"/><lb ed="R046" n="0668b06"/>棄前路。人牛皆饑。遂爲鬼所噉。一商人云。若得新
<lb ed="X" n="0630c18"/><lb ed="R046" n="0668b07"/>米艸。可棄故米艸。人牛皆不爲鬼所食。諸人妄說。
<lb ed="X" n="0630c19"/><lb ed="R046" n="0668b08"/>如鬼誑言。汝不納我言。如棄故米艸。今旣得新。何
<lb ed="X" n="0630c20"/><lb ed="R046" n="0668b09"/>不棄故。又問。我不能捨。勸我則瞋。答曰。汝如養豬
<lb ed="X" n="0630c21"/><lb ed="R046" n="0668b10"/>人。路上遇糞。頭擎將還。在路逢雨。汗下汙頭。傍人
<lb ed="X" n="0630c22"/><lb ed="R046" n="0668b11"/>令棄。倒更瞋他。謂汝不養豬。故令我棄。反瞋勸者。
<lb ed="X" n="0630c23"/><lb ed="R046" n="0668b12"/>如是番番析破。廣演諸義。外道便伏。而讚歎言。尊
<lb ed="X" n="0630c24"/><lb ed="R046" n="0668b13"/>者前說明日。而我<anchor xml:id="nkr_note_add_0630c2401" n="0630c2401"/><anchor xml:id="beg0630c2401" n="0630c2401"/>已<anchor xml:id="end0630c2401"/>解。欲聞智辯。故番番執難。善
<pb ed="X" xml:id="X29.0599.0631a" n="0631a"/>
<lb ed="X" n="0631a01"/><lb ed="R046" n="0668b14"/>哉玅說。迦旃延善論義相。亦復如是。律中云。善能
<lb ed="X" n="0631a02"/><lb ed="R046" n="0668b15"/>敎化歸戒。令屠受夜戒。婬者受晝戒。後受報時。各
<lb ed="X" n="0631a03"/><lb ed="R046" n="0668b16"/>於晝夜見前樂相<note place="inline">云云</note>。約敎者。依無常苦空無我。
<lb ed="X" n="0631a04"/><lb ed="R046" n="0668b17"/>破斷常見等。是初敎論義。依空無所有不可得。破
<lb ed="X" n="0631a05"/><lb ed="R046" n="0668b18"/>斷常見等。是通敎論義。依總持四辯。觀機照假。以
<lb ed="X" n="0631a06"/><lb ed="R046" n="0669a01"/>藥逗病。破斷常見等。是別敎論義。依實相畢竟不
<lb ed="X" n="0631a07"/><lb ed="R046" n="0669a02"/>有不無。破斷常見等。是圓敎論義。</p>
<lb ed="X" n="0631a08"/><lb ed="R046" n="0669a03"/><p xml:id="pX29p0631a0801">阿耨樓<g ref="#CB00501">䭾</g>。亦云阿那律。亦阿泥盧豆。皆梵音奢切
<lb ed="X" n="0631a09"/><lb ed="R046" n="0669a04"/>耳。此翻無貧。亦如意。佛之堂弟。賢愚經云。弗沙佛
<lb ed="X" n="0631a10"/><lb ed="R046" n="0669a05"/>末法。時世饑饉。有支佛名利吒。行乞。空鉢無獲。有
<lb ed="X" n="0631a11"/><lb ed="R046" n="0669a06"/>一貧人。見而悲悼。白言勝士。能受稗不。卽以所噉
<lb ed="X" n="0631a12"/><lb ed="R046" n="0669a07"/>奉之。食<anchor xml:id="nkr_note_add_0631a1201" n="0631a1201"/><anchor xml:id="beg0631a1201" n="0631a1201"/>已<anchor xml:id="end0631a1201"/>。作十八變。後更採稗。有兔跳抱其背。變
<lb ed="X" n="0631a13"/><lb ed="R046" n="0669a08"/>爲死人。無伴得脫。待闇還家。委地卽成金人。拔指
<lb ed="X" n="0631a14"/><lb ed="R046" n="0669a09"/>隨生。用脚更出。取之無盡。惡人惡王。欲來奪之。但
<lb ed="X" n="0631a15"/><lb ed="R046" n="0669a10"/>見死尸。而其所覩。純是金寶。九十一劫。果報充足。
<lb ed="X" n="0631a16"/><lb ed="R046" n="0669a11"/>故號無貧。出家<anchor xml:id="nkr_note_add_0631a1601" n="0631a1601"/><anchor xml:id="beg0631a1601" n="0631a1601"/>已<anchor xml:id="end0631a1601"/>後。隨所至處。人見歡喜。欲有所
<lb ed="X" n="0631a17"/><lb ed="R046" n="0669a12"/>須。如<anchor xml:id="nkr_note_add_0631a1701" n="0631a1701"/><anchor xml:id="beg0631a1701" n="0631a1701"/>己<anchor xml:id="end0631a1701"/>家無異。阿那律精進。七日七夜。眼睫不交。
<lb ed="X" n="0631a18"/><lb ed="R046" n="0669a13"/>眠是眼食。旣七日不眠。眼則喪睛。失肉眼<anchor xml:id="nkr_note_add_0631a1801" n="0631a1801"/><anchor xml:id="beg0631a1801" n="0631a1801"/>已<anchor xml:id="end0631a1801"/>。佛令
<lb ed="X" n="0631a19"/><lb ed="R046" n="0669a14"/>求天眼。繫心在緣。四大淨色。半頭而發。徹障內外。
<lb ed="X" n="0631a20"/><lb ed="R046" n="0669a15"/>明暗悉覩。對梵王曰。吾見釋迦大千世界。如覩掌
<lb ed="X" n="0631a21"/><lb ed="R046" n="0669a16"/>果。增一云。我佛法中。天眼徹視者。阿那律比丘第
<lb ed="X" n="0631a22"/><lb ed="R046" n="0669a17"/>一。</p><p xml:id="pX29p0631a2202" cb:place="inline">約敎者。依世禪發天眼。凡夫外道也。依無漏事
<lb ed="X" n="0631a23"/><lb ed="R046" n="0669a18"/>禪發天眼。三藏意。依體法無漏慧發諸行。依諸行
<lb ed="X" n="0631a24"/><lb ed="R046" n="0669b01"/>發天眼。通敎意。依散善發肉眼。依禪發天眼。依眞
<pb ed="X" xml:id="X29.0599.0631b" n="0631b"/>
<lb ed="X" n="0631b01"/><lb ed="R046" n="0669b02"/>發慧眼。依俗發法眼。依中發佛眼。別敎意。依實相
<lb ed="X" n="0631b02"/><lb ed="R046" n="0669b03"/>發天眼。天眼卽佛眼。圓敎意。</p>
<lb ed="X" n="0631b03"/><lb ed="R046" n="0669b04"/><p xml:id="pX29p0631b0301"><name role="" type="person">劫賓那</name>。此翻房宿。父母禱房星感子。故用房星以
<lb ed="X" n="0631b04"/><lb ed="R046" n="0669b05"/>名生身也。是比丘初出家。未見佛。始向佛所。夜値
<lb ed="X" n="0631b05"/><lb ed="R046" n="0669b06"/>雨。寄宿陶師房中。以艸爲座。晚又一比丘隨後而
<lb ed="X" n="0631b06"/><lb ed="R046" n="0669b07"/>來。亦寄宿。前比丘卽推艸與之。在地而坐。中夜相
<lb ed="X" n="0631b07"/><lb ed="R046" n="0669b08"/>問。欲何所之。答見佛。後比丘卽爲說法。豁然得道。
<lb ed="X" n="0631b08"/><lb ed="R046" n="0669b09"/>後比丘卽佛也。辭在阿含。可撿取。共佛房宿。得見
<lb ed="X" n="0631b09"/><lb ed="R046" n="0669b10"/>法身。從得道處爲名。故言<name role="" type="person">劫賓那</name>。毗沙門持葢。隨
<lb ed="X" n="0631b10"/><lb ed="R046" n="0669b11"/>賓那後。毗沙門是宿主。主旣侍奉。星宿亦然。此比
<lb ed="X" n="0631b11"/><lb ed="R046" n="0669b12"/>丘善占星宿。明識圖象。從解得名。名<name role="" type="person">劫賓那</name>。增一
<lb ed="X" n="0631b12"/><lb ed="R046" n="0669b13"/>阿含云。我佛法中。善知星宿日月者。<name role="" type="person">劫賓那</name>比丘
<lb ed="X" n="0631b13"/><lb ed="R046" n="0669b14"/>第一。</p><p xml:id="pX29p0631b1303" cb:place="inline">約敎者。析破根塵之舍。同佛棲眞諦之房。三
<lb ed="X" n="0631b14"/><lb ed="R046" n="0669b15"/>藏意。體達根塵之舍卽空。是共如來同宿眞諦之
<lb ed="X" n="0631b15"/><lb ed="R046" n="0669b16"/>房。通敎意。分別十法界根塵房舍。悉得見佛。別敎
<lb ed="X" n="0631b16"/><lb ed="R046" n="0669b17"/>意。於一根塵房舍。卽見一切房舍。見一切佛。圓敎
<lb ed="X" n="0631b17"/><lb ed="R046" n="0669b18"/>意。</p>
<lb ed="X" n="0631b18"/><lb ed="R046" n="0670a01"/><p xml:id="pX29p0631b1801"><name role="" type="person">憍梵波提</name>。此翻牛呞。無量壽經。稱牛王。增一云。牛
<lb ed="X" n="0631b19"/><lb ed="R046" n="0670a02"/>迹。昔五百世曾爲牛王。牛若食後。恒事虗哨。餘報
<lb ed="X" n="0631b20"/><lb ed="R046" n="0670a03"/>未夷。唼唼常嚼。時人稱爲牛呞。樂在天上。不樂人
<lb ed="X" n="0631b21"/><lb ed="R046" n="0670a04"/>間者。牛迹比丘第一。又云。人但觀形。不知有德。若
<lb ed="X" n="0631b22"/><lb ed="R046" n="0670a05"/>笑羅漢卽得罪。避人笑故。常居天上。天知有德。不
<lb ed="X" n="0631b23"/><lb ed="R046" n="0670a06"/>笑其形。故居天也。</p><p xml:id="pX29p0631b2308" cb:place="inline">佛滅度後。迦葉集千大羅漢。遣
<lb ed="X" n="0631b24"/><lb ed="R046" n="0670a07"/>下座僧使。追憍梵。憍梵問佛及和尙。答言皆滅。卽
<pb ed="X" xml:id="X29.0599.0631c" n="0631c"/>
<lb ed="X" n="0631c01"/><lb ed="R046" n="0670a08"/>言。佛出我出。佛住我住。佛滅我滅。憍梵般提稽首
<lb ed="X" n="0631c02"/><lb ed="R046" n="0670a09"/>禮。玅衆第一大德僧。聞佛滅度我隨去。如大象去
<lb ed="X" n="0631c03"/><lb ed="R046" n="0670a10"/>象子隨。</p><p xml:id="pX29p0631c0304" cb:place="inline">約敎者。住天園是示善。有牛嚼是示惡。三
<lb ed="X" n="0631c04"/><lb ed="R046" n="0670a11"/>藏意也以牛嚼身得道。示惡非惡。居天園而牛嚼。
<lb ed="X" n="0631c05"/><lb ed="R046" n="0670a12"/>示善非善通敎意也。示界內外善惡者。別敎意。示
<lb ed="X" n="0631c06"/><lb ed="R046" n="0670a13"/>善惡實相者。圓敎意。</p>
<lb ed="X" n="0631c07"/><lb ed="R046" n="0670a14"/><p xml:id="pX29p0631c0701">離婆多。亦云離越。此翻星宿。或室宿。或假和合。文
<lb ed="X" n="0631c08"/><lb ed="R046" n="0670a15"/>殊問經。稱常作聲。父母從星宿乞子。旣其感獲。因
<lb ed="X" n="0631c09"/><lb ed="R046" n="0670a16"/>星作名。雖得出家。猶隨本字。假和合者。釋論云。空
<lb ed="X" n="0631c10"/><lb ed="R046" n="0670a17"/>亭中宿。見二鬼爭屍。吿其分判。設依理枉理。俱不
<lb ed="X" n="0631c11"/><lb ed="R046" n="0670a18"/>免害。故隨實而答。大鬼拔其手足。小鬼取屍補之。
<lb ed="X" n="0631c12"/><lb ed="R046" n="0670b01"/>食竟。拭口而去。常作聲者。其疑此事。若我本身。眼
<lb ed="X" n="0631c13"/><lb ed="R046" n="0670b02"/>見拔去。若是他身。復隨我行住。疑惑猶豫。逢人卽
<lb ed="X" n="0631c14"/><lb ed="R046" n="0670b03"/>問。汝見我身不。故言常作聲。衆僧云。此人易度。語
<lb ed="X" n="0631c15"/><lb ed="R046" n="0670b04"/>云。汝身本是他遺體。非<anchor xml:id="nkr_note_add_0631c1501" n="0631c1501"/><anchor xml:id="beg0631c1501" n="0631c1501"/>己<anchor xml:id="end0631c1501"/>有也。卽得道。增一云。坐
<lb ed="X" n="0631c16"/><lb ed="R046" n="0670b05"/>禪入定。心不倒亂者。離越比丘第一。</p><p xml:id="pX29p0631c1615" cb:place="inline">約敎者。析破
<lb ed="X" n="0631c17"/><lb ed="R046" n="0670b06"/>五陰非我所有。三藏意。體達五陰本非我有。通敎
<lb ed="X" n="0631c18"/><lb ed="R046" n="0670b07"/>意。分別十法界五陰皆非我有。別敎意。達五陰非
<lb ed="X" n="0631c19"/><lb ed="R046" n="0670b08"/>我有。非他有。見陰實相。圓敎意。</p><p xml:id="pX29p0631c1913" cb:place="inline">觀心者。觀心念佛。
<lb ed="X" n="0631c20"/><lb ed="R046" n="0670b09"/>見十方佛多。如夜觀星。</p>
<lb ed="X" n="0631c21"/><lb ed="R046" n="0670b10"/><p xml:id="pX29p0631c2101">畢陵伽婆蹉。此翻餘習。五百世爲婆羅門。餘習猶
<lb ed="X" n="0631c22"/><lb ed="R046" n="0670b11"/>高。過恒水。咄。小婢駐流。恒神爲之兩派。神往訴佛。
<lb ed="X" n="0631c23"/><lb ed="R046" n="0670b12"/>佛令懺悔。卽合手。小婢莫瞋。大衆笑之。懺而更罵。
<lb ed="X" n="0631c24"/><lb ed="R046" n="0670b13"/>佛言。本習如此。實無高心。增一云。樹下苦坐。不避
<pb ed="X" xml:id="X29.0599.0632a" n="0632a"/>
<lb ed="X" n="0632a01"/><lb ed="R046" n="0670b14"/>風雨者。婆蹉比丘第一。</p><p xml:id="pX29p0632a0110" cb:place="inline">約敎者。滅慢故無慢。三藏
<lb ed="X" n="0632a02"/><lb ed="R046" n="0670b15"/>意。卽慢無慢通意。分別十法界高下。別意。八自在
<lb ed="X" n="0632a03"/><lb ed="R046" n="0670b16"/>我。具足佛法。圓意。</p>
<lb ed="X" n="0632a04"/><lb ed="R046" n="0670b17"/><p xml:id="pX29p0632a0401"><name role="" type="person">薄拘羅</name>者。此翻善容。或偉形。或大肥盛。色貌端正。
<lb ed="X" n="0632a05"/><lb ed="R046" n="0670b18"/>故言善容也。年一百六十歲。無病無夭。有五不死
<lb ed="X" n="0632a06"/><lb ed="R046" n="0671a01"/>報。後母置熬槃。釜中。水中。魚食。刀破。皆不死。昔持
<lb ed="X" n="0632a07"/><lb ed="R046" n="0671a02"/>不殺戒故。九十一劫。命不中夭。昔施僧一訶梨勒
<lb ed="X" n="0632a08"/><lb ed="R046" n="0671a03"/>果。故身常無病。能持一戒。四戒莊嚴。堅持不犯。不
<lb ed="X" n="0632a09"/><lb ed="R046" n="0671a04"/>避水火。餘人雖持五戒。多毀犯也。身樂寂靜。獨處
<lb ed="X" n="0632a10"/><lb ed="R046" n="0671a05"/>閒居。不樂衆中。眼不樂玄黃等色。耳不樂聞世間
<lb ed="X" n="0632a11"/><lb ed="R046" n="0671a06"/>之聲。鼻不嗅世間香。舌不曾爲人說一兩句話。意
<lb ed="X" n="0632a12"/><lb ed="R046" n="0671a07"/>常在禪定。不散亂。</p><p xml:id="pX29p0632a1208" cb:place="inline"><name role="" type="person">阿育王</name>禮諸羅漢塔。次至其塔
<lb ed="X" n="0632a13"/><lb ed="R046" n="0671a08"/>而說偈言。雖自練無明。於世少利益。供二十貝子。
<lb ed="X" n="0632a14"/><lb ed="R046" n="0671a09"/>增一云。施一錢。而貝子從塔飛出。來著王足。諸臣
<lb ed="X" n="0632a15"/><lb ed="R046" n="0671a10"/>驚恠。閒靜少欲。乃至其塔。猶有是力。故增一云。壽
<lb ed="X" n="0632a16"/><lb ed="R046" n="0671a11"/>命極長。終不中夭。常樂閒居。不處衆中。拘羅第一。</p>
<lb ed="X" n="0632a17"/><lb ed="R046" n="0671a12"/><p xml:id="pX29p0632a1701">約敎者。滅喧入眞。三藏寂靜。卽喧而眞。通敎寂靜。
<lb ed="X" n="0632a18"/><lb ed="R046" n="0671a13"/>離二邊入中。別寂靜。卽邊而中。圓寂靜。觀心者。心
<lb ed="X" n="0632a19"/><lb ed="R046" n="0671a14"/>性中道。卽空卽假卽中。常樂我淨觀也。</p>
<lb ed="X" n="0632a20"/><lb ed="R046" n="0671a15"/><p xml:id="pX29p0632a2001"><name role="" type="person">摩訶拘絺羅</name>。此翻大膝。舍利弗母舅。由來論勝姊。
<lb ed="X" n="0632a21"/><lb ed="R046" n="0671a16"/>姊孕。論則不勝。知所懷者智。寄辯尙爾。何況出胎。
<lb ed="X" n="0632a22"/><lb ed="R046" n="0671a17"/>卽棄家。往南天竺。讀十八經。時人笑之。累世難通。
<lb ed="X" n="0632a23"/><lb ed="R046" n="0671a18"/>一生非冀。喟然歎曰。在家爲姊所勝。出路爲他所
<lb ed="X" n="0632a24"/><lb ed="R046" n="0671b01"/>輕。誓讀不休。無暇剪爪。時人呼爲長爪梵志。</p><p xml:id="pX29p0632a2418" cb:place="inline">學訖
<pb ed="X" xml:id="X29.0599.0632b" n="0632b"/>
<lb ed="X" n="0632b01"/><lb ed="R046" n="0671b02"/>還家。問甥所在。人云。爲佛弟子。卽大憍慢。我甥八
<lb ed="X" n="0632b02"/><lb ed="R046" n="0671b03"/>歲。聲震五竺。彼沙門者。有何道術。誘我姉子。徑往
<lb ed="X" n="0632b03"/><lb ed="R046" n="0671b04"/>佛所。思惟良久。不得一法入心。語佛言。一切法不
<lb ed="X" n="0632b04"/><lb ed="R046" n="0671b05"/>忍。忍卽安義。此言一切法。我皆能破。使不得安。故
<lb ed="X" n="0632b05"/><lb ed="R046" n="0671b06"/>言一切法不忍。佛問。汝見是忍不。此墮兩負處。若
<lb ed="X" n="0632b06"/><lb ed="R046" n="0671b07"/>我見忍。前<anchor xml:id="nkr_note_add_0632b0601" n="0632b0601"/><anchor xml:id="beg0632b0601" n="0632b0601"/>已<anchor xml:id="end0632b0601"/>云一切不忍。若我見不忍。無以勝佛。
<lb ed="X" n="0632b07"/><lb ed="R046" n="0671b08"/>卽低頭得法眼淨。身子扇佛。聞舅論。得阿羅漢果。
<lb ed="X" n="0632b08"/><lb ed="R046" n="0671b09"/>增一云。得四辯才。觸難能答。拘絺羅第一。南方天
<lb ed="X" n="0632b09"/><lb ed="R046" n="0671b10"/>王。毗留匐叉。常來隨侍。</p><p xml:id="pX29p0632b0910" cb:place="inline">觀心者。觀心卽空卽定。卽
<lb ed="X" n="0632b10"/><lb ed="R046" n="0671b11"/>假卽慧。以嚴其心。</p>
<lb ed="X" n="0632b11"/><lb ed="R046" n="0671b12"/><p xml:id="pX29p0632b1101">難陀。亦云放牛難陀。此翻善歡喜。亦翻欣樂。有言
<lb ed="X" n="0632b12"/><lb ed="R046" n="0671b13"/>是律中<g ref="#CB02494">䟦</g>難陀。大論云。<name role="" type="person">頻婆娑羅王</name>。請佛及比丘
<lb ed="X" n="0632b13"/><lb ed="R046" n="0671b14"/>僧。三月安居。語放牛人。令近處住。令日日送乳酪
<lb ed="X" n="0632b14"/><lb ed="R046" n="0671b15"/>酥等。終竟三月。王甚憐之。令其見佛。其乃與諸同
<lb ed="X" n="0632b15"/><lb ed="R046" n="0671b16"/>輩議云。曾聞一切智人。卽<name role="" type="person">淨飯王</name>子。彼生在王宮。
<lb ed="X" n="0632b16"/><lb ed="R046" n="0671b17"/>頗知放牛事不。乃入竹園。端坐問佛。佛爲說十一
<lb ed="X" n="0632b17"/><lb ed="R046" n="0671b18"/>事等。具如止觀第二記。因發心出家。成無學果。從
<lb ed="X" n="0632b18"/><lb ed="R046" n="0672a01"/>本爲名。故言放牛。言善歡喜者。從初慕道爲名。</p><p xml:id="pX29p0632b1819" cb:place="inline">約
<lb ed="X" n="0632b19"/><lb ed="R046" n="0672a02"/>敎者。事歡喜。理無歡喜。三藏意。卽事歡喜。是理歡
<lb ed="X" n="0632b20"/><lb ed="R046" n="0672a03"/>喜。通敎意。歡喜地。卽別敎。歡喜住。卽圓敎。</p>
<lb ed="X" n="0632b21"/><lb ed="R046" n="0672a04"/><p xml:id="pX29p0632b2101"><name role="" type="person">孫陀羅難陀</name>。孫陀羅。此翻好愛。亦翻端正。難陀如
<lb ed="X" n="0632b22"/><lb ed="R046" n="0672a05"/>前。種姓如那律中說。四月九日生。短佛四指。容儀
<lb ed="X" n="0632b23"/><lb ed="R046" n="0672a06"/>挺特。與世殊異。若入衆中。有不識者。謂言佛來。彌
<lb ed="X" n="0632b24"/><lb ed="R046" n="0672a07"/>沙塞律云。摩竭有裸形外道。大聰明。國人號爲智
<pb ed="X" xml:id="X29.0599.0632c" n="0632c"/>
<lb ed="X" n="0632c01"/><lb ed="R046" n="0672a08"/>者。見者。共身子論議結舌。善心生。欲於佛法出家。
<lb ed="X" n="0632c02"/><lb ed="R046" n="0672a09"/>見難陀。色貌姝偉。歎云。短小比丘。智慧難槩。況堂
<lb ed="X" n="0632c03"/><lb ed="R046" n="0672a10"/>堂者乎。求出家。難陀卽度之。</p><p xml:id="pX29p0632c0312" cb:place="inline">約敎者。俗諦有法喜。
<lb ed="X" n="0632c04"/><lb ed="R046" n="0672a11"/>眞諦無喜。三藏意。卽俗喜是眞喜。通敎意。從通法
<lb ed="X" n="0632c05"/><lb ed="R046" n="0672a12"/>喜。有俗法喜。中法喜。別敎意。卽通喜具一切法喜。
<lb ed="X" n="0632c06"/><lb ed="R046" n="0672a13"/>圓敎意。</p>
<lb ed="X" n="0632c07"/><lb ed="R046" n="0672a14"/><p xml:id="pX29p0632c0701">富樓那。增一云。我父名滿。我母名慈。諸梵行人。呼
<lb ed="X" n="0632c08"/><lb ed="R046" n="0672a15"/>我爲<name role="" type="person">滿慈子</name>。此從父母兩緣得名。故云<name role="" type="person">滿慈子</name>。是
<lb ed="X" n="0632c09"/><lb ed="R046" n="0672a16"/>人善知內外經書。靡所不知。就知滿故。復名滿。善
<lb ed="X" n="0632c10"/><lb ed="R046" n="0672a17"/>能廣說。分別義理。<name role="" type="person">滿願子</name>最第一。下文云。於說法
<lb ed="X" n="0632c11"/><lb ed="R046" n="0672a18"/>人中。最爲第一。第一者。說滿字也。</p><p xml:id="pX29p0632c1114" cb:place="inline">欲還本國利益。
<lb ed="X" n="0632c12"/><lb ed="R046" n="0672b01"/>佛言。彼國弊惡。汝云何。答。我當修忍。若毀辱我。我
<lb ed="X" n="0632c13"/><lb ed="R046" n="0672b02"/>當自幸。不得拳毆。拳毆時。自幸不得木杖。木杖時
<lb ed="X" n="0632c14"/><lb ed="R046" n="0672b03"/>自幸不得刀刃。刀刃時。自幸離五陰毒器。是爲行
<lb ed="X" n="0632c15"/><lb ed="R046" n="0672b04"/>忍滿。故名滿。七車喩經中說。爲大智舍利弗所稱
<lb ed="X" n="0632c16"/><lb ed="R046" n="0672b05"/>歎。一切梵行人。皆當縈衣。頂戴於汝。若見汝者。得
<lb ed="X" n="0632c17"/><lb ed="R046" n="0672b06"/>大利益。是爲歎滿。故名滿。</p><p xml:id="pX29p0632c1711" cb:place="inline">約敎者。殷勤析法。所作
<lb ed="X" n="0632c18"/><lb ed="R046" n="0672b07"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0632c1801" n="0632c1801"/><anchor xml:id="beg0632c1801" n="0632c1801"/>已<anchor xml:id="end0632c1801"/>辦。三藏願滿。體達卽空。於空法得證。通敎願滿。
<lb ed="X" n="0632c19"/><lb ed="R046" n="0672b08"/>法眼具足。別敎願滿。住秘密藏。圓敎願滿。</p><p xml:id="pX29p0632c1917" cb:place="inline">本迹者。
<lb ed="X" n="0632c20"/><lb ed="R046" n="0672b09"/>本願久滿。迹爲說法第一。示衆生知識也。觀心。如
<lb ed="X" n="0632c21"/><lb ed="R046" n="0672b10"/>止觀中。人行理等善知識觀<note place="inline">人是佛。菩薩。羅漢。行是六度道品。理是法
<lb ed="X" n="0632c22"/><lb ed="R046" n="0672b11"/>性實際</note>。</p>
<lb ed="X" n="0632c23"/><lb ed="R046" n="0672b12"/><p xml:id="pX29p0632c2301">須菩提。此翻空生。生時家中倉庫筐篋器皿。一切
<lb ed="X" n="0632c24"/><lb ed="R046" n="0672b13"/>皆空。問占者。占者言吉。因空而生。字曰空生。亦云
<pb ed="X" xml:id="X29.0599.0633a" n="0633a"/>
<lb ed="X" n="0633a01"/><lb ed="R046" n="0672b14"/>善吉。常樂遊止閒林石窟寂靜之處。所修行業。以
<lb ed="X" n="0633a02"/><lb ed="R046" n="0672b15"/>空爲本。常入空定。住無諍三昧。將護衆生。不令起
<lb ed="X" n="0633a03"/><lb ed="R046" n="0672b16"/>礙。嫌行卽住。嫌住卽行。約敎者。滅色空智生。藏敎
<lb ed="X" n="0633a04"/><lb ed="R046" n="0672b17"/>意。體色空智生。通敎意。從有智生空智。從空智生
<lb ed="X" n="0633a05"/><lb ed="R046" n="0672b18"/>俗智。從俗智生中智。別敎意。空生卽有智。亦卽俗
<lb ed="X" n="0633a06"/><lb ed="R046" n="0673a01"/>智。中智。圓敎意。</p>
<lb ed="X" n="0633a07"/><lb ed="R046" n="0673a02"/><p xml:id="pX29p0633a0701">阿難。此云歡喜。或無染。<name role="" type="person">淨飯王</name>冀太子爲金輪。霸
<lb ed="X" n="0633a08"/><lb ed="R046" n="0673a03"/>其宗社。忽棄國捐王。憂惱殆絕。魔來誑之。汝子<anchor xml:id="nkr_note_add_0633a0801" n="0633a0801"/><anchor xml:id="beg0633a0801" n="0633a0801"/>已<anchor xml:id="end0633a0801"/>
<lb ed="X" n="0633a09"/><lb ed="R046" n="0673a04"/>死。王哭云。阿夷語旣虗。瑞相亦無驗。復有天來云。
<lb ed="X" n="0633a10"/><lb ed="R046" n="0673a05"/>汝子成佛。王疑未決。須臾信報。昨夜天地大動。太
<lb ed="X" n="0633a11"/><lb ed="R046" n="0673a06"/>子成佛。王大歡喜。<name role="" type="person">白飯王</name>奏云生兒。擧國欣欣。因
<lb ed="X" n="0633a12"/><lb ed="R046" n="0673a07"/>名歡喜。是爲父母作字。</p><p xml:id="pX29p0633a1210" cb:place="inline">阿難端正。人見皆悅。中阿
<lb ed="X" n="0633a13"/><lb ed="R046" n="0673a08"/>含云。四衆若聞阿難所說。若多若少。無不歡喜。欲
<lb ed="X" n="0633a14"/><lb ed="R046" n="0673a09"/>發問時。先爲謦欬。大衆皆歡喜。四衆若觀其默。行
<lb ed="X" n="0633a15"/><lb ed="R046" n="0673a10"/>住坐臥。指撝處分。進止動轉。皆歡喜。</p><p xml:id="pX29p0633a1515" cb:place="inline">阿難臘月八
<lb ed="X" n="0633a16"/><lb ed="R046" n="0673a11"/>日。佛成道日生。侍佛得二十五年。推此。佛年五十
<lb ed="X" n="0633a17"/><lb ed="R046" n="0673a12"/>五。阿難年二十五。佛時求侍。五百請爲。如前說。衆
<lb ed="X" n="0633a18"/><lb ed="R046" n="0673a13"/>勸阿難。阿難順從。五百皆歡喜。目連騰阿難三願。
<lb ed="X" n="0633a19"/><lb ed="R046" n="0673a14"/>佛言。預知譏嫌。求不受故衣食。欲自利益。求出入
<lb ed="X" n="0633a20"/><lb ed="R046" n="0673a15"/>無時。佛印而許。佛言。阿難勝過去侍。過去侍聞說
<lb ed="X" n="0633a21"/><lb ed="R046" n="0673a16"/>乃解。今佛未發言。阿難<anchor xml:id="nkr_note_add_0633a2101" n="0633a2101"/><anchor xml:id="beg0633a2101" n="0633a2101"/>已<anchor xml:id="end0633a2101"/>解如來意。須是不須是。
<lb ed="X" n="0633a22"/><lb ed="R046" n="0673a17"/>皆悉能知。故以法付阿難。如來歡喜。四天王各奉
<lb ed="X" n="0633a23"/><lb ed="R046" n="0673a18"/>佛鉢。佛累而按。合成一鉢。四緣宛然。而此鉢大重。
<lb ed="X" n="0633a24"/><lb ed="R046" n="0673b01"/>阿難歡喜。荷持無倦。</p><p xml:id="pX29p0633a2409" cb:place="inline">中阿含第七云。阿難侍佛二
<pb ed="X" xml:id="X29.0599.0633b" n="0633b"/>
<lb ed="X" n="0633b01"/><lb ed="R046" n="0673b02"/>十五年。所聞八十千犍度。皆誦不遺。不重問一句。
<lb ed="X" n="0633b02"/><lb ed="R046" n="0673b03"/>念力歡喜。</p><p xml:id="pX29p0633b0205" cb:place="inline">阿難隨佛入天人龍宮。見天人龍女。心
<lb ed="X" n="0633b03"/><lb ed="R046" n="0673b04"/>無染著。雖未盡殘思。而不能染。一切天人龍神。無
<lb ed="X" n="0633b04"/><lb ed="R046" n="0673b05"/>不歡喜。</p><p xml:id="pX29p0633b0404" cb:place="inline">佛滅度後。坐師子床。迦葉大衆讚曰。面如
<lb ed="X" n="0633b05"/><lb ed="R046" n="0673b06"/>淨滿月。眼若靑蓮華。佛法大海水。流入阿難心。自
<lb ed="X" n="0633b06"/><lb ed="R046" n="0673b07"/>誓坐入涅槃。住恐離車有怨。進恐闍王有怨。於恒
<lb ed="X" n="0633b07"/><lb ed="R046" n="0673b08"/>河中。入風奮迅三昧。分身爲四分。一與天。一與龍。
<lb ed="X" n="0633b08"/><lb ed="R046" n="0673b09"/>一毗舍離。一阿闍世。</p><p xml:id="pX29p0633b0809" cb:place="inline"><name role="" type="person">阿育王</name>禮阿難塔。奉千萬兩
<lb ed="X" n="0633b09"/><lb ed="R046" n="0673b10"/>金。偈歎曰。能攝持法身。法燈故法住。念盛佛智海。
<lb ed="X" n="0633b10"/><lb ed="R046" n="0673b11"/>故設上供養。念持多所聞。口出微玅語。世尊所讚
<lb ed="X" n="0633b11"/><lb ed="R046" n="0673b12"/>歎。天人之所愛。</p><p xml:id="pX29p0633b1107" cb:place="inline">增一云。知時明物。所至無疑。所憶
<lb ed="X" n="0633b12"/><lb ed="R046" n="0673b13"/>不忘。多聞廣達。堪任奉持。阿難第一。</p><p xml:id="pX29p0633b1215" cb:place="inline">約敎者。歡喜
<lb ed="X" n="0633b13"/><lb ed="R046" n="0673b14"/>阿難。三藏也。賢阿難。通也。典藏阿難。別也。海阿難。
<lb ed="X" n="0633b14"/><lb ed="R046" n="0673b15"/>圓也。</p>
<lb ed="X" n="0633b15"/><lb ed="R046" n="0673b16"/><p xml:id="pX29p0633b1501">羅睺羅。此言覆障。太子求出家。父王不許。殷勤不
<lb ed="X" n="0633b16"/><lb ed="R046" n="0673b17"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0633b1601" n="0633b1601"/><anchor xml:id="beg0633b1601" n="0633b1601"/>已<anchor xml:id="end0633b1601"/>。王言。汝若有子。聽汝出家。菩薩指妃腹。却後六
<lb ed="X" n="0633b17"/><lb ed="R046" n="0673b18"/>年。汝當生男。在胎六年。故言覆障。眞諦三藏云。羅
<lb ed="X" n="0633b18"/><lb ed="R046" n="0674a01"/>睺。本名修羅。能手障日月。翻此。應言障月。佛言。我
<lb ed="X" n="0633b19"/><lb ed="R046" n="0674a02"/>法如月。此兒障我。不卽出家。世世障我。我世世能
<lb ed="X" n="0633b20"/><lb ed="R046" n="0674a03"/>捨。故言覆障。佛出家後。耶輸有娠。諸釋咸瞋。何因
<lb ed="X" n="0633b21"/><lb ed="R046" n="0674a04"/>有此。欲治欲殺。惡聲盈路。寶女劬毗羅。證之小差。
<lb ed="X" n="0633b22"/><lb ed="R046" n="0674a05"/>因焚火坑。發大誓願。我若爲非。子母俱滅。若眞遺
<lb ed="X" n="0633b23"/><lb ed="R046" n="0674a06"/>體。天當爲證。因抱子投坑。坑變爲池。蓮華捧體。王
<lb ed="X" n="0633b24"/><lb ed="R046" n="0674a07"/>及國人。始復不疑。後佛還國。耶輸令羅睺奉佛歡
<pb ed="X" xml:id="X29.0599.0633c" n="0633c"/>
<lb ed="X" n="0633c01"/><lb ed="R046" n="0674a08"/>喜丸。羅云以幼稚之年。於大衆中。逕持上佛。耶輸
<lb ed="X" n="0633c02"/><lb ed="R046" n="0674a09"/>以此息謗。謗由有子。故言覆障。祖王歡喜。雖失其
<lb ed="X" n="0633c03"/><lb ed="R046" n="0674a10"/>子而獲其孫。爲金輪。吾亦何恨。想其長大。冀神寶
<lb ed="X" n="0633c04"/><lb ed="R046" n="0674a11"/>至。而佛索令出家。父王不許。耶輸將上高樓。目連
<lb ed="X" n="0633c05"/><lb ed="R046" n="0674a12"/>飛空來取。佛度出家。付舍利弗爲弟子。旣出家<anchor xml:id="nkr_note_add_0633c0501" n="0633c0501"/><anchor xml:id="beg0633c0501" n="0633c0501"/>已<anchor xml:id="end0633c0501"/>。
<lb ed="X" n="0633c06"/><lb ed="R046" n="0674a13"/>王位亦失。故言覆障。</p><p xml:id="pX29p0633c0609" cb:place="inline">後時修道。殷勤不獲。以問佛。
<lb ed="X" n="0633c07"/><lb ed="R046" n="0674a14"/>佛言。汝爲人說五陰未。答言未。當爲他說。說竟。又
<lb ed="X" n="0633c08"/><lb ed="R046" n="0674a15"/>問。汝說十二入未。說十八界未。說法是得道之門。
<lb ed="X" n="0633c09"/><lb ed="R046" n="0674a16"/>若欲得道。當爲他說法。因廣說法竟。然後得道旣。
<lb ed="X" n="0633c10"/><lb ed="R046" n="0674a17"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0633c1001" n="0633c1001"/><anchor xml:id="beg0633c1001" n="0633c1001"/>已<anchor xml:id="end0633c1001"/>得道。見愛皆除。三界生盡。</p><p xml:id="pX29p0633c1012" cb:place="inline">佛敕四大羅漢不得
<lb ed="X" n="0633c11"/><lb ed="R046" n="0674a18"/>滅度。待我法滅盡。由是住世。于今未得入無餘涅
<lb ed="X" n="0633c12"/><lb ed="R046" n="0674b01"/>槃。</p>
<lb ed="X" n="0633c13"/><lb ed="R046" n="0674b02"/><p xml:id="pX29p0633c1301">二總結云。如是衆所知識者。或言知秪是識。或言
<lb ed="X" n="0633c14"/><lb ed="R046" n="0674b03"/>聞名爲知。見形爲識。見形爲知。見心爲識。本迹者。
<lb ed="X" n="0633c15"/><lb ed="R046" n="0674b04"/>本爲衆生作滿字知識。迹爲半字知識<note place="inline">上來多知
<lb ed="X" n="0633c16"/><lb ed="R046" n="0674b05"/>識衆竟</note>。</p><p xml:id="pX29p0633c1604" cb:place="inline">△二少知識。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0633c17"/><lb ed="R046" n="0674b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0633c1701">復有學無學二千人。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0633c18"/><lb ed="R046" n="0674b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0633c1801">次列少知識衆。有學無學二千人者。但擧位明數。
<lb ed="X" n="0633c19"/><lb ed="R046" n="0674b08"/>而不歎德。亦不列名。呼此爲少知識衆耳。聖與凡
<lb ed="X" n="0633c20"/><lb ed="R046" n="0674b09"/>絕交。亦不分別多識少識。特以希高慕遠者。以多
<lb ed="X" n="0633c21"/><lb ed="R046" n="0674b10"/>識引之。藏名隱德退讓者。以少識引之。隨順衆生。
<lb ed="X" n="0633c22"/><lb ed="R046" n="0674b11"/>故有若干。不可以多少之迹失其本。學無學者。三
<lb ed="X" n="0633c23"/><lb ed="R046" n="0674b12"/>藏中十八種學人。九種無學人。通敎五地皆名學。
<lb ed="X" n="0633c24"/><lb ed="R046" n="0674b13"/>六地名無學。又通敎九地名爲學。佛地爲無學。別
<pb ed="X" xml:id="X29.0599.0634a" n="0634a"/>
<lb ed="X" n="0634a01"/><lb ed="R046" n="0674b14"/>圓中。或就功用無功用。或就具足未具足。明學無
<lb ed="X" n="0634a02"/><lb ed="R046" n="0674b15"/>學<note place="inline">三藏十八種學人等者。具如止觀第六記。通敎學無學位。兩節判者。前約二乘。後約菩薩。又前約三
<lb ed="X" n="0634a03"/><lb ed="R046" n="0674b16"/>乘共位。後約獨菩薩。約別圓中亦兩節判者。前云功用無功用。卽約地住前後。次具不具。卽等覺妙覺。初
<lb ed="X" n="0634a04"/><lb ed="R046" n="0674b17"/>入無功用。亦得名爲無學。但是分得。故更約具足</note>。本迹者。本法身大士。居
<lb ed="X" n="0634a05"/><lb ed="R046" n="0674b18"/>滿字學無學位。衆生應以半字學無學人。莊嚴雙
<lb ed="X" n="0634a06"/><lb ed="R046" n="0675a01"/>樹也。觀中道。不緣二邊。中間卽是無學。能如是觀。
<lb ed="X" n="0634a07"/><lb ed="R046" n="0675a02"/>是名爲學。若就觀門明數者。觀一心具十法界十
<lb ed="X" n="0634a08"/><lb ed="R046" n="0675a03"/>如。界如互論。卽具二千。</p><p xml:id="pX29p0634a0810" cb:place="inline"><note place="inline">僭補曰。界如互論者。以界論如。則有百界千如。以如
<lb ed="X" n="0634a09"/><lb ed="R046" n="0675a04"/>論界。則有萬如千界。是謂界如互論。以足二千之數也</note>。</p><p xml:id="pX29p0634a0922" cb:place="inline"><note place="inline">初比丘衆竟</note>。</p><p xml:id="pX29p0634a0927" cb:place="inline">△二比
<lb ed="X" n="0634a10"/><lb ed="R046" n="0675a05"/>丘尼衆。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0634a11"/><lb ed="R046" n="0675a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0634a1101"><name role="" type="person">摩訶波闍波提</name>比丘尼<note place="inline">至</note>亦與眷屬俱。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0634a12"/><lb ed="R046" n="0675a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0634a1201">波闍波提。此翻<name role="" type="person">大愛道</name>。亦云憍曇彌。此翻衆主。尼
<lb ed="X" n="0634a13"/><lb ed="R046" n="0675a08"/>者。天竺女人通名也。本住智度法門。迹爲千佛之
<lb ed="X" n="0634a14"/><lb ed="R046" n="0675a09"/>母。生育導師。大報恩經云。佛姨母憍曇彌。求於佛
<lb ed="X" n="0634a15"/><lb ed="R046" n="0675a10"/>法中出家。佛不聽許。心懷悵恨。憂悲苦惱。卽出祇
<lb ed="X" n="0634a16"/><lb ed="R046" n="0675a11"/>洹。悲淚滿目。阿難見之。乃白佛言。憍曇彌母人者。
<lb ed="X" n="0634a17"/><lb ed="R046" n="0675a12"/>乳哺養育如來色身。至今得佛。母人於如來有大
<lb ed="X" n="0634a18"/><lb ed="R046" n="0675a13"/>恩分。如來尙許一切人入佛法中。況於母人而不
<lb ed="X" n="0634a19"/><lb ed="R046" n="0675a14"/>聽許。佛言。若聽女人入佛法。正法當漸微漸減於
<lb ed="X" n="0634a20"/><lb ed="R046" n="0675a15"/>五百歲。故不聽許。阿難重白佛言。過去諸佛。皆具
<lb ed="X" n="0634a21"/><lb ed="R046" n="0675a16"/>四衆。而世尊獨不具耶。佛吿阿難。若憍曇彌愛樂
<lb ed="X" n="0634a22"/><lb ed="R046" n="0675a17"/>佛法。能修八敬之法。聽入佛法。憍曇彌聞是語<anchor xml:id="nkr_note_add_0634a2201" n="0634a2201"/><anchor xml:id="beg0634a2201" n="0634a2201"/>已<anchor xml:id="end0634a2201"/>。
<lb ed="X" n="0634a23"/><lb ed="R046" n="0675a18"/>心大歡喜。如來卽爲宣說八敬之法。憍曇彌言。世
<lb ed="X" n="0634a24"/><lb ed="R046" n="0675b01"/>尊。願不有慮。當令奉行。假使喪失身命。亦不退失。
<pb ed="X" xml:id="X29.0599.0634b" n="0634b"/>
<lb ed="X" n="0634b01"/><lb ed="R046" n="0675b02"/><note place="inline">八敬法者。一尼百歲禮初夏比丘足。二不得罵謗比丘。三不得擧比丘過。四從僧受具戒。五有過從僧懺
<lb ed="X" n="0634b02"/><lb ed="R046" n="0675b03"/>六半月從僧請敎誡。七依僧三月安居。八夏訖。從僧自恣</note>又以大悲熏心。請云。
<lb ed="X" n="0634b03"/><lb ed="R046" n="0675b04"/>未來惡世之中。有善女人。信樂佛法者。惟願聽許。
<lb ed="X" n="0634b04"/><lb ed="R046" n="0675b05"/>入佛法中。佛言善哉。若有女人。護持佛法。漸次修
<lb ed="X" n="0634b05"/><lb ed="R046" n="0675b06"/>學。戒施多聞。及諸善法者。皆悉聽許。</p><p xml:id="pX29p0634b0515" cb:place="inline">觀釋者。中觀
<lb ed="X" n="0634b06"/><lb ed="R046" n="0675b07"/>廣博名大。無緣慈名愛。中理虗通名道。大卽自行。
<lb ed="X" n="0634b07"/><lb ed="R046" n="0675b08"/>愛卽化他。如以愛故受生。慈故涉有。道卽通自行
<lb ed="X" n="0634b08"/><lb ed="R046" n="0675b09"/>化他也。六千者。數也。觀門者。觀六根淸淨。各具千
<lb ed="X" n="0634b09"/><lb ed="R046" n="0675b10"/>功德。雖眼鼻身各八百。耳舌意各千二百。以多足
<lb ed="X" n="0634b10"/><lb ed="R046" n="0675b11"/>少。數滿六千。亦是觀行意也。</p><p xml:id="pX29p0634b1012" cb:place="inline">○羅睺羅母耶輸陀
<lb ed="X" n="0634b11"/><lb ed="R046" n="0675b12"/>羅者。以子標母。此翻華色。亦曰名聞。溫良恭儉。德
<lb ed="X" n="0634b12"/><lb ed="R046" n="0675b13"/>齊太子。然在家爲菩薩之妻。天人知識。出家爲尼
<lb ed="X" n="0634b13"/><lb ed="R046" n="0675b14"/>衆之主。位居無學。豈是無名聞衆耶。十二遊經出
<lb ed="X" n="0634b14"/><lb ed="R046" n="0675b15"/>三夫人。第一瞿夷。二耶輸。三鹿野。未曾有。及瑞應。
<lb ed="X" n="0634b15"/><lb ed="R046" n="0675b16"/>皆云羅睺是瞿夷子。涅槃。及法華。皆云是耶輸子。
<lb ed="X" n="0634b16"/><lb ed="R046" n="0675b17"/>二義云何通。或可彼經擧大母。此處擧所生。釋論
<lb ed="X" n="0634b17"/><lb ed="R046" n="0675b18"/>云。瞿毗陀。是寶女不孕。卽是瞿夷。此翻明女。故知
<lb ed="X" n="0634b18"/><lb ed="R046" n="0676a01"/>定是耶輸子也。</p><p xml:id="pX29p0634b1807" cb:place="inline">本迹者。妻則齊也。豈有博地。爲太
<lb ed="X" n="0634b19"/><lb ed="R046" n="0676a02"/>子妻。故知本住寂定微玅法喜。迹爲佛妻。悲華云。
<lb ed="X" n="0634b20"/><lb ed="R046" n="0676a03"/>寶藏佛所。誓願爲妻耳。</p><p xml:id="pX29p0634b2010" cb:place="inline">上來當分。各明本迹觀心。
<lb ed="X" n="0634b21"/><lb ed="R046" n="0676a04"/>更有總論。顯善權曲巧。明觀行精微。茲不具錄。樂
<lb ed="X" n="0634b22"/><lb ed="R046" n="0676a05"/>多聞者。宜自撿之<note place="inline">初聲聞衆竟</note>。</p><p xml:id="pX29p0634b2213" cb:place="inline">△二菩薩衆者。釋
<lb ed="X" n="0634b23"/><lb ed="R046" n="0676a06"/>論云。菩薩爲出家在家四衆攝。何故別列。答。有菩
<lb ed="X" n="0634b24"/><lb ed="R046" n="0676a07"/>薩墮四衆中。有四衆不墮菩薩中。爲其不發心作
<pb ed="X" xml:id="X29.0599.0634c" n="0634c"/>
<lb ed="X" n="0634c01"/><lb ed="R046" n="0676a08"/>佛故。今別列同發心求作佛者。名菩薩衆。文爲三。
<lb ed="X" n="0634c02"/><lb ed="R046" n="0676a09"/>初氣類大數。二明位歎德。三列名總結。</p><p xml:id="pX29p0634c0216" cb:place="inline">今初。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0634c03"/><lb ed="R046" n="0676a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0634c0301">菩薩摩訶薩八萬人。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0634c04"/><lb ed="R046" n="0676a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0634c0401">氣類者。卽是菩薩摩訶薩也。若具存應言菩提薩
<lb ed="X" n="0634c05"/><lb ed="R046" n="0676a12"/>埵。<name role="" type="person">摩訶薩埵</name>。什師嫌煩。略提埵二字。菩提。此言道。
<lb ed="X" n="0634c06"/><lb ed="R046" n="0676a13"/>薩埵。此言心。摩訶。此言大。此諸人等。皆求廣博大
<lb ed="X" n="0634c07"/><lb ed="R046" n="0676a14"/>道。又成熟衆生故。道心大道心之氣類也。</p><p xml:id="pX29p0634c0717" cb:place="inline">菩薩多
<lb ed="X" n="0634c08"/><lb ed="R046" n="0676a15"/>種。謂偏通別圓。如釋論引迦旃延子。明六度齊限
<lb ed="X" n="0634c09"/><lb ed="R046" n="0676a16"/>而滿者。此欲調血衆生爲乳也。若大品。明有菩薩
<lb ed="X" n="0634c10"/><lb ed="R046" n="0676a17"/>發心。與薩婆若相應者。此欲調乳入酪也。若大品。
<lb ed="X" n="0634c11"/><lb ed="R046" n="0676a18"/>明有菩薩發心。遊戲神通。淨佛國土。又如淨名中
<lb ed="X" n="0634c12"/><lb ed="R046" n="0676b01"/>得不思議解脫者。皆能變身登座而復受屈被訶
<lb ed="X" n="0634c13"/><lb ed="R046" n="0676b02"/>者。此欲調酪爲生熟酥也。若大品。明有菩薩發心。
<lb ed="X" n="0634c14"/><lb ed="R046" n="0676b03"/>卽坐道樹。成正覺。轉法輪。度衆生者。此是調酥爲
<lb ed="X" n="0634c15"/><lb ed="R046" n="0676b04"/>醍醐也。故下文云。菩薩聞是法。疑網皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0634c1501" n="0634c1501"/><anchor xml:id="beg0634c1501" n="0634c1501"/>已<anchor xml:id="end0634c1501"/>除。又云。
<lb ed="X" n="0634c16"/><lb ed="R046" n="0676b05"/>若菩薩不聞法華。非善行菩薩道。若聞此經。卽善
<lb ed="X" n="0634c17"/><lb ed="R046" n="0676b06"/>行菩薩道。又涅槃云。菩薩不聞涅槃。常有希望。若
<lb ed="X" n="0634c18"/><lb ed="R046" n="0676b07"/>聞涅槃。希望都息。故略有四種也。</p><p xml:id="pX29p0634c1814" cb:place="inline">本迹者。本地難
<lb ed="X" n="0634c19"/><lb ed="R046" n="0676b08"/>測。或居等覺。或齊法王。如善財入法界。見文殊色
<lb ed="X" n="0634c20"/><lb ed="R046" n="0676b09"/>像無邊。法門深遠。本隣諸佛。迹輔釋迦爲菩薩。普
<lb ed="X" n="0634c21"/><lb ed="R046" n="0676b10"/>現色身三昧力。散影垂容。以口輪不思議化。隨宜
<lb ed="X" n="0634c22"/><lb ed="R046" n="0676b11"/>廣說。可以智知。不可以言辯也<note place="inline">或齊法王者。如文殊本是龍種上尊
<lb ed="X" n="0634c23"/><lb ed="R046" n="0676b12"/>王佛。餘竝準知</note>所以迹引四味。歸乎一實。譬如鎚鍖。器諸
<lb ed="X" n="0634c24"/><lb ed="R046" n="0676b13"/>淳樸<note place="inline">譬中云。槌砧者。化主爲槌。輔者爲砧。乃至互爲。皆爲成器。本爲古質爲淳朴。今以未治爲
<pb ed="X" xml:id="X29.0599.0635a" n="0635a"/>
<lb ed="X" n="0635a01"/><lb ed="R046" n="0676b14"/>淳朴。令其成器。故名爲器。淳朴不一。故名爲諸</note>。成醍醐<anchor xml:id="nkr_note_add_0635a0101" n="0635a0101"/><anchor xml:id="beg0635a0101" n="0635a0101"/>已<anchor xml:id="end0635a0101"/>。一期化息。然其
<lb ed="X" n="0635a02"/><lb ed="R046" n="0676b15"/>本地。究竟成就。豈是今日。始入大乘。亦非寂滅道
<lb ed="X" n="0635a03"/><lb ed="R046" n="0676b16"/>場。高山先照。若頓若漸。皆迹所爲耳。觀解者。中道
<lb ed="X" n="0635a04"/><lb ed="R046" n="0676b17"/>觀心。雙照二諦名大。通至菩提果名道。破五住塵
<lb ed="X" n="0635a05"/><lb ed="R046" n="0676b18"/>勞。名成衆生。八萬人者。數也。餘經集衆甚多。此經
<lb ed="X" n="0635a06"/><lb ed="R046" n="0677a01"/>何少。或是語其大數。或譬王論密事。不可率土同
<lb ed="X" n="0635a07"/><lb ed="R046" n="0677a02"/>謀。觀心者。約八正道。一道觀十善。一善具百界千
<lb ed="X" n="0635a08"/><lb ed="R046" n="0677a03"/>如。十善具千界萬如。是一萬衆。一道旣爾。餘七道
<lb ed="X" n="0635a09"/><lb ed="R046" n="0677a04"/>亦然。共成八萬。是爲觀心不思議也。</p><p xml:id="pX29p0635a0915" cb:place="inline">△二明位歎
<lb ed="X" n="0635a10"/><lb ed="R046" n="0677a05"/>德。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0635a11"/><lb ed="R046" n="0677a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0635a1101">皆於阿耨多羅三藐三菩提<note place="inline">至</note>能度無數百千衆生。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0635a12"/><lb ed="R046" n="0677a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0635a1201">皆於阿耨三菩提不退轉者。明位也。阿耨菩提。此
<lb ed="X" n="0635a13"/><lb ed="R046" n="0677a08"/>云無上正等正覺。不退轉者。地師云。十住是證不
<lb ed="X" n="0635a14"/><lb ed="R046" n="0677a09"/>退。十行是位不退。十迴向是行不退。十地是念不
<lb ed="X" n="0635a15"/><lb ed="R046" n="0677a10"/>退。此是別敎義。不會此經。今所不用。瓔珞云。初地
<lb ed="X" n="0635a16"/><lb ed="R046" n="0677a11"/>三觀現前。心心寂滅。自然流入。此亦別敎不退。今
<lb ed="X" n="0635a17"/><lb ed="R046" n="0677a12"/>亦不用。若華嚴。明初住得如來一身無量身。具三
<lb ed="X" n="0635a18"/><lb ed="R046" n="0677a13"/>不退。此圓敎不退。此是一實事。今用此判位也。本
<lb ed="X" n="0635a19"/><lb ed="R046" n="0677a14"/>迹者。本地寂滅。尙非十地。況是初住。尙非初住不
<lb ed="X" n="0635a20"/><lb ed="R046" n="0677a15"/>退。況復別通。別通之位。宜釋餘經列衆。圓敎之位。
<lb ed="X" n="0635a21"/><lb ed="R046" n="0677a16"/>正在今經。諸經論師。旣不識迹。安能知本。所歎旣
<lb ed="X" n="0635a22"/><lb ed="R046" n="0677a17"/>謬。毀在其中。還成增減兩謗。何謂歎德。</p><p xml:id="pX29p0635a2216" cb:place="inline">觀心者。三
<lb ed="X" n="0635a23"/><lb ed="R046" n="0677a18"/>觀卽三不退。又一心三觀。卽一心三不退。舊云。皆
<lb ed="X" n="0635a24"/><lb ed="R046" n="0677b01"/>得陀羅尼。始是歎德。今取不退轉。卽具兩意。成上
<pb ed="X" xml:id="X29.0599.0635b" n="0635b"/>
<lb ed="X" n="0635b01"/><lb ed="R046" n="0677b02"/>屬明位。起後屬歎德。歎德作十二句。分爲四意。初
<lb ed="X" n="0635b02"/><lb ed="R046" n="0677b03"/>三句歎現德。次三句歎往行。次四句歎內體。後兩
<lb ed="X" n="0635b03"/><lb ed="R046" n="0677b04"/>句歎外名。四意不同。而德居於初。故稱歎德。今以
<lb ed="X" n="0635b04"/><lb ed="R046" n="0677b05"/>十三句作橫豎消文。一豎約十地義便。二橫約初
<lb ed="X" n="0635b05"/><lb ed="R046" n="0677b06"/>住義便。</p><p xml:id="pX29p0635b0504" cb:place="inline">○不退轉者。成前卽是明位。起後卽是歎
<lb ed="X" n="0635b06"/><lb ed="R046" n="0677b07"/>德。以對初地。初地名歡喜。喜其不退墮二邊。入中
<lb ed="X" n="0635b07"/><lb ed="R046" n="0677b08"/>道。獲三不退。故知歎初歡喜地也。</p><p xml:id="pX29p0635b0714" cb:place="inline">○皆得陀羅尼。
<lb ed="X" n="0635b08"/><lb ed="R046" n="0677b09"/>歎二地。二地名離垢。亦名離達。離遮諸惡。達持衆
<lb ed="X" n="0635b09"/><lb ed="R046" n="0677b10"/>善。卽陀羅尼義。故知歎離垢地也。</p><p xml:id="pX29p0635b0914" cb:place="inline">○樂說辯才。歎
<lb ed="X" n="0635b10"/><lb ed="R046" n="0677b11"/>三地。三地名明地。內智明。外說辯。欲知智在說。說
<lb ed="X" n="0635b11"/><lb ed="R046" n="0677b12"/>有種種。樂說最勝。故知歎第三明地也。</p><p xml:id="pX29p0635b1116" cb:place="inline">○轉不退
<lb ed="X" n="0635b12"/><lb ed="R046" n="0677b13"/>轉法輪。歎四地。四地名<g ref="#CB08504">𦦨</g>。<g ref="#CB08504">𦦨</g>能破暗。又能焦炷。轉
<lb ed="X" n="0635b13"/><lb ed="R046" n="0677b14"/>法輪。自害<anchor xml:id="nkr_note_add_0635b1301" n="0635b1301"/><anchor xml:id="beg0635b1301" n="0635b1301"/>己<anchor xml:id="end0635b1301"/>惑如焦炷。破迷他如除暗。故知歎第
<lb ed="X" n="0635b14"/><lb ed="R046" n="0677b15"/>四<g ref="#CB08504">𦦨</g>地也。</p><p xml:id="pX29p0635b1405" cb:place="inline">○供養百千諸佛。歎五地。五地名難勝
<lb ed="X" n="0635b15"/><lb ed="R046" n="0677b16"/>地。此地得深禪定。用神通力。難勝難及。於一念頃。
<lb ed="X" n="0635b16"/><lb ed="R046" n="0677b17"/>徧至十方。供養諸佛。故知歎第五地也。</p><p xml:id="pX29p0635b1616" cb:place="inline">○於諸佛
<lb ed="X" n="0635b17"/><lb ed="R046" n="0677b18"/>所。植衆德本。歎六地。六地名現前。由得禪。能供養
<lb ed="X" n="0635b18"/><lb ed="R046" n="0678a01"/>諸佛。福資種智。種智現前。智是德本。如植種於地
<lb ed="X" n="0635b19"/><lb ed="R046" n="0678a02"/>故知歎第六地也。</p><p xml:id="pX29p0635b1908" cb:place="inline">○常爲諸佛之所稱歎。歎第七
<lb ed="X" n="0635b20"/><lb ed="R046" n="0678a03"/>遠行地。此地二智方便。出過一切。廣修利益。稱會
<lb ed="X" n="0635b21"/><lb ed="R046" n="0678a04"/>佛心。故知歎第七地也。</p><p xml:id="pX29p0635b2110" cb:place="inline">○以慈修身。歎第八不動
<lb ed="X" n="0635b22"/><lb ed="R046" n="0678a05"/>地。正智不動。不出三界。但以慈熏身。應入五道。熏
<lb ed="X" n="0635b23"/><lb ed="R046" n="0678a06"/>口爲說法。熏心爲設方便。正法華具熏三業。故知
<lb ed="X" n="0635b24"/><lb ed="R046" n="0678a07"/>歎第八地也。</p><p xml:id="pX29p0635b2406" cb:place="inline">○善入佛慧。歎第九地。九地名善慧。
<pb ed="X" xml:id="X29.0599.0635c" n="0635c"/>
<lb ed="X" n="0635c01"/><lb ed="R046" n="0678a08"/>深入實際。玅徹本源。此名義最合。故知歎第九地。
<lb ed="X" n="0635c02"/><lb ed="R046" n="0678a09"/>也。</p><p xml:id="pX29p0635c0202" cb:place="inline">○通達大智。歎第十地。十地名法雲。法身如虗
<lb ed="X" n="0635c03"/><lb ed="R046" n="0678a10"/>空。禪定如大雲。智慧如大雨。善入佛法名慧。巧用
<lb ed="X" n="0635c04"/><lb ed="R046" n="0678a11"/>佛法名智。互擧耳。</p><p xml:id="pX29p0635c0408" cb:place="inline">○到於彼岸。歎十地內德。到三
<lb ed="X" n="0635c05"/><lb ed="R046" n="0678a12"/>諦之彼岸。因中說果。又到在不久也。</p><p xml:id="pX29p0635c0515" cb:place="inline">○名稱普聞
<lb ed="X" n="0635c06"/><lb ed="R046" n="0678a13"/>歎十地外德。由內德深廣。致令聲名普聞。內外相
<lb ed="X" n="0635c07"/><lb ed="R046" n="0678a14"/>稱。若開等覺位者。此二句擬之。</p><p xml:id="pX29p0635c0713" cb:place="inline">○能度百千衆生
<lb ed="X" n="0635c08"/><lb ed="R046" n="0678a15"/>者。餘地度人。或一界至九界。不名能度。十地勝前。
<lb ed="X" n="0635c09"/><lb ed="R046" n="0678a16"/>故稱能度。諸地悉具衆功德。而今出沒釋者。爲人
<lb ed="X" n="0635c10"/><lb ed="R046" n="0678a17"/>情好異故。依十地名便故。又豎義易解故。作此一
<lb ed="X" n="0635c11"/><lb ed="R046" n="0678a18"/>途消文耳。</p><p xml:id="pX29p0635c1105" cb:place="inline">○次橫歎者。直約初住說之。餘位位例
<lb ed="X" n="0635c12"/><lb ed="R046" n="0678b01"/>可解。</p><p xml:id="pX29p0635c1203" cb:place="inline">初發心住。一發一切發。出過二邊。革凡超聖。
<lb ed="X" n="0635c13"/><lb ed="R046" n="0678b02"/>入於中道。其心寂滅。念念流入薩婆若海。故言得
<lb ed="X" n="0635c14"/><lb ed="R046" n="0678b03"/>不退轉。</p><p xml:id="pX29p0635c1404" cb:place="inline">初住遮離取相無知無明等障。持達般若
<lb ed="X" n="0635c15"/><lb ed="R046" n="0678b04"/>解脫法身等德。故言得陀羅尼。</p><p xml:id="pX29p0635c1513" cb:place="inline">十信似解。尙能以
<lb ed="X" n="0635c16"/><lb ed="R046" n="0678b05"/>一音徧滿三千界。何況初住眞解口密功德。故言
<lb ed="X" n="0635c17"/><lb ed="R046" n="0678b06"/>樂說辯才。</p><p xml:id="pX29p0635c1705" cb:place="inline">初住能分身百世界作佛。論其實處。無
<lb ed="X" n="0635c18"/><lb ed="R046" n="0678b07"/>量無邊。以能作佛。說法敎化。故言能轉不退法輪。</p>
<lb ed="X" n="0635c19"/><lb ed="R046" n="0678b08"/><p xml:id="pX29p0635c1901">初住得不思議神力。徧能承事法界諸佛。故言供
<lb ed="X" n="0635c20"/><lb ed="R046" n="0678b09"/>養百千諸佛。</p><p xml:id="pX29p0635c2006" cb:place="inline">初住得實相本。能植衆德也。</p><p xml:id="pX29p0635c2017" cb:place="inline">初住開
<lb ed="X" n="0635c21"/><lb ed="R046" n="0678b10"/>佛知見。知見<anchor xml:id="nkr_note_add_0635c2101" n="0635c2101"/><anchor xml:id="beg0635c2101" n="0635c2101"/>己<anchor xml:id="end0635c2101"/>法與諸佛同。故爲佛之所稱歎。</p><p xml:id="pX29p0635c2119" cb:place="inline">初
<lb ed="X" n="0635c22"/><lb ed="R046" n="0678b11"/>住無緣慈。普現色身。徧應法界。故言以慈修身。</p><p xml:id="pX29p0635c2219" cb:place="inline">初
<lb ed="X" n="0635c23"/><lb ed="R046" n="0678b12"/>住入秘密藏。故言善入佛慧。</p><p xml:id="pX29p0635c2312" cb:place="inline">初住一心三智。無能
<lb ed="X" n="0635c24"/><lb ed="R046" n="0678b13"/>障礙。故云通達大智。</p><p xml:id="pX29p0635c2409" cb:place="inline">初住事理分究竟。故言到於
<pb ed="X" xml:id="X29.0599.0636a" n="0636a"/>
<lb ed="X" n="0636a01"/><lb ed="R046" n="0678b14"/>彼岸。</p><p xml:id="pX29p0636a0103" cb:place="inline">初住圓德眞實。與名相稱。故言名稱普聞諸
<lb ed="X" n="0636a02"/><lb ed="R046" n="0678b15"/>佛世界。</p><p xml:id="pX29p0636a0204" cb:place="inline">初住能爲十法界而作依止。安立救護。故
<lb ed="X" n="0636a03"/><lb ed="R046" n="0678b16"/>言能度百千衆生。</p><p xml:id="pX29p0636a0308" cb:place="inline">初住更有無量無邊不可思議
<lb ed="X" n="0636a04"/><lb ed="R046" n="0678b17"/>種種功德。略言十三句耳。</p><p xml:id="pX29p0636a0411" cb:place="inline">二住去。乃至等覺。亦復
<lb ed="X" n="0636a05"/><lb ed="R046" n="0678b18"/>如是。故大品云。初阿字門。具四十一字功德。後荼
<lb ed="X" n="0636a06"/><lb ed="R046" n="0679a01"/>亦具諸字功德。中間亦爾。字等。語等。功德亦等。</p><p xml:id="pX29p0636a0619" cb:place="inline">問。
<lb ed="X" n="0636a07"/><lb ed="R046" n="0679a02"/>此中歎斷惑德。三藏不斷惑。可不被歎。迹爲通別。
<lb ed="X" n="0636a08"/><lb ed="R046" n="0679a03"/>何不歎德。答。今經正明圓人。不歎方便耳。</p><p xml:id="pX29p0636a0817" cb:place="inline">△三列
<lb ed="X" n="0636a09"/><lb ed="R046" n="0679a04"/>名總結。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0636a10"/><lb ed="R046" n="0679a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0636a1001">其名曰<name role="" type="person">文殊師利</name><note place="inline">至</note>如是等菩薩摩訶薩八萬人俱。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0636a11"/><lb ed="R046" n="0679a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0636a1101">列名者。大士大名。或從法門。或從行德。或從本願。
<lb ed="X" n="0636a12"/><lb ed="R046" n="0679a07"/>雖是一名。備無量義。今依經依觀。銷十八菩薩名。</p>
<lb ed="X" n="0636a13"/><lb ed="R046" n="0679a08"/><p xml:id="pX29p0636a1301">○<name role="" type="person">文殊師利</name>。此云玅德。大經云。了了見佛性。猶如
<lb ed="X" n="0636a14"/><lb ed="R046" n="0679a09"/>玅德等。無行經云。滿殊尸利。普超云。濡首。思益云。
<lb ed="X" n="0636a15"/><lb ed="R046" n="0679a10"/>雖說諸法而不起法相。不起非法相。故名玅德。悲
<lb ed="X" n="0636a16"/><lb ed="R046" n="0679a11"/>華云。願我行菩薩道。所化衆生。皆於十方先成正
<lb ed="X" n="0636a17"/><lb ed="R046" n="0679a12"/>覺。令我天眼。悉皆見之。我之國土。皆一生菩薩。悉
<lb ed="X" n="0636a18"/><lb ed="R046" n="0679a13"/>令從我勸發道心。我行菩薩道。無有齊限。寶藏佛
<lb ed="X" n="0636a19"/><lb ed="R046" n="0679a14"/>言。汝作功德。甚深甚深。願取玅土。今故號汝名文
<lb ed="X" n="0636a20"/><lb ed="R046" n="0679a15"/>殊師利。在北方歡喜世界作佛。號歡喜藏摩尼寶
<lb ed="X" n="0636a21"/><lb ed="R046" n="0679a16"/>積佛。今猶現在。聞名滅四重罪。爲菩薩像。影響釋
<lb ed="X" n="0636a22"/><lb ed="R046" n="0679a17"/>迦耳。觀心性理。三德秘密。不縱不橫。故名玅德。</p><p xml:id="pX29p0636a2219" cb:place="inline">○
<lb ed="X" n="0636a23"/><lb ed="R046" n="0679a18"/>觀世音者。無量壽經。梵語廅婁亘。思益云。若衆生
<lb ed="X" n="0636a24"/><lb ed="R046" n="0679b01"/>見者。卽時畢定得於菩提。稱名者。得免衆苦。故名
<pb ed="X" xml:id="X29.0599.0636b" n="0636b"/>
<lb ed="X" n="0636b01"/><lb ed="R046" n="0679b02"/>觀音。悲華云。若有衆生受苦。稱我名者。念我者。爲
<lb ed="X" n="0636b02"/><lb ed="R046" n="0679b03"/>我天耳天眼所見聞。不得免苦。不取正覺。寶藏佛
<lb ed="X" n="0636b03"/><lb ed="R046" n="0679b04"/>云。汝觀一切衆生。生大悲心。今當字汝。爲觀世音。
<lb ed="X" n="0636b04"/><lb ed="R046" n="0679b05"/>此下文自釋名<note place="inline">下文指普門品</note>。觀心釋者。三智名觀。三諦
<lb ed="X" n="0636b05"/><lb ed="R046" n="0679b06"/>名世。三觀是語本。故名音。</p><p xml:id="pX29p0636b0511" cb:place="inline">○得大勢者。無量壽經
<lb ed="X" n="0636b06"/><lb ed="R046" n="0679b07"/>梵語摩訶那鉢。思益云。我投足之處。震動三千大
<lb ed="X" n="0636b07"/><lb ed="R046" n="0679b08"/>千世界。及魔宮殿。故名大勢至。悲華云。願我世界。
<lb ed="X" n="0636b08"/><lb ed="R046" n="0679b09"/>如觀世音。等無有異。寶藏佛言。由汝願取大千世
<lb ed="X" n="0636b09"/><lb ed="R046" n="0679b10"/>界故。今當字汝。爲大勢至。觀心釋者。三止爲足。投
<lb ed="X" n="0636b10"/><lb ed="R046" n="0679b11"/>三諦地。動十法界。一切見愛所住之處。皆悉傾動。</p>
<lb ed="X" n="0636b11"/><lb ed="R046" n="0679b12"/><p xml:id="pX29p0636b1101">○常精進者。大寶積云。是菩薩爲一衆生。經無量
<lb ed="X" n="0636b12"/><lb ed="R046" n="0679b13"/>劫。隨逐不捨。猶不受化。無一念棄捨。以身心俱進
<lb ed="X" n="0636b13"/><lb ed="R046" n="0679b14"/>故。</p><p xml:id="pX29p0636b1302" cb:place="inline">○不休息者。思益云。恒河沙劫。爲一日夜。是三
<lb ed="X" n="0636b14"/><lb ed="R046" n="0679b15"/>十日爲月。十二月爲歲。過百千萬億劫。得値一佛。
<lb ed="X" n="0636b15"/><lb ed="R046" n="0679b16"/>如是値恒河沙佛。行諸梵行。修習功德。然後授記。
<lb ed="X" n="0636b16"/><lb ed="R046" n="0679b17"/>心不休息。故名不休息。觀心者。觀空不住空。出假
<lb ed="X" n="0636b17"/><lb ed="R046" n="0679b18"/>不住假。而入中不住中。雙照二諦。名不休息。</p><p xml:id="pX29p0636b1718" cb:place="inline">○寶
<lb ed="X" n="0636b18"/><lb ed="R046" n="0680a01"/>掌者。普超云。被上德鎧。乃至佛。無能沮敗。今是大
<lb ed="X" n="0636b19"/><lb ed="R046" n="0680a02"/>乘。若於夢中。不志二乘。常以實心。諸通慧心。爲人
<lb ed="X" n="0636b20"/><lb ed="R046" n="0680a03"/>講宣。於諸珍寶。心無所貪惜。故名寶掌。觀心者。不
<lb ed="X" n="0636b21"/><lb ed="R046" n="0680a04"/>思議三諦。名之爲寶。一心三觀。名之爲掌。以此觀
<lb ed="X" n="0636b22"/><lb ed="R046" n="0680a05"/>掌。執此諦寶。自利利他。故云寶掌。</p><p xml:id="pX29p0636b2214" cb:place="inline">○藥王者。悲華
<lb ed="X" n="0636b23"/><lb ed="R046" n="0680a06"/>云。願賢劫一千四佛初成道。我皆供養。諸佛入滅。
<lb ed="X" n="0636b24"/><lb ed="R046" n="0680a07"/>我皆起塔。劫盡苦惱。我皆救護。刀兵疾疫。作大醫
<pb ed="X" xml:id="X29.0599.0636c" n="0636c"/>
<lb ed="X" n="0636c01"/><lb ed="R046" n="0680a08"/>王。然後作佛。寶藏佛言。今當字汝爲火淨。藥王在
<lb ed="X" n="0636c02"/><lb ed="R046" n="0680a09"/>後作佛。卽樓至如來<note place="inline">火淨者。從燒身立名。文中且以世治。表出世治</note>。</p><p xml:id="pX29p0636c0227" cb:place="inline">○勇
<lb ed="X" n="0636c03"/><lb ed="R046" n="0680a10"/>施者。出世法寶。徧施衆生。而無疲厭。故名勇施。</p><p xml:id="pX29p0636c0319" cb:place="inline">○
<lb ed="X" n="0636c04"/><lb ed="R046" n="0680a11"/>寶月者。所證三諦。可尊如寶。能證三智。圓照如月。
<lb ed="X" n="0636c05"/><lb ed="R046" n="0680a12"/>故名寶月。</p><p xml:id="pX29p0636c0505" cb:place="inline">○月光者。圓玅三智。能除昏煩熱惱。猶
<lb ed="X" n="0636c06"/><lb ed="R046" n="0680a13"/>如月光。淸涼破暗。故名月光。</p><p xml:id="pX29p0636c0612" cb:place="inline">○滿月者。三智圓明。
<lb ed="X" n="0636c07"/><lb ed="R046" n="0680a14"/>無有缺減。猶如滿月。故名滿月。</p><p xml:id="pX29p0636c0713" cb:place="inline">○大力者。智境冥
<lb ed="X" n="0636c08"/><lb ed="R046" n="0680a15"/>合。有大力用。故名大力。</p><p xml:id="pX29p0636c0810" cb:place="inline">○無量力者。以大力用。徧
<lb ed="X" n="0636c09"/><lb ed="R046" n="0680a16"/>應衆緣。徧拔衆苦。故名無量力。</p><p xml:id="pX29p0636c0913" cb:place="inline">○越三界者。以一
<lb ed="X" n="0636c10"/><lb ed="R046" n="0680a17"/>心三觀。超越分段變易二種生死。故名越三界也。
<lb ed="X" n="0636c11"/><lb ed="R046" n="0680a18"/><note place="inline">勇施至越三界。此七位菩薩。文句未檢經。闕疑未釋。今依科注。引補注。略釋於此</note>。</p><p xml:id="pX29p0636c1132" cb:place="inline">○跋陀
<lb ed="X" n="0636c12"/><lb ed="R046" n="0680b01"/>婆羅者。此言善守。亦云賢守。思益云。若衆生聞名
<lb ed="X" n="0636c13"/><lb ed="R046" n="0680b02"/>者。畢定得三菩提。故名善守。觀解者。中道正觀。於
<lb ed="X" n="0636c14"/><lb ed="R046" n="0680b03"/>諸善中。最爲上首。故言善守。</p><p xml:id="pX29p0636c1412" cb:place="inline">○彌勒者。此云慈氏。
<lb ed="X" n="0636c15"/><lb ed="R046" n="0680b04"/>思益云。若衆生見者。卽得慈心三昧。故名慈氏。賢
<lb ed="X" n="0636c16"/><lb ed="R046" n="0680b05"/>愚云。國王見象師調象。卽慈心生。從是得名慈氏。
<lb ed="X" n="0636c17"/><lb ed="R046" n="0680b06"/>悲華云。發願於刀火劫中。擁護衆生。觀解者。中道
<lb ed="X" n="0636c18"/><lb ed="R046" n="0680b07"/>正觀。卽是無緣大慈。慈善根力。令諸心數。皆入同
<lb ed="X" n="0636c19"/><lb ed="R046" n="0680b08"/>體大慈法中。離諸不善。故名慈氏。又云。慈乃姓也。
<lb ed="X" n="0636c20"/><lb ed="R046" n="0680b09"/>名<name role="" type="person">阿逸多</name>。此翻無勝。下文<note place="inline">云云</note>。</p><p xml:id="pX29p0636c2013" cb:place="inline">○寶積者。積聚一
<lb ed="X" n="0636c21"/><lb ed="R046" n="0680b10"/>心三智之寶。</p><p xml:id="pX29p0636c2106" cb:place="inline">○導師者。思益云。於墮邪道衆生生
<lb ed="X" n="0636c22"/><lb ed="R046" n="0680b11"/>大悲心。令入正道。不求恩報。故名導師。觀解者。三
<lb ed="X" n="0636c23"/><lb ed="R046" n="0680b12"/>觀玅智。導一切行。不墜二邊。皆入正觀。故名導師。</p>
<lb ed="X" n="0636c24"/><lb ed="R046" n="0680b13"/><p xml:id="pX29p0636c2401">○如是下。是結數也<note place="inline">二菩薩衆竟</note>。</p><p xml:id="pX29p0636c2414" cb:place="inline">△三天龍等衆
<pb ed="X" xml:id="X29.0599.0637a" n="0637a"/>
<lb ed="X" n="0637a01"/><lb ed="R046" n="0680b14"/>八。一欲界天衆。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0637a02"/><lb ed="R046" n="0680b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0637a0201">爾時釋提桓因<note place="inline">至</note>與其眷屬三萬天子俱。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0637a03"/><lb ed="R046" n="0680b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0637a0301">釋提桓因因陀羅者。或云栴提羅。此翻能作。作忉
<lb ed="X" n="0637a04"/><lb ed="R046" n="0680b17"/>利天主。忉利。此翻三十三。四面各八城。就喜見城。
<lb ed="X" n="0637a05"/><lb ed="R046" n="0680b18"/>合三十三。共居須彌頂。須彌。此翻安明。四寶所成。
<lb ed="X" n="0637a06"/><lb ed="R046" n="0681a01"/>高廣三百三十六萬里。此是欲天之主故前列。雜
<lb ed="X" n="0637a07"/><lb ed="R046" n="0681a02"/>阿含四十云。有一比丘問佛。何故名釋提桓因。答
<lb ed="X" n="0637a08"/><lb ed="R046" n="0681a03"/>本爲人時。行於頓施。堪能作主。故名釋提桓因。何
<lb ed="X" n="0637a09"/><lb ed="R046" n="0681a04"/>故名富蘭陀羅。本爲人時。數數行施故。何故名摩
<lb ed="X" n="0637a10"/><lb ed="R046" n="0681a05"/>伽婆。本爲人時名故。何故名娑婆羅。本爲人時。此
<lb ed="X" n="0637a11"/><lb ed="R046" n="0681a06"/>衣布施故。何故名憍尸迦。本爲人時姓故。何故名
<lb ed="X" n="0637a12"/><lb ed="R046" n="0681a07"/>舍脂鉢底。舍脂是婦。鉢底是夫。何故名千眼。本爲
<lb ed="X" n="0637a13"/><lb ed="R046" n="0681a08"/>人時聰明。於一時坐。思千種義。觀察稱量。故名千
<lb ed="X" n="0637a14"/><lb ed="R046" n="0681a09"/>眼。何故名因提利。爲三十二天主。瓔珞第三云。天
<lb ed="X" n="0637a15"/><lb ed="R046" n="0681a10"/>帝名拘翼。</p><p xml:id="pX29p0637a1505" cb:place="inline">敎門者。阿含中。帝釋是阿那含。般若明
<lb ed="X" n="0637a16"/><lb ed="R046" n="0681a11"/>十方難問般若者。皆名釋提桓因。別圓中明釋提
<lb ed="X" n="0637a17"/><lb ed="R046" n="0681a12"/>桓因。得首楞嚴三昧。內證不同。過賢劫二千二十
<lb ed="X" n="0637a18"/><lb ed="R046" n="0681a13"/>四劫作佛。號無著世尊。</p><p xml:id="pX29p0637a1810" cb:place="inline">本迹者。十住行向卽三十。
<lb ed="X" n="0637a19"/><lb ed="R046" n="0681a14"/>十地爲一。等覺爲二。玅覺爲主。同棲第一義天。共
<lb ed="X" n="0637a20"/><lb ed="R046" n="0681a15"/>服實相甘露卽本也。居須彌頂。迹也。</p><p xml:id="pX29p0637a2015" cb:place="inline">觀心解者。自
<lb ed="X" n="0637a21"/><lb ed="R046" n="0681a16"/>行十善。勸他。隨喜。此三十善。皆空皆假皆中。卽是
<lb ed="X" n="0637a22"/><lb ed="R046" n="0681a17"/>三十三觀門也<note place="inline">共服甘露者。大經第六四依品云。如<name role="" type="person">三十三天</name>。有妙甘露不死之藥。
<lb ed="X" n="0637a23"/><lb ed="R046" n="0681a18"/>譬初住<anchor xml:id="nkr_note_add_0637a2301" n="0637a2301"/><anchor xml:id="beg0637a2301" n="0637a2301"/>已<anchor xml:id="end0637a2301"/>上理同也</note>。</p><p xml:id="pX29p0637a2309" cb:place="inline">○明月等三天子是內臣。如卿相。</p><p xml:id="pX29p0637a2322" cb:place="inline">或云
<lb ed="X" n="0637a24"/><lb ed="R046" n="0681b01"/>是三光天子。明月是寶吉祥月天子。大勢至應作。
<pb ed="X" xml:id="X29.0599.0637b" n="0637b"/>
<lb ed="X" n="0637b01"/><lb ed="R046" n="0681b02"/>普香是明星天子。虗空藏應作。寶光是寶意日天
<lb ed="X" n="0637b02"/><lb ed="R046" n="0681b03"/>子。觀世音應作。此卽本迹釋也。</p><p xml:id="pX29p0637b0213" cb:place="inline">觀解者。三觀卽三
<lb ed="X" n="0637b03"/><lb ed="R046" n="0681b04"/>智。三智卽三光。從三諦生三智。諦卽天。智卽子<note place="inline">明月
<lb ed="X" n="0637b04"/><lb ed="R046" n="0681b05"/>等本迹。竝出正法華</note>。</p><p xml:id="pX29p0637b0409" cb:place="inline">○四大天王者。帝釋外臣。如武將也。居
<lb ed="X" n="0637b05"/><lb ed="R046" n="0681b06"/>四寶山。高半須彌。廣二十四萬里。東提頭賴吒。此
<lb ed="X" n="0637b06"/><lb ed="R046" n="0681b07"/>云持國。亦言安民。居黃金山。領二鬼。犍闥婆。富單
<lb ed="X" n="0637b07"/><lb ed="R046" n="0681b08"/>那。南毗留勒叉。此云增長。亦云免離。居瑠璃山。領
<lb ed="X" n="0637b08"/><lb ed="R046" n="0681b09"/>二鬼。薜茘多。鳩槃茶。西毗留博叉。此云非好報。亦
<lb ed="X" n="0637b09"/><lb ed="R046" n="0681b10"/>云惡眼。亦云雜語。居白銀山。領二鬼。毒龍。毗舍闍。
<lb ed="X" n="0637b10"/><lb ed="R046" n="0681b11"/>北毗沙門。此云種種聞。亦云多聞。居水精山。領二
<lb ed="X" n="0637b11"/><lb ed="R046" n="0681b12"/>鬼。羅刹。夜叉。各領二鬼。不令惱人。故稱護世。</p><p xml:id="pX29p0637b1118" cb:place="inline">本迹
<lb ed="X" n="0637b12"/><lb ed="R046" n="0681b13"/>者。本爲常樂我淨四王。護持佛法。不令外人取其
<lb ed="X" n="0637b13"/><lb ed="R046" n="0681b14"/>枝葉。斫截破壞。常王護東方常無常雙樹。樂王護
<lb ed="X" n="0637b14"/><lb ed="R046" n="0681b15"/>南方樂無樂雙樹。我王護西方我無我雙樹。淨王
<lb ed="X" n="0637b15"/><lb ed="R046" n="0681b16"/>護北方淨不淨雙樹。枝幹喩常。華喩於我。果喩於
<lb ed="X" n="0637b16"/><lb ed="R046" n="0681b17"/>樂。茂葉喩淨。護此華果。常能利益一切衆生故。迹
<lb ed="X" n="0637b17"/><lb ed="R046" n="0681b18"/>爲四王而護世也。</p><p xml:id="pX29p0637b1708" cb:place="inline">觀解者。觀四諦智。卽是四王。一
<lb ed="X" n="0637b18"/><lb ed="R046" n="0682a01"/>諦下除愛見二惑。卽是護八愛見也。</p><p xml:id="pX29p0637b1815" cb:place="inline">次忉利上有
<lb ed="X" n="0637b19"/><lb ed="R046" n="0682a02"/><g ref="#CB08504">𦦨</g>摩。此翻善時。大論云玅善。去忉利三百三十六
<lb ed="X" n="0637b20"/><lb ed="R046" n="0682a03"/>萬里。善時上有兜率陀。此翻玅足。去<g ref="#CB08504">𦦨</g>摩如前地
<lb ed="X" n="0637b21"/><lb ed="R046" n="0682a04"/>遠。而不列者。略耳。何者。下天鈍。上天著樂。尙知來
<lb ed="X" n="0637b22"/><lb ed="R046" n="0682a05"/>集。況不著不鈍而不來耶。</p><p xml:id="pX29p0637b2211" cb:place="inline">○自在卽第五。大自在
<lb ed="X" n="0637b23"/><lb ed="R046" n="0682a06"/>卽第六。自化五欲。他化五欲<note place="inline">云云</note>。有人言。是色界
<lb ed="X" n="0637b24"/><lb ed="R046" n="0682a07"/>頂大自在。此不應超至彼也。觀心者。入空是自在
<pb ed="X" xml:id="X29.0599.0637c" n="0637c"/>
<lb ed="X" n="0637c01"/><lb ed="R046" n="0682a08"/>觀。入中是大自在觀。</p><p xml:id="pX29p0637c0109" cb:place="inline">△二色界天衆。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0637c02"/><lb ed="R046" n="0682a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0637c0201"><name role="" type="person">娑婆世界</name>主梵天王<note place="inline">至</note>與其眷屬萬二千天子俱。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0637c03"/><lb ed="R046" n="0682a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0637c0301">娑婆。此翻忍。其土衆生。安於十惡。不肎出離。從人
<lb ed="X" n="0637c04"/><lb ed="R046" n="0682a11"/>名土。故稱爲忍。悲華經云。云何名娑婆。是諸衆生
<lb ed="X" n="0637c05"/><lb ed="R046" n="0682a12"/>忍受三毒。及諸煩惱。故名忍土。亦名雜。雜九道共
<lb ed="X" n="0637c06"/><lb ed="R046" n="0682a13"/>居。</p><p xml:id="pX29p0637c0602" cb:place="inline">○梵者。此翻離欲。除下地繫。上升色界。故名離
<lb ed="X" n="0637c07"/><lb ed="R046" n="0682a14"/>欲。亦稱高淨。</p><p xml:id="pX29p0637c0706" cb:place="inline">○尸棄者。此翻爲頂髻。又外國喚火
<lb ed="X" n="0637c08"/><lb ed="R046" n="0682a15"/>爲樹提尸棄。此王本修火光定。破欲界惑。從德立
<lb ed="X" n="0637c09"/><lb ed="R046" n="0682a16"/>名。然經標梵王。復擧尸棄。似如兩人。依釋論。正以
<lb ed="X" n="0637c10"/><lb ed="R046" n="0682a17"/>尸棄爲王。今經擧位顯名。恐目一人耳。住禪中間。
<lb ed="X" n="0637c11"/><lb ed="R046" n="0682a18"/>內有覺觀。外有言說。得主領爲王。單修禪爲梵民。
<lb ed="X" n="0637c12"/><lb ed="R046" n="0682b01"/>加四無量心爲王也。初禪有梵衆。梵輔。大梵。今擧
<lb ed="X" n="0637c13"/><lb ed="R046" n="0682b02"/>王攝諸也。</p><p xml:id="pX29p0637c1305" cb:place="inline">○光明者。二禪也。此有少光。無量光。光
<lb ed="X" n="0637c14"/><lb ed="R046" n="0682b03"/>音。</p><p xml:id="pX29p0637c1402" cb:place="inline">○三禪有少淨。無量淨。徧淨。</p><p xml:id="pX29p0637c1413" cb:place="inline">○四禪有密身。亦
<lb ed="X" n="0637c15"/><lb ed="R046" n="0682b04"/>無罣礙。無量密。亦受福。密果。亦廣果。無想密。亦無
<lb ed="X" n="0637c16"/><lb ed="R046" n="0682b05"/>想。又有五那含。不煩。不熱。善見。善現。及色究竟。亦
<lb ed="X" n="0637c17"/><lb ed="R046" n="0682b06"/>大自在。卽<name role="" type="person">摩醯首羅</name>。經文存略不具。但等。等此諸
<lb ed="X" n="0637c18"/><lb ed="R046" n="0682b07"/>天也。例有敎門。本迹觀心。思之。</p><p xml:id="pX29p0637c1813" cb:place="inline">△三龍衆。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0637c19"/><lb ed="R046" n="0682b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0637c1901">有八龍王<note place="inline">至</note>各與若干百千眷屬俱。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0637c20"/><lb ed="R046" n="0682b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0637c2001">難陀名歡喜。<g ref="#CB02494">䟦</g>名善。兄弟常護<name role="" type="person">摩竭提</name>。雨澤以時。
<lb ed="X" n="0637c21"/><lb ed="R046" n="0682b10"/>國無饑年。<name role="" type="person">甁沙王</name>年爲一會。百姓聞皆歡喜。從此
<lb ed="X" n="0637c22"/><lb ed="R046" n="0682b11"/>得名。卽目連所降者也。居海中。本迹解者。本住歡
<lb ed="X" n="0637c23"/><lb ed="R046" n="0682b12"/>喜地。迹居海間。觀解者。三觀卽中道生法喜也。</p><p xml:id="pX29p0637c2319" cb:place="inline">○
<lb ed="X" n="0637c24"/><lb ed="R046" n="0682b13"/>娑伽羅。從居海受名。華嚴所稱。舊云。因國得名。本
<pb ed="X" xml:id="X29.0599.0638a" n="0638a"/>
<lb ed="X" n="0638a01"/><lb ed="R046" n="0682b14"/>住智度大海。迹處滄溟。</p><p xml:id="pX29p0638a0110" cb:place="inline">○和修吉。此云多頭。亦云
<lb ed="X" n="0638a02"/><lb ed="R046" n="0682b15"/>寶稱。居於水中。本住普現色身三昧。迹示多頭也。
<lb ed="X" n="0638a03"/><lb ed="R046" n="0682b16"/>顴者。入假之顴。分別無量法門也。</p><p xml:id="pX29p0638a0314" cb:place="inline">○德叉迦。此云
<lb ed="X" n="0638a04"/><lb ed="R046" n="0682b17"/>現毒。亦云多舌。或云雨舌。本住樂說無礙辯法門。
<lb ed="X" n="0638a05"/><lb ed="R046" n="0682b18"/>迹示多舌。</p><p xml:id="pX29p0638a0505" cb:place="inline">○阿那婆達多。從池得名。此云無熱。長
<lb ed="X" n="0638a06"/><lb ed="R046" n="0683a01"/>阿含十八云。雪山頂有池。名阿耨達。池中有五住
<lb ed="X" n="0638a07"/><lb ed="R046" n="0683a02"/>堂。從池爲名。龍王常處其中。<name role="" type="person">閻浮提</name>諸龍有三患。
<lb ed="X" n="0638a08"/><lb ed="R046" n="0683a03"/>一熱風熱沙著身。燒皮肉及骨髓。以爲苦惱。二惡
<lb ed="X" n="0638a09"/><lb ed="R046" n="0683a04"/>風暴起。吹其宮殿。失寶飾衣等。龍身自現。以爲苦
<lb ed="X" n="0638a10"/><lb ed="R046" n="0683a05"/>惱。三諸龍娛樂時。金翅鳥入宮。搏撮始生龍子食
<lb ed="X" n="0638a11"/><lb ed="R046" n="0683a06"/>之。怖懼熱惱。此池無三患。若鳥起心欲往。卽便命
<lb ed="X" n="0638a12"/><lb ed="R046" n="0683a07"/>終。故名<name role="" type="person">無熱惱池</name>也。本住淸涼常樂我淨。迹處涼
<lb ed="X" n="0638a13"/><lb ed="R046" n="0683a08"/>池。觀者。三觀玅慧。淨五住之煩唼。免二死之熱沙。</p>
<lb ed="X" n="0638a14"/><lb ed="R046" n="0683a09"/><p xml:id="pX29p0638a1401">○摩那斯。此云大身。或大意。大力等。修羅排海。淹
<lb ed="X" n="0638a15"/><lb ed="R046" n="0683a10"/>喜見城。此龍縈身。以遏海水。本住無邊身法門。迹
<lb ed="X" n="0638a16"/><lb ed="R046" n="0683a11"/>爲大體。觀者。中道正觀。其性廣博。</p><p xml:id="pX29p0638a1614" cb:place="inline">○優鉢羅。此云
<lb ed="X" n="0638a17"/><lb ed="R046" n="0683a12"/>黛色蓮華池。龍依住。從池得名。本住法華三昧。迹
<lb ed="X" n="0638a18"/><lb ed="R046" n="0683a13"/>居此池。觀者。三觀卽是修因。因卽蓮華也。正法念
<lb ed="X" n="0638a19"/><lb ed="R046" n="0683a14"/>經云。龍爲諸天保境。修羅興兵。前與龍鬬。故知爲
<lb ed="X" n="0638a20"/><lb ed="R046" n="0683a15"/>天所管也。</p><p xml:id="pX29p0638a2005" cb:place="inline">△四緊那羅衆。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0638a21"/><lb ed="R046" n="0683a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0638a2101">有四緊那羅王<note place="inline">至</note>各與若干百千眷屬俱。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0638a22"/><lb ed="R046" n="0683a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0638a2201">亦云眞陀羅。此云疑神。似人而有一角。故號人非
<lb ed="X" n="0638a23"/><lb ed="R046" n="0683a18"/>人。天帝法樂神。居十寶山。身有異相。卽上奏樂。</p><p xml:id="pX29p0638a2319" cb:place="inline">佛
<lb ed="X" n="0638a24"/><lb ed="R046" n="0683b01"/>時說法。諸天弦歌。般遮于瑟而頌法門。舊云。法緊
<pb ed="X" xml:id="X29.0599.0638b" n="0638b"/>
<lb ed="X" n="0638b01"/><lb ed="R046" n="0683b02"/>奏四諦。玅緊奏十二因緣。大緊奏六度。持緊總奏
<lb ed="X" n="0638b02"/><lb ed="R046" n="0683b03"/>前三。今言奏四敎法門也。本住不可思議。不起滅
<lb ed="X" n="0638b03"/><lb ed="R046" n="0683b04"/>定。安禪合掌。以千萬偈。讚諸法王。迹寄弦管。歌詠
<lb ed="X" n="0638b04"/><lb ed="R046" n="0683b05"/>十力。</p><p xml:id="pX29p0638b0403" cb:place="inline">觀者。觀音聲卽空卽假卽中。隨順三諦。卽是
<lb ed="X" n="0638b05"/><lb ed="R046" n="0683b06"/>讚佛也。</p><p xml:id="pX29p0638b0504" cb:place="inline">△五乾闥婆衆。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0638b06"/><lb ed="R046" n="0683b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0638b0601">有四乾闥婆王<note place="inline">至</note>各與若干百千眷屬俱。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0638b07"/><lb ed="R046" n="0683b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0638b0701">乾闥婆。此云嗅香。以香爲食。亦云香陰。其身出香。
<lb ed="X" n="0638b08"/><lb ed="R046" n="0683b09"/>此是天帝俗樂之神也。樂者。幢倒伎也。樂音者。鼓
<lb ed="X" n="0638b09"/><lb ed="R046" n="0683b10"/>節弦管也。美者。幢倒中勝品者。美音者。弦管中勝
<lb ed="X" n="0638b10"/><lb ed="R046" n="0683b11"/>者也<note place="inline">幢。謂緣幢。卽竿木也。倒。謂擲倒等也</note>。</p><p xml:id="pX29p0638b1017" cb:place="inline">△六阿修羅衆。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0638b11"/><lb ed="R046" n="0683b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0638b1101">有四阿修羅王<note place="inline">至</note>各與若干百千眷屬俱。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0638b12"/><lb ed="R046" n="0683b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0638b1201">阿修羅者。此云無酒。四天下採華。醞於大海。魚龍
<lb ed="X" n="0638b13"/><lb ed="R046" n="0683b14"/>業力。其味不變。瞋妒誓斷。故言無酒神。亦云不端。
<lb ed="X" n="0638b14"/><lb ed="R046" n="0683b15"/>彌天安師云質諒。質諒。直信也。此神諂曲。不與名
<lb ed="X" n="0638b15"/><lb ed="R046" n="0683b16"/>相稱。有二種。鬼道攝者。居大海邊。畜生道攝者。居
<lb ed="X" n="0638b16"/><lb ed="R046" n="0683b17"/>大海底。</p><p xml:id="pX29p0638b1604" cb:place="inline">○婆稚者。此云被縛。或云五處被縛。或云
<lb ed="X" n="0638b17"/><lb ed="R046" n="0683b18"/>五惡物繫頸不得脫。故云被縛。亦云有縛。爲帝釋
<lb ed="X" n="0638b18"/><lb ed="R046" n="0684a01"/>所縛。本能五繫繫魔外道。迹爲此像耳。正法華云。
<lb ed="X" n="0638b19"/><lb ed="R046" n="0684a02"/>最勝。觀者。以三觀智。縛五住惑。入實際中。</p><p xml:id="pX29p0638b1917" cb:place="inline">○佉羅
<lb ed="X" n="0638b20"/><lb ed="R046" n="0684a03"/>騫<g ref="#CB00501">䭾</g>。此云廣肩胛。亦云惡陰。涌海水者。正本云。寶
<lb ed="X" n="0638b21"/><lb ed="R046" n="0684a04"/>錦。本住權實二智。慈荷衆生故。迹爲廣肩胛。觀者。
<lb ed="X" n="0638b22"/><lb ed="R046" n="0684a05"/>三觀能鼓覆五住生死大海也<note place="inline">正本者。正法華耳</note>。</p><p xml:id="pX29p0638b2220" cb:place="inline">○毗摩
<lb ed="X" n="0638b23"/><lb ed="R046" n="0684a06"/>質多。此云淨心。亦云種種疑。波海水出聲。名毗摩
<lb ed="X" n="0638b24"/><lb ed="R046" n="0684a07"/>質多。卽舍脂父也。觀佛三昧云。光音天生此地。地
<pb ed="X" xml:id="X29.0599.0638c" n="0638c"/>
<lb ed="X" n="0638c01"/><lb ed="R046" n="0684a08"/>使有欲。入海洗不淨。墮泥變爲卵。八千歲生一女。
<lb ed="X" n="0638c02"/><lb ed="R046" n="0684a09"/>千頭少一。二十四手。此女戲于水。水精入身。八千
<lb ed="X" n="0638c03"/><lb ed="R046" n="0684a10"/>歲生一男。二十四頭。千手少一。海水波音。名爲毗
<lb ed="X" n="0638c04"/><lb ed="R046" n="0684a11"/>摩質多。索乾闥婆女生舍脂。帝釋業力。令其父居
<lb ed="X" n="0638c05"/><lb ed="R046" n="0684a12"/>七寶殿。納爲妻。後讒其父。遂交兵。脚波海水。手攻
<lb ed="X" n="0638c06"/><lb ed="R046" n="0684a13"/>喜見。帝釋以般若呪力。不能爲害。正本云。燕居。本
<lb ed="X" n="0638c07"/><lb ed="R046" n="0684a14"/>者。色心本淨。迹爲此名。觀者。正觀中道。卽是淨心。</p>
<lb ed="X" n="0638c08"/><lb ed="R046" n="0684a15"/><p xml:id="pX29p0638c0801">○羅睺羅。此云障持。障持日月者也。是畜生種。身
<lb ed="X" n="0638c09"/><lb ed="R046" n="0684a16"/>長八萬四千由旬。口廣千由旬。寶珠嚴身。觀天女
<lb ed="X" n="0638c10"/><lb ed="R046" n="0684a17"/>天園林。若四天下人孝養父母。供養沙門者。諸天
<lb ed="X" n="0638c11"/><lb ed="R046" n="0684a18"/>有威力。上空雨刀。若不爾。諸天入宮不出。又日放
<lb ed="X" n="0638c12"/><lb ed="R046" n="0684b01"/>光照其眼。不能得見。擧手掌障日。世人咸言日蝕。
<lb ed="X" n="0638c13"/><lb ed="R046" n="0684b02"/>掩月亦如是。或作大聲。世人言天獸吼。怖日月時。
<lb ed="X" n="0638c14"/><lb ed="R046" n="0684b03"/>倍大其身。氣呵日月。日月失光。來訴佛。佛吿羅睺。
<lb ed="X" n="0638c15"/><lb ed="R046" n="0684b04"/>莫吞日月。羅睺支節戰動。身流白汗。卽放日月。日
<lb ed="X" n="0638c16"/><lb ed="R046" n="0684b05"/>月力。衆生力。佛力。衆因緣故。不能爲害。昔有婆羅
<lb ed="X" n="0638c17"/><lb ed="R046" n="0684b06"/>門。聰明廣施。四千車載食。於曠野施。有一佛塔。惡
<lb ed="X" n="0638c18"/><lb ed="R046" n="0684b07"/>人所燒。卽以四千車載水。滅火救塔。歡喜發願。願
<lb ed="X" n="0638c19"/><lb ed="R046" n="0684b08"/>得大身。欲界第一。旣無正信。好鬪愛戰。喜施故生
<lb ed="X" n="0638c20"/><lb ed="R046" n="0684b09"/>光明城。作羅睺羅修羅王也。正本云。吸氣。本觀云
<lb ed="X" n="0638c21"/><lb ed="R046" n="0684b10"/>云<note place="inline">本觀云云者。本住第一義天。而迹示非天。觀者。一心三觀。卽空卽假卽中。常住寂光。而示非天之天</note>。</p>
<lb ed="X" n="0638c22"/><lb ed="R046" n="0684b11"/><p xml:id="pX29p0638c2201">△七迦樓羅王。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0638c23"/><lb ed="R046" n="0684b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0638c2301">有四迦樓羅王<note place="inline">至</note>各與若干百千眷屬俱。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0638c24"/><lb ed="R046" n="0684b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0638c2401">迦樓羅。此云金翅。翅翮金色。居四天下大樹上。兩
<pb ed="X" xml:id="X29.0599.0639a" n="0639a"/>
<lb ed="X" n="0639a01"/><lb ed="R046" n="0684b14"/>翅相去三百三十六萬里。有人言。莊子呼爲鵬。鵬
<lb ed="X" n="0639a02"/><lb ed="R046" n="0684b15"/>行衆鳥翼之。亦稱爲鳳凰。私謂鳳不踐生草。噉竹
<lb ed="X" n="0639a03"/><lb ed="R046" n="0684b16"/>實。棲乳桐。金翅噉龍。云何是類。</p><p xml:id="pX29p0639a0313" cb:place="inline">○大威德者。威勝
<lb ed="X" n="0639a04"/><lb ed="R046" n="0684b17"/>羣輩。又威攝諸龍也。正本云。具足。</p><p xml:id="pX29p0639a0414" cb:place="inline">○大身者。大羣
<lb ed="X" n="0639a05"/><lb ed="R046" n="0684b18"/>輩也。</p><p xml:id="pX29p0639a0503" cb:place="inline">○大滿者。龍恒充滿<anchor xml:id="nkr_note_add_0639a0501" n="0639a0501"/><anchor xml:id="beg0639a0501" n="0639a0501"/>己<anchor xml:id="end0639a0501"/>意也。</p><p xml:id="pX29p0639a0514" cb:place="inline">○如意者。頸有
<lb ed="X" n="0639a06"/><lb ed="R046" n="0685a01"/>此珠也。正本云。不可動。迦樓鳥有神力。雄化爲天
<lb ed="X" n="0639a07"/><lb ed="R046" n="0685a02"/>子。雌變爲天女。化<anchor xml:id="nkr_note_add_0639a0701" n="0639a0701"/><anchor xml:id="beg0639a0701" n="0639a0701"/>己<anchor xml:id="end0639a0701"/>住處有寶宮。亦有百珠。而報
<lb ed="X" n="0639a08"/><lb ed="R046" n="0685a03"/>須食龍。胎能噉胎。不能噉三。卵能噉二。濕能噉三。
<lb ed="X" n="0639a09"/><lb ed="R046" n="0685a04"/>化能噉四。觀佛三昧經云。正音迦樓。一日山東噉
<lb ed="X" n="0639a10"/><lb ed="R046" n="0685a05"/>一龍王。五百小龍。三方亦爾。周而復始。壽八千年。
<lb ed="X" n="0639a11"/><lb ed="R046" n="0685a06"/>臨終失勢。欲噉龍子。龍母嘇<g ref="#CB04504">𭋣</g>之。不得食卽瞋。從
<lb ed="X" n="0639a12"/><lb ed="R046" n="0685a07"/>金剛山。透海穿地輪過。不能過風輪。風彈之。從故
<lb ed="X" n="0639a13"/><lb ed="R046" n="0685a08"/>孔涌到金剛山。如是七返。還山頂命終。肉裂火起。
<lb ed="X" n="0639a14"/><lb ed="R046" n="0685a09"/>將燒寶山。難陀雨雨滅之。肉爛。以衝風輪亦七返。
<lb ed="X" n="0639a15"/><lb ed="R046" n="0685a10"/>墮山上。成如意珠。龍得之。卽爲王。人王亦有感此
<lb ed="X" n="0639a16"/><lb ed="R046" n="0685a11"/>珠者。</p><p xml:id="pX29p0639a1603" cb:place="inline">△八人衆。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0639a17"/><lb ed="R046" n="0685a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0639a1701">韋提希子阿闍世王。與若干百千眷屬俱。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0639a18"/><lb ed="R046" n="0685a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0639a1801">韋提希。母也。翻思惟。頻婆娑羅。此翻模實。父也。阿
<lb ed="X" n="0639a19"/><lb ed="R046" n="0685a14"/>闍世。云未生怨。大經云。阿闍名不生。世名怨。以不
<lb ed="X" n="0639a20"/><lb ed="R046" n="0685a15"/>生佛性故。則煩惱怨生。煩惱怨生故。不見佛性。不
<lb ed="X" n="0639a21"/><lb ed="R046" n="0685a16"/>生煩惱。卽見佛性。又阿闍名不生。世名世法。以世
<lb ed="X" n="0639a22"/><lb ed="R046" n="0685a17"/>八法所不汙<note place="inline">八風</note>。故名阿闍世。此是本義也。普超經
<lb ed="X" n="0639a23"/><lb ed="R046" n="0685a18"/>云。阿闍世。從文殊懺悔。得柔順忍。命終入賓吒羅
<lb ed="X" n="0639a24"/><lb ed="R046" n="0685b01"/>地獄。卽入卽出。生上方佛土。得無生忍。彌勒出時。
<pb ed="X" xml:id="X29.0599.0639b" n="0639b"/>
<lb ed="X" n="0639b01"/><lb ed="R046" n="0685b02"/>復來此界。名不動菩薩。後當作佛。號淨界如來。其
<lb ed="X" n="0639b02"/><lb ed="R046" n="0685b03"/>迹旣爾。本豈可量。</p><p xml:id="pX29p0639b0208" cb:place="inline">觀解者。貪愛母。無明父。害此故
<lb ed="X" n="0639b03"/><lb ed="R046" n="0685b04"/>稱逆。逆卽順也。行於非道。通達佛道。</p><p xml:id="pX29p0639b0315" cb:place="inline">問。佛在人中
<lb ed="X" n="0639b04"/><lb ed="R046" n="0685b05"/>說法。列人衆何少。答。文略不載。人實不少。文云。及
<lb ed="X" n="0639b05"/><lb ed="R046" n="0685b06"/>諸小王。轉輪聖王等。無量義中。列四輪王。國王國
<lb ed="X" n="0639b06"/><lb ed="R046" n="0685b07"/>臣。國民士女。其衆則廣。</p><p xml:id="pX29p0639b0610" cb:place="inline">問。天人龍鬼。皆見佛聞法。
<lb ed="X" n="0639b07"/><lb ed="R046" n="0685b08"/>地獄一道。無色一界。何意不列。答。此義今當辯。夫
<lb ed="X" n="0639b08"/><lb ed="R046" n="0685b09"/>諸道升沉。由戒有持毀。見佛不見佛。由乘有緩急。
<lb ed="X" n="0639b09"/><lb ed="R046" n="0685b10"/>然持戒有麤細。故報有優劣。持乘有大小。見佛有
<lb ed="X" n="0639b10"/><lb ed="R046" n="0685b11"/>權實。且略判戒乘。各爲三品。依涅槃一句。開爲四
<lb ed="X" n="0639b11"/><lb ed="R046" n="0685b12"/>句釋之。其義則顯。</p><p xml:id="pX29p0639b1108" cb:place="inline">一戒乘俱急。二戒緩乘急。三戒
<lb ed="X" n="0639b12"/><lb ed="R046" n="0685b13"/>急乘緩。四戒乘俱緩。若通論戒乘。一切善法。一切
<lb ed="X" n="0639b13"/><lb ed="R046" n="0685b14"/>觀慧。皆得稱戒。亦皆是乘。人天五乘。卽是其義。道
<lb ed="X" n="0639b14"/><lb ed="R046" n="0685b15"/>共等戒。悉是通意也。今就別判。三歸。五戒。十善。八
<lb ed="X" n="0639b15"/><lb ed="R046" n="0685b16"/>齋。出家律儀。乃至定共。能防身口。遮惡道果。得人
<lb ed="X" n="0639b16"/><lb ed="R046" n="0685b17"/>天報者。名之爲戒。若聞經生解。觀智推尋。四諦。十
<lb ed="X" n="0639b17"/><lb ed="R046" n="0685b18"/>二緣。六度。生滅。無生滅等智。能破煩惱。運出三界
<lb ed="X" n="0639b18"/><lb ed="R046" n="0686a01"/>者。名之爲乘。故大品云。有相之善。不動不出。無相
<lb ed="X" n="0639b19"/><lb ed="R046" n="0686a02"/>之善。能動能出。卽此義也。</p><p xml:id="pX29p0639b1911" cb:place="inline">若戒乘俱急者。持下品
<lb ed="X" n="0639b20"/><lb ed="R046" n="0686a03"/>戒戒急。報在人中。持小乘乘急。以人中身。於三藏
<lb ed="X" n="0639b21"/><lb ed="R046" n="0686a04"/>敎時。見佛聞法。持中乘乘急。以人報身。於通敎大
<lb ed="X" n="0639b22"/><lb ed="R046" n="0686a05"/>乘。乃至帶方便諸大乘經時。見佛聞法。持上乘乘
<lb ed="X" n="0639b23"/><lb ed="R046" n="0686a06"/>急。以人報身。於華嚴法華等敎。及諸敎中圓。見佛
<lb ed="X" n="0639b24"/><lb ed="R046" n="0686a07"/>聞法。預列爲同聞衆者是也。</p><p xml:id="pX29p0639b2412" cb:place="inline">若持中品戒急。報在
<pb ed="X" xml:id="X29.0599.0639c" n="0639c"/>
<lb ed="X" n="0639c01"/><lb ed="R046" n="0686a08"/>欲界天。持小乘乘急。以欲界天身。於三藏時。見佛
<lb ed="X" n="0639c02"/><lb ed="R046" n="0686a09"/>聞法。餘如上說。</p><p xml:id="pX29p0639c0207" cb:place="inline">若持上品戒急。加修禪定。報在色
<lb ed="X" n="0639c03"/><lb ed="R046" n="0686a10"/>無色天等。持小乘乘急。以色無色天身。於三藏中。
<lb ed="X" n="0639c04"/><lb ed="R046" n="0686a11"/>見佛聞法。餘如上說。釋第一句竟。</p><p xml:id="pX29p0639c0414" cb:place="inline">若戒緩乘急者。
<lb ed="X" n="0639c05"/><lb ed="R046" n="0686a12"/>三品戒皆緩報墮三途。持小乘乘急。以三途身。於
<lb ed="X" n="0639c06"/><lb ed="R046" n="0686a13"/>三藏中。見佛聞法。餘如上說。釋第二句竟。</p><p xml:id="pX29p0639c0617" cb:place="inline">若戒急
<lb ed="X" n="0639c07"/><lb ed="R046" n="0686a14"/>乘緩者。三戒急故。受欲界人天。及色無色天身。三
<lb ed="X" n="0639c08"/><lb ed="R046" n="0686a15"/>乘緩故。佛雖出世。說三乘法。愛著樂報。耽荒五欲。
<lb ed="X" n="0639c09"/><lb ed="R046" n="0686a16"/>不見佛。不聞法。舍衛三億家。及諸不見聞者。三界
<lb ed="X" n="0639c10"/><lb ed="R046" n="0686a17"/>著樂諸天等。是也。釋第三句竟。</p><p xml:id="pX29p0639c1013" cb:place="inline">若戒乘俱緩者。受
<lb ed="X" n="0639c11"/><lb ed="R046" n="0686a18"/>三途報。不見佛不聞法也。釋第四句竟。</p><p xml:id="pX29p0639c1116" cb:place="inline">此文不列
<lb ed="X" n="0639c12"/><lb ed="R046" n="0686b01"/>地獄者。以其戒緩。苦重報隔。上乘又緩。不能於法
<lb ed="X" n="0639c13"/><lb ed="R046" n="0686b02"/>華見佛聞法。餘經有列者。餘乘急耳。</p><p xml:id="pX29p0639c1315" cb:place="inline">又不列無色
<lb ed="X" n="0639c14"/><lb ed="R046" n="0686b03"/>天者。上戒急故。受天身。著定味。上乘緩故。不能於
<lb ed="X" n="0639c15"/><lb ed="R046" n="0686b04"/>法華見佛聞法。餘經有列者。有餘乘急耳。</p><p xml:id="pX29p0639c1517" cb:place="inline">若得此
<lb ed="X" n="0639c16"/><lb ed="R046" n="0686b05"/>意。一一勘天龍八部。皆識本緣緩急。來不來義悉
<lb ed="X" n="0639c17"/><lb ed="R046" n="0686b06"/>可解。將此勘<anchor xml:id="nkr_note_add_0639c1701" n="0639c1701"/><anchor xml:id="beg0639c1701" n="0639c1701"/>己<anchor xml:id="end0639c1701"/>觀行。三世因果。朗然可識。</p><p xml:id="pX29p0639c1717" cb:place="inline">△二總
<lb ed="X" n="0639c18"/><lb ed="R046" n="0686b07"/>結衆集。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0639c19"/><lb ed="R046" n="0686b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0639c1901">各禮佛足。退坐一面。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0639c20"/><lb ed="R046" n="0686b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0639c2001">各禮佛足者。總結衆集也<note place="inline">通序<anchor xml:id="nkr_note_add_0639c2001" n="0639c2001"/><anchor xml:id="beg0639c2001" n="0639c2001"/>已<anchor xml:id="end0639c2001"/>竟</note>。</p><p xml:id="pX29p0639c2015" cb:place="inline">△爾時世尊
<lb ed="X" n="0639c21"/><lb ed="R046" n="0686b10"/>下訖品。名別序。別序本經也。文爲五。一衆集。二現
<lb ed="X" n="0639c22"/><lb ed="R046" n="0686b11"/>瑞。三疑念。四發問。五答問。此五序序正中四一。衆
<lb ed="X" n="0639c23"/><lb ed="R046" n="0686b12"/>集叙人一。現瑞叙理一。疑念叙行一。問答叙敎一。
<lb ed="X" n="0639c24"/><lb ed="R046" n="0686b13"/>此則因緣釋也。約敎者。此序序正。非三藏。非通。非
<pb ed="X" xml:id="X29.0599.0640a" n="0640a"/>
<lb ed="X" n="0640a01"/><lb ed="R046" n="0686b14"/>別。乃是序於圓正耳。約本迹者。若以序序壽量中
<lb ed="X" n="0640a02"/><lb ed="R046" n="0686b15"/>本地四一者。此義自可知。不復記<note place="inline">此序顯表迹四。密表本四。久成
<lb ed="X" n="0640a03"/><lb ed="R046" n="0686b16"/>不逾此四故也。久近雖殊。四一理等</note>。觀心可解。云云<note place="inline">觀心云云者。以皆表一。理觀易
<lb ed="X" n="0640a04"/><lb ed="R046" n="0686b17"/>彰。一心三諦。理一也。一心三觀。行一也。作是觀者。人一也。能詮觀境敎一也。約六卽位。位位四一。於念念
<lb ed="X" n="0640a05"/><lb ed="R046" n="0686b18"/>中。念念四一。一色一香。無非四一。如此觀行。眞法華三昧也</note>今初衆集序。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0640a06"/><lb ed="R046" n="0687a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0640a0601">爾時世尊。四衆圍繞。供養恭敬。尊重讚歎。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0640a07"/><lb ed="R046" n="0687a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0640a0701">上二句。是衆集威儀。下二句。是衆集供養。爾時者。
<lb ed="X" n="0640a08"/><lb ed="R046" n="0687a03"/>卽衆雲集時也。四衆者。舊云。出家在家各二。合爲
<lb ed="X" n="0640a09"/><lb ed="R046" n="0687a04"/>四衆。此名局意不周。今約一衆。更開爲四。謂發起
<lb ed="X" n="0640a10"/><lb ed="R046" n="0687a05"/>衆。當機衆。影響衆。結緣衆。發起者。權謀智鑒。知機
<lb ed="X" n="0640a11"/><lb ed="R046" n="0687a06"/>知時。擊揚發動。成辦利益。如大象躃樹。使象子得
<lb ed="X" n="0640a12"/><lb ed="R046" n="0687a07"/>飽。所謂發起令集。發起瑞相。乃至發起問答等。皆
<lb ed="X" n="0640a13"/><lb ed="R046" n="0687a08"/>名發起衆<note place="inline">擧喩者。大權象王。躃法身樹。至起應地。演一乘之實唱。飽抄行之機緣</note>。當
<lb ed="X" n="0640a14"/><lb ed="R046" n="0687a09"/>機者。宿植德本。緣合時熟。如癰欲潰。不起于座。聞
<lb ed="X" n="0640a15"/><lb ed="R046" n="0687a10"/>卽得道。此名當機衆。影響者。古往諸佛。法身菩薩。
<lb ed="X" n="0640a16"/><lb ed="R046" n="0687a11"/>隱其圓極。匡輔法王。如衆星繞月。雖無爲作。而有
<lb ed="X" n="0640a17"/><lb ed="R046" n="0687a12"/>巨益。此名影響衆<note place="inline">影響衆者。然化主形聲。必資伴以影響。方令發起。擊動事遂。如
<lb ed="X" n="0640a18"/><lb ed="R046" n="0687a13"/>響之應聲。影之隨形</note>。結緣者。力無引導擊動之能。德非伏物
<lb ed="X" n="0640a19"/><lb ed="R046" n="0687a14"/>鎭嚴之用。而過去根淺。覆漏汙雜。三慧不生。現世
<lb ed="X" n="0640a20"/><lb ed="R046" n="0687a15"/>雖見佛聞法。無四悉檀益。但作未來得度因緣。此
<lb ed="X" n="0640a21"/><lb ed="R046" n="0687a16"/>名結緣衆<note place="inline">覆漏等者。覆字入聲。無聞慧故。如器現覆。無思慧故。如器<anchor xml:id="nkr_note_add_0640a2101" n="0640a2101"/><anchor xml:id="beg0640a2101" n="0640a2101"/>已<anchor xml:id="end0640a2101"/>漏。無修慧故。如器
<lb ed="X" n="0640a22"/><lb ed="R046" n="0687a17"/>汙雜。如器雖仰而全。以汙雜故。爲用者棄。故總結云。三慧不生。現世等者。現雖得聞。而不名慧。聞慧尙無。
<lb ed="X" n="0640a23"/><lb ed="R046" n="0687a18"/>思修安有。此卽五千起去之流。雖無三慧。然納種在性。得爲繫珠。故知亦無觀行位中世界益也。故云無
<lb ed="X" n="0640a24"/><lb ed="R046" n="0687b01"/>四悉檀益。準此分位。四悉俱得。名爲當機。故五品<anchor xml:id="nkr_note_add_0640a2401" n="0640a2401"/><anchor xml:id="beg0640a2401" n="0640a2401"/>已<anchor xml:id="end0640a2401"/>來。世界益也。六根<anchor xml:id="nkr_note_add_0640a2402" n="0640a2402"/><anchor xml:id="beg0640a2402" n="0640a2402"/>已<anchor xml:id="end0640a2402"/>來。爲人對治益也。初住<anchor xml:id="nkr_note_add_0640a2403" n="0640a2403"/><anchor xml:id="beg0640a2403" n="0640a2403"/>已<anchor xml:id="end0640a2403"/>來。第
<pb ed="X" xml:id="X29.0599.0640b" n="0640b"/>
<lb ed="X" n="0640b01"/><lb ed="R046" n="0687b02"/>一義益。是故下文隨喜品末。尙成當機。一句一偈。結緣衆耳。然聞略說。則有過於一句一偈。是則不論聞
<lb ed="X" n="0640b02"/><lb ed="R046" n="0687b03"/>之多寡。但未入品。俱名結緣。故五品前。無復三慧四悉益也</note>。比丘衆旣爾。餘三
<lb ed="X" n="0640b03"/><lb ed="R046" n="0687b04"/>衆亦然。合十六衆。類如大通智勝佛時。王子覆講。
<lb ed="X" n="0640b04"/><lb ed="R046" n="0687b05"/>卽彼時發起衆。聞法得道。卽彼時當機衆。聞法未
<lb ed="X" n="0640b05"/><lb ed="R046" n="0687b06"/>度。而世世相値。于今有住聲聞地者。卽彼時結緣
<lb ed="X" n="0640b06"/><lb ed="R046" n="0687b07"/>衆。彼佛世時。尙有四四十六衆。今佛道同。寧得無
<lb ed="X" n="0640b07"/><lb ed="R046" n="0687b08"/>耶。此是圓敎十六衆。約三敎。亦例可知。本迹可解。
<lb ed="X" n="0640b08"/><lb ed="R046" n="0687b09"/><note place="inline">本迹可解者。若且約體用。則本住尊極。或深位法身。迹爲四敎一十六衆</note>觀心者。研境
<lb ed="X" n="0640b09"/><lb ed="R046" n="0687b10"/>作觀。在名字位中。卽成結緣衆。入觀行相似位。卽
<lb ed="X" n="0640b10"/><lb ed="R046" n="0687b11"/>成當機衆。入分眞位。卽成發起影響衆。圍繞者。佛
<lb ed="X" n="0640b11"/><lb ed="R046" n="0687b12"/>初出世。人未知法。淨居天人。化爲人像。到<anchor xml:id="nkr_note_add_0640b1101" n="0640b1101"/><anchor xml:id="beg0640b1101" n="0640b1101"/>已<anchor xml:id="end0640b1101"/>右旋。
<lb ed="X" n="0640b12"/><lb ed="R046" n="0687b13"/>旋<anchor xml:id="nkr_note_add_0640b1201" n="0640b1201"/><anchor xml:id="beg0640b1201" n="0640b1201"/>已<anchor xml:id="end0640b1201"/>敬禮。禮<anchor xml:id="nkr_note_add_0640b1202" n="0640b1202"/><anchor xml:id="beg0640b1202" n="0640b1202"/>已<anchor xml:id="end0640b1202"/>。却坐聽法。因於天敬。人以爲楷。此
<lb ed="X" n="0640b13"/><lb ed="R046" n="0687b14"/>因緣解也。圍繞者。行旋威儀也。表四門機動。俱見
<lb ed="X" n="0640b14"/><lb ed="R046" n="0687b15"/>圓理。以圓對偏。例有四義。卽敎門解也。又佛身周
<lb ed="X" n="0640b15"/><lb ed="R046" n="0687b16"/>匝。相好莊嚴。四旋瞻仰。增念佛定。卽觀心解也。若
<lb ed="X" n="0640b16"/><lb ed="R046" n="0687b17"/>觀佛色身。得見法身。卽本迹解<note place="inline">約觀解者。三敎觀行猶如行旋。皆成
<lb ed="X" n="0640b17"/><lb ed="R046" n="0687b18"/>圓觀。卽如念佛。三身一身也</note>。供養者。通三業。皆是供養。別論。卑
<lb ed="X" n="0640b18"/><lb ed="R046" n="0688a01"/>謹虔禮名恭敬。至念專注名尊重。發言稱美名讚
<lb ed="X" n="0640b19"/><lb ed="R046" n="0688a02"/>歎。施其依報名供養。此中文略。具辨應如無量義
<lb ed="X" n="0640b20"/><lb ed="R046" n="0688a03"/>經。廣說天厨天香天鉢等。卽是供養。大莊嚴菩薩。
<lb ed="X" n="0640b21"/><lb ed="R046" n="0688a04"/>及八萬大士。合掌叉手。卽是恭敬。一心瞻仰。卽是
<lb ed="X" n="0640b22"/><lb ed="R046" n="0688a05"/>尊重。說七言偈。卽是讚歎。今論衆集。指彼文者。彼
<lb ed="X" n="0640b23"/><lb ed="R046" n="0688a06"/>經衆集說法竟。儼然不散。卽彼座席。仍說法華。故
<lb ed="X" n="0640b24"/><lb ed="R046" n="0688a07"/>知三業供養。不得有異。用彼廣。釋此略。於義無咎。
<pb ed="X" xml:id="X29.0599.0640c" n="0640c"/>
<lb ed="X" n="0640c01"/><lb ed="R046" n="0688a08"/><note place="inline">第一衆集序竟</note>。</p><p xml:id="pX29p0640c0107" cb:place="inline">△第二現瑞序。文云。今相如本瑞。
<lb ed="X" n="0640c02"/><lb ed="R046" n="0688a09"/>瑞秪是相耳。分二。初此土六瑞。二他土六瑞。初中
<lb ed="X" n="0640c03"/><lb ed="R046" n="0688a10"/>六。初說法瑞。二入定瑞。三雨華瑞。四地動瑞。五衆
<lb ed="X" n="0640c04"/><lb ed="R046" n="0688a11"/>喜瑞。六放光瑞。</p><p xml:id="pX29p0640c0407" cb:place="inline">今初。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0640c05"/><lb ed="R046" n="0688a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0640c0501">爲諸菩薩。說大乘經。名無量義。敎菩薩法。佛所護念。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0640c06"/><lb ed="R046" n="0688a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0640c0601">說大乘經者。善戒經有七大。一法大。謂十二部毗
<lb ed="X" n="0640c07"/><lb ed="R046" n="0688a14"/>佛略也<note place="inline">毗佛略。方等也</note>。二心大。謂求於菩提也。三解大。謂
<lb ed="X" n="0640c08"/><lb ed="R046" n="0688a15"/>解菩薩藏也。四淨大。謂見道淨心。五莊嚴大。謂禪
<lb ed="X" n="0640c09"/><lb ed="R046" n="0688a16"/>德智慧也。六時大。謂三僧祗行行也。七具足大。謂
<lb ed="X" n="0640c10"/><lb ed="R046" n="0688a17"/>以相好自嚴。得菩提也。六是因大。七是果大。大因
<lb ed="X" n="0640c11"/><lb ed="R046" n="0688a18"/>大果。合爲大乘經也。無量義者。法華論列十七種。
<lb ed="X" n="0640c12"/><lb ed="R046" n="0688b01"/>皆法華之異名。無量義。卽法華之一名也。今申論
<lb ed="X" n="0640c13"/><lb ed="R046" n="0688b02"/>意。佛直說此名而入此定。故得爲序。大品。金光明。
<lb ed="X" n="0640c14"/><lb ed="R046" n="0688b03"/>涅槃。皆先唱名於序。無妨。今經文殊引古佛。亦名
<lb ed="X" n="0640c15"/><lb ed="R046" n="0688b04"/>無量義。又云。當說大乘經。名玅法蓮華。此亦序中
<lb ed="X" n="0640c16"/><lb ed="R046" n="0688b05"/>唱名。與論意同也。今按彼經。釋無量義者。從一法
<lb ed="X" n="0640c17"/><lb ed="R046" n="0688b06"/>生。其一法者。所謂無相。無相不相。名爲實相。從此
<lb ed="X" n="0640c18"/><lb ed="R046" n="0688b07"/>實相。生無量法。所謂二法。三道。四果。今釋此文。無
<lb ed="X" n="0640c19"/><lb ed="R046" n="0688b08"/>相者。無生死相也。不相者。不涅槃相也。涅槃亦無。
<lb ed="X" n="0640c20"/><lb ed="R046" n="0688b09"/>故言不相無相。指中道爲實相也。二法。卽頓漸。頓
<lb ed="X" n="0640c21"/><lb ed="R046" n="0688b10"/>謂華嚴。頓中一切法也。漸謂三藏。方等。般若。一切
<lb ed="X" n="0640c22"/><lb ed="R046" n="0688b11"/>法也。三道。卽三乘。四果。卽羅漢支佛菩薩佛。此等
<lb ed="X" n="0640c23"/><lb ed="R046" n="0688b12"/>諸法。名爲無量。實相爲義處。從一義處。出無量法。
<lb ed="X" n="0640c24"/><lb ed="R046" n="0688b13"/>從無量法。入一義處作序。譬如算師。從一算。下諸
<pb ed="X" xml:id="X29.0599.0641a" n="0641a"/>
<lb ed="X" n="0641a01"/><lb ed="R046" n="0688b14"/>算。除諸算。歸一算。由下故除。下爲除序。從一派諸。
<lb ed="X" n="0641a02"/><lb ed="R046" n="0688b15"/>收諸歸一。開爲合序。亦復如是。如此消釋。不違彼
<lb ed="X" n="0641a03"/><lb ed="R046" n="0688b16"/>經論。亦與此經合。敎菩薩法者。無量義處。用敎菩
<lb ed="X" n="0641a04"/><lb ed="R046" n="0688b17"/>薩也。義處。卽諦理也。下文普令一切衆。亦同得此
<lb ed="X" n="0641a05"/><lb ed="R046" n="0688b18"/>道。又云。若我遇衆生。盡敎以佛道。卽此意焉。佛所
<lb ed="X" n="0641a06"/><lb ed="R046" n="0689a01"/>護念者。無量義處。是佛自所證得。是故如來之所
<lb ed="X" n="0641a07"/><lb ed="R046" n="0689a02"/>護念。下文云。佛自住大乘也。雖欲開示。衆生根鈍。
<lb ed="X" n="0641a08"/><lb ed="R046" n="0689a03"/>久默斯要。不務速說。故言護念。</p><p xml:id="pX29p0641a0813" cb:place="inline">△二入定瑞。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0641a09"/><lb ed="R046" n="0689a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0641a0901">佛說此經<anchor xml:id="nkr_note_add_0641a0901" n="0641a0901"/><anchor xml:id="beg0641a0901" n="0641a0901"/>已<anchor xml:id="end0641a0901"/><note place="inline">至</note>身心不動。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0641a10"/><lb ed="R046" n="0689a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0641a1001">佛說經<anchor xml:id="nkr_note_add_0641a1001" n="0641a1001"/><anchor xml:id="beg0641a1001" n="0641a1001"/>已<anchor xml:id="end0641a1001"/>。入無量義處三昧者。慧定相成。非禪不
<lb ed="X" n="0641a11"/><lb ed="R046" n="0689a06"/>智須先入定。非智不禪。故先說法。卽智而定。卽定
<lb ed="X" n="0641a12"/><lb ed="R046" n="0689a07"/>而智。先後入出。無有隔礙。疑者云。若未說無量義。
<lb ed="X" n="0641a13"/><lb ed="R046" n="0689a08"/>而入斯定。說此經<anchor xml:id="nkr_note_add_0641a1301" n="0641a1301"/><anchor xml:id="beg0641a1301" n="0641a1301"/>已<anchor xml:id="end0641a1301"/>。何故入定。答。先入此定。後說
<lb ed="X" n="0641a14"/><lb ed="R046" n="0689a09"/>此經。常途可解。說此經竟。而更入者。是爲法華作
<lb ed="X" n="0641a15"/><lb ed="R046" n="0689a10"/>序耳。何者。若不先開。則後無所合。先入開定。爲合
<lb ed="X" n="0641a16"/><lb ed="R046" n="0689a11"/>定作序。稱爲瑞相。卽此義焉。身心不動者。與所緣
<lb ed="X" n="0641a17"/><lb ed="R046" n="0689a12"/>之處相應也。身之本源。湛若虗空。心之理性。畢竟
<lb ed="X" n="0641a18"/><lb ed="R046" n="0689a13"/>常寂。大通智勝。身體及手足。靜然安不動。其心常
<lb ed="X" n="0641a19"/><lb ed="R046" n="0689a14"/>憺怕。未曾有散亂。身若金剛。不可動轉。心若虗空。
<lb ed="X" n="0641a20"/><lb ed="R046" n="0689a15"/>無有分別。問。瑞相本論奇異。說法入定佛之恒儀。
<lb ed="X" n="0641a21"/><lb ed="R046" n="0689a16"/>何得爲瑞。答。說法雖竟。時衆不散。肅有所待。故知
<lb ed="X" n="0641a22"/><lb ed="R046" n="0689a17"/>前之說法。擧衆來集。待於後聞。此事奇特。與常說
<lb ed="X" n="0641a23"/><lb ed="R046" n="0689a18"/>異。何意非瑞。雖入開定。意在合定。與常入定有異。
<lb ed="X" n="0641a24"/><lb ed="R046" n="0689b01"/>何意非瑞相耶。又文殊引古佛六瑞。皆有此事。若
<pb ed="X" xml:id="X29.0599.0641b" n="0641b"/>
<lb ed="X" n="0641b01"/><lb ed="R046" n="0689b02"/>昔非瑞相。何以證今。今古同然。豈可以凡情而非
<lb ed="X" n="0641b02"/><lb ed="R046" n="0689b03"/>之耶。</p><p xml:id="pX29p0641b0203" cb:place="inline">△三雨華瑞。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0641b03"/><lb ed="R046" n="0689b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0641b0301">是時天雨曼陀羅華<note place="inline">至</note>及諸大衆。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0641b04"/><lb ed="R046" n="0689b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0641b0401">四華。舊翻白。大白。赤。大赤。戒翻適意。大適意。柔輭。
<lb ed="X" n="0641b05"/><lb ed="R046" n="0689b06"/>大柔輭。今言雨華。明其昔因非佛因。三藏中因。是
<lb ed="X" n="0641b06"/><lb ed="R046" n="0689b07"/>二乘因。通中因。是共因。別因。是菩薩因。皆非佛因。
<lb ed="X" n="0641b07"/><lb ed="R046" n="0689b08"/>今天雨華。報其當獲佛因。佛因者。卽四輪因也。小
<lb ed="X" n="0641b08"/><lb ed="R046" n="0689b09"/>白。表銅輪習種性。十住開佛知見也。大白。表銀輪
<lb ed="X" n="0641b09"/><lb ed="R046" n="0689b10"/>性種性。十行示佛知見也。小赤。表金輪道種性。十
<lb ed="X" n="0641b10"/><lb ed="R046" n="0689b11"/>迴向悟佛知見也。大赤。表琉璃輪聖種性。十地入
<lb ed="X" n="0641b11"/><lb ed="R046" n="0689b12"/>佛知見也。四輪皆同是因。是因由中而生。故從天
<lb ed="X" n="0641b12"/><lb ed="R046" n="0689b13"/>而雨。由是因位。故以華表之。但因有趣果之義。故
<lb ed="X" n="0641b13"/><lb ed="R046" n="0689b14"/>而散佛上。如此因果。誰當感尅。秪是此會時衆。故
<lb ed="X" n="0641b14"/><lb ed="R046" n="0689b15"/>言及諸大衆也。下文殊釋疑。次大法蠡等四句。又
<lb ed="X" n="0641b15"/><lb ed="R046" n="0689b16"/>正說中開示悟入。又與大車中遊於四方。節節相
<lb ed="X" n="0641b16"/><lb ed="R046" n="0689b17"/>承。皆是位義。故知華表因位也。問。四輪是別位義。
<lb ed="X" n="0641b17"/><lb ed="R046" n="0689b18"/>那得釋圓位耶。答。名通義圓。尙無所失。況名別義
<lb ed="X" n="0641b18"/><lb ed="R046" n="0690a01"/>圓。而不得耶<note place="inline">問答中意者。借別顯圓。言借別者。圓非無位。借於次第高下。以顯不次平
<lb ed="X" n="0641b19"/><lb ed="R046" n="0690a02"/>等耳。此之借義。請後學在心。以此宗學者。或時亦迷瓔珞四輪。是借別義。若論圓位。六卽亦足。何須更列
<lb ed="X" n="0641b20"/><lb ed="R046" n="0690a03"/>四十二耶。以分眞位長。故借別位。分其品秩。譬虗空體一。而飛者淺深。玄文尙用名通義圓。況名別義圓
<lb ed="X" n="0641b21"/><lb ed="R046" n="0690a04"/>耶</note>。</p><p xml:id="pX29p0641b2102" cb:place="inline">△四地動瑞。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0641b22"/><lb ed="R046" n="0690a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0641b2201">普佛世界。六種震動。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0641b23"/><lb ed="R046" n="0690a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0641b2301">釋地六種動。表圓家六番破無明。無明盤<g ref="#CB16612">礴</g>。未曾
<lb ed="X" n="0641b24"/><lb ed="R046" n="0690a07"/>侵毀。方將破壞。故動地以表之。無明若轉。卽變爲
<pb ed="X" xml:id="X29.0599.0641c" n="0641c"/>
<lb ed="X" n="0641c01"/><lb ed="R046" n="0690a08"/>明。故普佛世界。六種震動也。六種。表住行向地等
<lb ed="X" n="0641c02"/><lb ed="R046" n="0690a09"/>玅六番也。優婆塞淸淨行經云。菩薩生時動地。示
<lb ed="X" n="0641c03"/><lb ed="R046" n="0690a10"/>此生<anchor xml:id="nkr_note_add_0641c0301" n="0641c0301"/><anchor xml:id="beg0641c0301" n="0641c0301"/>已<anchor xml:id="end0641c0301"/>盡。無復煩惱。一切衆生應得道者。煩惱將
<lb ed="X" n="0641c04"/><lb ed="R046" n="0690a11"/>滅故動。卽此義也。本迹解者。如文殊釋疑。引古佛
<lb ed="X" n="0641c05"/><lb ed="R046" n="0690a12"/>爲答。密得此意。卽是識本。非謂他佛昔現斯瑞。而
<lb ed="X" n="0641c06"/><lb ed="R046" n="0690a13"/>我世尊本亦斯瑞。非今一反也。觀行者。動六根也。
<lb ed="X" n="0641c07"/><lb ed="R046" n="0690a14"/>地相堅固。如六根冰執。未曾入大乘之道。動難動
<lb ed="X" n="0641c08"/><lb ed="R046" n="0690a15"/>之地。表淨未淨之根。東涌西沒者。東方靑主肝。肝
<lb ed="X" n="0641c09"/><lb ed="R046" n="0690a16"/>主眼。西方白主肺。肺主鼻。此表眼根功德生。鼻根
<lb ed="X" n="0641c10"/><lb ed="R046" n="0690a17"/>煩惱互滅。鼻根功德生。眼中頌惱互滅。餘方涌沒。
<lb ed="X" n="0641c11"/><lb ed="R046" n="0690a18"/>表餘根生滅。亦復如是。六動者。動。起。涌。震。吼。覺。一
<lb ed="X" n="0641c12"/><lb ed="R046" n="0690b01"/>一中又有三。謂動。徧動。等徧動。直動爲動。四天下
<lb ed="X" n="0641c13"/><lb ed="R046" n="0690b02"/>動爲徧動。大千動爲等徧動。餘五亦如是。合十八
<lb ed="X" n="0641c14"/><lb ed="R046" n="0690b03"/>種動。此卽表淨十八界也<note place="inline">言表根者。眼鼻<anchor xml:id="nkr_note_add_0641c1401" n="0641c1401"/><anchor xml:id="beg0641c1401" n="0641c1401"/>已<anchor xml:id="end0641c1401"/>表於東西。耳舌理對於南北。
<lb ed="X" n="0641c15"/><lb ed="R046" n="0690b04"/>中央心也。四方身也。身具四根。心徧緣四。故以心對身。而爲涌沒。謂中涌邊沒。邊涌中沒。可表六根。及十
<lb ed="X" n="0641c16"/><lb ed="R046" n="0690b05"/>二入也。復有六動者。義兼十八。於六中。前三是形。後三是聲。形實聲虗。六根亦似。搖<g ref="#CB00732">𩗺</g>不安名動。自下升
<lb ed="X" n="0641c17"/><lb ed="R046" n="0690b06"/>高名起。<g ref="#CB01411">𡑝</g>壟凹凸名涌。六方出沒亦名涌。隱隱有聲名震。評磕發響名吼。令物覺悟名覺</note>。</p><p xml:id="pX29p0641c1735" cb:place="inline">△五
<lb ed="X" n="0641c18"/><lb ed="R046" n="0690b07"/>衆喜瑞。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0641c19"/><lb ed="R046" n="0690b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0641c1901">爾時會中比丘比丘尼<note place="inline">至</note>一心觀佛。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0641c20"/><lb ed="R046" n="0690b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0641c2001">次明大衆心喜瑞者。衆見雨華地動。知甘露將降。
<lb ed="X" n="0641c21"/><lb ed="R046" n="0690b10"/>欣躍內充。表大機當發。感於勝應。問。喜怒人之常
<lb ed="X" n="0641c22"/><lb ed="R046" n="0690b11"/>情。何得爲瑞。答。天華悅眼。地動震心。大經云。動時
<lb ed="X" n="0641c23"/><lb ed="R046" n="0690b12"/>能令衆生心動。華地是外瑞。心喜是內瑞。非常之
<lb ed="X" n="0641c24"/><lb ed="R046" n="0690b13"/>喜。昔雖曾有。而不爲喜所動。一心觀佛。何得非瑞。
<pb ed="X" xml:id="X29.0599.0642a" n="0642a"/>
<lb ed="X" n="0642a01"/><lb ed="R046" n="0690b14"/>若言歡喜動陰心者。人天義也。若喜動眞諦無漏
<lb ed="X" n="0642a02"/><lb ed="R046" n="0690b15"/>心者。藏通義也。若喜動卽假心者。別義也。喜動實
<lb ed="X" n="0642a03"/><lb ed="R046" n="0690b16"/>相心者。圓義也。</p><p xml:id="pX29p0642a0307" cb:place="inline">△六放光瑞。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0642a04"/><lb ed="R046" n="0690b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0642a0401">爾時佛放眉間白毫相光<note place="inline">至</note>上至阿迦尼吒天。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0642a05"/><lb ed="R046" n="0690b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0642a0501">放光。表應機設敎。破惑除疑。白毫具種種功德。觀
<lb ed="X" n="0642a06"/><lb ed="R046" n="0691a01"/>佛海三昧經云。佛初生時。牽長五尺。苦行時。長一
<lb ed="X" n="0642a07"/><lb ed="R046" n="0691a02"/>丈四尺。得佛時。長一丈五尺。其毫。中表俱空。如白
<lb ed="X" n="0642a08"/><lb ed="R046" n="0691a03"/>琉璃筒。內外淸淨。從初發心。中間行行種種相貌。
<lb ed="X" n="0642a09"/><lb ed="R046" n="0691a04"/>乃至入涅槃。一切功德。皆現毫中。毫在二眉之間。
<lb ed="X" n="0642a10"/><lb ed="R046" n="0691a05"/>卽表中道常也。其相柔輭表樂。卷舒自在表我。白
<lb ed="X" n="0642a11"/><lb ed="R046" n="0691a06"/>卽表淨。放光破闇。表中道生智慧光。照此土他土。
<lb ed="X" n="0642a12"/><lb ed="R046" n="0691a07"/>表自覺覺他。復次二乘。雖達二諦。不知中道。如有
<lb ed="X" n="0642a13"/><lb ed="R046" n="0691a08"/>二眉。而無白毫。別敎雖知三諦。不能毫中具一切
<lb ed="X" n="0642a14"/><lb ed="R046" n="0691a09"/>法。當知從初至後。法界中事。悉現毫內者。卽表圓
<lb ed="X" n="0642a15"/><lb ed="R046" n="0691a10"/>敎之意。</p><p xml:id="pX29p0642a1504" cb:place="inline">○會義云。復次衆經。明放光不一。華嚴經
<lb ed="X" n="0642a16"/><lb ed="R046" n="0691a11"/>現相品。齒間放光。出頌集衆。是表欲說法。又眉間
<lb ed="X" n="0642a17"/><lb ed="R046" n="0691a12"/>放光。從足下入。是表以極果而爲眞因。普賢三昧
<lb ed="X" n="0642a18"/><lb ed="R046" n="0691a13"/>品。毛孔放光。頌讚普賢。是表普賢行徧。光明覺品。
<lb ed="X" n="0642a19"/><lb ed="R046" n="0691a14"/>放兩足輪光。是表十信法門。<name role="" type="person">須彌山</name>頂品。放兩足
<lb ed="X" n="0642a20"/><lb ed="R046" n="0691a15"/>指光。是表十住。夜摩宮品。放兩足上光。是表十行。
<lb ed="X" n="0642a21"/><lb ed="R046" n="0691a16"/><name role="" type="person">兜率宮</name>品。放兩膝輪光。是表十迴向。十地品。放眉
<lb ed="X" n="0642a22"/><lb ed="R046" n="0691a17"/>間光。是表十地。正證中道。次第而放。故云兼別。如
<lb ed="X" n="0642a23"/><lb ed="R046" n="0691a18"/>來出現品。放白毫相光。入玅德頂。是令問圓玅佛
<lb ed="X" n="0642a24"/><lb ed="R046" n="0691b01"/>法。放口光入普賢口。是令說圓玅佛法。入法界品。
<pb ed="X" xml:id="X29.0599.0642b" n="0642b"/>
<lb ed="X" n="0642b01"/><lb ed="R046" n="0691b02"/>放白毫相光。令諸菩薩普見法界佛事。是欲令其
<lb ed="X" n="0642b02"/><lb ed="R046" n="0691b03"/>安住師子嚬申三昧。大品般若經。從足下千輻輪
<lb ed="X" n="0642b03"/><lb ed="R046" n="0691b04"/>相。乃至頂髻。一一各放六萬億光明。是以身輪表
<lb ed="X" n="0642b04"/><lb ed="R046" n="0691b05"/>般若徧。大涅槃經。面門放光。是表佛口密。說於秘
<lb ed="X" n="0642b05"/><lb ed="R046" n="0691b06"/>藏。今經白毫放光。正表中道實相。故文殊云。今佛
<lb ed="X" n="0642b06"/><lb ed="R046" n="0691b07"/>放光明。助發實相義。又光照此土他土十法界事。
<lb ed="X" n="0642b07"/><lb ed="R046" n="0691b08"/>正表十法界。無非一實相印所印。約敎者。丈六佛
<lb ed="X" n="0642b08"/><lb ed="R046" n="0691b09"/>放光。三藏義。帶劣勝應身放光。通敎義。尊特身放
<lb ed="X" n="0642b09"/><lb ed="R046" n="0691b10"/>光。別敎義。卽丈六是毗盧遮那法身放光。圓敎義。
<lb ed="X" n="0642b10"/><lb ed="R046" n="0691b11"/>龍女讚云。微玅淨法身。具相三十二。正屬開顯圓
<lb ed="X" n="0642b11"/><lb ed="R046" n="0691b12"/>也。東方者。諸方之始。表十住是始位。迹門說法。令
<lb ed="X" n="0642b12"/><lb ed="R046" n="0691b13"/>生身菩薩朗然見理。入於圓住。開佛知見。擧初卽
<lb ed="X" n="0642b13"/><lb ed="R046" n="0691b14"/>知中後。故云靡不周徧。當知諸方亦然。諸位亦然。
<lb ed="X" n="0642b14"/><lb ed="R046" n="0691b15"/>若本門說法。四方佛集。卽表法身菩薩增道損生。
<lb ed="X" n="0642b15"/><lb ed="R046" n="0691b16"/>四位增長也。萬八千世界者。如華嚴所照。動以刹
<lb ed="X" n="0642b16"/><lb ed="R046" n="0691b17"/>塵數計。此何其少。特表十八界。各具百界千如。爲
<lb ed="X" n="0642b17"/><lb ed="R046" n="0691b18"/>萬八千。此等無非佛慧境界耳。彌勒問云。放一淨
<lb ed="X" n="0642b18"/><lb ed="R046" n="0692a01"/>光。照無量國。當知方不局東。數不止于萬八千也
<lb ed="X" n="0642b19"/><lb ed="R046" n="0692a02"/>明矣。夫光照東方。因光得見他土六瑞。所謂六趣
<lb ed="X" n="0642b20"/><lb ed="R046" n="0692a03"/>衆生。諸佛說法。三乘修得。涅槃起塔等。如此十界。
<lb ed="X" n="0642b21"/><lb ed="R046" n="0692a04"/>若相若性。若體若力若作。若因若緣。若果若報。從
<lb ed="X" n="0642b22"/><lb ed="R046" n="0692a05"/>本至末。炳然齊現於一光中。橫該無際。豎徹始終。
<lb ed="X" n="0642b23"/><lb ed="R046" n="0692a06"/>如鏡中像。如水中月。言有不有。言空不空。光外無
<lb ed="X" n="0642b24"/><lb ed="R046" n="0692a07"/>土。土外無光。所謂空等。假等。中等。上根利智。正可
<pb ed="X" xml:id="X29.0599.0642c" n="0642c"/>
<lb ed="X" n="0642c01"/><lb ed="R046" n="0692a08"/>向此處頓了同體權實。非權非實。爲未了者。更作
<lb ed="X" n="0642c02"/><lb ed="R046" n="0692a09"/>三周巧說耳。昔人云。一光東照。玅體全彰。庶幾得
<lb ed="X" n="0642c03"/><lb ed="R046" n="0692a10"/>之。阿鼻。此云無間。最在世界之下。阿迦尼吒。此云
<lb ed="X" n="0642c04"/><lb ed="R046" n="0692a11"/>色究竟。最在世界之上。無不盡于光中顯現也<note place="inline">初
<lb ed="X" n="0642c05"/><lb ed="R046" n="0692a12"/>此土六瑞竟</note>。</p><p xml:id="pX29p0642c0506" cb:place="inline">△二他土六瑞。卽是此土第六放光
<lb ed="X" n="0642c06"/><lb ed="R046" n="0692a13"/>瑞中所見境界。爲令易解。兼欲引同。故分爲六。初
<lb ed="X" n="0642c07"/><lb ed="R046" n="0692a14"/>見六趣瑞。二見諸佛瑞。是上聖下凡一雙。三聞說
<lb ed="X" n="0642c08"/><lb ed="R046" n="0692a15"/>法瑞。四見四衆得道瑞。是人法一雙。五見菩薩行
<lb ed="X" n="0642c09"/><lb ed="R046" n="0692a16"/>行瑞。六見諸佛涅槃瑞。是始終一雙。旣有可化衆
<lb ed="X" n="0642c10"/><lb ed="R046" n="0692a17"/>生。卽有能化之佛。有佛卽有說法。說法卽有弟子。
<lb ed="X" n="0642c11"/><lb ed="R046" n="0692a18"/>弟子卽是行始。行始必致終也。又此土六瑞。總表
<lb ed="X" n="0642c12"/><lb ed="R046" n="0692b01"/>衆生當獲自覺。彼土六瑞。總表衆生當獲覺他。又
<lb ed="X" n="0642c13"/><lb ed="R046" n="0692b02"/>此彼六瑞。表此彼諸佛道同。今前五瑞。是現彼土
<lb ed="X" n="0642c14"/><lb ed="R046" n="0692b03"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0642c1401" n="0642c1401"/><anchor xml:id="beg0642c1401" n="0642c1401"/>已<anchor xml:id="end0642c1401"/>與此同。第六瑞。是現此土當與彼同也。</p><p xml:id="pX29p0642c1417" cb:place="inline">今初
<lb ed="X" n="0642c15"/><lb ed="R046" n="0692b04"/>見六趣瑞。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0642c16"/><lb ed="R046" n="0692b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0642c1601">於此世界。盡見彼土。六趣衆生。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0642c17"/><lb ed="R046" n="0692b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0642c1701">時會大衆。卽於此界。盡見彼土六趣衆生。與此土
<lb ed="X" n="0642c18"/><lb ed="R046" n="0692b07"/>同。無別異也。</p><p xml:id="pX29p0642c1806" cb:place="inline">△二見諸佛瑞。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0642c19"/><lb ed="R046" n="0692b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0642c1901">又見彼土。現在諸佛。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0642c20"/><lb ed="R046" n="0692b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0642c2001">此見彼土諸佛。爲五濁故。出現於世。與此土釋迦
<lb ed="X" n="0642c21"/><lb ed="R046" n="0692b10"/>佛出世意同。</p><p xml:id="pX29p0642c2106" cb:place="inline">△三聞說法瑞。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0642c22"/><lb ed="R046" n="0692b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0642c2201">及聞諸佛所說經法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0642c23"/><lb ed="R046" n="0692b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0642c2301">此聞彼佛。初從無相一法。非頓而頓。演大華嚴。與
<lb ed="X" n="0642c24"/><lb ed="R046" n="0692b13"/>此土釋迦佛說華嚴經意同。</p><p xml:id="pX29p0642c2412" cb:place="inline">△四見四衆得道瑞。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X29.0599.0643a" n="0643a"/>
<lb ed="X" n="0643a01"/><lb ed="R046" n="0692b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0643a0101">幷見彼諸比丘比丘尼<note place="inline">至</note>諸修行得道者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0643a02"/><lb ed="R046" n="0692b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0643a0201">此見彼佛非漸而漸。爲鈍根人說三藏法。四衆依
<lb ed="X" n="0643a03"/><lb ed="R046" n="0692b16"/>之。得出世四果辟支佛道。與此土釋迦佛說三藏
<lb ed="X" n="0643a04"/><lb ed="R046" n="0692b17"/>敎意同。</p><p xml:id="pX29p0643a0404" cb:place="inline">△五見菩薩行行瑞。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0643a05"/><lb ed="R046" n="0692b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0643a0501">復見諸菩薩摩訶薩<note place="inline">至</note>行菩薩道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0643a06"/><lb ed="R046" n="0693a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0643a0601">此見彼佛。非漸而漸。爲大乘人。說方等般若諸大
<lb ed="X" n="0643a07"/><lb ed="R046" n="0693a02"/>乘經。與此土釋迦佛說二酥敎意同。昔種四敎善
<lb ed="X" n="0643a08"/><lb ed="R046" n="0693a03"/>根爲因。今稟四敎法門爲緣。四敎各有信解以爲
<lb ed="X" n="0643a09"/><lb ed="R046" n="0693a04"/>能感。修行四敎。復各四門。故云種種相貌。</p><p xml:id="pX29p0643a0917" cb:place="inline">△六見
<lb ed="X" n="0643a10"/><lb ed="R046" n="0693a05"/>諸佛涅槃瑞。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0643a11"/><lb ed="R046" n="0693a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0643a1101">復見諸佛般涅槃者<note place="inline">至</note>起七寶塔。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0643a12"/><lb ed="R046" n="0693a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0643a1201">此見彼佛施化事畢。收無量法還歸一法。示滅息
<lb ed="X" n="0643a13"/><lb ed="R046" n="0693a08"/>化。乃至起塔而作佛事。是則始從出世。終于像法。
<lb ed="X" n="0643a14"/><lb ed="R046" n="0693a09"/>一代所作權實利益。光照彼土。炳然在目。以彼例
<lb ed="X" n="0643a15"/><lb ed="R046" n="0693a10"/>此。前五旣同。今一豈別。當知釋迦從初成道。于一
<lb ed="X" n="0643a16"/><lb ed="R046" n="0693a11"/>無相法出無量法。非頓而頓。非漸而漸。其事<anchor xml:id="nkr_note_add_0643a1601" n="0643a1601"/><anchor xml:id="beg0643a1601" n="0643a1601"/>已<anchor xml:id="end0643a1601"/>竟。
<lb ed="X" n="0643a17"/><lb ed="R046" n="0693a12"/>今日必當收無量法。還入一法。開權顯實。唱言入
<lb ed="X" n="0643a18"/><lb ed="R046" n="0693a13"/>滅。與彼土同也。復次種種因緣者。昔善爲因。今敎
<lb ed="X" n="0643a19"/><lb ed="R046" n="0693a14"/>爲緣。又別說者。正是三藏之後。明共不共般若爲
<lb ed="X" n="0643a20"/><lb ed="R046" n="0693a15"/>因。助道戒定慧等爲緣。約三人。卽有種種因緣。又
<lb ed="X" n="0643a21"/><lb ed="R046" n="0693a16"/>就共不共人。種種因緣。種種相貌者。共不共各四
<lb ed="X" n="0643a22"/><lb ed="R046" n="0693a17"/>門。一一門復有無量相貌。五百比丘各說身因。卽
<lb ed="X" n="0643a23"/><lb ed="R046" n="0693a18"/>其義也。不共四門。亦如是。故知因緣相貌。還入一
<lb ed="X" n="0643a24"/><lb ed="R046" n="0693b01"/>因一緣一相一貌。當知此土亦與彼同<note place="inline">二現瑞序
<pb ed="X" xml:id="X29.0599.0643b" n="0643b"/>
<lb ed="X" n="0643b01"/><lb ed="R046" n="0693b02"/>竟</note>。</p><p xml:id="pX29p0643b0102" cb:place="inline">△第三疑念序。文爲二。一彌勒疑念。二大衆疑
<lb ed="X" n="0643b02"/><lb ed="R046" n="0693b03"/>念。</p><p xml:id="pX29p0643b0202" cb:place="inline">今初。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0643b03"/><lb ed="R046" n="0693b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0643b0301">爾時彌勒菩薩作是念<note place="inline">至</note>我今當問。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0643b04"/><lb ed="R046" n="0693b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0643b0401">文中彌勒有三念。一正念六瑞。二念問誰。三念文
<lb ed="X" n="0643b05"/><lb ed="R046" n="0693b06"/>殊。文殊念起。第二念除。唯初念在。但成一疑也。神
<lb ed="X" n="0643b06"/><lb ed="R046" n="0693b07"/>變者。神內也。變外也。神名天心。卽是天然內慧。變
<lb ed="X" n="0643b07"/><lb ed="R046" n="0693b08"/>名變動。卽是六瑞外彰。首楞嚴云。佛住不二法。能
<lb ed="X" n="0643b08"/><lb ed="R046" n="0693b09"/>作神通。法王法力。超葢一切。彌勒迹示不測外變。
<lb ed="X" n="0643b09"/><lb ed="R046" n="0693b10"/>亦不知內慧。故興念至此。</p><p xml:id="pX29p0643b0911" cb:place="inline">△二大衆疑念。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0643b10"/><lb ed="R046" n="0693b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0643b1001">爾時比丘。比丘尼<note place="inline">至</note>今當問誰。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0643b11"/><lb ed="R046" n="0693b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0643b1101">文中衆有兩念。一正念六瑞。二念問誰。或問曰。文
<lb ed="X" n="0643b12"/><lb ed="R046" n="0693b13"/>殊彌勒。德位相亞。何故一問一答。答夫機有在無。
<lb ed="X" n="0643b13"/><lb ed="R046" n="0693b14"/>位雖齊等。賓主異宜。聖人承機。非問者不能答也
<lb ed="X" n="0643b14"/><lb ed="R046" n="0693b15"/><note place="inline">因緣</note>。法門有權實。權補處須問。實者須答<note place="inline">約敎</note>。又迹有
<lb ed="X" n="0643b15"/><lb ed="R046" n="0693b16"/>久近。近問。久答<note place="inline">本迹</note>。又名有便易。彌勒名慈。慈爲衆
<lb ed="X" n="0643b16"/><lb ed="R046" n="0693b17"/>生應須問。文殊名妙德。德應須答<note place="inline">觀解</note>。此卽四種消
<lb ed="X" n="0643b17"/><lb ed="R046" n="0693b18"/>文意<note place="inline">三疑念序竟</note>。</p><p xml:id="pX29p0643b1708" cb:place="inline">△四發問序二。初長行。二偈頌。
<lb ed="X" n="0643b18"/><lb ed="R046" n="0694a01"/>初中二。初經家述。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0643b19"/><lb ed="R046" n="0694a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0643b1901">爾時彌勒菩薩<note place="inline">至</note>及諸天龍鬼神等衆會之心。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0643b20"/><lb ed="R046" n="0694a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0643b2001">△二正發問。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0643b21"/><lb ed="R046" n="0694a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0643b2101">而問<name role="" type="person">文殊師利</name>言<note place="inline">至</note>悉見彼佛國界莊嚴。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0643b22"/><lb ed="R046" n="0694a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0643b2201">△二偈頌二。初頌上問。二頌請答。何意有偈頌耶。
<lb ed="X" n="0643b23"/><lb ed="R046" n="0694a06"/>龍樹毗婆沙云。一隨國土。天竺有散華貫華之說。
<lb ed="X" n="0643b24"/><lb ed="R046" n="0694a07"/>如此間序後銘也。二隨樂欲不同。有樂散說。有樂
<pb ed="X" xml:id="X29.0599.0643c" n="0643c"/>
<lb ed="X" n="0643c01"/><lb ed="R046" n="0694a08"/>章句。三隨生解不同。或於散說得解。或於章句得
<lb ed="X" n="0643c02"/><lb ed="R046" n="0694a09"/>解。四隨利鈍。利者一聞卽悟。鈍者再說方悟。又表
<lb ed="X" n="0643c03"/><lb ed="R046" n="0694a10"/>佛殷勤重說。又爲衆集前後。故有偈也。偈有六十
<lb ed="X" n="0643c04"/><lb ed="R046" n="0694a11"/>二行。文爲兩。初五十四行頌上問。後八行請答。就
<lb ed="X" n="0643c05"/><lb ed="R046" n="0694a12"/>問爲兩。前四行問此土。後五十行問他土。</p><p xml:id="pX29p0643c0517" cb:place="inline">今初。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0643c06"/><lb ed="R046" n="0694a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0643c0601">於是彌勒菩薩。欲重宣此義。以偈問曰。</p>
<lb ed="X" n="0643c07"/><lb ed="R046" n="0694a14"/><p xml:id="pX29p0643c0701"><name role="" type="person">文殊師利</name><note place="inline">至</note>得未曾有。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0643c08"/><lb ed="R046" n="0694a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0643c0801">長行總問此土六瑞。偈中長有香風地淨。無說法
<lb ed="X" n="0643c09"/><lb ed="R046" n="0694a16"/>入定。觀文謂言盈縮。尋義不然。說法是慧性。入定
<lb ed="X" n="0643c10"/><lb ed="R046" n="0694a17"/>是天心。由天心慧性。能作動地放光。擧末卽能知
<lb ed="X" n="0643c11"/><lb ed="R046" n="0694a18"/>本。故縮非縮也<note place="inline">但擧放光動地之末。則知說法入定之本。若無定慧。安能現變</note>。他
<lb ed="X" n="0643c12"/><lb ed="R046" n="0694b01"/>不見此意。謂彌勒不問兩事。便不以爲瑞。今反難
<lb ed="X" n="0643c13"/><lb ed="R046" n="0694b02"/>之。若彌勒不問。文殊何故而答。又問。指何處爲問。
<lb ed="X" n="0643c14"/><lb ed="R046" n="0694b03"/>今指長行總問是也。若更顯其別問。秪導師兩字
<lb ed="X" n="0643c15"/><lb ed="R046" n="0694b04"/>是也。良以說法入定。能導於人。旣稱導師。卽是問
<lb ed="X" n="0643c16"/><lb ed="R046" n="0694b05"/>說法入定也。是故非縮。</p><p xml:id="pX29p0643c1610" cb:place="inline">他云風由檀林故香。地加
<lb ed="X" n="0643c17"/><lb ed="R046" n="0694b06"/>之嚴淨。盈長兩事。今謂非盈。風本無香。而香爲奇
<lb ed="X" n="0643c18"/><lb ed="R046" n="0694b07"/>特。故以成瑞。夫天華至玅。豈有色而無香。此表因
<lb ed="X" n="0643c19"/><lb ed="R046" n="0694b08"/>運至果。如華有香風。華旣集地。地則嚴淨。因若趣
<lb ed="X" n="0643c20"/><lb ed="R046" n="0694b09"/>果。果則嚴淨。金光明云。聚集功德。莊嚴佛身。故以
<lb ed="X" n="0643c21"/><lb ed="R046" n="0694b10"/>二事。顯成四華。盈非盈也<note place="inline">以果上二事。顯因功也。由華有香。非獨風耳。由
<lb ed="X" n="0643c22"/><lb ed="R046" n="0694b11"/>香風故。其地必淨。言二事者。謂功德。法身。功德因也。法身果也。由至果故。成就二義。一至果。二果淨。由因
<lb ed="X" n="0643c23"/><lb ed="R046" n="0694b12"/>至果。故令果淨。次二句地動瑞。次一行衆喜。雖不依前次第。六瑞宛足</note>。</p><p xml:id="pX29p0643c2328" cb:place="inline">△二問他土
<lb ed="X" n="0643c24"/><lb ed="R046" n="0694b13"/>六瑞爲六。初問六趣衆生。二問見彼佛。及聞說法。
<pb ed="X" xml:id="X29.0599.0644a" n="0644a"/>
<lb ed="X" n="0644a01"/><lb ed="R046" n="0694b14"/>三問他土四衆。四結前開後。五問他土修菩薩行。
<lb ed="X" n="0644a02"/><lb ed="R046" n="0694b15"/>六問他土供養舍利。卽是問佛涅槃。</p><p xml:id="pX29p0644a0215" cb:place="inline">今初三行
<lb ed="X" n="0644a03"/><lb ed="R046" n="0694b16"/>問六趣衆生。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0644a04"/><lb ed="R046" n="0694b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0644a0401">眉間光明<note place="inline">至</note>於此悉見。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0644a05"/><lb ed="R046" n="0694b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0644a0501">驗此頌。知上文光照東方。是總照他土意也。此頌
<lb ed="X" n="0644a06"/><lb ed="R046" n="0695a01"/>頌上總問。六趣衆生。是能趣之人。生死。是所趣之
<lb ed="X" n="0644a07"/><lb ed="R046" n="0695a02"/>處。善惡業緣是趣因。好醜是趣果也。</p><p xml:id="pX29p0644a0715" cb:place="inline">△二四行。問
<lb ed="X" n="0644a08"/><lb ed="R046" n="0695a03"/>見彼佛說頓敎。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0644a09"/><lb ed="R046" n="0695a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0644a0901">又覩諸佛<note place="inline">至</note>開悟衆生。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0644a10"/><lb ed="R046" n="0695a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0644a1001">此廣明說法之相。謂說頓敎。逗大根性。聖主師子。
<lb ed="X" n="0644a11"/><lb ed="R046" n="0695a06"/>卽如此土現盧舍那像也。演說經法微玅第一者。
<lb ed="X" n="0644a12"/><lb ed="R046" n="0695a07"/>卽如此土先照高山。演華嚴敎也。敎諸菩薩者。卽
<lb ed="X" n="0644a13"/><lb ed="R046" n="0695a08"/>如此土七處等會。無聲聞人也。照明佛法開悟衆
<lb ed="X" n="0644a14"/><lb ed="R046" n="0695a09"/>生者。卽如此土始見佛身。入如來慧也。</p><p xml:id="pX29p0644a1416" cb:place="inline">△三三行。
<lb ed="X" n="0644a15"/><lb ed="R046" n="0695a10"/>問他土說三乘。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0644a16"/><lb ed="R046" n="0695a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0644a1601">若人遭苦<note place="inline">至</note>爲說淨道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0644a17"/><lb ed="R046" n="0695a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0644a1701">若人遭苦者。設聲聞乘也。此頌具明四諦。在文分
<lb ed="X" n="0644a18"/><lb ed="R046" n="0695a13"/>明。若人遭苦而造惡業。苦不得盡。底下衆生是也。
<lb ed="X" n="0644a19"/><lb ed="R046" n="0695a14"/>若人遭苦而造善業。苦亦不盡。厭下攀上。如難陀
<lb ed="X" n="0644a20"/><lb ed="R046" n="0695a15"/>爲欲故持戒等是也。若人遭苦。於外道法中求解
<lb ed="X" n="0644a21"/><lb ed="R046" n="0695a16"/>脫。增見長非者。苦亦不盡。若人遭苦厭集。復厭依
<lb ed="X" n="0644a22"/><lb ed="R046" n="0695a17"/>果。感佛說涅槃者。此人能盡諸苦際也。他土亦設
<lb ed="X" n="0644a23"/><lb ed="R046" n="0695a18"/>此乘也。</p><p xml:id="pX29p0644a2304" cb:place="inline">若人有福下一行。是說中乘也。若供養佛
<lb ed="X" n="0644a24"/><lb ed="R046" n="0695b01"/>少。遭苦致惱。若供佛多。雖遭苦而福。故云聲聞三
<pb ed="X" xml:id="X29.0599.0644b" n="0644b"/>
<lb ed="X" n="0644b01"/><lb ed="R046" n="0695b02"/>生種福。支佛百劫種福。形彼聲聞。故言有福。志求
<lb ed="X" n="0644b02"/><lb ed="R046" n="0695b03"/>勝法者。聲聞厭苦而修行。支佛求道故修行。深求
<lb ed="X" n="0644b03"/><lb ed="R046" n="0695b04"/>緣起勝玅之理。卽是他土說中乘也。</p><p xml:id="pX29p0644b0315" cb:place="inline">若有佛子下。
<lb ed="X" n="0644b04"/><lb ed="R046" n="0695b05"/>是說六度大乘也。眞慈悲能紹佛種。故言佛子。修
<lb ed="X" n="0644b05"/><lb ed="R046" n="0695b06"/>於六度。故言種種行。上求。故言無上慧。六度中無
<lb ed="X" n="0644b06"/><lb ed="R046" n="0695b07"/>六弊。如藥中無病。故言淨道。非究竟也。</p><p xml:id="pX29p0644b0616" cb:place="inline">又聲聞苦
<lb ed="X" n="0644b07"/><lb ed="R046" n="0695b08"/>諦爲觀門。緣覺集諦爲門。六度菩薩道諦爲門。故
<lb ed="X" n="0644b08"/><lb ed="R046" n="0695b09"/>言淨道。</p><p xml:id="pX29p0644b0804" cb:place="inline">△四一行半結前開後。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0644b09"/><lb ed="R046" n="0695b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0644b0901"><name role="" type="person">文殊師利</name><note place="inline">至</note>今當略說。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0644b10"/><lb ed="R046" n="0695b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0644b1001">見聞若斯。卽是結前。如是衆多。卽是開後。</p><p xml:id="pX29p0644b1017" cb:place="inline">△五問
<lb ed="X" n="0644b11"/><lb ed="R046" n="0695b12"/>他方修菩薩行。正與此土方等般若諸大乘敎意
<lb ed="X" n="0644b12"/><lb ed="R046" n="0695b13"/>同。文分爲三。初總問。二次第問。三雜問。次第擬同
<lb ed="X" n="0644b13"/><lb ed="R046" n="0695b14"/>此土漸敎。雜問擬同此土不定敎也。</p><p xml:id="pX29p0644b1315" cb:place="inline">今初一行
<lb ed="X" n="0644b14"/><lb ed="R046" n="0695b15"/>總問。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0644b15"/><lb ed="R046" n="0695b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0644b1501">我見彼土。恒沙菩薩。種種因緣。而求佛道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0644b16"/><lb ed="R046" n="0695b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0644b1601">總問中經云。恒沙者。<name role="" type="person">阿耨達池</name>。四面各出一河。東
<lb ed="X" n="0644b17"/><lb ed="R046" n="0695b18"/>銀牛口。出<name role="" type="person">殑伽河</name>。南金象口。出<name role="" type="person">信度河</name>。西瑠璃馬
<lb ed="X" n="0644b18"/><lb ed="R046" n="0696a01"/>口。出縛芻河。北頗胝迦師子口。出徙多河。各繞池
<lb ed="X" n="0644b19"/><lb ed="R046" n="0696a02"/>一帀。流入四海。於中殑伽。沙細而多。外人所計以
<lb ed="X" n="0644b20"/><lb ed="R046" n="0696a03"/>爲福河。入洗滅罪。佛亦順俗。故常指之。又佛說法。
<lb ed="X" n="0644b21"/><lb ed="R046" n="0696a04"/>多近此河。故以爲喩。此下六度。但略指大體。若依
<lb ed="X" n="0644b22"/><lb ed="R046" n="0696a05"/>二味。具出其相。具如止觀第二第七記所引。問。旣
<lb ed="X" n="0644b23"/><lb ed="R046" n="0696a06"/>云方等般若。亦應具有兩敎二乘。何得總問唯求
<lb ed="X" n="0644b24"/><lb ed="R046" n="0696a07"/>佛道。答。實如所問。但避繁文。還同鹿苑。故略不說。</p>
<pb ed="X" xml:id="X29.0599.0644c" n="0644c"/>
<lb ed="X" n="0644c01"/><lb ed="R046" n="0696a08"/><p xml:id="pX29p0644c0101">△二次第問爲六。初問施。二問戒。三問忍。四問進。
<lb ed="X" n="0644c02"/><lb ed="R046" n="0696a09"/>五問禪。六問慧。</p><p xml:id="pX29p0644c0207" cb:place="inline">今初六行問施。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0644c03"/><lb ed="R046" n="0696a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0644c0301">或有行施<note place="inline">至</note>求佛智慧。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0644c04"/><lb ed="R046" n="0696a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0644c0401">珍寶奴婢。貴賤共能此施。駟馬寶車。豪俠者所施。
<lb ed="X" n="0644c05"/><lb ed="R046" n="0696a12"/>駟馬者。四疋共乘。故云駟也。妻子等。是外身。身肉
<lb ed="X" n="0644c06"/><lb ed="R046" n="0696a13"/>等。是內身。捨頭目。卽捨命。而不言法施者。讓後般
<lb ed="X" n="0644c07"/><lb ed="R046" n="0696a14"/>若也。又約身命財。與生死後際等。得不壞常住。卽
<lb ed="X" n="0644c08"/><lb ed="R046" n="0696a15"/>是法施。故不別說也。</p><p xml:id="pX29p0644c0809" cb:place="inline">△二兩行問戒。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0644c09"/><lb ed="R046" n="0696a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0644c0901"><name role="" type="person">文殊師利</name><note place="inline">至</note>而被法服。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0644c10"/><lb ed="R046" n="0696a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0644c1001">約比丘論持戒者。在家施易戒難。出家施難戒易。
<lb ed="X" n="0644c11"/><lb ed="R046" n="0696a18"/>故約比丘明戒。此中引五王經云云<note place="inline">五王經者。此是一卷小經
<lb ed="X" n="0644c12"/><lb ed="R046" n="0696b01"/>經云。昔有五王。鄰國無兢。互爲親友。有一大王。名曰普安。習菩薩行。以餘四王。邪見熾盛。普安愍之。呼來
<lb ed="X" n="0644c13"/><lb ed="R046" n="0696b02"/>殿上。七日七夜。娛樂受樂。四王曰。國事衆多。請退還家。大王自送。幷命左右而隨送之。至於半道而問之
<lb ed="X" n="0644c14"/><lb ed="R046" n="0696b03"/>言。各何所樂。一云。願春陽之日。遊戲原野。一云。願常作王。種種嚴飾。人民侍從。道路傾目。一云。願得好婦
<lb ed="X" n="0644c15"/><lb ed="R046" n="0696b04"/>兒。端正無雙。一云。願父母常在。多有兄弟。美食音樂。共相娛樂。各各說<anchor xml:id="nkr_note_add_0644c1501" n="0644c1501"/><anchor xml:id="beg0644c1501" n="0644c1501"/>已<anchor xml:id="end0644c1501"/>。迴白大王。王何所願。答。我先說
<lb ed="X" n="0644c16"/><lb ed="R046" n="0696b05"/>卿所願不常。若樂春遊。冬則彫朽。若樂爲王。福盡相伐。若樂婦兒。一朝疾病。受苦無量。若樂父母常在等。
<lb ed="X" n="0644c17"/><lb ed="R046" n="0696b06"/>一旦有事。爲他所執。四王又問。大王如何所樂。答言。我所樂者。不生不滅。不苦不樂。不饑不渴。不寒不熱。
<lb ed="X" n="0644c18"/><lb ed="R046" n="0696b07"/>存亡自在。四王問曰。如此之樂。何處有耶。何處有師。大王曰。吾師號佛。近在祗洹。諸王歡喜。各詣佛所。却
<lb ed="X" n="0644c19"/><lb ed="R046" n="0696b08"/>坐一面。白佛自責。佛說八苦。王及侍從。百千萬人。得須陀洹。捨國入道</note>。</p><p xml:id="pX29p0644c1928" cb:place="inline">△三一行問
<lb ed="X" n="0644c20"/><lb ed="R046" n="0696b09"/>忍。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0644c21"/><lb ed="R046" n="0696b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0644c2101">或見菩薩。而作比丘。獨處間靜。樂誦經典。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0644c22"/><lb ed="R046" n="0696b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0644c2201">忍有三種。間林邃谷。惡人惡獸。忍耐無瞋。卽生忍。
<lb ed="X" n="0644c23"/><lb ed="R046" n="0696b12"/>自節守志。卽苦行忍。爲求佛道。卽第一義忍。又而
<lb ed="X" n="0644c24"/><lb ed="R046" n="0696b13"/>作比丘。卽苦行忍。獨處間靜。卽生忍。樂誦經典。卽
<pb ed="X" xml:id="X29.0599.0645a" n="0645a"/>
<lb ed="X" n="0645a01"/><lb ed="R046" n="0696b14"/>第一義忍。</p><p xml:id="pX29p0645a0105" cb:place="inline">△四一行問精進。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0645a02"/><lb ed="R046" n="0696b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0645a0201">又見菩薩。勇猛精進。入於深山。思惟佛道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0645a03"/><lb ed="R046" n="0696b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0645a0301">夫深山可畏。非窳怯者可居。勇進者能安之傍若
<lb ed="X" n="0645a04"/><lb ed="R046" n="0696b17"/>無物。思惟實相。念念不休。進求佛道也<note place="inline">窳者。如瓜。在穴病也</note>。</p>
<lb ed="X" n="0645a05"/><lb ed="R046" n="0696b18"/><p xml:id="pX29p0645a0501">△五二行問禪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0645a06"/><lb ed="R046" n="0697a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0645a0601">又見離欲<note place="inline">至</note>讚諸法王。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0645a07"/><lb ed="R046" n="0697a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0645a0701">前一行。問修根本禪。後一行。問修出世上上禪。通
<lb ed="X" n="0645a08"/><lb ed="R046" n="0697a03"/>途皆得有根本之修也。離欲者。若離欲得五通。通
<lb ed="X" n="0645a09"/><lb ed="R046" n="0697a04"/>敎定也。又根本本離欲。背捨亦修不淨等離欲。別
<lb ed="X" n="0645a10"/><lb ed="R046" n="0697a05"/>敎兼離二乘欲。中道又離順道法愛欲。深修禪定
<lb ed="X" n="0645a11"/><lb ed="R046" n="0697a06"/>者。發初禪一品。此定未深。乃至九品。傳傳爲深。又
<lb ed="X" n="0645a12"/><lb ed="R046" n="0697a07"/>背捨。九定。八勝。十一切入等。傳傳爲深。此定轉變
<lb ed="X" n="0645a13"/><lb ed="R046" n="0697a08"/>自在。能發諸通。凡夫但五通。二乘具六通。別敎菩
<lb ed="X" n="0645a14"/><lb ed="R046" n="0697a09"/>薩讓佛。分有無漏。亦但稱五通也。圓敎初後皆具
<lb ed="X" n="0645a15"/><lb ed="R046" n="0697a10"/>六通。安禪萬偈下。第二一行。明上上禪。此是別圓
<lb ed="X" n="0645a16"/><lb ed="R046" n="0697a11"/>之禪。靜散不相妨。不起滅定。現諸威儀。如修羅琴。
<lb ed="X" n="0645a17"/><lb ed="R046" n="0697a12"/>不撫而韻。無緣無念。有感則形。故能安禪讚佛也。</p>
<lb ed="X" n="0645a18"/><lb ed="R046" n="0697a13"/><p xml:id="pX29p0645a1801">△六三行問慧。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0645a19"/><lb ed="R046" n="0697a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0645a1901">復見菩薩<note place="inline">至</note>而擊法鼓。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0645a20"/><lb ed="R046" n="0697a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0645a2001">智深者。慧窮理本也。志固者。誓願廣大也。此卽二
<lb ed="X" n="0645a21"/><lb ed="R046" n="0697a16"/>種莊嚴。能問能持也。定慧具足者。二乘定多。菩薩
<lb ed="X" n="0645a22"/><lb ed="R046" n="0697a17"/>慧多。佛則等。又空觀定多。假觀慧多。中觀則等。無
<lb ed="X" n="0645a23"/><lb ed="R046" n="0697a18"/>量喩。卽是種種方便。助顯第一義也。破魔兵者。空
<lb ed="X" n="0645a24"/><lb ed="R046" n="0697b01"/>觀破四魔。假觀次第破八魔。中觀圓破八魔十魔。
<pb ed="X" xml:id="X29.0599.0645b" n="0645b"/>
<lb ed="X" n="0645b01"/><lb ed="R046" n="0697b02"/>擊鼓者。初發心住。便成正覺。百佛世界作佛。圓擊
<lb ed="X" n="0645b02"/><lb ed="R046" n="0697b03"/>梵輪法鼓<note place="inline">二次第問竟</note>。</p><p xml:id="pX29p0645b0210" cb:place="inline">△三雜問爲七。初問禪。二
<lb ed="X" n="0645b03"/><lb ed="R046" n="0697b04"/>問進。三問戒。四問忍。五更問禪。六問施。七問慧。</p>
<lb ed="X" n="0645b04"/><lb ed="R046" n="0697b05"/><p xml:id="pX29p0645b0401">今初二行問禪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0645b05"/><lb ed="R046" n="0697b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0645b0501">又見菩薩<note place="inline">至</note>令入佛道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0645b06"/><lb ed="R046" n="0697b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0645b0601">初一偈問入捨禪。卽是自行。次一偈問入悲禪。卽
<lb ed="X" n="0645b07"/><lb ed="R046" n="0697b08"/>是化他。菩薩入定放光。種種利益。具出華嚴思益。</p>
<lb ed="X" n="0645b08"/><lb ed="R046" n="0697b09"/><p xml:id="pX29p0645b0801">△二一行問進。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0645b09"/><lb ed="R046" n="0697b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0645b0901">又見佛子。未嘗睡眠。經行林中。勤求佛道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0645b10"/><lb ed="R046" n="0697b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0645b1001">此如般舟念佛等法門也。般舟。此云佛立。九十日
<lb ed="X" n="0645b11"/><lb ed="R046" n="0697b12"/>中常行。不坐不臥。除睡爲最。部在方等。亦通四敎
<lb ed="X" n="0645b12"/><lb ed="R046" n="0697b13"/>今云勤求佛道。揀兩二乘。</p><p xml:id="pX29p0645b1211" cb:place="inline">△三一行問戒。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0645b13"/><lb ed="R046" n="0697b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0645b1301">又見具戒。威儀無缺。淨如寶珠。以求佛道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0645b14"/><lb ed="R046" n="0697b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0645b1401">威儀無缺。卽是初不缺戒。淨如寶珠。卽是第十究
<lb ed="X" n="0645b15"/><lb ed="R046" n="0697b16"/>竟戒。中間可解。十戒如玄義中說<note place="inline">無缺。乃至究竟。此十戒名。出大
<lb ed="X" n="0645b16"/><lb ed="R046" n="0697b17"/>論。具如止觀玄文</note>。</p><p xml:id="pX29p0645b1608" cb:place="inline">△四一行半問忍。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0645b17"/><lb ed="R046" n="0697b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0645b1701">又見佛子<note place="inline">至</note>以求佛道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0645b18"/><lb ed="R046" n="0698a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0645b1801">力者。阿含云。力有六種。小兒啼爲力。女人嗔爲力。
<lb ed="X" n="0645b19"/><lb ed="R046" n="0698a02"/>國王憍爲力。羅漢進爲力。諸佛悲爲力。比丘忍爲
<lb ed="X" n="0645b20"/><lb ed="R046" n="0698a03"/>力。</p><p xml:id="pX29p0645b2002" cb:place="inline">△五二行更問禪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0645b21"/><lb ed="R046" n="0698a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0645b2101">又見菩薩<note place="inline">至</note>以求佛道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0645b22"/><lb ed="R046" n="0698a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0645b2201">離戲笑。是却掉悔葢。離癡眷屬。卽除嗔葢。近智者。
<lb ed="X" n="0645b23"/><lb ed="R046" n="0698a06"/>除疑葢。一心除亂。是却貪葢。攝念山林。除睡葢<note place="inline">如寶
<lb ed="X" n="0645b24"/><lb ed="R046" n="0698a07"/>積經迦葉云。有四法。急走捨離百由旬外。一利養。二惡友。三惡衆。四同住多戲笑。或嗔鬬等</note>。</p><p xml:id="pX29p0645b2436" cb:place="inline">△六
<pb ed="X" xml:id="X29.0599.0645c" n="0645c"/>
<lb ed="X" n="0645c01"/><lb ed="R046" n="0698a08"/>五行問施。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0645c02"/><lb ed="R046" n="0698a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0645c0201">或見菩薩<note place="inline">至</note>求無上道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0645c03"/><lb ed="R046" n="0698a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0645c0301">前三行。正具四事。初行二事。謂飮食湯藥。次行衣
<lb ed="X" n="0645c04"/><lb ed="R046" n="0698a11"/>服。次行臥具房舍。諸敎之中。或復橋梁。義井。園林。
<lb ed="X" n="0645c05"/><lb ed="R046" n="0698a12"/>浴池。今無橋等。</p><p xml:id="pX29p0645c0507" cb:place="inline">△七三行問慧。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0645c06"/><lb ed="R046" n="0698a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0645c0601">或有菩薩<note place="inline">至</note>求無上道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0645c07"/><lb ed="R046" n="0698a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0645c0701">初一行。不可說而說般若。二一行。不可觀而觀般
<lb ed="X" n="0645c08"/><lb ed="R046" n="0698a15"/>若。三一行。言語道斷。心行處滅。卽是說不可說觀
<lb ed="X" n="0645c09"/><lb ed="R046" n="0698a16"/>不可觀而論般若也<note place="inline">五問他土修菩薩行竟</note>。</p><p xml:id="pX29p0645c0918" cb:place="inline">△六
<lb ed="X" n="0645c10"/><lb ed="R046" n="0698a17"/>有七行。明佛滅後。以舍利起塔者。正頌上他土佛
<lb ed="X" n="0645c11"/><lb ed="R046" n="0698a18"/>出五濁。從無相一法。開漸頓敎。故有二法。三道。種
<lb ed="X" n="0645c12"/><lb ed="R046" n="0698b01"/>種行類。相貌不同。如上所見也。今見他土佛般涅
<lb ed="X" n="0645c13"/><lb ed="R046" n="0698b02"/>槃。佛子慕德。爲樹墳塔。卽表無量。悉歸入一。一出
<lb ed="X" n="0645c14"/><lb ed="R046" n="0698b03"/>無量。前相<anchor xml:id="nkr_note_add_0645c1401" n="0645c1401"/><anchor xml:id="beg0645c1401" n="0645c1401"/>已<anchor xml:id="end0645c1401"/>表。無量歸一。正是入於涅槃。就文爲
<lb ed="X" n="0645c15"/><lb ed="R046" n="0698b04"/>六。初一行。總標佛滅起塔。第二一行明塔數。第三
<lb ed="X" n="0645c16"/><lb ed="R046" n="0698b05"/>一行明塔量。第四一行明塔相。第五一行明供養。
<lb ed="X" n="0645c17"/><lb ed="R046" n="0698b06"/>第六兩行結。如文。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0645c18"/><lb ed="R046" n="0698b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0645c1801"><name role="" type="person">文殊師利</name><note place="inline">至</note>其華開敷。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0645c19"/><lb ed="R046" n="0698b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0645c1901">塔婆。此云方墳。又云殿堂。如此土靈宇。崇臺峻階。
<lb ed="X" n="0645c20"/><lb ed="R046" n="0698b09"/>承露干雲。長表淨域。歸心上聖耳。樹王者。卽波利
<lb ed="X" n="0645c21"/><lb ed="R046" n="0698b10"/>質多。正供舍利。傍嚴佛國土<note place="inline">樹王者。卽<name role="" type="person">忉利天</name>波利質多羅樹。具如釋
<lb ed="X" n="0645c22"/><lb ed="R046" n="0698b11"/>籤引大經文</note>。</p><p xml:id="pX29p0645c2206" cb:place="inline"><note place="inline">初頌上問竟</note>。</p><p xml:id="pX29p0645c2211" cb:place="inline">△二頌請答二。初擧疑述請。
<lb ed="X" n="0645c23"/><lb ed="R046" n="0698b12"/>二釋四伏難。</p><p xml:id="pX29p0645c2306" cb:place="inline">今初三行擧疑述請。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0645c24"/><lb ed="R046" n="0698b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0645c2401">佛放一光<note place="inline">至</note>願決衆疑。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X29.0599.0646a" n="0646a"/>
<lb ed="X" n="0646a01"/><lb ed="R046" n="0698b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0646a0101">白毫爲本故先擧。次及諸事。故言種種。又諸佛爲
<lb ed="X" n="0646a02"/><lb ed="R046" n="0698b15"/>本。卽總攝他土餘五瑞也。</p><p xml:id="pX29p0646a0211" cb:place="inline">△二五行四伏難。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0646a03"/><lb ed="R046" n="0698b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0646a0301">四衆欣仰<note place="inline">至</note>爲說何等。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0646a04"/><lb ed="R046" n="0698b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0646a0401">言伏難者。文殊內心搆難。不肎時答。其意有三。一
<lb ed="X" n="0646a05"/><lb ed="R046" n="0698b18"/>此瑞希奇。不可倉卒輕爾有判。二智衆如海。謙光
<lb ed="X" n="0646a06"/><lb ed="R046" n="0699a01"/>推高。三靳固前却。生衆渴仰。故以伏難。潛而拒之。
<lb ed="X" n="0646a07"/><lb ed="R046" n="0699a02"/>彌勒彰灼釋難。意亦有三。一瑞大故疑大。若不爲
<lb ed="X" n="0646a08"/><lb ed="R046" n="0699a03"/>釋。憂兕在懷。妨聞正說。二衆海乃多。機在仁者。三
<lb ed="X" n="0646a09"/><lb ed="R046" n="0699a04"/>闔衆瞻仁。故知注誠殷重。所以彰言釋難。請令時
<lb ed="X" n="0646a10"/><lb ed="R046" n="0699a05"/>答。</p><p xml:id="pX29p0646a1002" cb:place="inline">初伏難者。因正請生。請云。佛子文殊。願決衆疑。
<lb ed="X" n="0646a11"/><lb ed="R046" n="0699a06"/>文殊仍此。起初伏難。汝云衆疑。衆未曾疑。若疑應
<lb ed="X" n="0646a12"/><lb ed="R046" n="0699a07"/>問。衆旣不疑。我何所決。彌勒卽以第一偈釋云。四
<lb ed="X" n="0646a13"/><lb ed="R046" n="0699a08"/>衆欣仰。瞻仁及我。及我。欲令我問。瞻仁。欲得仁答。
<lb ed="X" n="0646a14"/><lb ed="R046" n="0699a09"/>文殊因此起第二難。衆同有疑。不易可答。待佛出
<lb ed="X" n="0646a15"/><lb ed="R046" n="0699a10"/>定。然後決疑。彌勒卽用第二偈釋。若有疑住懷。憂
<lb ed="X" n="0646a16"/><lb ed="R046" n="0699a11"/>兕不泰。應以時答。復知如來何時起定。故言佛子
<lb ed="X" n="0646a17"/><lb ed="R046" n="0699a12"/>時答。決疑令喜<note place="inline">言時答者。催促之詞。令其卽答</note>。</p><p xml:id="pX29p0646a1719" cb:place="inline">文殊因此起第三
<lb ed="X" n="0646a18"/><lb ed="R046" n="0699a13"/>難。我與仁者。同居學地。欲測佛意。微共籌量。獨令
<lb ed="X" n="0646a19"/><lb ed="R046" n="0699a14"/>我答。於理不可。彌勒卽以第三偈釋。我亦微心下
<lb ed="X" n="0646a20"/><lb ed="R046" n="0699a15"/>思。躊躇兩楹。爲說玅法。爲當授記。故言佛坐道場。
<lb ed="X" n="0646a21"/><lb ed="R046" n="0699a16"/>所得玅法。爲欲說此。爲當授記。</p><p xml:id="pX29p0646a2113" cb:place="inline">文殊因此起第四
<lb ed="X" n="0646a22"/><lb ed="R046" n="0699a17"/>難。若如汝說。卽是釋疑。何煩我答。彌勒卽以第四
<lb ed="X" n="0646a23"/><lb ed="R046" n="0699a18"/>偈釋。安得以我猶豫之心而判大事。故言示諸佛
<lb ed="X" n="0646a24"/><lb ed="R046" n="0699b01"/>土。此非小緣。文殊伏難旣窮。謙光亦止。</p><p xml:id="pX29p0646a2416" cb:place="inline">後一偈結
<pb ed="X" xml:id="X29.0599.0646b" n="0646b"/>
<lb ed="X" n="0646b01"/><lb ed="R046" n="0699b02"/>請答也。</p><p xml:id="pX29p0646b0104" cb:place="inline">此四伏難。光宅受於次師。次師受于江北
<lb ed="X" n="0646b02"/><lb ed="R046" n="0699b03"/>釗師。旣是先賢文外巧思。今用之<note place="inline">四發問序竟</note>。</p><p xml:id="pX29p0646b0219" cb:place="inline">△
<lb ed="X" n="0646b03"/><lb ed="R046" n="0699b04"/>第五答問序。有長偈頌。長行文爲四。一惟忖答。二
<lb ed="X" n="0646b04"/><lb ed="R046" n="0699b05"/>略曾見答。三廣曾見答。四分明判答。夫以下測上。
<lb ed="X" n="0646b05"/><lb ed="R046" n="0699b06"/>止可岡像卜度。惟昔儔今。不可頓決。所以初從髣
<lb ed="X" n="0646b06"/><lb ed="R046" n="0699b07"/>髴。次引略見。略見未周。更引廣見。以多證一。爾乃
<lb ed="X" n="0646b07"/><lb ed="R046" n="0699b08"/>分判。惟忖答。答上此土問。略曾見答。答上他土問。
<lb ed="X" n="0646b08"/><lb ed="R046" n="0699b09"/>廣曾見答。雙答此土他土問。判當答。雙判此土他
<lb ed="X" n="0646b09"/><lb ed="R046" n="0699b10"/>土問也。</p><p xml:id="pX29p0646b0904" cb:place="inline">今初惟忖答。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0646b10"/><lb ed="R046" n="0699b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0646b1001">爾時<name role="" type="person">文殊師利</name><note place="inline">至</note>演大法義。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0646b11"/><lb ed="R046" n="0699b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0646b1101">惟者。思惟也。忖者。忖量。惟今如昔。忖昔如今。然文
<lb ed="X" n="0646b12"/><lb ed="R046" n="0699b13"/>殊古佛。豈應不知。迹示思惟也。欲說大法者。答說
<lb ed="X" n="0646b13"/><lb ed="R046" n="0699b14"/>法瑞。雨大法雨。答雨華瑞。吹大法蠡。答大衆心喜
<lb ed="X" n="0646b14"/><lb ed="R046" n="0699b15"/>瑞。擊大法鼓。答地動瑞。演大法義。答放光瑞。</p><p xml:id="pX29p0646b1418" cb:place="inline">欲說
<lb ed="X" n="0646b15"/><lb ed="R046" n="0699b16"/>大法者。惟昔諸佛。說無量義後。則開權顯實。收無
<lb ed="X" n="0646b16"/><lb ed="R046" n="0699b17"/>量歸一。忖於今佛。旣說法<anchor xml:id="nkr_note_add_0646b1601" n="0646b1601"/><anchor xml:id="beg0646b1601" n="0646b1601"/>已<anchor xml:id="end0646b1601"/>。亦應開權顯實。會無
<lb ed="X" n="0646b17"/><lb ed="R046" n="0699b18"/>量以歸一。一者。卽大法也。</p><p xml:id="pX29p0646b1711" cb:place="inline">雨大法雨者。惟昔諸佛。
<lb ed="X" n="0646b18"/><lb ed="R046" n="0700a01"/>天雨四華之後。普入圓因。住行向地。忖於今佛。雨
<lb ed="X" n="0646b19"/><lb ed="R046" n="0700a02"/>華之後。皆成佛因。住行向地。故言雨大法雨也。</p><p xml:id="pX29p0646b1919" cb:place="inline">吹
<lb ed="X" n="0646b20"/><lb ed="R046" n="0700a03"/>大法蠡者。惟昔四衆。見瑞歡喜。得未曾有。障除機
<lb ed="X" n="0646b21"/><lb ed="R046" n="0700a04"/>動。卽改人敎行理。忖今衆喜。亦應障除機動。改人
<lb ed="X" n="0646b22"/><lb ed="R046" n="0700a05"/>敎行理。所改旣深。故言吹大法蠡也。</p><p xml:id="pX29p0646b2215" cb:place="inline">擊大法鼓者。
<lb ed="X" n="0646b23"/><lb ed="R046" n="0700a06"/>惟昔地動<anchor xml:id="nkr_note_add_0646b2301" n="0646b2301"/><anchor xml:id="beg0646b2301" n="0646b2301"/>已<anchor xml:id="end0646b2301"/>後。卽有六番破無明賊。忖於今佛。地
<lb ed="X" n="0646b24"/><lb ed="R046" n="0700a07"/>動<anchor xml:id="nkr_note_add_0646b2401" n="0646b2401"/><anchor xml:id="beg0646b2401" n="0646b2401"/>已<anchor xml:id="end0646b2401"/>後。亦應六番破無明惑。聲敎極玅。故言擊大
<pb ed="X" xml:id="X29.0599.0646c" n="0646c"/>
<lb ed="X" n="0646c01"/><lb ed="R046" n="0700a08"/>法鼓。</p><p xml:id="pX29p0646c0103" cb:place="inline">演大法義者。惟昔諸佛。放白毫光後。說法華。
<lb ed="X" n="0646c02"/><lb ed="R046" n="0700a09"/>彼此道同。忖於今佛放光<anchor xml:id="nkr_note_add_0646c0201" n="0646c0201"/><anchor xml:id="beg0646c0201" n="0646c0201"/>已<anchor xml:id="end0646c0201"/>後。廣明五佛道同。旣
<lb ed="X" n="0646c03"/><lb ed="R046" n="0700a10"/>是佛道。故言演大法義<note place="inline">故以一光。俱照彼此。此表釋迦。彼表四佛</note>。</p><p xml:id="pX29p0646c0326" cb:place="inline">如是
<lb ed="X" n="0646c04"/><lb ed="R046" n="0700a11"/>五句。悉是惟昔判今。忖今類昔。會文附義。唯少入
<lb ed="X" n="0646c05"/><lb ed="R046" n="0700a12"/>定一瑞。而雨華動地放光等。皆由入定故爾。意則
<lb ed="X" n="0646c06"/><lb ed="R046" n="0700a13"/>兼具。無勞疑也。闕此一條。故稱略答耳。</p><p xml:id="pX29p0646c0616" cb:place="inline">今更別解。
<lb ed="X" n="0646c07"/><lb ed="R046" n="0700a14"/>初一句總。後四句別。總者。大法是也。別者。雨吹擊
<lb ed="X" n="0646c08"/><lb ed="R046" n="0700a15"/>演。開示悟入是也。如天非小大。非赤白。而雨赤白
<lb ed="X" n="0646c09"/><lb ed="R046" n="0700a16"/>之華。如第一義。非開示悟入。見此理時。卽證開示
<lb ed="X" n="0646c10"/><lb ed="R046" n="0700a17"/>悟入。譬如種子。得雨萌開。今聞大法雨。潤法性種。
<lb ed="X" n="0646c11"/><lb ed="R046" n="0700a18"/>破無明糠。開於十住佛知見也。譬如吹蠡。知是改
<lb ed="X" n="0646c12"/><lb ed="R046" n="0700b01"/>號。今之與先。<anchor xml:id="nkr_note_add_0646c1201" n="0646c1201"/><anchor xml:id="beg0646c1201" n="0646c1201"/>已<anchor xml:id="end0646c1201"/>得十住。今從十住聞法。更改入十
<lb ed="X" n="0646c13"/><lb ed="R046" n="0700b02"/>行。示佛知見也。譬如擊鼓。知是誡兵。今之與先。<anchor xml:id="nkr_note_add_0646c1301" n="0646c1301"/><anchor xml:id="beg0646c1301" n="0646c1301"/>已<anchor xml:id="end0646c1301"/>
<lb ed="X" n="0646c14"/><lb ed="R046" n="0700b03"/>在十行。今從十行聞法。誡入迴向。悟佛知見也。演
<lb ed="X" n="0646c15"/><lb ed="R046" n="0700b04"/>之言布。橫濶豎深。乃是演義。今之與先。<anchor xml:id="nkr_note_add_0646c1501" n="0646c1501"/><anchor xml:id="beg0646c1501" n="0646c1501"/>已<anchor xml:id="end0646c1501"/>在十向。
<lb ed="X" n="0646c16"/><lb ed="R046" n="0700b05"/>今從十迴向。入於十地。入佛知見。窮源盡邊。深廣
<lb ed="X" n="0646c17"/><lb ed="R046" n="0700b06"/>備足也。惟昔六瑞<anchor xml:id="nkr_note_add_0646c1701" n="0646c1701"/><anchor xml:id="beg0646c1701" n="0646c1701"/>已<anchor xml:id="end0646c1701"/>後。卽開示悟入。忖今瑞後。亦
<lb ed="X" n="0646c18"/><lb ed="R046" n="0700b07"/>應如是<note place="inline">一惟忖答竟</note>。</p><p xml:id="pX29p0646c1809" cb:place="inline">△二略擧曾見以答。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0646c19"/><lb ed="R046" n="0700b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0646c1901">諸善男子。我於過去諸佛<note place="inline">至</note>故現斯瑞。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0646c20"/><lb ed="R046" n="0700b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0646c2001">初以<anchor xml:id="nkr_note_add_0646c2001" n="0646c2001"/><anchor xml:id="beg0646c2001" n="0646c2001"/>己<anchor xml:id="end0646c2001"/>智惟忖。今以略曾。小分明於前。擧此答他
<lb ed="X" n="0646c21"/><lb ed="R046" n="0700b10"/>土問也。此土五瑞。不通他土。唯放光一瑞。徧照東
<lb ed="X" n="0646c22"/><lb ed="R046" n="0700b11"/>方。略曾見答。專答放光。故如是答他土之問也。今
<lb ed="X" n="0646c23"/><lb ed="R046" n="0700b12"/>見如昔。昔秪如今。欲令衆生咸得聞知者。卽聞思
<lb ed="X" n="0646c24"/><lb ed="R046" n="0700b13"/>兩慧。亦信法兩行。收無量歸一。改三乘敎理。六番
<pb ed="X" xml:id="X29.0599.0647a" n="0647a"/>
<lb ed="X" n="0647a01"/><lb ed="R046" n="0700b14"/>破無明等。諸佛道同。開示悟入佛之知見。故言一
<lb ed="X" n="0647a02"/><lb ed="R046" n="0700b15"/>切世間難信之法也<note place="inline">二略曾見答竟</note>。</p><p xml:id="pX29p0647a0215" cb:place="inline">△三廣擧曾
<lb ed="X" n="0647a03"/><lb ed="R046" n="0700b16"/>見以答。卽雙答此土他土問也。彌勒因光。橫見東
<lb ed="X" n="0647a04"/><lb ed="R046" n="0700b17"/>方以爲問。文殊引昔。豎見多佛以爲答。正顯十方
<lb ed="X" n="0647a05"/><lb ed="R046" n="0700b18"/>三世諸佛道同。文爲三。初引一佛同。次引二萬佛
<lb ed="X" n="0647a06"/><lb ed="R046" n="0701a01"/>同。三引最後佛同。初中三。初時節。二標名。三說法。</p>
<lb ed="X" n="0647a07"/><lb ed="R046" n="0701a02"/><p xml:id="pX29p0647a0701">今初時節同。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0647a08"/><lb ed="R046" n="0701a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0647a0801">諸善男子。如過去無量無邊不可思議阿僧祇劫。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0647a09"/><lb ed="R046" n="0701a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0647a0901">△二標名同。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0647a10"/><lb ed="R046" n="0701a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0647a1001">爾時有佛。號日月燈明<note place="inline">至</note>天人師佛世尊。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0647a11"/><lb ed="R046" n="0701a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0647a1101">標名同者。通號與今佛可同。別名云何同。此當以
<lb ed="X" n="0647a12"/><lb ed="R046" n="0701a07"/>緣別義同爲釋。何者。日是慧。月是定。定慧是自行
<lb ed="X" n="0647a13"/><lb ed="R046" n="0701a08"/>德。燈明是化他德。能仁。能定慧。能自他。又日月燈
<lb ed="X" n="0647a14"/><lb ed="R046" n="0701a09"/>是三智。今佛亦三智。隨緣稱別。義則不殊。故言名
<lb ed="X" n="0647a15"/><lb ed="R046" n="0701a10"/>同。</p><p xml:id="pX29p0647a1502" cb:place="inline">△三說法同。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0647a16"/><lb ed="R046" n="0701a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0647a1601">演說正法<note place="inline">至</note>成一切種智。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0647a17"/><lb ed="R046" n="0701a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0647a1701">說法同者。昔佛先頓後漸。與今佛初頓後漸同也。
<lb ed="X" n="0647a18"/><lb ed="R046" n="0701a13"/>演說正法。初中後善者。卽是頓敎也。夫七善之語。
<lb ed="X" n="0647a19"/><lb ed="R046" n="0701a14"/>乃通大小。尋文是大乘七善。初中後善者。卽是頓
<lb ed="X" n="0647a20"/><lb ed="R046" n="0701a15"/>敎序正流通。名爲時節善。其義深遠。卽是頓敎了
<lb ed="X" n="0647a21"/><lb ed="R046" n="0701a16"/>義之理。二乘不測其邊底。故言深遠。是名義善。其
<lb ed="X" n="0647a22"/><lb ed="R046" n="0701a17"/>語巧玅。卽是頓敎八音所吐。會理直說。悅菩薩心。
<lb ed="X" n="0647a23"/><lb ed="R046" n="0701a18"/>卽頓敎之文。名爲語善。純一無雜。不與二乘共。卽
<lb ed="X" n="0647a24"/><lb ed="R046" n="0701b01"/>是頓敎獨一善。具足者。具明界內界外滿字之法。
<pb ed="X" xml:id="X29.0599.0647b" n="0647b"/>
<lb ed="X" n="0647b01"/><lb ed="R046" n="0701b02"/>卽是頓敎圓滿善。淸白。無二邊瑕穢。卽是頓敎調
<lb ed="X" n="0647b02"/><lb ed="R046" n="0701b03"/>柔善。師云行善。梵行之相者。梵卽頓敎無緣慈善。
<lb ed="X" n="0647b03"/><lb ed="R046" n="0701b04"/><note place="inline">次說法同中。卽五時同也。如華嚴四諦品云。文殊吿諸菩薩。四聖諦。此娑婆。及十方世界。一一各有四百
<lb ed="X" n="0647b04"/><lb ed="R046" n="0701b05"/>萬億十千名號。大集亦爾。故知諸大乘經。多爲辨異。唯有今經。特爲顯同。非但今佛與他佛法同。亦乃<anchor xml:id="nkr_note_add_0647b0401" n="0647b0401"/><anchor xml:id="beg0647b0401" n="0647b0401"/>己<anchor xml:id="end0647b0401"/>
<lb ed="X" n="0647b05"/><lb ed="R046" n="0701b06"/>他。皆入一味。故下文云。因緣譬喩。皆至種智</note>又初中後善。解者不同。今
<lb ed="X" n="0647b06"/><lb ed="R046" n="0701b07"/>且依一途。若小乘。以戒定慧爲三善。大乘以初中
<lb ed="X" n="0647b07"/><lb ed="R046" n="0701b08"/>後心爲三善。金光明云。前心如來。不可思議。中心
<lb ed="X" n="0647b08"/><lb ed="R046" n="0701b09"/>如來。種種莊嚴。後心如來。不可破壞。此亦三善之
<lb ed="X" n="0647b09"/><lb ed="R046" n="0701b10"/>意也。文殊引古佛頓敎七善。與今佛頓說七善同。
<lb ed="X" n="0647b10"/><lb ed="R046" n="0701b11"/>亦與他土初頓說同。所以用此爲答者。酬上彌勒
<lb ed="X" n="0647b11"/><lb ed="R046" n="0701b12"/>據光橫問他土佛云。聖主師子。演說經法。微玅第
<lb ed="X" n="0647b12"/><lb ed="R046" n="0701b13"/>一。文殊豎引昔。擧此爲答。卽是初佛說頓法同也。
<lb ed="X" n="0647b13"/><lb ed="R046" n="0701b14"/>爲求聲聞人。說應四諦法者。卽是古佛次頓之後。
<lb ed="X" n="0647b14"/><lb ed="R046" n="0701b15"/>開漸敎法同也。上問若人遭苦。爲說涅槃。今引古
<lb ed="X" n="0647b15"/><lb ed="R046" n="0701b16"/>佛亦開此漸。以答斯問也。爲求辟支佛。說應十二
<lb ed="X" n="0647b16"/><lb ed="R046" n="0701b17"/>因緣法。答上若人有福。志求勝法之問也。爲諸菩
<lb ed="X" n="0647b17"/><lb ed="R046" n="0701b18"/>薩。說應六波羅蜜。答上佛子修種種行之問也。皆
<lb ed="X" n="0647b18"/><lb ed="R046" n="0702a01"/>引古佛開漸敎同也。廣引曾見佛答他土之問也。</p>
<lb ed="X" n="0647b19"/><lb ed="R046" n="0702a02"/><p xml:id="pX29p0647b1901">令得三菩提成一切種智者。此明古佛開頓漸後。
<lb ed="X" n="0647b20"/><lb ed="R046" n="0702a03"/>卽顯實之說。始終究竟。此答彌勒見他土佛般涅
<lb ed="X" n="0647b21"/><lb ed="R046" n="0702a04"/>槃。涅槃後起塔之問也。</p><p xml:id="pX29p0647b2110" cb:place="inline">若引古佛說法。至六波羅
<lb ed="X" n="0647b22"/><lb ed="R046" n="0702a05"/>蜜者。明今佛<anchor xml:id="nkr_note_add_0647b2201" n="0647b2201"/><anchor xml:id="beg0647b2201" n="0647b2201"/>已<anchor xml:id="end0647b2201"/>與昔同。</p><p xml:id="pX29p0647b2210" cb:place="inline">從令得三菩提去。明今佛
<lb ed="X" n="0647b23"/><lb ed="R046" n="0702a06"/>當與昔同<note place="inline">今佛當與昔同者。今分別三同相狀。今佛正在於定。故以法華爲當。古佛<anchor xml:id="nkr_note_add_0647b2301" n="0647b2301"/><anchor xml:id="beg0647b2301" n="0647b2301"/>已<anchor xml:id="end0647b2301"/>說
<lb ed="X" n="0647b24"/><lb ed="R046" n="0702a07"/>法華。故以三皆在昔。所以古佛六瑞。及以爾前四味。而爲今同<anchor xml:id="nkr_note_add_0647b2401" n="0647b2401"/><anchor xml:id="beg0647b2401" n="0647b2401"/>已<anchor xml:id="end0647b2401"/>同。唯說法華。名爲當同。古師不以六瑞
<pb ed="X" xml:id="X29.0599.0647c" n="0647c"/>
<lb ed="X" n="0647c01"/><lb ed="R046" n="0702a08"/>而爲今同。具如下破</note>。</p><p xml:id="pX29p0647c0109" cb:place="inline">△次引二萬佛同。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0647c02"/><lb ed="R046" n="0702a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0647c0201">次復有佛。亦名日月燈明<note place="inline">至</note>所可說法。初中後善。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0647c03"/><lb ed="R046" n="0702a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0647c0301">初引一佛。備擧頓漸說法同。中擧二萬佛。但擧說
<lb ed="X" n="0647c04"/><lb ed="R046" n="0702a11"/>頓同。故言初中後善也。後引一佛。但擧開漸同。所
<lb ed="X" n="0647c05"/><lb ed="R046" n="0702a12"/>以然者。指前一佛。則後二可知。而不引二萬之前
<lb ed="X" n="0647c06"/><lb ed="R046" n="0702a13"/>佛者。正爲名字說法皆同。據義爲便耳。姓頗羅墮
<lb ed="X" n="0647c07"/><lb ed="R046" n="0702a14"/>者。此翻捷疾。亦云利根。亦云滿語也。</p><p xml:id="pX29p0647c0715" cb:place="inline">△三引最後
<lb ed="X" n="0647c08"/><lb ed="R046" n="0702a15"/>佛同又三。初曾見事與今<anchor xml:id="nkr_note_add_0647c0801" n="0647c0801"/><anchor xml:id="beg0647c0801" n="0647c0801"/>已<anchor xml:id="end0647c0801"/>同。二曾見事與今今
<lb ed="X" n="0647c09"/><lb ed="R046" n="0702a16"/>同。三曾見事與今當同。曾謂昔之所更。<anchor xml:id="nkr_note_add_0647c0901" n="0647c0901"/><anchor xml:id="beg0647c0901" n="0647c0901"/>已<anchor xml:id="end0647c0901"/>謂謝在
<lb ed="X" n="0647c10"/><lb ed="R046" n="0702a17"/>過去。曾之與<anchor xml:id="nkr_note_add_0647c1001" n="0647c1001"/><anchor xml:id="beg0647c1001" n="0647c1001"/>已<anchor xml:id="end0647c1001"/>。俱謝俱更。今取久遠者爲曾。小近
<lb ed="X" n="0647c11"/><lb ed="R046" n="0702a18"/>者爲<anchor xml:id="nkr_note_add_0647c1101" n="0647c1101"/><anchor xml:id="beg0647c1101" n="0647c1101"/>已<anchor xml:id="end0647c1101"/>。取六瑞等爲今。取佛出定去爲當也。第一
<lb ed="X" n="0647c12"/><lb ed="R046" n="0702b01"/>從其最後佛有八子者。是曾與<anchor xml:id="nkr_note_add_0647c1201" n="0647c1201"/><anchor xml:id="beg0647c1201" n="0647c1201"/>已<anchor xml:id="end0647c1201"/>同。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0647c13"/><lb ed="R046" n="0702b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0647c1301">其最後佛。未出家時<note place="inline">至</note><anchor xml:id="nkr_note_add_0647c1301" n="0647c1301"/><anchor xml:id="beg0647c1301" n="0647c1301"/>已<anchor xml:id="end0647c1301"/>於千萬佛所。植諸善本。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0647c14"/><lb ed="R046" n="0702b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0647c1401">昔佛八子。今佛一子。數雖不等。竝出同居之土。土
<lb ed="X" n="0647c15"/><lb ed="R046" n="0702b04"/>有見思。俱示有子。有子事同。一八赴緣。別有所表。
<lb ed="X" n="0647c16"/><lb ed="R046" n="0702b05"/>一子總表一道淸淨。八子表八正道。數異。有子義
<lb ed="X" n="0647c17"/><lb ed="R046" n="0702b06"/>同也。又昔佛子出家。發大乘意。今佛子住小乘果。
<lb ed="X" n="0647c18"/><lb ed="R046" n="0702b07"/>此云何同。昔化道<anchor xml:id="nkr_note_add_0647c1801" n="0647c1801"/><anchor xml:id="beg0647c1801" n="0647c1801"/>已<anchor xml:id="end0647c1801"/>竟。顯本事彰。故言發大乘意。
<lb ed="X" n="0647c19"/><lb ed="R046" n="0702b08"/>今未發迹。猶言羅漢。至下文發本。卽是菩薩。其義
<lb ed="X" n="0647c20"/><lb ed="R046" n="0702b09"/>則同。</p><p xml:id="pX29p0647c2003" cb:place="inline">△二曾見事與今今同二。初現瑞同。二疑念
<lb ed="X" n="0647c21"/><lb ed="R046" n="0702b10"/>同。初又二。初此土六瑞同。二他土六瑞同。</p><p xml:id="pX29p0647c2117" cb:place="inline">今初。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0647c22"/><lb ed="R046" n="0702b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0647c2201">是時日月燈明佛<note place="inline">至</note>靡不周徧。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0647c23"/><lb ed="R046" n="0702b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0647c2301">△二他土六瑞同。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0647c24"/><lb ed="R046" n="0702b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0647c2401">如今所見。是諸佛土。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X29.0599.0648a" n="0648a"/>
<lb ed="X" n="0648a01"/><lb ed="R046" n="0702b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0648a0101">昔佛他土六瑞。總云如今所見。則知昔佛他土六
<lb ed="X" n="0648a02"/><lb ed="R046" n="0702b15"/>瑞。亦與今同<note place="inline">初現瑞同竟</note>。</p><p xml:id="pX29p0648a0211" cb:place="inline">△二疑念同。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0648a03"/><lb ed="R046" n="0702b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0648a0301">彌勒當知<note place="inline">至</note>欲知此光所爲因緣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0648a04"/><lb ed="R046" n="0702b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0648a0401">昔明別序。旣有現瑞懷疑二序同。而無集衆發問
<lb ed="X" n="0648a05"/><lb ed="R046" n="0702b18"/>答問三序者。義推則有。旣言說法。知必集衆。旣道
<lb ed="X" n="0648a06"/><lb ed="R046" n="0703a01"/>懷疑。知應有問。若問必答。例二必兼。得三序同也。
<lb ed="X" n="0648a07"/><lb ed="R046" n="0703a02"/>又若述昔答。則不俟文殊費辭。旣不言答。亦不出
<lb ed="X" n="0648a08"/><lb ed="R046" n="0703a03"/>問。其義可解。</p><p xml:id="pX29p0648a0806" cb:place="inline">△三曾見事與今當同五。初因人說
<lb ed="X" n="0648a09"/><lb ed="R046" n="0703a04"/>法同。二時節同。三唱滅同。四授記同。五滅後通經
<lb ed="X" n="0648a10"/><lb ed="R046" n="0703a05"/>同。</p><p xml:id="pX29p0648a1002" cb:place="inline">今初。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0648a11"/><lb ed="R046" n="0703a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0648a1101">時有菩薩。名曰玅光<note place="inline">至</note>敎菩薩法。佛所護念。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0648a12"/><lb ed="R046" n="0703a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0648a1201">昔佛定起。因玅光菩薩說經。今佛定起。因聲聞身
<lb ed="X" n="0648a13"/><lb ed="R046" n="0703a08"/>子說經。此云何同。昔因玅光。今因身子。正是所因
<lb ed="X" n="0648a14"/><lb ed="R046" n="0703a09"/>人同。昔佛八子。師於玅光。如來起定。對吿玅光。又
<lb ed="X" n="0648a15"/><lb ed="R046" n="0703a10"/>付託玅光。今佛子羅云。亦師身子。佛從定起。亦對
<lb ed="X" n="0648a16"/><lb ed="R046" n="0703a11"/>吿身子。迹門竟。又付託身子。今古孱齊。疑者言。玅
<lb ed="X" n="0648a17"/><lb ed="R046" n="0703a12"/>光是菩薩。身子是聲聞。云何是同。昔事<anchor xml:id="nkr_note_add_0648a1701" n="0648a1701"/><anchor xml:id="beg0648a1701" n="0648a1701"/>已<anchor xml:id="end0648a1701"/>彰。譚爲
<lb ed="X" n="0648a18"/><lb ed="R046" n="0703a13"/>菩薩。今事未發。道是聲聞。比及發迹。身子是大菩
<lb ed="X" n="0648a19"/><lb ed="R046" n="0703a14"/>薩。非同何謂。昔玅光垂迹。何必不作聲聞。特是文
<lb ed="X" n="0648a20"/><lb ed="R046" n="0703a15"/>殊巧說。方便隱顯耳。</p><p xml:id="pX29p0648a2009" cb:place="inline">△二時節同。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0648a21"/><lb ed="R046" n="0703a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0648a2101">六十小劫。不起於座<note place="inline">至</note>而生懈倦。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0648a22"/><lb ed="R046" n="0703a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0648a2201">時節同者。如下文云。五十小劫。謂如半日。卽是同
<lb ed="X" n="0648a23"/><lb ed="R046" n="0703a18"/>也<note place="inline">僭補曰。時會聽衆。符文會理。亡身心相。觀行相應。六十小劫。謂如食頃。佛境現前也。旣至出觀。只一
<lb ed="X" n="0648a24"/><lb ed="R046" n="0703b01"/>座席耳</note>。</p><p xml:id="pX29p0648a2404" cb:place="inline">△三唱滅同。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X29.0599.0648b" n="0648b"/>
<lb ed="X" n="0648b01"/><lb ed="R046" n="0703b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0648b0101">日月燈明佛<note place="inline">至</note>當入無餘涅槃。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0648b02"/><lb ed="R046" n="0703b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0648b0201">昔說法華。卽唱入滅。亦如迦葉佛。今佛說寶塔品
<lb ed="X" n="0648b03"/><lb ed="R046" n="0703b04"/>中。明如來不久。當入涅槃。化道<anchor xml:id="nkr_note_add_0648b0301" n="0648b0301"/><anchor xml:id="beg0648b0301" n="0648b0301"/>已<anchor xml:id="end0648b0301"/>足。唱滅事齊也。</p>
<lb ed="X" n="0648b04"/><lb ed="R046" n="0703b05"/><p xml:id="pX29p0648b0401">△四授記同。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0648b05"/><lb ed="R046" n="0703b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0648b0501">時有菩薩名曰德藏<note place="inline">至</note>多陀阿伽度<note place="inline">如來</note>。阿羅訶<note place="inline">應供</note>。三
<lb ed="X" n="0648b06"/><lb ed="R046" n="0703b07"/>藐三佛陀<note place="inline">正徧知。如來十號。三號攝足</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0648b07"/><lb ed="R046" n="0703b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0648b0701">昔授<name role="" type="person">德藏菩薩</name>記。今經授聲聞記。豈得是同。昔事
<lb ed="X" n="0648b08"/><lb ed="R046" n="0703b09"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0648b0801" n="0648b0801"/><anchor xml:id="beg0648b0801" n="0648b0801"/>已<anchor xml:id="end0648b0801"/>成。故言授菩薩記。然正是會三歸一。聲聞得記
<lb ed="X" n="0648b09"/><lb ed="R046" n="0703b10"/>也。若說昔授聲聞記者。佛從定起。更何所論。文殊
<lb ed="X" n="0648b10"/><lb ed="R046" n="0703b11"/>巧譚。故不發迹耳。</p><p xml:id="pX29p0648b1008" cb:place="inline">△五滅後通經同三。初正明入
<lb ed="X" n="0648b11"/><lb ed="R046" n="0703b12"/>滅。二明滅後通經利益。三結會古今。</p><p xml:id="pX29p0648b1115" cb:place="inline">今初。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0648b12"/><lb ed="R046" n="0703b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0648b1201">佛授記<anchor xml:id="nkr_note_add_0648b1201" n="0648b1201"/><anchor xml:id="beg0648b1201" n="0648b1201"/>已<anchor xml:id="end0648b1201"/>。便於中夜。入無餘涅槃。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0648b13"/><lb ed="R046" n="0703b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0648b1301">△二明滅後通經利益。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0648b14"/><lb ed="R046" n="0703b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0648b1401">佛滅度後<note place="inline">至</note>恭敬供養尊重讚歎。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0648b15"/><lb ed="R046" n="0703b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0648b1501">通經者。出其人。卽玅光也。久近。卽八十小劫也。所
<lb ed="X" n="0648b16"/><lb ed="R046" n="0703b17"/>化之衆。卽八子八百也。結會古今。卽求名玅德等
<lb ed="X" n="0648b17"/><lb ed="R046" n="0703b18"/>也。所化之人。八子行成。久<anchor xml:id="nkr_note_add_0648b1701" n="0648b1701"/><anchor xml:id="beg0648b1701" n="0648b1701"/>已<anchor xml:id="end0648b1701"/>得佛。八百之一方成。
<lb ed="X" n="0648b18"/><lb ed="R046" n="0704a01"/>今住補處。所以引此八子八百者。近則釋疑。密開
<lb ed="X" n="0648b19"/><lb ed="R046" n="0704a02"/>壽量。釋疑者。或謂彌勒補處爲大。文殊非補處爲
<lb ed="X" n="0648b20"/><lb ed="R046" n="0704a03"/>小。小不應答。大不應問。故擧八百。宜應有問。玅光
<lb ed="X" n="0648b21"/><lb ed="R046" n="0704a04"/>昔親對佛。先復爲師。故釋疑非謬。密開壽量者。八
<lb ed="X" n="0648b22"/><lb ed="R046" n="0704a05"/>子最小。佛號然燈。然燈是定光。玅光是釋迦九世
<lb ed="X" n="0648b23"/><lb ed="R046" n="0704a06"/>祖師。孫今成佛。師祖爲弟子。師弟無定。將密顯生
<lb ed="X" n="0648b24"/><lb ed="R046" n="0704a07"/>非生。滅非滅之意。問。彌勒昔見諸佛。曾聞法華。何
<pb ed="X" xml:id="X29.0599.0648c" n="0648c"/>
<lb ed="X" n="0648c01"/><lb ed="R046" n="0704a08"/>故疑問。答。時衆宜應。須扣發耳<note place="inline">僭補曰。釋疑非謬者。彌勒八百之一。
<lb ed="X" n="0648c02"/><lb ed="R046" n="0704a09"/>宜應有問。文殊八百之師。宜應有答。由迷本疑迹。故爲釋疑不謬也。玅光九代祖師。於釋迦會中。影響法
<lb ed="X" n="0648c03"/><lb ed="R046" n="0704a10"/>化者。明師弟更互。本無定性。密表今日伽耶生非生。昔日伽耶滅非滅。故云密開壽量</note>。</p><p xml:id="pX29p0648c0334" cb:place="inline">△三
<lb ed="X" n="0648c04"/><lb ed="R046" n="0704a11"/>結會古今。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0648c05"/><lb ed="R046" n="0704a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0648c0501">彌勒當知<note place="inline">至</note>求名菩薩汝身是也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0648c06"/><lb ed="R046" n="0704a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0648c0601"><note place="inline">三廣曾見答竟</note>。</p><p xml:id="pX29p0648c0607" cb:place="inline">△四分明判答。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0648c07"/><lb ed="R046" n="0704a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0648c0701">今見此瑞<note place="inline">至</note>敎菩薩法佛所護念。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0648c08"/><lb ed="R046" n="0704a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0648c0801">今昔六瑞旣同。惟忖決定不謬。略曾廣曾。皆決定
<lb ed="X" n="0648c09"/><lb ed="R046" n="0704a16"/>也。當說大乘。決定前說法瑞也。名玅法蓮華。決定
<lb ed="X" n="0648c10"/><lb ed="R046" n="0704a17"/>前。雨華瑞也。敎菩薩法。決定前衆喜瑞也。佛所護
<lb ed="X" n="0648c11"/><lb ed="R046" n="0704a18"/>念。決定前地動瑞也。兼入定瑞悉在其中。有人作
<lb ed="X" n="0648c12"/><lb ed="R046" n="0704b01"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0648c1201" n="0648c1201"/><anchor xml:id="beg0648c1201" n="0648c1201"/>已<anchor xml:id="end0648c1201"/>同當同。不作今同。尋文云。今見此瑞。與本無異。
<lb ed="X" n="0648c13"/><lb ed="R046" n="0704b02"/>此正語於今。云何喚六瑞作<anchor xml:id="nkr_note_add_0648c1301" n="0648c1301"/><anchor xml:id="beg0648c1301" n="0648c1301"/>已<anchor xml:id="end0648c1301"/>。據此文爲今。故作
<lb ed="X" n="0648c14"/><lb ed="R046" n="0704b03"/>三同之釋也<note place="inline">四分明判答竟</note>。</p><p xml:id="pX29p0648c1412" cb:place="inline">△二偈頌二。初頌廣
<lb ed="X" n="0648c15"/><lb ed="R046" n="0704b04"/>擧曾見以答。二頌分明判答。初中二。初頌一佛同。
<lb ed="X" n="0648c16"/><lb ed="R046" n="0704b05"/>二頌最後佛同。不頌惟忖及略擧。但頌廣擧。就廣
<lb ed="X" n="0648c17"/><lb ed="R046" n="0704b06"/>擧中。但頌初後而略中間。足可顯義。不俟繁文。</p>
<lb ed="X" n="0648c18"/><lb ed="R046" n="0704b07"/><p xml:id="pX29p0648c1801">今初二行頌一佛同。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0648c19"/><lb ed="R046" n="0704b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0648c1901">爾時<name role="" type="person">文殊師利</name>。於大衆中。欲重宣此義而說偈言。</p>
<lb ed="X" n="0648c20"/><lb ed="R046" n="0704b09"/><p xml:id="pX29p0648c2001">我念過去世<note place="inline">至</note>令入佛智慧。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0648c21"/><lb ed="R046" n="0704b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0648c2101">此頌上時節名號。及說法等同也。</p><p xml:id="pX29p0648c2114" cb:place="inline">△二頌最後佛
<lb ed="X" n="0648c22"/><lb ed="R046" n="0704b11"/>同爲三。初頌曾見事與今<anchor xml:id="nkr_note_add_0648c2201" n="0648c2201"/><anchor xml:id="beg0648c2201" n="0648c2201"/>已<anchor xml:id="end0648c2201"/>同。二頌曾見事與今
<lb ed="X" n="0648c23"/><lb ed="R046" n="0704b12"/>現同。三頌曾見事與今當同。</p><p xml:id="pX29p0648c2312" cb:place="inline">今初一行。頌曾見
<lb ed="X" n="0648c24"/><lb ed="R046" n="0704b13"/>事與今<anchor xml:id="nkr_note_add_0648c2401" n="0648c2401"/><anchor xml:id="beg0648c2401" n="0648c2401"/>已<anchor xml:id="end0648c2401"/>同。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X29.0599.0649a" n="0649a"/>
<lb ed="X" n="0649a01"/><lb ed="R046" n="0704b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0649a0101">佛未出家時。所生八王子。見大聖出家。亦隨修梵行。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0649a02"/><lb ed="R046" n="0704b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0649a0201">△二頌曾見事與今現同。又二。初頌現瑞同。二頌
<lb ed="X" n="0649a03"/><lb ed="R046" n="0704b16"/>疑念同。初又二。初頌此土六瑞同。二頌他土六瑞
<lb ed="X" n="0649a04"/><lb ed="R046" n="0704b17"/>同。</p><p xml:id="pX29p0649a0402" cb:place="inline">今初四行頌此土六瑞同。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0649a05"/><lb ed="R046" n="0704b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0649a0501">時佛說大乘<note place="inline">至</note>現諸希有事。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0649a06"/><lb ed="R046" n="0705a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0649a0601">偈長出天鼓自鳴。表無問自說也。現諸希有事者。
<lb ed="X" n="0649a07"/><lb ed="R046" n="0705a02"/>卽總頌諸瑞也。</p><p xml:id="pX29p0649a0707" cb:place="inline">△二頌他土六瑞同。長行但云。如
<lb ed="X" n="0649a08"/><lb ed="R046" n="0705a03"/>今所見。是諸佛土。其文則略。此頌廣也。文爲五。初
<lb ed="X" n="0649a09"/><lb ed="R046" n="0705a04"/>三行。頌見六趣衆生。及諸佛土。次一行半。頌見佛
<lb ed="X" n="0649a10"/><lb ed="R046" n="0705a05"/>同。第三兩句。頌聞佛說頓敎七善法同也。第四三
<lb ed="X" n="0649a11"/><lb ed="R046" n="0705a06"/>行。頌見聲聞等三乘。卽是昔佛開漸敎法同也。第
<lb ed="X" n="0649a12"/><lb ed="R046" n="0705a07"/>五二行。頌見菩薩種種因緣。卽是頌開方等般若
<lb ed="X" n="0649a13"/><lb ed="R046" n="0705a08"/>敎同。</p><p xml:id="pX29p0649a1303" cb:place="inline">今初如文。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0649a14"/><lb ed="R046" n="0705a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0649a1401">此光照東方<note place="inline">至</note>各供養其佛。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0649a15"/><lb ed="R046" n="0705a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0649a1501">△第二一行半頌見佛同。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0649a16"/><lb ed="R046" n="0705a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0649a1601">又見諸如來<note place="inline">至</note>內現眞金像。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0649a17"/><lb ed="R046" n="0705a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0649a1701">自然成佛道者。方便道。則加心修習。發眞道。卽是
<lb ed="X" n="0649a18"/><lb ed="R046" n="0705a13"/>自然。任運與理合也。約四敎可知<note place="inline">四機旣徧於諸趣。四佛徧赴於
<lb ed="X" n="0649a19"/><lb ed="R046" n="0705a14"/>物機。是故四敎。各有眞道</note>。問。發眞自然者。何須諸佛說法。答。如
<lb ed="X" n="0649a20"/><lb ed="R046" n="0705a15"/>舡順流。若遇風加棹。疾有所至。風喩見佛聞法。棹
<lb ed="X" n="0649a21"/><lb ed="R046" n="0705a16"/>喩修行。例如初果。任運七生。若値佛加修。或一生
<lb ed="X" n="0649a22"/><lb ed="R046" n="0705a17"/>二生。得至無學。自然成佛道。是報身。瑠璃。是法身
<lb ed="X" n="0649a23"/><lb ed="R046" n="0705a18"/>本淨。金像。是應物現形。</p><p xml:id="pX29p0649a2310" cb:place="inline">△第三兩句頌頓敎同。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0649a24"/><lb ed="R046" n="0705b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0649a2401">世尊在大衆。敷演深法義。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X29.0599.0649b" n="0649b"/>
<lb ed="X" n="0649b01"/><lb ed="R046" n="0705b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0649b0101">此將法約人。法旣深玄。當知必運大機。開頓敎也。
<lb ed="X" n="0649b02"/><lb ed="R046" n="0705b03"/>此頌上純一無雜七善之文。</p><p xml:id="pX29p0649b0212" cb:place="inline">△第四三行頌漸敎
<lb ed="X" n="0649b03"/><lb ed="R046" n="0705b04"/>同。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0649b04"/><lb ed="R046" n="0705b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0649b0401">一一諸佛土<note place="inline">至</note>斯由佛光照。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0649b05"/><lb ed="R046" n="0705b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0649b0501">此卽將人約法。人旣二乘。必知說三藏敎也。卽上
<lb ed="X" n="0649b06"/><lb ed="R046" n="0705b07"/>爲聲聞人。說應四諦等也。雖不頌出緣覺兼攝在
<lb ed="X" n="0649b07"/><lb ed="R046" n="0705b08"/>中。行施忍辱等。等於四度耳。此一行。頌上六度大
<lb ed="X" n="0649b08"/><lb ed="R046" n="0705b09"/>乘也。</p><p xml:id="pX29p0649b0803" cb:place="inline">△第五兩行。頌上見他土菩薩與二酥同。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0649b09"/><lb ed="R046" n="0705b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0649b0901">又見諸菩薩<note place="inline">至</note>說法求佛道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0649b10"/><lb ed="R046" n="0705b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0649b1001">但頌上見他土菩薩種種因緣。信解相貌。略不答
<lb ed="X" n="0649b11"/><lb ed="R046" n="0705b12"/>上起塔也。上不見他土法華相故。此後見起塔。今
<lb ed="X" n="0649b12"/><lb ed="R046" n="0705b13"/>答出法華相故。起塔入滅。事在後答也。</p><p xml:id="pX29p0649b1216" cb:place="inline">△第二一
<lb ed="X" n="0649b13"/><lb ed="R046" n="0705b14"/>行半頌疑念同。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0649b14"/><lb ed="R046" n="0705b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0649b1401">爾時四部衆<note place="inline">至</note>是事何因緣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0649b15"/><lb ed="R046" n="0705b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0649b1501"><note place="inline">二曾見事與今現同竟</note>。</p><p xml:id="pX29p0649b1510" cb:place="inline">△三頌曾見事與今當同
<lb ed="X" n="0649b16"/><lb ed="R046" n="0705b17"/>五。初頌因人說法。二頌時節。三頌唱滅。四頌授記。
<lb ed="X" n="0649b17"/><lb ed="R046" n="0705b18"/>五頌滅後通經。</p><p xml:id="pX29p0649b1707" cb:place="inline">今初兩行三句頌因人說法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0649b18"/><lb ed="R046" n="0706a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0649b1801">天人所奉尊<note place="inline">至</note>說是法華經。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0649b19"/><lb ed="R046" n="0706a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0649b1901">因人同者。經云從三昧起。卽讚玅光。讚後方始說
<lb ed="X" n="0649b20"/><lb ed="R046" n="0706a03"/>經。說是法華經卽此一句。頌上說法同。</p><p xml:id="pX29p0649b2016" cb:place="inline">△二一行
<lb ed="X" n="0649b21"/><lb ed="R046" n="0706a04"/>一句頌時節。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0649b22"/><lb ed="R046" n="0706a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0649b2201">滿六十小劫<note place="inline">至</note>悉皆能受持。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0649b23"/><lb ed="R046" n="0706a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0649b2301">六十小劫。約不思議延促劫智也。玅光皆悉受持
<lb ed="X" n="0649b24"/><lb ed="R046" n="0706a07"/>昔佛法者。亦如身子。受佛付囑也。</p><p xml:id="pX29p0649b2414" cb:place="inline">△三三行頌唱
<pb ed="X" xml:id="X29.0599.0649c" n="0649c"/>
<lb ed="X" n="0649c01"/><lb ed="R046" n="0706a08"/>滅。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0649c02"/><lb ed="R046" n="0706a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0649c0201">佛說是法華<note place="inline">至</note>億劫時一遇。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0649c03"/><lb ed="R046" n="0706a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0649c0301">就此文有唱滅。有囑累。囑累如遺敎也。</p><p xml:id="pX29p0649c0316" cb:place="inline">△四三行
<lb ed="X" n="0649c04"/><lb ed="R046" n="0706a11"/>半頌授記。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0649c05"/><lb ed="R046" n="0706a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0649c0501">世尊諸子等<note place="inline">至</note>亦度無量衆。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0649c06"/><lb ed="R046" n="0706a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0649c0601">文中有悲泣。如涅槃。有慰諭。亦如遺敎。其得度者。
<lb ed="X" n="0649c07"/><lb ed="R046" n="0706a14"/>悉皆得度。未度者。作得度因緣。例如今佛。將付彌
<lb ed="X" n="0649c08"/><lb ed="R046" n="0706a15"/>勒也。</p><p xml:id="pX29p0649c0803" cb:place="inline">△五頌滅後通經又三。初頌示滅供養精進。
<lb ed="X" n="0649c09"/><lb ed="R046" n="0706a16"/>二頌滅後通經利益。三頌結會古今。</p><p xml:id="pX29p0649c0915" cb:place="inline">今初二行
<lb ed="X" n="0649c10"/><lb ed="R046" n="0706a17"/>頌示滅。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0649c11"/><lb ed="R046" n="0706a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0649c1101">佛此夜滅度<note place="inline">至</note>以求無上道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0649c12"/><lb ed="R046" n="0706b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0649c1201">如薪盡火滅者。小乘佛以果報身爲薪。智慧爲火。
<lb ed="X" n="0649c13"/><lb ed="R046" n="0706b02"/>慧依報身。身滅智亡。大乘佛以機爲薪。逗應爲火。
<lb ed="X" n="0649c14"/><lb ed="R046" n="0706b03"/>衆生機盡。應形亦滅。倍加精進者。應以滅度度者
<lb ed="X" n="0649c15"/><lb ed="R046" n="0706b04"/>也<note place="inline">僭補曰。倍復加精進半偈。其二衆久發大心。後因見佛滅度而倍加精進。求無上道。故疏云。應以滅
<lb ed="X" n="0649c16"/><lb ed="R046" n="0706b05"/>度度者是也</note>。</p><p xml:id="pX29p0649c1606" cb:place="inline">△二九行頌滅後通經利益。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0649c17"/><lb ed="R046" n="0706b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0649c1701">是玅光法師<note place="inline">至</note>其數無有量。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0649c18"/><lb ed="R046" n="0706b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0649c1801">△三一行頌結會古今。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0649c19"/><lb ed="R046" n="0706b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0649c1901">彼佛滅度後。懈怠者汝是。玅光法師者。今則我身是。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0649c20"/><lb ed="R046" n="0706b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0649c2001"><note place="inline">初頌廣擧曾見以答竟</note>。</p><p xml:id="pX29p0649c2010" cb:place="inline">△二頌分明判答三。初頌
<lb ed="X" n="0649c21"/><lb ed="R046" n="0706b10"/>說法華經。二頌敎菩薩法。三頌佛所護念。</p><p xml:id="pX29p0649c2117" cb:place="inline">今初
<lb ed="X" n="0649c22"/><lb ed="R046" n="0706b11"/>一行頌說經。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0649c23"/><lb ed="R046" n="0706b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0649c2301">我見燈明佛。本光瑞如此。以是知今佛。欲說法華經。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0649c24"/><lb ed="R046" n="0706b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0649c2401"><note place="inline">僭補曰。本光者。靈光獨耀。實相玅光也</note>。</p><p xml:id="pX29p0649c2416" cb:place="inline">△二二行頌敎菩薩法。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X29.0599.0650a" n="0650a"/>
<lb ed="X" n="0650a01"/><lb ed="R046" n="0706b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0650a0101">今相如本瑞<note place="inline">至</note>充足求道者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0650a02"/><lb ed="R046" n="0706b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0650a0201">頌云。佛當雨法雨等。頌上敎菩薩法。故知上之六
<lb ed="X" n="0650a03"/><lb ed="R046" n="0706b16"/>句。但明欲說之由。誡衆令生渴慕耳。</p><p xml:id="pX29p0650a0315" cb:place="inline">△三一行頌
<lb ed="X" n="0650a04"/><lb ed="R046" n="0706b17"/>佛所護念。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0650a05"/><lb ed="R046" n="0706b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0650a0501">諸求三乘人。若有疑悔者。佛當爲除斷。令盡無有餘。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0650a06"/><lb ed="R046" n="0707a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0650a0601">又前彌勒釋四伏難。令文殊必定有答。此中末後
<lb ed="X" n="0650a07"/><lb ed="R046" n="0707a02"/>四偈。是文殊斷四伏疑。使彌勒莫復更問。</p><p xml:id="pX29p0650a0717" cb:place="inline">初第一
<lb ed="X" n="0650a08"/><lb ed="R046" n="0707a03"/>疑。因文殊廣引先佛曾說法華。故彌勒潛疑欲問。
<lb ed="X" n="0650a09"/><lb ed="R046" n="0707a04"/>諸佛赴緣。人時各異。古佛雖名法華。今佛何必如
<lb ed="X" n="0650a10"/><lb ed="R046" n="0707a05"/>此。文殊卽以第一偈斷云。我見燈明佛。本光瑞如
<lb ed="X" n="0650a11"/><lb ed="R046" n="0707a06"/>此。以是知今佛。欲說法華經。此斷其疑名之問也。
<lb ed="X" n="0650a12"/><lb ed="R046" n="0707a07"/>彌勒因此又疑。自有名同義同。自有名同義異。此
<lb ed="X" n="0650a13"/><lb ed="R046" n="0707a08"/>名何所顯召。文殊卽以第二偈斷云。今相如本瑞。
<lb ed="X" n="0650a14"/><lb ed="R046" n="0707a09"/>是諸佛方便。今佛放光明。助發實相義。此是斷其
<lb ed="X" n="0650a15"/><lb ed="R046" n="0707a10"/>疑體之問。</p><p xml:id="pX29p0650a1505" cb:place="inline">彌勒因此又疑。實相無相。何人會之。文
<lb ed="X" n="0650a16"/><lb ed="R046" n="0707a11"/>殊卽以第三偈斷云。諸人今當知。合掌一心待。佛
<lb ed="X" n="0650a17"/><lb ed="R046" n="0707a12"/>當雨法雨。充足求道者。此斷其疑宗之問。</p><p xml:id="pX29p0650a1717" cb:place="inline">彌勒因
<lb ed="X" n="0650a18"/><lb ed="R046" n="0707a13"/>此又疑。佛雨法雨。止洽菩薩。亦潤二乘。文殊卽以
<lb ed="X" n="0650a19"/><lb ed="R046" n="0707a14"/>第四偈斷云。諸求三乘人。若有疑悔者。佛當爲除
<lb ed="X" n="0650a20"/><lb ed="R046" n="0707a15"/>斷。令盡無有餘。此卽斷其疑用之問。</p><p xml:id="pX29p0650a2015" cb:place="inline">彌勒聯翩構
<lb ed="X" n="0650a21"/><lb ed="R046" n="0707a16"/>疑。文殊頻煩爲斷。旣事窮理盡。卽得之於懷。可謂
<lb ed="X" n="0650a22"/><lb ed="R046" n="0707a17"/>善於問答。具二莊嚴。</p><p xml:id="pX29p0650a2209" cb:place="inline">光宅但知述於釗師。釋四種
<lb ed="X" n="0650a23"/><lb ed="R046" n="0707a18"/>伏難。使文殊必答。顯彌勒之美。不見文殊釋四伏
<lb ed="X" n="0650a24"/><lb ed="R046" n="0707b01"/>疑。令彌勒不問。抑玅德之能。此義出自天台。非傳
<pb ed="X" xml:id="X29.0599.0650b" n="0650b"/>
<lb ed="X" n="0650b01"/><lb ed="R046" n="0707b02"/>他疏。</p><p xml:id="pX29p0650b0103" cb:place="inline"><note place="inline">序品<anchor xml:id="nkr_note_add_0650b0101" n="0650b0101"/><anchor xml:id="beg0650b0101" n="0650b0101"/>已<anchor xml:id="end0650b0101"/>竟</note>。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0650b02"/><lb ed="R046" n="0707b03"/>
<lb ed="X" n="0650b03"/><lb ed="R046" n="0707b04"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>玅法蓮華經文句纂要卷第一</cb:jhead></cb:juan>
</body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0618b0801" to="#end0618b0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0618b1301" to="#end0618b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0618b1302" to="#end0618b1302"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0618c0101" to="#end0618c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0618c0501" to="#end0618c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0618c1001" to="#end0618c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0620c1901" to="#end0620c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0620c2401" to="#end0620c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0621b1001" to="#end0621b1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0622b2101" to="#end0622b2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0622c1501" to="#end0622c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0622c1601" to="#end0622c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0623a0101" to="#end0623a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0623a0102" to="#end0623a0102"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0623b1601" to="#end0623b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0623c0101" to="#end0623c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0623c2001" to="#end0623c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0623c2301" to="#end0623c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0624b0601" to="#end0624b0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">諡</lem><rdg wit="#wit.orig">謚</rdg></app>
<app from="#beg0624c1401" to="#end0624c1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0624c1601" to="#end0624c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">塋</lem><rdg wit="#wit.orig">瑩</rdg></app>
<app from="#beg0624c1602" to="#end0624c1602"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">諡</lem><rdg wit="#wit.orig">謚</rdg></app>
<app from="#beg0625a1201" to="#end0625a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0625b1901" to="#end0625b1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0625b2001" to="#end0625b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0626c1001" to="#end0626c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0627a0901" to="#end0627a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0627a0902" to="#end0627a0902"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0627a1001" to="#end0627a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0627a1101" to="#end0627a1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0627a2001" to="#end0627a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0628b0501" to="#end0628b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0628b0901" to="#end0628b0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0628c0901" to="#end0628c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0628c1001" to="#end0628c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0628c1101" to="#end0628c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0628c1102" to="#end0628c1102"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0629a1001" to="#end0629a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4" cb:provider="來函：趙文平 (2020-05-26)">暘<note type="cf1">T19n0945_p0109c12</note></lem><rdg wit="#wit.orig">晹</rdg></app>
<app from="#beg0629a2301" to="#end0629a2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0630a2301" to="#end0630a2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0630b0501" to="#end0630b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0630c0201" to="#end0630c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0630c2401" to="#end0630c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0631a1201" to="#end0631a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0631a1601" to="#end0631a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0631a1701" to="#end0631a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0631a1801" to="#end0631a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0631c1501" to="#end0631c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0632b0601" to="#end0632b0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0632c1801" to="#end0632c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0633a0801" to="#end0633a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0633a2101" to="#end0633a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0633b1601" to="#end0633b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0633c0501" to="#end0633c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0633c1001" to="#end0633c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0634a2201" to="#end0634a2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0634c1501" to="#end0634c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0635a0101" to="#end0635a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0635b1301" to="#end0635b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0635c2101" to="#end0635c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0637a2301" to="#end0637a2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0639a0501" to="#end0639a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0639a0701" to="#end0639a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0639c1701" to="#end0639c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0639c2001" to="#end0639c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0640a2101" to="#end0640a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0640a2401" to="#end0640a2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0640a2402" to="#end0640a2402"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0640a2403" to="#end0640a2403"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0640b1101" to="#end0640b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0640b1201" to="#end0640b1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0640b1202" to="#end0640b1202"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0641a0901" to="#end0641a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0641a1001" to="#end0641a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0641a1301" to="#end0641a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0641c0301" to="#end0641c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0641c1401" to="#end0641c1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0642c1401" to="#end0642c1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0643a1601" to="#end0643a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0644c1501" to="#end0644c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0645c1401" to="#end0645c1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0646b1601" to="#end0646b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0646b2301" to="#end0646b2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0646b2401" to="#end0646b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0646c0201" to="#end0646c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0646c1201" to="#end0646c1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0646c1301" to="#end0646c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0646c1501" to="#end0646c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0646c1701" to="#end0646c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0646c2001" to="#end0646c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0647b0401" to="#end0647b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0647b2201" to="#end0647b2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0647b2301" to="#end0647b2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0647b2401" to="#end0647b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0647c0801" to="#end0647c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0647c0901" to="#end0647c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0647c1001" to="#end0647c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0647c1101" to="#end0647c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0647c1201" to="#end0647c1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0647c1301" to="#end0647c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0647c1801" to="#end0647c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0648a1701" to="#end0648a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0648b0301" to="#end0648b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0648b0801" to="#end0648b0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0648b1201" to="#end0648b1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0648b1701" to="#end0648b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0648c1201" to="#end0648c1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0648c1301" to="#end0648c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0648c2201" to="#end0648c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0648c2401" to="#end0648c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0650b0101" to="#end0650b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="xuzang-notes">
<head>卍續藏 校注</head>
<p>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
<note n="0618b0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0618b0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0618b1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0618b1301">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0618b1302" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0618b1302">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0618c0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0618c0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0618c0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0618c0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0618c1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0618c1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0620c1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0620c1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0620c2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0620c2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0621b1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0621b1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0622b2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0622b2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0622c1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0622c1501">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0622c1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0622c1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0623a0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0623a0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0623a0102" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0623a0102">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0623b1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0623b1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0623c0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0623c0101">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0623c2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0623c2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0623c2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0623c2301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0624b0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0624b0601">諡【CB】，謚【卍續】</note>
<note n="0624c1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0624c1401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0624c1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0624c1601">塋【CB】，瑩【卍續】</note>
<note n="0624c1602" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0624c1602">諡【CB】，謚【卍續】</note>
<note n="0625a1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0625a1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0625b1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0625b1901">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0625b2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0625b2001">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0626c1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0626c1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0627a0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0627a0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0627a0902" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0627a0902">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0627a1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0627a1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0627a1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0627a1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0627a2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0627a2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0628b0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0628b0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0628b0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0628b0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0628c0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0628c0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0628c1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0628c1001">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0628c1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0628c1101">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0628c1102" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0628c1102">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0629a1001" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="X29.0629a10.08" target="#nkr_note_add_0629a1001">暘【CB】，晹【卍續】</note>
<note n="0629a2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0629a2301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0630a2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0630a2301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0630b0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0630b0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0630c0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0630c0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0630c2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0630c2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0631a1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0631a1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0631a1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0631a1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0631a1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0631a1701">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0631a1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0631a1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0631c1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0631c1501">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0632b0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0632b0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0632c1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0632c1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0633a0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0633a0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0633a2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0633a2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0633b1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0633b1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0633c0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0633c0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0633c1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0633c1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0634a2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0634a2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0634c1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0634c1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0635a0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0635a0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0635b1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0635b1301">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0635c2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0635c2101">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0637a2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0637a2301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0639a0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0639a0501">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0639a0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0639a0701">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0639c1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0639c1701">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0639c2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0639c2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0640a2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0640a2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0640a2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0640a2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0640a2402" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0640a2402">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0640a2403" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0640a2403">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0640b1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0640b1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0640b1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0640b1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0640b1202" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0640b1202">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0641a0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0641a0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0641a1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0641a1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0641a1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0641a1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0641c0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0641c0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0641c1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0641c1401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0642c1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0642c1401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0643a1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0643a1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0644c1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0644c1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0645c1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0645c1401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0646b1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0646b1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0646b2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0646b2301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0646b2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0646b2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0646c0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0646c0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0646c1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0646c1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0646c1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0646c1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0646c1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0646c1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0646c1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0646c1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0646c2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0646c2001">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0647b0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0647b0401">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0647b2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0647b2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0647b2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0647b2301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0647b2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0647b2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0647c0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0647c0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0647c0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0647c0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0647c1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0647c1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0647c1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0647c1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0647c1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0647c1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0647c1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0647c1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0647c1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0647c1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0648a1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0648a1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0648b0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0648b0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0648b0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0648b0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0648b1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0648b1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0648b1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0648b1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0648c1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0648c1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0648c1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0648c1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0648c2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0648c2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0648c2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0648c2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0650b0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0650b0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>