<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="X30n0600">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 600 法華經入疏</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經數位版, No. 600 法華經入疏</title>
			<author>宋 道威入注</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp5"><resp>corrections</resp><name>CBETA.ting</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>12卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">30</idno>.<idno type="no">600</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2024-07-08 12:38:29 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">法華經入疏</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">CBETA 人工輸入，CBETA 掃瞄辨識</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>原書標點</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【卍續】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		<charDecl>
<char xml:id="CB00145">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00145</charName>
				<mapping cb:dec="983185" type="PUA">U+F0091</mapping>
			<mapping type="unicode">U+3779</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[少/兔]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB00376">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00376</charName>
				<mapping cb:dec="983416" type="PUA">U+F0178</mapping>
			<mapping type="unicode">U+4ACC</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[卑*頁]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB00501">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00501</charName>
				<mapping cb:dec="983541" type="PUA">U+F01F5</mapping>
			<mapping type="unicode">U+4B7E</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>馱</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[馬*犬]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB01469">
				<charName>CBETA CHARACTER CB01469</charName>
				<mapping cb:dec="984509" type="PUA">U+F05BD</mapping>
			<mapping type="unicode">U+26D54</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>菹</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[卄/(爻*且)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB01926">
				<charName>CBETA CHARACTER CB01926</charName>
				<mapping cb:dec="984966" type="PUA">U+F0786</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+7070</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>灰</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[厂@火]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB02494">
				<charName>CBETA CHARACTER CB02494</charName>
				<mapping cb:dec="985534" type="PUA">U+F09BE</mapping>
			<mapping type="unicode">U+47E6</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>跋</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[跳-兆+(乏-之+友)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB04514">
				<charName>CBETA CHARACTER CB04514</charName>
				<mapping cb:dec="987554" type="PUA">U+F11A2</mapping>
			<mapping type="unicode">U+2E31E</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[月*肴]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB05418">
				<charName>CBETA CHARACTER CB05418</charName>
				<mapping cb:dec="988458" type="PUA">U+F152A</mapping>
			<mapping type="unicode">U+458D</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>虔</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[虔-文+ㄆ]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB08504">
				<charName>CBETA CHARACTER CB08504</charName>
				<mapping cb:dec="991544" type="PUA">U+F2138</mapping>
			<mapping type="unicode">U+269A8</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>燄</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[舀*炎]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15106">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15106</charName>
				<mapping cb:dec="998146" type="PUA">U+F3B02</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+9B31</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>鬱</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[鬱-山+止]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB16612">
				<charName>CBETA CHARACTER CB16612</charName>
				<mapping cb:dec="999652" type="PUA">U+F40E4</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+7934</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>礡</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[礡-莆+蒲]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB18834">
				<charName>CBETA CHARACTER CB18834</charName>
				<mapping cb:dec="1001874" type="PUA">U+F4992</mapping>
			<charProp><localName>composition</localName><value>編⃝</value></charProp></char>
</charDecl>
	</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-05-20">
			<name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication
		</change>
		<change when="2006-09-14T11:22:42">
			Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<milestone unit="juan" n="1"/>
<pb ed="X" xml:id="X30.0600.0001a" n="0001a"/>
<lb ed="X" n="0001a01"/>
<lb ed="X" n="0001a02"/>
<lb ed="X" n="0001a03"/>
<lb ed="X" n="0001a04"/><lb ed="R047" n="0001a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">目次</cb:mulu><head>妙法蓮華經入疏目<anchor xml:id="nkr_note_orig_0001001" n="0001001"/>次</head>
<lb ed="X" n="0001a05"/><lb ed="R047" n="0001a02"/>
<lb ed="X" n="0001a06"/><lb ed="R047" n="0001a03"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX30p0001a0601">卷第一
<lb ed="X" n="0001a07"/><lb ed="R047" n="0001a04"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX30p0001a0701">序</item><item xml:id="itemX30p0001a0702">序品第一</item></list></item>
<lb ed="X" n="0001a08"/><lb ed="R047" n="0001a05"/><item xml:id="itemX30p0001a0801">卷第二
<lb ed="X" n="0001a09"/><lb ed="R047" n="0001a06"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX30p0001a0901">方便品第二</item></list></item>
<lb ed="X" n="0001a10"/><lb ed="R047" n="0001a07"/><item xml:id="itemX30p0001a1001">卷第三
<lb ed="X" n="0001a11"/><lb ed="R047" n="0001a08"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX30p0001a1101">譬喩品第三</item></list></item>
<lb ed="X" n="0001a12"/><lb ed="R047" n="0001a09"/><item xml:id="itemX30p0001a1201">卷第四
<lb ed="X" n="0001a13"/><lb ed="R047" n="0001a10"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX30p0001a1301">信解品第四</item></list></item>
<lb ed="X" n="0001a14"/><lb ed="R047" n="0001a11"/><item xml:id="itemX30p0001a1401">卷第五
<lb ed="X" n="0001a15"/><lb ed="R047" n="0001a12"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX30p0001a1501">藥草喩品第五</item></list></item>
<lb ed="X" n="0001a16"/><lb ed="R047" n="0001a13"/><item xml:id="itemX30p0001a1601">卷第六
<lb ed="X" n="0001a17"/><lb ed="R047" n="0001a14"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX30p0001a1701">授記品第六</item><item xml:id="itemX30p0001a1706">化城喩品第七</item></list></item>
<lb ed="X" n="0001a18"/><lb ed="R047" n="0001a15"/><item xml:id="itemX30p0001a1801">卷第七
<lb ed="X" n="0001a19"/><lb ed="R047" n="0001a16"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX30p0001a1901">五百弟子授記品第八</item><item xml:id="itemX30p0001a1910">授學無學人記品第九</item>
<lb ed="X" n="0001a20"/><lb ed="R047" n="0001a17"/><item xml:id="itemX30p0001a2001">法師品第十</item><item xml:id="itemX30p0001a2006">見寶塔品第十一</item></list></item>
<lb ed="X" n="0001a21"/><lb ed="R047" n="0001a18"/><item xml:id="itemX30p0001a2101">卷第八
<lb ed="X" n="0001a22"/><lb ed="R047" n="0001b01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX30p0001a2201">提婆達多品第十二</item><item xml:id="itemX30p0001a2209">勸持品第十三</item></list></item>
<lb ed="X" n="0001a23"/><lb ed="R047" n="0001b02"/><item xml:id="itemX30p0001a2301">卷第九
<lb ed="X" n="0001a24"/><lb ed="R047" n="0001b03"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX30p0001a2401">安樂行品第十四</item></list></item>
<pb ed="X" xml:id="X30.0600.0001b" n="0001b"/>
<lb ed="X" n="0001b01"/><lb ed="R047" n="0001b04"/><item xml:id="itemX30p0001b0101">卷第十
<lb ed="X" n="0001b02"/><lb ed="R047" n="0001b05"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX30p0001b0201">從地涌出品第十五</item><item xml:id="itemX30p0001b0209">如來壽量品第十六</item>
<lb ed="X" n="0001b03"/><lb ed="R047" n="0001b06"/><item xml:id="itemX30p0001b0301">分別功德品第十七</item></list></item>
<lb ed="X" n="0001b04"/><lb ed="R047" n="0001b07"/><item xml:id="itemX30p0001b0401">卷第十一
<lb ed="X" n="0001b05"/><lb ed="R047" n="0001b08"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX30p0001b0501">隨喜功德品第十八</item><item xml:id="itemX30p0001b0509">法師功德品第十九</item>
<lb ed="X" n="0001b06"/><lb ed="R047" n="0001b09"/><item xml:id="itemX30p0001b0601">常不輕菩薩品第二十</item>
<lb ed="X" n="0001b07"/><lb ed="R047" n="0001b10"/><item xml:id="itemX30p0001b0701">如來神力品第二十一</item>
<lb ed="X" n="0001b08"/><lb ed="R047" n="0001b11"/><item xml:id="itemX30p0001b0801">囑累品第二十二</item>
<lb ed="X" n="0001b09"/><lb ed="R047" n="0001b12"/><item xml:id="itemX30p0001b0901">藥王菩薩本事品第二十三</item></list></item>
<lb ed="X" n="0001b10"/><lb ed="R047" n="0001b13"/><item xml:id="itemX30p0001b1001">卷第十二
<lb ed="X" n="0001b11"/><lb ed="R047" n="0001b14"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX30p0001b1101">妙音菩薩品第二十四</item>
<lb ed="X" n="0001b12"/><lb ed="R047" n="0001b15"/><item xml:id="itemX30p0001b1201">觀世音菩薩普門品第二十五</item>
<lb ed="X" n="0001b13"/><lb ed="R047" n="0001b16"/><item xml:id="itemX30p0001b1301">陀羅尼品第二十六</item><item xml:id="itemX30p0001b1309">妙莊嚴王本事第二十七</item>
<lb ed="X" n="0001b14"/><lb ed="R047" n="0001b17"/><item xml:id="itemX30p0001b1401">普賢菩薩勸發品第二十八</item></list></item></list>
<lb ed="X" n="0001b15"/><lb ed="R047" n="0001b18"/><p xml:id="pX30p0001b1501">妙法蓮華經入疏目次<note place="inline">終</note></p></cb:div>
<lb ed="X" n="0001b16"/>
<lb ed="X" n="0001b17"/>
<lb ed="X" n="0001b18"/>
<lb ed="X" n="0001b19"/>
<lb ed="X" n="0001b20"/>
<lb ed="X" n="0001b21"/>
<lb ed="X" n="0001b22"/>
<lb ed="X" n="0001b23"/>
<lb ed="X" n="0001b24"/>
<pb ed="X" xml:id="X30.0600.0001c" n="0001c"/>
<lb ed="X" n="0001c01"/>
<lb ed="X" n="0001c02"/>
<lb ed="X" n="0001c03"/>
<lb ed="X" n="0001c04"/>
<lb ed="X" n="0001c05"/>
<lb ed="X" n="0001c06"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 600-A 刻法華入疏序</cb:mulu><head>No. 600-A
<lb ed="X" n="0001c07"/><lb ed="R047" n="0002a01"/> 刻法華入疏序</head>
<lb ed="X" n="0001c08"/>
<lb ed="X" n="0001c09"/><lb ed="R047" n="0002a02"/><p xml:id="pX30p0001c0901">妙法華經。一切諸經之父。而通經之家。天台獨得其
<lb ed="X" n="0001c10"/><lb ed="R047" n="0002a03"/>宗。天台兒孫。節取其疏。註於經文者。古今凡五家矣。
<lb ed="X" n="0001c11"/><lb ed="R047" n="0002a04"/>宋四明威師入疏。柯山倫師科註。元習善徐居士科
<lb ed="X" n="0001c12"/><lb ed="R047" n="0002a05"/>註。明上<name role="" type="person">天竺寺</name>如師科註。古吳蕅益旭師會義。是也。
<lb ed="X" n="0001c13"/><lb ed="R047" n="0002a06"/>世盛傳倫師以下四書。而不知有威師入疏。乙亥之
<lb ed="X" n="0001c14"/><lb ed="R047" n="0002a07"/>春余開講文句於台麓。會有書氏。持入疏來。質梓刻
<lb ed="X" n="0001c15"/><lb ed="R047" n="0002a08"/>於余。余喜而讀之。其節錄疏記之要。不似四書之略。
<lb ed="X" n="0001c16"/><lb ed="R047" n="0002a09"/>或易其文。或移其語。使讀者易解。誠大有益於初學
<lb ed="X" n="0001c17"/><lb ed="R047" n="0002a10"/>焉。嗚呼斯書。本成乎四書之先。而今行乎四書之後。
<lb ed="X" n="0001c18"/><lb ed="R047" n="0002a11"/>所謂顯晦有時者乎。遂書以卑之書氏。刻於其端。</p>
<lb ed="X" n="0001c19"/><lb ed="R047" n="0002a12"/><p xml:id="pX30p0001c1901">旹
<lb ed="X" n="0001c20" type="honorific"/><lb ed="R047" n="0002a13"/>元祿丁丑九月下浣沙門光謙謹撰</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0001c21"/>
<lb ed="X" n="0001c22"/>
<lb ed="X" n="0001c23"/>
<lb ed="X" n="0001c24"/>
<pb ed="X" xml:id="X30.0600.0002a" n="0002a"/>
<lb ed="X" n="0002a01"/>
<lb ed="X" n="0002a02"/><cb:docNumber>No. 600</cb:docNumber>
<lb ed="X" n="0002a03"/><lb ed="R047" n="0002b01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>妙法蓮華經入疏卷第<anchor xml:id="nkr_note_orig_0002001" n="0002001"/>一</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0002a04"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">經題</cb:mulu>
<lb ed="X" n="0002a05"/><lb ed="R047" n="0002b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0002a0501">所言妙者。妙名不可思議也。所言法者。十界十如
<lb ed="X" n="0002a06"/><lb ed="R047" n="0002b03"/>權實之法也。蓮華者。譬權實法也。良以妙法難解。
<lb ed="X" n="0002a07"/><lb ed="R047" n="0002b04"/>假喩易彰。況意乃多。略擬前後。合成六喩也。一爲
<lb ed="X" n="0002a08"/><lb ed="R047" n="0002b05"/>蓮故華。譬爲實施權。文云。知第一寂滅。以方便力
<lb ed="X" n="0002a09"/><lb ed="R047" n="0002b06"/>故。雖示種種道。其實爲佛乘。二華敷譬開權。蓮現
<lb ed="X" n="0002a10"/><lb ed="R047" n="0002b07"/>譬顯實。文云。開方便門。示眞實相。三華落譬廢權。
<lb ed="X" n="0002a11"/><lb ed="R047" n="0002b08"/>蓮成譬立實。文云。正直捨方便。但說無上道。又蓮
<lb ed="X" n="0002a12"/><lb ed="R047" n="0002b09"/>譬於本。華譬於迹。從本垂迹。迹依於本。文云。我實
<lb ed="X" n="0002a13"/><lb ed="R047" n="0002b10"/>成佛<anchor xml:id="nkr_note_add_0002a1301" n="0002a1301"/><anchor xml:id="beg0002a1301" n="0002a1301"/>已<anchor xml:id="end0002a1301"/>來。久遠若斯。但敎化衆生。作如是說。我少
<lb ed="X" n="0002a14"/><lb ed="R047" n="0002b11"/>出家。得三菩提。二華敷譬開迹。蓮現譬顯本。文云。
<lb ed="X" n="0002a15"/><lb ed="R047" n="0002b12"/>一切世間。皆謂今始得道。然我成佛來。無量無邊。
<lb ed="X" n="0002a16"/><lb ed="R047" n="0002b13"/>那由他劫。三華落譬廢迹。蓮成譬立本。文云。諸佛
<lb ed="X" n="0002a17"/><lb ed="R047" n="0002b14"/>如來。法皆如是。爲度衆生。皆實不虗。是以先標妙
<lb ed="X" n="0002a18"/><lb ed="R047" n="0002b15"/>法。次喩蓮華。蕩化城之執敎。廢草菴之滯情。開方
<lb ed="X" n="0002a19"/><lb ed="R047" n="0002b16"/>便之權門。示眞實之妙理。會衆善之小行。歸廣大
<lb ed="X" n="0002a20"/><lb ed="R047" n="0002b17"/>之一乘。上中下根。皆與記莂。發衆聖之權巧。顯本
<lb ed="X" n="0002a21"/><lb ed="R047" n="0002b18"/>地之幽微。故增道損生。位鄰大覺。一期化導。事理
<lb ed="X" n="0002a22"/><lb ed="R047" n="0003a01"/>俱圓。蓮華之譬。意在斯矣。又發祕密之奧藏。稱之
<lb ed="X" n="0002a23"/><lb ed="R047" n="0003a02"/>爲妙。示權實之正軌。故號爲法。指久遠之本果。喩
<lb ed="X" n="0002a24"/><lb ed="R047" n="0003a03"/>之以蓮。會不二之圓道。譬之以華。又妙法蓮華。叙
<pb ed="X" xml:id="X30.0600.0002b" n="0002b"/>
<lb ed="X" n="0002b01"/><lb ed="R047" n="0003a04"/>名也。示眞實之妙理。叙體。歸廣大之一乘。叙宗。蕩
<lb ed="X" n="0002b02"/><lb ed="R047" n="0003a05"/>化城之執敎。叙用。一期化圓。叙敎也。聲爲佛事。稱
<lb ed="X" n="0002b03"/><lb ed="R047" n="0003a06"/>之爲經。經者外國。稱修多羅。聖敎之都名。有翻無
<lb ed="X" n="0002b04"/><lb ed="R047" n="0003a07"/>翻。各十五義。具在玄文。卷者卷舒也。第者居也。衆
<lb ed="X" n="0002b05"/><lb ed="R047" n="0003a08"/>次之首。名爲第一。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0002b06"/><lb ed="R047" n="0003a09"/><byline cb:type="other">姚秦三藏法師　鳩摩羅什　譯</byline>
<lb ed="X" n="0002b07"/><lb ed="R047" n="0003a10"/><byline cb:type="other">天台　智者　疏　幷記</byline>
<lb ed="X" n="0002b08"/><lb ed="R047" n="0003a11"/><byline cb:type="author">四明沙門　道威　入注</byline></cb:div>
<lb ed="X" n="0002b09"/><lb ed="R047" n="0003a12"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">序品第一</cb:mulu><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0002b0901">妙法蓮華經序品第一</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0002b10"/><lb ed="R047" n="0003a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0002b1001">妙法蓮華經五字。通題。委在玄義。略如前說。序品
<lb ed="X" n="0002b11"/><lb ed="R047" n="0003a14"/>別號。此下略申。序者訓序也。謂階位賓主問答。悉
<lb ed="X" n="0002b12"/><lb ed="R047" n="0003a15"/>庠序之義。如下文。通別二序。以別內外也。又可用
<lb ed="X" n="0002b13"/><lb ed="R047" n="0003a16"/>安庠。卽非怱卒越次之意。卽通別二序。共有此義。
<lb ed="X" n="0002b14"/><lb ed="R047" n="0003a17"/>後方正故。此約字訓釋也。若經家從義。則有次序
<lb ed="X" n="0002b15"/><lb ed="R047" n="0003a18"/>由序述序也。初次者。以如是等五事。冠於經首。卽
<lb ed="X" n="0002b16"/><lb ed="R047" n="0003b01"/>名次序。卽是通序。卽從如是我聞。至退坐一面。都
<lb ed="X" n="0002b17"/><lb ed="R047" n="0003b02"/>名通序。通冠經首。故曰次序也。二由序者。卽別序
<lb ed="X" n="0002b18"/><lb ed="R047" n="0003b03"/>也。如從爾時世尊。訖此一品。名爲別序。良以放光
<lb ed="X" n="0002b19"/><lb ed="R047" n="0003b04"/>現瑞。別爲起發之端。名爲由序。三述序者。由光所
<lb ed="X" n="0002b20"/><lb ed="R047" n="0003b05"/>照。見萬八千土。彌勒懷疑致問。文殊引古而答。爲
<lb ed="X" n="0002b21"/><lb ed="R047" n="0003b06"/>衆釋疑。作正說哢引。名爲叙述序也。當知序之一
<lb ed="X" n="0002b22"/><lb ed="R047" n="0003b07"/>字。具此三義。初次序名通。二三由述名別。然通者。
<lb ed="X" n="0002b23"/><lb ed="R047" n="0003b08"/>則一切經初。皆安如是等五事。證信佛經。對破外
<lb ed="X" n="0002b24"/><lb ed="R047" n="0003b09"/>道不如不是之計。緣起如下文明。二三別序者。別
<pb ed="X" xml:id="X30.0600.0002c" n="0002c"/>
<lb ed="X" n="0002c01"/><lb ed="R047" n="0003b10"/>明本經。不與餘經共。故引起正說之由。永異諸經。
<lb ed="X" n="0002c02"/><lb ed="R047" n="0003b11"/>故名別序。又復須知。通序通諸部。別序別一部。又
<lb ed="X" n="0002c03"/><lb ed="R047" n="0003b12"/>通序通諸經。別序別一敎。如今經。部敎純一無雜
<lb ed="X" n="0002c04"/><lb ed="R047" n="0003b13"/>兼但對帶偏圓小大。唯一開權顯實。純妙圓經之
<lb ed="X" n="0002c05"/><lb ed="R047" n="0003b14"/>別序。故云別序。別一敎也。又通序名。通而體別。別
<lb ed="X" n="0002c06"/><lb ed="R047" n="0003b15"/>序。事別而義通。義通故。諸經通有別序體別故。別
<lb ed="X" n="0002c07"/><lb ed="R047" n="0003b16"/>在今經。故知今經通別俱別。以由法華超出一代
<lb ed="X" n="0002c08"/><lb ed="R047" n="0003b17"/>衆經之上別在佛乘。以如是等不關餘經。方可得
<lb ed="X" n="0002c09"/><lb ed="R047" n="0003b18"/>云序是正家之序。正名序家之正。若得此意。一部
<lb ed="X" n="0002c10"/><lb ed="R047" n="0004a01"/>炳然。下文正解。以此貫通。不更重釋也。言品者。中
<lb ed="X" n="0002c11"/><lb ed="R047" n="0004a02"/>阿含云<g ref="#CB02494">䟦</g>渠。此翻爲品。品義則通。下去諸品。以通
<lb ed="X" n="0002c12"/><lb ed="R047" n="0004a03"/>從別。不更釋品字。當知品字則通。序名在別。別一
<lb ed="X" n="0002c13"/><lb ed="R047" n="0004a04"/>品故。品者。義類同故。聚在一段。故名品也。然聚者
<lb ed="X" n="0002c14"/><lb ed="R047" n="0004a05"/>誰人聚之。題爲品目。如下經文。或佛自唱。或是結
<lb ed="X" n="0002c15"/><lb ed="R047" n="0004a06"/>集經家之語。言佛自唱者。如藥王品云。佛吿宿王
<lb ed="X" n="0002c16"/><lb ed="R047" n="0004a07"/>華。若有人聞是藥王菩薩本事品。能隨喜等。又云。
<lb ed="X" n="0002c17"/><lb ed="R047" n="0004a08"/>宿王華。以此藥王菩薩本事品。囑累於汝。乃至云
<lb ed="X" n="0002c18"/><lb ed="R047" n="0004a09"/>持是品等文。是佛自唱其品也。若經家之語者。如
<lb ed="X" n="0002c19"/><lb ed="R047" n="0004a10"/>妙音觀音乃至勸發品等。皆是結集經者安之。非
<lb ed="X" n="0002c20"/><lb ed="R047" n="0004a11"/>翻譯人也。以此經梵文中諸品先足。竝是結集者
<lb ed="X" n="0002c21"/><lb ed="R047" n="0004a12"/>所置。信無譯人明矣。第者居也。一者衆數之始。諸
<lb ed="X" n="0002c22"/><lb ed="R047" n="0004a13"/>品之初。故言第一也。當須以通別二序。冠於經首。
<lb ed="X" n="0002c23"/><lb ed="R047" n="0004a14"/>則二十七品。方名爲經。以序從正。俱皆名經。故妙
<lb ed="X" n="0002c24"/><lb ed="R047" n="0004a15"/>法之唱。非唯正宗。二十八品。俱名妙故。故品品之
<pb ed="X" xml:id="X30.0600.0003a" n="0003a"/>
<lb ed="X" n="0003a01"/><lb ed="R047" n="0004a16"/>內。咸具體等。句句之下。通結妙名。敎行人理四。皆
<lb ed="X" n="0003a02"/><lb ed="R047" n="0004a17"/>稱一故。一家相承序。正流通三段可識。摩頂至足。
<lb ed="X" n="0003a03"/><lb ed="R047" n="0004a18"/>皆是一身。二十八品。俱稱爲妙。使妙旨不失。稍似
<lb ed="X" n="0003a04"/><lb ed="R047" n="0004b01"/>弘通。故云妙法蓮華經序品也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0003a05"/><lb ed="R047" n="0004b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0003a0501">如是。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0003a06"/><lb ed="R047" n="0004b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0003a0601">此擧所聞之法體。卽五事之一也。則都指一部。爲
<lb ed="X" n="0003a07"/><lb ed="R047" n="0004b04"/>所聞之法體。別在正宗及流通故。亦可兼於別序。
<lb ed="X" n="0003a08"/><lb ed="R047" n="0004b05"/>乃懷疑答問。及無量義。通名聞故。雨華動地。從所
<lb ed="X" n="0003a09"/><lb ed="R047" n="0004b06"/>表說。通皆表聞。故始末一經。俱爲所聞體也。當約
<lb ed="X" n="0003a10"/><lb ed="R047" n="0004b07"/>因緣四悉解之。故知如是者。三世佛經之初。皆安
<lb ed="X" n="0003a11"/><lb ed="R047" n="0004b08"/>如是。諸佛道同。不與世諍。卽是歡喜。名世界悉檀
<lb ed="X" n="0003a12"/><lb ed="R047" n="0004b09"/>也。又大論云。擧時方令人生信。經有如是。則可生
<lb ed="X" n="0003a13"/><lb ed="R047" n="0004b10"/>信。方卽崛山。猶通於昔。約時顯味。令處非通。卽生
<lb ed="X" n="0003a14"/><lb ed="R047" n="0004b11"/>實信。方是今經爲人悉檀也。又對破外道阿歐二
<lb ed="X" n="0003a15"/><lb ed="R047" n="0004b12"/>字不如不是。此義亦通。若依今經。則破昔說兼但
<lb ed="X" n="0003a16"/><lb ed="R047" n="0004b13"/>對帶之惡。不獨破外名。今對治悉檀也。又如是者。
<lb ed="X" n="0003a17"/><lb ed="R047" n="0004b14"/>信順之辭。信則所聞之理會。順則師資之道成。卽
<lb ed="X" n="0003a18"/><lb ed="R047" n="0004b15"/>第一義也。故知四悉攝八萬法藏。故今用之。若無
<lb ed="X" n="0003a19"/><lb ed="R047" n="0004b16"/>此因緣釋者。尙不殊外計。況因緣語通。通於一化
<lb ed="X" n="0003a20"/><lb ed="R047" n="0004b17"/>故。須知今大事四悉。非餘感應。開顯四悉。一道無
<lb ed="X" n="0003a21"/><lb ed="R047" n="0004b18"/>外。久遠四悉。諸經所無。觀心四悉。一觀徧收。若得
<lb ed="X" n="0003a22"/><lb ed="R047" n="0005a01"/>此意。方會經旨。未知今經阿難。傳佛何等文。詮何
<lb ed="X" n="0003a23"/><lb ed="R047" n="0005a02"/>等是。不可以漸文傳頓是。以偏文詮圓是。傳詮若
<lb ed="X" n="0003a24"/><lb ed="R047" n="0005a03"/>謬。則文不如。文不如則理不是。此義難明。今當略
<pb ed="X" xml:id="X30.0600.0003b" n="0003b"/>
<lb ed="X" n="0003b01"/><lb ed="R047" n="0005a04"/>說。且寄漸敎。分別義趣。若佛明俗則有文字。眞無
<lb ed="X" n="0003b02"/><lb ed="R047" n="0005a05"/>文字。阿難傳佛俗諦文字。與佛說不異。故名爲如。
<lb ed="X" n="0003b03"/><lb ed="R047" n="0005a06"/>因此俗文。會眞諦理。故名爲是者。此乃小乘三藏
<lb ed="X" n="0003b04"/><lb ed="R047" n="0005a07"/>經初如是。非今經也。若佛說卽色是空。空卽是色。
<lb ed="X" n="0003b05"/><lb ed="R047" n="0005a08"/>色空空色。無二無別。空色不二爲如。卽事而眞爲是。
<lb ed="X" n="0003b06"/><lb ed="R047" n="0005a09"/>阿難傳佛文不異爲如。能詮卽所詮爲是。此是大
<lb ed="X" n="0003b07"/><lb ed="R047" n="0005a10"/>乘之始。通敎經初如是。亦非今經如是。若佛說生
<lb ed="X" n="0003b08"/><lb ed="R047" n="0005a11"/>死是有邊。涅槃是無邊。出生死有邊。入涅槃無邊。
<lb ed="X" n="0003b09"/><lb ed="R047" n="0005a12"/>出涅槃無邊。入於中道。阿難傳此。與佛說無異爲
<lb ed="X" n="0003b10"/><lb ed="R047" n="0005a13"/>如。從淺至深無非曰是。此卽別敎經初如是。非今
<lb ed="X" n="0003b11"/><lb ed="R047" n="0005a14"/>經也。若佛說生死卽涅槃。亦卽中道。況涅槃寧非中
<lb ed="X" n="0003b12"/><lb ed="R047" n="0005a15"/>道。眞如法界。實性實際。徧一切處。無非佛法。阿難
<lb ed="X" n="0003b13"/><lb ed="R047" n="0005a16"/>傳此。與佛無異。故名爲如。如如不動。故名爲是。則
<lb ed="X" n="0003b14"/><lb ed="R047" n="0005a17"/>是圓經。今初如是。當知今經如是。超出頓漸祕密
<lb ed="X" n="0003b15"/><lb ed="R047" n="0005a18"/>不定諸敎之上。開權顯實。唯一佛乘。更無二三。方
<lb ed="X" n="0003b16"/><lb ed="R047" n="0005b01"/>乃今經超八敎之如是。方爲此經之所聞。若聞此
<lb ed="X" n="0003b17"/><lb ed="R047" n="0005b02"/>經如是。卽席說聽行者。隨聞卽照了自<anchor xml:id="nkr_note_add_0003b1701" n="0003b1701"/><anchor xml:id="beg0003b1701" n="0003b1701"/>己<anchor xml:id="end0003b1701"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0003001" n="0003001"/>身。覺心
<lb ed="X" n="0003b18"/><lb ed="R047" n="0005b03"/>明淨。卽信自<anchor xml:id="nkr_note_add_0003b1801" n="0003b1801"/><anchor xml:id="beg0003b1801" n="0003b1801"/>己<anchor xml:id="end0003b1801"/>之心。名爲見佛。慧數分明。是見身
<lb ed="X" n="0003b19"/><lb ed="R047" n="0005b04"/>子。諸數分明。見衆比丘。慈悲心淨。是見諸菩薩。經
<lb ed="X" n="0003b20"/><lb ed="R047" n="0005b05"/>云。若人信汝所說。卽得見我及比丘僧幷諸菩薩。
<lb ed="X" n="0003b21"/><lb ed="R047" n="0005b06"/>卽於觀心。見自<anchor xml:id="nkr_note_add_0003b2101" n="0003b2101"/><anchor xml:id="beg0003b2101" n="0003b2101"/>己<anchor xml:id="end0003b2101"/>心體。所表如是。乃免數他寶也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0003b22"/><lb ed="R047" n="0005b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0003b2201">我聞。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0003b23"/><lb ed="R047" n="0005b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0003b2301">我聞者。卽第二能持之人。是阿難尊者也。經云。阿
<lb ed="X" n="0003b24"/><lb ed="R047" n="0005b09"/>難有四種。一者<name role="" type="person">阿難陀</name>。此云歡喜。持小乘三藏。二
<pb ed="X" xml:id="X30.0600.0003c" n="0003c"/>
<lb ed="X" n="0003c01"/><lb ed="R047" n="0005b10"/>者阿難<g ref="#CB02494">䟦</g>陀。此云歡喜賢。受持初衍門通敎雜藏。
<lb ed="X" n="0003c02"/><lb ed="R047" n="0005b11"/>三者阿含有典藏阿難。持菩薩藏。四者阿難<anchor xml:id="nkr_note_orig_0003002" n="0003002"/>婆伽。
<lb ed="X" n="0003c03"/><lb ed="R047" n="0005b12"/>此云歡喜海。持圓頓佛藏。卽今經阿難。然此海阿
<lb ed="X" n="0003c04"/><lb ed="R047" n="0005b13"/>難。耳根不壞。聲在可聞處。作心欲聞。衆緣和合。故
<lb ed="X" n="0003c05"/><lb ed="R047" n="0005b14"/>言我聞。問。應言耳聞。那云我聞。答。我是耳主。擧我
<lb ed="X" n="0003c06"/><lb ed="R047" n="0005b15"/>卽攝衆緣也。言衆緣者。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0003003" n="0003003"/>乃藉阿難願力。及以如來
<lb ed="X" n="0003c07"/><lb ed="R047" n="0005b16"/>宿誓。滅後衆生。有機可發。方乃能令和合成聞。故
<lb ed="X" n="0003c08"/><lb ed="R047" n="0005b17"/>且以我。是衆緣和合。我方能聞。故云我聞也。又釋
<lb ed="X" n="0003c09"/><lb ed="R047" n="0005b18"/>論云。凡夫有三種我。謂見我。慢我。名字我。若學人
<lb ed="X" n="0003c10"/><lb ed="R047" n="0006a01"/>但二種。無見我也。無學人有一種。但有名字我。若
<lb ed="X" n="0003c11"/><lb ed="R047" n="0006a02"/>言阿難是學人。則無邪我。能伏慢我。隨世名字。稱
<lb ed="X" n="0003c12"/><lb ed="R047" n="0006a03"/>我無咎。約敎而言。經云。阿難面如淨滿月。目若靑
<lb ed="X" n="0003c13"/><lb ed="R047" n="0006a04"/>蓮華。親承佛旨。如仰完器。傳以化人。如瀉異缾。以
<lb ed="X" n="0003c14"/><lb ed="R047" n="0006a05"/>此傳聞聞法。卽是小乘三藏我聞。非今經我聞也。
<lb ed="X" n="0003c15"/><lb ed="R047" n="0006a06"/>若言離四句。我。非我。亦我亦無我。非我非無我。我
<lb ed="X" n="0003c16"/><lb ed="R047" n="0006a07"/>所。非我所。亦我亦我所。非我非我所者。離此四句。
<lb ed="X" n="0003c17"/><lb ed="R047" n="0006a08"/>方名無我。佛正法中無我。誰聞。此賢阿難住於學
<lb ed="X" n="0003c18"/><lb ed="R047" n="0006a09"/>地。得空無相願。眼耳鼻舌。諸根不漏。傳持聞不聞
<lb ed="X" n="0003c19"/><lb ed="R047" n="0006a10"/>法者。卽初衍門通敎賢阿難我聞。非今經也。若言
<lb ed="X" n="0003c20"/><lb ed="R047" n="0006a11"/>阿難多聞士。知我無我而不二。雙亦分別我無我。
<lb ed="X" n="0003c21"/><lb ed="R047" n="0006a12"/>是典藏阿難。多所含受。如大雲持雨。此傳不聞聞
<lb ed="X" n="0003c22"/><lb ed="R047" n="0006a13"/>法者。卽別敎典阿難。非今經也。若言阿難知我無
<lb ed="X" n="0003c23"/><lb ed="R047" n="0006a14"/>我二而不二。方便爲侍者。傳如來無礙智慧。以自
<lb ed="X" n="0003c24"/><lb ed="R047" n="0006a15"/>在音聲。傳權傳實。能了是常與無常。能知如來常
<pb ed="X" xml:id="X30.0600.0004a" n="0004a"/>
<lb ed="X" n="0004a01"/><lb ed="R047" n="0006a16"/>不說法。是名阿難菩薩具足多聞。故佛法大海水。
<lb ed="X" n="0004a02"/><lb ed="R047" n="0006a17"/>流入阿難心。此方是今經海阿難。持不聞不聞之
<lb ed="X" n="0004a03"/><lb ed="R047" n="0006a18"/>妙法。卽今經之我聞也。問。阿難是佛得道夜方生。
<lb ed="X" n="0004a04"/><lb ed="R047" n="0006b01"/>侍佛二十餘年。未侍佛時。應是不聞耶。答。大論云。
<lb ed="X" n="0004a05"/><lb ed="R047" n="0006b02"/>阿難集法時。自云。佛初轉法輪。我爾時不見。如是
<lb ed="X" n="0004a06"/><lb ed="R047" n="0006b03"/>展轉聞。當知不悉聞。有云。阿難得佛覺三昧。力悉
<lb ed="X" n="0004a07"/><lb ed="R047" n="0006b04"/>自能聞。報恩經云。阿難求四願。所未聞經。願佛重
<lb ed="X" n="0004a08"/><lb ed="R047" n="0006b05"/>說。又云。佛口密爲說之。胎經又云。佛從金棺出金
<lb ed="X" n="0004a09"/><lb ed="R047" n="0006b06"/>臂。重爲阿難。現入胎之相。胎相尙見。況未聞經耶。
<lb ed="X" n="0004a10"/><lb ed="R047" n="0006b07"/>當知前經悉得聞也。然今日聞經者。於自<anchor xml:id="nkr_note_add_0004a1001" n="0004a1001"/><anchor xml:id="beg0004a1001" n="0004a1001"/>己<anchor xml:id="end0004a1001"/>心中。
<lb ed="X" n="0004a11"/><lb ed="R047" n="0006b08"/>見我無我聞不聞。達一切法卽空。若分別無我而
<lb ed="X" n="0004a12"/><lb ed="R047" n="0006b09"/>我不聞而聞。了一切法卽假。若知我無我二而不
<lb ed="X" n="0004a13"/><lb ed="R047" n="0006b10"/>二。不二而二。見<anchor xml:id="nkr_note_add_0004a1301" n="0004a1301"/><anchor xml:id="beg0004a1301" n="0004a1301"/>己<anchor xml:id="end0004a1301"/>心中不聞不聞之妙法。一念具
<lb ed="X" n="0004a14"/><lb ed="R047" n="0006b11"/>足。卽是中道。乃見<anchor xml:id="nkr_note_add_0004a1401" n="0004a1401"/><anchor xml:id="beg0004a1401" n="0004a1401"/>己<anchor xml:id="end0004a1401"/>心中我聞義也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0004a15"/><lb ed="R047" n="0006b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0004a1501">一時。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0004a16"/><lb ed="R047" n="0006b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0004a1601">此第三。聞持和合也。言一時者。卽第五說法華開
<lb ed="X" n="0004a17"/><lb ed="R047" n="0006b14"/>權顯實。法王啓運。嘉會上上之一時。非昔日兼但
<lb ed="X" n="0004a18"/><lb ed="R047" n="0006b15"/>對帶大小道合之時。卽是此經一大事因緣開佛
<lb ed="X" n="0004a19"/><lb ed="R047" n="0006b16"/>知見道合之一時也。聞經者卽照<anchor xml:id="nkr_note_add_0004a1901" n="0004a1901"/><anchor xml:id="beg0004a1901" n="0004a1901"/>己<anchor xml:id="end0004a1901"/>心。一念一時。
<lb ed="X" n="0004a20"/><lb ed="R047" n="0006b17"/>卽空假中。六十劫不離刹那。卽妙一時也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0004a21"/><lb ed="R047" n="0006b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0004a2101">佛住<name role="" type="person">王舍城</name><name role="" type="person">耆闍崛山</name>中。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0004a22"/><lb ed="R047" n="0007a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0004a2201">此卽第四能說敎主。及聞持處也。今不從開。乃合
<lb ed="X" n="0004a23"/><lb ed="R047" n="0007a02"/>佛及處。故今依合解也。然佛於法性。無動無出。何
<lb ed="X" n="0004a24"/><lb ed="R047" n="0007a03"/>以故。由佛能覺法性煩惱。本不二相。便是菩提故。
<pb ed="X" xml:id="X30.0600.0004b" n="0004b"/>
<lb ed="X" n="0004b01"/><lb ed="R047" n="0007a04"/>無動也。能覺生死卽是涅槃故。無出也。爲衆生故。
<lb ed="X" n="0004b02"/><lb ed="R047" n="0007a05"/>能令感見。不動而動。示斷生因。不出而出。出生死
<lb ed="X" n="0004b03"/><lb ed="R047" n="0007a06"/>海。化九道衆。故有佛身出現世間。而於如來。實無
<lb ed="X" n="0004b04"/><lb ed="R047" n="0007a07"/>動出也。言佛者。西竺云佛陀。此云覺者。知者。對迷
<lb ed="X" n="0004b05"/><lb ed="R047" n="0007a08"/>名知。對愚說覺。爲衆生故。強立名字。故有三種覺
<lb ed="X" n="0004b06"/><lb ed="R047" n="0007a09"/>義。所謂自覺。由佛自能覺了一切諸法。六度萬行。
<lb ed="X" n="0004b07"/><lb ed="R047" n="0007a10"/>遠助圓滿。不歷僧祇故。成妙覺。安置諸子祕密藏
<lb ed="X" n="0004b08"/><lb ed="R047" n="0007a11"/>中。吾亦自住其中。故云自覺覺佗覺行圓滿也。所
<lb ed="X" n="0004b09"/><lb ed="R047" n="0007a12"/>言佛名覺者。覺名則通於大小偏圓諸敎之佛。當
<lb ed="X" n="0004b10"/><lb ed="R047" n="0007a13"/>知今經卽是開權顯實。卽劣辨勝。示現尊特之身。
<lb ed="X" n="0004b11"/><lb ed="R047" n="0007a14"/>不可思議。如虗空相。徧充法界。無有分別。不同昔
<lb ed="X" n="0004b12"/><lb ed="R047" n="0007a15"/>日八十丈六老比丘形一念相應坐蓮臺受職等身。
<lb ed="X" n="0004b13"/><lb ed="R047" n="0007a16"/>以法華前三佛離明隔偏小故。來至今經。從劣辨勝。
<lb ed="X" n="0004b14"/><lb ed="R047" n="0007a17"/>卽三而一。從勝而言。非謂太虗名爲圓佛。故至今
<lb ed="X" n="0004b15"/><lb ed="R047" n="0007a18"/>經乃知指昔。唯佛究盡。斯言有在。若觀解者。當觀
<lb ed="X" n="0004b16"/><lb ed="R047" n="0007b01"/>自<anchor xml:id="nkr_note_add_0004b1601" n="0004b1601"/><anchor xml:id="beg0004b1601" n="0004b1601"/>己<anchor xml:id="end0004b1601"/>之心。卽空假中。卽是圓覺究竟如來。以由實
<lb ed="X" n="0004b17"/><lb ed="R047" n="0007b02"/>慧冥符。全生是佛。得斯旨<anchor xml:id="nkr_note_add_0004b1701" n="0004b1701"/><anchor xml:id="beg0004b1701" n="0004b1701"/>已<anchor xml:id="end0004b1701"/>。六卽甄分。免退屈之
<lb ed="X" n="0004b18"/><lb ed="R047" n="0007b03"/>譏。簡上慢之失。此略釋佛竟也。所言住者。佛身是
<lb ed="X" n="0004b19"/><lb ed="R047" n="0007b04"/>能住。娑婆是所住。非但身依於土。亦乃心法相依。
<lb ed="X" n="0004b20"/><lb ed="R047" n="0007b05"/>若秪以色身住土。用釋住名。且大菩薩。神無方所。
<lb ed="X" n="0004b21"/><lb ed="R047" n="0007b06"/>便無所住耶。當知今經能住所住。不同昔日析體
<lb ed="X" n="0004b22"/><lb ed="R047" n="0007b07"/>次第兼帶能所之住。乃是開權顯實。以首楞嚴定。
<lb ed="X" n="0004b23"/><lb ed="R047" n="0007b08"/>住祕密藏。卽<name role="" type="person">王舍城</name>。是常寂光。爲佛住處也。良由
<lb ed="X" n="0004b24"/><lb ed="R047" n="0007b09"/>以無住法。住於境中。非但見於佛住如如。亦見<anchor xml:id="nkr_note_add_0004b2401" n="0004b2401"/><anchor xml:id="beg0004b2401" n="0004b2401"/>己<anchor xml:id="end0004b2401"/>
<pb ed="X" xml:id="X30.0600.0004c" n="0004c"/>
<lb ed="X" n="0004c01"/><lb ed="R047" n="0007b10"/>心所住法界也。言王舍者。天竺云<name role="" type="person">羅閱祇</name>伽羅。此
<lb ed="X" n="0004c02"/><lb ed="R047" n="0007b11"/>云<name role="" type="person">王舍城</name>。其國名<name role="" type="person">摩伽陀</name>。此云不害。彼無刑殺法
<lb ed="X" n="0004c03"/><lb ed="R047" n="0007b12"/>故。亦云<name role="" type="person">摩竭提</name>。此云天羅。王之名也。以王名國耳。
<lb ed="X" n="0004c04"/><lb ed="R047" n="0007b13"/>王生太子。名曰斑足。後紹王位。與千國小王。共造
<lb ed="X" n="0004c05"/><lb ed="R047" n="0007b14"/>此舍。子城周一百五十里。緣起委如仁王大論法
<lb ed="X" n="0004c06"/><lb ed="R047" n="0007b15"/>華文句。省繁不錄。然此之王舍。一切大衆所見不
<lb ed="X" n="0004c07"/><lb ed="R047" n="0007b16"/>同。或見<name role="" type="person">娑羅林</name>地。沙草石壁。卽三藏人所見也。或
<lb ed="X" n="0004c08"/><lb ed="R047" n="0007b17"/>見七寶淸淨莊嚴。此乃衍門通人所見。或見是三
<lb ed="X" n="0004c09"/><lb ed="R047" n="0007b18"/>世諸佛所遊行處。卽大乘別菩薩見也。或見卽是
<lb ed="X" n="0004c10"/><lb ed="R047" n="0008a01"/>不可思議諸佛境界。眞實法體。此卽圓頓大乘菩
<lb ed="X" n="0004c11"/><lb ed="R047" n="0008a02"/>薩見。此卽像法決疑經所明也。所住旣有四種。能
<lb ed="X" n="0004c12"/><lb ed="R047" n="0008a03"/>住佛身。亦須四也。若約觀心見王舍者。王卽心王。
<lb ed="X" n="0004c13"/><lb ed="R047" n="0008a04"/>舍卽五陰之舍。以其識陰善惡之王。造此無記之
<lb ed="X" n="0004c14"/><lb ed="R047" n="0008a05"/>舍。若能析<anchor xml:id="nkr_note_add_0004c1401" n="0004c1401"/><anchor xml:id="beg0004c1401" n="0004c1401"/>己<anchor xml:id="end0004c1401"/>自心五陰舍空。空爲涅槃城。此觀淺。
<lb ed="X" n="0004c15"/><lb ed="R047" n="0008a06"/>如見土木。小乘始也。若體<anchor xml:id="nkr_note_add_0004c1501" n="0004c1501"/><anchor xml:id="beg0004c1501" n="0004c1501"/>己<anchor xml:id="end0004c1501"/>心五陰舍卽空。空爲
<lb ed="X" n="0004c16"/><lb ed="R047" n="0008a07"/>涅槃城。卽通人所照也。若觀<anchor xml:id="nkr_note_add_0004c1601" n="0004c1601"/><anchor xml:id="beg0004c1601" n="0004c1601"/>己<anchor xml:id="end0004c1601"/>心五陰舍。因滅是
<lb ed="X" n="0004c17"/><lb ed="R047" n="0008a08"/>色。獲得常色。受想行識。亦復如是。見<anchor xml:id="nkr_note_add_0004c1701" n="0004c1701"/><anchor xml:id="beg0004c1701" n="0004c1701"/>已<anchor xml:id="end0004c1701"/>常樂我淨
<lb ed="X" n="0004c18"/><lb ed="R047" n="0008a09"/>四德。爲諸佛之所遊處者。卽大乘別義。<anchor xml:id="nkr_note_add_0004c1801" n="0004c1801"/><anchor xml:id="beg0004c1801" n="0004c1801"/>已<anchor xml:id="end0004c1801"/>上三義。
<lb ed="X" n="0004c19"/><lb ed="R047" n="0008a10"/>俱非圓頓也。今經當觀<anchor xml:id="nkr_note_add_0004c1901" n="0004c1901"/><anchor xml:id="beg0004c1901" n="0004c1901"/>己<anchor xml:id="end0004c1901"/>身五陰之舍。卽是法性
<lb ed="X" n="0004c20"/><lb ed="R047" n="0008a11"/>眞如。眞如無受想行識。一切衆生及國土。卽是涅
<lb ed="X" n="0004c21"/><lb ed="R047" n="0008a12"/>槃。不可復滅。畢竟空寂之舍。卽大涅槃。名見<anchor xml:id="nkr_note_add_0004c2101" n="0004c2101"/><anchor xml:id="beg0004c2101" n="0004c2101"/>己<anchor xml:id="end0004c2101"/>心
<lb ed="X" n="0004c22"/><lb ed="R047" n="0008a13"/>王舍眞如實體也。如是則終日聞經法相。未常聞
<lb ed="X" n="0004c23"/><lb ed="R047" n="0008a14"/>法相。故曰無離文字卽解脫相也。所言耆山者。此
<lb ed="X" n="0004c24"/><lb ed="R047" n="0008a15"/>翻靈鷲。以山形似鷲。將峰以名山。阿含經云。佛在
<pb ed="X" xml:id="X30.0600.0005a" n="0005a"/>
<lb ed="X" n="0005a01"/><lb ed="R047" n="0008a16"/><name role="" type="person">靈鷲山</name>。吿諸比丘。久遠劫來。三世諸佛。同名靈鷲。
<lb ed="X" n="0005a02"/><lb ed="R047" n="0008a17"/>更有異名。汝等知不。亦名廣普山。又名負重山。又
<lb ed="X" n="0005a03"/><lb ed="R047" n="0008a18"/>曰仙窟山。恒有羅漢菩薩神通諸仙所居。委釋如
<lb ed="X" n="0005a04"/><lb ed="R047" n="0008b01"/>天台文句。問。劫火洞然。天地廓淸。云何前佛後佛。
<lb ed="X" n="0005a05"/><lb ed="R047" n="0008b02"/>同居此山耶。答。後劫立時。本相還現。除得神通人
<lb ed="X" n="0005a06"/><lb ed="R047" n="0008b03"/>知之。非凡夫二乘所解。若聞經耆山。欲照<anchor xml:id="nkr_note_add_0005a0601" n="0005a0601"/><anchor xml:id="beg0005a0601" n="0005a0601"/>己<anchor xml:id="end0005a0601"/>心者。
<lb ed="X" n="0005a07"/><lb ed="R047" n="0008b04"/>當觀自<anchor xml:id="nkr_note_add_0005a0701" n="0005a0701"/><anchor xml:id="beg0005a0701" n="0005a0701"/>己<anchor xml:id="end0005a0701"/>色陰。無知如山。經云。是身無知。猶如草
<lb ed="X" n="0005a08"/><lb ed="R047" n="0008b05"/>木瓦礫。觀識陰如靈。三陰如鷲。此於自<anchor xml:id="nkr_note_add_0005a0801" n="0005a0801"/><anchor xml:id="beg0005a0801" n="0005a0801"/>己<anchor xml:id="end0005a0801"/>五陰。卽
<lb ed="X" n="0005a09"/><lb ed="R047" n="0008b06"/>見所觀<name role="" type="person">靈鷲山</name>耳。又諸觀境。不出五陰。此山雖是
<lb ed="X" n="0005a10"/><lb ed="R047" n="0008b07"/>依報。託此以觀正報。若觀此<anchor xml:id="nkr_note_add_0005a1001" n="0005a1001"/><anchor xml:id="beg0005a1001" n="0005a1001"/>己<anchor xml:id="end0005a1001"/>陰靈鷲。無常生滅。
<lb ed="X" n="0005a11"/><lb ed="R047" n="0008b08"/>卽三藏義也。觀此靈鷲。卽色是空。通敎意也。若觀
<lb ed="X" n="0005a12"/><lb ed="R047" n="0008b09"/>靈卽智性。了因智慧莊嚴。觀鷲聚集。緣因福德莊
<lb ed="X" n="0005a13"/><lb ed="R047" n="0008b10"/>嚴。觀山卽法性。是正因不動。三法名祕藏者。卽大
<lb ed="X" n="0005a14"/><lb ed="R047" n="0008b11"/>乘別菩薩義。今經觀自<anchor xml:id="nkr_note_add_0005a1401" n="0005a1401"/><anchor xml:id="beg0005a1401" n="0005a1401"/>己<anchor xml:id="end0005a1401"/>靈鷲。一心之中。三因頓
<lb ed="X" n="0005a15"/><lb ed="R047" n="0008b12"/>具。不縱不橫。不竝不別。名祕密藏。卽見自心常住
<lb ed="X" n="0005a16"/><lb ed="R047" n="0008b13"/>其中。故大經云定慧力莊嚴。卽自住靈鷲也。以此
<lb ed="X" n="0005a17"/><lb ed="R047" n="0008b14"/>度衆生。卽令他住靈鷲。故名安置諸子也。此之大
<lb ed="X" n="0005a18"/><lb ed="R047" n="0008b15"/>乘圓頓觀法。具如天台止觀十境十乘。運大白牛。
<lb ed="X" n="0005a19"/><lb ed="R047" n="0008b16"/>不動不出。乘是寶乘。直至道場。非用法相之所逮
<lb ed="X" n="0005a20"/><lb ed="R047" n="0008b17"/>也。下去經文旣廣。不更一一委箋四釋之義。但以
<lb ed="X" n="0005a21"/><lb ed="R047" n="0008b18"/>上諸義。貫下衆文。使句句字字一一明了。此中預
<lb ed="X" n="0005a22"/><lb ed="R047" n="0009a01"/>示。不更細釋。具如法華玄疏等。委解分明。若欲細
<lb ed="X" n="0005a23"/><lb ed="R047" n="0009a02"/>知。請尋彼敎。經言中者。以佛處中道。升中天。中日
<lb ed="X" n="0005a24"/><lb ed="R047" n="0009a03"/>降。中國生。中夜入滅。皆表中道。今處山中。說中道
<pb ed="X" xml:id="X30.0600.0005b" n="0005b"/>
<lb ed="X" n="0005b01"/><lb ed="R047" n="0009a04"/>敎。是所表也。</p><p xml:id="pX30p0005b0106" cb:place="inline">△此下與大去至退坐一面。都是第
<lb ed="X" n="0005b02"/><lb ed="R047" n="0009a05"/>五聞持之伴。此有三節。初聲聞。次菩薩。後雜衆。所
<lb ed="X" n="0005b03"/><lb ed="R047" n="0009a06"/>列先後者。有事有義。言事。謂逐其形迹親疎。聲聞
<lb ed="X" n="0005b04"/><lb ed="R047" n="0009a07"/>形出俗網。迹近如來。證經親故。故先列也。天人形
<lb ed="X" n="0005b05"/><lb ed="R047" n="0009a08"/>乖服異。迹非侍奉。證經疎故。在後列也。菩薩形不
<lb ed="X" n="0005b06"/><lb ed="R047" n="0009a09"/>檢節。迹無定處。旣不同俗。復異於僧。故處季孟之
<lb ed="X" n="0005b07"/><lb ed="R047" n="0009a10"/>間也。有義者。聲聞欣涅槃。天人著生死。各有所偏。
<lb ed="X" n="0005b08"/><lb ed="R047" n="0009a11"/>菩薩不欣不著。居中求宗。故在兩間。古人與釋論。
<lb ed="X" n="0005b09"/><lb ed="R047" n="0009a12"/>皆作此意申通耳。就聲聞中。先列多知識衆。次少
<lb ed="X" n="0005b10"/><lb ed="R047" n="0009a13"/>知識。後列尼衆。此下經文。大科爲六段消釋。初聲
<lb ed="X" n="0005b11"/><lb ed="R047" n="0009a14"/>聞。衆科竟。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0005b12"/><lb ed="R047" n="0009a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0005b1201">與大比丘衆。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0005b13"/><lb ed="R047" n="0009a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0005b1301">此第一擧類也。類者。皆是大比丘之氣類。譬群輩。
<lb ed="X" n="0005b14"/><lb ed="R047" n="0009a17"/>盡是衆所知識。高譽大德之類。故云與等。與者共
<lb ed="X" n="0005b15"/><lb ed="R047" n="0009a18"/>也。共義用七一釋之。謂共一時一處一戒一心一
<lb ed="X" n="0005b16"/><lb ed="R047" n="0009b01"/>見一道一解脫也。若準下歎德。此七俱在鹿苑之
<lb ed="X" n="0005b17"/><lb ed="R047" n="0009b02"/>小。若論<anchor xml:id="nkr_note_add_0005b1701" n="0005b1701"/><anchor xml:id="beg0005b1701" n="0005b1701"/>已<anchor xml:id="end0005b1701"/>得記者。此七全是今經之圓。俱在於大。
<lb ed="X" n="0005b18"/><lb ed="R047" n="0009b03"/>以同妙感應等。能與是阿難。所與乃大衆。廣釋如
<lb ed="X" n="0005b19"/><lb ed="R047" n="0009b04"/>疏記。經云大者。釋論解大有三義。初大者。爲天帝
<lb ed="X" n="0005b20"/><lb ed="R047" n="0009b05"/>國主人王大人所敬。名大也。二勝者。升出九十五
<lb ed="X" n="0005b21"/><lb ed="R047" n="0009b06"/>種外道之外。故名勝也。三曰多義者。徧知一切內
<lb ed="X" n="0005b22"/><lb ed="R047" n="0009b07"/>外經書。名多。又應各三。謂道大。用大。知大也。勝多
<lb ed="X" n="0005b23"/><lb ed="R047" n="0009b08"/>亦爾。道卽修性念處。大於一切智外道。用卽修共
<lb ed="X" n="0005b24"/><lb ed="R047" n="0009b09"/>念處。勝神通外道。知卽修緣念處。多四韋陀外道。
<pb ed="X" xml:id="X30.0600.0005c" n="0005c"/>
<lb ed="X" n="0005c01"/><lb ed="R047" n="0009b10"/>更須約四敎。迭迭論大多勝釋義。及明諸大衆內
<lb ed="X" n="0005c02"/><lb ed="R047" n="0009b11"/>心所契。照理淺深。今置偏小。且明今經大伴者。直
<lb ed="X" n="0005c03"/><lb ed="R047" n="0009b12"/>就中道。觀<anchor xml:id="nkr_note_add_0005c0301" n="0005c0301"/><anchor xml:id="beg0005c0301" n="0005c0301"/>己<anchor xml:id="end0005c0301"/>心性廣博若虗空。名大。雙遮二邊。入
<lb ed="X" n="0005c04"/><lb ed="R047" n="0009b13"/>寂滅海。名勝。雙照二諦。多所含容。一心一切心。不
<lb ed="X" n="0005c05"/><lb ed="R047" n="0009b14"/>可思議。名多。有此三義。是名大也。比丘者。肇什二
<lb ed="X" n="0005c06"/><lb ed="R047" n="0009b15"/>師。約四義釋。一淨命乞士。二破煩惱。三能持戒。四
<lb ed="X" n="0005c07"/><lb ed="R047" n="0009b16"/>名怖魔。釋論云三義。一怖魔。二破惡。三乞士。今依
<lb ed="X" n="0005c08"/><lb ed="R047" n="0009b17"/>論釋。以肇什不通初後。論通初後。如初出家白四
<lb ed="X" n="0005c09"/><lb ed="R047" n="0009b18"/>羯磨。無作戒力。徧翻一切惡。乃至修禪。發定共等
<lb ed="X" n="0005c10"/><lb ed="R047" n="0010a01"/>戒。名爲破惡。若初剃髮稟戒。修定慧。伏破煩惱。名
<lb ed="X" n="0005c11"/><lb ed="R047" n="0010a02"/>怖魔。若初離邪命。以乞自活。修定慧。求無漏。名乞
<lb ed="X" n="0005c12"/><lb ed="R047" n="0010a03"/>士。比丘三義。俱通初後。亦應約四敎本迹。釋比丘
<lb ed="X" n="0005c13"/><lb ed="R047" n="0010a04"/>三義。避繁且置。若於<anchor xml:id="nkr_note_add_0005c1301" n="0005c1301"/><anchor xml:id="beg0005c1301" n="0005c1301"/>己<anchor xml:id="end0005c1301"/>心。見比丘三義者。觀<anchor xml:id="nkr_note_add_0005c1302" n="0005c1302"/><anchor xml:id="beg0005c1302" n="0005c1302"/>己<anchor xml:id="end0005c1302"/>一
<lb ed="X" n="0005c14"/><lb ed="R047" n="0010a05"/>心。淨若虗空。不爲二邊桎梏所礙。平等大慧。無住
<lb ed="X" n="0005c15"/><lb ed="R047" n="0010a06"/>無著。卽名出家。以中道妙觀自資。活法身慧命。名
<lb ed="X" n="0005c16"/><lb ed="R047" n="0010a07"/>爲<anchor xml:id="nkr_note_add_0005c1601" n="0005c1601"/><anchor xml:id="beg0005c1601" n="0005c1601"/>己<anchor xml:id="end0005c1601"/>心見乞士義。若觀<anchor xml:id="nkr_note_add_0005c1602" n="0005c1602"/><anchor xml:id="beg0005c1602" n="0005c1602"/>己<anchor xml:id="end0005c1602"/>心五住煩惱。卽是菩提。
<lb ed="X" n="0005c17"/><lb ed="R047" n="0010a08"/>名<anchor xml:id="nkr_note_add_0005c1701" n="0005c1701"/><anchor xml:id="beg0005c1701" n="0005c1701"/>己<anchor xml:id="end0005c1701"/>心破惡。若觀<anchor xml:id="nkr_note_add_0005c1702" n="0005c1702"/><anchor xml:id="beg0005c1702" n="0005c1702"/>己<anchor xml:id="end0005c1702"/>心。一切諸邊顚倒。無非中道。
<lb ed="X" n="0005c18"/><lb ed="R047" n="0010a09"/>卽是怖魔。此乃自<anchor xml:id="nkr_note_add_0005c1801" n="0005c1801"/><anchor xml:id="beg0005c1801" n="0005c1801"/>己<anchor xml:id="end0005c1801"/>心中。見比丘也。衆者。天竺云
<lb ed="X" n="0005c19"/><lb ed="R047" n="0010a10"/>僧伽。此云和合衆。一人不名和合。四人<anchor xml:id="nkr_note_add_0005c1901" n="0005c1901"/><anchor xml:id="beg0005c1901" n="0005c1901"/>已<anchor xml:id="end0005c1901"/>上。乃名
<lb ed="X" n="0005c20"/><lb ed="R047" n="0010a11"/>和合。事和無別衆。法和無別理。釋論明有四種衆。
<lb ed="X" n="0005c21"/><lb ed="R047" n="0010a12"/>一不依淨命。名破戒衆。二不解法律。名愚癡衆。三
<lb ed="X" n="0005c22"/><lb ed="R047" n="0010a13"/>五方便人。慚愧衆。四苦法忍。名眞實衆。更須四敎
<lb ed="X" n="0005c23"/><lb ed="R047" n="0010a14"/>本迹辨衆。文略。若能照<anchor xml:id="nkr_note_add_0005c2301" n="0005c2301"/><anchor xml:id="beg0005c2301" n="0005c2301"/>己<anchor xml:id="end0005c2301"/>心中道。入相似位。未發
<lb ed="X" n="0005c24"/><lb ed="R047" n="0010a15"/>眞實。慚第一義天。愧諸聖人。名自<anchor xml:id="nkr_note_add_0005c2401" n="0005c2401"/><anchor xml:id="beg0005c2401" n="0005c2401"/>己<anchor xml:id="end0005c2401"/>心中見慚愧
<pb ed="X" xml:id="X30.0600.0006a" n="0006a"/>
<lb ed="X" n="0006a01"/><lb ed="R047" n="0010a16"/>衆。若發眞。卽眞實衆。不依觀行。名破戒衆。不解觀
<lb ed="X" n="0006a02"/><lb ed="R047" n="0010a17"/>相。卽愚癡衆。如此解。非數法相。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0006a03"/><lb ed="R047" n="0010a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0006a0301">萬二千人俱。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0006a04"/><lb ed="R047" n="0010b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0006a0401">此第二總標多知識衆之大數也。問。凡諸列衆。及
<lb ed="X" n="0006a05"/><lb ed="R047" n="0010b02"/>得道者。何故其數必全無缺耶。答。大論釋大數五
<lb ed="X" n="0006a06"/><lb ed="R047" n="0010b03"/>千分。中云。若過若減。皆存大數。若照<anchor xml:id="nkr_note_add_0006a0601" n="0006a0601"/><anchor xml:id="beg0006a0601" n="0006a0601"/>己<anchor xml:id="end0006a0601"/>心。見萬二
<lb ed="X" n="0006a07"/><lb ed="R047" n="0010b04"/>千者。卽觀<anchor xml:id="nkr_note_add_0006a0701" n="0006a0701"/><anchor xml:id="beg0006a0701" n="0006a0701"/>己<anchor xml:id="end0006a0701"/>陰十二入。一入具十法界。一界又具
<lb ed="X" n="0006a08"/><lb ed="R047" n="0010b05"/>十界。界界各十。如是法。則一入中。具足百界千如。
<lb ed="X" n="0006a09"/><lb ed="R047" n="0010b06"/>十二入。卽成一萬二千法門。此意須解天台止觀。
<lb ed="X" n="0006a10"/><lb ed="R047" n="0010b07"/>假使一法乃至千萬法。皆悉一心中見。以自在法
<lb ed="X" n="0006a11"/><lb ed="R047" n="0010b08"/>門。無盡過數量時。悉表照心。乃佛敎本意也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0006a12"/><lb ed="R047" n="0010b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0006a1201">皆是阿羅漢。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0006a13"/><lb ed="R047" n="0010b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0006a1301">此第三明知識之位也。皆是者。指上萬二千人也。
<lb ed="X" n="0006a14"/><lb ed="R047" n="0010b11"/>阿羅漢者。有二義。一是有翻。二是無翻。有翻自有
<lb ed="X" n="0006a15"/><lb ed="R047" n="0010b12"/>三義。此云無著不生應供三也。九十八使煩惱山
<lb ed="X" n="0006a16"/><lb ed="R047" n="0010b13"/>盡。故名無著也。無明糠脫。後世田中。不受生死果
<lb ed="X" n="0006a17"/><lb ed="R047" n="0010b14"/>報。故云不生。具智斷功德。堪爲人天福田。故言應
<lb ed="X" n="0006a18"/><lb ed="R047" n="0010b15"/>供。此三義是有翻也。若無翻者。秖緣羅漢一名。含
<lb ed="X" n="0006a19"/><lb ed="R047" n="0010b16"/>上三義。是故不翻。但稱羅漢也。上釋且約果解。因
<lb ed="X" n="0006a20"/><lb ed="R047" n="0010b17"/>中自有三義。如前。又羅漢一名。有其三種。一名慧
<lb ed="X" n="0006a21"/><lb ed="R047" n="0010b18"/>解脫。二名俱解脫。三名無疑大解脫。三種俱名羅
<lb ed="X" n="0006a22"/><lb ed="R047" n="0011a01"/>漢。應更約敎簡之。且置。上釋有翻三義。卽是約德
<lb ed="X" n="0006a23"/><lb ed="R047" n="0011a02"/>解釋。若以德論。非但藏通羅漢有此三義。應化佛
<lb ed="X" n="0006a24"/><lb ed="R047" n="0011a03"/>道別圓二種羅漢。亦有此三義。非但殺賊。亦殺不
<pb ed="X" xml:id="X30.0600.0006b" n="0006b"/>
<lb ed="X" n="0006b01"/><lb ed="R047" n="0011a04"/>賊。不賊者涅槃是。是亦須破。卽殺賊義也。無漏是
<lb ed="X" n="0006b02"/><lb ed="R047" n="0011a05"/>不生。仍名爲生。今不生於生。亦不生於不生。名曰
<lb ed="X" n="0006b03"/><lb ed="R047" n="0011a06"/>不生。非但應供。亦是供應。一切衆生。成其供應。此
<lb ed="X" n="0006b04"/><lb ed="R047" n="0011a07"/>是約初地初住應化等三義之德。所以本是平等
<lb ed="X" n="0006b05"/><lb ed="R047" n="0011a08"/>大慧。無破不破。能迹示諸敎不生。本證解脫。無賊
<lb ed="X" n="0006b06"/><lb ed="R047" n="0011a09"/>不賊。示爲殺賊。本得法身。非應不應。能示應供。當
<lb ed="X" n="0006b07"/><lb ed="R047" n="0011a10"/>知若就<anchor xml:id="nkr_note_add_0006b0701" n="0006b0701"/><anchor xml:id="beg0006b0701" n="0006b0701"/>己<anchor xml:id="end0006b0701"/>心。用中道妙觀。殺無明賊。不生二乘心。
<lb ed="X" n="0006b08"/><lb ed="R047" n="0011a11"/>供養此人。如供養世尊。又云。供佛及文殊。不如供
<lb ed="X" n="0006b09"/><lb ed="R047" n="0011a12"/>修方等者一食。又云。若毀讚佛。罪福猶輕。毀讚持
<lb ed="X" n="0006b10"/><lb ed="R047" n="0011a13"/>經者。罪福甚重。何以故。佛無食想。久離八風。不爲
<lb ed="X" n="0006b11"/><lb ed="R047" n="0011a14"/>損益。施持經者。全肉身。續報命。生法身。增慧命。是
<lb ed="X" n="0006b12"/><lb ed="R047" n="0011a15"/>故有益。毀之生憂惱退悔。因失好時。不可救故。此
<lb ed="X" n="0006b13"/><lb ed="R047" n="0011a16"/>則大損。此約觀行。不生三義。對因應供也。天親指
<lb ed="X" n="0006b14"/><lb ed="R047" n="0011a17"/>此。明位一句。是總歎德。下五句。是別歎德。天台承
<lb ed="X" n="0006b15"/><lb ed="R047" n="0011a18"/>用耳。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0006b16"/><lb ed="R047" n="0011b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0006b1601">諸漏<anchor xml:id="nkr_note_add_0006b1601" n="0006b1601"/><anchor xml:id="beg0006b1601" n="0006b1601"/>已<anchor xml:id="end0006b1601"/>盡。無復煩惱。逮得<anchor xml:id="nkr_note_add_0006b1602" n="0006b1602"/><anchor xml:id="beg0006b1602" n="0006b1602"/>己<anchor xml:id="end0006b1602"/>利。盡諸有結。心得自在。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0006b17"/><lb ed="R047" n="0011b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0006b1701">此五句。別歎阿羅漢殺賊應供不生三德也。初二
<lb ed="X" n="0006b18"/><lb ed="R047" n="0011b03"/>句歎殺賊。言諸漏者。三漏也。一是欲漏。謂欲界一
<lb ed="X" n="0006b19"/><lb ed="R047" n="0011b04"/>切煩惱。但除無明。二有漏。謂上色無色二界。一切
<lb ed="X" n="0006b20"/><lb ed="R047" n="0011b05"/>煩惱。除無明。三謂無明漏。卽三界無明也。又成論
<lb ed="X" n="0006b21"/><lb ed="R047" n="0011b06"/>云。失道故名漏。律云。癡人造業。開諸漏門。此約因
<lb ed="X" n="0006b22"/><lb ed="R047" n="0011b07"/>說漏也。毗曇云。漏落生死名漏。乃約果說。由造業
<lb ed="X" n="0006b23"/><lb ed="R047" n="0011b08"/>因。則失慧命。墮受生死苦果。故亡法身。旣失慧命。
<lb ed="X" n="0006b24"/><lb ed="R047" n="0011b09"/>喪於法身。則是失道。傾喪重寶。由此失道。漏等爲
<pb ed="X" xml:id="X30.0600.0006c" n="0006c"/>
<lb ed="X" n="0006c01"/><lb ed="R047" n="0011b10"/>所潤業致召。能潤煩惱。卽有九十八使煩惱。流扼
<lb ed="X" n="0006c02"/><lb ed="R047" n="0011b11"/>纏葢。逼惱行人。羅漢旣斷能潤所潤業等俱盡。故
<lb ed="X" n="0006c03"/><lb ed="R047" n="0011b12"/>初二句正歎殺賊一德也。次逮得一句。正歎應供
<lb ed="X" n="0006c04"/><lb ed="R047" n="0011b13"/>一德。由前殺賊。成斷功德。斷必具智。功成<anchor xml:id="nkr_note_add_0006c0401" n="0006c0401"/><anchor xml:id="beg0006c0401" n="0006c0401"/>己<anchor xml:id="end0006c0401"/>利。故
<lb ed="X" n="0006c05"/><lb ed="R047" n="0011b14"/>堪應供也。次盡諸二句。是歎不生德也。諸有。卽二
<lb ed="X" n="0006c06"/><lb ed="R047" n="0011b15"/>十五有生處也。結。卽二十五有生因也。因盡果亡。
<lb ed="X" n="0006c07"/><lb ed="R047" n="0011b16"/>歎不生明矣。不應作殺賊歎也。羅漢但應結盡。未
<lb ed="X" n="0006c08"/><lb ed="R047" n="0011b17"/>應有盡。有盡者。因中說果。又盡在不久也。諸有結
<lb ed="X" n="0006c09"/><lb ed="R047" n="0011b18"/>盡。由定慧具足。定具足故。心得自在。慧具足故。慧
<lb ed="X" n="0006c10"/><lb ed="R047" n="0012a01"/>得自在。卽是定慧具足。俱解脫人。生決定盡。卽是
<lb ed="X" n="0006c11"/><lb ed="R047" n="0012a02"/>歎不生德也。上之五句。是別歎羅漢三德故也。當
<lb ed="X" n="0006c12"/><lb ed="R047" n="0012a03"/>知諸聲聞羅漢元是古佛。如須菩提本是東方靑
<lb ed="X" n="0006c13"/><lb ed="R047" n="0012a04"/>龍陀佛。舍利弗本是金龍陀佛。迹輔釋迦之化。示
<lb ed="X" n="0006c14"/><lb ed="R047" n="0012a05"/>作聲聞。本地煩惱漏流。其源久竭。證大涅槃。是本
<lb ed="X" n="0006c15"/><lb ed="R047" n="0012a06"/>不生。久證法身智斷。實相功德。是本<anchor xml:id="nkr_note_add_0006c1501" n="0006c1501"/><anchor xml:id="beg0006c1501" n="0006c1501"/>己<anchor xml:id="end0006c1501"/>利應供之
<lb ed="X" n="0006c16"/><lb ed="R047" n="0012a07"/>德也。本得二十五三昧。破二十五有。顯出眞我。具
<lb ed="X" n="0006c17"/><lb ed="R047" n="0012a08"/>八自在我。是本殺賊。今日迹示二乘功德。世人不
<lb ed="X" n="0006c18"/><lb ed="R047" n="0012a09"/>了敎意垂迹權方引物之巧。但見諸經或有斥聲
<lb ed="X" n="0006c19"/><lb ed="R047" n="0012a10"/>聞之語。謂實是敗種等。亦學斥聲聞誑阿羅漢。致
<lb ed="X" n="0006c20"/><lb ed="R047" n="0012a11"/>使天下凡俗。心口亦相熏習。嫌罵聖衆。自損累他。
<lb ed="X" n="0006c21"/><lb ed="R047" n="0012a12"/>一何傷哉。當知四大十六諸羅漢等。經法華開顯。
<lb ed="X" n="0006c22"/><lb ed="R047" n="0012a13"/>皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0006c2201" n="0006c2201"/><anchor xml:id="beg0006c2201" n="0006c2201"/>已<anchor xml:id="end0006c2201"/>成佛。是眞聲聞。以佛道聲。令一切聞。經家歎
<lb ed="X" n="0006c23"/><lb ed="R047" n="0012a14"/>德。且從昔歎。旣到今經。俱成大菩薩等也。今日聞
<lb ed="X" n="0006c24"/><lb ed="R047" n="0012a15"/>經者。欲見自<anchor xml:id="nkr_note_add_0006c2401" n="0006c2401"/><anchor xml:id="beg0006c2401" n="0006c2401"/>己<anchor xml:id="end0006c2401"/>心中具此三德者。當用中道正觀。
<pb ed="X" xml:id="X30.0600.0007a" n="0007a"/>
<lb ed="X" n="0007a01"/><lb ed="R047" n="0012a16"/>照<anchor xml:id="nkr_note_add_0007a0101" n="0007a0101"/><anchor xml:id="beg0007a0101" n="0007a0101"/>己<anchor xml:id="end0007a0101"/>自心。不漏落空假二邊。煩惱不滅而滅。卽殺
<lb ed="X" n="0007a02"/><lb ed="R047" n="0012a17"/>賊也。能觀心性。名爲上定。衣珠寶藏。一心中曉。全
<lb ed="X" n="0007a03"/><lb ed="R047" n="0012a18"/>是<anchor xml:id="nkr_note_add_0007a0301" n="0007a0301"/><anchor xml:id="beg0007a0301" n="0007a0301"/>己<anchor xml:id="end0007a0301"/>物。卽見自心<anchor xml:id="nkr_note_add_0007a0302" n="0007a0302"/><anchor xml:id="beg0007a0302" n="0007a0302"/>己<anchor xml:id="end0007a0302"/>利應供也。若照<anchor xml:id="nkr_note_add_0007a0303" n="0007a0303"/><anchor xml:id="beg0007a0303" n="0007a0303"/>己<anchor xml:id="end0007a0303"/>心。正觀中
<lb ed="X" n="0007a04"/><lb ed="R047" n="0012b01"/>道。斷於結賊。亦斷二邊。中道不存。不爲境觀縛心。
<lb ed="X" n="0007a05"/><lb ed="R047" n="0012b02"/>故名自在。不斷煩惱。卽入涅槃。卽不生義。不俟遠
<lb ed="X" n="0007a06"/><lb ed="R047" n="0012b03"/>求。於一心中。頓見三德。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0007a07"/><lb ed="R047" n="0012b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0007a0701">其名曰。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0007a08"/><lb ed="R047" n="0012b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0007a0801">從此下去。是第五列名。下欲消名。今先示標名意
<lb ed="X" n="0007a09"/><lb ed="R047" n="0012b06"/>旨。然略擧二十一尊者者。佛諸弟子。皆備衆行。而
<lb ed="X" n="0007a10"/><lb ed="R047" n="0012b07"/>隱其圓能。但各從一德標名者。欲引物偏好故。諸
<lb ed="X" n="0007a11"/><lb ed="R047" n="0012b08"/>聖者。或初因皆在外道。爲破外故。在釋種中。爲調
<lb ed="X" n="0007a12"/><lb ed="R047" n="0012b09"/>伏故。爲導爲主。而將引之。如身子入胎。迦葉立行。
<lb ed="X" n="0007a13"/><lb ed="R047" n="0012b10"/>眷屬師友。若逆若順。能化所化。顯諸聖者迹不徒
<lb ed="X" n="0007a14"/><lb ed="R047" n="0012b11"/>施。如增一云。有立齋建福。營造房室。有調伏外道。
<lb ed="X" n="0007a15"/><lb ed="R047" n="0012b12"/>善供疾病。遊行化人。息事端拱。好著好衣。服弊無
<lb ed="X" n="0007a16"/><lb ed="R047" n="0012b13"/>恥。食無厭足。語言麤獷。尼俗衆等。皆是大權。各長
<lb ed="X" n="0007a17"/><lb ed="R047" n="0012b14"/>偏好引物之儀。如陳如比丘。皆共上座名者有德
<lb ed="X" n="0007a18"/><lb ed="R047" n="0012b15"/>大人相隨。舍利弗共諸智慧深利者相隨。目連與
<lb ed="X" n="0007a19"/><lb ed="R047" n="0012b16"/>諸神通大力者相隨。各掌一德。若消名號。須識其
<lb ed="X" n="0007a20"/><lb ed="R047" n="0012b17"/>行。從德立稱。無往不通。凡釋義因緣。多寄初敎。以
<lb ed="X" n="0007a21"/><lb ed="R047" n="0012b18"/>是感應之始故也。一一當須四意消釋。或有存沒。
<lb ed="X" n="0007a22"/><lb ed="R047" n="0013a01"/>省繁略耳。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0007a23"/><lb ed="R047" n="0013a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0007a2301"><name role="" type="person">阿若憍陳如</name>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0007a24"/><lb ed="R047" n="0013a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0007a2401">憍陳如姓也。此翻火器。婆羅門種。其先事火。從此
<pb ed="X" xml:id="X30.0600.0007b" n="0007b"/>
<lb ed="X" n="0007b01"/><lb ed="R047" n="0013a04"/>命族。火有二義。照也。燒也。照則闇不生。燒則物不
<lb ed="X" n="0007b02"/><lb ed="R047" n="0013a05"/>生。此以不生爲姓也。阿若名也。此翻<anchor xml:id="nkr_note_add_0007b0201" n="0007b0201"/><anchor xml:id="beg0007b0201" n="0007b0201"/>已<anchor xml:id="end0007b0201"/>知。亦名無
<lb ed="X" n="0007b03"/><lb ed="R047" n="0013a06"/>知。卽是眞知。以無生智爲名也。經云。我佛法中。寬
<lb ed="X" n="0007b04"/><lb ed="R047" n="0013a07"/>仁博識。初受法味。陳如比丘第一。故以阿若爲名
<lb ed="X" n="0007b05"/><lb ed="R047" n="0013a08"/>也。由佛與<anchor xml:id="nkr_note_add_0007b0501" n="0007b0501"/><anchor xml:id="beg0007b0501" n="0007b0501"/>己<anchor xml:id="end0007b0501"/>二願所牽。前得無生。如巨夜長寢。無
<lb ed="X" n="0007b06"/><lb ed="R047" n="0013a09"/>人能覺。日光未出。明星先現。陳如比丘最初見佛
<lb ed="X" n="0007b07"/><lb ed="R047" n="0013a10"/>得道。初聞法鼓。初服道香。初甞甘露。初入法流。初
<lb ed="X" n="0007b08"/><lb ed="R047" n="0013a11"/>證眞諦。<name role="" type="person">閻浮提</name>得道。最在一切天人一切羅漢前
<lb ed="X" n="0007b09"/><lb ed="R047" n="0013a12"/>得道。所以阿若列居衆首。有所表矣。委釋阿若緣
<lb ed="X" n="0007b10"/><lb ed="R047" n="0013a13"/>起。約敎本迹及前三敎觀心廣解在疏。須者尋彼。
<lb ed="X" n="0007b11"/><lb ed="R047" n="0013a14"/>若今聞經行者。欲了<anchor xml:id="nkr_note_add_0007b1101" n="0007b1101"/><anchor xml:id="beg0007b1101" n="0007b1101"/>己<anchor xml:id="end0007b1101"/>心無生智者。直觀自<anchor xml:id="nkr_note_add_0007b1102" n="0007b1102"/><anchor xml:id="beg0007b1102" n="0007b1102"/>己<anchor xml:id="end0007b1102"/>一
<lb ed="X" n="0007b12"/><lb ed="R047" n="0013a15"/>心如法界鏡團圓。中道境智不二。不觀背面無明
<lb ed="X" n="0007b13"/><lb ed="R047" n="0013a16"/>實智。乃至不觀種種形容。不取種種檠像。但觀團
<lb ed="X" n="0007b14"/><lb ed="R047" n="0013a17"/>圓。無際畔。無始無終。無明無闇。不一不異。譬於圓
<lb ed="X" n="0007b15"/><lb ed="R047" n="0013a18"/>觀。不取十法界相貌。無善惡邪正。亦無大小等法。
<lb ed="X" n="0007b16"/><lb ed="R047" n="0013b01"/>一切皆泯。但緣諸法實相法性佛法。若色若香。無
<lb ed="X" n="0007b17"/><lb ed="R047" n="0013b02"/>非實相。修性本如。鏡內外一。離於三敎分別情想。
<lb ed="X" n="0007b18"/><lb ed="R047" n="0013b03"/>以無分別智。照無分別境。了了分明。理無明闇。泯
<lb ed="X" n="0007b19"/><lb ed="R047" n="0013b04"/>於現前心境。卽是法性。當知四諦是一切佛法之
<lb ed="X" n="0007b20"/><lb ed="R047" n="0013b05"/>大都也。若泯若照。無非實相。以實相體離泯照故。
<lb ed="X" n="0007b21"/><lb ed="R047" n="0013b06"/>全泯照。是不可思議。所以陰入界苦卽是法身。非
<lb ed="X" n="0007b22"/><lb ed="R047" n="0013b07"/>顯現故名爲法身。障體卽是法身。貪恚癡卽般若。
<lb ed="X" n="0007b23"/><lb ed="R047" n="0013b08"/>非能明故名爲般若。無所可照。性自明了故也。業
<lb ed="X" n="0007b24"/><lb ed="R047" n="0013b09"/>行繫縛。皆名解脫。非斷縛得脫。亦無體可繫。亦無
<pb ed="X" xml:id="X30.0600.0007c" n="0007c"/>
<lb ed="X" n="0007c01"/><lb ed="R047" n="0013b10"/>能繫。故稱解脫也。解脫卽業不生般若卽煩惱不
<lb ed="X" n="0007c02"/><lb ed="R047" n="0013b11"/>生。法身卽苦不生。此三不生。卽一不生。是一不生
<lb ed="X" n="0007c03"/><lb ed="R047" n="0013b12"/>卽三不生。非三非一。不竝不別。但觀理是。不觀染
<lb ed="X" n="0007c04"/><lb ed="R047" n="0013b13"/>除。染體自虗。本虗名滅。故妙體滅。不立除名。障體
<lb ed="X" n="0007c05"/><lb ed="R047" n="0013b14"/>卽德。不待轉除。卽見<anchor xml:id="nkr_note_add_0007c0501" n="0007c0501"/><anchor xml:id="beg0007c0501" n="0007c0501"/>己<anchor xml:id="end0007c0501"/>心生卽無生也。始聞阿若
<lb ed="X" n="0007c06"/><lb ed="R047" n="0013b15"/>無生之名。則解下諸聖者道理皆然。以最初故。略
<lb ed="X" n="0007c07"/><lb ed="R047" n="0013b16"/>示大綱。若於阿若權實不迷。以此圓觀。消今經中
<lb ed="X" n="0007c08"/><lb ed="R047" n="0013b17"/>五佛三周本迹流通。悉是無生之大體也。法華一
<lb ed="X" n="0007c09"/><lb ed="R047" n="0013b18"/>都。方寸可知。若不然者。則唐設無生之名。永無無
<lb ed="X" n="0007c10"/><lb ed="R047" n="0014a01"/>生之旨。略指方隅。則一代觀境可識。具悉委如止
<lb ed="X" n="0007c11"/><lb ed="R047" n="0014a02"/>觀中。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0007c12"/><lb ed="R047" n="0014a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0007c1201"><name role="" type="person">摩訶迦葉</name>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0007c13"/><lb ed="R047" n="0014a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0007c1301"><name role="" type="person">摩訶迦葉</name>者。梵云摩訶。此云大也。迦葉此云龜氏。
<lb ed="X" n="0007c14"/><lb ed="R047" n="0014a05"/>其先祖學道。靈龜負仙圖而應。從德命族。故言大
<lb ed="X" n="0007c15"/><lb ed="R047" n="0014a06"/>龜氏也。亦云光波。亦名飮光。以身有光明。能映物
<lb ed="X" n="0007c16"/><lb ed="R047" n="0014a07"/>故。名畢鉢羅。或云畢鉢波羅延等。從樹得名。父母
<lb ed="X" n="0007c17"/><lb ed="R047" n="0014a08"/>禱樹神。求得此子。以樹名之也。迦葉有十大功德。
<lb ed="X" n="0007c18"/><lb ed="R047" n="0014a09"/>其家大富勝缾沙王。幷十六大國無以爲隣。身純
<lb ed="X" n="0007c19"/><lb ed="R047" n="0014a10"/>金色勝閻浮金。具佛三十相。身光遠照一由旬外。
<lb ed="X" n="0007c20"/><lb ed="R047" n="0014a11"/>但闕白毫肉髻。因毗婆尸佛滅後。塔像金色缺壞。
<lb ed="X" n="0007c21"/><lb ed="R047" n="0014a12"/>迦葉時爲貧女匄金瑩佛。九十一劫。人中天上。身
<lb ed="X" n="0007c22"/><lb ed="R047" n="0014a13"/>恒金色。心恒受樂。最後託<name role="" type="person">摩竭國</name>尼拘律陀婆羅
<lb ed="X" n="0007c23"/><lb ed="R047" n="0014a14"/>門家生。畏勝王得罪。減一耕犁。但用九百九十九
<lb ed="X" n="0007c24"/><lb ed="R047" n="0014a15"/>雙牛金犂。又經云。其家有氎。最下品者直百千兩
<pb ed="X" xml:id="X30.0600.0008a" n="0008a"/>
<lb ed="X" n="0008a01"/><lb ed="R047" n="0014a16"/>金。以釘打入地七尺。疊不穿破。如本不異。六十庫
<lb ed="X" n="0008a02"/><lb ed="R047" n="0014a17"/>金粟。一庫容三百四十斛。庫倉類。捨此家業。又經
<lb ed="X" n="0008a03"/><lb ed="R047" n="0014a18"/>云。以麥飯供養支佛。怛越忉利各千反受樂。身皆
<lb ed="X" n="0008a04"/><lb ed="R047" n="0014b01"/>金色。故諸天請結集時。讚言。耆年欲恚慢<anchor xml:id="nkr_note_add_0008a0401" n="0008a0401"/><anchor xml:id="beg0008a0401" n="0008a0401"/>已<anchor xml:id="end0008a0401"/>除。其
<lb ed="X" n="0008a05"/><lb ed="R047" n="0014b02"/>形譬如紫金柱。上下端嚴妙無比。目明淸淨如蓮
<lb ed="X" n="0008a06"/><lb ed="R047" n="0014b03"/>華。又納金色婦。迭臥無欲。捨而出家。身被無價寶
<lb ed="X" n="0008a07"/><lb ed="R047" n="0014b04"/>衣。截爲僧伽棃。四氎奉佛爲座。如是三捨。世無倫
<lb ed="X" n="0008a08"/><lb ed="R047" n="0014b05"/>匹。是爲捨大也。又於<g ref="#CB02494">䟦</g>耆聚落。値佛奉無價寶衣
<lb ed="X" n="0008a09"/><lb ed="R047" n="0014b06"/>上佛。佛授與糞掃大衣。此衣是大聖大衣。又大麤
<lb ed="X" n="0008a10"/><lb ed="R047" n="0014b07"/>重。而迦葉云。我受佛衣。師想塔想。未曾枕頭。況以
<lb ed="X" n="0008a11"/><lb ed="R047" n="0014b08"/>覆臥。如此大衣。大進我行。故言受大。又於<g ref="#CB02494">䟦</g>耆聚
<lb ed="X" n="0008a12"/><lb ed="R047" n="0014b09"/>落。初從佛聞增上戒定慧。卽得無漏。受乞食法。行
<lb ed="X" n="0008a13"/><lb ed="R047" n="0014b10"/>十二頭陀。逾老不捨。後時佛語。汝今年高。可捨乞
<lb ed="X" n="0008a14"/><lb ed="R047" n="0014b11"/>食。歸衆受食。可捨麤重糞掃衣。受壞色居士輕衣。
<lb ed="X" n="0008a15"/><lb ed="R047" n="0014b12"/>迦葉白佛。佛不出世。我當爲辟支佛。終身行頭陀。
<lb ed="X" n="0008a16"/><lb ed="R047" n="0014b13"/>我今不敢放所習法更學餘者。又爲當來世作明。
<lb ed="X" n="0008a17"/><lb ed="R047" n="0014b14"/>未來世言。上座迦葉爲佛所歎。我當學難行苦行。
<lb ed="X" n="0008a18"/><lb ed="R047" n="0014b15"/>佛言善哉善哉。是爲行大。增一阿含云。迦葉頭陀
<lb ed="X" n="0008a19"/><lb ed="R047" n="0014b16"/>旣久。鬚髮長。衣服弊。來詣佛所。諸比丘比丘尼起
<lb ed="X" n="0008a20"/><lb ed="R047" n="0014b17"/>慢。佛命迦葉就佛半座共坐。迦葉不肎。佛言吾有
<lb ed="X" n="0008a21"/><lb ed="R047" n="0014b18"/>四禪。禪定息心。從始至終。無有耗損。迦葉亦然。吾
<lb ed="X" n="0008a22"/><lb ed="R047" n="0015a01"/>有大慈。仁覆一切。汝亦如此。體性亦慈。吾有大悲。
<lb ed="X" n="0008a23"/><lb ed="R047" n="0015a02"/>濟度衆生。汝亦如是。吾有四神三昧。一無形。二無
<lb ed="X" n="0008a24"/><lb ed="R047" n="0015a03"/>量意。三淸淨積。四不退轉。汝亦如是。吾有六通。汝
<pb ed="X" xml:id="X30.0600.0008b" n="0008b"/>
<lb ed="X" n="0008b01"/><lb ed="R047" n="0015a04"/>亦如是。吾有四定。一禪定。二智定。三慧定。四戒定。
<lb ed="X" n="0008b02"/><lb ed="R047" n="0015a05"/>汝亦如是。功德與我不異。何故不坐耶。諸比丘等。
<lb ed="X" n="0008b03"/><lb ed="R047" n="0015a06"/>聞佛所讚。心驚毛竪。迦葉卽坐。佛爲大衆說昔因
<lb ed="X" n="0008b04"/><lb ed="R047" n="0015a07"/>緣。昔我爲聖王。號文陀竭。高才絕倫。時迦葉爲天
<lb ed="X" n="0008b05"/><lb ed="R047" n="0015a08"/>帝釋。欽服道德。遣千馬車。造闕迎王。天帝出候。與
<lb ed="X" n="0008b06"/><lb ed="R047" n="0015a09"/>王同坐。相娛樂<anchor xml:id="nkr_note_add_0008b0601" n="0008b0601"/><anchor xml:id="beg0008b0601" n="0008b0601"/>已<anchor xml:id="end0008b0601"/>。送王還宮。昔迦葉以生死座。命
<lb ed="X" n="0008b07"/><lb ed="R047" n="0015a10"/>吾同坐。吾今成佛。以正法座。報其往勳。是故命坐。
<lb ed="X" n="0008b08"/><lb ed="R047" n="0015a11"/>對佛時。天人咸謂佛師。迦葉卽起便嗚佛足云。佛
<lb ed="X" n="0008b09"/><lb ed="R047" n="0015a12"/>是我師。我是弟子。又迦葉爲尼說法。作師子吼。爲
<lb ed="X" n="0008b10"/><lb ed="R047" n="0015a13"/>佛印可大也。又於大衆千二百五十四大弟子等
<lb ed="X" n="0008b11"/><lb ed="R047" n="0015a14"/>爲大。五百山寺主。<name role="" type="person">閻浮提</name>知事上座。名爲位大。佛
<lb ed="X" n="0008b12"/><lb ed="R047" n="0015a15"/>燒身後。<g ref="#CB01926">灰</g>場生四鉢多羅樹。此表迦葉集三僧祇
<lb ed="X" n="0008b13"/><lb ed="R047" n="0015a16"/>劫法。謂三藏四阿含也。三藏者。僧肇序云。宗極絕
<lb ed="X" n="0008b14"/><lb ed="R047" n="0015a17"/>於稱謂。賢聖以之沖默。玄旨非言不傳。釋迦以之
<lb ed="X" n="0008b15"/><lb ed="R047" n="0015a18"/>致敎。約身<anchor xml:id="nkr_note_orig_0008001" n="0008001"/>口防之以禁律。明善惡則導之以契經。
<lb ed="X" n="0008b16"/><lb ed="R047" n="0015b01"/>演幽<anchor xml:id="note_star_1" n="0008001" type="star"/>微辨之以法相。此則明戒定慧三藏也。四阿
<lb ed="X" n="0008b17"/><lb ed="R047" n="0015b02"/>含者。增一明人天因果。長破邪見。中明深義。雜明
<lb ed="X" n="0008b18"/><lb ed="R047" n="0015b03"/>禪定。皆大迦葉之功也。若別論者。迦葉誦出阿毗
<lb ed="X" n="0008b19"/><lb ed="R047" n="0015b04"/>曇藏。故今結集大。如來去後。法付迦葉。能爲一切
<lb ed="X" n="0008b20"/><lb ed="R047" n="0015b05"/>而作依止。猶如如來。何者佛言。若有頭陀苦行人。
<lb ed="X" n="0008b21"/><lb ed="R047" n="0015b06"/>我法則存。若無此人。我法則不存。迦葉能荷負佛
<lb ed="X" n="0008b22"/><lb ed="R047" n="0015b07"/>法。令得久住。至未來佛。付法授衣竟。然後入滅。故
<lb ed="X" n="0008b23"/><lb ed="R047" n="0015b08"/>言持法大。行十二頭陀者。一者捨好衣。求時苦。得
<lb ed="X" n="0008b24"/><lb ed="R047" n="0015b09"/>時多怖畏。失時生懊惱。二者糞掃衣。無水火盜賊
<pb ed="X" xml:id="X30.0600.0008c" n="0008c"/>
<lb ed="X" n="0008c01"/><lb ed="R047" n="0015b10"/>王難五怖。三者多畜。則縫治浣負。其勞亦多。故但
<lb ed="X" n="0008c02"/><lb ed="R047" n="0015b11"/>三衣。四者若僧中食。則營佐僧事。故行乞食。五者
<lb ed="X" n="0008c03"/><lb ed="R047" n="0015b12"/>若受殘食小食。擾動喪時。故一坐食。六者多食難
<lb ed="X" n="0008c04"/><lb ed="R047" n="0015b13"/>消。生睡懈怠。少食譏懸乏力。故節量食。七者多器
<lb ed="X" n="0008c05"/><lb ed="R047" n="0015b14"/>洗持多妨。故一鉢食。八者須漿勞動。故不飮漿。九
<lb ed="X" n="0008c06"/><lb ed="R047" n="0015b15"/>者房舍生著。故樹下。十者樹下又著。故冢間。十一
<lb ed="X" n="0008c07"/><lb ed="R047" n="0015b16"/>冢間生憂悲。故露地。十二若臥消功增懶。故常坐。
<lb ed="X" n="0008c08"/><lb ed="R047" n="0015b17"/>此十二種行。上聖稱歎。今日聞經者。忝預道流。聞
<lb ed="X" n="0008c09"/><lb ed="R047" n="0015b18"/>茲勝法。而不自省心行耶。復名十二抖擻。須約敎
<lb ed="X" n="0008c10"/><lb ed="R047" n="0016a01"/>本迹及前三敎觀相。一一消釋如疏。若聞經者欲
<lb ed="X" n="0008c11"/><lb ed="R047" n="0016a02"/>見一念心中抖擻。五住煩惱。一抖擻。乃至一切抖
<lb ed="X" n="0008c12"/><lb ed="R047" n="0016a03"/>擻。無非實相。諸佛所行是如來行。過諸菩薩所行
<lb ed="X" n="0008c13"/><lb ed="R047" n="0016a04"/>淸淨。卽見自<anchor xml:id="nkr_note_add_0008c1301" n="0008c1301"/><anchor xml:id="beg0008c1301" n="0008c1301"/>己<anchor xml:id="end0008c1301"/>頭陀行也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0008c14"/><lb ed="R047" n="0016a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0008c1401"><name role="" type="person">優樓頻螺迦葉</name>。<name role="" type="person">伽耶迦葉</name>。<name role="" type="person">那提迦葉</name>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0008c15"/><lb ed="R047" n="0016a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0008c1501">此三迦葉。是姓如前釋。梵云<name role="" type="person">優樓頻</name>螺。此云木瓜
<lb ed="X" n="0008c16"/><lb ed="R047" n="0016a07"/>林也。那提此云河江也。<name role="" type="person">伽耶城</name>名也。家離<name role="" type="person">王舍城</name>
<lb ed="X" n="0008c17"/><lb ed="R047" n="0016a08"/>南七由旬。皆以處爲名也。因毗婆尸佛時。共樹刹
<lb ed="X" n="0008c18"/><lb ed="R047" n="0016a09"/>柱緣。爲兄弟。兄作缾沙王之師。有五百弟子。二弟
<lb ed="X" n="0008c19"/><lb ed="R047" n="0016a10"/>各有所化二百五十人。共行兄法。佛作十種變。謂
<lb ed="X" n="0008c20"/><lb ed="R047" n="0016a11"/>毒龍不中。龍火不燒。恒水不溺。三方取菓。北取粳
<lb ed="X" n="0008c21"/><lb ed="R047" n="0016a12"/>糧。乃至知嫌隱去。知念卽來。火滅不然。斧擧不下
<lb ed="X" n="0008c22"/><lb ed="R047" n="0016a13"/>等。初覩衆變。邪執未改。而言瞿曇雖神。不如我道
<lb ed="X" n="0008c23"/><lb ed="R047" n="0016a14"/>眞。佛言汝是盲人。目無所覩耶。見諸神變。固謂自
<lb ed="X" n="0008c24"/><lb ed="R047" n="0016a15"/>眞。汝非羅漢。亦不得道。迦葉聞語。霍然開悟。師徒
<pb ed="X" xml:id="X30.0600.0009a" n="0009a"/>
<lb ed="X" n="0009a01"/><lb ed="R047" n="0016a16"/>皆伏。捨家歸佛。乃至一千弟子。聞呼善來。得沙門
<lb ed="X" n="0009a02"/><lb ed="R047" n="0016a17"/>果。又阿含經云優樓比丘。能將護四衆。供給四事。
<lb ed="X" n="0009a03"/><lb ed="R047" n="0016a18"/>令無所之。最爲第一。那提比丘。心意寂然。降伏諸
<lb ed="X" n="0009a04"/><lb ed="R047" n="0016b01"/>結。精進最爲第一。伽耶比丘。觀了諸法。都無所著。
<lb ed="X" n="0009a05"/><lb ed="R047" n="0016b02"/>善能化導。最爲第一。當知優樓本。住般若三德之
<lb ed="X" n="0009a06"/><lb ed="R047" n="0016b03"/>林。伽耶本證法身不動之城。那提本住解脫之水。
<lb ed="X" n="0009a07"/><lb ed="R047" n="0016b04"/>淨諸垢穢。迹示依林城水住。以度衆生。今日聞經
<lb ed="X" n="0009a08"/><lb ed="R047" n="0016b05"/>者。照一念心。正觀心性。中道不動。如城防敵。又心
<lb ed="X" n="0009a09"/><lb ed="R047" n="0016b06"/>性湛然不動。而動如水淨諸邊倒。又遮照心性枯
<lb ed="X" n="0009a10"/><lb ed="R047" n="0016b07"/>榮。如林蓊<g ref="#CB15106">鬱</g>。三法相資。不卽不離。卽見自<anchor xml:id="nkr_note_add_0009a1001" n="0009a1001"/><anchor xml:id="beg0009a1001" n="0009a1001"/>己<anchor xml:id="end0009a1001"/>一心
<lb ed="X" n="0009a11"/><lb ed="R047" n="0016b08"/>三觀。一體兄弟。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0009a12"/><lb ed="R047" n="0016b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0009a1201">舍利弗。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0009a13"/><lb ed="R047" n="0016b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0009a1301">舍利弗者名也。具足應言舍利弗羅。此云身子。又
<lb ed="X" n="0009a14"/><lb ed="R047" n="0016b11"/>云珠子。爲其母好形身。身之所生。故名身子。又其
<lb ed="X" n="0009a15"/><lb ed="R047" n="0016b12"/>母聰明。過一切女。聰明相在眼珠。珠之所生。故言
<lb ed="X" n="0009a16"/><lb ed="R047" n="0016b13"/>珠子。時人以子顯母。此二從母得名也。又名優波
<lb ed="X" n="0009a17"/><lb ed="R047" n="0016b14"/>提舍。此云論義。其父學通典籍。鐵鍱其腹。頭戴火
<lb ed="X" n="0009a18"/><lb ed="R047" n="0016b15"/>冠。獨步王舍。打論義鼓。國師陀羅自知陳故。兼則
<lb ed="X" n="0009a19"/><lb ed="R047" n="0016b16"/>相不祥。恐義屈奪封。以女妻之。論義得妻。因論名
<lb ed="X" n="0009a20"/><lb ed="R047" n="0016b17"/>子。顯父德也。又舍標父。利標母。雙顯父母。故言舍
<lb ed="X" n="0009a21"/><lb ed="R047" n="0016b18"/>利也。弗者子也。姓拘栗陀。本婆羅門種也。初於道
<lb ed="X" n="0009a22"/><lb ed="R047" n="0017a01"/>見頞<g ref="#CB00376">䫌</g>威儀庠序。因問師法。頞<g ref="#CB00376">䫌</g>答云。諸法從緣
<lb ed="X" n="0009a23"/><lb ed="R047" n="0017a02"/>生。是故說因緣。是法緣及盡。我師如是說。一聞卽
<lb ed="X" n="0009a24"/><lb ed="R047" n="0017a03"/>得須陀洹果。來至佛所。七日徧達佛法淵海。至十
<pb ed="X" xml:id="X30.0600.0009b" n="0009b"/>
<lb ed="X" n="0009b01"/><lb ed="R047" n="0017a04"/>五日後。得證無學阿羅漢果。增一云。我佛法中。智
<lb ed="X" n="0009b02"/><lb ed="R047" n="0017a05"/>慧無窮。決了諸疑者。舍利弗第一。<name role="" type="person">滿慈子</name>稱歎曰。
<lb ed="X" n="0009b03"/><lb ed="R047" n="0017a06"/>輿第二世尊共論。乃至縈衣頂戴。佛說一句。身子
<lb ed="X" n="0009b04"/><lb ed="R047" n="0017a07"/>以一句爲本。七日七夜。作師子吼。更出異味異句。
<lb ed="X" n="0009b05"/><lb ed="R047" n="0017a08"/>其辯無窮。身子智辯。寧可得盡。釋論稱爲右面轉
<lb ed="X" n="0009b06"/><lb ed="R047" n="0017a09"/>法輪大將。卽其義也。其有昔巧方便。胎慧。寄辯。論
<lb ed="X" n="0009b07"/><lb ed="R047" n="0017a10"/>議。玅術。入道。對治。兼濟。解義。通用九種功德。此不
<lb ed="X" n="0009b08"/><lb ed="R047" n="0017a11"/>具書。委如疏辨。今日聞經者。欲獲<anchor xml:id="nkr_note_add_0009b0801" n="0009b0801"/><anchor xml:id="beg0009b0801" n="0009b0801"/>己<anchor xml:id="end0009b0801"/>利。觀<anchor xml:id="nkr_note_add_0009b0802" n="0009b0802"/><anchor xml:id="beg0009b0802" n="0009b0802"/>己<anchor xml:id="end0009b0802"/>妄念
<lb ed="X" n="0009b09"/><lb ed="R047" n="0017a12"/>卽空假中。非一異相。而一異相。一心三觀。攝得一
<lb ed="X" n="0009b10"/><lb ed="R047" n="0017a13"/>切種智。照了心中一慧一切慧。一切慧一慧。非一
<lb ed="X" n="0009b11"/><lb ed="R047" n="0017a14"/>慧非一切慧。是見<anchor xml:id="nkr_note_add_0009b1101" n="0009b1101"/><anchor xml:id="beg0009b1101" n="0009b1101"/>己<anchor xml:id="end0009b1101"/>心舍利弗。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0009b12"/><lb ed="R047" n="0017a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0009b1201"><name role="" type="person">大目犍連</name>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0009b13"/><lb ed="R047" n="0017a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0009b1301"><name role="" type="person">大目犍連</name>者姓也。此云讚誦。或云蘆菔。或云胡豆。
<lb ed="X" n="0009b14"/><lb ed="R047" n="0017a17"/>是祖古仙所嗜。因以命族也。名拘律陀。是樹名也。
<lb ed="X" n="0009b15"/><lb ed="R047" n="0017a18"/>因禱樹神得子。因以名焉。目連有算法。相法等目
<lb ed="X" n="0009b16"/><lb ed="R047" n="0017b01"/>連。簡異同名。故云<name role="" type="person">大目犍連</name>也。增一經云。我弟子
<lb ed="X" n="0009b17"/><lb ed="R047" n="0017b02"/>中。神通輕擧。飛到十方者。<name role="" type="person">大目犍連</name>第一。釋論云。
<lb ed="X" n="0009b18"/><lb ed="R047" n="0017b03"/>舍利弗才明見貴。目連豪爽取重。智藝相比。德行
<lb ed="X" n="0009b19"/><lb ed="R047" n="0017b04"/>互同。稱爲左面轉法輪大將。因往昔曾助辟支佛。
<lb ed="X" n="0009b20"/><lb ed="R047" n="0017b05"/>剃頭浣染。縫袈裟。願得神通故也。其有制外道。伏
<lb ed="X" n="0009b21"/><lb ed="R047" n="0017b06"/>二龍。厭調達。簡非衆。駐車問藥。化帝釋。降慢心。彰
<lb ed="X" n="0009b22"/><lb ed="R047" n="0017b07"/>佛聲。知佛意。九種功德。在疏。此不具述。聞經者當
<lb ed="X" n="0009b23"/><lb ed="R047" n="0017b08"/>照<anchor xml:id="nkr_note_add_0009b2301" n="0009b2301"/><anchor xml:id="beg0009b2301" n="0009b2301"/>己<anchor xml:id="end0009b2301"/>心。三諦寂寂。不起滅定。現大神通。一心欻有
<lb ed="X" n="0009b24"/><lb ed="R047" n="0017b09"/>一切心。觀一切心倐無諸心。心無有無。諸法不動。
<pb ed="X" xml:id="X30.0600.0009c" n="0009c"/>
<lb ed="X" n="0009c01"/><lb ed="R047" n="0017b10"/>通疾如風。卽<anchor xml:id="nkr_note_add_0009c0101" n="0009c0101"/><anchor xml:id="beg0009c0101" n="0009c0101"/>己<anchor xml:id="end0009c0101"/>心神通。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0009c02"/><lb ed="R047" n="0017b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0009c0201"><name role="" type="person">摩訶迦旃延</name>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0009c03"/><lb ed="R047" n="0017b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0009c0301"><name role="" type="person">摩訶迦旃延</name>。此云文飾。善讚詠故。亦云扇繩。此子
<lb ed="X" n="0009c04"/><lb ed="R047" n="0017b13"/>生時。父<anchor xml:id="nkr_note_add_0009c0401" n="0009c0401"/><anchor xml:id="beg0009c0401" n="0009c0401"/>已<anchor xml:id="end0009c0401"/>逝去。此兒礙母不得再嫁。如扇繫繩。亦
<lb ed="X" n="0009c05"/><lb ed="R047" n="0017b14"/>名柯羅。此云思勝。思是慧數。論義功強。得思勝名。
<lb ed="X" n="0009c06"/><lb ed="R047" n="0017b15"/>此皆從姓爲名也。長阿含經云。有外道執斷見。謂
<lb ed="X" n="0009c07"/><lb ed="R047" n="0017b16"/>無他世。凡有十番問答。廣演諸義。外道便伏而讚
<lb ed="X" n="0009c08"/><lb ed="R047" n="0017b17"/>歎。尊者善哉玅說。又能敎化歸戒。令屠兒受夜戒。
<lb ed="X" n="0009c09"/><lb ed="R047" n="0017b18"/>婬女受晝戒。後受報時。各獲善相。又與世典婆羅
<lb ed="X" n="0009c10"/><lb ed="R047" n="0018a01"/>門論義。世典得遠離塵垢。增一經云。善分別義。敷
<lb ed="X" n="0009c11"/><lb ed="R047" n="0018a02"/>演道敎者。迦旃延最爲第一。聞經者當以三諦觀
<lb ed="X" n="0009c12"/><lb ed="R047" n="0018a03"/>智。研於心境。境能發智。往復研覈。一心豁悟。義理
<lb ed="X" n="0009c13"/><lb ed="R047" n="0018a04"/>明了。卽名<anchor xml:id="nkr_note_add_0009c1301" n="0009c1301"/><anchor xml:id="beg0009c1301" n="0009c1301"/>己<anchor xml:id="end0009c1301"/>心思勝義也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0009c14"/><lb ed="R047" n="0018a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0009c1401">阿<g ref="#CB00145">㝹</g>樓<g ref="#CB00501">䭾</g>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0009c15"/><lb ed="R047" n="0018a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0009c1501">阿<g ref="#CB00145">㝹</g>。樓<g ref="#CB00501">䭾</g>者亦云阿那律。亦云阿泥盧豆。梵音不
<lb ed="X" n="0009c16"/><lb ed="R047" n="0018a07"/>同耳。此云無貧。亦曰如意。亦云無獦。得兔。非獦得
<lb ed="X" n="0009c17"/><lb ed="R047" n="0018a08"/>故也。賢愚經云。弗沙佛末法時。世饑饉。有支佛名
<lb ed="X" n="0009c18"/><lb ed="R047" n="0018a09"/>利吒。行乞食。空鉢無獲。有一貧人。見而悲悼。白言。
<lb ed="X" n="0009c19"/><lb ed="R047" n="0018a10"/>勝士能受稗否。卽以所噉奉之。食<anchor xml:id="nkr_note_add_0009c1901" n="0009c1901"/><anchor xml:id="beg0009c1901" n="0009c1901"/>已<anchor xml:id="end0009c1901"/>支佛作十八
<lb ed="X" n="0009c20"/><lb ed="R047" n="0018a11"/>變。貧人後採稗。有一兔。跳抱其背。變爲死人。無伴
<lb ed="X" n="0009c21"/><lb ed="R047" n="0018a12"/>得脫。待闇還家。委地成金人。拔指隨生。用脚卽出。
<lb ed="X" n="0009c22"/><lb ed="R047" n="0018a13"/>取之無盡。惡人惡王。欲來奪之。但見死屍。而貧所
<lb ed="X" n="0009c23"/><lb ed="R047" n="0018a14"/>覩純是金寶。九十一劫。果報充足。故號無貧。是名
<lb ed="X" n="0009c24"/><lb ed="R047" n="0018a15"/>如意也。姓瞿曇。此云純淑。亦名舍夷。卽貴姓也。此
<pb ed="X" xml:id="X30.0600.0010a" n="0010a"/>
<lb ed="X" n="0010a01"/><lb ed="R047" n="0018a16"/>乃斛飯季子。名阿那律。是<name role="" type="person">淨飯王</name>之姪兒。世尊之
<lb ed="X" n="0010a02"/><lb ed="R047" n="0018a17"/>堂弟。阿難之從兄。羅云之叔。非聊爾人也。爲精進
<lb ed="X" n="0010a03"/><lb ed="R047" n="0018a18"/>故。七日七夜不眠。睫不交。眠是眼食。旣七日不眠。
<lb ed="X" n="0010a04"/><lb ed="R047" n="0018b01"/>眼則喪睛。失於肉眼。佛與八百比丘。爲那律作三
<lb ed="X" n="0010a05"/><lb ed="R047" n="0018b02"/>衣。佛親舒張截割。諸比丘縫。一日卽成。佛說進止
<lb ed="X" n="0010a06"/><lb ed="R047" n="0018b03"/>共俱等戒。無量人得道。佛令求天眼。繫念在緣。四
<lb ed="X" n="0010a07"/><lb ed="R047" n="0018b04"/>大淨色。半頭而發。徹障內外。明闇悉覩明了。對梵
<lb ed="X" n="0010a08"/><lb ed="R047" n="0018b05"/>王曰。吾見釋迦大千世界。如觀掌果。增一經云。我
<lb ed="X" n="0010a09"/><lb ed="R047" n="0018b06"/>佛法中。天眼徹視者。阿那律比丘。最爲第一。天眼
<lb ed="X" n="0010a10"/><lb ed="R047" n="0018b07"/>有發有修。如疏略辨。當知本住實相天眼。以不二
<lb ed="X" n="0010a11"/><lb ed="R047" n="0018b08"/>相。見諸佛國。聞經者以實慧冥符。卽凡夫肉眼。便
<lb ed="X" n="0010a12"/><lb ed="R047" n="0018b09"/>是佛眼。因中以佛眼佛智見之。唯佛無生。卽四眼
<lb ed="X" n="0010a13"/><lb ed="R047" n="0018b10"/>二智所見。是佛眼眞空冥寂之見。故下經云。父母
<lb ed="X" n="0010a14"/><lb ed="R047" n="0018b11"/>所生眼。悉見三千界。尙於<anchor xml:id="nkr_note_add_0010a1401" n="0010a1401"/><anchor xml:id="beg0010a1401" n="0010a1401"/>己<anchor xml:id="end0010a1401"/>肉眼。卽是佛眼。況天
<lb ed="X" n="0010a15"/><lb ed="R047" n="0018b12"/>眼乎。則可知也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0010a16"/><lb ed="R047" n="0018b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0010a1601"><name role="" type="person">劫賓那</name>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0010a17"/><lb ed="R047" n="0018b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0010a1701"><name role="" type="person">劫賓那</name>。此云房宿。因父母禱房星感子。以房宿<note place="inline">音秀</note>
<lb ed="X" n="0010a18"/><lb ed="R047" n="0018b15"/>爲名。此生時名也。又是比丘初出家時。未見佛。始
<lb ed="X" n="0010a19"/><lb ed="R047" n="0018b16"/>向佛所。中路晚。値雨寄宿陶師房。以草爲座。夜又
<lb ed="X" n="0010a20"/><lb ed="R047" n="0018b17"/>一比丘亦寄宿。隨後而來。前比丘卽推草與之共
<lb ed="X" n="0010a21"/><lb ed="R047" n="0018b18"/>坐。後比丘問前來者。何所之耶。答覔佛。後至比丘
<lb ed="X" n="0010a22"/><lb ed="R047" n="0019a01"/>卽爲說法。辭在阿含。豁然得道。後比丘卽是佛自
<lb ed="X" n="0010a23"/><lb ed="R047" n="0019a02"/>身。共佛房宿。得見法身。此從得道處名<name role="" type="person">劫賓那</name>。宿
<lb ed="X" n="0010a24"/><lb ed="R047" n="0019a03"/>主毗沙門王。持葢隨賓那後。宿主旣奉。星宿可知。
<pb ed="X" xml:id="X30.0600.0010b" n="0010b"/>
<lb ed="X" n="0010b01"/><lb ed="R047" n="0019a04"/>增一云。我佛法中。善知星宿日月者。<name role="" type="person">劫賓那</name>第一。
<lb ed="X" n="0010b02"/><lb ed="R047" n="0019a05"/>當知本與如來同棲實相。迹示房宿。若聞經者。當
<lb ed="X" n="0010b03"/><lb ed="R047" n="0019a06"/>觀五陰房舍。卽空假中。達苦等三道。卽是法身。具
<lb ed="X" n="0010b04"/><lb ed="R047" n="0019a07"/>足報應。四德常然。名<anchor xml:id="nkr_note_add_0010b0401" n="0010b0401"/><anchor xml:id="beg0010b0401" n="0010b0401"/>己<anchor xml:id="end0010b0401"/>心見房宿也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0010b05"/><lb ed="R047" n="0019a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0010b0501"><name role="" type="person">憍梵波提</name>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0010b06"/><lb ed="R047" n="0019a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0010b0601">此云牛呞。亦云牛王。亦云牛跡。昔五百世曾作比
<lb ed="X" n="0010b07"/><lb ed="R047" n="0019a10"/>丘。過佗粟田。摘看生熟。後作牛償之。牛若食後。恒
<lb ed="X" n="0010b08"/><lb ed="R047" n="0019a11"/>事虗噍。今得無學果。尙有餘習。凡人但觀形相。不
<lb ed="X" n="0010b09"/><lb ed="R047" n="0019a12"/>知有德。若笑羅漢人卽獲罪。避人笑故。常居天上。
<lb ed="X" n="0010b10"/><lb ed="R047" n="0019a13"/>天知有德。不笑其形。樂居天上也。佛滅度後。迦葉
<lb ed="X" n="0010b11"/><lb ed="R047" n="0019a14"/>集千大羅漢。結集三藏。遣下座僧。使召憍梵。問曰。
<lb ed="X" n="0010b12"/><lb ed="R047" n="0019a15"/>佛及和尙。答皆滅度。卽曰。佛住我住。佛滅我滅。更
<lb ed="X" n="0010b13"/><lb ed="R047" n="0019a16"/>不下天宮。現四道流。注至大迦葉所。水聲說偈云
<lb ed="X" n="0010b14"/><lb ed="R047" n="0019a17"/>稽首禮玅衆。第一犬德僧。聞佛滅度我隨去。大象
<lb ed="X" n="0010b15"/><lb ed="R047" n="0019a18"/>旣去象子隨。卽時入滅。聞經者。當觀<anchor xml:id="nkr_note_add_0010b1501" n="0010b1501"/><anchor xml:id="beg0010b1501" n="0010b1501"/>己<anchor xml:id="end0010b1501"/>心中道玅
<lb ed="X" n="0010b16"/><lb ed="R047" n="0019b01"/>理。安步平正。其疾如風。卽見<anchor xml:id="nkr_note_add_0010b1601" n="0010b1601"/><anchor xml:id="beg0010b1601" n="0010b1601"/>己<anchor xml:id="end0010b1601"/>心憍梵也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0010b17"/><lb ed="R047" n="0019b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0010b1701">離婆多。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0010b18"/><lb ed="R047" n="0019b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0010b1801">離婆多者亦云離越。此云星宿。或室宿。或假和合。
<lb ed="X" n="0010b19"/><lb ed="R047" n="0019b04"/>或常作聲。父母從星辰乞子。旣其獲感。因星作名。
<lb ed="X" n="0010b20"/><lb ed="R047" n="0019b05"/>雖得出家。猶隨本字。言假和合等。因夜宿空亭中。
<lb ed="X" n="0010b21"/><lb ed="R047" n="0019b06"/>見二鬼爭屍。緣起委如疏引。衆僧云。此人易度。語
<lb ed="X" n="0010b22"/><lb ed="R047" n="0019b07"/>云汝身本是佗遺體。非<anchor xml:id="nkr_note_add_0010b2201" n="0010b2201"/><anchor xml:id="beg0010b2201" n="0010b2201"/>己<anchor xml:id="end0010b2201"/>有也。卽得悟道獲果。增
<lb ed="X" n="0010b23"/><lb ed="R047" n="0019b08"/>一云。坐禪入定。心不倒亂者。離越比丘最爲第一。
<lb ed="X" n="0010b24"/><lb ed="R047" n="0019b09"/>當知本住日星宿三昧。若照<anchor xml:id="nkr_note_add_0010b2401" n="0010b2401"/><anchor xml:id="beg0010b2401" n="0010b2401"/>己<anchor xml:id="end0010b2401"/>心。佛衆生一體無
<pb ed="X" xml:id="X30.0600.0010c" n="0010c"/>
<lb ed="X" n="0010c01"/><lb ed="R047" n="0019b10"/>別。於一心中見十方佛。多如夜星現。卽見自<anchor xml:id="nkr_note_add_0010c0101" n="0010c0101"/><anchor xml:id="beg0010c0101" n="0010c0101"/>己<anchor xml:id="end0010c0101"/>離
<lb ed="X" n="0010c02"/><lb ed="R047" n="0019b11"/>越也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0010c03"/><lb ed="R047" n="0019b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0010c0301">畢陵伽婆蹉。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0010c04"/><lb ed="R047" n="0019b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0010c0401">畢陵者此云餘習。前五百世爲婆羅門。餘習猶高。
<lb ed="X" n="0010c05"/><lb ed="R047" n="0019b14"/>因過恒水。咄水神云。小婢駐流。恒水神卽爲分水
<lb ed="X" n="0010c06"/><lb ed="R047" n="0019b15"/>兩派。神後來訴佛。佛令婆蹉懺謝。卽合手懺云。小
<lb ed="X" n="0010c07"/><lb ed="R047" n="0019b16"/>婢莫瞋。大衆皆笑。懺而更罵。佛言本習如此。實無
<lb ed="X" n="0010c08"/><lb ed="R047" n="0019b17"/>高心。增一云。樹下苦坐。不避風雨者。婆蹉比丘最
<lb ed="X" n="0010c09"/><lb ed="R047" n="0019b18"/>爲第一。當知本住常樂八自在我。迹示慢心惡口。
<lb ed="X" n="0010c10"/><lb ed="R047" n="0020a01"/>聞經者。諦了麤言輭語。皆性惡法。卽見自<anchor xml:id="nkr_note_add_0010c1001" n="0010c1001"/><anchor xml:id="beg0010c1001" n="0010c1001"/>己<anchor xml:id="end0010c1001"/>婆蹉
<lb ed="X" n="0010c11"/><lb ed="R047" n="0020a02"/>比丘也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0010c12"/><lb ed="R047" n="0020a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0010c1201"><name role="" type="person">薄拘羅</name>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0010c13"/><lb ed="R047" n="0020a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0010c1301"><name role="" type="person">薄拘羅</name>者。此云善容。或偉形。或大肥盛等。而色貌
<lb ed="X" n="0010c14"/><lb ed="R047" n="0020a05"/>端正。故言善容。昔施僧一訶棃勒菓。故身常無病。
<lb ed="X" n="0010c15"/><lb ed="R047" n="0020a06"/>年一百六十歲。有五不死報。後母曾置熱熬。投釜。
<lb ed="X" n="0010c16"/><lb ed="R047" n="0020a07"/>棄水中。與大魚食。刀破不死。因持不殺戒。以四戒
<lb ed="X" n="0010c17"/><lb ed="R047" n="0020a08"/>莊嚴。堅持不犯。不避火水。餘人雖持五戒。多毀犯。
<lb ed="X" n="0010c18"/><lb ed="R047" n="0020a09"/>故身常樂寂。常處閑居。乃至不曾與人言一兩句
<lb ed="X" n="0010c19"/><lb ed="R047" n="0020a10"/>語。不染六塵。常在禪定。未甞散亂。增一云。壽命極
<lb ed="X" n="0010c20"/><lb ed="R047" n="0020a11"/>長。終不中夭。常樂閑居。不處衆中。<name role="" type="person">薄拘羅</name>第一。行
<lb ed="X" n="0010c21"/><lb ed="R047" n="0020a12"/>者若照<anchor xml:id="nkr_note_add_0010c2101" n="0010c2101"/><anchor xml:id="beg0010c2101" n="0010c2101"/>己<anchor xml:id="end0010c2101"/>根塵。諸法卽三諦寂靜。名觀心見善容。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0010c22"/><lb ed="R047" n="0020a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0010c2201"><name role="" type="person">摩訶拘絺羅</name>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0010c23"/><lb ed="R047" n="0020a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0010c2301"><name role="" type="person">摩訶拘絺羅</name>此云大膝。常與姉論義。皆論勝姉。因
<lb ed="X" n="0010c24"/><lb ed="R047" n="0020a15"/>姉孕舍利弗。論不勝姉。知所懷智。寄辯母口。恐甥
<pb ed="X" xml:id="X30.0600.0011a" n="0011a"/>
<lb ed="X" n="0011a01"/><lb ed="R047" n="0020a16"/>出胎勝<anchor xml:id="nkr_note_add_0011a0101" n="0011a0101"/><anchor xml:id="beg0011a0101" n="0011a0101"/>己<anchor xml:id="end0011a0101"/>。卽棄家往南天竺。讀十八經。時人笑之。
<lb ed="X" n="0011a02"/><lb ed="R047" n="0020a17"/>累世難通。一生非冀。喟然歎曰。在家爲姊所勝。出
<lb ed="X" n="0011a03"/><lb ed="R047" n="0020a18"/>路爲佗所輕。誓讀不休。無暇剪爪。時人呼爲長爪
<lb ed="X" n="0011a04"/><lb ed="R047" n="0020b01"/>梵志。學訖。還問甥何所。答爲佛弟子。卽大憍慢。我
<lb ed="X" n="0011a05"/><lb ed="R047" n="0020b02"/>甥八歲。聲震五天。沙門何術誘我姊兒。徑往佛所。
<lb ed="X" n="0011a06"/><lb ed="R047" n="0020b03"/>思惟良久。不得一法入心。語佛言。一切法不忍。忍
<lb ed="X" n="0011a07"/><lb ed="R047" n="0020b04"/>卽安義。此言一切法我皆能破。使不得安。故言一
<lb ed="X" n="0011a08"/><lb ed="R047" n="0020b05"/>切法不忍。佛問云。汝見是忍否。此墯兩負處。若我
<lb ed="X" n="0011a09"/><lb ed="R047" n="0020b06"/>見忍。前<anchor xml:id="nkr_note_add_0011a0901" n="0011a0901"/><anchor xml:id="beg0011a0901" n="0011a0901"/>已<anchor xml:id="end0011a0901"/>云一切法不忍。若我見不忍。無以勝佛。
<lb ed="X" n="0011a10"/><lb ed="R047" n="0020b07"/>思惟良久。低頭得法眼淨。增一云。南方毗留匐叉
<lb ed="X" n="0011a11"/><lb ed="R047" n="0020b08"/>天王。常持葢隨侍。得四辯才。觸難能通。拘絺羅第
<lb ed="X" n="0011a12"/><lb ed="R047" n="0020b09"/>一。今持經人。照<anchor xml:id="nkr_note_add_0011a1201" n="0011a1201"/><anchor xml:id="beg0011a1201" n="0011a1201"/>己<anchor xml:id="end0011a1201"/>心具二莊嚴。則見大膝。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0011a13"/><lb ed="R047" n="0020b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0011a1301">難陀。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0011a14"/><lb ed="R047" n="0020b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0011a1401">難陀者。亦云放牛。因<name role="" type="person">頻婆娑羅王</name>請佛及比丘。三
<lb ed="X" n="0011a15"/><lb ed="R047" n="0020b12"/>月安居。王語放牛送乳。終竟三月。王令見佛。乃語
<lb ed="X" n="0011a16"/><lb ed="R047" n="0020b13"/>同輩云。曾聞一切智人。卽<name role="" type="person">淨飯王</name>子。彼生在王宮。
<lb ed="X" n="0011a17"/><lb ed="R047" n="0020b14"/>頗知放牛事。乃問佛。佛爲說十一事。如大論文。因
<lb ed="X" n="0011a18"/><lb ed="R047" n="0020b15"/>而發心出家。成無學果。從因爲名。故云放牛。若觀
<lb ed="X" n="0011a19"/><lb ed="R047" n="0020b16"/>心者。例上牛呞觀心觀。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0011a20"/><lb ed="R047" n="0020b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0011a2001"><name role="" type="person">孫陀羅難陀</name>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0011a21"/><lb ed="R047" n="0020b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0011a2101"><name role="" type="person">孫陀羅難陀</name>。難陀如前。孫陀羅。此云好愛。亦云端
<lb ed="X" n="0011a22"/><lb ed="R047" n="0021a01"/>正。四月九日生。容儀挺特。婦名<name role="" type="person">孫陀利</name>。極端正。食
<lb ed="X" n="0011a23"/><lb ed="R047" n="0021a02"/>息不相離。佛與阿難途行乞食。到孫陀門。正與婦
<lb ed="X" n="0011a24"/><lb ed="R047" n="0021a03"/>在高樓食。卽起迎佛。持鉢取飯。佛卽還尼俱園。佛
<pb ed="X" xml:id="X30.0600.0011b" n="0011b"/>
<lb ed="X" n="0011b01"/><lb ed="R047" n="0021a04"/>語阿難。令難陀自送來。阿難宣旨。受敎。婦言君須
<lb ed="X" n="0011b02"/><lb ed="R047" n="0021a05"/>還來共食。送飯奉佛。佛令剃頭。握拳語剃者。勿持
<lb ed="X" n="0011b03"/><lb ed="R047" n="0021a06"/>刀臨<name role="" type="person">閻浮提</name>王頂。佛逼不得止。仍剃頭。明日佛與
<lb ed="X" n="0011b04"/><lb ed="R047" n="0021a07"/>五百比丘應請。求住守寺。意欲逃去。佛令關房掃
<lb ed="X" n="0011b05"/><lb ed="R047" n="0021a08"/>地。關南北開。掃此彼汚。復懼佛歸。卽逃歸去。於路
<lb ed="X" n="0011b06"/><lb ed="R047" n="0021a09"/>値佛。屛身隱樹。樹迥然升空。佛見卽喚將還。問何
<lb ed="X" n="0011b07"/><lb ed="R047" n="0021a10"/>故去。卽答昨婦別待還共食。憶婦去耳。佛將遊天
<lb ed="X" n="0011b08"/><lb ed="R047" n="0021a11"/>堂地獄。因是獲聖果。短佛四指。若入衆中。有未識
<lb ed="X" n="0011b09"/><lb ed="R047" n="0021a12"/>者。謂言佛來。有外道聰明。國人稱爲智者。與身子
<lb ed="X" n="0011b10"/><lb ed="R047" n="0021a13"/>論議。結舌。欲佛法出家。見難陀色貌殊偉。歎云。短
<lb ed="X" n="0011b11"/><lb ed="R047" n="0021a14"/>小比丘智慧難槩。況堂堂乎。難陀卽度出家。後獲
<lb ed="X" n="0011b12"/><lb ed="R047" n="0021a15"/>聖果。聞經者。當照無明之愛。卽見<anchor xml:id="nkr_note_add_0011b1201" n="0011b1201"/><anchor xml:id="beg0011b1201" n="0011b1201"/>己<anchor xml:id="end0011b1201"/>心涅槃之好
<lb ed="X" n="0011b13"/><lb ed="R047" n="0021a16"/>愛。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0011b14"/><lb ed="R047" n="0021a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0011b1401">富樓那彌多羅尼子。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0011b15"/><lb ed="R047" n="0021a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0011b1501">言富樓那者。此云滿願。彌多羅。此云慈。母名也。父
<lb ed="X" n="0011b16"/><lb ed="R047" n="0021b01"/>於滿江。禱梵天求子。正値江滿。又夢七寶器盛滿
<lb ed="X" n="0011b17"/><lb ed="R047" n="0021b02"/>中寶入母懷。母懷子。父願獲滿。故名滿願。母名彌
<lb ed="X" n="0011b18"/><lb ed="R047" n="0021b03"/>多羅尼。尼者女也。彼通稱女爲尼。男爲那也。旣是
<lb ed="X" n="0011b19"/><lb ed="R047" n="0021b04"/>慈之所生。故言慈子。我父名滿。我母名慈。諸梵行
<lb ed="X" n="0011b20"/><lb ed="R047" n="0021b05"/>人。呼我爲<name role="" type="person">滿慈子</name>。此從父母得名也。若從<anchor xml:id="nkr_note_add_0011b2001" n="0011b2001"/><anchor xml:id="beg0011b2001" n="0011b2001"/>己<anchor xml:id="end0011b2001"/>者。是
<lb ed="X" n="0011b21"/><lb ed="R047" n="0021b06"/>人善知內外經書。靡所不知。此就<anchor xml:id="nkr_note_add_0011b2101" n="0011b2101"/><anchor xml:id="beg0011b2101" n="0011b2101"/>己<anchor xml:id="end0011b2101"/>智名滿。增一
<lb ed="X" n="0011b22"/><lb ed="R047" n="0021b07"/>云。善能廣說。分別義理。滿願第一。又云。於說法人
<lb ed="X" n="0011b23"/><lb ed="R047" n="0021b08"/>中最爲第一。欲還本國。人惡。能行忍行。或人毀辱。
<lb ed="X" n="0011b24"/><lb ed="R047" n="0021b09"/>拳毆打杖刀刃時。我當自幸離五陰毒器。名爲行
<pb ed="X" xml:id="X30.0600.0011c" n="0011c"/>
<lb ed="X" n="0011c01"/><lb ed="R047" n="0021b10"/>忍滿也。爲大智舍利弗所稱歎。一切梵行人。皆當
<lb ed="X" n="0011c02"/><lb ed="R047" n="0021b11"/>縈衣頂戴。若人見者。得大利益。若照一心。四弘四
<lb ed="X" n="0011c03"/><lb ed="R047" n="0021b12"/>諦。一念具足。自利兼佗。悉皆豐備。卽見<anchor xml:id="nkr_note_add_0011c0301" n="0011c0301"/><anchor xml:id="beg0011c0301" n="0011c0301"/>己<anchor xml:id="end0011c0301"/>心之滿
<lb ed="X" n="0011c04"/><lb ed="R047" n="0021b13"/>願也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0011c05"/><lb ed="R047" n="0021b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0011c0501">須菩提。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0011c06"/><lb ed="R047" n="0021b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0011c0601">須菩提。此云空生。爲初生時。家中倉庫器皿一切
<lb ed="X" n="0011c07"/><lb ed="R047" n="0021b16"/>皆空。問占者。言吉。因曰空生。常修空行。故言善業。
<lb ed="X" n="0011c08"/><lb ed="R047" n="0021b17"/>若供養者。得現勝報。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0011001" n="0011001"/>故善吉。常樂遊止閑林石窟
<lb ed="X" n="0011c09"/><lb ed="R047" n="0021b18"/>寂靜之處。常入空定。佛忉利下。率土輻湊。爭先頂
<lb ed="X" n="0011c10"/><lb ed="R047" n="0022a01"/>禮。空生端坐石室。念諸法空。觀色非佛。乃至識非
<lb ed="X" n="0011c11"/><lb ed="R047" n="0022a02"/>佛。眼非佛。乃至意非佛。豁然悟道。佛吿蓮華比丘
<lb ed="X" n="0011c12"/><lb ed="R047" n="0022a03"/>尼。非汝前禮。汝禮色身。須菩提前見法身。聞經者。
<lb ed="X" n="0011c13"/><lb ed="R047" n="0022a04"/>當照<anchor xml:id="nkr_note_add_0011c1301" n="0011c1301"/><anchor xml:id="beg0011c1301" n="0011c1301"/>己<anchor xml:id="end0011c1301"/>心。不在內外中間。亦非自有。湛然淸淨。卽
<lb ed="X" n="0011c14"/><lb ed="R047" n="0022a05"/>見自<anchor xml:id="nkr_note_add_0011c1401" n="0011c1401"/><anchor xml:id="beg0011c1401" n="0011c1401"/>己<anchor xml:id="end0011c1401"/>空生之法身也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0011c15"/><lb ed="R047" n="0022a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0011c1501">阿難。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0011c16"/><lb ed="R047" n="0022a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0011c1601">阿難者。此云歡喜。亦云無染。<name role="" type="person">淨飯王</name>因天吿云汝
<lb ed="X" n="0011c17"/><lb ed="R047" n="0022a08"/>子成佛。須臾臣奏。昨夜天地大動。太子成佛。王大
<lb ed="X" n="0011c18"/><lb ed="R047" n="0022a09"/>歡喜。<name role="" type="person">白飯王</name>臣奏生兒。擧國欣欣。因名歡喜。阿難
<lb ed="X" n="0011c19"/><lb ed="R047" n="0022a10"/>端正。人見歡喜。中阿含云。四衆若聞阿難所說。若
<lb ed="X" n="0011c20"/><lb ed="R047" n="0022a11"/>多若少。見其語默行住坐臥進止動轉。無不歡喜。
<lb ed="X" n="0011c21"/><lb ed="R047" n="0022a12"/>四月八日佛成道日生。後出家。佛求爲侍者。目連
<lb ed="X" n="0011c22"/><lb ed="R047" n="0022a13"/>騰三願。預知譏嫌。佛卽印許。佛言。阿難勝前侍者。
<lb ed="X" n="0011c23"/><lb ed="R047" n="0022a14"/>前侍者聞說乃解。今佛未言。阿難<anchor xml:id="nkr_note_add_0011c2301" n="0011c2301"/><anchor xml:id="beg0011c2301" n="0011c2301"/>已<anchor xml:id="end0011c2301"/>解佛意。須與
<lb ed="X" n="0011c24"/><lb ed="R047" n="0022a15"/>不<anchor xml:id="nkr_note_orig_0011002" n="0011002"/>與。皆悉能知。故以法付阿難。如來歡喜。四天王
<pb ed="X" xml:id="X30.0600.0012a" n="0012a"/>
<lb ed="X" n="0012a01"/><lb ed="R047" n="0022a16"/>各奉佛鉢。佛累而按之。合成一鉢。四緣宛然。此鉢
<lb ed="X" n="0012a02"/><lb ed="R047" n="0022a17"/>太重。阿難歡喜荷持無倦。中阿含云。阿難侍佛二
<lb ed="X" n="0012a03"/><lb ed="R047" n="0022a18"/>十五年。所聞八十千犍度。皆誦不違。不重問一句。
<lb ed="X" n="0012a04"/><lb ed="R047" n="0022b01"/>念力歡喜。又阿難隨佛入龍宮。見天人龍女。心無
<lb ed="X" n="0012a05"/><lb ed="R047" n="0022b02"/>染著。故名無染。增一云。知時明物。所至無疑。所憶
<lb ed="X" n="0012a06"/><lb ed="R047" n="0022b03"/>不忘。多聞廣達。堪任奉持。阿難第一。自誓坐入涅
<lb ed="X" n="0012a07"/><lb ed="R047" n="0022b04"/>槃。於恒河中。入風<anchor xml:id="nkr_note_orig_0012001" n="0012001"/>奮三昧。分身爲四分。一與天。一
<lb ed="X" n="0012a08"/><lb ed="R047" n="0022b05"/>與龍。一與毗舍離。一與阿闍世。口出微玅語。世尊
<lb ed="X" n="0012a09"/><lb ed="R047" n="0022b06"/>所讚歎。天人之所愛。今聞經者。當照<anchor xml:id="nkr_note_add_0012a0901" n="0012a0901"/><anchor xml:id="beg0012a0901" n="0012a0901"/>己<anchor xml:id="end0012a0901"/>心卽空假
<lb ed="X" n="0012a10"/><lb ed="R047" n="0022b07"/>中。一念心塵。具如來藏。奉持佛法。不離刹那。破<anchor xml:id="nkr_note_add_0012a1001" n="0012a1001"/><anchor xml:id="beg0012a1001" n="0012a1001"/>己<anchor xml:id="end0012a1001"/>
<lb ed="X" n="0012a11"/><lb ed="R047" n="0022b08"/>心塵。出大經卷。卽見自<anchor xml:id="nkr_note_add_0012a1101" n="0012a1101"/><anchor xml:id="beg0012a1101" n="0012a1101"/>己<anchor xml:id="end0012a1101"/>心中持法阿難也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0012a12"/><lb ed="R047" n="0022b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0012a1201">羅睺羅。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0012a13"/><lb ed="R047" n="0022b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0012a1301">羅睺羅者。此云覆障。釋迦爲太子。求父出家。父不
<lb ed="X" n="0012a14"/><lb ed="R047" n="0022b11"/>聽許。汝若有子。放汝出家。太子以手指妃腹。語云。
<lb ed="X" n="0012a15"/><lb ed="R047" n="0022b12"/>汝六年後。當生男。佛出家後。耶輸有娠。佛旣出家。
<lb ed="X" n="0012a16"/><lb ed="R047" n="0022b13"/>妃却有娠。諸釋咸瞋。欲治欲殺。因焚火坑。耶輸抱
<lb ed="X" n="0012a17"/><lb ed="R047" n="0022b14"/>子。發大誓願。若爲非子。母子俱燒。若眞遺體。天當
<lb ed="X" n="0012a18"/><lb ed="R047" n="0022b15"/>爲證。卽抱子投火。坑變爲蓮池。華捧眞體。王及國
<lb ed="X" n="0012a19"/><lb ed="R047" n="0022b16"/>人始復不疑。有十義名覆障。具如疏釋。佛敕羅云。
<lb ed="X" n="0012a20"/><lb ed="R047" n="0022b17"/>不得滅度。待我法滅盡。今猶住世。未入涅槃。聞經
<lb ed="X" n="0012a21"/><lb ed="R047" n="0022b18"/>者。若照<anchor xml:id="nkr_note_add_0012a2101" n="0012a2101"/><anchor xml:id="beg0012a2101" n="0012a2101"/>己<anchor xml:id="end0012a2101"/>一心三智。障五住惑。使不得生。卽見自
<lb ed="X" n="0012a22"/><lb ed="R047" n="0023a01"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0012a2201" n="0012a2201"/><anchor xml:id="beg0012a2201" n="0012a2201"/>己<anchor xml:id="end0012a2201"/>心中羅睺羅也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0012a23"/><lb ed="R047" n="0023a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0012a2301">如是衆所知識。大阿羅漢等。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0012a24"/><lb ed="R047" n="0023a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0012a2401">此是第六結上多知識衆。或言知秖是識。或言聞
<pb ed="X" xml:id="X30.0600.0012b" n="0012b"/>
<lb ed="X" n="0012b01"/><lb ed="R047" n="0023a04"/>名爲知。見形爲識。見形爲知。見心爲識。大與羅漢
<lb ed="X" n="0012b02"/><lb ed="R047" n="0023a05"/>如前解。此釋多知識衆竟。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0012b03"/><lb ed="R047" n="0023a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0012b0301">復有學無學二千人。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0012b04"/><lb ed="R047" n="0023a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0012b0401">此是初聲聞衆中。第二少知識衆。但擧學無學之
<lb ed="X" n="0012b05"/><lb ed="R047" n="0023a08"/>位與數。不列名歎德。驗此呼爲少知識衆耳。然聖
<lb ed="X" n="0012b06"/><lb ed="R047" n="0023a09"/>與凡絕交。故凡不測聖。名爲絕交。非聖全不交凡
<lb ed="X" n="0012b07"/><lb ed="R047" n="0023a10"/>名爲絕也。如以凡望凡。交者方識。況以凡望聖。理
<lb ed="X" n="0012b08"/><lb ed="R047" n="0023a11"/>合絕交。交好旣絕。不可以凡夫能知能識。而判所
<lb ed="X" n="0012b09"/><lb ed="R047" n="0023a12"/>知所識若多少識也。等絕凡交。不可以多人知識
<lb ed="X" n="0012b10"/><lb ed="R047" n="0023a13"/>爲高實本。以少人知識爲下權迹。故知多識少識
<lb ed="X" n="0012b11"/><lb ed="R047" n="0023a14"/>本迹權實。各有理本。故諸聖者。爲引凡下。發彼同
<lb ed="X" n="0012b12"/><lb ed="R047" n="0023a15"/>類。機緣不等。隨類接之。若凡志希高慕遠者。以多
<lb ed="X" n="0012b13"/><lb ed="R047" n="0023a16"/>識引之。若藏名隱德退讓者。以少識引之。隨順衆
<lb ed="X" n="0012b14"/><lb ed="R047" n="0023a17"/>生。若干差別。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0012002" n="0012002"/>不以多少之迹失其本也。問迹必有
<lb ed="X" n="0012b15"/><lb ed="R047" n="0023a18"/>本。權必引實。上釋聲聞。多少二衆。皆約本迹。元是
<lb ed="X" n="0012b16"/><lb ed="R047" n="0023b01"/>大權。若爾。則唯有能引。而無所引。答。實如所問。且
<lb ed="X" n="0012b17"/><lb ed="R047" n="0023b02"/>據法說。初周舍利一人得記之時。四衆八部。咸皆
<lb ed="X" n="0012b18"/><lb ed="R047" n="0023b03"/>歡喜。卽所引之流非不無也。然爲成四釋。通有本
<lb ed="X" n="0012b19"/><lb ed="R047" n="0023b04"/>迹之義。本旣不同。事須分別。若<anchor xml:id="nkr_note_add_0012b1901" n="0012b1901"/><anchor xml:id="beg0012b1901" n="0012b1901"/>已<anchor xml:id="end0012b1901"/>入圓位。能引之
<lb ed="X" n="0012b20"/><lb ed="R047" n="0023b05"/>人。成於發起影響二衆。灼然本是菩薩。降斯<anchor xml:id="nkr_note_add_0012b2001" n="0012b2001"/><anchor xml:id="beg0012b2001" n="0012b2001"/>已<anchor xml:id="end0012b2001"/>外。
<lb ed="X" n="0012b21"/><lb ed="R047" n="0023b06"/>曾發大心。亦名菩薩。若元住小者。則是大經未曾
<lb ed="X" n="0012b22"/><lb ed="R047" n="0023b07"/>發心。皆名菩薩。故釋上二十一尊者。通有本迹。委
<lb ed="X" n="0012b23"/><lb ed="R047" n="0023b08"/>消如疏。言學無學之位。有五句釋。初學。二無學。三
<lb ed="X" n="0012b24"/><lb ed="R047" n="0023b09"/>無學學。四學無學。五非學非無學。約五句對四敎。
<pb ed="X" xml:id="X30.0600.0012c" n="0012c"/>
<lb ed="X" n="0012c01"/><lb ed="R047" n="0023b10"/>就能所斷惑推義。委在疏文。聞經者。若自照<anchor xml:id="nkr_note_add_0012c0101" n="0012c0101"/><anchor xml:id="beg0012c0101" n="0012c0101"/>己<anchor xml:id="end0012c0101"/>心。
<lb ed="X" n="0012c02"/><lb ed="R047" n="0023b11"/>正觀中道。不緣二邊中間。藥病俱泯。卽是無學。能
<lb ed="X" n="0012c03"/><lb ed="R047" n="0023b12"/>如是觀。卽名爲學也。少知識文竟。然天台疏記。釋
<lb ed="X" n="0012c04"/><lb ed="R047" n="0023b13"/>上聲聞衆等。一一各約因緣約敎本迹觀心。雖具
<lb ed="X" n="0012c05"/><lb ed="R047" n="0023b14"/>用四釋畢。又於此文之後。重明總別兩番消釋。義
<lb ed="X" n="0012c06"/><lb ed="R047" n="0023b15"/>該一代。顯善權巧。觀行精微。影化功畢。生伴息化。
<lb ed="X" n="0012c07"/><lb ed="R047" n="0023b16"/>簡異諸經所列聲聞。方顯今經所列之衆。咸成玅
<lb ed="X" n="0012c08"/><lb ed="R047" n="0023b17"/>機。况諸聲聞弟子。若顯若晦。在大在小。爲主爲伴。
<lb ed="X" n="0012c09"/><lb ed="R047" n="0023b18"/>示訥示辯。有屈有申。厭外欣內。背大向小。引小入
<lb ed="X" n="0012c10"/><lb ed="R047" n="0024a01"/>大。會偏歸圓。自因至果。皆爲衆生。作種熟脫去來
<lb ed="X" n="0012c11"/><lb ed="R047" n="0024a02"/>今益。所歷旣多。時處不一。良由機緣生熟未等。今
<lb ed="X" n="0012c12"/><lb ed="R047" n="0024a03"/>旣咸會。以昔望今。令成今敎人法俱美。故一一人。
<lb ed="X" n="0012c13"/><lb ed="R047" n="0024a04"/>具用四釋。今了機應。從外至內。後入法華。本迹兩
<lb ed="X" n="0012c14"/><lb ed="R047" n="0024a05"/>門。先後悟入。皆藉引導。影響發起。隨聞一句。若人
<lb ed="X" n="0012c15"/><lb ed="R047" n="0024a06"/>若法。皆成化機。悉可爲觀。故於一人。徧須衆釋。況
<lb ed="X" n="0012c16"/><lb ed="R047" n="0024a07"/>令後代聞名起行。稟敎識體。思迹覩本。尋其因緣。
<lb ed="X" n="0012c17"/><lb ed="R047" n="0024a08"/>廣照始末。若得此意。於一人所。於經一句。可以爲
<lb ed="X" n="0012c18"/><lb ed="R047" n="0024a09"/>上求佛果境。可以識下化衆生機。可以曉聖者化
<lb ed="X" n="0012c19"/><lb ed="R047" n="0024a10"/>儀。可以了凡衆稟益。可以達名義同異。可以知行
<lb ed="X" n="0012c20"/><lb ed="R047" n="0024a11"/>等理殊。可以知隨聞成觀。可以解迹本人法。可以
<lb ed="X" n="0012c21"/><lb ed="R047" n="0024a12"/>信化事長遠。可以仰聖恩難報。可以知衆生難化。
<lb ed="X" n="0012c22"/><lb ed="R047" n="0024a13"/>可以知會理至難。佗人不見。謂爲蘩芿。若得今意。
<lb ed="X" n="0012c23"/><lb ed="R047" n="0024a14"/>凡聞諸經一法一事一人一行。則解十方三世諸
<lb ed="X" n="0012c24"/><lb ed="R047" n="0024a15"/>土諸佛用敎。現身雖復不同。然思修之門。其理無
<pb ed="X" xml:id="X30.0600.0013a" n="0013a"/>
<lb ed="X" n="0013a01"/><lb ed="R047" n="0024a16"/>別。玅得此意。四儀三業。修觀有託。況復能觀須辨
<lb ed="X" n="0013a02"/><lb ed="R047" n="0024a17"/>同異。天台疏記。委悉分明。須者尋之。非此可具。此
<lb ed="X" n="0013a03"/><lb ed="R047" n="0024a18"/>釋初聲聞衆竟。下去第三列尼衆。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0013a04"/><lb ed="R047" n="0024b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0013a0401"><name role="" type="person">摩訶波闍波提</name>比丘尼。與眷屬六千人俱。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0013a05"/><lb ed="R047" n="0024b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0013a0501">先列波闍波提者。此云<name role="" type="person">大愛道</name>。亦云憍曇彌。此云
<lb ed="X" n="0013a06"/><lb ed="R047" n="0024b03"/>衆主也。當知本住智度法門。迹爲千佛之母。生育
<lb ed="X" n="0013a07"/><lb ed="R047" n="0024b04"/>導師。問。<name role="" type="person">大愛道</name>之名。何故用智度消耶。復非佛母。
<lb ed="X" n="0013a08"/><lb ed="R047" n="0024b05"/>何作佛母釋義耶。然以有智故。方能愛道。旣愛大
<lb ed="X" n="0013a09"/><lb ed="R047" n="0024b06"/>道。智度亦大。況凡女人皆能生子。故借淨名佛母
<lb ed="X" n="0013a10"/><lb ed="R047" n="0024b07"/>之義。令生<anchor xml:id="nkr_note_add_0013a1001" n="0013a1001"/><anchor xml:id="beg0013a1001" n="0013a1001"/>己<anchor xml:id="end0013a1001"/>心導師之子故。六千者數也。若於自
<lb ed="X" n="0013a11"/><lb ed="R047" n="0024b08"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0013a1101" n="0013a1101"/><anchor xml:id="beg0013a1101" n="0013a1101"/>己<anchor xml:id="end0013a1101"/>見者。正用華嚴十種六根。約界好辨。卽成六千
<lb ed="X" n="0013a12"/><lb ed="R047" n="0024b09"/>也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0013a13"/><lb ed="R047" n="0024b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0013a1301">羅睺羅母。<name role="" type="person">耶輸陀羅</name>比丘尼。亦與眷屬俱。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0013a14"/><lb ed="R047" n="0024b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0013a1401"><name role="" type="person">耶輸陀羅</name>者。以子標母。此云華色。亦曰名聞。或云
<lb ed="X" n="0013a15"/><lb ed="R047" n="0024b12"/>無翻。溫良恭儉讓。德齊太子。然在家爲菩薩之妻。
<lb ed="X" n="0013a16"/><lb ed="R047" n="0024b13"/>天人知識。出家爲尼衆之主。位居無學。問。此經及
<lb ed="X" n="0013a17"/><lb ed="R047" n="0024b14"/>涅槃中。云羅睺羅是耶輸子。未曾有及瑞應二經。
<lb ed="X" n="0013a18"/><lb ed="R047" n="0024b15"/>云是瞿夷者子。何也。然十二遊行經出三夫人。一
<lb ed="X" n="0013a19"/><lb ed="R047" n="0024b16"/>是瞿夷。二是耶輸。三鹿野。或可彼經擧大母耳。此
<lb ed="X" n="0013a20"/><lb ed="R047" n="0024b17"/>經擧所生耶輸也。故釋論云。劬毗陀是寶女不孕。
<lb ed="X" n="0013a21"/><lb ed="R047" n="0024b18"/>卽是瞿夷。故知定是耶輸子也。</p><p xml:id="pX30p0013a2113" cb:place="inline">△此下當釋第<anchor xml:id="nkr_note_orig_0013001" n="0013001"/>三
<lb ed="X" n="0013a22"/><lb ed="R047" n="0025a01"/>菩薩衆。經從此至下八萬人俱。乃是聞持伴中。次
<lb ed="X" n="0013a23"/><lb ed="R047" n="0025a02"/>列菩薩衆也。此一節文有六段。初明菩薩氣類。二
<lb ed="X" n="0013a24"/><lb ed="R047" n="0025a03"/>總標諸大數。三階位。四歎德。五列名。六結。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X30.0600.0013b" n="0013b"/>
<lb ed="X" n="0013b01"/><lb ed="R047" n="0025a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0013b0101">菩薩摩訶薩。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0013b02"/><lb ed="R047" n="0025a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0013b0201">此中菩薩摩訶薩五字。卽是初氣類。言氣類者。卽
<lb ed="X" n="0013b03"/><lb ed="R047" n="0025a06"/>是菩薩摩訶薩之流類。若具存梵語。應言菩提薩
<lb ed="X" n="0013b04"/><lb ed="R047" n="0025a07"/>埵<name role="" type="person">摩訶薩埵</name>。什師避繁。略提埵二字。菩提此言道
<lb ed="X" n="0013b05"/><lb ed="R047" n="0025a08"/>也。薩埵此云心也。摩訶此云大也。此諸人等。皆求
<lb ed="X" n="0013b06"/><lb ed="R047" n="0025a09"/>廣博大道。又成熟衆生。故云大道心也。俱是大道
<lb ed="X" n="0013b07"/><lb ed="R047" n="0025a10"/>心之氣類。故下經云。菩薩聞是法。疑網皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0013b0701" n="0013b0701"/><anchor xml:id="beg0013b0701" n="0013b0701"/>已<anchor xml:id="end0013b0701"/>除。若
<lb ed="X" n="0013b08"/><lb ed="R047" n="0025a11"/>菩薩不聞法華。非善行菩薩道。若聞此經。卽善行
<lb ed="X" n="0013b09"/><lb ed="R047" n="0025a12"/>菩薩道也。釋論云。菩薩爲出家在家四衆中攝。今
<lb ed="X" n="0013b10"/><lb ed="R047" n="0025a13"/>何別列耶。答。有菩薩墯四衆中。有四衆不墯菩薩。
<lb ed="X" n="0013b11"/><lb ed="R047" n="0025a14"/>爲其不發大心作佛故。今別列同是發大心求作
<lb ed="X" n="0013b12"/><lb ed="R047" n="0025a15"/>佛者。名菩薩衆。又準下歎德不涉權下。皆是證信
<lb ed="X" n="0013b13"/><lb ed="R047" n="0025a16"/>影響。非率爾人。又菩薩多種。有其偏圓。須約敎甄
<lb ed="X" n="0013b14"/><lb ed="R047" n="0025a17"/>分方顯今經菩薩。聞經者。當觀<anchor xml:id="nkr_note_add_0013b1401" n="0013b1401"/><anchor xml:id="beg0013b1401" n="0013b1401"/>己<anchor xml:id="end0013b1401"/>心。中道雙照二
<lb ed="X" n="0013b15"/><lb ed="R047" n="0025a18"/>諦名大。通至菩提果名道。破五住塵勞名衆生。卽
<lb ed="X" n="0013b16"/><lb ed="R047" n="0025b01"/>是見自<anchor xml:id="nkr_note_add_0013b1601" n="0013b1601"/><anchor xml:id="beg0013b1601" n="0013b1601"/>己<anchor xml:id="end0013b1601"/>心中大道心衆生也。又復諸菩薩本地
<lb ed="X" n="0013b17"/><lb ed="R047" n="0025b02"/>難測。或居等覺。或齊法王。如文殊本是龍種上尊
<lb ed="X" n="0013b18"/><lb ed="R047" n="0025b03"/>王佛。迹補釋迦。餘並準知。由普現色身三昧力。散
<lb ed="X" n="0013b19"/><lb ed="R047" n="0025b04"/>影垂容。以口輪不可思議攝化。隨宜廣說。但可以
<lb ed="X" n="0013b20"/><lb ed="R047" n="0025b05"/>意知。不可以言辯。譬如槌砧成諸淳朴也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0013b21"/><lb ed="R047" n="0025b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0013b2101">八萬人。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0013b22"/><lb ed="R047" n="0025b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0013b2201">此是第二標大數也。然餘經集衆甚多。此經何少
<lb ed="X" n="0013b23"/><lb ed="R047" n="0025b08"/>耶。但是隨要所列。語其大數。故知今開祕藏。不涉
<lb ed="X" n="0013b24"/><lb ed="R047" n="0025b09"/>權下。不必在多列衆。雖爾本門得道。數倍諸經。譬
<pb ed="X" xml:id="X30.0600.0013c" n="0013c"/>
<lb ed="X" n="0013c01"/><lb ed="R047" n="0025b10"/>如王論密事。不可率土同謀。從要所列。若觀心者。
<lb ed="X" n="0013c02"/><lb ed="R047" n="0025b11"/>照一善心。具十法界。十界交互。具百法界千性相
<lb ed="X" n="0013c03"/><lb ed="R047" n="0025b12"/>等。心中有十善心。卽成萬法。爲所觀境。約八正道
<lb ed="X" n="0013c04"/><lb ed="R047" n="0025b13"/>爲能觀。能所相從。合成八萬法門。卽見<anchor xml:id="nkr_note_add_0013c0401" n="0013c0401"/><anchor xml:id="beg0013c0401" n="0013c0401"/>己<anchor xml:id="end0013c0401"/>身中大
<lb ed="X" n="0013c05"/><lb ed="R047" n="0025b14"/>道心八萬菩薩衆也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0013c06"/><lb ed="R047" n="0025b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0013c0601">皆於阿耨多羅三藐三菩提。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0013c07"/><lb ed="R047" n="0025b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0013c0701">此是第三明隣圓際極位也。阿耨此云無上道。應
<lb ed="X" n="0013c08"/><lb ed="R047" n="0025b17"/>從後句。成上位行念三種不退之位。更須約敎簡
<lb ed="X" n="0013c09"/><lb ed="R047" n="0025b18"/>判。顯今經圓敎。具三不退。當觀自<anchor xml:id="nkr_note_add_0013c0901" n="0013c0901"/><anchor xml:id="beg0013c0901" n="0013c0901"/>己<anchor xml:id="end0013c0901"/>一念陰法卽
<lb ed="X" n="0013c10"/><lb ed="R047" n="0026a01"/>是法身。名念不退。達<anchor xml:id="nkr_note_add_0013c1001" n="0013c1001"/><anchor xml:id="beg0013c1001" n="0013c1001"/>己<anchor xml:id="end0013c1001"/>縛業卽是解脫。具諸行門。
<lb ed="X" n="0013c11"/><lb ed="R047" n="0026a02"/>名行不退。了<anchor xml:id="nkr_note_add_0013c1101" n="0013c1101"/><anchor xml:id="beg0013c1101" n="0013c1101"/>己<anchor xml:id="end0013c1101"/>煩惱卽是菩提。以般若離二死故。
<lb ed="X" n="0013c12"/><lb ed="R047" n="0026a03"/>名位不退。此卽達<anchor xml:id="nkr_note_add_0013c1201" n="0013c1201"/><anchor xml:id="beg0013c1201" n="0013c1201"/>己<anchor xml:id="end0013c1201"/>心三道。成三不退位也。下從
<lb ed="X" n="0013c13"/><lb ed="R047" n="0026a04"/>不退。至能度衆生。有十三句。是第四歎十地菩薩
<lb ed="X" n="0013c14"/><lb ed="R047" n="0026a05"/>德也。當知從義盡爲句。不屬字之多少。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0013c15"/><lb ed="R047" n="0026a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0013c1501">不退轉。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0013c16"/><lb ed="R047" n="0026a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0013c1601">此中不退轉三字成前。卽是明位也。起後卽是歎
<lb ed="X" n="0013c17"/><lb ed="R047" n="0026a08"/>德。此之一句。義當兩屬。前將此義。釋成位中三不
<lb ed="X" n="0013c18"/><lb ed="R047" n="0026a09"/>退義畢。今當起後以對初地。初地名歡喜。喜其不
<lb ed="X" n="0013c19"/><lb ed="R047" n="0026a10"/>退不墮二邊入中道。還依一念具三不退。故知歎
<lb ed="X" n="0013c20"/><lb ed="R047" n="0026a11"/>初歡喜地也。此地圓離三垢。圓發三智。圓明圓轉。
<lb ed="X" n="0013c21"/><lb ed="R047" n="0026a12"/>一念供養。圓植德本。爲圓佛所歎等。下之諸句。一
<lb ed="X" n="0013c22"/><lb ed="R047" n="0026a13"/>一準此。此且一途。豎約十地義便。隨人樂欲。令易
<lb ed="X" n="0013c23"/><lb ed="R047" n="0026a14"/>解故。且於一一句。約豎釋義。若爾。此圓妙之經。何
<lb ed="X" n="0013c24"/><lb ed="R047" n="0026a15"/>以豎歎十地別發位耶。答。一者寄本。二者證同。三
<pb ed="X" xml:id="X30.0600.0014a" n="0014a"/>
<lb ed="X" n="0014a01"/><lb ed="R047" n="0026a16"/>者順論攝取事門等。後文約橫釋圓義自顯。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0014a02"/><lb ed="R047" n="0026a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0014a0201">皆得陀羅尼。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0014a03"/><lb ed="R047" n="0026a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0014a0301">此一句歎二地。二地名離垢。遮諸惡。達衆善。卽陀
<lb ed="X" n="0014a04"/><lb ed="R047" n="0026b01"/>羅尼義。故知離垢地也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0014a05"/><lb ed="R047" n="0026b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0014a0501">樂說辨才。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0014a06"/><lb ed="R047" n="0026b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0014a0601">此一句歎三地。三地名明地。由內智明。故能外說。
<lb ed="X" n="0014a07"/><lb ed="R047" n="0026b04"/>欲知智在說。說有種種。樂說最勝故。故知歎第三
<lb ed="X" n="0014a08"/><lb ed="R047" n="0026b05"/>明地。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0014a09"/><lb ed="R047" n="0026b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0014a0901">轉不退轉法輪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0014a10"/><lb ed="R047" n="0026b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0014a1001">此一句歎四地。四地名<g ref="#CB08504">𦦨</g>。能破闇。又能燋炷。轉法
<lb ed="X" n="0014a11"/><lb ed="R047" n="0026b08"/>輪自害<anchor xml:id="nkr_note_add_0014a1101" n="0014a1101"/><anchor xml:id="beg0014a1101" n="0014a1101"/>己<anchor xml:id="end0014a1101"/>惑。如焦炷。破他迷闇。如除闇。是歎第四
<lb ed="X" n="0014a12"/><lb ed="R047" n="0026b09"/><g ref="#CB08504">𦦨</g>地。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0014a13"/><lb ed="R047" n="0026b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0014a1301">供養無量百千諸佛。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0014a14"/><lb ed="R047" n="0026b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0014a1401">此一句<anchor xml:id="nkr_note_orig_0014001" n="0014001"/>難第五。名難勝地。此地得深禪定。用神通
<lb ed="X" n="0014a15"/><lb ed="R047" n="0026b12"/>力。難勝難及。於一念頃。徧至十方。供養諸佛。是歎
<lb ed="X" n="0014a16"/><lb ed="R047" n="0026b13"/>第五地也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0014a17"/><lb ed="R047" n="0026b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0014a1701">於諸佛所。植衆德本。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0014a18"/><lb ed="R047" n="0026b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0014a1801">此一句歎第六。名現前地。由得禪能供養諸佛。福
<lb ed="X" n="0014a19"/><lb ed="R047" n="0026b16"/>資種智。種智現前。智是德本。如植種於地。是知歎
<lb ed="X" n="0014a20"/><lb ed="R047" n="0026b17"/>第六地也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0014a21"/><lb ed="R047" n="0026b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0014a2101">常爲諸佛之所稱歎。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0014a22"/><lb ed="R047" n="0027a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0014a2201">此一句歎第七遠行地。此地二智方便。出過一切。
<lb ed="X" n="0014a23"/><lb ed="R047" n="0027a02"/>廣修利益。稱會佛心。故知是歎七地也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0014a24"/><lb ed="R047" n="0027a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0014a2401">以慈修身。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X30.0600.0014b" n="0014b"/>
<lb ed="X" n="0014b01"/><lb ed="R047" n="0027a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0014b0101">此一句歎第八不動地。正智不動。不出三界。但以
<lb ed="X" n="0014b02"/><lb ed="R047" n="0027a05"/>慈熏身。應入五道。以慈熏口。爲人說法。以慈熏心。
<lb ed="X" n="0014b03"/><lb ed="R047" n="0027a06"/>爲設方便。正法華具熏三業。是歎第八地也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0014b04"/><lb ed="R047" n="0027a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0014b0401">善入佛慧。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0014b05"/><lb ed="R047" n="0027a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0014b0501">此一句歎第九善慧地。深入實際。妙徹本源。此名
<lb ed="X" n="0014b06"/><lb ed="R047" n="0027a09"/>最合。是知歎九地。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0014b07"/><lb ed="R047" n="0027a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0014b0701">通達大智。到於彼岸。名稱普聞無量世界。能度無數
<lb ed="X" n="0014b08"/><lb ed="R047" n="0027a11"/>百千衆生。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0014b09"/><lb ed="R047" n="0027a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0014b0901">此四句歎第十法雲地。法身如虗空。禪定如大雲。
<lb ed="X" n="0014b10"/><lb ed="R047" n="0027a13"/>智慧如大雨。故初句歎法雲地也。到於彼岸一句。
<lb ed="X" n="0014b11"/><lb ed="R047" n="0027a14"/>是歎此地內德。到三諦之彼岸。因中說果。到在不
<lb ed="X" n="0014b12"/><lb ed="R047" n="0027a15"/>久故。名稱普聞等者。歎此地外德。由內德深廣。致
<lb ed="X" n="0014b13"/><lb ed="R047" n="0027a16"/>令聲名普聞無量。內外相稱也。能度衆生一句。歎
<lb ed="X" n="0014b14"/><lb ed="R047" n="0027a17"/>此地勝前諸地度生。故稱能度。此上四句。都是歎
<lb ed="X" n="0014b15"/><lb ed="R047" n="0027a18"/>第十地也。然上諸地。悉具內外等衆德。而出沒釋
<lb ed="X" n="0014b16"/><lb ed="R047" n="0027b01"/>者。依十地名便。隨人樂說。令易解故。此約豎十地
<lb ed="X" n="0014b17"/><lb ed="R047" n="0027b02"/>釋竟。若約橫釋此十三句歎德者。從初住義便。直
<lb ed="X" n="0014b18"/><lb ed="R047" n="0027b03"/>就初發心住。一發一切發。出過二邊。革凡超聖。入
<lb ed="X" n="0014b19"/><lb ed="R047" n="0027b04"/>中道。其心寂滅。念念流入薩婆若海。名得不退轉。
<lb ed="X" n="0014b20"/><lb ed="R047" n="0027b05"/>初住遮離取相無知無明等障。持達般若解脫法
<lb ed="X" n="0014b21"/><lb ed="R047" n="0027b06"/>身三德。故云得陀羅尼。初住口密說法功德。不可
<lb ed="X" n="0014b22"/><lb ed="R047" n="0027b07"/>思議。名樂說辯才。初住能分身百界作佛。說法敎
<lb ed="X" n="0014b23"/><lb ed="R047" n="0027b08"/>化。名轉不退轉法輪。初住得不思議神力。徧能承
<lb ed="X" n="0014b24"/><lb ed="R047" n="0027b09"/>事法界諸佛。名供養百千諸佛。初住得實相本。能
<pb ed="X" xml:id="X30.0600.0014c" n="0014c"/>
<lb ed="X" n="0014c01"/><lb ed="R047" n="0027b10"/>種德本。初住開佛知見。知見<anchor xml:id="nkr_note_add_0014c0101" n="0014c0101"/><anchor xml:id="beg0014c0101" n="0014c0101"/>己<anchor xml:id="end0014c0101"/>法與諸佛同。名佛
<lb ed="X" n="0014c02"/><lb ed="R047" n="0027b11"/>所稱歎。初住普現色身。徧應法界。名以慈修身。初
<lb ed="X" n="0014c03"/><lb ed="R047" n="0027b12"/>住入祕密藏。名善入佛慧。初住一心三智無有障
<lb ed="X" n="0014c04"/><lb ed="R047" n="0027b13"/>礙。故云通達大智。初住分得事理究竟。名到彼岸。
<lb ed="X" n="0014c05"/><lb ed="R047" n="0027b14"/>初住圓德眞實與名相稱。云名稱普聞等。初住能
<lb ed="X" n="0014c06"/><lb ed="R047" n="0027b15"/>爲十法界。而作依止。安立救護。名能度衆生。此初
<lb ed="X" n="0014c07"/><lb ed="R047" n="0027b16"/>住一位。更有無量無邊不可思議種種功德。略歎
<lb ed="X" n="0014c08"/><lb ed="R047" n="0027b17"/>十三句耳。二住乃至等覺。亦復如是。大品云。初阿
<lb ed="X" n="0014c09"/><lb ed="R047" n="0027b18"/>字門具四十一字功德。後荼亦具諸字功德。中間
<lb ed="X" n="0014c10"/><lb ed="R047" n="0028a01"/>亦爾。若欲照<anchor xml:id="nkr_note_add_0014c1001" n="0014c1001"/><anchor xml:id="beg0014c1001" n="0014c1001"/>己<anchor xml:id="end0014c1001"/>自心見衆德者。但觀一心中三觀
<lb ed="X" n="0014c11"/><lb ed="R047" n="0028a02"/>圓明。則見上三不退位。三陀羅尼。三種聞持。三無
<lb ed="X" n="0014c12"/><lb ed="R047" n="0028a03"/>礙辯。三種法輪。一體三寶。三種慈悲。三敎佛身。三
<lb ed="X" n="0014c13"/><lb ed="R047" n="0028a04"/>智。三諦。一心三觀。有無量功德。不可具說。況十三
<lb ed="X" n="0014c14"/><lb ed="R047" n="0028a05"/>句寧可盡耶。要而言之。以由達了洞明不退一心
<lb ed="X" n="0014c15"/><lb ed="R047" n="0028a06"/>三觀。乃至見<anchor xml:id="nkr_note_add_0014c1501" n="0014c1501"/><anchor xml:id="beg0014c1501" n="0014c1501"/>己<anchor xml:id="end0014c1501"/>心度生一心三觀。乃至以得度生
<lb ed="X" n="0014c16"/><lb ed="R047" n="0028a07"/>一心三觀故。方得乃至不退一心三觀。展轉互具。
<lb ed="X" n="0014c17"/><lb ed="R047" n="0028a08"/>中間諸句。準說可知。三觀無殊。隨事明異耳。觀圓
<lb ed="X" n="0014c18"/><lb ed="R047" n="0028a09"/>德妙。不可分張。小乘一句。尙說無盡。況圓菩薩。一
<lb ed="X" n="0014c19"/><lb ed="R047" n="0028a10"/>心頓曉。見自<anchor xml:id="nkr_note_add_0014c1901" n="0014c1901"/><anchor xml:id="beg0014c1901" n="0014c1901"/>己<anchor xml:id="end0014c1901"/>諸德也。此釋第四歎德竟。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0014c20"/><lb ed="R047" n="0028a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0014c2001">其名曰。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0014c21"/><lb ed="R047" n="0028a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0014c2101">此總標起。第五列十八菩薩名。然下列諸大士大
<lb ed="X" n="0014c22"/><lb ed="R047" n="0028a13"/>名。或從法門。或從德行。或從本願。或隱或顯。或眞
<lb ed="X" n="0014c23"/><lb ed="R047" n="0028a14"/>或俗。或主或伴。不同聲聞事跡顯著。雖非顯著。必
<lb ed="X" n="0014c24"/><lb ed="R047" n="0028a15"/>具諸敎。卽居今經之首。義必在圓。雖是一名。備無
<pb ed="X" xml:id="X30.0600.0015a" n="0015a"/>
<lb ed="X" n="0015a01"/><lb ed="R047" n="0028a16"/>量義。今依諸經及觀心等。隨文消之。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0015a02"/><lb ed="R047" n="0028a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0015a0201"><name role="" type="person">文殊師利</name>菩薩。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0015a03"/><lb ed="R047" n="0028a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0015a0301">此云妙德。無行經名滿殊尸利。普超云濡首。梵語
<lb ed="X" n="0015a04"/><lb ed="R047" n="0028b01"/>不同耳。有三義釋其名。初大經云。了了見佛性。猶
<lb ed="X" n="0015a05"/><lb ed="R047" n="0028b02"/>如妙德等。此從見性。立妙德名也。二若從思益經
<lb ed="X" n="0015a06"/><lb ed="R047" n="0028b03"/>云。雖說諸法。而不起法相。由不起非法相故名妙
<lb ed="X" n="0015a07"/><lb ed="R047" n="0028b04"/>德。此乃如說而觀。言行相稱。從行立名也。三如悲
<lb ed="X" n="0015a08"/><lb ed="R047" n="0028b05"/>華經云。願我行菩薩道。所化衆生。皆於十方。先成
<lb ed="X" n="0015a09"/><lb ed="R047" n="0028b06"/>正覺等。寶藏佛言。汝作功德甚深。願取妙土。今故
<lb ed="X" n="0015a10"/><lb ed="R047" n="0028b07"/>號汝名<name role="" type="person">文殊師利</name>。此乃益物事廣。所化位高。行願
<lb ed="X" n="0015a11"/><lb ed="R047" n="0028b08"/>高廣。一切皆妙。從願得妙德名也。菩薩二字如前
<lb ed="X" n="0015a12"/><lb ed="R047" n="0028b09"/>釋。彼經云。在北方歡喜世界作佛。號歡喜藏摩尼
<lb ed="X" n="0015a13"/><lb ed="R047" n="0028b10"/>寶積佛。今猶現在。若聞名者。滅四重罪。楞嚴又云。
<lb ed="X" n="0015a14"/><lb ed="R047" n="0028b11"/>有佛號龍種上尊王如來。亦是文殊。爲利生益物。
<lb ed="X" n="0015a15"/><lb ed="R047" n="0028b12"/>影響釋迦耳。然文殊何故居菩薩首列耶。然序中
<lb ed="X" n="0015a16"/><lb ed="R047" n="0028b13"/>旣能釋彌勒之疑。乃是一經發起之首。況二萬億
<lb ed="X" n="0015a17"/><lb ed="R047" n="0028b14"/>佛所。咸爲衆啓疑。故列在八萬之首。今日聞經者。
<lb ed="X" n="0015a18"/><lb ed="R047" n="0028b15"/>當照<anchor xml:id="nkr_note_add_0015a1801" n="0015a1801"/><anchor xml:id="beg0015a1801" n="0015a1801"/>己<anchor xml:id="end0015a1801"/>心理性。三德之藏。不縱不橫。卽見<anchor xml:id="nkr_note_add_0015a1802" n="0015a1802"/><anchor xml:id="beg0015a1802" n="0015a1802"/>己<anchor xml:id="end0015a1802"/>心中
<lb ed="X" n="0015a19"/><lb ed="R047" n="0028b16"/>妙德也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0015a20"/><lb ed="R047" n="0028b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0015a2001">觀世音菩薩。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0015a21"/><lb ed="R047" n="0028b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0015a2101">天竺云婆婁吉低稅。此云觀世音。思益經云。若衆
<lb ed="X" n="0015a22"/><lb ed="R047" n="0029a01"/>生見者。卽時畢定。得於菩提。稱名者得免衆苦。故
<lb ed="X" n="0015a23"/><lb ed="R047" n="0029a02"/>名觀音。又悲華經云。若有衆生受苦。稱我名者。心
<lb ed="X" n="0015a24"/><lb ed="R047" n="0029a03"/>念我者。爲我天耳天眼。所聞見故。若不免苦。我不
<pb ed="X" xml:id="X30.0600.0015b" n="0015b"/>
<lb ed="X" n="0015b01"/><lb ed="R047" n="0029a04"/>取正覺。寶藏佛云。汝觀一切衆生。生大悲心。今當
<lb ed="X" n="0015b02"/><lb ed="R047" n="0029a05"/>字汝爲觀世音。至下普門品。更廣釋名。聞經者。照
<lb ed="X" n="0015b03"/><lb ed="R047" n="0029a06"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0015b0301" n="0015b0301"/><anchor xml:id="beg0015b0301" n="0015b0301"/>己<anchor xml:id="end0015b0301"/>一心中三智名觀。三諦名世。三觀是語本名音。
<lb ed="X" n="0015b04"/><lb ed="R047" n="0029a07"/>此卽見自<anchor xml:id="nkr_note_add_0015b0401" n="0015b0401"/><anchor xml:id="beg0015b0401" n="0015b0401"/>己<anchor xml:id="end0015b0401"/>心中觀世音菩薩。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0015b05"/><lb ed="R047" n="0029a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0015b0501">得大勢菩薩。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0015b06"/><lb ed="R047" n="0029a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0015b0601">思益經云。我投足之處。震動三千大千世界及魔
<lb ed="X" n="0015b07"/><lb ed="R047" n="0029a10"/>宮殿。名大勢至。此約威勢釋勢也。又悲華經云。願
<lb ed="X" n="0015b08"/><lb ed="R047" n="0029a11"/>我世界如觀音等無有異。寶藏佛言。由汝願取大
<lb ed="X" n="0015b09"/><lb ed="R047" n="0029a12"/>千世界故。字汝爲大勢至。此乃以世釋勢。勢力取
<lb ed="X" n="0015b10"/><lb ed="R047" n="0029a13"/>世。不違其志。以志大故。故佛記之。志願取世。亦名
<lb ed="X" n="0015b11"/><lb ed="R047" n="0029a14"/>世志。聞經者。照一心中體眞等三止爲足。投動三
<lb ed="X" n="0015b12"/><lb ed="R047" n="0029a15"/>諦地。使見愛傾覆。卽見<anchor xml:id="nkr_note_add_0015b1201" n="0015b1201"/><anchor xml:id="beg0015b1201" n="0015b1201"/>己<anchor xml:id="end0015b1201"/>心大勢至也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0015b13"/><lb ed="R047" n="0029a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0015b1301"><name role="" type="person">常精進菩薩</name>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0015b14"/><lb ed="R047" n="0029a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0015b1401">大寶積經云。是菩薩爲一衆生。經無量劫。隨逐不
<lb ed="X" n="0015b15"/><lb ed="R047" n="0029a18"/>捨。猶不受化。而無一念棄捨。身心俱進。若照<anchor xml:id="nkr_note_add_0015b1501" n="0015b1501"/><anchor xml:id="beg0015b1501" n="0015b1501"/>己<anchor xml:id="end0015b1501"/>心。
<lb ed="X" n="0015b16"/><lb ed="R047" n="0029b01"/>無明法性。不卽不離。見心中<name role="" type="person">常精進菩薩</name>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0015b17"/><lb ed="R047" n="0029b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0015b1701">不休息菩薩。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0015b18"/><lb ed="R047" n="0029b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0015b1801">思益云。恒河沙劫爲一日夜。是三十日爲月。十二
<lb ed="X" n="0015b19"/><lb ed="R047" n="0029b04"/>月爲歲。過百千萬億劫。得値一佛。如是値恒沙佛。
<lb ed="X" n="0015b20"/><lb ed="R047" n="0029b05"/>行諸梵行。修習功德。然後受記。心不休息。因此名
<lb ed="X" n="0015b21"/><lb ed="R047" n="0029b06"/>也。今聞經者。若照<anchor xml:id="nkr_note_add_0015b2101" n="0015b2101"/><anchor xml:id="beg0015b2101" n="0015b2101"/>己<anchor xml:id="end0015b2101"/>心。空不住空。如無佛時。出假
<lb ed="X" n="0015b22"/><lb ed="R047" n="0029b07"/>不住假。如有佛時。入中不住中。如得授記。應照三
<lb ed="X" n="0015b23"/><lb ed="R047" n="0029b08"/>諦。心性常住。卽自<anchor xml:id="nkr_note_add_0015b2301" n="0015b2301"/><anchor xml:id="beg0015b2301" n="0015b2301"/>己<anchor xml:id="end0015b2301"/>心中不休息也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0015b24"/><lb ed="R047" n="0029b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0015b2401">寶掌菩薩。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X30.0600.0015c" n="0015c"/>
<lb ed="X" n="0015c01"/><lb ed="R047" n="0029b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0015c0101">普超經云。被上德鎧。乃至佛無能沮敗。此釋掌也。
<lb ed="X" n="0015c02"/><lb ed="R047" n="0029b11"/>身被上鎧。固掌法身。名掌也。今釋大乘。常以實心。
<lb ed="X" n="0015c03"/><lb ed="R047" n="0029b12"/>通諸慧心。爲人講說出世上上珍寶。心無貪惜。約
<lb ed="X" n="0015c04"/><lb ed="R047" n="0029b13"/>此釋寶。若照<anchor xml:id="nkr_note_add_0015c0401" n="0015c0401"/><anchor xml:id="beg0015c0401" n="0015c0401"/>己<anchor xml:id="end0015c0401"/>心卽空假中。能掌心性三諦之寶。
<lb ed="X" n="0015c05"/><lb ed="R047" n="0029b14"/>卽自<anchor xml:id="nkr_note_add_0015c0501" n="0015c0501"/><anchor xml:id="beg0015c0501" n="0015c0501"/>己<anchor xml:id="end0015c0501"/>寶掌也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0015c06"/><lb ed="R047" n="0029b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0015c0601">藥王菩薩。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0015c07"/><lb ed="R047" n="0029b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0015c0701">悲華云。願於劫盡苦惱時。我皆救護。刀兵疾疫。作
<lb ed="X" n="0015c08"/><lb ed="R047" n="0029b17"/>大醫王。寶藏佛言。今當字汝名爲藥王。若照<anchor xml:id="nkr_note_add_0015c0801" n="0015c0801"/><anchor xml:id="beg0015c0801" n="0015c0801"/>己<anchor xml:id="end0015c0801"/>心
<lb ed="X" n="0015c09"/><lb ed="R047" n="0029b18"/>三觀。治三毒重病。卽自<anchor xml:id="nkr_note_add_0015c0901" n="0015c0901"/><anchor xml:id="beg0015c0901" n="0015c0901"/>己<anchor xml:id="end0015c0901"/>藥王菩薩。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0015c10"/><lb ed="R047" n="0030a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0015c1001">勇施菩薩。寶月菩薩。月光菩薩。滿月菩薩。大力菩薩。
<lb ed="X" n="0015c11"/><lb ed="R047" n="0030a02"/>無量力菩薩。越三界菩薩。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0015c12"/><lb ed="R047" n="0030a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0015c1201">此七菩薩。並寶積名。疏記闕釋。未撿餘經注。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0015c13"/><lb ed="R047" n="0030a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0015c1301"><g ref="#CB02494">䟦</g>陀婆羅菩薩。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0015c14"/><lb ed="R047" n="0030a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0015c1401">此云善守。亦云賢守。思益云。若衆生聞名者。畢定
<lb ed="X" n="0015c15"/><lb ed="R047" n="0030a06"/>得三菩提。故名善守。般舟亦名善護。善巧將護。令
<lb ed="X" n="0015c16"/><lb ed="R047" n="0030a07"/>其不退。若觀心中道。諸善中最不爲三惑所動。卽
<lb ed="X" n="0015c17"/><lb ed="R047" n="0030a08"/>見<anchor xml:id="nkr_note_add_0015c1701" n="0015c1701"/><anchor xml:id="beg0015c1701" n="0015c1701"/>己<anchor xml:id="end0015c1701"/>心中善守也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0015c18"/><lb ed="R047" n="0030a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0015c1801">彌勒菩薩。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0015c19"/><lb ed="R047" n="0030a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0015c1901">此云慈氏。慈姓也。名<name role="" type="person">阿逸多</name>。此云無勝。思益云。若
<lb ed="X" n="0015c20"/><lb ed="R047" n="0030a11"/>衆生見者。卽得慈心三昧。故名慈氏。賢愚經云。昔
<lb ed="X" n="0015c21"/><lb ed="R047" n="0030a12"/>爲國王。見所乘象。欲心熾盛。象師以鐵鉤。觸象頂
<lb ed="X" n="0015c22"/><lb ed="R047" n="0030a13"/>上。見之而生慈心。今爲補處。又悲華經云。發願於
<lb ed="X" n="0015c23"/><lb ed="R047" n="0030a14"/>刀火劫中。擁護衆生。本願力熏。見苦生慈。若觀<anchor xml:id="nkr_note_add_0015c2301" n="0015c2301"/><anchor xml:id="beg0015c2301" n="0015c2301"/>己<anchor xml:id="end0015c2301"/>
<lb ed="X" n="0015c24"/><lb ed="R047" n="0030a15"/>心。中道無緣。卽是大慈。慈善根力。令諸心數皆入
<pb ed="X" xml:id="X30.0600.0016a" n="0016a"/>
<lb ed="X" n="0016a01"/><lb ed="R047" n="0030a16"/>同體大慈法中。離諸不善。卽見<anchor xml:id="nkr_note_add_0016a0101" n="0016a0101"/><anchor xml:id="beg0016a0101" n="0016a0101"/>己<anchor xml:id="end0016a0101"/>心中慈氏也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0016a02"/><lb ed="R047" n="0030a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0016a0201">寶積菩薩。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0016a03"/><lb ed="R047" n="0030a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0016a0301">疏記闕釋。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0016a04"/><lb ed="R047" n="0030b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0016a0401">導師菩薩。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0016a05"/><lb ed="R047" n="0030b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0016a0501">思益云。於墮邪道衆生。生大悲心。令入正道。不求
<lb ed="X" n="0016a06"/><lb ed="R047" n="0030b03"/>恩報。故名導師。乃<name role="" type="person">舍婆提</name>國人。是白衣居士。令他
<lb ed="X" n="0016a07"/><lb ed="R047" n="0030b04"/>邪見皆入正道。若觀心卽空假中。導一切行。不墜
<lb ed="X" n="0016a08"/><lb ed="R047" n="0030b05"/>邊見。卽<anchor xml:id="nkr_note_add_0016a0801" n="0016a0801"/><anchor xml:id="beg0016a0801" n="0016a0801"/>己<anchor xml:id="end0016a0801"/>心導師也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0016a09"/><lb ed="R047" n="0030b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0016a0901">如是等菩薩摩訶薩八萬人俱。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0016a10"/><lb ed="R047" n="0030b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0016a1001">此是第六結上數也。釋第二列菩薩衆竟。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0016a11"/><lb ed="R047" n="0030b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0016a1101">爾時。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0016a12"/><lb ed="R047" n="0030b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0016a1201">卽當爾之時也。此下是聞持伴中。第三雜衆也。古
<lb ed="X" n="0016a13"/><lb ed="R047" n="0030b10"/>人云。是凡夫衆。此中有聖。如八龍是八地菩薩。況
<lb ed="X" n="0016a14"/><lb ed="R047" n="0030b11"/>初在華嚴中。竝得不思議解脫。不可云凡也。舊云
<lb ed="X" n="0016a15"/><lb ed="R047" n="0030b12"/>俗衆。此中有道。如闍王所將。不獨俗衆。不可云俗。
<lb ed="X" n="0016a16"/><lb ed="R047" n="0030b13"/>舊云天人衆。此中有龍鬼。皆不便。今依天台。呼爲
<lb ed="X" n="0016a17"/><lb ed="R047" n="0030b14"/>雜衆。意則兼含矣。雜義云何。謂五道色欲二界。合
<lb ed="X" n="0016a18"/><lb ed="R047" n="0030b15"/>有八番之衆。故云雜也。約外則有五道果報。形服
<lb ed="X" n="0016a19"/><lb ed="R047" n="0030b16"/>差殊。亦名爲雜。約內則證理。得道未得道。五道之
<lb ed="X" n="0016a20"/><lb ed="R047" n="0030b17"/>衆。具四悉機。析體偏圓。與之相雜。故名雜也。此據
<lb ed="X" n="0016a21"/><lb ed="R047" n="0030b18"/>初所列。未聞正宗。若見定起。咸成人一。純等無雜。
<lb ed="X" n="0016a22"/><lb ed="R047" n="0031a01"/>雜義如是。豈可但以凡夫形俗判之耶。復不可以
<lb ed="X" n="0016a23"/><lb ed="R047" n="0031a02"/>五道人天判之。爲此衆有得道證理四敎諸機。故
<lb ed="X" n="0016a24"/><lb ed="R047" n="0031a03"/>言雜衆也。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X30.0600.0016b" n="0016b"/>
<lb ed="X" n="0016b01"/><lb ed="R047" n="0031a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0016b0101">釋提桓因。與其眷屬二萬天子俱。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0016b02"/><lb ed="R047" n="0031a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0016b0201">此八番中。初列欲界天主等。或云旃提羅。此翻能
<lb ed="X" n="0016b03"/><lb ed="R047" n="0031a06"/>作。作欲界<name role="" type="person">忉利天</name>主故也。忉利是所居處。在須彌
<lb ed="X" n="0016b04"/><lb ed="R047" n="0031a07"/>山頂。忉利橫有三十三。委釋如餘經論。且釋能伴。
<lb ed="X" n="0016b05"/><lb ed="R047" n="0031a08"/>於處非要。故略不辨。下諸所依皆爾也。雜阿含云。
<lb ed="X" n="0016b06"/><lb ed="R047" n="0031a09"/>比丘問佛。何故名釋提桓因。答。本爲人時。行於頓
<lb ed="X" n="0016b07"/><lb ed="R047" n="0031a10"/>施。報作天主。名釋提桓因。帝釋有千種名。皆有所
<lb ed="X" n="0016b08"/><lb ed="R047" n="0031a11"/>因。此不具出。蓋是此欲天之主。故前列之。應約敎
<lb ed="X" n="0016b09"/><lb ed="R047" n="0031a12"/>解。以般若中得記。號無著世尊。當知本證三十三
<lb ed="X" n="0016b10"/><lb ed="R047" n="0031a13"/>地功德。迹居<name role="" type="person">須彌山</name>頂。同棲第一義天。共服實相
<lb ed="X" n="0016b11"/><lb ed="R047" n="0031a14"/>甘露。若達<anchor xml:id="nkr_note_add_0016b1101" n="0016b1101"/><anchor xml:id="beg0016b1101" n="0016b1101"/>己<anchor xml:id="end0016b1101"/>心<anchor xml:id="nkr_note_orig_0016001" n="0016001"/>忘念陰法。卽是實相常住。如天甘
<lb ed="X" n="0016b12"/><lb ed="R047" n="0031a15"/>露。卽見帝釋也。二萬等。卽帝釋所將之衆。思之可
<lb ed="X" n="0016b13"/><lb ed="R047" n="0031a16"/>知。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0016b14"/><lb ed="R047" n="0031a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0016b1401">復有名月天子。普香天子。寶光天子。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0016b15"/><lb ed="R047" n="0031a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0016b1501">此等三天子。是帝釋內臣。如卿相等也。或云是三
<lb ed="X" n="0016b16"/><lb ed="R047" n="0031b01"/>光天子。名月卽月天子。是寶吉祥。乃大勢至應作
<lb ed="X" n="0016b17"/><lb ed="R047" n="0031b02"/>也。普香卽明星天子。乃虗空藏應作也。寶光卽日
<lb ed="X" n="0016b18"/><lb ed="R047" n="0031b03"/>天子是寶意。乃觀世音應作也。應迹名字。竝在正
<lb ed="X" n="0016b19"/><lb ed="R047" n="0031b04"/>法華經所出。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0016b20"/><lb ed="R047" n="0031b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0016b2001">四大天王。與其眷屬萬天子俱。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0016b21"/><lb ed="R047" n="0031b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0016b2101">此四大天王。卽是帝釋外臣。如武將也。四者。東方
<lb ed="X" n="0016b22"/><lb ed="R047" n="0031b07"/>名提頭賴吒天王。此云持國。亦名安民。居須彌半
<lb ed="X" n="0016b23"/><lb ed="R047" n="0031b08"/>腹黃金山之上。常領二鬼。一犍闥婆。二富單那。次
<lb ed="X" n="0016b24"/><lb ed="R047" n="0031b09"/>南方毗留勒叉。此云<name role="" type="person">增長天王</name>。居瑠璃山。領二鬼。
<pb ed="X" xml:id="X30.0600.0016c" n="0016c"/>
<lb ed="X" n="0016c01"/><lb ed="R047" n="0031b10"/>一薜茘多。二鳩槃荼。西方毗留<name role="" type="person">博叉天王</name>。此云惡
<lb ed="X" n="0016c02"/><lb ed="R047" n="0031b11"/>眼。居白銀山。領二鬼。一毒龍。二毗舍闍。北方名毗
<lb ed="X" n="0016c03"/><lb ed="R047" n="0031b12"/>沙門天王。此云多聞。居水精山。領二鬼。一羅刹。二
<lb ed="X" n="0016c04"/><lb ed="R047" n="0031b13"/>夜叉。所各領鬼者。不令惱人。故名護世。本住常樂
<lb ed="X" n="0016c05"/><lb ed="R047" n="0031b14"/>我淨。迹示爲護世四天王。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0016c06"/><lb ed="R047" n="0031b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0016c0601">自在天子。大自在天子。與其眷屬三萬天子俱。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0016c07"/><lb ed="R047" n="0031b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0016c0701">自在天。亦名變化天。卽欲界第五天。圓暉疏云。樂
<lb ed="X" n="0016c08"/><lb ed="R047" n="0031b17"/>變化。種種樂具。以報得境猶麤。更以業通。變細妙
<lb ed="X" n="0016c09"/><lb ed="R047" n="0031b18"/>境。而自在受用。故名變化自在也。大自在者。卽欲
<lb ed="X" n="0016c10"/><lb ed="R047" n="0032a01"/>界第六天。是欲界極天之頂。欲得境時。自能變化
<lb ed="X" n="0016c11"/><lb ed="R047" n="0032a02"/>五欲。又餘天知所須意。他爲變化。五欲用時卽足。
<lb ed="X" n="0016c12"/><lb ed="R047" n="0032a03"/>故得大自在名也。中間更有夜摩兜率二天。不出
<lb ed="X" n="0016c13"/><lb ed="R047" n="0032a04"/>經。略耳。此列欲界天衆竟。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0016c14"/><lb ed="R047" n="0032a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0016c1401"><name role="" type="person">娑婆世界</name>主梵天王尸棄大梵。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0016c15"/><lb ed="R047" n="0032a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0016c1501">此中及下。列第二色界天衆也。言娑婆者。此云忍
<lb ed="X" n="0016c16"/><lb ed="R047" n="0032a07"/>土。其中衆生安於十惡。不肯出離。從人名土。故名
<lb ed="X" n="0016c17"/><lb ed="R047" n="0032a08"/>忍土。悲華經云。名娑婆者。是諸衆生。忍受三毒及
<lb ed="X" n="0016c18"/><lb ed="R047" n="0032a09"/>諸煩惱。故名忍土。亦名雜雜。九道共居。此略釋娑
<lb ed="X" n="0016c19"/><lb ed="R047" n="0032a10"/>婆世界也。言梵者。此云離欲。除下地惑。上升色界。
<lb ed="X" n="0016c20"/><lb ed="R047" n="0032a11"/>故名離欲。亦稱爲高淨。尸棄亦名樹提尸棄。卽火
<lb ed="X" n="0016c21"/><lb ed="R047" n="0032a12"/>名。由此王修火光定。破欲界惑。從德立名也。經標
<lb ed="X" n="0016c22"/><lb ed="R047" n="0032a13"/>梵王。卽擧天主之位。復云尸棄者。釋論云。以尸棄
<lb ed="X" n="0016c23"/><lb ed="R047" n="0032a14"/>爲梵王。尸棄是名。此擧位顯名。目一人耳。住禪中
<lb ed="X" n="0016c24"/><lb ed="R047" n="0032a15"/>間。內有覺觀。外有言說。若單修禪。爲梵民。加四無
<pb ed="X" xml:id="X30.0600.0017a" n="0017a"/>
<lb ed="X" n="0017a01"/><lb ed="R047" n="0032a16"/>量心。得主領爲王。此是初禪有三天。今但擧其王。
<lb ed="X" n="0017a02"/><lb ed="R047" n="0032a17"/>則攝餘二天。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0017a03"/><lb ed="R047" n="0032a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0017a0301">光明大梵等。與其眷屬萬二千天子俱。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0017a04"/><lb ed="R047" n="0032b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0017a0401">言光明者。卽二禪三天。俱有光明。以此三天初離
<lb ed="X" n="0017a05"/><lb ed="R047" n="0032b02"/>尋伺內麤過患。遺身生妙光。故立光明之號也。言
<lb ed="X" n="0017a06"/><lb ed="R047" n="0032b03"/>等者。須等上三禪三天。四禪九天。但經家存略不
<lb ed="X" n="0017a07"/><lb ed="R047" n="0032b04"/>具出耳。若釋此十八天名。與身壽等。委如俱舍。非
<lb ed="X" n="0017a08"/><lb ed="R047" n="0032b05"/>此可述。此列色界天衆竟。不列無色界衆者。但戒
<lb ed="X" n="0017a09"/><lb ed="R047" n="0032b06"/>急乘緩。如四句。不預此會也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0017a10"/><lb ed="R047" n="0032b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0017a1001">有八龍王。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0017a11"/><lb ed="R047" n="0032b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0017a1101">此當第三番列八龍王。此總標大數。下列八名。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0017a12"/><lb ed="R047" n="0032b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0017a1201"><name role="" type="person">難陀龍王</name>。<g ref="#CB02494">䟦</g><name role="" type="person">難陀龍王</name>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0017a13"/><lb ed="R047" n="0032b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0017a1301">初難陀名歡喜。次<g ref="#CB02494">䟦</g>名善。是其兄弟。常護<name role="" type="person">摩竭提</name>
<lb ed="X" n="0017a14"/><lb ed="R047" n="0032b11"/>國。雨澤以時。國無饑年。鉼沙王年爲一會。百姓聞
<lb ed="X" n="0017a15"/><lb ed="R047" n="0032b12"/>皆歡喜。後從此立名。卽目連所降者也。居其海中。
<lb ed="X" n="0017a16"/><lb ed="R047" n="0032b13"/>此八龍王。華嚴中得不思議解脫法門。元是八地
<lb ed="X" n="0017a17"/><lb ed="R047" n="0032b14"/>菩薩。垂迹應現。一一依本迹解之。當知本住歡喜
<lb ed="X" n="0017a18"/><lb ed="R047" n="0032b15"/>地。迹居海中。觀解在後也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0017a19"/><lb ed="R047" n="0032b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0017a1901"><name role="" type="person">娑伽羅龍王</name>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0017a20"/><lb ed="R047" n="0032b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0017a2001">華嚴所稱。從居海受名。或有因國得名。本住智度
<lb ed="X" n="0017a21"/><lb ed="R047" n="0032b18"/>大海。迹處滄溟。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0017a22"/><lb ed="R047" n="0033a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0017a2201">和脩吉龍王。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0017a23"/><lb ed="R047" n="0033a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0017a2301">此云多頭。居於水中。本住普現色身三昧。迹示多
<lb ed="X" n="0017a24"/><lb ed="R047" n="0033a03"/>頭也。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X30.0600.0017b" n="0017b"/>
<lb ed="X" n="0017b01"/><lb ed="R047" n="0033a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0017b0101">德叉迦龍王。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0017b02"/><lb ed="R047" n="0033a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0017b0201">此云視毒。亦云多舌。本住樂說辯法門。迹示多舌
<lb ed="X" n="0017b03"/><lb ed="R047" n="0033a06"/>也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0017b04"/><lb ed="R047" n="0033a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0017b0401"><name role="" type="person">阿那婆達多龍王</name>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0017b05"/><lb ed="R047" n="0033a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0017b0501">此從池名。長阿含云。雪山頂有池。名<name role="" type="person">阿耨達池</name>。此
<lb ed="X" n="0017b06"/><lb ed="R047" n="0033a09"/>龍王常處其中。<name role="" type="person">閻浮提</name>諸龍有三患。謂熱風熱沙
<lb ed="X" n="0017b07"/><lb ed="R047" n="0033a10"/>金翅鳥入宮。居彼池無三患。故名<name role="" type="person">無熱池</name>。當知本
<lb ed="X" n="0017b08"/><lb ed="R047" n="0033a11"/>住淸涼樂我淨。迹處涼池。免三毒病。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0017b09"/><lb ed="R047" n="0033a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0017b0901"><name role="" type="person">摩那斯龍王</name>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0017b10"/><lb ed="R047" n="0033a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0017b1001">此云大身。大力。脩羅排海。淹喜見城。此龍縈身。以
<lb ed="X" n="0017b11"/><lb ed="R047" n="0033a14"/>遏海水。本住無邊身。迹爲大體大力也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0017b12"/><lb ed="R047" n="0033a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0017b1201">優鉢羅。龍王等。各與若干百千眷屬俱。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0017b13"/><lb ed="R047" n="0033a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0017b1301">優鉢羅。此云黛色蓮華池。此龍依住池中。從池得
<lb ed="X" n="0017b14"/><lb ed="R047" n="0033a17"/>名。本住法華三昧。迹居此池。正法念經云。龍爲諸
<lb ed="X" n="0017b15"/><lb ed="R047" n="0033a18"/>天保境。天與脩羅興兵。天先遣龍鬬。故知爲天所
<lb ed="X" n="0017b16"/><lb ed="R047" n="0033b01"/>管。此龍等屬畜所收。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0017b17"/><lb ed="R047" n="0033b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0017b1701">有四緊那羅王。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0017b18"/><lb ed="R047" n="0033b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0017b1801">此當第四列緊那羅衆。此乃總標其數。言四緊那
<lb ed="X" n="0017b19"/><lb ed="R047" n="0033b04"/>羅者。亦云眞陀羅。此云疑神。似人而有一角。故號
<lb ed="X" n="0017b20"/><lb ed="R047" n="0033b05"/>人非人。是天帝法樂神。居十寶山。如華嚴經列。身
<lb ed="X" n="0017b21"/><lb ed="R047" n="0033b06"/>有異相。卽上奏樂。佛時說法。諸天弦歌般遮于瑟
<lb ed="X" n="0017b22"/><lb ed="R047" n="0033b07"/>而頌法門也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0017b23"/><lb ed="R047" n="0033b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0017b2301">法緊那羅王。妙法緊那羅王。大法緊那羅王。持法緊
<lb ed="X" n="0017b24"/><lb ed="R047" n="0033b09"/>那羅王。各與若干百千眷屬俱。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X30.0600.0017c" n="0017c"/>
<lb ed="X" n="0017c01"/><lb ed="R047" n="0033b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0017c0101">法緊奏生滅法音。妙法奏無生法音。大法奏無量
<lb ed="X" n="0017c02"/><lb ed="R047" n="0033b11"/>法音。持法奏無作法音。諸緊旣歷五味。所奏法音
<lb ed="X" n="0017c03"/><lb ed="R047" n="0033b12"/>須徧四敎。如大樹經云。大樹緊那羅王。與無量緊
<lb ed="X" n="0017c04"/><lb ed="R047" n="0033b13"/>及無量乾諸天。奏八萬四千淨妙樂音。來至佛所。
<lb ed="X" n="0017c05"/><lb ed="R047" n="0033b14"/>弦歌一動。聲震大千。<name role="" type="person">須彌山</name>王涌沒低昂。一切聲
<lb ed="X" n="0017c06"/><lb ed="R047" n="0033b15"/>聞。皆從座起猶如舞戲。迦葉被問。答言非本心也。
<lb ed="X" n="0017c07"/><lb ed="R047" n="0033b16"/>故知能奏別圓法音。使諸聲聞不能自安。當知本
<lb ed="X" n="0017c08"/><lb ed="R047" n="0033b17"/>住不可思議。不起滅定。安禪合掌。讚諸法王。迹中
<lb ed="X" n="0017c09"/><lb ed="R047" n="0033b18"/>弦管。歌詠十力。今經不如大樹所列多者。驗聞實
<lb ed="X" n="0017c10"/><lb ed="R047" n="0034a01"/>不易故。緊等皆四者。表四敎可知。若了自<anchor xml:id="nkr_note_add_0017c1001" n="0017c1001"/><anchor xml:id="beg0017c1001" n="0017c1001"/>己<anchor xml:id="end0017c1001"/>音聲
<lb ed="X" n="0017c11"/><lb ed="R047" n="0034a02"/>卽空假中。隨順三諦。卽是讚佛也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0017c12"/><lb ed="R047" n="0034a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0017c1201">有四乾闥婆王。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0017c13"/><lb ed="R047" n="0034a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0017c1301">此當第五列乾闥衆也。言乾闥婆者此云齅香。以
<lb ed="X" n="0017c14"/><lb ed="R047" n="0034a05"/>香爲食。亦云香陰。其身出香。此是天帝俗樂之神。
<lb ed="X" n="0017c15"/><lb ed="R047" n="0034a06"/>此通總標數也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0017c16"/><lb ed="R047" n="0034a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0017c1601">樂乾闥婆王。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0017c17"/><lb ed="R047" n="0034a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0017c1701">樂者幢倒。謂緣幢。卽竿木也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0017c18"/><lb ed="R047" n="0034a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0017c1801">樂音乾闥婆王。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0017c19"/><lb ed="R047" n="0034a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0017c1901">樂音者。鼓節弦管也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0017c20"/><lb ed="R047" n="0034a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0017c2001">美乾闥婆王。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0017c21"/><lb ed="R047" n="0034a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0017c2101">美者。幢倒中勝品者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0017c22"/><lb ed="R047" n="0034a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0017c2201">美音乾闥婆王。各與若干百千眷屬俱。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0017c23"/><lb ed="R047" n="0034a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0017c2301">美音者。弦管中勝者也。釋四乾衆竟。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0017c24"/><lb ed="R047" n="0034a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0017c2401">有四阿脩羅王。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X30.0600.0018a" n="0018a"/>
<lb ed="X" n="0018a01"/><lb ed="R047" n="0034a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0018a0101">此當第六列脩羅衆。阿脩羅者。此云無酒。四天下
<lb ed="X" n="0018a02"/><lb ed="R047" n="0034a17"/>採華。欲醞大海爲酒。魚龍業力。其味不變。瞋妬誓
<lb ed="X" n="0018a03"/><lb ed="R047" n="0034a18"/>斷。故言無酒。亦云不端正。此神諂曲。此脩羅道。亦
<lb ed="X" n="0018a04"/><lb ed="R047" n="0034b01"/>屬鬼畜二道所攝。若居海邊。鬼道所攝。若居大海
<lb ed="X" n="0018a05"/><lb ed="R047" n="0034b02"/>底者。卽屬畜生道攝。此通標數。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0018a06"/><lb ed="R047" n="0034b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0018a0601">婆稚阿脩羅王。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0018a07"/><lb ed="R047" n="0034b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0018a0701">此云被縛。或云五處被縛。或五惡物繫頸不得脫
<lb ed="X" n="0018a08"/><lb ed="R047" n="0034b05"/>故。亦云有縛者。爲帝釋所縛。名有縛也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0018a09"/><lb ed="R047" n="0034b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0018a0901">佉羅騫駄阿脩羅王。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0018a10"/><lb ed="R047" n="0034b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0018a1001">此云廣肩胛。亦云惡陰。卽涌海水者也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0018a11"/><lb ed="R047" n="0034b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0018a1101">毗摩質多羅阿脩羅王。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0018a12"/><lb ed="R047" n="0034b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0018a1201">此云淨心。卽舍脂父也。因舍脂讒其父。遂與帝釋
<lb ed="X" n="0018a13"/><lb ed="R047" n="0034b10"/>交兵。脚波海水。手攻善現城。帝釋以般若呪力。不
<lb ed="X" n="0018a14"/><lb ed="R047" n="0034b11"/>能爲害也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0018a15"/><lb ed="R047" n="0034b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0018a1501">羅睺阿脩羅王。各與若干百千眷屬俱。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0018a16"/><lb ed="R047" n="0034b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0018a1601">羅睺此云障持。障持日月故也。是畜生種。變身長
<lb ed="X" n="0018a17"/><lb ed="R047" n="0034b14"/>八萬四千由旬。寶珠嚴身。因日放光照其眼。擧手
<lb ed="X" n="0018a18"/><lb ed="R047" n="0034b15"/>掌障日。日爲所覆。其怖日月時。倍大其身。氣呵日
<lb ed="X" n="0018a19"/><lb ed="R047" n="0034b16"/>月。日月失光。而來訴佛。佛吿云。羅睺莫吞日月等。
<lb ed="X" n="0018a20"/><lb ed="R047" n="0034b17"/>羅睺聞偈。支節戰動。身流白汗。卽放日月。時婆稚
<lb ed="X" n="0018a21"/><lb ed="R047" n="0034b18"/>見羅睺戰怖放月。何故汝今戰怖不安耶。答云。我
<lb ed="X" n="0018a22"/><lb ed="R047" n="0035a01"/>若不依佛語放月去者。頭破作七分。由佛力衆生
<lb ed="X" n="0018a23"/><lb ed="R047" n="0035a02"/>力日月力故。不能害日月也。因見佛塔被焚。載水
<lb ed="X" n="0018a24"/><lb ed="R047" n="0035a03"/>滅火救。願得大身欲界第一。生光明城。作羅睺阿
<pb ed="X" xml:id="X30.0600.0018b" n="0018b"/>
<lb ed="X" n="0018b01"/><lb ed="R047" n="0035a04"/>主。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0018001" n="0018001"/>有南洲金剛山中。宮室所治六千由旬。行樹布
<lb ed="X" n="0018b02"/><lb ed="R047" n="0035a05"/>列。一日一夜。三時受苦。苦具自入宮中。屬四惡趣
<lb ed="X" n="0018b03"/><lb ed="R047" n="0035a06"/>者。良由此也。若照心者。用中道妙觀。雙遮法界空
<lb ed="X" n="0018b04"/><lb ed="R047" n="0035a07"/>寂。卽名覆障。三觀斷惑。卽見交兵。要而言之。達性
<lb ed="X" n="0018b05"/><lb ed="R047" n="0035a08"/>惡法門也。噉月緣出大論。釋戰。文在阿含中。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0018b06"/><lb ed="R047" n="0035a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0018b0601">有四迦樓羅王。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0018b07"/><lb ed="R047" n="0035a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0018b0701">此當第七列迦樓羅衆也。此先標起。言迦樓羅者。
<lb ed="X" n="0018b08"/><lb ed="R047" n="0035a11"/>此云金翅。翅融金色。大海北面大樹上。樹東有卵
<lb ed="X" n="0018b09"/><lb ed="R047" n="0035a12"/>生龍宮。又有卵生金翅鳥宮。樹南胎西濕北化四
<lb ed="X" n="0018b10"/><lb ed="R047" n="0035a13"/>面各有龍鳥之宮。鳥兩翅相去。三百三十六萬里。
<lb ed="X" n="0018b11"/><lb ed="R047" n="0035a14"/>此鳥有神力。雄化爲天子。雌變爲天女。化<anchor xml:id="nkr_note_add_0018b1101" n="0018b1101"/><anchor xml:id="beg0018b1101" n="0018b1101"/>己<anchor xml:id="end0018b1101"/>住處
<lb ed="X" n="0018b12"/><lb ed="R047" n="0035a15"/>爲寶宮。亦有百味。而報須食龍。世人言莊子呼爲
<lb ed="X" n="0018b13"/><lb ed="R047" n="0035a16"/>鵬。鵬行衆鳥翼之。亦稱鳳凰者謬矣。鳳不踐生草。
<lb ed="X" n="0018b14"/><lb ed="R047" n="0035a17"/>噉竹實。棲乳桐。金翅云何是類耶。鳥緣出長阿含
<lb ed="X" n="0018b15"/><lb ed="R047" n="0035a18"/>中也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0018b16"/><lb ed="R047" n="0035b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0018b1601">大威德迦樓羅王。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0018b17"/><lb ed="R047" n="0035b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0018b1701">迦樓如前釋。大威德者。威勝群輩故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0018b18"/><lb ed="R047" n="0035b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0018b1801">大身迦樓羅王。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0018b19"/><lb ed="R047" n="0035b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0018b1901">大群輩也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0018b20"/><lb ed="R047" n="0035b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0018b2001">大滿迦樓羅王。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0018b21"/><lb ed="R047" n="0035b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0018b2101">龍恒充<anchor xml:id="nkr_note_add_0018b2101" n="0018b2101"/><anchor xml:id="beg0018b2101" n="0018b2101"/>己<anchor xml:id="end0018b2101"/>意故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0018b22"/><lb ed="R047" n="0035b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0018b2201">如意迦樓羅王。各與若干百千眷屬俱。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0018b23"/><lb ed="R047" n="0035b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0018b2301">如意者。頸有此珠故也。諸鳥壽八千歲。命終其心
<lb ed="X" n="0018b24"/><lb ed="R047" n="0035b09"/>衝風輪。透金山頂。成如意珠。龍得之爲王。人王亦
<pb ed="X" xml:id="X30.0600.0018c" n="0018c"/>
<lb ed="X" n="0018c01"/><lb ed="R047" n="0035b10"/>有感此珠。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0018c02"/><lb ed="R047" n="0035b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0018c0201">韋提希子阿闍世王。與若干百千眷屬俱。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0018c03"/><lb ed="R047" n="0035b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0018c0301">此當第八列人衆也。韋提希此云思惟。是母也。父
<lb ed="X" n="0018c04"/><lb ed="R047" n="0035b13"/>名頻婆娑羅。此云摸實。阿闍世卽子也。此云未生
<lb ed="X" n="0018c05"/><lb ed="R047" n="0035b14"/>怨。母懷之日。常有惡心於鉼沙王。未生<anchor xml:id="nkr_note_add_0018c0501" n="0018c0501"/><anchor xml:id="beg0018c0501" n="0018c0501"/>已<anchor xml:id="end0018c0501"/>惡。故因
<lb ed="X" n="0018c06"/><lb ed="R047" n="0035b15"/>爲名。或呼爲婆留支。此云無指。爲初生時。相者云
<lb ed="X" n="0018c07"/><lb ed="R047" n="0035b16"/>凶。王令升樓撲之不死。但損一指。名爲無指。普超
<lb ed="X" n="0018c08"/><lb ed="R047" n="0035b17"/>經云。阿闍世從文殊。懺悔得柔順忍。命終入賓吒
<lb ed="X" n="0018c09"/><lb ed="R047" n="0035b18"/>羅地獄。卽入卽出。生上方佛土。得無生忍。彌勒出
<lb ed="X" n="0018c10"/><lb ed="R047" n="0036a01"/>時。復來此界。名不動菩薩。後當作佛號淨界如來。
<lb ed="X" n="0018c11"/><lb ed="R047" n="0036a02"/>據得柔順忍。及預今經聞持淸淨衆。至涅槃時。身
<lb ed="X" n="0018c12"/><lb ed="R047" n="0036a03"/>瘡始發。悔得初果。故知迹示引逆罪者爾。不可迷
<lb ed="X" n="0018c13"/><lb ed="R047" n="0036a04"/>迹而惑其本也。若照心貪愛母無明父。害此稱逆。
<lb ed="X" n="0018c14"/><lb ed="R047" n="0036a05"/>逆卽順也。行於非道。通達佛道。此列雜衆八番機
<lb ed="X" n="0018c15"/><lb ed="R047" n="0036a06"/>竟也。問佛在人道中說法。列人衆何少耶。答文略
<lb ed="X" n="0018c16"/><lb ed="R047" n="0036a07"/>不載。人實不少。無量義是此經序。文云。及諸小王
<lb ed="X" n="0018c17"/><lb ed="R047" n="0036a08"/>轉輪聖王。四轉輪也。國王臣民士女。及眷屬衆。則
<lb ed="X" n="0018c18"/><lb ed="R047" n="0036a09"/>廣矣。問。天人龍鬼。皆來見佛聞法。地獄一道。無色
<lb ed="X" n="0018c19"/><lb ed="R047" n="0036a10"/>一界。何意。不列此會者何。答。夫諸道升沈。由戒有
<lb ed="X" n="0018c20"/><lb ed="R047" n="0036a11"/>持毀。乘有緩急。有見佛不見之殊。持戒有麤細。報
<lb ed="X" n="0018c21"/><lb ed="R047" n="0036a12"/>有優劣。乘有大小。見佛有權實。辨戒乘。略分爲三
<lb ed="X" n="0018c22"/><lb ed="R047" n="0036a13"/>品。謂上中下。又依涅槃一句。開爲四句。一乘戒俱
<lb ed="X" n="0018c23"/><lb ed="R047" n="0036a14"/>急者。今天人聞法者是。二戒緩乘急。今畜鬼聞法
<lb ed="X" n="0018c24"/><lb ed="R047" n="0036a15"/>者是。三戒急乘緩。無色不來者是。四戒乘俱緩。地
<pb ed="X" xml:id="X30.0600.0019a" n="0019a"/>
<lb ed="X" n="0019a01"/><lb ed="R047" n="0036a16"/>獄不來者是。餘經有列無色地獄者。何耶。乘分三
<lb ed="X" n="0019a02"/><lb ed="R047" n="0036a17"/>品。餘經有列。乃中下乘急耳。此中不列者。上乘緩
<lb ed="X" n="0019a03"/><lb ed="R047" n="0036a18"/>故。不能聞法華見佛也。當知福易戒難。戒易乘難。
<lb ed="X" n="0019a04"/><lb ed="R047" n="0036b01"/>以不來此經者衆。廣釋四句。如淨名疏。七義解之。
<lb ed="X" n="0019a05"/><lb ed="R047" n="0036b02"/>須者撿之。若得此意以此四句。一一勘於人天八
<lb ed="X" n="0019a06"/><lb ed="R047" n="0036b03"/>部。六道衆機。自他値佛。聞法時處。得道奢促。諸經
<lb ed="X" n="0019a07"/><lb ed="R047" n="0036b04"/>列衆多少有無。以驗<anchor xml:id="nkr_note_add_0019a0701" n="0019a0701"/><anchor xml:id="beg0019a0701" n="0019a0701"/>己<anchor xml:id="end0019a0701"/>身當來生處。三世因果如
<lb ed="X" n="0019a08"/><lb ed="R047" n="0036b05"/>印不差。朗然可識。今聞經者應揣心自責於經序。
<lb ed="X" n="0019a09"/><lb ed="R047" n="0036b06"/>豈不懷慙於正宗。嘉會得道。倍塵數於大千。不預
<lb ed="X" n="0019a10"/><lb ed="R047" n="0036b07"/>班流深愧丹<anchor xml:id="nkr_note_orig_0019001" n="0019001"/>俯。賴今聞見繫種。將當識寄妙乘。終
<lb ed="X" n="0019a11"/><lb ed="R047" n="0036b08"/>期彼岸。更願諸佛冥資。卽生開發。自他皆入。用報
<lb ed="X" n="0019a12"/><lb ed="R047" n="0036b09"/>法恩。聖鑑無私。證茲誠願。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0019a13"/><lb ed="R047" n="0036b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0019a1301">各禮佛足。退坐一面。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0019a14"/><lb ed="R047" n="0036b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0019a1401">此廣結同嘉會也。始從如是。直下止此。俱名通序
<lb ed="X" n="0019a15"/><lb ed="R047" n="0036b12"/>竟。然此通序緣出大論。云佛將涅槃。阿難問佛。一
<lb ed="X" n="0019a16"/><lb ed="R047" n="0036b13"/>切經首當作何語。佛答阿難。應云如是我聞。一時
<lb ed="X" n="0019a17"/><lb ed="R047" n="0036b14"/>佛在某方某國。與某大衆。非但我法如是。三世諸
<lb ed="X" n="0019a18"/><lb ed="R047" n="0036b15"/>佛經初皆然。故名通序。以一切經首皆有故也。又
<lb ed="X" n="0019a19"/><lb ed="R047" n="0036b16"/>以如是等五事。通冠正宗及流通一部之文。故云
<lb ed="X" n="0019a20"/><lb ed="R047" n="0036b17"/>如是。通指一部。我聞能聞一部。時處主伴。必無異
<lb ed="X" n="0019a21"/><lb ed="R047" n="0036b18"/>途。通冠一部。亦名通序。章安別記。從前三段消經。
<lb ed="X" n="0019a22"/><lb ed="R047" n="0037a01"/>卽此義也。又名經後序者。結集時在說經後故。又
<lb ed="X" n="0019a23"/><lb ed="R047" n="0037a02"/>名經前序者。以佛付囑令安經首故。又名證信序。
<lb ed="X" n="0019a24"/><lb ed="R047" n="0037a03"/>亦名破邪序。如前解如是中說。然今經通序。超出
<pb ed="X" xml:id="X30.0600.0019b" n="0019b"/>
<lb ed="X" n="0019b01"/><lb ed="R047" n="0037a04"/>一代。簡如前說。此釋通序竟。</p><p xml:id="pX30p0019b0112" cb:place="inline">△從爾時世尊下訖
<lb ed="X" n="0019b02"/><lb ed="R047" n="0037a05"/>品。名別序也。言別序者。望通得名。且約當敎。相望
<lb ed="X" n="0019b03"/><lb ed="R047" n="0037a06"/>爲言。佛及弟子。經前經後。通從別妙。又若從如來
<lb ed="X" n="0019b04"/><lb ed="R047" n="0037a07"/>最後遺囑。則通序唯通。別序唯別。若如來滅後。來
<lb ed="X" n="0019b05"/><lb ed="R047" n="0037a08"/>至今經。對昔辨者。此之別序。意別而兼通。通叙昔
<lb ed="X" n="0019b06"/><lb ed="R047" n="0037a09"/>故。唯在今經。通序文通而意別。別在今故。諸經通
<lb ed="X" n="0019b07"/><lb ed="R047" n="0037a10"/>爾。當知今經二序相對。其名自分。於今經中。言通
<lb ed="X" n="0019b08"/><lb ed="R047" n="0037a11"/>叙昔者。說法則重叙出生。放光則漸頓俱照。唯有
<lb ed="X" n="0019b09"/><lb ed="R047" n="0037a12"/>華地。專表斯典。意密未宣。入定乃義兼開合。衆喜
<lb ed="X" n="0019b10"/><lb ed="R047" n="0037a13"/>則悅動殊昔。約昔異今。疑念乃雙。緣過現猶預於
<lb ed="X" n="0019b11"/><lb ed="R047" n="0037a14"/>當。答問則廣叙三同。通收一代。經意旣遠。序亦異
<lb ed="X" n="0019b12"/><lb ed="R047" n="0037a15"/>常。是故他經直爾發起。此文爲五。一衆集。二現瑞。
<lb ed="X" n="0019b13"/><lb ed="R047" n="0037a16"/>三疑念。四發問。五答問也。且先總解此五。應須四
<lb ed="X" n="0019b14"/><lb ed="R047" n="0037a17"/>敎。初因緣者。光宅釋此。有逆順生起。由衆集故現
<lb ed="X" n="0019b15"/><lb ed="R047" n="0037a18"/>瑞。乃至由問故答。答由於問。乃至瑞由衆集。此乃
<lb ed="X" n="0019b16"/><lb ed="R047" n="0037b01"/>翻覆緣起。鉤鏁相連。序於正意。竟自未顯。直是因
<lb ed="X" n="0019b17"/><lb ed="R047" n="0037b02"/>緣釋。尙自不明。況二三四緣。了無旨趣。其旨者何。
<lb ed="X" n="0019b18"/><lb ed="R047" n="0037b03"/>謂表四一。一經所顯。不出四故。此亦以光宅義。而
<lb ed="X" n="0019b19"/><lb ed="R047" n="0037b04"/>破光宅。若依今師自義。應表十妙皆一也。今明五
<lb ed="X" n="0019b20"/><lb ed="R047" n="0037b05"/>序。序正中四一也。集衆叙人一。以多人和合。至今
<lb ed="X" n="0019b21"/><lb ed="R047" n="0037b06"/>同故。是世界也。現瑞叙理一。六瑞一一無不表中。
<lb ed="X" n="0019b22"/><lb ed="R047" n="0037b07"/>此名最順。是第一義。疑念叙行一。修行之來。爲生
<lb ed="X" n="0019b23"/><lb ed="R047" n="0037b08"/>物善。搆疑興念。令衆行成。是爲人也。問答叙敎一。
<lb ed="X" n="0019b24"/><lb ed="R047" n="0037b09"/>由答問故。疑除敎興。問答卽是除疑之敎。是對治。
<pb ed="X" xml:id="X30.0600.0019c" n="0019c"/>
<lb ed="X" n="0019c01"/><lb ed="R047" n="0037b10"/>一往論其大旨。然集衆等各具四一。有此表彰。方
<lb ed="X" n="0019c02"/><lb ed="R047" n="0037b11"/>可生起逆順有由。若不爾者。何大乘經不集衆。放
<lb ed="X" n="0019c03"/><lb ed="R047" n="0037b12"/>光雨華動地。但無生起大疑。請答不必妙德。答問
<lb ed="X" n="0019c04"/><lb ed="R047" n="0037b13"/>不引三同。今雖未正說。但因疑請問答而後知。則
<lb ed="X" n="0019c05"/><lb ed="R047" n="0037b14"/>使地華之前。旣說定異常。說定之前。衆不孤集。雖
<lb ed="X" n="0019c06"/><lb ed="R047" n="0037b15"/>曾聞無量義。旣定不散。知向聞未卒。故知地華之
<lb ed="X" n="0019c07"/><lb ed="R047" n="0037b16"/>後定起。所說不輕。以前後準中。應華地亦異。由是
<lb ed="X" n="0019c08"/><lb ed="R047" n="0037b17"/>聞法。表一乘人。人由現瑞。表一乘理。爲顯斯理。生
<lb ed="X" n="0019c09"/><lb ed="R047" n="0037b18"/>疑問答。敎行斯在。人理宛然。又由瑞中。說開經。表
<lb ed="X" n="0019c10"/><lb ed="R047" n="0038a01"/>合敎。入合定。表中行。放中光。表中理。雨中華。表中
<lb ed="X" n="0019c11"/><lb ed="R047" n="0038a02"/>位。中地動。中惑除。總成人一。良有以也。故天表第
<lb ed="X" n="0019c12"/><lb ed="R047" n="0038a03"/>一義天。地表實相之地。雖竝有表兆。而時衆莫測。
<lb ed="X" n="0019c13"/><lb ed="R047" n="0038a04"/>縱聞開經。尙不知開本表於合。況復能知定理等
<lb ed="X" n="0019c14"/><lb ed="R047" n="0038a05"/>耶。故待文殊引往。方知化道不殊。須知生疑本爲
<lb ed="X" n="0019c15"/><lb ed="R047" n="0038a06"/>立行。疑決行稱。引古敎同。乃知今佛方說敎一。而
<lb ed="X" n="0019c16"/><lb ed="R047" n="0038a07"/>令時會成一乘人。如是乃可爲今經由漸。作顯實
<lb ed="X" n="0019c17"/><lb ed="R047" n="0038a08"/>先萌也。若不爾者。徒云釋序。表法華意。竟自未彰。
<lb ed="X" n="0019c18"/><lb ed="R047" n="0038a09"/>如此猶是因緣釋耳。二約敎者。此序序正。非藏通
<lb ed="X" n="0019c19"/><lb ed="R047" n="0038a10"/>別敎。乃是今圓也。且從廢權。故云非藏等。先廢後
<lb ed="X" n="0019c20"/><lb ed="R047" n="0038a11"/>開。理數然耳。故歷敎簡三。尙未名一。若開顯<anchor xml:id="nkr_note_add_0019c2001" n="0019c2001"/><anchor xml:id="beg0019c2001" n="0019c2001"/>已<anchor xml:id="end0019c2001"/>。無
<lb ed="X" n="0019c21"/><lb ed="R047" n="0038a12"/>非經王。三約本迹者。若以序序壽量中本地四一
<lb ed="X" n="0019c22"/><lb ed="R047" n="0038a13"/>者。亦可預表。故知此序顯表迹四。密表本四。久成
<lb ed="X" n="0019c23"/><lb ed="R047" n="0038a14"/>不逾此四故也。四約觀心解者。以皆表一。理觀易
<lb ed="X" n="0019c24"/><lb ed="R047" n="0038a15"/>彰。今略述之。一心三諦。理一也。一心三觀。行一也。
<pb ed="X" xml:id="X30.0600.0020a" n="0020a"/>
<lb ed="X" n="0020a01"/><lb ed="R047" n="0038a16"/>能作此觀者。人一也。能詮觀境之經。卽敎一也。又
<lb ed="X" n="0020a02"/><lb ed="R047" n="0038a17"/>常觀三德。能所皆四。法身理也。般若敎也。解脫行
<lb ed="X" n="0020a03"/><lb ed="R047" n="0038a18"/>也。和合三法。成假名人。卽觀行如來也。約六卽位。
<lb ed="X" n="0020a04"/><lb ed="R047" n="0038b01"/>位位四一。於念念中。念念四一。一色一香。無非四
<lb ed="X" n="0020a05"/><lb ed="R047" n="0038b02"/>一。如此觀行。眞法華三昧也。心境互發。卽因緣觀
<lb ed="X" n="0020a06"/><lb ed="R047" n="0038b03"/>之四一也。不同三敎。卽約敎觀之四一也。久遠<anchor xml:id="nkr_note_add_0020a0601" n="0020a0601"/><anchor xml:id="beg0020a0601" n="0020a0601"/>已<anchor xml:id="end0020a0601"/>
<lb ed="X" n="0020a07"/><lb ed="R047" n="0038b04"/>得。卽本地觀之四一也。此約四<anchor xml:id="nkr_note_orig_0020001" n="0020001"/>敎。總解五序。竟。次
<lb ed="X" n="0020a08"/><lb ed="R047" n="0038b05"/>別釋中。就初集衆又二。初衆集威儀。次衆集供養。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0020a09"/><lb ed="R047" n="0038b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0020a0901">爾時世尊四衆圍繞。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0020a10"/><lb ed="R047" n="0038b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0020a1001">初是衆集威儀也。言爾時者。欲現六瑞時也。古人
<lb ed="X" n="0020a11"/><lb ed="R047" n="0038b08"/>云衆集時者。不體言旨。凡云爾時。皆指前事之末。
<lb ed="X" n="0020a12"/><lb ed="R047" n="0038b09"/>後事之始。此指現六瑞之前。欲說無量義經時。衆
<lb ed="X" n="0020a13"/><lb ed="R047" n="0038b10"/>初圍繞。若云衆集時者。不可云衆集時衆繞。如方
<lb ed="X" n="0020a14"/><lb ed="R047" n="0038b11"/>便品初。卽指文殊答問竟時。不可云佛從三昧起。
<lb ed="X" n="0020a15"/><lb ed="R047" n="0038b12"/>如云爾後爾乃等。皆是爾時之後。若集衆竟。可云
<lb ed="X" n="0020a16"/><lb ed="R047" n="0038b13"/>爾乃說無量義。故知別論。卽是欲說無量義時。通
<lb ed="X" n="0020a17"/><lb ed="R047" n="0038b14"/>論。可指佛未定起之時。初則四衆圍繞。乃至雨華
<lb ed="X" n="0020a18"/><lb ed="R047" n="0038b15"/>動地。故云是時天雨等也。所以重云是時天雨者。
<lb ed="X" n="0020a19"/><lb ed="R047" n="0038b16"/>別指入定後時也。此雖小事。其例實多。事還不輕。
<lb ed="X" n="0020a20"/><lb ed="R047" n="0038b17"/>故令徧識也。世尊者。別擧化主一號爾。四衆者。有
<lb ed="X" n="0020a21"/><lb ed="R047" n="0038b18"/>云。天龍等四。梵魔等四。大小客舊。雖有此列。不判
<lb ed="X" n="0020a22"/><lb ed="R047" n="0039a01"/>凡聖逆順權實說默今昔微著共別兼獨施開本
<lb ed="X" n="0020a23"/><lb ed="R047" n="0039a02"/>迹。都無旨歸。又云。出家在家各二。合爲四衆。此名
<lb ed="X" n="0020a24"/><lb ed="R047" n="0039a03"/>局。意不周。今師於出家等四中。一一衆中。更各開
<pb ed="X" xml:id="X30.0600.0020b" n="0020b"/>
<lb ed="X" n="0020b01"/><lb ed="R047" n="0039a04"/>四。一發起。二當機。三影響。四結緣。今立此四。乃徧
<lb ed="X" n="0020b02"/><lb ed="R047" n="0039a05"/>諸四。收向十雙。凡聖乃至本迹。一一不濫。此四生
<lb ed="X" n="0020b03"/><lb ed="R047" n="0039a06"/>起者。機雖可發。必藉先導。導機旣發。影響扶疎。三
<lb ed="X" n="0020b04"/><lb ed="R047" n="0039a07"/>利全無。結緣衆也。初發起者。權謀智鑑。知機知時。
<lb ed="X" n="0020b05"/><lb ed="R047" n="0039a08"/>擊揚發動。成辦利益。如大象躃樹。使象子得飽。所
<lb ed="X" n="0020b06"/><lb ed="R047" n="0039a09"/>謂發起。令衆集發起瑞相。乃至發起問答等。皆名
<lb ed="X" n="0020b07"/><lb ed="R047" n="0039a10"/>發起衆也。二當機者。宿植德本。緣合時熟。如癰欲
<lb ed="X" n="0020b08"/><lb ed="R047" n="0039a11"/>潰。不起于座。聞卽得道。此名當機衆。三影響者。古
<lb ed="X" n="0020b09"/><lb ed="R047" n="0039a12"/>往諸佛。法身菩薩。隱其圓極。匡輔法王。如衆星繞
<lb ed="X" n="0020b10"/><lb ed="R047" n="0039a13"/>月。雖無爲作。而有巨益。此名影響衆。四結緣者。結
<lb ed="X" n="0020b11"/><lb ed="R047" n="0039a14"/>謂結搆。立機之始。緣卽緣助。能成其終。則爲未來
<lb ed="X" n="0020b12"/><lb ed="R047" n="0039a15"/>修得三德之先萌也。力無引導擊動之能。德非伏
<lb ed="X" n="0020b13"/><lb ed="R047" n="0039a16"/>物鎭嚴之用。而過去根淺。覆漏汙雜。三慧不生。現
<lb ed="X" n="0020b14"/><lb ed="R047" n="0039a17"/>世雖見佛聞法。無四悉檀益。但作未來得度因緣。
<lb ed="X" n="0020b15"/><lb ed="R047" n="0039a18"/>此名結緣衆耳。此卽通取六根五品。別則五千起
<lb ed="X" n="0020b16"/><lb ed="R047" n="0039b01"/>去之流。雖無三慧。納種在識。爲繫珠緣。比丘一衆
<lb ed="X" n="0020b17"/><lb ed="R047" n="0039b02"/>旣爾。餘三衆亦然。合十六衆也。類如大通智勝佛
<lb ed="X" n="0020b18"/><lb ed="R047" n="0039b03"/>時。王子覆講。卽彼時發起衆。除發起外。諸大菩薩。
<lb ed="X" n="0020b19"/><lb ed="R047" n="0039b04"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0020002" n="0020002"/>餘皆影響衆。聞法得道。卽彼時當機。聞法未度。而
<lb ed="X" n="0020b20"/><lb ed="R047" n="0039b05"/>世世相値。于今有住聲聞地者。卽彼時結緣衆。彼
<lb ed="X" n="0020b21"/><lb ed="R047" n="0039b06"/>佛世時。尙有四四十六衆。今佛道同。寧得無耶。經
<lb ed="X" n="0020b22"/><lb ed="R047" n="0039b07"/>從總想。但云四衆。若直云比丘等四。所攝未周。因
<lb ed="X" n="0020b23"/><lb ed="R047" n="0039b08"/>緣釋竟。此是圓敎十六衆。約三敎例亦可解。本迹
<lb ed="X" n="0020b24"/><lb ed="R047" n="0039b09"/>者。且約體用。或本住尊極。迹爲十六衆也。觀心者。
<pb ed="X" xml:id="X30.0600.0020c" n="0020c"/>
<lb ed="X" n="0020c01"/><lb ed="R047" n="0039b10"/>研境作觀。在名字觀行位中。卽成結緣。入相似成
<lb ed="X" n="0020c02"/><lb ed="R047" n="0039b11"/>當機。分眞。卽成發起影響也。然分眞位。更分二義。
<lb ed="X" n="0020c03"/><lb ed="R047" n="0039b12"/>若舊入者。唯名影響。乃至聞經。超入後位。意亦如
<lb ed="X" n="0020c04"/><lb ed="R047" n="0039b13"/>是。若新入者。得是當機。亦是影響及以發起。卽如
<lb ed="X" n="0020c05"/><lb ed="R047" n="0039b14"/>發誓弘經之徒。又五千起去。亦是結緣。故知不專
<lb ed="X" n="0020c06"/><lb ed="R047" n="0039b15"/>五品。今約觀行。從容而釋也。又涉公云。天台立影
<lb ed="X" n="0020c07"/><lb ed="R047" n="0039b16"/>響等衆。有義無文。未可依信。當知涉公未達經文。
<lb ed="X" n="0020c08"/><lb ed="R047" n="0039b17"/>經引文殊彌勒。豈非發起。三周獲記。豈非當機。除
<lb ed="X" n="0020c09"/><lb ed="R047" n="0039b18"/>發起外諸大菩薩。豈非影響。除當機衆。如起去等。
<lb ed="X" n="0020c10"/><lb ed="R047" n="0040a01"/>豈非結緣。故今經所列。卽是其文也。義須必有發
<lb ed="X" n="0020c11"/><lb ed="R047" n="0040a02"/>起等四。卽其義也。有文有義。定可依承。況雜衆中。
<lb ed="X" n="0020c12"/><lb ed="R047" n="0040a03"/>雖無擊動。亦能引導。通名發起。雖非鎭嚴。亦能輔
<lb ed="X" n="0020c13"/><lb ed="R047" n="0040a04"/>佐。通名影響。而八部歡喜。卽是當機。聞此當熟。卽
<lb ed="X" n="0020c14"/><lb ed="R047" n="0040a05"/>是結緣。淨名云。而生五道以現其身。幷其所引。四
<lb ed="X" n="0020c15"/><lb ed="R047" n="0040a06"/>衆義足。云無文者。深成不達。廣破在記。此不具述。
<lb ed="X" n="0020c16"/><lb ed="R047" n="0040a07"/>言圍繞者。佛初出世。人未知法。淨居天下。化爲人
<lb ed="X" n="0020c17"/><lb ed="R047" n="0040a08"/>像。到<anchor xml:id="nkr_note_add_0020c1701" n="0020c1701"/><anchor xml:id="beg0020c1701" n="0020c1701"/>已<anchor xml:id="end0020c1701"/>右旋。旋<anchor xml:id="nkr_note_add_0020c1702" n="0020c1702"/><anchor xml:id="beg0020c1702" n="0020c1702"/>已<anchor xml:id="end0020c1702"/>敬禮。禮<anchor xml:id="nkr_note_add_0020c1703" n="0020c1703"/><anchor xml:id="beg0020c1703" n="0020c1703"/>已<anchor xml:id="end0020c1703"/>却坐聽法。因於天敬。
<lb ed="X" n="0020c18"/><lb ed="R047" n="0040a09"/>人以爲楷。此因緣四悉也。又圍繞者行旋威儀也。
<lb ed="X" n="0020c19"/><lb ed="R047" n="0040a10"/>表四門機動見圓理。以圓對偏。今昔相望。四敎義
<lb ed="X" n="0020c20"/><lb ed="R047" n="0040a11"/>足。若無量義時。仍是偏小。今從圓極義邊。方是大
<lb ed="X" n="0020c21"/><lb ed="R047" n="0040a12"/>機動也。本迹者。本住非動非不動之法身。迹示諸
<lb ed="X" n="0020c22"/><lb ed="R047" n="0040a13"/>敎機動繞佛爾。又觀佛身周帀。相好莊嚴。四旋瞻
<lb ed="X" n="0020c23"/><lb ed="R047" n="0040a14"/>仰。增念佛定。卽是觀心解也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0020c24"/><lb ed="R047" n="0040a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0020c2401">供養恭敬尊重讚歎。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X30.0600.0021a" n="0021a"/>
<lb ed="X" n="0021a01"/><lb ed="R047" n="0040a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0021a0101">第二明衆集供養者。通論三業皆是供養。別論卑
<lb ed="X" n="0021a02"/><lb ed="R047" n="0040a17"/>謹<g ref="#CB05418">䖍</g>禮名恭敬。至念專注名尊重。發言稱美名讚
<lb ed="X" n="0021a03"/><lb ed="R047" n="0040a18"/>歎。施其依報名供養。此中文略。具辨應如無量義
<lb ed="X" n="0021a04"/><lb ed="R047" n="0040b01"/>經廣說。天廚天香天鉢器等。卽是供養。大莊嚴菩
<lb ed="X" n="0021a05"/><lb ed="R047" n="0040b02"/>薩。及八萬大士。合掌叉手。卽是恭敬。一心瞻仰。卽
<lb ed="X" n="0021a06"/><lb ed="R047" n="0040b03"/>是尊重。說七言偈。卽是讚歎。今論衆集。指彼文者。
<lb ed="X" n="0021a07"/><lb ed="R047" n="0040b04"/>彼經衆集說法竟。儼然不散。卽入彼定。當時放光。
<lb ed="X" n="0021a08"/><lb ed="R047" n="0040b05"/>天便雨華。地卽六動。時衆覩此便生疑念。及以問
<lb ed="X" n="0021a09"/><lb ed="R047" n="0040b06"/>答遷延。卽彼坐席仍說法華。故知三業供養。不得
<lb ed="X" n="0021a10"/><lb ed="R047" n="0040b07"/>有異。用彼廣。釋此略。於義無咎。此釋初集衆序竟。</p>
<lb ed="X" n="0021a11"/><lb ed="R047" n="0040b08"/><p xml:id="pX30p0021a1101">△此下第二從爲諸菩薩至起七寶塔。是現瑞相
<lb ed="X" n="0021a12"/><lb ed="R047" n="0040b09"/>序。又二。初是此土六瑞。二明他土六瑞。初此土六
<lb ed="X" n="0021a13"/><lb ed="R047" n="0040b10"/>瑞。自爲三雙。謂智定。因果。感應也。此先總釋。智則
<lb ed="X" n="0021a14"/><lb ed="R047" n="0040b11"/>指一說多。定則諦緣義處。因則四位天華。果則六
<lb ed="X" n="0021a15"/><lb ed="R047" n="0040b12"/>處地動。感則大乘機發。應則圓毫照之。又此六中
<lb ed="X" n="0021a16"/><lb ed="R047" n="0040b13"/>唯除說法。餘五同時。雖復異同。共顯一致。然於六
<lb ed="X" n="0021a17"/><lb ed="R047" n="0040b14"/>中。雖前二。後二正爲時衆。以中二爲表。正在因果
<lb ed="X" n="0021a18"/><lb ed="R047" n="0040b15"/>故也。所以華表眞因。地兼分果。說且顯露從多。定
<lb ed="X" n="0021a19"/><lb ed="R047" n="0040b16"/>乃密意從處。圓機當發。圓應照之。故知六瑞竝異
<lb ed="X" n="0021a20"/><lb ed="R047" n="0040b17"/>諸經。然此六皆稱瑞相者。文云今相如本瑞。瑞秖
<lb ed="X" n="0021a21"/><lb ed="R047" n="0040b18"/>是相耳。若分別者。以密報爲瑞。奇異爲相。相何所
<lb ed="X" n="0021a22"/><lb ed="R047" n="0041a01"/>報。妙理玄賾。說之至難。人情悠悠。不能尊重。先以
<lb ed="X" n="0021a23"/><lb ed="R047" n="0041a02"/>異相。駭變常情。常情旣變。而生欽渴。故以異釋相。
<lb ed="X" n="0021a24"/><lb ed="R047" n="0041a03"/>以報釋瑞也。又應略明六瑞。表報十妙。說法瑞表
<pb ed="X" xml:id="X30.0600.0021b" n="0021b"/>
<lb ed="X" n="0021b01"/><lb ed="R047" n="0041a04"/>報說法妙智妙。入定瑞表報行妙。雨華瑞表報位
<lb ed="X" n="0021b02"/><lb ed="R047" n="0041a05"/>妙。地動瑞表報境妙乘妙。衆喜瑞表報眷屬妙利
<lb ed="X" n="0021b03"/><lb ed="R047" n="0041a06"/>益妙。放光瑞表報感應妙神通妙。當知六瑞表報
<lb ed="X" n="0021b04"/><lb ed="R047" n="0041a07"/>十妙。俱名現相序也。況六瑞廣則表無量妙法。處
<lb ed="X" n="0021b05"/><lb ed="R047" n="0041a08"/>中則十。極略則一。唯表一乘。本迹開合。委在玄義。
<lb ed="X" n="0021b06"/><lb ed="R047" n="0041a09"/>古來諸師全無此意。致使光地等徒施浪疑虗答。
<lb ed="X" n="0021b07"/><lb ed="R047" n="0041a10"/>狀若炫燿時衆。何殊精魅外道。故今師釋瑞。必有
<lb ed="X" n="0021b08"/><lb ed="R047" n="0041a11"/>所表。是則大事大人。作大感動。大機獲大益。顯大
<lb ed="X" n="0021b09"/><lb ed="R047" n="0041a12"/>理。須大眷屬。以輔大會。俱感大時。大運成熟。自非
<lb ed="X" n="0021b10"/><lb ed="R047" n="0041a13"/>靈山共稟。此<name role="" type="person">世親</name>承。焉能契之。曷有測之。標章總
<lb ed="X" n="0021b11"/><lb ed="R047" n="0041a14"/>釋竟。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0021b12"/><lb ed="R047" n="0041a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0021b1201">爲諸菩薩。說大乘經。名無量義。敎菩薩法。佛所護念。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0021b13"/><lb ed="R047" n="0041a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0021b1301">此初說法卽屬智。此有四義。初明所說法體者。卽
<lb ed="X" n="0021b14"/><lb ed="R047" n="0041a17"/>說大乘經也。言大乘者。善戒經云。有七大。一法大。
<lb ed="X" n="0021b15"/><lb ed="R047" n="0041a18"/>謂十二部。毗佛略等。卽今境妙。二心大。謂求於菩
<lb ed="X" n="0021b16"/><lb ed="R047" n="0041b01"/>提。三解大。謂解菩薩藏。此二卽今智妙。四淨大。謂
<lb ed="X" n="0021b17"/><lb ed="R047" n="0041b02"/>見道淨心等。五莊嚴大。謂以福德智慧莊嚴。卽今
<lb ed="X" n="0021b18"/><lb ed="R047" n="0041b03"/>行妙。六時大。謂三僧祇行行。此義雖涉三藏。數有
<lb ed="X" n="0021b19"/><lb ed="R047" n="0041b04"/>大小。卽今位妙。七具足大。謂以相好。自嚴得菩提。
<lb ed="X" n="0021b20"/><lb ed="R047" n="0041b05"/>卽今三法妙。前六是因大。後一是果大。大因大果。
<lb ed="X" n="0021b21"/><lb ed="R047" n="0041b06"/>合爲一大乘經也。此且引七大來成迹中前之五
<lb ed="X" n="0021b22"/><lb ed="R047" n="0041b07"/>妙。因必有果。能必有所。前必兼後。應知十法因果。
<lb ed="X" n="0021b23"/><lb ed="R047" n="0041b08"/>自他爲所說法體。且以因果名同。其義猶別。兼獨
<lb ed="X" n="0021b24"/><lb ed="R047" n="0041b09"/>開判。例應細簡方名大乘。明所說法體竟。二釋體
<pb ed="X" xml:id="X30.0600.0021c" n="0021c"/>
<lb ed="X" n="0021c01"/><lb ed="R047" n="0041b10"/>上別名。經云名無量義也。如法華論列十七種。皆
<lb ed="X" n="0021c02"/><lb ed="R047" n="0041b11"/>法華之異名。無量義者。卽法華異名之一也。旣云
<lb ed="X" n="0021c03"/><lb ed="R047" n="0041b12"/>法華是無量義異名。故知無量義。亦是法華異名。
<lb ed="X" n="0021c04"/><lb ed="R047" n="0041b13"/>則序中立名。於理無咎。前說無量義經。以爲法華
<lb ed="X" n="0021c05"/><lb ed="R047" n="0041b14"/>序竟。更依論意。卽是先說法華異名。還入法華妙
<lb ed="X" n="0021c06"/><lb ed="R047" n="0041b15"/>定。若爾前<anchor xml:id="nkr_note_add_0021c0601" n="0021c0601"/><anchor xml:id="beg0021c0601" n="0021c0601"/>已<anchor xml:id="end0021c0601"/>說竟。今何重說。答前所說經。灼然成
<lb ed="X" n="0021c07"/><lb ed="R047" n="0041b16"/>序。今文經家重牒其名。義欲兼正。名義兩兼。序正
<lb ed="X" n="0021c08"/><lb ed="R047" n="0041b17"/>雙得。今申論意。佛直說此名。而入此定。故得爲序。
<lb ed="X" n="0021c09"/><lb ed="R047" n="0041b18"/>故大品。金光明。涅槃。皆先唱名。於序無妨。今經文
<lb ed="X" n="0021c10"/><lb ed="R047" n="0042a01"/>殊引古佛。亦名無量義。又云當說大乘經名妙法
<lb ed="X" n="0021c11"/><lb ed="R047" n="0042a02"/>蓮華。此亦序中。唱名與論同也。今按彼經釋。無量
<lb ed="X" n="0021c12"/><lb ed="R047" n="0042a03"/>義者。從一法生。言一法者。所謂無相。無相不相。名
<lb ed="X" n="0021c13"/><lb ed="R047" n="0042a04"/>爲實相。從此實相。生無量法。所謂二法。三道。四果。
<lb ed="X" n="0021c14"/><lb ed="R047" n="0042a05"/>今師釋此文。無相者無生死相也。不相者不涅槃
<lb ed="X" n="0021c15"/><lb ed="R047" n="0042a06"/>相。涅槃亦無。故言不相無相。卽指中道實相。故知
<lb ed="X" n="0021c16"/><lb ed="R047" n="0042a07"/>彼經能生與今實相無別也。二法者卽頓漸。頓謂
<lb ed="X" n="0021c17"/><lb ed="R047" n="0042a08"/>華嚴頓中一切法也。漸謂三藏方等般若一切法
<lb ed="X" n="0021c18"/><lb ed="R047" n="0042a09"/>也。三道卽三乘。四果卽羅漢。支佛。菩薩。佛。又圓佛
<lb ed="X" n="0021c19"/><lb ed="R047" n="0042a10"/>能生。三佛所生。亦名四果也。如此諸法名爲無量。
<lb ed="X" n="0021c20"/><lb ed="R047" n="0042a11"/>實相爲義處。從一義處。出無量法。得爲無量法入
<lb ed="X" n="0021c21"/><lb ed="R047" n="0042a12"/>一義處作序。故能生義處。法華別名。所生無量。爲
<lb ed="X" n="0021c22"/><lb ed="R047" n="0042a13"/>法華序。故序中一名。義兼兩向。又應知從一以出
<lb ed="X" n="0021c23"/><lb ed="R047" n="0042a14"/>無量。雖擧能出。通皆屬序。若無量入一。雖涉所生。
<lb ed="X" n="0021c24"/><lb ed="R047" n="0042a15"/>通皆屬正。故義處一法。亦成兩向。出生之義處屬
<pb ed="X" xml:id="X30.0600.0022a" n="0022a"/>
<lb ed="X" n="0022a01"/><lb ed="R047" n="0042a16"/>序。收會之義處屬正。故佛入義處。意兼二途。譬如
<lb ed="X" n="0022a02"/><lb ed="R047" n="0042a17"/>算師。從一算下諸算。除諸算歸一算。由下故除。下
<lb ed="X" n="0022a03"/><lb ed="R047" n="0042a18"/>爲除序。又從一派諸。收諸歸一。開爲合序。亦復如
<lb ed="X" n="0022a04"/><lb ed="R047" n="0042b01"/>是。作此消釋。不違彼經論。亦與此經合。得意言之。
<lb ed="X" n="0022a05"/><lb ed="R047" n="0042b02"/>卽所生爲能生。方是異名。能生家之所生。此乃成
<lb ed="X" n="0022a06"/><lb ed="R047" n="0042b03"/>序。若也專能。何殊生等諸師及昔一圓。若專論所。
<lb ed="X" n="0022a07"/><lb ed="R047" n="0042b04"/>何異注者及昔三敎。是故各存。還成雙失。所以今
<lb ed="X" n="0022a08"/><lb ed="R047" n="0042b05"/>家能所相從。二義俱立。若專序者。則法華<anchor xml:id="nkr_note_add_0022a0801" n="0022a0801"/><anchor xml:id="beg0022a0801" n="0022a0801"/>已<anchor xml:id="end0022a0801"/>前。非
<lb ed="X" n="0022a09"/><lb ed="R047" n="0042b06"/>但未論會多歸一。亦未<anchor xml:id="nkr_note_orig_0022001" n="0022001"/>會說從一出多。故無量義
<lb ed="X" n="0022a10"/><lb ed="R047" n="0042b07"/>爲今經序。此義自古諸師不曉。疏中廣破六家謬
<lb ed="X" n="0022a11"/><lb ed="R047" n="0042b08"/>解。今粗釋之。備悉在疏。此釋第二體上別名竟。三
<lb ed="X" n="0022a12"/><lb ed="R047" n="0042b09"/>明因人所依。經云敎菩薩法是也。用無量義處。以
<lb ed="X" n="0022a13"/><lb ed="R047" n="0042b10"/>敎菩薩故。義處卽諦理也。此仍兼異名釋之。敎菩
<lb ed="X" n="0022a14"/><lb ed="R047" n="0042b11"/>薩亦與法華不殊。故燈明佛歎法華經。云敎菩薩
<lb ed="X" n="0022a15"/><lb ed="R047" n="0042b12"/>法佛所護念。下文普令一切衆亦同得此道。又云。
<lb ed="X" n="0022a16"/><lb ed="R047" n="0042b13"/>若我遇衆生盡敎以佛道。卽此意也。四明果人所
<lb ed="X" n="0022a17"/><lb ed="R047" n="0042b14"/>護。經云佛所護念也。無量義處。是佛自所證得。是
<lb ed="X" n="0022a18"/><lb ed="R047" n="0042b15"/>故如來之所護念。下文云。佛自住大乘也。雖欲開
<lb ed="X" n="0022a19"/><lb ed="R047" n="0042b16"/>示。衆生根鈍。久默斯要。不務速說。故言護念也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0022a20"/><lb ed="R047" n="0042b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0022a2001">佛說此經<anchor xml:id="nkr_note_add_0022a2001" n="0022a2001"/><anchor xml:id="beg0022a2001" n="0022a2001"/>已<anchor xml:id="end0022a2001"/>。結跏趺坐。入於無量義處三昧。身心不
<lb ed="X" n="0022a21"/><lb ed="R047" n="0042b18"/>動。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0022a22"/><lb ed="R047" n="0043a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0022a2201">此明第二入定瑞也。佛說經<anchor xml:id="nkr_note_add_0022a2201" n="0022a2201"/><anchor xml:id="beg0022a2201" n="0022a2201"/>已<anchor xml:id="end0022a2201"/>。入無量義處三昧
<lb ed="X" n="0022a23"/><lb ed="R047" n="0043a02"/>者。慧定相成。非禪不智。須先入定。非智不禪。故先
<lb ed="X" n="0022a24"/><lb ed="R047" n="0043a03"/>說法。卽智而定。卽定而智。先後入出。無有隔礙。且
<pb ed="X" xml:id="X30.0600.0022b" n="0022b"/>
<lb ed="X" n="0022b01"/><lb ed="R047" n="0043a04"/>順化儀。現有前後。佛居極位。必無前後。其體相卽
<lb ed="X" n="0022b02"/><lb ed="R047" n="0043a05"/>問。若未說無量義。可入斯定。說此經<anchor xml:id="nkr_note_add_0022b0201" n="0022b0201"/><anchor xml:id="beg0022b0201" n="0022b0201"/>已<anchor xml:id="end0022b0201"/>。何故入定
<lb ed="X" n="0022b03"/><lb ed="R047" n="0043a06"/>耶。答若先入此定。後說此經可解。說此經竟而更
<lb ed="X" n="0022b04"/><lb ed="R047" n="0043a07"/>入者。是爲法華作序耳。何者。若不先開。則後無所
<lb ed="X" n="0022b05"/><lb ed="R047" n="0043a08"/>合。先入開定。爲合定作序。稱爲瑞相。以入定中。義
<lb ed="X" n="0022b06"/><lb ed="R047" n="0043a09"/>兼二意。意雖復二。時衆但見無量義後。卽便入定。
<lb ed="X" n="0022b07"/><lb ed="R047" n="0043a10"/>不知所入爲是何定。不知定後爲說何法。故結集
<lb ed="X" n="0022b08"/><lb ed="R047" n="0043a11"/>者。復符佛旨。述所說經。但云無量。述所入定。卽加
<lb ed="X" n="0022b09"/><lb ed="R047" n="0043a12"/>其處。若從義處。以出無量。顯成序意。若收無量。以
<lb ed="X" n="0022b10"/><lb ed="R047" n="0043a13"/>入義處。密成正宗。雖加義處。衆亦未知。若作次第
<lb ed="X" n="0022b11"/><lb ed="R047" n="0043a14"/>者。先入無量義處三昧<anchor xml:id="nkr_note_add_0022b1101" n="0022b1101"/><anchor xml:id="beg0022b1101" n="0022b1101"/>已<anchor xml:id="end0022b1101"/>。應入法華三昧。若明文
<lb ed="X" n="0022b12"/><lb ed="R047" n="0043a15"/>彰顯。時衆則知。何俟彌勒殷勤。文殊勒固。故知作
<lb ed="X" n="0022b13"/><lb ed="R047" n="0043a16"/>序。其義轉明。身心不動者。與所緣之處相應也。身
<lb ed="X" n="0022b14"/><lb ed="R047" n="0043a17"/>之本源湛若虗空。心之理性。畢竟常寂。故大通智
<lb ed="X" n="0022b15"/><lb ed="R047" n="0043a18"/>勝。身體及手足。寂然安不動。其心常憺怕。未曾有
<lb ed="X" n="0022b16"/><lb ed="R047" n="0043b01"/>散亂。身若金剛。不可動轉。心若虗空。無有分別故。
<lb ed="X" n="0022b17"/><lb ed="R047" n="0043b02"/>無量義處三昧法。持於身心。故不動也。稱爲無量
<lb ed="X" n="0022b18"/><lb ed="R047" n="0043b03"/>者。此定寂而常照。能知世間。從此一法。出無量法
<lb ed="X" n="0022b19"/><lb ed="R047" n="0043b04"/>也。若作序者。身法體動運。今令不動運。心法體分
<lb ed="X" n="0022b20"/><lb ed="R047" n="0043b05"/>別。今令不分別。序義明矣。問。瑞相本論奇特異相。
<lb ed="X" n="0022b21"/><lb ed="R047" n="0043b06"/>說法入定。是佛之恒儀。何得爲瑞耶。答。說法雖竟。
<lb ed="X" n="0022b22"/><lb ed="R047" n="0043b07"/>時衆不散。肅肅有待。故前之說法。擧衆來集。待於
<lb ed="X" n="0022b23"/><lb ed="R047" n="0043b08"/>後聞此事奇特。與常說異。何意非瑞。雖入開定。意
<lb ed="X" n="0022b24"/><lb ed="R047" n="0043b09"/>在合定。與常入定有異。何意非瑞相耶。又文殊引
<pb ed="X" xml:id="X30.0600.0022c" n="0022c"/>
<lb ed="X" n="0022c01"/><lb ed="R047" n="0043b10"/>古佛六瑞。皆有此事。若昔非瑞相。何以證今。今古
<lb ed="X" n="0022c02"/><lb ed="R047" n="0043b11"/>同然。古人不立說定爲瑞。此非凡情之所測量。此
<lb ed="X" n="0022c03"/><lb ed="R047" n="0043b12"/>明第一智定一雙竟。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0022c04"/><lb ed="R047" n="0043b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0022c0401">是時天雨曼陀羅華。摩訶曼陀羅華。曼殊沙華。摩訶
<lb ed="X" n="0022c05"/><lb ed="R047" n="0043b14"/>曼殊沙華。而散佛上及諸大衆。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0022c06"/><lb ed="R047" n="0043b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0022c0601">此是第二因果一雙。初明雨華瑞也。此表成佛之
<lb ed="X" n="0022c07"/><lb ed="R047" n="0043b16"/>因。若三藏中因是二乘因。通中因是共因。別中因
<lb ed="X" n="0022c08"/><lb ed="R047" n="0043b17"/>是菩薩因。皆非今經表報圓乘佛因。今天雨華。報
<lb ed="X" n="0022c09"/><lb ed="R047" n="0043b18"/>其當獲佛因。佛因者卽四輪因也。小白表銅輪習
<lb ed="X" n="0022c10"/><lb ed="R047" n="0044a01"/>種性十住開佛知見。大白表銀輪性種性十行示
<lb ed="X" n="0022c11"/><lb ed="R047" n="0044a02"/>佛知見也。小赤表金輪道種性十迴向悟佛知見
<lb ed="X" n="0022c12"/><lb ed="R047" n="0044a03"/>也。大赤表瑠璃輪聖種性十地入佛知見也。四輪
<lb ed="X" n="0022c13"/><lb ed="R047" n="0044a04"/>皆同是因。是因由中而生。故從天而雨。由是因位
<lb ed="X" n="0022c14"/><lb ed="R047" n="0044a05"/>故。以華表之。但因有趣果之義。故而散佛上。如此
<lb ed="X" n="0022c15"/><lb ed="R047" n="0044a06"/>因果。誰當感剋。祇是此會時衆。故言及諸大衆也。
<lb ed="X" n="0022c16"/><lb ed="R047" n="0044a07"/>下文殊釋疑。吹大法螺等四句。又正說中開示悟
<lb ed="X" n="0022c17"/><lb ed="R047" n="0044a08"/>入。又與大車中遊於四方節節相承。皆是位義。故
<lb ed="X" n="0022c18"/><lb ed="R047" n="0044a09"/>知華表因位也。問。四輪是別位義。那得釋今圓位
<lb ed="X" n="0022c19"/><lb ed="R047" n="0044a10"/>耶。答。名通義圓。尙無所失。況名別義圓。而不得用
<lb ed="X" n="0022c20"/><lb ed="R047" n="0044a11"/>耶。借別顯圓。如玄義止觀委明。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0022c21"/><lb ed="R047" n="0044a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0022c2101">普佛世界六種震動。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0022c22"/><lb ed="R047" n="0044a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0022c2201">此是第二地動表果義也。極果分果。俱得名果。始
<lb ed="X" n="0022c23"/><lb ed="R047" n="0044a14"/>末兼擧。故六動是表果也。言普者。謂動徧等三。故
<lb ed="X" n="0022c24"/><lb ed="R047" n="0044a15"/>名普也。言六動者。謂動起涌震吼覺也。搖颺不安
<pb ed="X" xml:id="X30.0600.0023a" n="0023a"/>
<lb ed="X" n="0023a01"/><lb ed="R047" n="0044a16"/>名動。自下升高名起。疄隴凹凸名涌。六方出沒亦
<lb ed="X" n="0023a02"/><lb ed="R047" n="0044a17"/>名爲涌。隱隱有聲名震。砰礚發響名吼。令物覺悟
<lb ed="X" n="0023a03"/><lb ed="R047" n="0044a18"/>名覺。經但震動者。於形聲三。各標一也。今表圓家
<lb ed="X" n="0023a04"/><lb ed="R047" n="0044b01"/>六番破無明。卽住行向地等妙六也。無明盤<g ref="#CB16612">礴</g>。未
<lb ed="X" n="0023a05"/><lb ed="R047" n="0044b02"/>曾侵毀。四衆之機。方將破壞。故動地以表之。無明
<lb ed="X" n="0023a06"/><lb ed="R047" n="0044b03"/>若轉。卽變爲明。故普佛世界。六種震動也。此約敎
<lb ed="X" n="0023a07"/><lb ed="R047" n="0044b04"/>解也。若因緣者。優婆塞淸淨戒經云。菩薩生時動
<lb ed="X" n="0023a08"/><lb ed="R047" n="0044b05"/>地。示此生<anchor xml:id="nkr_note_add_0023a0801" n="0023a0801"/><anchor xml:id="beg0023a0801" n="0023a0801"/>已<anchor xml:id="end0023a0801"/>盡煩惱也。一切衆生應得道者。煩惱
<lb ed="X" n="0023a09"/><lb ed="R047" n="0044b06"/>將滅故動。卽此義也。若本迹者。如文殊釋疑。引古
<lb ed="X" n="0023a10"/><lb ed="R047" n="0044b07"/>佛爲答。密得此意。卽是識本。非謂他佛昔現斯瑞。
<lb ed="X" n="0023a11"/><lb ed="R047" n="0044b08"/>而我世尊本亦斯瑞。非今一反也。若就今文。約觀
<lb ed="X" n="0023a12"/><lb ed="R047" n="0044b09"/>解者。卽六根也。地相堅固。如六根冰執。未曾入大
<lb ed="X" n="0023a13"/><lb ed="R047" n="0044b10"/>乘之道。動難動之地。表淨未淨之根。當破無明。故
<lb ed="X" n="0023a14"/><lb ed="R047" n="0044b11"/>動表之。此直六根解。又如中陰等經云。東涌西沒
<lb ed="X" n="0023a15"/><lb ed="R047" n="0044b12"/>者。東方靑主肝。肝主眼。西方白主肺。肺主鼻。此東
<lb ed="X" n="0023a16"/><lb ed="R047" n="0044b13"/>涌主眼根功德生。西沒鼻根煩惱互滅。鼻根功德
<lb ed="X" n="0023a17"/><lb ed="R047" n="0044b14"/>生則眼煩惱互滅。眼鼻表於東西。則耳舌理當南
<lb ed="X" n="0023a18"/><lb ed="R047" n="0044b15"/>北。心是中央。四方如身。身具四根。心徧緣四。故以
<lb ed="X" n="0023a19"/><lb ed="R047" n="0044b16"/>心對身。而爲涌沒。謂中涌邊沒。邊涌中沒。六根對
<lb ed="X" n="0023a20"/><lb ed="R047" n="0044b17"/>靑等塵。卽觀十二入也。又六動者。一一動中。又有
<lb ed="X" n="0023a21"/><lb ed="R047" n="0044b18"/>三。謂直動。徧動。等徧動。直動爲動。四天下動名徧
<lb ed="X" n="0023a22"/><lb ed="R047" n="0045a01"/>動。大千世界動爲等徧動。餘五亦如是。合十八種
<lb ed="X" n="0023a23"/><lb ed="R047" n="0045a02"/>動。卽觀十八界。皆破無明也。初約六根。次約十二
<lb ed="X" n="0023a24"/><lb ed="R047" n="0045a03"/>入。後十八界。是約於陰界入三。觀常住耳。此且略
<pb ed="X" xml:id="X30.0600.0023b" n="0023b"/>
<lb ed="X" n="0023b01"/><lb ed="R047" n="0045a04"/>存所表之數。竝闕所表觀境相狀。當知根根皆修
<lb ed="X" n="0023b02"/><lb ed="R047" n="0045a05"/>三觀。如十八動。此中但約能動之相。所動之地。唯
<lb ed="X" n="0023b03"/><lb ed="R047" n="0045a06"/>一地而<anchor xml:id="nkr_note_add_0023b0301" n="0023b0301"/><anchor xml:id="beg0023b0301" n="0023b0301"/>已<anchor xml:id="end0023b0301"/>。如根雖六以心破。故一切俱破也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0023b04"/><lb ed="R047" n="0045a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0023b0401">爾時會中比丘。比丘尼。優婆塞。優婆夷。天龍夜叉。乾
<lb ed="X" n="0023b05"/><lb ed="R047" n="0045a08"/>闥婆。阿修羅。迦樓羅。緊那羅。摩睺羅伽。人非人。及諸
<lb ed="X" n="0023b06"/><lb ed="R047" n="0045a09"/>小王。轉輪聖王。是諸大衆。得未曾有。歡喜合掌。一心
<lb ed="X" n="0023b07"/><lb ed="R047" n="0045a10"/>觀佛。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0023b08"/><lb ed="R047" n="0045a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0023b0801">此是第三感應一雙中。初明機感也。然大衆心喜
<lb ed="X" n="0023b09"/><lb ed="R047" n="0045a12"/>瑞者。衆見雨華地動。知甘露將降。欣躍內充。表大
<lb ed="X" n="0023b10"/><lb ed="R047" n="0045a13"/>機當發。感於勝應爾。問。喜怒人之常情。何得爲瑞。
<lb ed="X" n="0023b11"/><lb ed="R047" n="0045a14"/>答。天華悅目。地動震心。大經云。動時能令衆生心
<lb ed="X" n="0023b12"/><lb ed="R047" n="0045a15"/>動。華地是外瑞。心喜是內瑞。故非常之喜。得是瑞
<lb ed="X" n="0023b13"/><lb ed="R047" n="0045a16"/>焉知非常耶。然昔者敎中。奚甞不覩雨華等相。昔
<lb ed="X" n="0023b14"/><lb ed="R047" n="0045a17"/>雖曾有。而不爲喜所動。又能一心觀佛。是知欣躍
<lb ed="X" n="0023b15"/><lb ed="R047" n="0045a18"/>異常。故得是瑞。若歡喜但動陰心者。人天義也。若
<lb ed="X" n="0023b16"/><lb ed="R047" n="0045b01"/>喜動眞諦無漏心者。藏通義也。若喜動卽假心者。
<lb ed="X" n="0023b17"/><lb ed="R047" n="0045b02"/>別義也。喜動實相心者。圓義也。問。實理無動。今那
<lb ed="X" n="0023b18"/><lb ed="R047" n="0045b03"/>言動。答。動卽發也。圓機當成。名動實相。以天人等
<lb ed="X" n="0023b19"/><lb ed="R047" n="0045b04"/>動。當趣實故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0023b20"/><lb ed="R047" n="0045b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0023b2001">爾時佛放眉間白毫相光。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0023b21"/><lb ed="R047" n="0045b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0023b2101">照東方至周徧。亦可作他土總瑞也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0023b22"/><lb ed="R047" n="0045b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0023b2201">照東方萬八千世界。靡不周徧。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0023b23"/><lb ed="R047" n="0045b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0023b2301">此是第三感應雙中。次明聖應也。佛放光瑞。卽表
<lb ed="X" n="0023b24"/><lb ed="R047" n="0045b09"/>應機設敎。破惑除疑也。然此一文分判。有其進退。
<pb ed="X" xml:id="X30.0600.0023c" n="0023c"/>
<lb ed="X" n="0023c01"/><lb ed="R047" n="0045b10"/>通兼彼此。故其文勢亦含長短。若短取者。始從爾
<lb ed="X" n="0023c02"/><lb ed="R047" n="0045b11"/>時。終至周徧。竝屬此土第六瑞文也。若長取者。須
<lb ed="X" n="0023c03"/><lb ed="R047" n="0045b12"/>至尼吒天也。今從短判文爾。亦可從照東方。至下
<lb ed="X" n="0023c04"/><lb ed="R047" n="0045b13"/>吒天。以此土第六瑞中半節。爲他土總瑞。若爲他
<lb ed="X" n="0023c05"/><lb ed="R047" n="0045b14"/>總。亦有長短。準望應知。此現瑞相。須約四釋解之。
<lb ed="X" n="0023c06"/><lb ed="R047" n="0045b15"/>初因緣釋者。白毫具種種功德。觀佛海三昧經云。
<lb ed="X" n="0023c07"/><lb ed="R047" n="0045b16"/>佛初生時。毫長五尺。苦行時長一丈四尺。得佛時
<lb ed="X" n="0023c08"/><lb ed="R047" n="0045b17"/>長丈五尺。此約世界也。其毫中表俱空。如白瑠璃
<lb ed="X" n="0023c09"/><lb ed="R047" n="0045b18"/>筒。內外淸淨。從初發心。中間行行。種種相貌。乃至
<lb ed="X" n="0023c10"/><lb ed="R047" n="0046a01"/>入涅槃。一切功德。皆現毫中。毫在二眉之間。卽表
<lb ed="X" n="0023c11"/><lb ed="R047" n="0046a02"/>中道常也。其相柔輭表樂。卷舒自在表我。白卽表
<lb ed="X" n="0023c12"/><lb ed="R047" n="0046a03"/>淨。此約爲人也。放光破闇。表中道生智慧。此約對
<lb ed="X" n="0023c13"/><lb ed="R047" n="0046a04"/>治也。光照此土他土。表自覺覺他。此約第一義。次
<lb ed="X" n="0023c14"/><lb ed="R047" n="0046a05"/>約敎者。兩敎二乘。雖達二諦。不知中道。如有二眉。
<lb ed="X" n="0023c15"/><lb ed="R047" n="0046a06"/>而無白毫。別敎雖知三諦。不能毫中具一切法。當
<lb ed="X" n="0023c16"/><lb ed="R047" n="0046a07"/>知從初至後。法界中事。悉現毫中者。卽表圓敎之
<lb ed="X" n="0023c17"/><lb ed="R047" n="0046a08"/>意。且從分說。此中毫事。唯在究竟。此釋白毫竟。次
<lb ed="X" n="0023c18"/><lb ed="R047" n="0046a09"/>釋放光者。衆經明放光不同。大品從足下千輻輪
<lb ed="X" n="0023c19"/><lb ed="R047" n="0046a10"/>相。乃至頂髻。一一各放六萬億光明。如彼廣說。以
<lb ed="X" n="0023c20"/><lb ed="R047" n="0046a11"/>身輪表般若徧也。大經面門放光。卽是口也。表佛
<lb ed="X" n="0023c21"/><lb ed="R047" n="0046a12"/>口密說於祕藏也。此經。定中眉間白毫放光。表意
<lb ed="X" n="0023c22"/><lb ed="R047" n="0046a13"/>輪也。竝緣宜不同。機見不等。一一皆具三密四悉
<lb ed="X" n="0023c23"/><lb ed="R047" n="0046a14"/>益也。雖一代來三輪施化。當當之益。莫若言敎也。
<lb ed="X" n="0023c24"/><lb ed="R047" n="0046a15"/>臨滅之際。面門放光。表此言敎流至來世。今且通
<pb ed="X" xml:id="X30.0600.0024a" n="0024a"/>
<lb ed="X" n="0024a01"/><lb ed="R047" n="0046a16"/>論放光。若別論者。準諸文說。不照無色。義同集衆。
<lb ed="X" n="0024a02"/><lb ed="R047" n="0046a17"/>又收放光不同。育王經云。收從背入。欲說過去事。
<lb ed="X" n="0024a03"/><lb ed="R047" n="0046a18"/>收從前入。欲記未來事。而不見記現在事。章安云。
<lb ed="X" n="0024a04"/><lb ed="R047" n="0046b01"/>從脅入應記現在事。經又云。足入記地獄。踝入記
<lb ed="X" n="0024a05"/><lb ed="R047" n="0046b02"/>畜生。脚趾入記鬼。膝入記人。左掌入記鐵輪王。右
<lb ed="X" n="0024a06"/><lb ed="R047" n="0046b03"/>掌入記金輪王。及記諸天。臍入記聲聞。口入記緣
<lb ed="X" n="0024a07"/><lb ed="R047" n="0046b04"/>覺。白毫入記菩薩。肉髻入記佛。而今經放白毫光。
<lb ed="X" n="0024a08"/><lb ed="R047" n="0046b05"/>而未見收光文者略耳。今經若佛定起必收。收必
<lb ed="X" n="0024a09"/><lb ed="R047" n="0046b06"/>肉髻。又云。放光照現在事。收光明將來事。此經正
<lb ed="X" n="0024a10"/><lb ed="R047" n="0046b07"/>論此土他土諸佛道同。故正論放光。若解諸佛道
<lb ed="X" n="0024a11"/><lb ed="R047" n="0046b08"/>同。卽開示悟入。任運獲記。則放光爲正。收光是傍。
<lb ed="X" n="0024a12"/><lb ed="R047" n="0046b09"/>故略而不說。此約因緣。釋放光也。若丈六佛放光
<lb ed="X" n="0024a13"/><lb ed="R047" n="0046b10"/>者。三藏義也。若尊特佛與丈六共放光者。通義也。
<lb ed="X" n="0024a14"/><lb ed="R047" n="0046b11"/>若尊特佛獨放光者。別義也。若丈六佛。卽毗盧遮
<lb ed="X" n="0024a15"/><lb ed="R047" n="0046b12"/>那法身放光者。圓義也。所言放者。一者不制唯照
<lb ed="X" n="0024a16"/><lb ed="R047" n="0046b13"/>大千。二者作意發動。則照一萬八千。此乃如來無
<lb ed="X" n="0024a17"/><lb ed="R047" n="0046b14"/>謀而作。有所表也。蓋東是方始。表十住是位始爾。
<lb ed="X" n="0024a18"/><lb ed="R047" n="0046b15"/>故迹門說法。生身菩薩。朗然見理。入於十住。開佛
<lb ed="X" n="0024a19"/><lb ed="R047" n="0046b16"/>知見。擧初卽知中後。故靡不周徧者。當知諸方亦
<lb ed="X" n="0024a20"/><lb ed="R047" n="0046b17"/>然。諸位亦然。此約迹門。若就本門說法。四方佛集。
<lb ed="X" n="0024a21"/><lb ed="R047" n="0046b18"/>卽表本門說法。法身菩薩。增道損生。四位增長。乃
<lb ed="X" n="0024a22"/><lb ed="R047" n="0047a01"/>至等覺文云。餘一生在也。若觀解者。萬八千者。約
<lb ed="X" n="0024a23"/><lb ed="R047" n="0047a02"/>十八界。論百法界千性相。文云從阿鼻獄上至有
<lb ed="X" n="0024a24"/><lb ed="R047" n="0047a03"/>頂。卽六法界也。又見諸佛菩薩比丘等。十界足也。
<pb ed="X" xml:id="X30.0600.0024b" n="0024b"/>
<lb ed="X" n="0024b01"/><lb ed="R047" n="0047a04"/>具足百界千如。故云靡不周徧。此等境界。佛慧未
<lb ed="X" n="0024b02"/><lb ed="R047" n="0047a05"/>開。蘊在十八。故以光照表開。開卽別在初住開佛
<lb ed="X" n="0024b03"/><lb ed="R047" n="0047a06"/>知見。故以萬八千表十八界皆開。此釋智定一雙。
<lb ed="X" n="0024b04"/><lb ed="R047" n="0047a07"/>竟。始從爲諸菩薩說大乘經名無量義。訖此。竝是
<lb ed="X" n="0024b05"/><lb ed="R047" n="0047a08"/>現相瑞中初此土六瑞畢。</p><p xml:id="pX30p0024b0511" cb:place="inline">△此下第二明現光照
<lb ed="X" n="0024b06"/><lb ed="R047" n="0047a09"/>他土六瑞也。總爲三雙。謂上聖下凡。人法。始終也。
<lb ed="X" n="0024b07"/><lb ed="R047" n="0047a10"/>此六生起者。旣有可化衆生。卽有能化之佛。有佛
<lb ed="X" n="0024b08"/><lb ed="R047" n="0047a11"/>卽有說法。說法卽有弟子。弟子卽是行始。行始必
<lb ed="X" n="0024b09"/><lb ed="R047" n="0047a12"/>致終也。此明下生起竟。又彼此所表。二智道同。若
<lb ed="X" n="0024b10"/><lb ed="R047" n="0047a13"/>上此土六瑞。總報衆生當獲自覺。彼土六瑞。總報
<lb ed="X" n="0024b11"/><lb ed="R047" n="0047a14"/>衆生當獲覺他。應知瑞雖有六。以光爲本。光表覺
<lb ed="X" n="0024b12"/><lb ed="R047" n="0047a15"/>智。光照彼此。光表二覺也。又此彼六瑞。表此彼二
<lb ed="X" n="0024b13"/><lb ed="R047" n="0047a16"/>土<anchor xml:id="nkr_note_add_0024b1301" n="0024b1301"/><anchor xml:id="beg0024b1301" n="0024b1301"/>已<anchor xml:id="end0024b1301"/>今當說諸佛道同。爲表三同故。現彼此六瑞。
<lb ed="X" n="0024b14"/><lb ed="R047" n="0047a17"/>下從盡見彼土六趣衆生。下至行菩薩道者。是現
<lb ed="X" n="0024b15"/><lb ed="R047" n="0047a18"/>彼土<anchor xml:id="nkr_note_add_0024b1501" n="0024b1501"/><anchor xml:id="beg0024b1501" n="0024b1501"/>已<anchor xml:id="end0024b1501"/>說。與此土同也。從復見諸佛。下至七寶塔
<lb ed="X" n="0024b16"/><lb ed="R047" n="0047b01"/>者。是現此土當與彼土同。法華今同隱而未彰。但
<lb ed="X" n="0024b17"/><lb ed="R047" n="0047b02"/>成二同耳。何故隱其今同耶。答。若所現光中。便見
<lb ed="X" n="0024b18"/><lb ed="R047" n="0047b03"/>法華授記聲聞。說壽長遠。則下如來都無所作。化
<lb ed="X" n="0024b19"/><lb ed="R047" n="0047b04"/>儀不成。縱使見彼記小長壽。此衆亦疑不知此土
<lb ed="X" n="0024b20"/><lb ed="R047" n="0047b05"/>聲聞爲得記否。設見涌出。其壽若何。等是未知。故
<lb ed="X" n="0024b21"/><lb ed="R047" n="0047b06"/>竝隱之。由隱未彰。是故彌勒生疑問。文殊廣答。具
<lb ed="X" n="0024b22"/><lb ed="R047" n="0047b07"/>述三同。衆機略知定後之相。故知通序文通而釋。
<lb ed="X" n="0024b23"/><lb ed="R047" n="0047b08"/>契別理者。由四釋故。別序文別而義妙者。由五時
<lb ed="X" n="0024b24"/><lb ed="R047" n="0047b09"/>故也。所以答事纔訖定起。於斯事符於答。方顯文
<pb ed="X" xml:id="X30.0600.0024c" n="0024c"/>
<lb ed="X" n="0024c01"/><lb ed="R047" n="0047b10"/>殊見極。此且略示他土瑞意。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0024c02"/><lb ed="R047" n="0047b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0024c0201">下至<name role="" type="person">阿鼻地獄</name>。上至阿迦尼吒天。於此世界。盡見彼
<lb ed="X" n="0024c03"/><lb ed="R047" n="0047b12"/>土六趣衆生。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0024c04"/><lb ed="R047" n="0047b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0024c0401">此是第一見彼土六趣瑞也。問。見彼六趣等。那名
<lb ed="X" n="0024c05"/><lb ed="R047" n="0047b14"/>瑞也。答始見六趣。終見涅槃。彼土五時設敎。頓在
<lb ed="X" n="0024c06"/><lb ed="R047" n="0047b15"/>釋迦光中。所見非瑞是何。然見六趣衆生。是現彼
<lb ed="X" n="0024c07"/><lb ed="R047" n="0047b16"/>佛爲五濁故。出現於世。此佛亦然。二土出世意同。
<lb ed="X" n="0024c08"/><lb ed="R047" n="0047b17"/>同五濁故。故施等不殊。此是下凡一隻也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0024c09"/><lb ed="R047" n="0047b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0024c0901">又見彼土現在諸佛。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0024c10"/><lb ed="R047" n="0048a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0024c1001">此見彼第二能化諸佛瑞。前有可化之機。此明能
<lb ed="X" n="0024c11"/><lb ed="R047" n="0048a02"/>化之佛。此見上聖一隻。故名上聖下凡一雙。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0024c12"/><lb ed="R047" n="0048a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0024c1201">及聞諸佛所說經法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0024c13"/><lb ed="R047" n="0048a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0024c1301">此明第二人法雙中。初明聞佛說法。卽是彼土第
<lb ed="X" n="0024c14"/><lb ed="R047" n="0048a05"/>三瑞也。是見彼佛初從無相一法。非頓而頓。與此
<lb ed="X" n="0024c15"/><lb ed="R047" n="0048a06"/>土初說華嚴意同。至下重頌中。經文轉明也。當知
<lb ed="X" n="0024c16"/><lb ed="R047" n="0048a07"/>法華一乘。非頓漸攝。於一開出。乃頓漸生焉。故知
<lb ed="X" n="0024c17"/><lb ed="R047" n="0048a08"/>華嚴非頓。而頓明矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0024c18"/><lb ed="R047" n="0048a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0024c1801">幷見彼諸比丘。比丘尼。優婆塞。優婆夷。諸修行得道
<lb ed="X" n="0024c19"/><lb ed="R047" n="0048a10"/>者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0024c20"/><lb ed="R047" n="0048a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0024c2001">此見四衆得道。卽第四瑞也。是見彼佛非漸而漸。
<lb ed="X" n="0024c21"/><lb ed="R047" n="0048a12"/>與此土佛華嚴之後。次說三藏。意同。是名人法一
<lb ed="X" n="0024c22"/><lb ed="R047" n="0048a13"/>雙也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0024c23"/><lb ed="R047" n="0048a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0024c2301">復見諸菩薩摩訶薩。種種因緣。種種信解。種種相貌。
<lb ed="X" n="0024c24"/><lb ed="R047" n="0048a15"/>行菩薩道。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X30.0600.0025a" n="0025a"/>
<lb ed="X" n="0025a01"/><lb ed="R047" n="0048a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0025a0101">此明第三始終一雙。初見菩薩行。卽第五瑞也。見
<lb ed="X" n="0025a02"/><lb ed="R047" n="0048a17"/>彼佛三藏之後。次說方等般若衆經。與此土佛三
<lb ed="X" n="0025a03"/><lb ed="R047" n="0048a18"/>藏之後。意同也。言種種因緣者。名有通別。因緣卽
<lb ed="X" n="0025a04"/><lb ed="R047" n="0048b01"/>感應異名。如前解。因緣通於漸頓。徧於四時。四時
<lb ed="X" n="0025a05"/><lb ed="R047" n="0048b02"/>之中。各有感應。對今無非今敎之因緣也。若別說
<lb ed="X" n="0025a06"/><lb ed="R047" n="0048b03"/>因緣者。正是三藏之後。明共不共般若爲因。助道
<lb ed="X" n="0025a07"/><lb ed="R047" n="0048b04"/>戒定慧等爲緣。約三人卽有種種因緣。又就共不
<lb ed="X" n="0025a08"/><lb ed="R047" n="0048b05"/>共人。種種因緣。種種相貌者。共不共各四門。敎敎
<lb ed="X" n="0025a09"/><lb ed="R047" n="0048b06"/>四悉。一一門。復有無量相貌。五百比丘。各說身因。
<lb ed="X" n="0025a10"/><lb ed="R047" n="0048b07"/>卽其義也。不共四門亦如是。若論此三展轉相生
<lb ed="X" n="0025a11"/><lb ed="R047" n="0048b08"/>者。由發心因緣。故信解。由信解。故行行。又別說者。
<lb ed="X" n="0025a12"/><lb ed="R047" n="0048b09"/>別指般若中三敎。是菩薩行。竝成通人。冥得別益
<lb ed="X" n="0025a13"/><lb ed="R047" n="0048b10"/>故也。又因緣者。謂感應差別也。信解者。謂能感不
<lb ed="X" n="0025a14"/><lb ed="R047" n="0048b11"/>同。相貌者。謂信後行異也。有此不同。皆云種種。雖
<lb ed="X" n="0025a15"/><lb ed="R047" n="0048b12"/>復殊途。不逾二味。又感應則互望疎密。故云因緣
<lb ed="X" n="0025a16"/><lb ed="R047" n="0048b13"/>也。能感則內懷納受。故云信解也。修行則身口外
<lb ed="X" n="0025a17"/><lb ed="R047" n="0048b14"/>彰。故云相貌也。又外相儀貌。故云相貌也。當知因
<lb ed="X" n="0025a18"/><lb ed="R047" n="0048b15"/>緣相貌種別無量。皆是彼與此同。是始一隻也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0025a19"/><lb ed="R047" n="0048b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0025a1901">復見諸佛般涅槃者。復見諸佛般涅槃後。以佛舍利
<lb ed="X" n="0025a20"/><lb ed="R047" n="0048b17"/>起七寶塔。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0025a21"/><lb ed="R047" n="0048b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0025a2101">此見彼土第六瑞終也。是現彼佛般若之後。開權
<lb ed="X" n="0025a22"/><lb ed="R047" n="0049a01"/>顯實。收無量法。還入一法。唱入涅槃。息化起塔。光
<lb ed="X" n="0025a23"/><lb ed="R047" n="0049a02"/>照彼土。始終究竟。炳然在目。當知此土從一出無
<lb ed="X" n="0025a24"/><lb ed="R047" n="0049a03"/>量。非頓而頓。非漸而漸。其事<anchor xml:id="nkr_note_add_0025a2401" n="0025a2401"/><anchor xml:id="beg0025a2401" n="0025a2401"/>已<anchor xml:id="end0025a2401"/>竟。必當收無量法。
<pb ed="X" xml:id="X30.0600.0025b" n="0025b"/>
<lb ed="X" n="0025b01"/><lb ed="R047" n="0049a04"/>還入一法。開權顯實。息化歸眞。與彼土同也。彼土
<lb ed="X" n="0025b02"/><lb ed="R047" n="0049a05"/>所現之相。因緣相貌。雖復種種。皆會入一因一緣。
<lb ed="X" n="0025b03"/><lb ed="R047" n="0049a06"/>一相一貌。同至法華。無復餘相。當知此土佛。從定
<lb ed="X" n="0025b04"/><lb ed="R047" n="0049a07"/>起所說。與彼皆同。請觀經旨及以佛言。五時判敎。
<lb ed="X" n="0025b05"/><lb ed="R047" n="0049a08"/>豈不信耶。此明第三始終一雙竟。問。光中所照一
<lb ed="X" n="0025b06"/><lb ed="R047" n="0049a09"/>一橫見。何得乃云先頓後漸。乃至會歸耶。又於見
<lb ed="X" n="0025b07"/><lb ed="R047" n="0049a10"/>中可無純頓唯漸等耶。答。實如所問。時衆但知因
<lb ed="X" n="0025b08"/><lb ed="R047" n="0049a11"/>光得見。大術在於世尊。見者非其境界。然令見意。
<lb ed="X" n="0025b09"/><lb ed="R047" n="0049a12"/>本爲證同。所放光明爲成一實。事殊理絕者。非光
<lb ed="X" n="0025b10"/><lb ed="R047" n="0049a13"/>所霑。遠近旣俱令見聞。過未亦何隔於視聽。故十
<lb ed="X" n="0025b11"/><lb ed="R047" n="0049a14"/>方始末。皎若目前。安以凡情測量聖境。何獨化主
<lb ed="X" n="0025b12"/><lb ed="R047" n="0049a15"/>佛力令見。同聞衆中。及以集經者時。有古佛晦迹
<lb ed="X" n="0025b13"/><lb ed="R047" n="0049a16"/>其中。智鑑當時。述斯橫豎。加令見者聖凡一等。故
<lb ed="X" n="0025b14"/><lb ed="R047" n="0049a17"/>知但依文次。經旨宛然。始從爲諸菩薩說大乘經。
<lb ed="X" n="0025b15"/><lb ed="R047" n="0049a18"/>訖此。是第二現瑞序經畢。</p><p xml:id="pX30p0025b1511" cb:place="inline">△下從爾時彌勒作是
<lb ed="X" n="0025b16"/><lb ed="R047" n="0049b01"/>念。訖今當問誰。是第三疑念序。文爲二。初彌勒疑
<lb ed="X" n="0025b17"/><lb ed="R047" n="0049b02"/>念。二大衆疑念。彌勒有三念。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0025b18"/><lb ed="R047" n="0049b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0025b1801">爾時彌勒菩薩作是念。今者世尊現神變相。以何因
<lb ed="X" n="0025b19"/><lb ed="R047" n="0049b04"/>緣而有此瑞。今佛世尊入于三昧。是不可思議現希
<lb ed="X" n="0025b20"/><lb ed="R047" n="0049b05"/>有事。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0025b21"/><lb ed="R047" n="0049b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0025b2101">此是彌勒初正念六瑞疑也。言現神變相者。神內
<lb ed="X" n="0025b22"/><lb ed="R047" n="0049b07"/>也。變外也。內外異故。聞見歡喜。世界悉也。又神名
<lb ed="X" n="0025b23"/><lb ed="R047" n="0049b08"/>天心。卽是天然內慧也。變名變動。卽是六瑞外彰。
<lb ed="X" n="0025b24"/><lb ed="R047" n="0049b09"/>物覩生善。爲人悉也。首楞嚴云。佛住不二法。能作
<pb ed="X" xml:id="X30.0600.0025c" n="0025c"/>
<lb ed="X" n="0025c01"/><lb ed="R047" n="0049b10"/>神通。徧調一切。對治悉也。法王法力超蓋一切。彌
<lb ed="X" n="0025c02"/><lb ed="R047" n="0049b11"/>勒不測外變。亦不知內慧。故無過上。第一義悉。此
<lb ed="X" n="0025c03"/><lb ed="R047" n="0049b12"/>因緣義也。若夫庸人不知術者。散人不知定者。凡
<lb ed="X" n="0025c04"/><lb ed="R047" n="0049b13"/>人不知聖者。小聖不知身子。身子不知菩薩。菩薩
<lb ed="X" n="0025c05"/><lb ed="R047" n="0049b14"/>不知補處。補處不知尊極。此就極處。實位不知。此
<lb ed="X" n="0025c06"/><lb ed="R047" n="0049b15"/>約敎義也。又彌勒値佛。植善旣多。何容不髣髴知
<lb ed="X" n="0025c07"/><lb ed="R047" n="0049b16"/>耶。應須隱明示闇。權言不知。此約權義。是本迹也。
<lb ed="X" n="0025c08"/><lb ed="R047" n="0049b17"/>若觀心。智照靈通。六卽隨心變現。卽觀心也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0025c09"/><lb ed="R047" n="0049b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0025c0901">當以問誰。誰能答者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0025c10"/><lb ed="R047" n="0050a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0025c1001">此第二念。念疑問誰。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0025c11"/><lb ed="R047" n="0050a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0025c1101">復作此念。是<name role="" type="person">文殊師利</name>法王之子。<anchor xml:id="nkr_note_add_0025c1101" n="0025c1101"/><anchor xml:id="beg0025c1101" n="0025c1101"/>已<anchor xml:id="end0025c1101"/>曾親近供養過
<lb ed="X" n="0025c12"/><lb ed="R047" n="0050a03"/>去無量諸佛。必應見此希有之相。我今當問。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0025c13"/><lb ed="R047" n="0050a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0025c1301">此是第三念文殊。文殊念起。第二念除。旣<anchor xml:id="nkr_note_add_0025c1301" n="0025c1301"/><anchor xml:id="beg0025c1301" n="0025c1301"/>已<anchor xml:id="end0025c1301"/>得人。
<lb ed="X" n="0025c14"/><lb ed="R047" n="0050a05"/>何須再念。故第三念於時復息。至下發問。唯初念
<lb ed="X" n="0025c15"/><lb ed="R047" n="0050a06"/>存。但成一疑也。問。經稱文殊是法王子者。此諸菩
<lb ed="X" n="0025c16"/><lb ed="R047" n="0050a07"/>薩何人不是法王之子。答。有二義故。一於王子中。
<lb ed="X" n="0025c17"/><lb ed="R047" n="0050a08"/>德推文殊。二諸經中文殊竝爲菩薩衆首。彌勒疑
<lb ed="X" n="0025c18"/><lb ed="R047" n="0050a09"/>念畢。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0025c19"/><lb ed="R047" n="0050a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0025c1901">爾時比丘。比丘尼。優婆塞。優婆夷。及諸天龍鬼神等。
<lb ed="X" n="0025c20"/><lb ed="R047" n="0050a11"/>咸作此念。是佛光明神通之相。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0025c21"/><lb ed="R047" n="0050a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0025c2101">此第二大衆疑念中。初正念六瑞也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0025c22"/><lb ed="R047" n="0050a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0025c2201">今當問誰。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0025c23"/><lb ed="R047" n="0050a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0025c2301">此第二念問誰也。大衆只有此二念。若將下偈望
<lb ed="X" n="0025c24"/><lb ed="R047" n="0050a15"/>此。亦得有三念。下偈云。四衆欣仰瞻仁及我。若無
<pb ed="X" xml:id="X30.0600.0026a" n="0026a"/>
<lb ed="X" n="0026a01"/><lb ed="R047" n="0050a16"/>第三念文殊者。何事云瞻仁耶。而此中無者。欲推
<lb ed="X" n="0026a02"/><lb ed="R047" n="0050a17"/>補處居先。先有三意。一是補處。二有三念。三能發
<lb ed="X" n="0026a03"/><lb ed="R047" n="0050a18"/>問。爲此義故。大衆闕一念也。問。文殊彌勒德位相
<lb ed="X" n="0026a04"/><lb ed="R047" n="0050b01"/>亞。何故一問一答耶。答。此應四釋解之。夫機有在
<lb ed="X" n="0026a05"/><lb ed="R047" n="0050b02"/>無。位雖齊等。賓主異宜。聖人承機。非問者不能答
<lb ed="X" n="0026a06"/><lb ed="R047" n="0050b03"/>也。又如文殊。推堪問疾。於無垢施仍爲所訶。故云
<lb ed="X" n="0026a07"/><lb ed="R047" n="0050b04"/>在無。此爲四悉因緣故也。又法門有權實。權補處
<lb ed="X" n="0026a08"/><lb ed="R047" n="0050b05"/>須問。實者須答。又迹有久近。近問久答。又名有便
<lb ed="X" n="0026a09"/><lb ed="R047" n="0050b06"/>易。彌勒名慈氏。慈爲衆生應須問。文殊名妙德。德
<lb ed="X" n="0026a10"/><lb ed="R047" n="0050b07"/>應須答。此釋第三疑念序竟。</p><p xml:id="pX30p0026a1012" cb:place="inline">△此下從爾時訖偈。
<lb ed="X" n="0026a11"/><lb ed="R047" n="0050b08"/>卽是第四發問序。爲二。長行偈頌。長行中。初經家
<lb ed="X" n="0026a12"/><lb ed="R047" n="0050b09"/>叙。次正問。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0026a13"/><lb ed="R047" n="0050b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0026a1301">爾時彌勒菩薩欲自決疑。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0026a14"/><lb ed="R047" n="0050b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0026a1401">此經家叙彌勒自疑。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0026a15"/><lb ed="R047" n="0050b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0026a1501">又觀四衆比丘。比丘尼。優婆塞。優婆夷。及諸天龍鬼
<lb ed="X" n="0026a16"/><lb ed="R047" n="0050b13"/>神等。衆會之心。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0026a17"/><lb ed="R047" n="0050b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0026a1701">此經家述四衆他疑。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0026a18"/><lb ed="R047" n="0050b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0026a1801">而問<name role="" type="person">文殊師利</name>言。以何因緣。而有此瑞神通之相。放
<lb ed="X" n="0026a19"/><lb ed="R047" n="0050b16"/>大光明。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0026a20"/><lb ed="R047" n="0050b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0026a2001">此是彌勒總問此土六瑞。問。秪放光。云何總六。答。
<lb ed="X" n="0026a21"/><lb ed="R047" n="0050b18"/>放光旣在此土瑞終。仍居他土六瑞之首。故總擧
<lb ed="X" n="0026a22"/><lb ed="R047" n="0051a01"/>一光。通攸二六。況下重頌旣廣問六瑞。故知長行
<lb ed="X" n="0026a23"/><lb ed="R047" n="0051a02"/>總擧明矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0026a24"/><lb ed="R047" n="0051a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0026a2401">照于東方萬八千土。悉見彼佛國界莊嚴。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X30.0600.0026b" n="0026b"/>
<lb ed="X" n="0026b01"/><lb ed="R047" n="0051a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0026b0101">次彌勒發問他土瑞。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0026b02"/><lb ed="R047" n="0051a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0026b0201">於是彌勒菩薩。欲重宣此義。以偈問曰。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0026b03"/><lb ed="R047" n="0051a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0026b0301">此是經家述偈之由也。下諸偈初。皆有此例釋。問。
<lb ed="X" n="0026b04"/><lb ed="R047" n="0051a07"/>何意有偈頌耶。答。龍樹毗婆沙有十義申之。爲四
<lb ed="X" n="0026b05"/><lb ed="R047" n="0051a08"/>悉檀故也。一隨國土。天竺有散華貫華等說。如此
<lb ed="X" n="0026b06"/><lb ed="R047" n="0051a09"/>間序後銘也。二隨樂欲不同。有樂散說。有好章句。
<lb ed="X" n="0026b07"/><lb ed="R047" n="0051a10"/>此二爲世界悉檀故。三隨解不同。或於散華得解。
<lb ed="X" n="0026b08"/><lb ed="R047" n="0051a11"/>或於章句得解。四又表佛殷勤重說。五使後生信。
<lb ed="X" n="0026b09"/><lb ed="R047" n="0051a12"/>此三是爲人悉檀故。六爲衆集前後。七易奪言辭。
<lb ed="X" n="0026b10"/><lb ed="R047" n="0051a13"/>轉勢說法。此二是對治悉檀故。八隨利鈍。利者一
<lb ed="X" n="0026b11"/><lb ed="R047" n="0051a14"/>聞卽悟。鈍者再說方悟。九示義無盡。十明至人有
<lb ed="X" n="0026b12"/><lb ed="R047" n="0051a15"/>無方之說。此三是第一義悉檀故。有偈頌之義。下
<lb ed="X" n="0026b13"/><lb ed="R047" n="0051a16"/>去諸文例此中意。更不別釋也。</p><p xml:id="pX30p0026b1313" cb:place="inline">△偈有六十二行。
<lb ed="X" n="0026b14"/><lb ed="R047" n="0051a17"/>文爲兩。初五十四行。頌上問瑞。後八行請答。就問
<lb ed="X" n="0026b15"/><lb ed="R047" n="0051a18"/>爲二。前四行問此土瑞。後五十行問他土瑞。總科
<lb ed="X" n="0026b16"/><lb ed="R047" n="0051b01"/>竟。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0026b17"/><lb ed="R047" n="0051b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0026b1701"><name role="" type="person">文殊師利</name>。導師何故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0026b18"/><lb ed="R047" n="0051b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0026b1801">此二句問此土瑞中。初說法入定。能導於人。旣稱
<lb ed="X" n="0026b19"/><lb ed="R047" n="0051b04"/>導師。是問說法入定。卽問上智定一雙也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0026b20"/><lb ed="R047" n="0051b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0026b2001">眉間白毫。大光普照。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0026b21"/><lb ed="R047" n="0051b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0026b2101">此頌上此土第六聖應白毫相光瑞也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0026b22"/><lb ed="R047" n="0051b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0026b2201">雨曼陀羅。曼殊沙華。栴檀香風。悅可衆心。以是因緣。
<lb ed="X" n="0026b23"/><lb ed="R047" n="0051b08"/>地皆嚴淨。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0026b24"/><lb ed="R047" n="0051b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0026b2401">此一偈半頌第三因瑞也。他云。風由檀林故香。地
<pb ed="X" xml:id="X30.0600.0026c" n="0026c"/>
<lb ed="X" n="0026c01"/><lb ed="R047" n="0051b10"/>加之嚴淨。非是頌上。盈長兩事。天台謂非盈也。夫
<lb ed="X" n="0026c02"/><lb ed="R047" n="0051b11"/>天華至妙。豈但有色而無香耶。華香如檀。故云檀
<lb ed="X" n="0026c03"/><lb ed="R047" n="0051b12"/>風。此表因運至果。如華有香風。譬道香德風徧熏
<lb ed="X" n="0026c04"/><lb ed="R047" n="0051b13"/>一切。華旣集地。地則嚴淨。因若起果。果則嚴淨。金
<lb ed="X" n="0026c05"/><lb ed="R047" n="0051b14"/>光明云。聚集功德。莊嚴佛身。故以風地二事。如因
<lb ed="X" n="0026c06"/><lb ed="R047" n="0051b15"/>至果。顯成四華之德也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0026c07"/><lb ed="R047" n="0051b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0026c0701">而此世界。六種震動。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0026c08"/><lb ed="R047" n="0051b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0026c0801">此頌問上第四地動表果瑞也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0026c09"/><lb ed="R047" n="0051b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0026c0901">時四部衆。咸皆歡喜。身意快然。得未曾有。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0026c10"/><lb ed="R047" n="0052a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0026c1001">此頌問上第五衆喜卽機感瑞也。雖不次第。六瑞
<lb ed="X" n="0026c11"/><lb ed="R047" n="0052a02"/>竝足。<anchor xml:id="nkr_note_add_0026c1101" n="0026c1101"/><anchor xml:id="beg0026c1101" n="0026c1101"/>已<anchor xml:id="end0026c1101"/>上四行偈頌。問此土六瑞也。</p><p xml:id="pX30p0026c1115" cb:place="inline">△此下有五
<lb ed="X" n="0026c12"/><lb ed="R047" n="0052a03"/>十行。頌具問他土六瑞。文爲六。初三行問六趣衆
<lb ed="X" n="0026c13"/><lb ed="R047" n="0052a04"/>生。二四行問見彼佛及說法。三三行問他土四衆。
<lb ed="X" n="0026c14"/><lb ed="R047" n="0052a05"/>次一行半結前開後。次有三十一行半。問他土修
<lb ed="X" n="0026c15"/><lb ed="R047" n="0052a06"/>菩薩行。次七行問供養舍利。此總示科竟。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0026c16"/><lb ed="R047" n="0052a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0026c1601">眉間光明。照于東方。萬八千土。皆如金色。從阿鼻獄。
<lb ed="X" n="0026c17"/><lb ed="R047" n="0052a08"/>上至有頂。諸世界中。六道衆生。生死所趣。善惡業緣。
<lb ed="X" n="0026c18"/><lb ed="R047" n="0052a09"/>受報好醜。於此悉見。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0026c19"/><lb ed="R047" n="0052a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0026c1901">初一行頌。問上總照他土意。上從照東方。有進退
<lb ed="X" n="0026c20"/><lb ed="R047" n="0052a11"/>兩科。亦科爲他土總瑞。準此偈科。上偈初此土光
<lb ed="X" n="0026c21"/><lb ed="R047" n="0052a12"/>瑞云大光普照。前<anchor xml:id="nkr_note_add_0026c2101" n="0026c2101"/><anchor xml:id="beg0026c2101" n="0026c2101"/>已<anchor xml:id="end0026c2101"/>明竟。至他土瑞首。重云眉間
<lb ed="X" n="0026c22"/><lb ed="R047" n="0052a13"/>光明等者。顯是重頌總瑞文。前長行中。光瑞乃居
<lb ed="X" n="0026c23"/><lb ed="R047" n="0052a14"/>此土第六。乘此卽明他土六瑞。他土六瑞無光不
<lb ed="X" n="0026c24"/><lb ed="R047" n="0052a15"/>見。故須判爲他土總瑞。涉公都不立二土六瑞。但
<pb ed="X" xml:id="X30.0600.0027a" n="0027a"/>
<lb ed="X" n="0027a01"/><lb ed="R047" n="0052a16"/>云此初行中上半譯是。下半行譯非。嗚呼自未解
<lb ed="X" n="0027a02"/><lb ed="R047" n="0052a17"/>於經旨。徒加譯者之非耶。旣爲他土總瑞。所以不
<lb ed="X" n="0027a03"/><lb ed="R047" n="0052a18"/>別分科。但戴在六趣之始。次二行別頌六趣也。初
<lb ed="X" n="0027a04"/><lb ed="R047" n="0052b01"/>擧上下二界。次諸世界下具列依正因果。諸世界
<lb ed="X" n="0027a05"/><lb ed="R047" n="0052b02"/>者指萬八千。非但見能趣有情。亦覩所趣諸有。非
<lb ed="X" n="0027a06"/><lb ed="R047" n="0052b03"/>但見果報好醜。亦知業緣善惡。故見六趣。但是取
<lb ed="X" n="0027a07"/><lb ed="R047" n="0052b04"/>機之所。四趣及天。雖卽非人。通指宰主。乃徧六趣。
<lb ed="X" n="0027a08"/><lb ed="R047" n="0052b05"/>此是頌上初下凡一隻。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0027a09"/><lb ed="R047" n="0052b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0027a0901">又覩諸佛。聖主師子。演說經典。微妙第一。其聲淸淨。
<lb ed="X" n="0027a10"/><lb ed="R047" n="0052b07"/>出柔輭音。敎諸菩薩。無數億萬。梵音深妙。令人樂聞。
<lb ed="X" n="0027a11"/><lb ed="R047" n="0052b08"/>各於世界。講說正法。種種因緣。以無量喩。照明佛法。
<lb ed="X" n="0027a12"/><lb ed="R047" n="0052b09"/>開悟衆生。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0027a13"/><lb ed="R047" n="0052b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0027a1301">此四行頌上第二第三兩瑞。卽上非頓而頓。是問
<lb ed="X" n="0027a14"/><lb ed="R047" n="0052b11"/>上見彼佛土。云直見佛說法。今偈廣明說法之相。
<lb ed="X" n="0027a15"/><lb ed="R047" n="0052b12"/>謂說華嚴頓敎之時。逗大根性也。言聖主師子者。
<lb ed="X" n="0027a16"/><lb ed="R047" n="0052b13"/>卽如此土現盧舍那像也。聖卽是主。故云聖主。謂
<lb ed="X" n="0027a17"/><lb ed="R047" n="0052b14"/>華嚴十方世界主伴之主。但是諸菩薩伴中之主。
<lb ed="X" n="0027a18"/><lb ed="R047" n="0052b15"/>非關支佛羅漢中主。非前藏通敎主。師子吼名決
<lb ed="X" n="0027a19"/><lb ed="R047" n="0052b16"/>定說也。演說經典微妙第一者。卽如此土先照高
<lb ed="X" n="0027a20"/><lb ed="R047" n="0052b17"/>山。演華嚴頓敎也。雖云兼別。最初純大。故云第一。
<lb ed="X" n="0027a21"/><lb ed="R047" n="0052b18"/>其聲淸淨出柔輭音者。前之兩敎。猶雜煩惱。故非
<lb ed="X" n="0027a22"/><lb ed="R047" n="0053a01"/>淸淨。赴機未徧。不名柔輭。敎諸菩薩等者。卽如此
<lb ed="X" n="0027a23"/><lb ed="R047" n="0053a02"/>土七處等會。無聲聞人也。梵音深妙者。竝詮中道。
<lb ed="X" n="0027a24"/><lb ed="R047" n="0053a03"/>故云深妙。令人樂聞者。稱理當機。故云樂聞。古師
<pb ed="X" xml:id="X30.0600.0027b" n="0027b"/>
<lb ed="X" n="0027b01"/><lb ed="R047" n="0053a04"/>云。如來胸中大種所起。故名淸淨。無卒暴故。名曰
<lb ed="X" n="0027b02"/><lb ed="R047" n="0053a05"/>柔輭。此以欲色凡夫報質。釋佛梵聲。一何苦哉。各
<lb ed="X" n="0027b03"/><lb ed="R047" n="0053a06"/>於世界等。一者以萬八千爲各。二者主伴不同爲
<lb ed="X" n="0027b04"/><lb ed="R047" n="0053a07"/>各。信知須判此文。爲華嚴敎。前之兩敎。及中三昧。
<lb ed="X" n="0027b05"/><lb ed="R047" n="0053a08"/>無此事故。華嚴二敎。八門名種種。以無量喩。照明
<lb ed="X" n="0027b06"/><lb ed="R047" n="0053a09"/>佛法等。如此土華嚴。始見我身。入如來慧也。無三
<lb ed="X" n="0027b07"/><lb ed="R047" n="0053a10"/>乘事。名爲佛法。此明他土華嚴時竟也。</p><p xml:id="pX30p0027b0716" cb:place="inline">△此下頌
<lb ed="X" n="0027b08"/><lb ed="R047" n="0053a11"/>上見四衆得道卽第四瑞也。有三行。問彼土四衆。
<lb ed="X" n="0027b09"/><lb ed="R047" n="0053a12"/>卽頓說之後。次明三藏敎。是見非漸而漸。漸有初
<lb ed="X" n="0027b10"/><lb ed="R047" n="0053a13"/>中終三漸。就漸初中。自有三乘。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0027b11"/><lb ed="R047" n="0053a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0027b1101">若人遭苦。厭老病死。爲說涅槃。盡諸苦際。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0027b12"/><lb ed="R047" n="0053a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0027b1201">此一行是三藏初。開聲聞乘也。此頌明四諦。言苦
<lb ed="X" n="0027b13"/><lb ed="R047" n="0053a16"/>者。苦含因果。卽苦集二諦。厭老病死。卽是道諦。爲
<lb ed="X" n="0027b14"/><lb ed="R047" n="0053a17"/>說涅槃。卽是滅諦。亦可爲說之言。兼於道諦。涅槃
<lb ed="X" n="0027b15"/><lb ed="R047" n="0053a18"/>之道。卽道諦也。所證滅理。卽滅諦也。又遭苦。是總
<lb ed="X" n="0027b16"/><lb ed="R047" n="0053b01"/>標。厭老病死。是知苦。知苦故斷集。爲說涅槃。是知
<lb ed="X" n="0027b17"/><lb ed="R047" n="0053b02"/>滅。知滅故修道。此文具明聲聞乘四諦分明。所修
<lb ed="X" n="0027b18"/><lb ed="R047" n="0053b03"/>行相者。若人遭苦而造惡業。苦不得盡。底下凡夫
<lb ed="X" n="0027b19"/><lb ed="R047" n="0053b04"/>是也。若人遭苦而修善業。苦亦不盡。厭下攀上。如
<lb ed="X" n="0027b20"/><lb ed="R047" n="0053b05"/>難陀爲欲故持戒等是也。若人遭苦厭集。復厭依
<lb ed="X" n="0027b21"/><lb ed="R047" n="0053b06"/>果。感佛說涅槃者。此人能盡諸苦際也。他土亦開
<lb ed="X" n="0027b22"/><lb ed="R047" n="0053b07"/>三乘也。古師於此文前。不作華嚴消文。且遭苦<anchor xml:id="nkr_note_add_0027b2201" n="0027b2201"/><anchor xml:id="beg0027b2201" n="0027b2201"/>已<anchor xml:id="end0027b2201"/>
<lb ed="X" n="0027b23"/><lb ed="R047" n="0053b08"/>前。鹿苑之始。豈有各於世界之文。以小乘中無十
<lb ed="X" n="0027b24"/><lb ed="R047" n="0053b09"/>方佛故。頓後漸初。唯有鹿苑三乘。此文初乘四諦。
<pb ed="X" xml:id="X30.0600.0027c" n="0027c"/>
<lb ed="X" n="0027c01"/><lb ed="R047" n="0053b10"/>乃至下文佛子。三相宛然。如何不以五時消經耶。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0027c02"/><lb ed="R047" n="0053b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0027c0201">若人有福。曾供養佛。志求勝法。爲說緣覺。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0027c03"/><lb ed="R047" n="0053b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0027c0301">此一行頌。次開中乘也。若供養佛少。遭苦致惱。若
<lb ed="X" n="0027c04"/><lb ed="R047" n="0053b13"/>供養佛多。雖遭苦而福。故云聲聞三生種福。支佛
<lb ed="X" n="0027c05"/><lb ed="R047" n="0053b14"/>百劫種福。形彼聲聞故言有福。志求勝法者。聲聞
<lb ed="X" n="0027c06"/><lb ed="R047" n="0053b15"/>厭苦而修行。支佛求道故修行。深求緣起勝妙之
<lb ed="X" n="0027c07"/><lb ed="R047" n="0053b16"/>理。卽是彼土開中乘。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0027c08"/><lb ed="R047" n="0053b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0027c0801">若有佛子。修種種行。求無上慧。爲說淨道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0027c09"/><lb ed="R047" n="0053b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0027c0901">此一行頌。後開六度大乘。眞慈悲能紹佛種。故言
<lb ed="X" n="0027c10"/><lb ed="R047" n="0054a01"/>佛子。修於六度。故言種種行。志求作佛。故言無上
<lb ed="X" n="0027c11"/><lb ed="R047" n="0054a02"/>慧。六度中無六蔽。如藥中無病。故言淨道。非畢竟
<lb ed="X" n="0027c12"/><lb ed="R047" n="0054a03"/>淨。又聲聞苦諦爲觀門。緣覺集諦爲觀門。六度菩
<lb ed="X" n="0027c13"/><lb ed="R047" n="0054a04"/>薩道諦爲觀門。故言淨道。況六度大乘。修種種行。
<lb ed="X" n="0027c14"/><lb ed="R047" n="0054a05"/>及無上慧。諸敎共有。此中且明因光暫見。不合廣
<lb ed="X" n="0027c15"/><lb ed="R047" n="0054a06"/>求法相。但略堪表同。於理卽足。若論修行。方可廣
<lb ed="X" n="0027c16"/><lb ed="R047" n="0054a07"/>辨矣。下去有三十一行半偈經。廣明二味。故須判。
<lb ed="X" n="0027c17"/><lb ed="R047" n="0054a08"/>此上文唯鹿苑中。三藏三乘竟。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0027c18"/><lb ed="R047" n="0054a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0027c1801"><name role="" type="person">文殊師利</name>。我住於此。見聞若斯。及千億事。如是衆多。
<lb ed="X" n="0027c19"/><lb ed="R047" n="0054a10"/>今當略說。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0027c20"/><lb ed="R047" n="0054a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0027c2001">此一行半偈。結前開後也。見謂見上佛子等。是見
<lb ed="X" n="0027c21"/><lb ed="R047" n="0054a12"/>也。聞據漸頓諸敎。皆云演說及爲說等。竝是聞也。
<lb ed="X" n="0027c22"/><lb ed="R047" n="0054a13"/>見聞億事。大<anchor xml:id="nkr_note_orig_0027001" n="0027001"/>網略足。故云若斯。同者略之謂千億
<lb ed="X" n="0027c23"/><lb ed="R047" n="0054a14"/>事。卽結前也。及千億事如是衆多等。卽是開後也。
<lb ed="X" n="0027c24"/><lb ed="R047" n="0054a15"/>續後而說。故云今當。應知及千億事一句。義可兩
<pb ed="X" xml:id="X30.0600.0028a" n="0028a"/>
<lb ed="X" n="0028a01"/><lb ed="R047" n="0054a16"/>牽。蘭菊之言。斯有在也。此文結前二時。開後二意。</p>
<lb ed="X" n="0028a02"/><lb ed="R047" n="0054a17"/><p xml:id="pX30p0028a0201">△下從我見彼土下。第五有三十一行半。問他土
<lb ed="X" n="0028a03"/><lb ed="R047" n="0054a18"/>菩薩種種修行也。下去但云菩薩修行。旣居鹿苑
<lb ed="X" n="0028a04"/><lb ed="R047" n="0054b01"/>之後。又在涅槃之前。準下釋般若。須兼二蘇。以法
<lb ed="X" n="0028a05"/><lb ed="R047" n="0054b02"/>華相未決了故。從容釋之。雖約二蘇。唯云般若。敎
<lb ed="X" n="0028a06"/><lb ed="R047" n="0054b03"/>多在三者。以方等三同般若三。小同鹿苑。故不別
<lb ed="X" n="0028a07"/><lb ed="R047" n="0054b04"/>指。就此爲三。初一行總問。次十五行次第問。次十
<lb ed="X" n="0028a08"/><lb ed="R047" n="0054b05"/>五行半雜問。總科竟。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0028a09"/><lb ed="R047" n="0054b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0028a0901">我見彼土。恒沙菩薩。種種因緣。而求佛道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0028a10"/><lb ed="R047" n="0054b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0028a1001">此一偈是初總問也。問云。下別文旣該方等般若。
<lb ed="X" n="0028a11"/><lb ed="R047" n="0054b08"/>亦應具有兩敎二乘。何故總問唯求佛道。答。實如
<lb ed="X" n="0028a12"/><lb ed="R047" n="0054b09"/>所問。但總避繁文。小同鹿苑。故略不說。言恒沙者。
<lb ed="X" n="0028a13"/><lb ed="R047" n="0054b10"/><name role="" type="person">阿耨達池</name>四面各出一河。東銀牛口出<name role="" type="person">殑伽河</name>。南
<lb ed="X" n="0028a14"/><lb ed="R047" n="0054b11"/>金象口出<name role="" type="person">信度河</name>。西瑠璃馬口出縛蒭河。北頗胝
<lb ed="X" n="0028a15"/><lb ed="R047" n="0054b12"/>迦師子口出徙多河。各繞池一迊。流入四大海。於
<lb ed="X" n="0028a16"/><lb ed="R047" n="0054b13"/>中殑伽沙細而多。外人所計以爲福河。入洗滅罪。
<lb ed="X" n="0028a17"/><lb ed="R047" n="0054b14"/>佛亦順俗。故常指之。又佛說法多近此河。故以爲
<lb ed="X" n="0028a18"/><lb ed="R047" n="0054b15"/>喩也。</p><p xml:id="pX30p0028a1803" cb:place="inline">△下去有十五行。次第問中爲六。此中六度。
<lb ed="X" n="0028a19"/><lb ed="R047" n="0054b16"/>但指大體。若依二味具出其相。委如止觀二及七
<lb ed="X" n="0028a20"/><lb ed="R047" n="0054b17"/>記引。就初問檀度。復有三意。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0028a21"/><lb ed="R047" n="0054b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0028a2101">或有行施。金銀珊瑚。眞珠摩尼。硨磲瑪瑙。金剛諸珍。
<lb ed="X" n="0028a22"/><lb ed="R047" n="0055a01"/>奴婢車乘。寶飾輦輿。歡喜布施。迴向佛道。願得是乘。
<lb ed="X" n="0028a23"/><lb ed="R047" n="0055a02"/>三界第一。諸佛所歎。或有菩薩。駟馬寶車。欄楯華蓋。
<lb ed="X" n="0028a24"/><lb ed="R047" n="0055a03"/>軒飾布施。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X30.0600.0028b" n="0028b"/>
<lb ed="X" n="0028b01"/><lb ed="R047" n="0055a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0028b0101">此四行偈。問捨財。珍寶奴婢。貴賤共能此施。駟馬
<lb ed="X" n="0028b02"/><lb ed="R047" n="0055a05"/>寶車。豪俠者所施。四匹共乘。故云駟也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0028b03"/><lb ed="R047" n="0055a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0028b0301">復見菩薩。身肉手足。及妻子施。求無上道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0028b04"/><lb ed="R047" n="0055a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0028b0401">此一偈問捨身也。妻子等是捨外身。例如迦葉捨
<lb ed="X" n="0028b05"/><lb ed="R047" n="0055a08"/>金色婦也。身肉等是自內身也。內身旣捨。外身不
<lb ed="X" n="0028b06"/><lb ed="R047" n="0055a09"/>受不著。故名捨妻。或捨出家入道。受具戒故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0028b07"/><lb ed="R047" n="0055a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0028b0701">又見菩薩。頭目身體。欣樂施與。求佛智慧。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0028b08"/><lb ed="R047" n="0055a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0028b0801">此一偈問捨命。而不言法施者。讓後般若也。又約
<lb ed="X" n="0028b09"/><lb ed="R047" n="0055a12"/>身命財。與生死後際。等得不壞常住。卽是法施。故
<lb ed="X" n="0028b10"/><lb ed="R047" n="0055a13"/>不別說也。<anchor xml:id="nkr_note_add_0028b1001" n="0028b1001"/><anchor xml:id="beg0028b1001" n="0028b1001"/>已<anchor xml:id="end0028b1001"/>上六行。竝問檀度竟。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0028b11"/><lb ed="R047" n="0055a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0028b1101"><name role="" type="person">文殊師利</name>。我見諸王。往詣佛所。問無上道。便捨樂土。
<lb ed="X" n="0028b12"/><lb ed="R047" n="0055a15"/>宮殿臣妾。剃除鬚髮。而被法服。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0028b13"/><lb ed="R047" n="0055a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0028b1301">此二行頌。第二問戒度。約比丘論持戒者。在家施
<lb ed="X" n="0028b14"/><lb ed="R047" n="0055a17"/>易戒難。出家施難戒易。故約比丘明戒也。往詣等
<lb ed="X" n="0028b15"/><lb ed="R047" n="0055a18"/>者。表往非餘所。無上道者。所問尊極。云樂土者。所
<lb ed="X" n="0028b16"/><lb ed="R047" n="0055b01"/>棄不輕。剃除者。表身心俱離。王出家者。如五王經
<lb ed="X" n="0028b17"/><lb ed="R047" n="0055b02"/>云。昔有五王。隣國無競。互爲親友。有一大王。名曰
<lb ed="X" n="0028b18"/><lb ed="R047" n="0055b03"/>普安。習菩薩行。以餘四王邪見熾盛。普安愍之。呼
<lb ed="X" n="0028b19"/><lb ed="R047" n="0055b04"/>來殿上。七日七夜娛樂受樂。四王曰。國事衆多。請
<lb ed="X" n="0028b20"/><lb ed="R047" n="0055b05"/>退還家。普安自送。至於半道。而問之言。各何所好。
<lb ed="X" n="0028b21"/><lb ed="R047" n="0055b06"/>一云。願春陽之日。遊戲原野。一云。願常作王。種種
<lb ed="X" n="0028b22"/><lb ed="R047" n="0055b07"/>嚴飾。人民侍從。道路傾目。一云。願得好婦兒端正
<lb ed="X" n="0028b23"/><lb ed="R047" n="0055b08"/>無雙。一云。願父母常在。多有兄弟。美食音樂。共相
<lb ed="X" n="0028b24"/><lb ed="R047" n="0055b09"/>娛樂。各各說<anchor xml:id="nkr_note_add_0028b2401" n="0028b2401"/><anchor xml:id="beg0028b2401" n="0028b2401"/>已<anchor xml:id="end0028b2401"/>。迴白普安。王何所願。答。我先爲說
<pb ed="X" xml:id="X30.0600.0028c" n="0028c"/>
<lb ed="X" n="0028c01"/><lb ed="R047" n="0055b10"/>卿願不長。若樂春遊。冬皆凋朽。若樂爲王。福盡相
<lb ed="X" n="0028c02"/><lb ed="R047" n="0055b11"/>代。若樂妻兒。一朝疾病。受苦無量。若樂父母常在
<lb ed="X" n="0028c03"/><lb ed="R047" n="0055b12"/>等。一旦有事。爲他所執。我所樂者。不生不滅。不苦
<lb ed="X" n="0028c04"/><lb ed="R047" n="0055b13"/>不樂。不饑不渴。不寒不熱。存亡自在。四王問曰。此
<lb ed="X" n="0028c05"/><lb ed="R047" n="0055b14"/>樂何處求之。何處有師耶。普安曰。吾師號佛。近在
<lb ed="X" n="0028c06"/><lb ed="R047" n="0055b15"/>祗洹。諸王歡喜。各詣佛所。自責<anchor xml:id="nkr_note_add_0028c0601" n="0028c0601"/><anchor xml:id="beg0028c0601" n="0028c0601"/>己<anchor xml:id="end0028c0601"/>過。佛說八苦。王
<lb ed="X" n="0028c07"/><lb ed="R047" n="0055b16"/>及侍從無量人。得須陀洹。長阿含有四輪王。分於
<lb ed="X" n="0028c08"/><lb ed="R047" n="0055b17"/>一國。雇剃頭人。捨國入道。大略同此。旣云問無上
<lb ed="X" n="0028c09"/><lb ed="R047" n="0055b18"/>道。非關小果。且據捨土事同。故今引之。此祗合明
<lb ed="X" n="0028c10"/><lb ed="R047" n="0056a01"/>所見意。以序表正宗。所引諸緣寄此泛明耳。被法
<lb ed="X" n="0028c11"/><lb ed="R047" n="0056a02"/>服者。瓔珞經云。若天龍八部鬬爭。念此袈裟。生慈
<lb ed="X" n="0028c12"/><lb ed="R047" n="0056a03"/>悲心。意令比丘安可不忍。亦令俗衆樂慕。龍縷牛
<lb ed="X" n="0028c13"/><lb ed="R047" n="0056a04"/>觸。免難解脫。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0028c14"/><lb ed="R047" n="0056a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0028c1401">或見菩薩。而作比丘。獨處閑靜。樂誦經典。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0028c15"/><lb ed="R047" n="0056a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0028c1501">此一偈頌。第三問忍度也。忍有三種。閑林邃谷。惡
<lb ed="X" n="0028c16"/><lb ed="R047" n="0056a07"/>人惡獸。忍耐無瞋。卽生忍。自節守志。卽是苦忍。爲
<lb ed="X" n="0028c17"/><lb ed="R047" n="0056a08"/>求佛道。卽第一義忍。又而作比丘。卽苦行忍。獨處
<lb ed="X" n="0028c18"/><lb ed="R047" n="0056a09"/>閑靜。卽生忍。樂誦經典。卽第一義忍。生忍苦忍。別
<lb ed="X" n="0028c19"/><lb ed="R047" n="0056a10"/>在初敎。第一義忍。亦通前三。別唯圓別。又如別譯
<lb ed="X" n="0028c20"/><lb ed="R047" n="0056a11"/>阿含。佛在舍衛。有一梵志。來至佛所。種種罵佛。種
<lb ed="X" n="0028c21"/><lb ed="R047" n="0056a12"/>種惱佛。佛吿梵志。如汝以種種飮食上王。及遺親
<lb ed="X" n="0028c22"/><lb ed="R047" n="0056a13"/>族。彼若不受食。爲復屬誰。梵志曰。此還屬我。佛言
<lb ed="X" n="0028c23"/><lb ed="R047" n="0056a14"/>此亦如是。我旣不受。還屬於汝。故此不受。亦是生
<lb ed="X" n="0028c24"/><lb ed="R047" n="0056a15"/>忍也。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X30.0600.0029a" n="0029a"/>
<lb ed="X" n="0029a01"/><lb ed="R047" n="0056a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0029a0101">又見菩薩。勇猛精進。入於深山。思惟佛道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0029a02"/><lb ed="R047" n="0056a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0029a0201">此一偈第四問精進度也。夫深山可畏。非窳怯者
<lb ed="X" n="0029a03"/><lb ed="R047" n="0056a18"/>所居。勇進者能安之。傍若無物。思修實相。念念不
<lb ed="X" n="0029a04"/><lb ed="R047" n="0056b01"/>休。進求佛道也。</p><p xml:id="pX30p0029a0407" cb:place="inline">△此下二行問禪度也。初一行問
<lb ed="X" n="0029a05"/><lb ed="R047" n="0056b02"/>修根本禪。後一行問修出世上上禪。通途皆得有
<lb ed="X" n="0029a06"/><lb ed="R047" n="0056b03"/>根本修。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0029a07"/><lb ed="R047" n="0056b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0029a0701">又見離欲。常處空閑。深修禪定。得五神通。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0029a08"/><lb ed="R047" n="0056b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0029a0801">此一行問根本禪也。言離欲得五通。通敎定也。又
<lb ed="X" n="0029a09"/><lb ed="R047" n="0056b06"/>根本本離欲背捨。亦修不淨等離欲。前兩敎也。若
<lb ed="X" n="0029a10"/><lb ed="R047" n="0056b07"/>別敎兼離二乘欲也。若圓敎中道。離順道法愛欲
<lb ed="X" n="0029a11"/><lb ed="R047" n="0056b08"/>也。根本上上。具如止觀禪境中說。深修禪定者。發
<lb ed="X" n="0029a12"/><lb ed="R047" n="0056b09"/>初禪一品。此定未深。乃至九品。傳傳爲深。又背捨
<lb ed="X" n="0029a13"/><lb ed="R047" n="0056b10"/>九定八勝十一切入等。傳傳爲深。此定轉變自在
<lb ed="X" n="0029a14"/><lb ed="R047" n="0056b11"/>能發諸通。凡夫但五通。二乘具六。別敎菩薩讓佛。
<lb ed="X" n="0029a15"/><lb ed="R047" n="0056b12"/>分有無漏。亦但稱五通也。圓人初後皆具六通。一
<lb ed="X" n="0029a16"/><lb ed="R047" n="0056b13"/>天眼。二天耳。三他心。四宿命。五如意。六無漏通。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0029a17"/><lb ed="R047" n="0056b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0029a1701">又見菩薩。安禪合掌。以千萬偈。讚諸法王。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0029a18"/><lb ed="R047" n="0056b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0029a1801">此一偈第二明上上禪。此是別圓之禪。靜散不相
<lb ed="X" n="0029a19"/><lb ed="R047" n="0056b16"/>妨。不起滅定。現諸威儀。如修羅琴不拊而韻。無緣
<lb ed="X" n="0029a20"/><lb ed="R047" n="0056b17"/>無念。有感則形。故能安禪中讚佛也。<anchor xml:id="nkr_note_add_0029a2001" n="0029a2001"/><anchor xml:id="beg0029a2001" n="0029a2001"/>已<anchor xml:id="end0029a2001"/>上二偈。問
<lb ed="X" n="0029a21"/><lb ed="R047" n="0056b18"/>禪度竟。</p><p xml:id="pX30p0029a2104" cb:place="inline">△此下第六三行問般若。分爲二科。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0029a22"/><lb ed="R047" n="0057a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0029a2201">復見菩薩。智深志固。能問諸佛。聞悉受持。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0029a23"/><lb ed="R047" n="0057a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0029a2301">此一偈。問自行也。智深者。慧窮理本也。志固者。誓
<lb ed="X" n="0029a24"/><lb ed="R047" n="0057a03"/>願廣大也。此卽二種莊嚴。能問能持自行也。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X30.0600.0029b" n="0029b"/>
<lb ed="X" n="0029b01"/><lb ed="R047" n="0057a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0029b0101">又見佛子。定慧具足。以無量喩。爲衆講法。欣樂說法。
<lb ed="X" n="0029b02"/><lb ed="R047" n="0057a05"/>化諸菩薩。破魔兵衆。而擊法鼓。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0029b03"/><lb ed="R047" n="0057a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0029b0301">此二偈。問化他也。未到定慧多。無色定多。四禪等。
<lb ed="X" n="0029b04"/><lb ed="R047" n="0057a07"/>又背捨慧多。九定定多。十一切中等。方名具足。此
<lb ed="X" n="0029b05"/><lb ed="R047" n="0057a08"/>因緣釋。又二乘定多。菩薩慧多。佛乃各等。方曰具
<lb ed="X" n="0029b06"/><lb ed="R047" n="0057a09"/>足。此約敎義也。又空觀定多。假觀慧多。中觀則等。
<lb ed="X" n="0029b07"/><lb ed="R047" n="0057a10"/>故云定慧具足。以無量喩。卽是種種方便。諸敎之
<lb ed="X" n="0029b08"/><lb ed="R047" n="0057a11"/>中。引無量譬類。助顯第一義也。破魔兵衆。空觀破
<lb ed="X" n="0029b09"/><lb ed="R047" n="0057a12"/>四魔。假觀次第破八魔。中觀圓破八魔十魔一切
<lb ed="X" n="0029b10"/><lb ed="R047" n="0057a13"/>魔。擊法皷者。初發心住。便成正覺。百佛世界作佛。
<lb ed="X" n="0029b11"/><lb ed="R047" n="0057a14"/>卽是圓敎。圓擊梵論法鼓。<anchor xml:id="nkr_note_add_0029b1101" n="0029b1101"/><anchor xml:id="beg0029b1101" n="0029b1101"/>已<anchor xml:id="end0029b1101"/>上始從或有行施。訖
<lb ed="X" n="0029b12"/><lb ed="R047" n="0057a15"/>此。次第問畢。</p><p xml:id="pX30p0029b1206" cb:place="inline">△此下去第三有十五行半。不復次
<lb ed="X" n="0029b13"/><lb ed="R047" n="0057a16"/>第。隨見雜問也。問。向明所見。可非隨見。答。竝是隨
<lb ed="X" n="0029b14"/><lb ed="R047" n="0057a17"/>見。但二途不同。從不次第邊。最爲隨見。尙許一見
<lb ed="X" n="0029b15"/><lb ed="R047" n="0057a18"/>具經五時。何妨覩行次與不次。問。上明六度。自收
<lb ed="X" n="0029b16"/><lb ed="R047" n="0057b01"/>得萬行。何須更問。太繁雜耶。答。上問次第者。自漸
<lb ed="X" n="0029b17"/><lb ed="R047" n="0057b02"/>一途。非次第者。不定一途。旣言種種相貌。何啻兩
<lb ed="X" n="0029b18"/><lb ed="R047" n="0057b03"/>途而言繁耶。此次第雜亂。兩番六度擬他土。開三
<lb ed="X" n="0029b19"/><lb ed="R047" n="0057b04"/>藏。後說方等十二部經。辨六度相貌。具如此問。不
<lb ed="X" n="0029b20"/><lb ed="R047" n="0057b05"/>異。就雜問中。文爲七意。初二行問禪度。又二。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0029b21"/><lb ed="R047" n="0057b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0029b2101">又見菩薩。寂然宴默。天龍恭敬。不以爲喜。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0029b22"/><lb ed="R047" n="0057b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0029b2201">此一偈。問入捨禪。卽第四禪是自行。亦可別圓忘
<lb ed="X" n="0029b23"/><lb ed="R047" n="0057b08"/>懷之捨。忘彼禪故。名之爲捨。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0029b24"/><lb ed="R047" n="0057b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0029b2401">又見菩薩。處林放光。濟地獄苦。令入佛道。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X30.0600.0029c" n="0029c"/>
<lb ed="X" n="0029c01"/><lb ed="R047" n="0057b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0029c0101">此一偈。問入悲禪。卽是化他也。菩薩入定放光。種
<lb ed="X" n="0029c02"/><lb ed="R047" n="0057b11"/>種利益。菩薩六度。四敎不同。故思益第一經云。佛
<lb ed="X" n="0029c03"/><lb ed="R047" n="0057b12"/>吿思益梵天。能敎衆生一切智心。是名布施。不捨
<lb ed="X" n="0029c04"/><lb ed="R047" n="0057b13"/>菩提心名持戒。不見心相生滅名忍。求心不可得
<lb ed="X" n="0029c05"/><lb ed="R047" n="0057b14"/>名進。除身心麤名禪。離諸戲論名慧。此是三藏六
<lb ed="X" n="0029c06"/><lb ed="R047" n="0057b15"/>度也。第二云。我說布施。名爲涅槃。愚謂大富。入諸
<lb ed="X" n="0029c07"/><lb ed="R047" n="0057b16"/>法實相故。持戒是涅槃。不作不起故。忍是涅槃。念
<lb ed="X" n="0029c08"/><lb ed="R047" n="0057b17"/>念滅故。精進是涅槃。無所取故。禪定是涅槃。不貪
<lb ed="X" n="0029c09"/><lb ed="R047" n="0057b18"/>著故。慧是涅槃。不得相故。此大乘通敎六度。又第
<lb ed="X" n="0029c10"/><lb ed="R047" n="0058a01"/>四云。能達一切法無所捨名檀。達一切法無所漏
<lb ed="X" n="0029c11"/><lb ed="R047" n="0058a02"/>失名尸。達一切法無所傷損名忍。達一切法平等
<lb ed="X" n="0029c12"/><lb ed="R047" n="0058a03"/>名禪。達一切法無有起相名慧。如此六度次第修
<lb ed="X" n="0029c13"/><lb ed="R047" n="0058a04"/>者。大乘別敎。若不動此念。一心具足。頓修六度。大
<lb ed="X" n="0029c14"/><lb ed="R047" n="0058a05"/>乘圓敎也。故菩薩放光化他。諸相不一。須以敎定
<lb ed="X" n="0029c15"/><lb ed="R047" n="0058a06"/>之。如思益中<name role="" type="person">網明菩薩</name>。放光徧照十方阿僧祇國。
<lb ed="X" n="0029c16"/><lb ed="R047" n="0058a07"/>一切煩惱。一切疾病。遇光安樂。乃至佛自放六度
<lb ed="X" n="0029c17"/><lb ed="R047" n="0058a08"/>光。觸者蒙益。當知大乘一一禪中。須具慈悲喜捨。
<lb ed="X" n="0029c18"/><lb ed="R047" n="0058a09"/>具出華嚴。此不備引。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0029c19"/><lb ed="R047" n="0058a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0029c1901">又見佛子。未甞睡眠。經行林中。勤求佛道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0029c20"/><lb ed="R047" n="0058a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0029c2001">第二一行。問精進。卽是般舟三昧經念佛等法門
<lb ed="X" n="0029c21"/><lb ed="R047" n="0058a12"/>也。般舟此翻佛立。此擧除睡中最。以九十日常行
<lb ed="X" n="0029c22"/><lb ed="R047" n="0058a13"/>故也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0029c23"/><lb ed="R047" n="0058a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0029c2301">又見具戒。威儀無缺。淨如寶珠。以求佛道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0029c24"/><lb ed="R047" n="0058a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0029c2401">第三一行。問戒也。大論所出。戒有十種。一不缺戒
<pb ed="X" xml:id="X30.0600.0030a" n="0030a"/>
<lb ed="X" n="0030a01"/><lb ed="R047" n="0058a16"/>者。卽是持於性善乃至四重等。淸淨如守護明珠。
<lb ed="X" n="0030a02"/><lb ed="R047" n="0058a17"/>犯者如珠破缺。二不破戒者。卽持十三。無有損破。
<lb ed="X" n="0030a03"/><lb ed="R047" n="0058a18"/>犯如器破。三不穿戒者。是持波夜提等。犯如器漏。
<lb ed="X" n="0030a04"/><lb ed="R047" n="0058b01"/>此三戒是律儀戒也。四不雜戒者。持定共戒也。五
<lb ed="X" n="0030a05"/><lb ed="R047" n="0058b02"/>隨道戒者。隨順諦理。能破見惑。名爲隨道。六無著
<lb ed="X" n="0030a06"/><lb ed="R047" n="0058b03"/>戒者。見眞成聖。於思惟惑。無所染著。七智所讚戒
<lb ed="X" n="0030a07"/><lb ed="R047" n="0058b04"/>者。幷八自在戒。竝約菩薩化他。爲佛所讚。故九隨
<lb ed="X" n="0030a08"/><lb ed="R047" n="0058b05"/>定戒。十具足究竟戒。住首楞嚴定也。經言威儀無
<lb ed="X" n="0030a09"/><lb ed="R047" n="0058b06"/>缺。擧初不缺戒。淨如寶珠。卽第十究竟戒。經擧初
<lb ed="X" n="0030a10"/><lb ed="R047" n="0058b07"/>後。中間可知也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0030a11"/><lb ed="R047" n="0058b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0030a1101">又見佛子。住忍辱力。增上慢人。惡罵捶打。皆悉能忍。
<lb ed="X" n="0030a12"/><lb ed="R047" n="0058b09"/>以求佛道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0030a13"/><lb ed="R047" n="0058b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0030a1301">第四一行半。問忍。卽生法二忍。<anchor xml:id="nkr_note_add_0030a1301" n="0030a1301"/><anchor xml:id="beg0030a1301" n="0030a1301"/>已<anchor xml:id="end0030a1301"/>如前釋。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0030a14"/><lb ed="R047" n="0058b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0030a1401">又見菩薩。離諸戲笑。及癡眷屬。親近智者。一心除亂。
<lb ed="X" n="0030a15"/><lb ed="R047" n="0058b12"/>攝念山林。億千萬歲。以求佛道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0030a16"/><lb ed="R047" n="0058b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0030a1601">第五兩行。更問禪也。初一行半明所離。次半行明
<lb ed="X" n="0030a17"/><lb ed="R047" n="0058b14"/>離意也。凡諸修禪皆須離蓋。具如止觀也。言離戲
<lb ed="X" n="0030a18"/><lb ed="R047" n="0058b15"/>笑。是却掉悔蓋。離癡眷屬。是却瞋蓋。近智者。除疑
<lb ed="X" n="0030a19"/><lb ed="R047" n="0058b16"/>蓋。一心除亂。是却貪蓋。攝念山林。是除睡蓋。須離
<lb ed="X" n="0030a20"/><lb ed="R047" n="0058b17"/>五蓋者。意在佛道。又如寶積經。迦葉云。有四緣。急
<lb ed="X" n="0030a21"/><lb ed="R047" n="0058b18"/>走捨離百由旬外。一利養。二惡友。三惡衆。四同住
<lb ed="X" n="0030a22"/><lb ed="R047" n="0059a01"/>多戲笑。或瞋鬬等。又云。若有打截大千衆生。未名
<lb ed="X" n="0030a23"/><lb ed="R047" n="0059a02"/>爲罪。若有惡心惱發菩提心人。其罪又過於是。般
<lb ed="X" n="0030a24"/><lb ed="R047" n="0059a03"/>舟經須令離癡人。癡眷屬。及鄕里等。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X30.0600.0030b" n="0030b"/>
<lb ed="X" n="0030b01"/><lb ed="R047" n="0059a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0030b0101">或見菩薩。肴膳飮食。百種湯藥。施佛及僧。名衣上服。
<lb ed="X" n="0030b02"/><lb ed="R047" n="0059a05"/>價直千萬。或無價衣。施佛及僧。千萬億種。栴檀寶舍。
<lb ed="X" n="0030b03"/><lb ed="R047" n="0059a06"/>衆妙臥具。施佛及僧。淸淨園林。華果茂盛。流泉浴池。
<lb ed="X" n="0030b04"/><lb ed="R047" n="0059a07"/>施佛及僧。如是等施。種種微妙。歡喜無厭。求無上道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0030b05"/><lb ed="R047" n="0059a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0030b0501">第六五行。問檀度也。初四行明四事施。如是下一
<lb ed="X" n="0030b06"/><lb ed="R047" n="0059a09"/>行結成檀度也。初行飮食。次行湯藥。第三行衣服。
<lb ed="X" n="0030b07"/><lb ed="R047" n="0059a10"/>第四行臥具房舍。園林浴池。橋梁<anchor xml:id="nkr_note_orig_0030001" n="0030001"/>美井。皆此事收
<lb ed="X" n="0030b08"/><lb ed="R047" n="0059a11"/>也。肴<g ref="#CB01469">𦵔</g>也。膳美食也。不知何事嘉祥及涉法師
<lb ed="X" n="0030b09"/><lb ed="R047" n="0059a12"/>皆以肴爲肉。縱有一分字義通肉。何須置餘專用
<lb ed="X" n="0030b10"/><lb ed="R047" n="0059a13"/>於肉。使末代少識疑之。應云非穀而食曰餚。若作
<lb ed="X" n="0030b11"/><lb ed="R047" n="0059a14"/><g ref="#CB04514">𮌞</g>者噉也。說文曰。膳者具食也。祇從肉作。訓啖爾。
<lb ed="X" n="0030b12"/><lb ed="R047" n="0059a15"/>誰卽名爲啖肉。或云是肉。乃未制之前。斯言更謬。
<lb ed="X" n="0030b13"/><lb ed="R047" n="0059a16"/>大乘頓制。一切斷肉。何論楞伽前後制耶。況復竝
<lb ed="X" n="0030b14"/><lb ed="R047" n="0059a17"/>是光中所見。豈一萬八千。咸同未施斷肉之制。猶
<lb ed="X" n="0030b15"/><lb ed="R047" n="0059a18"/>以<g ref="#CB04514">𮌞</g>肉供佛僧耶。經云名衣等者。如此土迦葉袈
<lb ed="X" n="0030b16"/><lb ed="R047" n="0059b01"/>裟直十萬兩金。光中所見。或當有此。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0030b17"/><lb ed="R047" n="0059b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0030b1701">或有菩薩。說寂滅法。種種敎詔。無數衆生。或見菩薩。
<lb ed="X" n="0030b18"/><lb ed="R047" n="0059b03"/>觀諸法性。無有二相。猶如虗空。又見佛子。心無所著。
<lb ed="X" n="0030b19"/><lb ed="R047" n="0059b04"/>以此妙慧。求無上道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0030b20"/><lb ed="R047" n="0059b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0030b2001">第七有三行。問般若也。此應五意消之。先直消經
<lb ed="X" n="0030b21"/><lb ed="R047" n="0059b06"/>者。初一行明不可說而說般若。次一行明不可觀
<lb ed="X" n="0030b22"/><lb ed="R047" n="0059b07"/>而觀般若。三一行言語道斷。心行處滅。卽說不可
<lb ed="X" n="0030b23"/><lb ed="R047" n="0059b08"/>說。觀不可觀般若也。第二約方等時釋者。或可用
<lb ed="X" n="0030b24"/><lb ed="R047" n="0059b09"/>此三番般若成。上見他土說方等中六度。以五隨
<pb ed="X" xml:id="X30.0600.0030c" n="0030c"/>
<lb ed="X" n="0030c01"/><lb ed="R047" n="0059b10"/>般若故也。第三對般若時釋者。或可別擬他土說
<lb ed="X" n="0030c02"/><lb ed="R047" n="0059b11"/>方等。後明大品敎。盛談般若寂滅。無二淸淨不著。
<lb ed="X" n="0030c03"/><lb ed="R047" n="0059b12"/>表此彼同也。第四對三味釋者。或可說寂滅法。是
<lb ed="X" n="0030c04"/><lb ed="R047" n="0059b13"/>方等中意。觀諸法性。猶如虗空。是般若中意。正是
<lb ed="X" n="0030c05"/><lb ed="R047" n="0059b14"/>歷法作觀。法相無二。此義實與大品相會。若作彼
<lb ed="X" n="0030c06"/><lb ed="R047" n="0059b15"/>土見法華意者。以此妙慧求無上道一行是也。但
<lb ed="X" n="0030c07"/><lb ed="R047" n="0059b16"/>見修妙慧人。不見法華妙慧座席。若見座席。卽知
<lb ed="X" n="0030c08"/><lb ed="R047" n="0059b17"/>此妙如彼。何事須疑。但見人不見座席。闔衆疑問
<lb ed="X" n="0030c09"/><lb ed="R047" n="0059b18"/>也。第五重對般若釋者。或可三番般若。與此間般
<lb ed="X" n="0030c10"/><lb ed="R047" n="0060a01"/>若相同。未知此後次何所說。是故疑問。上長行文
<lb ed="X" n="0030c11"/><lb ed="R047" n="0060a02"/>迮。但擧六意。偈頌旣廣。顯義泠然。況所見難量故。
<lb ed="X" n="0030c12"/><lb ed="R047" n="0060a03"/>詳之至五。收羅旣廣。不出於斯。問。第五釋與第三
<lb ed="X" n="0030c13"/><lb ed="R047" n="0060a04"/>釋。何別。答。第三直以不說而說等。與般若相同。故
<lb ed="X" n="0030c14"/><lb ed="R047" n="0060a05"/>且對之。第五中因第四釋中。以第三行對於法華
<lb ed="X" n="0030c15"/><lb ed="R047" n="0060a06"/>者。良由妙慧二字。仍云見人不見座席。故却將初
<lb ed="X" n="0030c16"/><lb ed="R047" n="0060a07"/>後二行。歸於中間一行。不觀而觀。正同般若。卽與
<lb ed="X" n="0030c17"/><lb ed="R047" n="0060a08"/>不見法華座席同。等是不見故。未消法華。釋之還同
<lb ed="X" n="0030c18"/><lb ed="R047" n="0060a09"/>般若。故有第五意。初皆云或者。意在於斯。上長行
<lb ed="X" n="0030c19"/><lb ed="R047" n="0060a10"/>但云種種因緣信解相貌。未分三味四敎之別。釋
<lb ed="X" n="0030c20"/><lb ed="R047" n="0060a11"/>者誰知此中三行。含於二味耶。此問般若時竟。始
<lb ed="X" n="0030c21"/><lb ed="R047" n="0060a12"/>上我見彼土恒沙菩薩。訖此。總第五問他土菩薩
<lb ed="X" n="0030c22"/><lb ed="R047" n="0060a13"/>行行經文畢。</p><p xml:id="pX30p0030c2206" cb:place="inline">△下從<name role="" type="person">文殊師利</name>又有去。第六問彼
<lb ed="X" n="0030c23"/><lb ed="R047" n="0060a14"/>土佛涅槃。有七行。明佛滅後。以舍利起塔者。正頌
<lb ed="X" n="0030c24"/><lb ed="R047" n="0060a15"/>上他土佛出五濁。從無相一法。開漸頓敎故。有二
<pb ed="X" xml:id="X30.0600.0031a" n="0031a"/>
<lb ed="X" n="0031a01"/><lb ed="R047" n="0060a16"/>法三道種種行類相貌不同。如上所見也。今見他
<lb ed="X" n="0031a02"/><lb ed="R047" n="0060a17"/>土佛般涅槃。佛子慕德。爲樹塔。卽表無量悉歸入
<lb ed="X" n="0031a03"/><lb ed="R047" n="0060a18"/>一。一出無量。如前<anchor xml:id="nkr_note_add_0031a0301" n="0031a0301"/><anchor xml:id="beg0031a0301" n="0031a0301"/>已<anchor xml:id="end0031a0301"/>表。無量歸一。正是入於涅槃
<lb ed="X" n="0031a04"/><lb ed="R047" n="0060b01"/>時也。此示竟竟。下但節文。就文爲六。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0031a05"/><lb ed="R047" n="0060b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0031a0501"><name role="" type="person">文殊師利</name>。又有菩薩。佛滅度後。供養舍利。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0031a06"/><lb ed="R047" n="0060b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0031a0601">初一行。總標佛滅度後起塔也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0031a07"/><lb ed="R047" n="0060b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0031a0701">又見佛子。造諸塔廟。無數恒沙。嚴飾國界。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0031a08"/><lb ed="R047" n="0060b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0031a0801">第二一行。明塔數也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0031a09"/><lb ed="R047" n="0060b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0031a0901">寶塔高妙。五千由旬。縱廣正等。二千由旬。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0031a10"/><lb ed="R047" n="0060b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0031a1001">第三一行。明其塔量。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0031a11"/><lb ed="R047" n="0060b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0031a1101">一一塔廟。各千幢幡。珠交露幔。寶鈴和鳴。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0031a12"/><lb ed="R047" n="0060b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0031a1201">第四一行。明塔相也。梵語塔婆。此云方墳。方墳如
<lb ed="X" n="0031a13"/><lb ed="R047" n="0060b10"/>此土塚墓。大灌頂翻爲塚也。殿堂如此土靈宇。崇
<lb ed="X" n="0031a14"/><lb ed="R047" n="0060b11"/>臺峻階。承露干雲。長表淨域。歸心上聖耳。新云窣
<lb ed="X" n="0031a15"/><lb ed="R047" n="0060b12"/>覩波。此云高顯處。卽是安置身骨之處。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0031a16"/><lb ed="R047" n="0060b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0031a1601">諸天龍神。人及非人。香華伎樂。常以供養。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0031a17"/><lb ed="R047" n="0060b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0031a1701">第五一行。明供養也。良以塔藏身骨。故供養者福
<lb ed="X" n="0031a18"/><lb ed="R047" n="0060b15"/>大。不同殿堂形貌安處。故長阿含云。佛臨涅槃。有
<lb ed="X" n="0031a19"/><lb ed="R047" n="0060b16"/>梵摩比丘。佛前立執扇扇佛。佛言。却勿在吾前。阿
<lb ed="X" n="0031a20"/><lb ed="R047" n="0060b17"/>難思念。此比丘常隨侍佛。供給無厭。今者末後須
<lb ed="X" n="0031a21"/><lb ed="R047" n="0060b18"/>其給使。乃令遣却何因緣耶。佛吿阿難。今俱尸城
<lb ed="X" n="0031a22"/><lb ed="R047" n="0061a01"/>十二由旬。諸天測塞。嫌此比丘當佛前立。今者末
<lb ed="X" n="0031a23"/><lb ed="R047" n="0061a02"/>後諸天神等。皆欲供養。而此比丘有大威德。光明
<lb ed="X" n="0031a24"/><lb ed="R047" n="0061a03"/>映蔽。使我等不得親近禮敬。是故令却。阿難白佛。
<pb ed="X" xml:id="X30.0600.0031b" n="0031b"/>
<lb ed="X" n="0031b01"/><lb ed="R047" n="0061a04"/>何緣故有是身光。佛言。毗婆尸佛時。以歡喜心。手
<lb ed="X" n="0031b02"/><lb ed="R047" n="0061a05"/>執火炬。照彼佛塔。使其身體光明乃爾。上至二十
<lb ed="X" n="0031b03"/><lb ed="R047" n="0061a06"/>八天。身光不及。火照旣爾。餘皆準知。舍利所住之
<lb ed="X" n="0031b04"/><lb ed="R047" n="0061a07"/>處。其功不輕。慢之生罪。罪莫大焉。諸經斯例甚多。
<lb ed="X" n="0031b05"/><lb ed="R047" n="0061a08"/>非今正意。略叙一緣生信。餘不具列。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0031b06"/><lb ed="R047" n="0061a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0031b0601"><name role="" type="person">文殊師利</name>。諸佛子等。爲供舍利。嚴飾塔廟。國界自然。
<lb ed="X" n="0031b07"/><lb ed="R047" n="0061a10"/>殊特妙好。如天樹王。其華開敷。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0031b08"/><lb ed="R047" n="0061a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0031b0801">第六兩行。結供養等。天樹者。卽<name role="" type="person">忉利天</name>波利質多
<lb ed="X" n="0031b09"/><lb ed="R047" n="0061a12"/>羅樹也。經意正供舍利。傍嚴國界耳。若直爾嚴國。
<lb ed="X" n="0031b10"/><lb ed="R047" n="0061a13"/>何須起塔。然上六行。竝見有滅度之相。則知佛<anchor xml:id="nkr_note_add_0031b1001" n="0031b1001"/><anchor xml:id="beg0031b1001" n="0031b1001"/>已<anchor xml:id="end0031b1001"/>
<lb ed="X" n="0031b11"/><lb ed="R047" n="0061a14"/>入涅槃。雖見入於涅槃。不知爾前所說。何耶。時衆
<lb ed="X" n="0031b12"/><lb ed="R047" n="0061a15"/>不決。未測見由。不同古人畏妨壽量。但作起塔爲
<lb ed="X" n="0031b13"/><lb ed="R047" n="0061a16"/>佛事釋。況復爾前<anchor xml:id="nkr_note_add_0031b1301" n="0031b1301"/><anchor xml:id="beg0031b1301" n="0031b1301"/>已<anchor xml:id="end0031b1301"/>見二蘇。大小理足。不應重說。
<lb ed="X" n="0031b14"/><lb ed="R047" n="0061a17"/>始自偈初訖此。五十四行偈。頌彼此二土六瑞文
<lb ed="X" n="0031b15"/><lb ed="R047" n="0061a18"/>竟。</p><p xml:id="pX30p0031b1502" cb:place="inline">△下從佛放一下。第二有八行。請答爲二。初三
<lb ed="X" n="0031b16"/><lb ed="R047" n="0061b01"/>行擧疑事述請。後五行釋伏難。初擧事中又三。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0031b17"/><lb ed="R047" n="0061b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0031b1701">佛放一光。我及衆會。見此國界。種種殊妙。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0031b18"/><lb ed="R047" n="0061b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0031b1801">此初一行。擧見此土事。白毫爲本。白毫表中。爲諸
<lb ed="X" n="0031b19"/><lb ed="R047" n="0061b04"/>法之本。故先擧也。及見諸事。故云種種。問。但云佛
<lb ed="X" n="0031b20"/><lb ed="R047" n="0061b05"/>放一光。見此國界。何曾關餘五瑞耶。答。因光見處。
<lb ed="X" n="0031b21"/><lb ed="R047" n="0061b06"/>國界種種。一切皆妙。當知光是殊妙之本。況復諸
<lb ed="X" n="0031b22"/><lb ed="R047" n="0061b07"/>瑞竝中爲本。光卽中也。他土由光亦爾。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0031b23"/><lb ed="R047" n="0061b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0031b2301">諸佛神力。智慧希有。放一淨光。照無量國。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0031b24"/><lb ed="R047" n="0061b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0031b2401">此一行。擧見他土事。諸佛爲本。卽總攝餘五也。言
<pb ed="X" xml:id="X30.0600.0031c" n="0031c"/>
<lb ed="X" n="0031c01"/><lb ed="R047" n="0061b10"/>諸佛者。擧諸顯一。正指釋迦也。神力智慧。卽擧光
<lb ed="X" n="0031c02"/><lb ed="R047" n="0061b11"/>本也。希有卽正歎也。爾前不爾。故云希有。由二事
<lb ed="X" n="0031c03"/><lb ed="R047" n="0061b12"/>故。其光乃淨。言放一淨光。卽歎光體。次句歎用。所
<lb ed="X" n="0031c04"/><lb ed="R047" n="0061b13"/>照國也。過萬八千。方云無量。故前立數。且從所表。
<lb ed="X" n="0031c05"/><lb ed="R047" n="0061b14"/>況復諸方所照亦爾。故云無量也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0031c06"/><lb ed="R047" n="0061b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0031c0601">我等見此。得未曾有。佛子文殊。願決衆疑。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0031c07"/><lb ed="R047" n="0061b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0031c0701">此一行。正請答也。初二句重擧所照。而歎過常。次
<lb ed="X" n="0031c08"/><lb ed="R047" n="0061b17"/>二句擧見稱號。以請答也。云見此者。二土瑞也。與
<lb ed="X" n="0031c09"/><lb ed="R047" n="0061b18"/>一化異。故云未曾。旣殊凡諂。未曾不虗。諸佛子等。
<lb ed="X" n="0031c10"/><lb ed="R047" n="0062a01"/>疑事不輕。故重啓之。非爲專<anchor xml:id="nkr_note_add_0031c1001" n="0031c1001"/><anchor xml:id="beg0031c1001" n="0031c1001"/>己<anchor xml:id="end0031c1001"/>。故云衆也。因此中
<lb ed="X" n="0031c11"/><lb ed="R047" n="0062a02"/>正請。生出文殊初伏難也。請云佛子文殊願決衆
<lb ed="X" n="0031c12"/><lb ed="R047" n="0062a03"/>疑。文殊仍此。起初伏難。汝云衆疑。衆未曾疑。若疑
<lb ed="X" n="0031c13"/><lb ed="R047" n="0062a04"/>應問。衆不發言有疑。我何所決。以質彌勒也。</p><p xml:id="pX30p0031c1318" cb:place="inline">△第
<lb ed="X" n="0031c14"/><lb ed="R047" n="0062a05"/>二就釋伏難爲二。初四行正釋伏難。次一行請答。
<lb ed="X" n="0031c15"/><lb ed="R047" n="0062a06"/>言伏難者。文殊內心搆難。不肯時答。其意有三。一
<lb ed="X" n="0031c16"/><lb ed="R047" n="0062a07"/>者此瑞希奇。不可倉卒輕爾有判。大事意遠故也。
<lb ed="X" n="0031c17"/><lb ed="R047" n="0062a08"/>二者智衆如海。謙光推高。將護發起影響故。三者
<lb ed="X" n="0031c18"/><lb ed="R047" n="0062a09"/>靳固前却。生衆渴仰。將護當機結緣二衆故。初二
<lb ed="X" n="0031c19"/><lb ed="R047" n="0062a10"/>二義。共成第三。文殊故以伏難潛而拒之此。是文
<lb ed="X" n="0031c20"/><lb ed="R047" n="0062a11"/>殊難意也。彌勒彰灼釋難。意亦有三。一者瑞大疑
<lb ed="X" n="0031c21"/><lb ed="R047" n="0062a12"/>大。若不爲釋。憂兕在懷。妨聞正法。二者衆海乃多。
<lb ed="X" n="0031c22"/><lb ed="R047" n="0062a13"/>機在仁者。三者闔衆瞻仁。故知注誠殷重。所以彰
<lb ed="X" n="0031c23"/><lb ed="R047" n="0062a14"/>言釋難。請令時答。此示意文畢。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0031c24"/><lb ed="R047" n="0062a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0031c2401">四衆欣仰。瞻仁及我。世尊何故。放斯光明。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X30.0600.0032a" n="0032a"/>
<lb ed="X" n="0032a01"/><lb ed="R047" n="0062a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0032a0101">此一行。彌勒釋上正請後。文殊初伏難也。上伏難
<lb ed="X" n="0032a02"/><lb ed="R047" n="0062a17"/>云衆旣無疑。今釋云四衆欣仰瞻仁及我。及我欲
<lb ed="X" n="0032a03"/><lb ed="R047" n="0062a18"/>令我問。瞻仁欲得仁答。此釋初難竟。文殊因此起
<lb ed="X" n="0032a04"/><lb ed="R047" n="0062b01"/>第二難。衆同有疑。不易可答。待佛出定。然後自決
<lb ed="X" n="0032a05"/><lb ed="R047" n="0062b02"/>其疑。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0032a06"/><lb ed="R047" n="0062b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0032a0601">佛子時答。決疑令喜。何所饒益。演斯光明。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0032a07"/><lb ed="R047" n="0062b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0032a0701">彌勒卽用此第二偈。釋上次難也。若有疑在懷。憂
<lb ed="X" n="0032a08"/><lb ed="R047" n="0062b05"/>兕不泰。應以時答。不知如來何時定起。故言佛子
<lb ed="X" n="0032a09"/><lb ed="R047" n="0062b06"/>時答。卽催促之辭。令其卽答。決疑令喜。文殊因此
<lb ed="X" n="0032a10"/><lb ed="R047" n="0062b07"/>釋。故起第三伏難。我與仁者。同居學地。欲測於佛。
<lb ed="X" n="0032a11"/><lb ed="R047" n="0062b08"/>微共籌量。獨令我答。於理不可。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0032a12"/><lb ed="R047" n="0062b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0032a1201">佛坐道場。所得妙法。爲欲說此。爲當授記。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0032a13"/><lb ed="R047" n="0062b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0032a1301">彌勒卽以此第三偈。釋上第三難云。我亦微心下
<lb ed="X" n="0032a14"/><lb ed="R047" n="0062b11"/>男。踟蹰兩楹。爲說妙法。爲當授記。故言佛坐道場
<lb ed="X" n="0032a15"/><lb ed="R047" n="0062b12"/>所得妙法。爲欲說此。爲當授記。文殊因此釋故。起
<lb ed="X" n="0032a16"/><lb ed="R047" n="0062b13"/>第四難。若如汝說。卽是釋疑。何煩我答耶。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0032a17"/><lb ed="R047" n="0062b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0032a1701">示諸佛土。衆寶嚴淨。及見諸佛。此非小緣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0032a18"/><lb ed="R047" n="0062b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0032a1801">彌勒卽以此第四偈。釋上第四伏難。釋意。安得以
<lb ed="X" n="0032a19"/><lb ed="R047" n="0062b16"/>我猶豫之心。而判大事。故言示諸佛土此非小緣。
<lb ed="X" n="0032a20"/><lb ed="R047" n="0062b17"/>文殊伏難旣窮。謙光亦止。此四伏難。光宅受於次
<lb ed="X" n="0032a21"/><lb ed="R047" n="0062b18"/>師。次師受江北釗師。旣是先賢文外巧思。故今天
<lb ed="X" n="0032a22"/><lb ed="R047" n="0063a01"/>台師用之。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0032a23"/><lb ed="R047" n="0063a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0032a2301">文殊當知。四衆龍神。瞻察仁者。爲說何等。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0032a24"/><lb ed="R047" n="0063a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0032a2401">此一行偈。彌勒重結請答。始自上爾時彌勒菩薩。
<pb ed="X" xml:id="X30.0600.0032b" n="0032b"/>
<lb ed="X" n="0032b01"/><lb ed="R047" n="0063a04"/>欲自決疑。訖此。第四發問序畢。</p><p xml:id="pX30p0032b0113" cb:place="inline">△從爾時文殊師
<lb ed="X" n="0032b02"/><lb ed="R047" n="0063a05"/>利語彌勒下。訖偈。名答問序。有長行偈頌。長行爲
<lb ed="X" n="0032b03"/><lb ed="R047" n="0063a06"/>四。一從語下。名惟忖答。二從善男子我於下。名略
<lb ed="X" n="0032b04"/><lb ed="R047" n="0063a07"/>曾見答。三從諸善下。名廣曾見答。四從今見下。名
<lb ed="X" n="0032b05"/><lb ed="R047" n="0063a08"/>分明判答也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0032b06"/><lb ed="R047" n="0063a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0032b0601">爾時<name role="" type="person">文殊師利</name>。語彌勒菩薩摩訶薩。及諸大士。善男
<lb ed="X" n="0032b07"/><lb ed="R047" n="0063a10"/>子等。如我惟忖。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0032b08"/><lb ed="R047" n="0063a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0032b0801">此乃標章惟忖也。夫以下測上。止可罔像卜度。惟
<lb ed="X" n="0032b09"/><lb ed="R047" n="0063a12"/>昔儔今。不可頓決。所以初從髣髴。惟者思惟也。忖
<lb ed="X" n="0032b10"/><lb ed="R047" n="0063a13"/>者忖量也。惟今如昔。忖昔如今。然文殊古佛。豈應
<lb ed="X" n="0032b11"/><lb ed="R047" n="0063a14"/>不知迹示思惟也。此惟忖答。答上此土問也。故先
<lb ed="X" n="0032b12"/><lb ed="R047" n="0063a15"/>以下五句文。酬序六疑也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0032b13"/><lb ed="R047" n="0063a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0032b1301">今佛世尊。欲說大法。雨大法雨。吹大法螺。擊大法鼓。
<lb ed="X" n="0032b14"/><lb ed="R047" n="0063a17"/>演大法義。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0032b15"/><lb ed="R047" n="0063a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0032b1501">此一節正惟忖答。答上迹門。六瑞事也。欲說大法
<lb ed="X" n="0032b16"/><lb ed="R047" n="0063b01"/>者。答說法瑞。惟昔諸佛。說無量義。後開權顯實。收
<lb ed="X" n="0032b17"/><lb ed="R047" n="0063b02"/>無量歸一。忖今佛旣說法<anchor xml:id="nkr_note_add_0032b1701" n="0032b1701"/><anchor xml:id="beg0032b1701" n="0032b1701"/>已<anchor xml:id="end0032b1701"/>。亦應開權顯實。會無
<lb ed="X" n="0032b18"/><lb ed="R047" n="0063b03"/>量以歸一。一者卽大法也。雨大法雨者。答上雨華
<lb ed="X" n="0032b19"/><lb ed="R047" n="0063b04"/>瑞。惟昔諸佛天雨四華之後。普入圓因住行向地。
<lb ed="X" n="0032b20"/><lb ed="R047" n="0063b05"/>忖於今佛雨華之後。皆成佛因。如天非小大。非赤
<lb ed="X" n="0032b21"/><lb ed="R047" n="0063b06"/>白。而雨赤白之華。第一義。非開示悟入。見此理時。
<lb ed="X" n="0032b22"/><lb ed="R047" n="0063b07"/>卽證開示悟入。譬如種子得雨萌開。今聞大法雨。
<lb ed="X" n="0032b23"/><lb ed="R047" n="0063b08"/>潤法性種。破無明穅。開於十住佛知見也。惟昔雨
<lb ed="X" n="0032b24"/><lb ed="R047" n="0063b09"/>華時。<anchor xml:id="nkr_note_add_0032b2401" n="0032b2401"/><anchor xml:id="beg0032b2401" n="0032b2401"/>已<anchor xml:id="end0032b2401"/>表當說圓因四位。故四而非果。忖今天華
<pb ed="X" xml:id="X30.0600.0032c" n="0032c"/>
<lb ed="X" n="0032c01"/><lb ed="R047" n="0063b10"/>而四雨。了時會之一因。一因必四位爲所階。四雨
<lb ed="X" n="0032c02"/><lb ed="R047" n="0063b11"/>以義天爲能表。吹大法螺者。答上大衆心喜瑞。惟
<lb ed="X" n="0032c03"/><lb ed="R047" n="0063b12"/>昔四衆見瑞。歡喜障除。機動卽改人敎行理。忖今
<lb ed="X" n="0032c04"/><lb ed="R047" n="0063b13"/>衆喜。亦應障機動。改人敎行理。所改旣深。故言大
<lb ed="X" n="0032c05"/><lb ed="R047" n="0063b14"/>法螺。譬如吹螺知是改號。今之與先。<anchor xml:id="nkr_note_add_0032c0501" n="0032c0501"/><anchor xml:id="beg0032c0501" n="0032c0501"/>已<anchor xml:id="end0032c0501"/>得十住。今
<lb ed="X" n="0032c06"/><lb ed="R047" n="0063b15"/>從十住。聞法更改。入十行。示佛知見。喜心內動。圓
<lb ed="X" n="0032c07"/><lb ed="R047" n="0063b16"/>障冥壞。改昔權人。成今妙衆。言擊大法鼓。答上地
<lb ed="X" n="0032c08"/><lb ed="R047" n="0063b17"/>動瑞。惟昔地動<anchor xml:id="nkr_note_add_0032c0801" n="0032c0801"/><anchor xml:id="beg0032c0801" n="0032c0801"/>已<anchor xml:id="end0032c0801"/>後。卽有六番破無明惑。忖於今
<lb ed="X" n="0032c09"/><lb ed="R047" n="0063b18"/>佛地動之後。亦應六番破無明惑。聲敎極妙。故言
<lb ed="X" n="0032c10"/><lb ed="R047" n="0064a01"/>大鼓。譬如擊鼓知是誡兵。今之與先。<anchor xml:id="nkr_note_add_0032c1001" n="0032c1001"/><anchor xml:id="beg0032c1001" n="0032c1001"/>已<anchor xml:id="end0032c1001"/>在十行。聞
<lb ed="X" n="0032c11"/><lb ed="R047" n="0064a02"/>法誡入迴向。悟佛知見。故知誡兵。必破邊疆之大
<lb ed="X" n="0032c12"/><lb ed="R047" n="0064a03"/>賊。地動則除中理之無明故。二乘昔來都無斯理。
<lb ed="X" n="0032c13"/><lb ed="R047" n="0064a04"/>序中冥利。時衆未知。演大法義者。答上放光瑞。惟
<lb ed="X" n="0032c14"/><lb ed="R047" n="0064a05"/>昔諸佛放白毫光。後說法華。彼此道同。忖於今佛
<lb ed="X" n="0032c15"/><lb ed="R047" n="0064a06"/>放光後。廣明五佛道同。又演之言布。橫闊豎深。乃
<lb ed="X" n="0032c16"/><lb ed="R047" n="0064a07"/>是演義。今之與先。<anchor xml:id="nkr_note_add_0032c1601" n="0032c1601"/><anchor xml:id="beg0032c1601" n="0032c1601"/>已<anchor xml:id="end0032c1601"/>在十向。又重聞法。從向入地。
<lb ed="X" n="0032c17"/><lb ed="R047" n="0064a08"/>入佛知見。窮無明源。盡法界邊。深廣備足。又忖今
<lb ed="X" n="0032c18"/><lb ed="R047" n="0064a09"/>同昔。覩光<anchor xml:id="nkr_note_add_0032c1801" n="0032c1801"/><anchor xml:id="beg0032c1801" n="0032c1801"/>已<anchor xml:id="end0032c1801"/>表開顯道同。故以一光。俱照彼此。此
<lb ed="X" n="0032c19"/><lb ed="R047" n="0064a10"/>表釋迦。彼表四佛。旣是佛道。故言演大法義。如是
<lb ed="X" n="0032c20"/><lb ed="R047" n="0064a11"/>五句。悉是惟昔判今。忖今類昔。會文附義。唯少入
<lb ed="X" n="0032c21"/><lb ed="R047" n="0064a12"/>定一瑞。而雨華動地放光等。皆由入定故爾。意則
<lb ed="X" n="0032c22"/><lb ed="R047" n="0064a13"/>兼具。無勞疑也。然此惟忖一答。大聖忖量。不徒涉
<lb ed="X" n="0032c23"/><lb ed="R047" n="0064a14"/>慮。當知此初惟忖。乃爲略廣二答之基。故彌勒思
<lb ed="X" n="0032c24"/><lb ed="R047" n="0064a15"/>瑞以設疑。文殊附疑以忖度。是故思惟昔佛正前
<pb ed="X" xml:id="X30.0600.0033a" n="0033a"/>
<lb ed="X" n="0033a01"/><lb ed="R047" n="0064a16"/>之六瑞忖量今佛瑞後之三周。故下廣略答。適時
<lb ed="X" n="0033a02"/><lb ed="R047" n="0064a17"/>方顯思忖。此卽一經之骨目也。問。大法法義二句
<lb ed="X" n="0033a03"/><lb ed="R047" n="0064a18"/>何殊。答。大法表此土開顯。法義。表彼此道同。此照
<lb ed="X" n="0033a04"/><lb ed="R047" n="0064b01"/>於彼。彼同於此。故云演也。竝一代所無。信答問有
<lb ed="X" n="0033a05"/><lb ed="R047" n="0064b02"/>在。當知經之五句。初句是總。後四句是別。言總者
<lb ed="X" n="0033a06"/><lb ed="R047" n="0064b03"/>大法是也。以下四句皆是大法。故知下四爲成初
<lb ed="X" n="0033a07"/><lb ed="R047" n="0064b04"/>句之總也。言別者。雨吹擊演。開示悟入是也。卽以
<lb ed="X" n="0033a08"/><lb ed="R047" n="0064b05"/>雨等別彼大法。令入住等。對四位故。名之爲別。然
<lb ed="X" n="0033a09"/><lb ed="R047" n="0064b06"/>私謂。此四別對住行向地。且從竪義言之。若一一
<lb ed="X" n="0033a10"/><lb ed="R047" n="0064b07"/>位各論橫竪。當位自具從始至末。如雨華用表四
<lb ed="X" n="0033a11"/><lb ed="R047" n="0064b08"/>位。吹螺通表改於四位。擊鼓亦通表四番破惑。演
<lb ed="X" n="0033a12"/><lb ed="R047" n="0064b09"/>說通於橫竪深廣。始自雨華。終至法義。一一該於
<lb ed="X" n="0033a13"/><lb ed="R047" n="0064b10"/>迹門廣說。句句皆含爲令衆生佛知之見。一位具
<lb ed="X" n="0033a14"/><lb ed="R047" n="0064b11"/>足一切位也。然從豎釋者。且從聞法得益不同。今
<lb ed="X" n="0033a15"/><lb ed="R047" n="0064b12"/>從入住者。且名法雨。乃至入地。且名法義也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0033a16"/><lb ed="R047" n="0064b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0033a1601">諸善男子。我於過去諸佛。曾見此瑞。放斯光<anchor xml:id="nkr_note_add_0033a1601" n="0033a1601"/><anchor xml:id="beg0033a1601" n="0033a1601"/>已<anchor xml:id="end0033a1601"/>。卽說
<lb ed="X" n="0033a17"/><lb ed="R047" n="0064b14"/>大法。是故當知。今佛現光。亦復如是。欲令衆生。咸得
<lb ed="X" n="0033a18"/><lb ed="R047" n="0064b15"/>聞知一切世間。難信之法。故現斯瑞。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0033a19"/><lb ed="R047" n="0064b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0033a1901">此乃妙德引過去略曾見。答上他土問也。然此土
<lb ed="X" n="0033a20"/><lb ed="R047" n="0064b17"/>五瑞。不通他土。唯放光一瑞。徧照東方。旣云放斯
<lb ed="X" n="0033a21"/><lb ed="R047" n="0064b18"/>光<anchor xml:id="nkr_note_add_0033a2101" n="0033a2101"/><anchor xml:id="beg0033a2101" n="0033a2101"/>已<anchor xml:id="end0033a2101"/>。卽說大法。他土六瑞。以光爲總。因光先覩聖
<lb ed="X" n="0033a22"/><lb ed="R047" n="0065a01"/>主演說。故知略曾見答。專答放光。是答他土之問
<lb ed="X" n="0033a23"/><lb ed="R047" n="0065a02"/>也。初文且以<anchor xml:id="nkr_note_add_0033a2301" n="0033a2301"/><anchor xml:id="beg0033a2301" n="0033a2301"/>己<anchor xml:id="end0033a2301"/>智惟忖。今文略引曾見答義。小分明於
<lb ed="X" n="0033a24"/><lb ed="R047" n="0065a03"/>前。且從言說階漸釋耳。善男子者。卽開前七方便
<pb ed="X" xml:id="X30.0600.0033b" n="0033b"/>
<lb ed="X" n="0033b01"/><lb ed="R047" n="0065a04"/>爲善。堪聞獨妙名男。男子卽大丈夫。能見佛性者
<lb ed="X" n="0033b02"/><lb ed="R047" n="0065a05"/>是也。男子通在五時。須約敎判。當知妙德今見如
<lb ed="X" n="0033b03"/><lb ed="R047" n="0065a06"/>昔。昔祇是今。故引過去。酬上問他。顯序正同也。曾
<lb ed="X" n="0033b04"/><lb ed="R047" n="0065a07"/>見者。卽是見廣言中庠序。略廣漸增。爲答之方。賓
<lb ed="X" n="0033b05"/><lb ed="R047" n="0065a08"/>主儀耳。欲令衆生。咸得聞知者。欲令之言。談敎意
<lb ed="X" n="0033b06"/><lb ed="R047" n="0065a09"/>也。聞卽聞慧。知卽思慧。卽開顯之聞思。故云難信。
<lb ed="X" n="0033b07"/><lb ed="R047" n="0065a10"/>二慧必須修也。如下文云若聞是經思惟修習也。
<lb ed="X" n="0033b08"/><lb ed="R047" n="0065a11"/>聞知亦信法雨行也。以一部文。凡論入法。不出二
<lb ed="X" n="0033b09"/><lb ed="R047" n="0065a12"/>行。二慧得入諸位。二行須各有三慧故也。聞知何
<lb ed="X" n="0033b10"/><lb ed="R047" n="0065a13"/>法義耶。然聞知收無量歸一。卽上大法意。又聞知
<lb ed="X" n="0033b11"/><lb ed="R047" n="0065a14"/>改三乘敎理。卽上法螺十行。又聞知六番破無明。
<lb ed="X" n="0033b12"/><lb ed="R047" n="0065a15"/>卽上法皷十向。又聞諸佛道同。卽上大法義十地。
<lb ed="X" n="0033b13"/><lb ed="R047" n="0065a16"/>又聞開示等。卽上法雨十住。故知略曾還述惟忖
<lb ed="X" n="0033b14"/><lb ed="R047" n="0065a17"/>也。通指諸位並開佛知見。故云一切世間難信之
<lb ed="X" n="0033b15"/><lb ed="R047" n="0065a18"/>法。當知難信之珠。四十餘年。方乃信解故。何義指
<lb ed="X" n="0033b16"/><lb ed="R047" n="0065b01"/>今文爲彼。指上爲此耶。良以惟忖有今佛之言。略
<lb ed="X" n="0033b17"/><lb ed="R047" n="0065b02"/>曾有過去之語。以今表此。以過表彼也。若爾廣曾
<lb ed="X" n="0033b18"/><lb ed="R047" n="0065b03"/>亦有過去之言。何以雙表。然廣中具述三同。以顯
<lb ed="X" n="0033b19"/><lb ed="R047" n="0065b04"/>此。復有過去之語。以表他也。</p><p xml:id="pX30p0033b1912" cb:place="inline">△此諸善男子。至下
<lb ed="X" n="0033b20"/><lb ed="R047" n="0065b05"/>汝身是也。一節經文。是第三廣曾見。答此土他土
<lb ed="X" n="0033b21"/><lb ed="R047" n="0065b06"/>之問也。再引廣曾見答。更分明於略。彌勒因光橫
<lb ed="X" n="0033b22"/><lb ed="R047" n="0065b07"/>見東方。以爲問。文殊引昔豎見而爲答。橫豎顯諸
<lb ed="X" n="0033b23"/><lb ed="R047" n="0065b08"/>佛道同也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0033b24"/><lb ed="R047" n="0065b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0033b2401">諸善男子。如過去無量無邊。不可思議。阿僧祇劫。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X30.0600.0033c" n="0033c"/>
<lb ed="X" n="0033c01"/><lb ed="R047" n="0065b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0033c0101">初此是引一佛同中。初明過去時節文也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0033c02"/><lb ed="R047" n="0065b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0033c0201">爾時有佛。號日月燈明如來。應供。正徧知。明行足。善
<lb ed="X" n="0033c03"/><lb ed="R047" n="0065b12"/>逝。世間解。無上士調御丈夫。天人師。佛。世尊。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0033c04"/><lb ed="R047" n="0065b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0033c0401">此初一佛次標名同也。通號可與今佛同。別名云
<lb ed="X" n="0033c05"/><lb ed="R047" n="0065b14"/>何同。此當以名別義同爲釋。何者。日是慧。月是定。
<lb ed="X" n="0033c06"/><lb ed="R047" n="0065b15"/>定慧是自行德。燈明是化他德。能仁能定慧。能自
<lb ed="X" n="0033c07"/><lb ed="R047" n="0065b16"/>他。故同也。又日月燈是三智。今佛亦三智。隨緣稱
<lb ed="X" n="0033c08"/><lb ed="R047" n="0065b17"/>別。義則不殊。故言名同。若爾何佛無定慧三智。獨
<lb ed="X" n="0033c09"/><lb ed="R047" n="0065b18"/>云燈明與釋迦同耶。然餘佛縱具此義。不及燈明
<lb ed="X" n="0033c10"/><lb ed="R047" n="0066a01"/>義顯。何者。如楞嚴中。堅意問壽。佛令往東方。過三
<lb ed="X" n="0033c11"/><lb ed="R047" n="0066a02"/>萬二千佛土。有佛名照明莊嚴自在王。堅意往問
<lb ed="X" n="0033c12"/><lb ed="R047" n="0066a03"/>竟。阿難云。如我解佛所說。彼佛是釋迦異名爾。故
<lb ed="X" n="0033c13"/><lb ed="R047" n="0066a04"/>照明之言。正與日月燈明。義同。故云義同也。此十
<lb ed="X" n="0033c14"/><lb ed="R047" n="0066a05"/>號者。卽一體三身之十號。須更約敎分判相別。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0033c15"/><lb ed="R047" n="0066a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0033c1501">演說正法。初善中善後善。其義深遠。其語巧妙。純一
<lb ed="X" n="0033c16"/><lb ed="R047" n="0066a07"/>無雜。具足淸白梵行之相。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0033c17"/><lb ed="R047" n="0066a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0033c1701">此是初一佛。第三說法同。卽昔佛先頓後漸。同是
<lb ed="X" n="0033c18"/><lb ed="R047" n="0066a09"/>五時故也。演說正法初中後善者。卽是頓敎華嚴
<lb ed="X" n="0033c19"/><lb ed="R047" n="0066a10"/>時七善也。夫七善之語。乃通大小。若準佛慧同。今
<lb ed="X" n="0033c20"/><lb ed="R047" n="0066a11"/>應云圓乘七善也。言初中後善者。卽是頓敎序正
<lb ed="X" n="0033c21"/><lb ed="R047" n="0066a12"/>流通。卽名時節善。其義深遠。卽是頓敎了義之理。
<lb ed="X" n="0033c22"/><lb ed="R047" n="0066a13"/>二乘不測其邊底。故言深遠。是第二義善。其語巧
<lb ed="X" n="0033c23"/><lb ed="R047" n="0066a14"/>妙。卽是頓敎八音所吐。會理直說。悅菩薩心。卽頓
<lb ed="X" n="0033c24"/><lb ed="R047" n="0066a15"/>敎之文。名第三語善。純一無雜。不與二乘共。卽是
<pb ed="X" xml:id="X30.0600.0034a" n="0034a"/>
<lb ed="X" n="0034a01"/><lb ed="R047" n="0066a16"/>頓敎第四獨一善。具足者。具明界內界外滿字之
<lb ed="X" n="0034a02"/><lb ed="R047" n="0066a17"/>法。卽是第五頓敎圓滿善。淸白。無二邊瑕穢。卽是
<lb ed="X" n="0034a03"/><lb ed="R047" n="0066a18"/>第六頓敎調柔善。梵行之相者。卽是第七頓敎無
<lb ed="X" n="0034a04"/><lb ed="R047" n="0066b01"/>緣慈善也。此卽最初說頓初同。答彌勒問他土佛
<lb ed="X" n="0034a05"/><lb ed="R047" n="0066b02"/>初說頓法同也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0034a06"/><lb ed="R047" n="0066b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0034a0601">爲求聲聞者。說應四諦法。度生老病死。究竟涅槃。爲
<lb ed="X" n="0034a07"/><lb ed="R047" n="0066b04"/>求辟支佛者。說應十二因緣法。爲諸菩薩。說應六波
<lb ed="X" n="0034a08"/><lb ed="R047" n="0066b05"/>羅蜜。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0034a09"/><lb ed="R047" n="0066b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0034a0901">此卽引初古佛次頓之後。開漸敎法同也。不明方
<lb ed="X" n="0034a10"/><lb ed="R047" n="0066b07"/>等般若者何。但以六波羅蜜擬之。卽是二蘇只文
<lb ed="X" n="0034a11"/><lb ed="R047" n="0066b08"/>略耳。上問若人遭苦等。今引古佛亦開此漸。以答
<lb ed="X" n="0034a12"/><lb ed="R047" n="0066b09"/>斯問也。次引爲求辟支佛等。答上若人有福問也。
<lb ed="X" n="0034a13"/><lb ed="R047" n="0066b10"/>次引爲諸菩薩等。答上佛子修種種行之問也。此
<lb ed="X" n="0034a14"/><lb ed="R047" n="0066b11"/>引古佛說法。至波羅蜜等。明今<anchor xml:id="nkr_note_add_0034a1401" n="0034a1401"/><anchor xml:id="beg0034a1401" n="0034a1401"/>已<anchor xml:id="end0034a1401"/>與昔同二蘇也。
<lb ed="X" n="0034a15"/><lb ed="R047" n="0066b12"/>此六通云波羅蜜者。竝是西土之言。秦翻經論多
<lb ed="X" n="0034a16"/><lb ed="R047" n="0066b13"/>不同。略出三翻。或云事究竟。或云到彼岸。或云度
<lb ed="X" n="0034a17"/><lb ed="R047" n="0066b14"/>無極。云何事究竟。菩薩修此六法。能究竟通別二
<lb ed="X" n="0034a18"/><lb ed="R047" n="0066b15"/>種因果。一切自行化他之事。故云事究竟。菩薩成
<lb ed="X" n="0034a19"/><lb ed="R047" n="0066b16"/>此六法。能從二種生死此岸。到二種涅槃彼岸故
<lb ed="X" n="0034a20"/><lb ed="R047" n="0066b17"/>也。菩薩因此六法。能度通別二種事理。諸法之曠
<lb ed="X" n="0034a21"/><lb ed="R047" n="0066b18"/>遠。故云度無極。此是經論三翻名義也。一檀波羅
<lb ed="X" n="0034a22"/><lb ed="R047" n="0067a01"/>蜜者。云何檀名波羅蜜耶。梵云檀那。秦言布施。所
<lb ed="X" n="0034a23"/><lb ed="R047" n="0067a02"/>謂內有信心。外有福田。更有財物。三事和合。心生
<lb ed="X" n="0034a24"/><lb ed="R047" n="0067a03"/>捨法。破慳貪法者。名爲檀。言施有二種。一者財施。
<pb ed="X" xml:id="X30.0600.0034b" n="0034b"/>
<lb ed="X" n="0034b01"/><lb ed="R047" n="0067a04"/>所謂四事。妻子身命。隨所須者。皆能施與。俱名財
<lb ed="X" n="0034b02"/><lb ed="R047" n="0067a05"/>施也。二者法施。所謂從諸佛及善知識所。或從經
<lb ed="X" n="0034b03"/><lb ed="R047" n="0067a06"/>論幷自觀行。心知聞見世間出世間法。菩薩以淸
<lb ed="X" n="0034b04"/><lb ed="R047" n="0067a07"/>淨心。爲人演說一相平等行。此二種之行。名爲檀
<lb ed="X" n="0034b05"/><lb ed="R047" n="0067a08"/>也。波羅蜜者。翻名如前。由菩薩以淸淨質直心。於
<lb ed="X" n="0034b06"/><lb ed="R047" n="0067a09"/>檀中。能具修五種心故。檀名波羅蜜。五者云何。一
<lb ed="X" n="0034b07"/><lb ed="R047" n="0067a10"/>者知施實相。若布施人。受人。及財物三事。皆空俱
<lb ed="X" n="0034b08"/><lb ed="R047" n="0067a11"/>不可得。入實相正觀。以無所捨法。隨他所須。能捨
<lb ed="X" n="0034b09"/><lb ed="R047" n="0067a12"/>不吝。名知施實相。二名起慈悲心者。故菩薩雖知
<lb ed="X" n="0034b10"/><lb ed="R047" n="0067a13"/>布施實相。而無所有。起大慈悲心。欲因此施與一
<lb ed="X" n="0034b11"/><lb ed="R047" n="0067a14"/>切樂。拔一切苦。名起慈悲心也。三名發願者。施時
<lb ed="X" n="0034b12"/><lb ed="R047" n="0067a15"/>願因此施。得無上佛果。不求凡夫二乘果報。名發
<lb ed="X" n="0034b13"/><lb ed="R047" n="0067a16"/>願也。四名迴向者。隨所施時。迴所施功德。向薩婆
<lb ed="X" n="0034b14"/><lb ed="R047" n="0067a17"/>若。及施一切衆生。名迴向也。五名具足方便。所謂
<lb ed="X" n="0034b15"/><lb ed="R047" n="0067a18"/>能於布施一法。旋轉通達一切佛法。徧修諸行。名
<lb ed="X" n="0034b16"/><lb ed="R047" n="0067b01"/>具足方便也。若能具足此五心。是時隨有所施。因
<lb ed="X" n="0034b17"/><lb ed="R047" n="0067b02"/>中說果。亦名事究竟。名到彼岸。名度無極。是菩薩
<lb ed="X" n="0034b18"/><lb ed="R047" n="0067b03"/>所行布施。故名爲菩薩行檀波羅蜜。若至無上佛
<lb ed="X" n="0034b19"/><lb ed="R047" n="0067b04"/>果。方是檀波羅蜜具足滿也。二尸羅。三羼提。四毗
<lb ed="X" n="0034b20"/><lb ed="R047" n="0067b05"/>棃。五禪。六般若。各有翻名幷五種心。竝是波羅蜜。
<lb ed="X" n="0034b21"/><lb ed="R047" n="0067b06"/>例檀度中釋。不委出相狀也。此六更須約部敎簡
<lb ed="X" n="0034b22"/><lb ed="R047" n="0067b07"/>判。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0034b23"/><lb ed="R047" n="0067b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0034b2301">令得阿耨多羅三藐三菩提。成一切種智。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0034b24"/><lb ed="R047" n="0067b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0034b2401">此引古佛會漸同也。卽古佛開頓漸。後顯實之說。
<pb ed="X" xml:id="X30.0600.0034c" n="0034c"/>
<lb ed="X" n="0034c01"/><lb ed="R047" n="0067b10"/>始終修行究竟。此答上彌勒見他土佛涅槃後起
<lb ed="X" n="0034c02"/><lb ed="R047" n="0067b11"/>塔之問也。卽是今佛當與昔同。此卽引最初古佛
<lb ed="X" n="0034c03"/><lb ed="R047" n="0067b12"/>與<anchor xml:id="nkr_note_add_0034c0301" n="0034c0301"/><anchor xml:id="beg0034c0301" n="0034c0301"/>已<anchor xml:id="end0034c0301"/>今當同。同今佛三。初一佛三同竟。次當引二
<lb ed="X" n="0034c04"/><lb ed="R047" n="0067b13"/>萬同。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0034c05"/><lb ed="R047" n="0067b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0034c0501">次復有佛。亦名日月燈明。次復有佛。亦名日月燈明。
<lb ed="X" n="0034c06"/><lb ed="R047" n="0067b15"/>如是二萬佛。皆同一字。號日月燈明。又同一姓。姓頗
<lb ed="X" n="0034c07"/><lb ed="R047" n="0067b16"/>羅墯。彌勒當知。初佛後佛皆同一字。名日月燈明。十
<lb ed="X" n="0034c08"/><lb ed="R047" n="0067b17"/>號具足。所可說法。初中後善。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0034c09"/><lb ed="R047" n="0067b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0034c0901">此引二萬佛。亦答彌勒上問。說法名號。皆同初佛
<lb ed="X" n="0034c10"/><lb ed="R047" n="0068a01"/>也。此中只擧說頓同。故言初中後善。卽古佛說華
<lb ed="X" n="0034c11"/><lb ed="R047" n="0068a02"/>嚴敎也。何故不明開漸耶。文殊巧說。爲避繁文。但
<lb ed="X" n="0034c12"/><lb ed="R047" n="0068a03"/>例初後。三同義足。文殊見時。皆具五味。然最後一
<lb ed="X" n="0034c13"/><lb ed="R047" n="0068a04"/>佛。但擧開漸同。次第互擧耳。而不引二萬之前佛
<lb ed="X" n="0034c14"/><lb ed="R047" n="0068a05"/>者。正爲名字說法皆同。據義爲便耳。皆是爲頓開
<lb ed="X" n="0034c15"/><lb ed="R047" n="0068a06"/>漸。過去佛旣爾。驗知他土不過萬八千者。以過此
<lb ed="X" n="0034c16"/><lb ed="R047" n="0068a07"/>外不同也。然二萬者。表權實滿故。二萬約界如論。
<lb ed="X" n="0034c17"/><lb ed="R047" n="0068a08"/>權實各一萬。成二萬法門也。燈明如前解也。姓頗
<lb ed="X" n="0034c18"/><lb ed="R047" n="0068a09"/>羅墯者。此翻捷疾。亦云利根等。卽婆羅門中一貴
<lb ed="X" n="0034c19"/><lb ed="R047" n="0068a10"/>姓也。十號如前釋。旣云引同。姓何故異。縱使姓異。
<lb ed="X" n="0034c20"/><lb ed="R047" n="0068a11"/>未足爲乖。作義同時。不無其理。尊貴多聞。義同名
<lb ed="X" n="0034c21"/><lb ed="R047" n="0068a12"/>別。豈以今古同名釋迦耶。說頓法如前釋。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0034c22"/><lb ed="R047" n="0068a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0034c2201">其最後佛。未出家時。有八王子。一名有意。二名善意。
<lb ed="X" n="0034c23"/><lb ed="R047" n="0068a14"/>三名無量意。四名寶意。五名增意。六名除疑意。七名
<lb ed="X" n="0034c24"/><lb ed="R047" n="0068a15"/>響意。八名法意。是八王子。威德自在。各領四天下。是
<pb ed="X" xml:id="X30.0600.0035a" n="0035a"/>
<lb ed="X" n="0035a01"/><lb ed="R047" n="0068a16"/>諸王子。聞父出家。得阿耨多羅三藐三菩提。悉捨王
<lb ed="X" n="0035a02"/><lb ed="R047" n="0068a17"/>位。亦隨出家。發大乘意。常修梵行。皆爲法師。<anchor xml:id="nkr_note_add_0035a0201" n="0035a0201"/><anchor xml:id="beg0035a0201" n="0035a0201"/>已<anchor xml:id="end0035a0201"/>於千
<lb ed="X" n="0035a03"/><lb ed="R047" n="0068a18"/>萬佛所。植諸善本。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0035a04"/><lb ed="R047" n="0068b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0035a0401">此卽是第三最後一佛。開出漸同也。此一節是有
<lb ed="X" n="0035a05"/><lb ed="R047" n="0068b02"/>子。明過去曾與今佛<anchor xml:id="nkr_note_orig_0035001" n="0035001"/>八子。卽是開出漸義。不明頓
<lb ed="X" n="0035a06"/><lb ed="R047" n="0068b03"/>者。例前初佛幷二萬佛。則三同義足。昔佛八子。今
<lb ed="X" n="0035a07"/><lb ed="R047" n="0068b04"/>佛一子。數雖不等。並出同居土。土有見思。俱示有
<lb ed="X" n="0035a08"/><lb ed="R047" n="0068b05"/>子。有子事同。一八赴緣之別。生一子。表一道淸淨。
<lb ed="X" n="0035a09"/><lb ed="R047" n="0068b06"/>生八子。表八正道。取有子義同也。然昔佛子出家
<lb ed="X" n="0035a10"/><lb ed="R047" n="0068b07"/>發大乘意。今佛子出家住小乘果。云何同耶。答。昔
<lb ed="X" n="0035a11"/><lb ed="R047" n="0068b08"/>化導<anchor xml:id="nkr_note_add_0035a1101" n="0035a1101"/><anchor xml:id="beg0035a1101" n="0035a1101"/>已<anchor xml:id="end0035a1101"/>竟。顯本事彰。故云發大乘意。今未發迹。猶
<lb ed="X" n="0035a12"/><lb ed="R047" n="0068b09"/>言羅漢。下文發本卽是菩薩。其義同也。然出家者。
<lb ed="X" n="0035a13"/><lb ed="R047" n="0068b10"/>卽須出五住煩惱。二死之家也。得阿耨等者。此翻
<lb ed="X" n="0035a14"/><lb ed="R047" n="0068b11"/>無上正徧知覺。捨王位者。捨金輪聖帝之位也。梵
<lb ed="X" n="0035a15"/><lb ed="R047" n="0068b12"/>行。六度行願也。得道<anchor xml:id="nkr_note_add_0035a1501" n="0035a1501"/><anchor xml:id="beg0035a1501" n="0035a1501"/>已<anchor xml:id="end0035a1501"/>後。以自行法。隨機說敎。導
<lb ed="X" n="0035a16"/><lb ed="R047" n="0068b13"/>利人天。四弘誓願。卽大乘意。此明曾見與今<anchor xml:id="nkr_note_add_0035a1601" n="0035a1601"/><anchor xml:id="beg0035a1601" n="0035a1601"/>已<anchor xml:id="end0035a1601"/>同
<lb ed="X" n="0035a17"/><lb ed="R047" n="0068b14"/>也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0035a18"/><lb ed="R047" n="0068b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0035a1801">是時日月燈明佛。說大乘經。名無量義。敎菩薩法。佛
<lb ed="X" n="0035a19"/><lb ed="R047" n="0068b16"/>所護念。說是經<anchor xml:id="nkr_note_add_0035a1901" n="0035a1901"/><anchor xml:id="beg0035a1901" n="0035a1901"/>已<anchor xml:id="end0035a1901"/>。卽於大衆中。結跏趺坐。入於無量
<lb ed="X" n="0035a20"/><lb ed="R047" n="0068b17"/>義處三昧。身心不動。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0035a21"/><lb ed="R047" n="0068b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0035a2101">此卽古佛同此土智定一雙也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0035a22"/><lb ed="R047" n="0069a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0035a2201">是時天雨曼陀羅華。摩訶曼陀羅華。曼殊沙華。摩訶
<lb ed="X" n="0035a23"/><lb ed="R047" n="0069a02"/>曼殊沙華。而散佛上及諸大衆。普佛世界六種震動。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0035a24"/><lb ed="R047" n="0069a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0035a2401">此卽是古佛同此土因果一雙。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X30.0600.0035b" n="0035b"/>
<lb ed="X" n="0035b01"/><lb ed="R047" n="0069a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0035b0101">爾時會中比丘。比丘尼。優婆塞。優婆夷。天龍夜叉。乾
<lb ed="X" n="0035b02"/><lb ed="R047" n="0069a05"/>闥婆。阿修羅。迦樓羅。緊那羅。摩睺羅伽。人非人。及諸
<lb ed="X" n="0035b03"/><lb ed="R047" n="0069a06"/>小王。轉輪聖王等。是諸大衆。得未曾有。歡喜合掌。一
<lb ed="X" n="0035b04"/><lb ed="R047" n="0069a07"/>心觀佛。爾時如來。放眉間白毫相光。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0035b05"/><lb ed="R047" n="0069a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0035b0501">此是古佛同此土感應一雙。始從是時日下。訖此
<lb ed="X" n="0035b06"/><lb ed="R047" n="0069a09"/>三雙文。竝是文殊引古佛同此土六與今同。昔佛
<lb ed="X" n="0035b07"/><lb ed="R047" n="0069a10"/>自土六瑞。悉與今佛瑞同。委釋衆等六瑞如前。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0035b08"/><lb ed="R047" n="0069a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0035b0801">照東方萬八千佛土。靡不周徧。如今所見是諸佛土。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0035b09"/><lb ed="R047" n="0069a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0035b0901">此是文殊引古佛同今佛他土六瑞。總云如今所
<lb ed="X" n="0035b10"/><lb ed="R047" n="0069a13"/>見。則知昔佛他土六瑞。亦與今同。<anchor xml:id="nkr_note_add_0035b1001" n="0035b1001"/><anchor xml:id="beg0035b1001" n="0035b1001"/>已<anchor xml:id="end0035b1001"/>上明古佛彼
<lb ed="X" n="0035b11"/><lb ed="R047" n="0069a14"/>此六瑞同也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0035b12"/><lb ed="R047" n="0069a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0035b1201">彌勒當知。爾時會中。有二十億菩薩。樂欲聽法。是諸
<lb ed="X" n="0035b13"/><lb ed="R047" n="0069a16"/>菩薩。見此光明。普照佛土。得未曾有。欲知此光所爲
<lb ed="X" n="0035b14"/><lb ed="R047" n="0069a17"/>因緣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0035b15"/><lb ed="R047" n="0069a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0035b1501">此明古佛懷疑序同此土今也。然昔佛明別序。旣有
<lb ed="X" n="0035b16"/><lb ed="R047" n="0069b01"/>現瑞懷疑二序。而文無集衆發問答問三序者。義
<lb ed="X" n="0035b17"/><lb ed="R047" n="0069b02"/>推則有。旣言說法。知必集衆。旣道懷疑。應知有問。
<lb ed="X" n="0035b18"/><lb ed="R047" n="0069b03"/>若問必答。但例二序。兼得三序同。又若述昔答。則
<lb ed="X" n="0035b19"/><lb ed="R047" n="0069b04"/>不俟文殊費辭。旣不言答。亦不出問。又祗緣不叙
<lb ed="X" n="0035b20"/><lb ed="R047" n="0069b05"/>昔答。故以<anchor xml:id="nkr_note_add_0035b2001" n="0035b2001"/><anchor xml:id="beg0035b2001" n="0035b2001"/>己<anchor xml:id="end0035b2001"/>辭。具騰始末。始說法華。終盡滅後。乃
<lb ed="X" n="0035b21"/><lb ed="R047" n="0069b06"/>至結會。方結述云今見此瑞與本無異等。乃至偈
<lb ed="X" n="0035b22"/><lb ed="R047" n="0069b07"/>云我見燈明佛。本光瑞如此。以是知今佛。欲說法
<lb ed="X" n="0035b23"/><lb ed="R047" n="0069b08"/>華經等。利物乘機。巧申<anchor xml:id="nkr_note_add_0035b2301" n="0035b2301"/><anchor xml:id="beg0035b2301" n="0035b2301"/>己<anchor xml:id="end0035b2301"/>見。何勞費辭耶。從上是
<lb ed="X" n="0035b24"/><lb ed="R047" n="0069b09"/>時。訖此。引文殊曾見事。與今今同畢。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X30.0600.0035c" n="0035c"/>
<lb ed="X" n="0035c01"/><lb ed="R047" n="0069b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0035c0101">時有菩薩。名曰妙光。有八百弟子。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0035c02"/><lb ed="R047" n="0069b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0035c0201">從此一節。至下汝身是也。明文殊曾見事。與今當
<lb ed="X" n="0035c03"/><lb ed="R047" n="0069b12"/>同。文有六段。消釋如下。此一節。是初昔因人同今因
<lb ed="X" n="0035c04"/><lb ed="R047" n="0069b13"/>人也。昔因妙光。今因身子。正是所因人同。又昔佛
<lb ed="X" n="0035c05"/><lb ed="R047" n="0069b14"/>八子師於妙光。如來起定。對吿妙光。又付託妙光。
<lb ed="X" n="0035c06"/><lb ed="R047" n="0069b15"/>今佛子羅云亦師身子。佛從定起。亦對吿身子。迹
<lb ed="X" n="0035c07"/><lb ed="R047" n="0069b16"/>門譬說竟。又付託身子。今古孱齊。是昔因人。與今
<lb ed="X" n="0035c08"/><lb ed="R047" n="0069b17"/>因人同也。不同古師謬解。夫妙光菩薩。身子是聲
<lb ed="X" n="0035c09"/><lb ed="R047" n="0069b18"/>聞。云何同耶。然昔事<anchor xml:id="nkr_note_add_0035c0901" n="0035c0901"/><anchor xml:id="beg0035c0901" n="0035c0901"/>已<anchor xml:id="end0035c0901"/>彰。談爲菩薩。今事未發。道
<lb ed="X" n="0035c10"/><lb ed="R047" n="0070a01"/>是聲聞。比及發迹。身子卽是大菩薩。非同何謂。昔
<lb ed="X" n="0035c11"/><lb ed="R047" n="0070a02"/>妙光垂迹。何必不作聲聞耶。此特是文殊巧說。方
<lb ed="X" n="0035c12"/><lb ed="R047" n="0070a03"/>便隱顯意也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0035c13"/><lb ed="R047" n="0070a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0035c1301">是時日月燈明佛。從三昧起。因妙光菩薩。說大乘經。
<lb ed="X" n="0035c14"/><lb ed="R047" n="0070a05"/>名妙法蓮華。敎菩薩法。佛所護念。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0035c15"/><lb ed="R047" n="0070a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0035c1501">此一文述曾見事。與今當同。中次說法名同也。上
<lb ed="X" n="0035c16"/><lb ed="R047" n="0070a07"/>彌勒見他土初頓。頓後見鹿苑之漸。漸後見方等般
<lb ed="X" n="0035c17"/><lb ed="R047" n="0070a08"/>若種種行。行後無境。不見法華涅槃之會。但見起
<lb ed="X" n="0035c18"/><lb ed="R047" n="0070a09"/>塔供養之事。不見法華。懷疑請問。今文殊答曾見
<lb ed="X" n="0035c19"/><lb ed="R047" n="0070a10"/>佛初頓次漸後種種行畢。卽說見法華。此彼六瑞
<lb ed="X" n="0035c20"/><lb ed="R047" n="0070a11"/>之後。答出法華之相。明說法華後。卽入涅槃。此分
<lb ed="X" n="0035c21"/><lb ed="R047" n="0070a12"/>明定答他土之問也。上彌勒問中。無此法華之相。
<lb ed="X" n="0035c22"/><lb ed="R047" n="0070a13"/>今文殊引曾見。答出定決衆疑也。從三昧者。卽調
<lb ed="X" n="0035c23"/><lb ed="R047" n="0070a14"/>直定首楞嚴定也。起者出定之相。所表如下釋。因
<lb ed="X" n="0035c24"/><lb ed="R047" n="0070a15"/>者卽對吿人。是所因之人也。說大乘至蓮華者。卽
<pb ed="X" xml:id="X30.0600.0036a" n="0036a"/>
<lb ed="X" n="0036a01"/><lb ed="R047" n="0070a16"/>是正宗開顯。一道淸淨。無復餘乘。十方佛土中。唯
<lb ed="X" n="0036a02"/><lb ed="R047" n="0070a17"/>有一乘法之大乘也。此一非對二得名。此大非對
<lb ed="X" n="0036a03"/><lb ed="R047" n="0070a18"/>小名大。此乃離見聞覺知。法界明然淸淨。所言敎
<lb ed="X" n="0036a04"/><lb ed="R047" n="0070b01"/>菩薩。至護念者。不同序中能生之義。此乃正宗異
<lb ed="X" n="0036a05"/><lb ed="R047" n="0070b02"/>名義也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0036a06"/><lb ed="R047" n="0070b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0036a0601">六十小劫。不起于座。時會聽者。亦坐一處。六十小劫。
<lb ed="X" n="0036a07"/><lb ed="R047" n="0070b04"/>身心不動。聽佛所說。謂如食頃。是時衆中。無有一人
<lb ed="X" n="0036a08"/><lb ed="R047" n="0070b05"/>若身若心。而生懈倦。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0036a09"/><lb ed="R047" n="0070b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0036a0901">此是文殊引古時節當同之相。如今佛下文五十
<lb ed="X" n="0036a10"/><lb ed="R047" n="0070b07"/>小劫。謂如半日。卽是時節同古佛也。須信經中六
<lb ed="X" n="0036a11"/><lb ed="R047" n="0070b08"/>十小劫。經文不虗。蓋由機宜躬肅。聞法堅志。感佛
<lb ed="X" n="0036a12"/><lb ed="R047" n="0070b09"/>威加。一坐經時。忘其久耳。不同生公表重寄時。注
<lb ed="X" n="0036a13"/><lb ed="R047" n="0070b10"/>家佛促自是機宜。謂如食頃。且夫時衆那能促長
<lb ed="X" n="0036a14"/><lb ed="R047" n="0070b11"/>爲短耶。然聞若志固。及經法力。兼佛威加。如食頃
<lb ed="X" n="0036a15"/><lb ed="R047" n="0070b12"/>也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0036a16"/><lb ed="R047" n="0070b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0036a1601">日月燈明佛。於六十小劫。說是經<anchor xml:id="nkr_note_add_0036a1601" n="0036a1601"/><anchor xml:id="beg0036a1601" n="0036a1601"/>已<anchor xml:id="end0036a1601"/>。卽於梵魔沙門。
<lb ed="X" n="0036a17"/><lb ed="R047" n="0070b14"/>婆羅門。及天人。阿脩羅衆中。而宣此言。如來於今日
<lb ed="X" n="0036a18"/><lb ed="R047" n="0070b15"/>中夜。當入無餘涅槃。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0036a19"/><lb ed="R047" n="0070b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0036a1901">此卽引古佛唱滅當同。昔佛說法華竟。卽便入滅。
<lb ed="X" n="0036a20"/><lb ed="R047" n="0070b17"/>亦如迦葉佛。蓋彼是同居淨土故也。今佛云如來
<lb ed="X" n="0036a21"/><lb ed="R047" n="0070b18"/>不久當入涅槃。又云將死不久。化道<anchor xml:id="nkr_note_add_0036a2101" n="0036a2101"/><anchor xml:id="beg0036a2101" n="0036a2101"/>已<anchor xml:id="end0036a2101"/>足。唱滅事
<lb ed="X" n="0036a22"/><lb ed="R047" n="0071a01"/>齊也。然古佛卽入滅。時今佛說涅槃敎了。方始入
<lb ed="X" n="0036a23"/><lb ed="R047" n="0071a02"/>滅。如何同耶。然古佛土淨。不須扶律。今佛爲在穢
<lb ed="X" n="0036a24"/><lb ed="R047" n="0071a03"/>土。須贖命。贖命者。旣開顯<anchor xml:id="nkr_note_add_0036a2401" n="0036a2401"/><anchor xml:id="beg0036a2401" n="0036a2401"/>已<anchor xml:id="end0036a2401"/>。法法莫不皆如。恐生
<pb ed="X" xml:id="X30.0600.0036b" n="0036b"/>
<lb ed="X" n="0036b01"/><lb ed="R047" n="0071a04"/>不了卽惡爲行。乃說扶律贖法身命。又爲兼權明
<lb ed="X" n="0036b02"/><lb ed="R047" n="0071a05"/>實。助發實故。帶實用權。顯權力故。過常未常。始末
<lb ed="X" n="0036b03"/><lb ed="R047" n="0071a06"/>一故。滅雖進否。等皆滅故。言梵魔者。卽色界主。亦
<lb ed="X" n="0036b04"/><lb ed="R047" n="0071a07"/>三界主。魔是欲界主。沙門此云勤息。勤息惡故。婆
<lb ed="X" n="0036b05"/><lb ed="R047" n="0071a08"/>羅門此云淨行。外道中出家淨行種。更云及天人
<lb ed="X" n="0036b06"/><lb ed="R047" n="0071a09"/>等。但所列不同。竝趣擧耳。所以六道標善略惡。皆
<lb ed="X" n="0036b07"/><lb ed="R047" n="0071a10"/>取入佛法易故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0036b08"/><lb ed="R047" n="0071a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0036b0801">時有菩薩。名曰德藏。日月燈明佛。卽授其記。吿諸比
<lb ed="X" n="0036b09"/><lb ed="R047" n="0071a12"/>丘。是<name role="" type="person">德藏菩薩</name>。次當作佛。號曰淨身多陀阿伽度。阿
<lb ed="X" n="0036b10"/><lb ed="R047" n="0071a13"/>羅訶。三藐三佛陀。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0036b11"/><lb ed="R047" n="0071a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0036b1101">此是文殊引古佛授記當同今佛也。然古佛自授
<lb ed="X" n="0036b12"/><lb ed="R047" n="0071a15"/>菩薩記。今經授聲聞記。云何同。當知昔事<anchor xml:id="nkr_note_add_0036b1201" n="0036b1201"/><anchor xml:id="beg0036b1201" n="0036b1201"/>已<anchor xml:id="end0036b1201"/>成。故
<lb ed="X" n="0036b13"/><lb ed="R047" n="0071a16"/>言授菩薩記。然正是<anchor xml:id="nkr_note_orig_0036001" n="0036001"/>曾三歸一聲聞得記。文殊若
<lb ed="X" n="0036b14"/><lb ed="R047" n="0071a17"/>便說昔授聲聞記者。佛從定起。更何所論。文殊巧
<lb ed="X" n="0036b15"/><lb ed="R047" n="0071a18"/>談。故不發迹耳。若說授菩薩記。諸經皆爾。執敎者
<lb ed="X" n="0036b16"/><lb ed="R047" n="0071b01"/>未驚。而隱古佛記小之言。從後以菩薩立號。又恐
<lb ed="X" n="0036b17"/><lb ed="R047" n="0071b02"/>二乘聞後驚疑憚敎。或恐拂席以亡後聞。當知正
<lb ed="X" n="0036b18"/><lb ed="R047" n="0071b03"/>爲授記功超一代。且如華嚴法界。何所不含融。彼
<lb ed="X" n="0036b19"/><lb ed="R047" n="0071b04"/>聲聞使如聾瘂。後分雖有。授記事乖。鹿苑初聞。一
<lb ed="X" n="0036b20"/><lb ed="R047" n="0071b05"/>向談小。方等尙昧。般若猶生。雖楞伽方等有記小
<lb ed="X" n="0036b21"/><lb ed="R047" n="0071b06"/>之言。楞伽乃密對菩薩。方等爲斥奪聲聞故。一代
<lb ed="X" n="0036b22"/><lb ed="R047" n="0071b07"/>敎文。彰灼授記。唯在於此。請搜檢大藏。方驗有所
<lb ed="X" n="0036b23"/><lb ed="R047" n="0071b08"/>歸。委釋授記之名。如下品題。次當作佛者。佛指德
<lb ed="X" n="0036b24"/><lb ed="R047" n="0071b09"/>藏。言淨身者。成佛別號。多陀等。此云如來。阿羅訶。
<pb ed="X" xml:id="X30.0600.0036c" n="0036c"/>
<lb ed="X" n="0036c01"/><lb ed="R047" n="0071b10"/>此云應供。三藐等。此云正徧知。此是通號十中。且
<lb ed="X" n="0036c02"/><lb ed="R047" n="0071b11"/>擧三號耳。卽授記同當。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0036c03"/><lb ed="R047" n="0071b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0036c0301">佛授記<anchor xml:id="nkr_note_add_0036c0301" n="0036c0301"/><anchor xml:id="beg0036c0301" n="0036c0301"/>已<anchor xml:id="end0036c0301"/>。便於中夜。入無餘涅槃。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0036c04"/><lb ed="R047" n="0071b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0036c0401">此下至讚歎文。是引古佛通經<anchor xml:id="nkr_note_add_0036c0401" n="0036c0401"/><anchor xml:id="beg0036c0401" n="0036c0401"/><space quantity="0"/><anchor xml:id="end0036c0401"/>當今佛。四節次第。
<lb ed="X" n="0036c05"/><lb ed="R047" n="0071b14"/>如下釋。此一節文。正明時節同也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0036c06"/><lb ed="R047" n="0071b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0036c0601">佛滅度後。妙光菩薩。持妙法蓮華經。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0036c07"/><lb ed="R047" n="0071b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0036c0701">此明通經人。是其妙光也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0036c08"/><lb ed="R047" n="0071b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0036c0801">滿八十小劫。爲人演說。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0036c09"/><lb ed="R047" n="0071b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0036c0901">此卽持經久近時節。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0036c10"/><lb ed="R047" n="0072a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0036c1001">日月燈明佛八子。皆師妙光。妙光敎化。令其堅固阿
<lb ed="X" n="0036c11"/><lb ed="R047" n="0072a02"/>耨多羅三藐三菩提。是諸王子。供養無量百千萬億
<lb ed="X" n="0036c12"/><lb ed="R047" n="0072a03"/>佛<anchor xml:id="nkr_note_add_0036c1201" n="0036c1201"/><anchor xml:id="beg0036c1201" n="0036c1201"/>已<anchor xml:id="end0036c1201"/>。皆成佛道。其最後成佛者。名曰然燈。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0036c13"/><lb ed="R047" n="0072a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0036c1301">此明妙光弘經所化弟子。八子行成。先得佛之相
<lb ed="X" n="0036c14"/><lb ed="R047" n="0072a05"/>也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0036c15"/><lb ed="R047" n="0072a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0036c1501">八百弟子中有一人。號曰求名。貪著利養。雖復讀誦
<lb ed="X" n="0036c16"/><lb ed="R047" n="0072a07"/>衆經。而不通利。多所忘失。故號求名。是人亦以種諸
<lb ed="X" n="0036c17"/><lb ed="R047" n="0072a08"/>善根因緣故。得値無量百千萬億諸佛。供養恭敬。尊
<lb ed="X" n="0036c18"/><lb ed="R047" n="0072a09"/>重讚歎。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0036c19"/><lb ed="R047" n="0072a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0036c1901">此明妙光所化八百之一方成。所以引此八子八
<lb ed="X" n="0036c20"/><lb ed="R047" n="0072a11"/>百者。近則釋疑。遠則密開壽量。釋疑者。乃文殊或
<lb ed="X" n="0036c21"/><lb ed="R047" n="0072a12"/>恐後人謂疑彌勒補處是大。文殊非補處。則是小。
<lb ed="X" n="0036c22"/><lb ed="R047" n="0072a13"/>小不應答。大不應問。故擧八百。顯彌勒宜應有問。
<lb ed="X" n="0036c23"/><lb ed="R047" n="0072a14"/>妙光昔親對佛。先復爲師。故釋疑非謬。乃擧八子
<lb ed="X" n="0036c24"/><lb ed="R047" n="0072a15"/>八百。預釋後人之疑。善巧之要也。又云密開壽量
<pb ed="X" xml:id="X30.0600.0037a" n="0037a"/>
<lb ed="X" n="0037a01"/><lb ed="R047" n="0072a16"/>者。爲八子其最小成佛。號曰然燈。然燈是定光。妙光
<lb ed="X" n="0037a02"/><lb ed="R047" n="0072a17"/>是釋迦九世祖師。孫今成佛。師祖爲弟子。師弟無
<lb ed="X" n="0037a03"/><lb ed="R047" n="0072a18"/>定。將知密顯生非生滅非滅。此乃預擊時衆。密發
<lb ed="X" n="0037a04"/><lb ed="R047" n="0072b01"/>疑端。豈有伽耶近成。而以師爲弟子。兩時弟子。何
<lb ed="X" n="0037a05"/><lb ed="R047" n="0072b02"/>者爲尊。二處之師。誰爲是實。師弟無定。本迹難憑。
<lb ed="X" n="0037a06"/><lb ed="R047" n="0072b03"/>終須剋覈令理有歸。密生其端。本門方審。預密表
<lb ed="X" n="0037a07"/><lb ed="R047" n="0072b04"/>之。若爾利根者。莫自預曉本壽耶。然利根縱其<anchor xml:id="nkr_note_add_0037a0701" n="0037a0701"/><anchor xml:id="beg0037a0701" n="0037a0701"/>已<anchor xml:id="end0037a0701"/>
<lb ed="X" n="0037a08"/><lb ed="R047" n="0072b05"/>知。須待彌勒扣發。見本眷屬。聞說無疑也。若爾彌
<lb ed="X" n="0037a09"/><lb ed="R047" n="0072b06"/>勒昔見諸佛。曾聞法華。雖不通利。安可不聞。今爲
<lb ed="X" n="0037a10"/><lb ed="R047" n="0072b07"/>補處。宿智<anchor xml:id="nkr_note_orig_0037001" n="0037001"/>頗忘。何故疑問耶。答。時衆機宜。應須扣
<lb ed="X" n="0037a11"/><lb ed="R047" n="0072b08"/>發。此依權道不從實行。實行何妨曾見六瑞及聞
<lb ed="X" n="0037a12"/><lb ed="R047" n="0072b09"/>正宗等事。故知實位補處。輔應化佛。示歷五味。亦
<lb ed="X" n="0037a13"/><lb ed="R047" n="0072b10"/>且從權。文中當從權釋。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0037a14"/><lb ed="R047" n="0072b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0037a1401">彌勒當知。爾時妙光菩薩。豈異人乎。我身是也。求名
<lb ed="X" n="0037a15"/><lb ed="R047" n="0072b12"/>菩薩。汝身是也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0037a16"/><lb ed="R047" n="0072b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0037a1601">此一節結會古今也。始自從其最後佛。直至此中。
<lb ed="X" n="0037a17"/><lb ed="R047" n="0072b14"/>是最後一佛。明三同文竟。卽<anchor xml:id="nkr_note_add_0037a1701" n="0037a1701"/><anchor xml:id="beg0037a1701" n="0037a1701"/>已<anchor xml:id="end0037a1701"/>今當三也。然古人
<lb ed="X" n="0037a18"/><lb ed="R047" n="0072b15"/>但作<anchor xml:id="nkr_note_add_0037a1801" n="0037a1801"/><anchor xml:id="beg0037a1801" n="0037a1801"/>已<anchor xml:id="end0037a1801"/>同當同。不作今同解釋。今尋文云今見此
<lb ed="X" n="0037a19"/><lb ed="R047" n="0072b16"/>瑞與本無異。此正語今同。云何喚六瑞。作<anchor xml:id="nkr_note_add_0037a1901" n="0037a1901"/><anchor xml:id="beg0037a1901" n="0037a1901"/>已<anchor xml:id="end0037a1901"/>同釋
<lb ed="X" n="0037a20"/><lb ed="R047" n="0072b17"/>耶。然瑞是今同。謝方名<anchor xml:id="nkr_note_add_0037a2001" n="0037a2001"/><anchor xml:id="beg0037a2001" n="0037a2001"/>已<anchor xml:id="end0037a2001"/>。云何在定。華地炳然。衆
<lb ed="X" n="0037a21"/><lb ed="R047" n="0072b18"/>喜充懷。毫光溢目。古人稱<anchor xml:id="nkr_note_add_0037a2101" n="0037a2101"/><anchor xml:id="beg0037a2101" n="0037a2101"/>已<anchor xml:id="end0037a2101"/>。殊不體文。唯說法適
<lb ed="X" n="0037a22"/><lb ed="R047" n="0073a01"/>休。況衆猶未散。故從多瑞皆名爲今。據文爲三同
<lb ed="X" n="0037a23"/><lb ed="R047" n="0073a02"/>解釋。斯方當理。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0037a24"/><lb ed="R047" n="0073a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0037a2401">今見此瑞。與本無異。是故惟忖。今日如來。當說大乘
<pb ed="X" xml:id="X30.0600.0037b" n="0037b"/>
<lb ed="X" n="0037b01"/><lb ed="R047" n="0073a04"/>經。名妙法蓮華。敎菩薩法。佛所護念。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0037b02"/><lb ed="R047" n="0073a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0037b0201">此一節文。分明判上忖略廣答也。今昔六瑞旣同。
<lb ed="X" n="0037b03"/><lb ed="R047" n="0073a06"/>惟忖決定不謬。當知惟忖見<anchor xml:id="nkr_note_add_0037b0301" n="0037b0301"/><anchor xml:id="beg0037b0301" n="0037b0301"/>已<anchor xml:id="end0037b0301"/>分明。爲成答問之
<lb ed="X" n="0037b04"/><lb ed="R047" n="0073a07"/>儀。先微後著。略曾廣曾。皆決定也。今乃明判。顯向
<lb ed="X" n="0037b05"/><lb ed="R047" n="0073a08"/>非疑。今見等言分明判也。當說大乘經。故決定前
<lb ed="X" n="0037b06"/><lb ed="R047" n="0073a09"/>說瑞也。名妙法蓮華。決定前雨華瑞也。敎菩薩法。
<lb ed="X" n="0037b07"/><lb ed="R047" n="0073a10"/>決定前衆喜瑞。佛所護念。決定前地動瑞也。入定
<lb ed="X" n="0037b08"/><lb ed="R047" n="0073a11"/>瑞兼總在中。餘瑞由中定有故。分明判答文竟。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0037b09"/><lb ed="R047" n="0073a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0037b0901">爾時<name role="" type="person">文殊師利</name>。於大衆中。欲重宣此義。而說偈言。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0037b10"/><lb ed="R047" n="0073a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0037b1001">然此下有四十五行偈。不頌上惟忖略曾見答。於
<lb ed="X" n="0037b11"/><lb ed="R047" n="0073a14"/>廣曾見中。但頌前後。不頌中間也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0037b12"/><lb ed="R047" n="0073a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0037b1201">我念過去世。無量無數劫。有佛人中尊。號日月燈明。
<lb ed="X" n="0037b13"/><lb ed="R047" n="0073a16"/>世尊演說法。度無量衆生。無數億菩薩。令入佛智慧。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0037b14"/><lb ed="R047" n="0073a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0037b1401">此兩行。頌上廣曾見中時節同。卽初二句是也。次
<lb ed="X" n="0037b15"/><lb ed="R047" n="0073a18"/>二句頌名號同也。次四句頌上說法<anchor xml:id="nkr_note_orig_0037002" n="0037002"/>等同。此頌廣
<lb ed="X" n="0037b16"/><lb ed="R047" n="0073b01"/>曾見最初一佛。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0037b17"/><lb ed="R047" n="0073b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0037b1701">佛未出家時。所生八王子。見大聖出家。亦隨修梵行。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0037b18"/><lb ed="R047" n="0073b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0037b1801">此上一行。頌廣曾見中。最後一佛<anchor xml:id="nkr_note_add_0037b1801" n="0037b1801"/><anchor xml:id="beg0037b1801" n="0037b1801"/>已<anchor xml:id="end0037b1801"/>同。消經文如
<lb ed="X" n="0037b19"/><lb ed="R047" n="0073b04"/>長行釋竟。下去更頌今當二同也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0037b20"/><lb ed="R047" n="0073b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0037b2001">時佛說大乘。經名無量義。於諸大衆中。而爲廣分別。
<lb ed="X" n="0037b21"/><lb ed="R047" n="0073b06"/>佛說此經<anchor xml:id="nkr_note_add_0037b2101" n="0037b2101"/><anchor xml:id="beg0037b2101" n="0037b2101"/>已<anchor xml:id="end0037b2101"/>。卽於法座上。跏趺坐三昧。名無量義處。
<lb ed="X" n="0037b22"/><lb ed="R047" n="0073b07"/>天雨曼陀華。天鼓自然鳴。諸天龍鬼神。供養人中尊。
<lb ed="X" n="0037b23"/><lb ed="R047" n="0073b08"/>一切諸佛土。卽時大震動。佛放眉間光。現諸希有事。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0037b24"/><lb ed="R047" n="0073b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0037b2401">此頌上曾見事與今今同。此四行頌此土六瑞同。
<pb ed="X" xml:id="X30.0600.0037c" n="0037c"/>
<lb ed="X" n="0037c01"/><lb ed="R047" n="0073b10"/>而長出天鼓自然鳴。表無問自說也。如方便品初
<lb ed="X" n="0037c02"/><lb ed="R047" n="0073b11"/>從三昧起。吿舍利弗。廣歎略歎。此土他土。寄言絕
<lb ed="X" n="0037c03"/><lb ed="R047" n="0073b12"/>言。若境若智。此乃一經之根本。五味之要津。此事
<lb ed="X" n="0037c04"/><lb ed="R047" n="0073b13"/>不輕。故須先表。卽十二部中之一也。初一行頌說
<lb ed="X" n="0037c05"/><lb ed="R047" n="0073b14"/>法。次一行頌入定。次二句頌上雨華。但加天鼓以
<lb ed="X" n="0037c06"/><lb ed="R047" n="0073b15"/>助妙因。次半行頌衆喜。次半行地動。次一句頌放
<lb ed="X" n="0037c07"/><lb ed="R047" n="0073b16"/>光。次現諸希有事一句。總結頌上諸瑞故也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0037c08"/><lb ed="R047" n="0073b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0037c0801">此光照東方。萬八千佛土。示一切衆生。生死業報處。
<lb ed="X" n="0037c09"/><lb ed="R047" n="0073b18"/>有見諸佛土。以衆寶莊嚴。瑠璃玻瓈色。斯由佛光照。
<lb ed="X" n="0037c10"/><lb ed="R047" n="0074a01"/>及見諸天人。龍神夜叉衆。乾闥緊那羅。各供養其佛。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0037c11"/><lb ed="R047" n="0074a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0037c1101"><anchor xml:id="nkr_note_add_0037c1101" n="0037c1101"/><anchor xml:id="beg0037c1101" n="0037c1101"/>已<anchor xml:id="end0037c1101"/>上三行。頌上曾見事與今今同中。此是頌見他
<lb ed="X" n="0037c12"/><lb ed="R047" n="0074a03"/>土六趣衆生同。初半行重明總瑞。次一句正擧六
<lb ed="X" n="0037c13"/><lb ed="R047" n="0074a04"/>趣。故云一切。次一句中總明生死因果及處。生死
<lb ed="X" n="0037c14"/><lb ed="R047" n="0074a05"/>兩字總標。業字明生死之因。報是明生死之果。處
<lb ed="X" n="0037c15"/><lb ed="R047" n="0074a06"/>卽二十五有。亦是與此土同。次一行明所依土。前
<lb ed="X" n="0037c16"/><lb ed="R047" n="0074a07"/>長行及問答。皆不云光色。至此方云。準前應有。土
<lb ed="X" n="0037c17"/><lb ed="R047" n="0074a08"/>同穢故。由光照乃淨耳。次一行明諸趣供養。雖云
<lb ed="X" n="0037c18"/><lb ed="R047" n="0074a09"/>供養。意表機成。準此前文亦應有。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0037c19"/><lb ed="R047" n="0074a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0037c1901">又見諸如來。自然成佛道。身色如金山。端嚴甚微妙。
<lb ed="X" n="0037c20"/><lb ed="R047" n="0074a11"/>如淨瑠璃中。內現眞金像。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0037c21"/><lb ed="R047" n="0074a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0037c2101">此一行兩句。頌見佛同。云自然成佛道者。若方便
<lb ed="X" n="0037c22"/><lb ed="R047" n="0074a13"/>道位中。則加心修習。卽藏敎四善根。通敎性地。別
<lb ed="X" n="0037c23"/><lb ed="R047" n="0074a14"/>圓地住之前。皆名方便道。若發眞道。卽自然。任運
<lb ed="X" n="0037c24"/><lb ed="R047" n="0074a15"/>與理合也。上明所照六道。卽所化之機。須具四種。
<pb ed="X" xml:id="X30.0600.0038a" n="0038a"/>
<lb ed="X" n="0038a01"/><lb ed="R047" n="0074a16"/>當知四敎之機。旣徧於諸趣。卽有四佛。徧赴於物
<lb ed="X" n="0038a02"/><lb ed="R047" n="0074a17"/>情。是故四敎各有眞道。一坐任運。三十四念。一念
<lb ed="X" n="0038a03"/><lb ed="R047" n="0074a18"/>相應。不加功力。別圓妙覺。本得自然。他不見之。大
<lb ed="X" n="0038a04"/><lb ed="R047" n="0074b01"/>小混亂。上明六道。須有四機。辨能化佛。四敎不同。
<lb ed="X" n="0038a05"/><lb ed="R047" n="0074b02"/>自然亦爾。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0038a06"/><lb ed="R047" n="0074b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0038a0601">世尊在大衆。敷演深法義。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0038a07"/><lb ed="R047" n="0074b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0038a0701">此半行。頌上純一無雜。無雜七善頓敎同。但云深
<lb ed="X" n="0038a08"/><lb ed="R047" n="0074b05"/>法。不語菩薩。祗將法約人。須之法旣深玄。必運大
<lb ed="X" n="0038a09"/><lb ed="R047" n="0074b06"/>機。開頓敎。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0038a10"/><lb ed="R047" n="0074b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0038a1001">一一諸佛土。聲聞衆無數。因佛光所照。悉見彼大衆。
<lb ed="X" n="0038a11"/><lb ed="R047" n="0074b08"/>或有諸比丘。在於山林中。精進持淨戒。猶如護明珠。
<lb ed="X" n="0038a12"/><lb ed="R047" n="0074b09"/>又見諸菩薩。行施忍辱等。其數如恒沙。斯由佛光照。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0038a13"/><lb ed="R047" n="0074b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0038a1301">此頌上開漸三乘同。但云聲聞。不云四諦。將人約
<lb ed="X" n="0038a14"/><lb ed="R047" n="0074b11"/>法。須之人旣二乘。必知開三藏說也。雖不頌出緣
<lb ed="X" n="0038a15"/><lb ed="R047" n="0074b12"/>覺。攝在其中。又見菩薩等。卽頌上六度大乘。又初
<lb ed="X" n="0038a16"/><lb ed="R047" n="0074b13"/>二行約聲聞。初直明所見人。次明所修行。次一行
<lb ed="X" n="0038a17"/><lb ed="R047" n="0074b14"/>明菩薩。以施辱等餘四度。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0038a18"/><lb ed="R047" n="0074b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0038a1801">又見諸菩薩。深入諸禪定。身心寂不動。以求無上道。
<lb ed="X" n="0038a19"/><lb ed="R047" n="0074b16"/>又見諸菩薩。知法寂滅相。各於其國土。說法求佛道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0038a20"/><lb ed="R047" n="0074b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0038a2001">此頌上見他土菩薩。種種因緣行行同。此中略不
<lb ed="X" n="0038a21"/><lb ed="R047" n="0074b18"/>答頌上起塔也。蓋上問中不見他土法華相。故次
<lb ed="X" n="0038a22"/><lb ed="R047" n="0075a01"/>見起塔。今答出法華相。故起塔入滅事。在後答也。
<lb ed="X" n="0038a23"/><lb ed="R047" n="0075a02"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0038a2301" n="0038a2301"/><anchor xml:id="beg0038a2301" n="0038a2301"/>已<anchor xml:id="end0038a2301"/>同畢。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0038a24"/><lb ed="R047" n="0075a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0038a2401">爾時四部衆。見日月燈佛。現大神通力。其心皆歡喜。
<pb ed="X" xml:id="X30.0600.0038b" n="0038b"/>
<lb ed="X" n="0038b01"/><lb ed="R047" n="0075a04"/>各各自相問。是事何因緣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0038b02"/><lb ed="R047" n="0075a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0038b0201">此頌上昔佛四衆疑念。今同畢。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0038b03"/><lb ed="R047" n="0075a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0038b0301">天人所奉尊。適從三昧起。讚妙光菩薩。汝爲世間眼。
<lb ed="X" n="0038b04"/><lb ed="R047" n="0075a07"/>一切所歸信。能奉持法藏。如我所說法。唯汝能證知。
<lb ed="X" n="0038b05"/><lb ed="R047" n="0075a08"/>世尊旣讚歎。令妙光歡喜。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0038b06"/><lb ed="R047" n="0075a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0038b0601">從此乃至畢偈。卽頌曾見與今當同也。此兩行二
<lb ed="X" n="0038b07"/><lb ed="R047" n="0075a10"/>句偈文。頌上昔因人同。旣云從三昧起。卽讚妙光。
<lb ed="X" n="0038b08"/><lb ed="R047" n="0075a11"/>讚後方始說經。故知正是對吿。故不可依古作流
<lb ed="X" n="0038b09"/><lb ed="R047" n="0075a12"/>通解之。況復<anchor xml:id="nkr_note_orig_0038001" n="0038001"/>但云證知。不云流通故也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0038b10"/><lb ed="R047" n="0075a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0038b1001">說是法華經。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0038b11"/><lb ed="R047" n="0075a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0038b1101">此一句。卽是頌上說法同也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0038b12"/><lb ed="R047" n="0075a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0038b1201">滿六十小劫。不起於此座。所說上妙法。是妙光法師。
<lb ed="X" n="0038b13"/><lb ed="R047" n="0075a16"/>悉皆能受持。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0038b14"/><lb ed="R047" n="0075a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0038b1401">此一行一句。頌上時節同。約不思議延促劫智義
<lb ed="X" n="0038b15"/><lb ed="R047" n="0075a18"/>也。妙光皆悉受持。亦如身子受佛付囑也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0038b16"/><lb ed="R047" n="0075b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0038b1601">佛說是法華。令衆歡喜<anchor xml:id="nkr_note_add_0038b1601" n="0038b1601"/><anchor xml:id="beg0038b1601" n="0038b1601"/>已<anchor xml:id="end0038b1601"/>。尋卽於是日。吿於天人衆。
<lb ed="X" n="0038b17"/><lb ed="R047" n="0075b02"/>諸法實相義。<anchor xml:id="nkr_note_add_0038b1701" n="0038b1701"/><anchor xml:id="beg0038b1701" n="0038b1701"/>已<anchor xml:id="end0038b1701"/>爲汝等說。我今於中夜。當入於涅槃。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0038b18"/><lb ed="R047" n="0075b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0038b1801">此二行。卽是曾見當同。唱滅他土入滅意。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0038b19"/><lb ed="R047" n="0075b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0038b1901">汝一心精進。當離於放逸。諸佛甚難値。億劫時一遇。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0038b20"/><lb ed="R047" n="0075b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0038b2001">此頌當同有囑累也。如此土遺敎。囑累同。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0038b21"/><lb ed="R047" n="0075b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0038b2101">世尊諸子等。聞佛入涅槃。各各懷悲惱。佛滅一何速。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0038b22"/><lb ed="R047" n="0075b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0038b2201">此頌當同。有悲泣。如此土涅槃。弟子涕泣盈目。徧
<lb ed="X" n="0038b23"/><lb ed="R047" n="0075b08"/>體血現。如波羅奢華。此卽是恭法慕人之志故也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0038b24"/><lb ed="R047" n="0075b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0038b2401">聖主法之王。安慰無量衆。我若滅度時。汝等勿憂怖。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X30.0600.0038c" n="0038c"/>
<lb ed="X" n="0038c01"/><lb ed="R047" n="0075b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0038c0101">此一行。是同此土慰喩。亦如遺敎。汝等比丘勿懷
<lb ed="X" n="0038c02"/><lb ed="R047" n="0075b11"/>悲惱。乃至<anchor xml:id="nkr_note_add_0038c0201" n="0038c0201"/><anchor xml:id="beg0038c0201" n="0038c0201"/>已<anchor xml:id="end0038c0201"/>作得度因緣等。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0038c03"/><lb ed="R047" n="0075b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0038c0301">是<name role="" type="person">德藏菩薩</name>。於無漏實相。心<anchor xml:id="nkr_note_add_0038c0301" n="0038c0301"/><anchor xml:id="beg0038c0301" n="0038c0301"/>已<anchor xml:id="end0038c0301"/>得通達。其次當作佛。
<lb ed="X" n="0038c04"/><lb ed="R047" n="0075b13"/>號曰爲淨身。亦度無量衆。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0038c05"/><lb ed="R047" n="0075b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0038c0501">此一行半。卽是頌上授記事同。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0038c06"/><lb ed="R047" n="0075b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0038c0601">佛此夜滅度。如薪盡火滅。分布諸舍利。而起無量塔。
<lb ed="X" n="0038c07"/><lb ed="R047" n="0075b16"/>比丘比丘尼。其數如恒沙。倍復加精進。以求無上道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0038c08"/><lb ed="R047" n="0075b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0038c0801">此上二行。頌昔滅後時節。四衆得益<anchor xml:id="nkr_note_add_0038c0801" n="0038c0801"/><anchor xml:id="beg0038c0801" n="0038c0801"/>已<anchor xml:id="end0038c0801"/>。如薪盡火
<lb ed="X" n="0038c09"/><lb ed="R047" n="0075b18"/>滅者。小乘佛以果報身爲薪。智慧爲火。慧依報身。
<lb ed="X" n="0038c10"/><lb ed="R047" n="0076a01"/>身滅智亡。大乘佛以機爲薪。逗應爲火。生盡應滅。
<lb ed="X" n="0038c11"/><lb ed="R047" n="0076a02"/>倍加精進者。以滅得度也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0038c12"/><lb ed="R047" n="0076a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0038c1201">是妙光法師。奉持佛法藏。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0038c13"/><lb ed="R047" n="0076a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0038c1301">此上二句。頌上佛滅後。弘經之人同。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0038c14"/><lb ed="R047" n="0076a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0038c1401">八十小劫中。廣宣法華經。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0038c15"/><lb ed="R047" n="0076a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0038c1501">此頌昔佛滅後。行經時節同也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0038c16"/><lb ed="R047" n="0076a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0038c1601">是諸八王子。妙光所開化。堅固無上道。當見無數佛。
<lb ed="X" n="0038c17"/><lb ed="R047" n="0076a08"/>供養諸佛<anchor xml:id="nkr_note_add_0038c1701" n="0038c1701"/><anchor xml:id="beg0038c1701" n="0038c1701"/>已<anchor xml:id="end0038c1701"/>。隨順行大道。相繼得成佛。轉次而授記。
<lb ed="X" n="0038c18"/><lb ed="R047" n="0076a09"/>最後天中天。號曰然燈佛。諸仙之導師。度脫無量衆。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0038c19"/><lb ed="R047" n="0076a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0038c1901">此上三行。頌上所益<anchor xml:id="nkr_note_add_0038c1901" n="0038c1901"/><anchor xml:id="beg0038c1901" n="0038c1901"/>已<anchor xml:id="end0038c1901"/>成弟子同也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0038c20"/><lb ed="R047" n="0076a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0038c2001">是妙光法師。時有一弟子。心常懷懈怠。貪著於名利。
<lb ed="X" n="0038c21"/><lb ed="R047" n="0076a12"/>求名利無厭。多遊族姓家。棄捨所習誦。廢忘不通利。
<lb ed="X" n="0038c22"/><lb ed="R047" n="0076a13"/>以是因緣故。號之爲求名。亦行衆善業。得見無數佛。
<lb ed="X" n="0038c23"/><lb ed="R047" n="0076a14"/>供養於諸佛。隨順行大道。具六波羅蜜。今見釋師子。
<lb ed="X" n="0038c24"/><lb ed="R047" n="0076a15"/>其後當作佛。號名曰彌勒。廣度諸衆生。其數無有量。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X30.0600.0039a" n="0039a"/>
<lb ed="X" n="0039a01"/><lb ed="R047" n="0076a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0039a0101">此上五行。卽是頌上當成弟子。卽彌勒也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0039a02"/><lb ed="R047" n="0076a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0039a0201">彼佛滅度後。懈怠者汝是。妙光法師者。今則我身是。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0039a03"/><lb ed="R047" n="0076a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0039a0301">此偈一行。卽是頌上結會古今之文。</p><p xml:id="pX30p0039a0315" cb:place="inline">△此後四偈。
<lb ed="X" n="0039a04"/><lb ed="R047" n="0076b01"/>頌上分明判答。文爲三。初我見燈明下。初有一行。
<lb ed="X" n="0039a05"/><lb ed="R047" n="0076b02"/>頌上當說大乘經。次今相如本瑞下。第二兩行。頌
<lb ed="X" n="0039a06"/><lb ed="R047" n="0076b03"/>敎菩薩法。次諸求三乘人下。第三一行。頌上佛所
<lb ed="X" n="0039a07"/><lb ed="R047" n="0076b04"/>護念。在文可解。此後四行。卽是頌上分明判答也。
<lb ed="X" n="0039a08"/><lb ed="R047" n="0076b05"/>不同舊作結成爲剩。又闕頌上判文矣。當知後四
<lb ed="X" n="0039a09"/><lb ed="R047" n="0076b06"/>行偈。通二義消之。至下箋經。但作文殊釋彌勒四
<lb ed="X" n="0039a10"/><lb ed="R047" n="0076b07"/>伏疑解釋。然四伏疑者。何耶。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0039001" n="0039001"/>又由前文彌勒菩薩。
<lb ed="X" n="0039a11"/><lb ed="R047" n="0076b08"/>先釋<name role="" type="person">文殊師利</name>四種伏難竟。令文殊菩薩。必定有
<lb ed="X" n="0039a12"/><lb ed="R047" n="0076b09"/>答。以釋衆疑。此中却是文殊述此四偈。斷彌勒四
<lb ed="X" n="0039a13"/><lb ed="R047" n="0076b10"/>種伏疑。使彌勒不復更問也。然四伏疑者。彌勒一
<lb ed="X" n="0039a14"/><lb ed="R047" n="0076b11"/>疑其名。二疑名下之體。三疑其宗。四疑其用。且第
<lb ed="X" n="0039a15"/><lb ed="R047" n="0076b12"/>一彌勒疑名者。因上長行文殊廣引先佛曾說法
<lb ed="X" n="0039a16"/><lb ed="R047" n="0076b13"/>華。分明判答。故彌勒潛疑欲問云。諸佛赴緣機。緣
<lb ed="X" n="0039a17"/><lb ed="R047" n="0076b14"/>人時各異。古佛雖名法華。未知今釋迦定起何必
<lb ed="X" n="0039a18"/><lb ed="R047" n="0076b15"/>如此仍說法華耶。此因上廣答。故彌勒疑今佛定
<lb ed="X" n="0039a19"/><lb ed="R047" n="0076b16"/>起說法名同。此初伏疑。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0039a20"/><lb ed="R047" n="0076b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0039a2001">我見燈明佛。本光瑞如此。以是知今佛。欲說法華經。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0039a21"/><lb ed="R047" n="0076b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0039a2101">此一偈。文殊斷上彌勒潛疑其名也。彌勒因文殊
<lb ed="X" n="0039a22"/><lb ed="R047" n="0077a01"/>此偈。斷疑其名。因此彌勒又疑名下之體。自有名
<lb ed="X" n="0039a23"/><lb ed="R047" n="0077a02"/>同體同。自有名同體異。未審此佛說法華之名。名
<lb ed="X" n="0039a24"/><lb ed="R047" n="0077a03"/>下體何所顯召耶。彌勒次疑名下之體也。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X30.0600.0039b" n="0039b"/>
<lb ed="X" n="0039b01"/><lb ed="R047" n="0077a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0039b0101">今相如本瑞。是諸佛方便。今佛放光明。助發實相義。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0039b02"/><lb ed="R047" n="0077a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0039b0201">文殊卽以此一偈。斷彌勒疑名下之體。故云助發
<lb ed="X" n="0039b03"/><lb ed="R047" n="0077a06"/>實相義。卽名下之體也。彌勒因此斷疑其體。復疑
<lb ed="X" n="0039b04"/><lb ed="R047" n="0077a07"/>其宗。未知實相何人會之耶。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0039b05"/><lb ed="R047" n="0077a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0039b0501">諸人今當知。合掌一心待。佛當雨法雨。充足求道者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0039b06"/><lb ed="R047" n="0077a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0039b0601">文殊以此一行之偈。斷彌勒第三伏疑其宗。故云
<lb ed="X" n="0039b07"/><lb ed="R047" n="0077a10"/>佛當雨法雨。彌勒因此。又疑其用。佛雨法雨。唯祗
<lb ed="X" n="0039b08"/><lb ed="R047" n="0077a11"/>洽菩薩。亦潤二乘耶。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0039b09"/><lb ed="R047" n="0077a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0039b0901">諸求三乘人。若有疑悔者。佛當爲除斷。令盡無有餘。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0039b10"/><lb ed="R047" n="0077a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0039b1001">文殊卽以此一偈。斷彌勒疑用。故云諸求三乘人
<lb ed="X" n="0039b11"/><lb ed="R047" n="0077a14"/>等。然彌勒聯翩構疑。文殊頻繁爲斷。旣事窮理盡。
<lb ed="X" n="0039b12"/><lb ed="R047" n="0077a15"/>卽得之於懷。可謂善於問答。具二莊嚴。光宅但知
<lb ed="X" n="0039b13"/><lb ed="R047" n="0077a16"/>前述釗師彌勒釋文殊四種伏難。使文殊必答。顯
<lb ed="X" n="0039b14"/><lb ed="R047" n="0077a17"/>彌勒之美。而不見此中文殊釋彌勒四種伏疑。令
<lb ed="X" n="0039b15"/><lb ed="R047" n="0077a18"/>彌勒不問。不見此義。乃成抑妙德之能也。章安師
<lb ed="X" n="0039b16"/><lb ed="R047" n="0077b01"/>云。釋此四伏疑文。出自天台。非傳他疏。寄語後賢。
<lb ed="X" n="0039b17"/><lb ed="R047" n="0077b02"/>勿遏人長。自釗師<anchor xml:id="nkr_note_add_0039b1701" n="0039b1701"/><anchor xml:id="beg0039b1701" n="0039b1701"/>已<anchor xml:id="end0039b1701"/>後。數百年中。講法華者。溢路
<lb ed="X" n="0039b18"/><lb ed="R047" n="0077b03"/>頗有斯見。非長何謂也。此乃別序文畢。然佛世之
<lb ed="X" n="0039b19"/><lb ed="R047" n="0077b04"/>機。聞此別序。有獲實利否。答序正流通。俱有種熟
<lb ed="X" n="0039b20"/><lb ed="R047" n="0077b05"/>脫三。獲利大益。蓋聞者所從獲種熟等故。別序五
<lb ed="X" n="0039b21"/><lb ed="R047" n="0077b06"/>中節節益異。如說無量義。密得種等三益不同。故
<lb ed="X" n="0039b22"/><lb ed="R047" n="0077b07"/>覩定見光覺動蒙華。乃至問答俱有種等。如其久
<lb ed="X" n="0039b23"/><lb ed="R047" n="0077b08"/>遠蒙佛善巧。合種佛道因緣。中間相値。更以異方
<lb ed="X" n="0039b24"/><lb ed="R047" n="0077b09"/>便。助顯第一義。而成熟之。今日雨華動地。以如來
<pb ed="X" xml:id="X30.0600.0039c" n="0039c"/>
<lb ed="X" n="0039c01"/><lb ed="R047" n="0077b10"/>滅度而滅度之。卽其相也。若祗云是序未得論種
<lb ed="X" n="0039c02"/><lb ed="R047" n="0077b11"/>等益者。則昧序中種等過未因果。幷上通序。總是
<lb ed="X" n="0039c03"/><lb ed="R047" n="0077b12"/>大段序分竟。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0039c04"/><lb ed="R047" n="0077b13"/>
<lb ed="X" n="0039c05"/><lb ed="R047" n="0077b14"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>妙法蓮華經入疏卷第一</cb:jhead></cb:juan>
</body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0002a1301" to="#end0002a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0003b1701" to="#end0003b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0003b1801" to="#end0003b1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0003b2101" to="#end0003b2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0004a1001" to="#end0004a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0004a1301" to="#end0004a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0004a1401" to="#end0004a1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0004a1901" to="#end0004a1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0004b1601" to="#end0004b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0004b1701" to="#end0004b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0004b2401" to="#end0004b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0004c1401" to="#end0004c1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0004c1501" to="#end0004c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0004c1601" to="#end0004c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0004c1701" to="#end0004c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0004c1801" to="#end0004c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0004c1901" to="#end0004c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0004c2101" to="#end0004c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0005a0601" to="#end0005a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0005a0701" to="#end0005a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0005a0801" to="#end0005a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0005a1001" to="#end0005a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0005a1401" to="#end0005a1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0005b1701" to="#end0005b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0005c0301" to="#end0005c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0005c1301" to="#end0005c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0005c1302" to="#end0005c1302"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0005c1601" to="#end0005c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0005c1602" to="#end0005c1602"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0005c1701" to="#end0005c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0005c1702" to="#end0005c1702"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0005c1801" to="#end0005c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0005c1901" to="#end0005c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0005c2301" to="#end0005c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0005c2401" to="#end0005c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0006a0601" to="#end0006a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0006a0701" to="#end0006a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0006b0701" to="#end0006b0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0006b1601" to="#end0006b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0006b1602" to="#end0006b1602"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0006c0401" to="#end0006c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0006c1501" to="#end0006c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0006c2201" to="#end0006c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0006c2401" to="#end0006c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0007a0101" to="#end0007a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0007a0301" to="#end0007a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0007a0302" to="#end0007a0302"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0007a0303" to="#end0007a0303"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0007b0201" to="#end0007b0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0007b0501" to="#end0007b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0007b1101" to="#end0007b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0007b1102" to="#end0007b1102"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0007c0501" to="#end0007c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0008a0401" to="#end0008a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0008b0601" to="#end0008b0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0008c1301" to="#end0008c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0009a1001" to="#end0009a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0009b0801" to="#end0009b0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0009b0802" to="#end0009b0802"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0009b1101" to="#end0009b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0009b2301" to="#end0009b2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0009c0101" to="#end0009c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0009c0401" to="#end0009c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0009c1301" to="#end0009c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0009c1901" to="#end0009c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0010a1401" to="#end0010a1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0010b0401" to="#end0010b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0010b1501" to="#end0010b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0010b1601" to="#end0010b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0010b2201" to="#end0010b2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0010b2401" to="#end0010b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0010c0101" to="#end0010c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0010c1001" to="#end0010c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0010c2101" to="#end0010c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0011a0101" to="#end0011a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0011a0901" to="#end0011a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0011a1201" to="#end0011a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0011b1201" to="#end0011b1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0011b2001" to="#end0011b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0011b2101" to="#end0011b2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0011c0301" to="#end0011c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0011c1301" to="#end0011c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0011c1401" to="#end0011c1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0011c2301" to="#end0011c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0012a0901" to="#end0012a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0012a1001" to="#end0012a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0012a1101" to="#end0012a1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0012a2101" to="#end0012a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0012a2201" to="#end0012a2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0012b1901" to="#end0012b1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0012b2001" to="#end0012b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0012c0101" to="#end0012c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0013a1001" to="#end0013a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0013a1101" to="#end0013a1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0013b0701" to="#end0013b0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0013b1401" to="#end0013b1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0013b1601" to="#end0013b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0013c0401" to="#end0013c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0013c0901" to="#end0013c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0013c1001" to="#end0013c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0013c1101" to="#end0013c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0013c1201" to="#end0013c1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0014a1101" to="#end0014a1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0014c0101" to="#end0014c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0014c1001" to="#end0014c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0014c1501" to="#end0014c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0014c1901" to="#end0014c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0015a1801" to="#end0015a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0015a1802" to="#end0015a1802"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0015b0301" to="#end0015b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0015b0401" to="#end0015b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0015b1201" to="#end0015b1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0015b1501" to="#end0015b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0015b2101" to="#end0015b2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0015b2301" to="#end0015b2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0015c0401" to="#end0015c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0015c0501" to="#end0015c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0015c0801" to="#end0015c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0015c0901" to="#end0015c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0015c1701" to="#end0015c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0015c2301" to="#end0015c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0016a0101" to="#end0016a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0016a0801" to="#end0016a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0016b1101" to="#end0016b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0017c1001" to="#end0017c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0018b1101" to="#end0018b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0018b2101" to="#end0018b2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0018c0501" to="#end0018c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0019a0701" to="#end0019a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0019c2001" to="#end0019c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0020a0601" to="#end0020a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0020c1701" to="#end0020c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0020c1702" to="#end0020c1702"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0020c1703" to="#end0020c1703"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0021c0601" to="#end0021c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0022a0801" to="#end0022a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0022a2001" to="#end0022a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0022a2201" to="#end0022a2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0022b0201" to="#end0022b0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0022b1101" to="#end0022b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0023a0801" to="#end0023a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0023b0301" to="#end0023b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0024b1301" to="#end0024b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0024b1501" to="#end0024b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0025a2401" to="#end0025a2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0025c1101" to="#end0025c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0025c1301" to="#end0025c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0026c1101" to="#end0026c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0026c2101" to="#end0026c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0027b2201" to="#end0027b2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0028b1001" to="#end0028b1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0028b2401" to="#end0028b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0028c0601" to="#end0028c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0029a2001" to="#end0029a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0029b1101" to="#end0029b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0030a1301" to="#end0030a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0031a0301" to="#end0031a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0031b1001" to="#end0031b1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0031b1301" to="#end0031b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0031c1001" to="#end0031c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0032b1701" to="#end0032b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0032b2401" to="#end0032b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0032c0501" to="#end0032c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0032c0801" to="#end0032c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0032c1001" to="#end0032c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0032c1601" to="#end0032c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0032c1801" to="#end0032c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0033a1601" to="#end0033a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0033a2101" to="#end0033a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0033a2301" to="#end0033a2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0034a1401" to="#end0034a1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0034c0301" to="#end0034c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0035a0201" to="#end0035a0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0035a1101" to="#end0035a1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0035a1501" to="#end0035a1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0035a1601" to="#end0035a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0035a1901" to="#end0035a1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0035b1001" to="#end0035b1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0035b2001" to="#end0035b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0035b2301" to="#end0035b2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0035c0901" to="#end0035c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0036a1601" to="#end0036a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0036a2101" to="#end0036a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0036a2401" to="#end0036a2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0036b1201" to="#end0036b1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0036c0301" to="#end0036c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0036c0401" to="#end0036c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4"><space quantity="0"/></lem><rdg wit="#wit.orig">[02]</rdg></app>
<app from="#beg0036c1201" to="#end0036c1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0037a0701" to="#end0037a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0037a1701" to="#end0037a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0037a1801" to="#end0037a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0037a1901" to="#end0037a1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0037a2001" to="#end0037a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0037a2101" to="#end0037a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0037b0301" to="#end0037b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0037b1801" to="#end0037b1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0037b2101" to="#end0037b2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0037c1101" to="#end0037c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0038a2301" to="#end0038a2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0038b1601" to="#end0038b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0038b1701" to="#end0038b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0038c0201" to="#end0038c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0038c0301" to="#end0038c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0038c0801" to="#end0038c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0038c1701" to="#end0038c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0038c1901" to="#end0038c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0039b1701" to="#end0039b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="xuzang-notes">
<head>卍續藏 校注</head>
<p>
<note n="0001001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0001001">目錄新作</note>
<note n="0002001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0002001">經卷第一</note>
<note n="0003001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0003001">身疑心</note>
<note n="0003002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0003002">婆疑問娑</note>
<note n="0003003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0003003">乃疑仍</note>
<note n="0008001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0008001 #note_star_1">口下應有則字次微下同</note>
<note n="0011001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0011001">故下應有言字</note>
<note n="0011002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0011002">與疑須</note>
<note n="0012001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0012001">奮下應有迅字</note>
<note n="0012002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0012002">不下應有可字</note>
<note n="0013001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0013001">三應作二</note>
<note n="0014001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0014001">難疑歎</note>
<note n="0016001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0016001">忘疑妄</note>
<note n="0018001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0018001">有應作在</note>
<note n="0019001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0019001">俯疑腑</note>
<note n="0020001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0020001">敎疑釋</note>
<note n="0020002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0020002">餘字疑剩</note>
<note n="0022001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0022001">會疑曾</note>
<note n="0027001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0027001">網疑綱</note>
<note n="0030001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0030001">美疑義</note>
<note n="0035001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0035001">八疑一</note>
<note n="0036001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0036001">曾疑會</note>
<note n="0037001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0037001">頗疑叵</note>
<note n="0037002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0037002">等字疑衍</note>
<note n="0038001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0038001">＊且一作＊但（且一作但ハ但一作且ナラン。<g ref="#CB18834">󴦒</g>）</note>
<note n="0039001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0039001">又疑良</note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
<note n="0002a1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0002a1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0003b1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0003b1701">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0003b1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0003b1801">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0003b2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0003b2101">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0004a1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0004a1001">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0004a1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0004a1301">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0004a1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0004a1401">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0004a1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0004a1901">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0004b1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0004b1601">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0004b1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0004b1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0004b2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0004b2401">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0004c1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0004c1401">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0004c1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0004c1501">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0004c1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0004c1601">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0004c1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0004c1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0004c1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0004c1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0004c1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0004c1901">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0004c2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0004c2101">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0005a0601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0005a0601">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0005a0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0005a0701">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0005a0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0005a0801">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0005a1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0005a1001">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0005a1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0005a1401">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0005b1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0005b1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0005c0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0005c0301">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0005c1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0005c1301">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0005c1302" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0005c1302">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0005c1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0005c1601">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0005c1602" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0005c1602">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0005c1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0005c1701">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0005c1702" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0005c1702">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0005c1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0005c1801">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0005c1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0005c1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0005c2301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0005c2301">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0005c2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0005c2401">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0006a0601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0006a0601">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0006a0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0006a0701">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0006b0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0006b0701">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0006b1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0006b1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0006b1602" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0006b1602">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0006c0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0006c0401">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0006c1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0006c1501">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0006c2201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0006c2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0006c2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0006c2401">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0007a0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0007a0101">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0007a0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0007a0301">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0007a0302" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0007a0302">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0007a0303" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0007a0303">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0007b0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0007b0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0007b0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0007b0501">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0007b1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0007b1101">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0007b1102" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0007b1102">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0007c0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0007c0501">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0008a0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0008a0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0008b0601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0008b0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0008c1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0008c1301">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0009a1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0009a1001">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0009b0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0009b0801">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0009b0802" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0009b0802">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0009b1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0009b1101">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0009b2301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0009b2301">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0009c0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0009c0101">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0009c0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0009c0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0009c1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0009c1301">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0009c1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0009c1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0010a1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0010a1401">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0010b0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0010b0401">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0010b1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0010b1501">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0010b1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0010b1601">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0010b2201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0010b2201">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0010b2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0010b2401">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0010c0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0010c0101">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0010c1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0010c1001">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0010c2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0010c2101">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0011a0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0011a0101">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0011a0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0011a0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0011a1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0011a1201">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0011b1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0011b1201">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0011b2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0011b2001">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0011b2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0011b2101">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0011c0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0011c0301">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0011c1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0011c1301">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0011c1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0011c1401">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0011c2301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0011c2301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0012a0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0012a0901">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0012a1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0012a1001">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0012a1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0012a1101">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0012a2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0012a2101">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0012a2201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0012a2201">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0012b1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0012b1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0012b2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0012b2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0012c0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0012c0101">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0013a1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0013a1001">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0013a1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0013a1101">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0013b0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0013b0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0013b1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0013b1401">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0013b1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0013b1601">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0013c0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0013c0401">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0013c0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0013c0901">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0013c1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0013c1001">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0013c1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0013c1101">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0013c1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0013c1201">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0014a1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0014a1101">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0014c0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0014c0101">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0014c1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0014c1001">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0014c1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0014c1501">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0014c1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0014c1901">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0015a1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0015a1801">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0015a1802" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0015a1802">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0015b0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0015b0301">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0015b0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0015b0401">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0015b1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0015b1201">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0015b1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0015b1501">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0015b2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0015b2101">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0015b2301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0015b2301">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0015c0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0015c0401">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0015c0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0015c0501">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0015c0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0015c0801">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0015c0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0015c0901">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0015c1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0015c1701">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0015c2301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0015c2301">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0016a0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0016a0101">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0016a0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0016a0801">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0016b1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0016b1101">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0017c1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0017c1001">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0018b1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0018b1101">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0018b2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0018b2101">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0018c0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0018c0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0019a0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0019a0701">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0019c2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0019c2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0020a0601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0020a0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0020c1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0020c1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0020c1702" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0020c1702">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0020c1703" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0020c1703">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0021c0601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0021c0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0022a0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0022a0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0022a2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0022a2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0022a2201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0022a2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0022b0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0022b0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0022b1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0022b1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0023a0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0023a0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0023b0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0023b0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0024b1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0024b1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0024b1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0024b1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0025a2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0025a2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0025c1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0025c1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0025c1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0025c1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0026c1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0026c1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0026c2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0026c2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0027b2201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0027b2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0028b1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0028b1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0028b2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0028b2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0028c0601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0028c0601">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0029a2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0029a2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0029b1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0029b1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0030a1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0030a1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0031a0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0031a0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0031b1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0031b1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0031b1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0031b1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0031c1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0031c1001">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0032b1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0032b1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0032b2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0032b2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0032c0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0032c0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0032c0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0032c0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0032c1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0032c1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0032c1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0032c1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0032c1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0032c1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0033a1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0033a1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0033a2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0033a2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0033a2301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0033a2301">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0034a1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0034a1401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0034c0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0034c0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0035a0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0035a0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0035a1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0035a1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0035a1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0035a1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0035a1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0035a1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0035a1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0035a1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0035b1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0035b1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0035b2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0035b2001">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0035b2301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0035b2301">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0035c0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0035c0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0036a1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0036a1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0036a2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0036a2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0036a2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0036a2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0036b1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0036b1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0036c0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0036c0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0036c0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0036c0401">［－］【CB】，[02]【卍續】</note>
<note n="0036c1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0036c1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0037a0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0037a0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0037a1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0037a1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0037a1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0037a1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0037a1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0037a1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0037a2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0037a2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0037a2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0037a2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0037b0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0037b0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0037b1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0037b1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0037b2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0037b2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0037c1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0037c1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0038a2301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0038a2301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0038b1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0038b1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0038b1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0038b1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0038c0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0038c0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0038c0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0038c0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0038c0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0038c0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0038c1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0038c1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0038c1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0038c1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0039b1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0039b1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>