<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="X30n0602">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 602 法華經要解</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經數位版, No. 602 法華經要解</title>
			<author>宋 戒環解</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp5"><resp>corrections</resp><name>CBETA.poyung</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>7卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">30</idno>.<idno type="no">602</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2024-05-09 17:56:18 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">法華經要解</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">CBETA 人工輸入，CBETA 掃瞄辨識</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>原書標點</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【卍續】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		<charDecl>
<char xml:id="CB00145">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00145</charName>
				<mapping cb:dec="983185" type="PUA">U+F0091</mapping>
			<mapping type="unicode">U+3779</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[少/兔]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB00162">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00162</charName>
				<mapping cb:dec="983202" type="PUA">U+F00A2</mapping>
			<mapping type="unicode">U+43F2</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[月*弟]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB01738">
				<charName>CBETA CHARACTER CB01738</charName>
				<mapping cb:dec="984778" type="PUA">U+F06CA</mapping>
			<mapping type="unicode">U+246C6</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>犛</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[犛-未+牙]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB02494">
				<charName>CBETA CHARACTER CB02494</charName>
				<mapping cb:dec="985534" type="PUA">U+F09BE</mapping>
			<mapping type="unicode">U+47E6</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>跋</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[跳-兆+(乏-之+友)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15131">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15131</charName>
				<mapping cb:dec="998171" type="PUA">U+F3B1B</mapping>
			<charProp><localName>normalized form</localName><value>邦</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[邱-丘+(看-目)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15274">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15274</charName>
				<mapping cb:dec="998314" type="PUA">U+F3BAA</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+432B</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>纜</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[纜-(罩-卓)]</value></charProp></char>
</charDecl>
	</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-05-20">
			<name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication
		</change>
		<change when="2006-09-14T11:22:48">
			Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<milestone unit="juan" n="1"/>
<pb ed="X" xml:id="X30.0602.0276a" n="0276a"/>
<lb ed="X" n="0276a01"/>
<lb ed="X" n="0276a02"/>
<lb ed="X" n="0276a03"/>
<lb ed="X" n="0276a04"/>
<lb ed="X" n="0276a05"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 602-A 妙法蓮華經解序</cb:mulu><head>No. 602-A
<lb ed="X" n="0276a06"/><lb ed="R047" n="0530a01"/> 妙法蓮華經解序</head>
<lb ed="X" n="0276a07"/>
<lb ed="X" n="0276a08"/><lb ed="R047" n="0530a02"/><byline cb:type="author">前住福州上生禪院嗣祖沙門及南撰</byline>
<lb ed="X" n="0276a09"/><lb ed="R047" n="0530a03"/><p xml:id="pX30p0276a0901">諸佛出興唯爲一事。千經所演無有餘乘。直以妙萬
<lb ed="X" n="0276a10"/><lb ed="R047" n="0530a04"/>法而明一心。卽幻華而示實相。則妙法蓮華經者。諸
<lb ed="X" n="0276a11"/><lb ed="R047" n="0530a05"/>佛之本宗千經之輨轄。一心之元鑑實相之妙門也。
<lb ed="X" n="0276a12"/><lb ed="R047" n="0530a06"/>秦譯<anchor xml:id="nkr_note_add_0276a1201" n="0276a1201"/><anchor xml:id="beg0276a1201" n="0276a1201"/>已<anchor xml:id="end0276a1201"/>還垂八百載。訓辭釋義代有哲人。而責備求
<lb ed="X" n="0276a13"/><lb ed="R047" n="0530a07"/>全互有得失。信曰滿世間之鶖子。如恒沙之菩薩。盡
<lb ed="X" n="0276a14"/><lb ed="R047" n="0530a08"/>思度量莫知少分。故雖多歷講解有所未盡。而潤色
<lb ed="X" n="0276a15"/><lb ed="R047" n="0530a09"/>評論不拒來者。溫陵蓮寺環師。深究一乘博探衆說。
<lb ed="X" n="0276a16"/><lb ed="R047" n="0530a10"/>研幾摭要爲之科解。宣和<anchor xml:id="nkr_note_add_0276a1601" n="0276a1601"/><anchor xml:id="beg0276a1601" n="0276a1601"/>己<anchor xml:id="end0276a1601"/>亥初辱不鄙命予校證。
<lb ed="X" n="0276a17"/><lb ed="R047" n="0530a11"/>旣又徧質宗匠務契佛心。越丙午復會予南山。討疏
<lb ed="X" n="0276a18"/><lb ed="R047" n="0530a12"/>尋經參詳再四。黜名相芟蘩蔓。使入佛知見者。無摘
<lb ed="X" n="0276a19"/><lb ed="R047" n="0530a13"/>葉尋枝之厭。有析薪秉燭之觀。是眞能發明祕要之
<lb ed="X" n="0276a20"/><lb ed="R047" n="0530a14"/>藏也。或者扣師七軸文中何處爲正說。妙法曰千經
<lb ed="X" n="0276a21"/><lb ed="R047" n="0530a15"/>萬論唯爲此事。豈茲一席輙有異談。世尊以是而開
<lb ed="X" n="0276a22"/><lb ed="R047" n="0530a16"/>示。群迷以是而悟入。火宅以是而出離。寶所以是而
<lb ed="X" n="0276a23"/><lb ed="R047" n="0530a17"/>前進。若等多劫以半日。現大千於一身。龍女之成佛
<lb ed="X" n="0276a24"/><lb ed="R047" n="0530a18"/>不輕之徧記。藥王之然身。觀音之隨應。淨藏之轉邪。
<pb ed="X" xml:id="X30.0602.0276b" n="0276b"/>
<lb ed="X" n="0276b01"/><lb ed="R047" n="0530b01"/>普賢之勸發。凡以是也。不明此事則滿目陳言。開佛
<lb ed="X" n="0276b02"/><lb ed="R047" n="0530b02"/>知見則孰非妙法。竊觀一期之問答。見全經之述作
<lb ed="X" n="0276b03"/><lb ed="R047" n="0530b03"/>矣。儻沿披味深造而自得。遂可跏趺無量義處。反照
<lb ed="X" n="0276b04"/><lb ed="R047" n="0530b04"/>白毫相光。開方便門示眞實相。直拋糞器長御白牛。
<lb ed="X" n="0276b05"/><lb ed="R047" n="0530b05"/>則一乘妙法備在我而不在佛。備在心而不在經矣。
<lb ed="X" n="0276b06"/><lb ed="R047" n="0530b06"/>譬如琴瑟箜篌雖有妙音。若無妙指終不能發。則夫
<lb ed="X" n="0276b07"/><lb ed="R047" n="0530b07"/>欲發明是事。當以斯解爲妙指也。</p>
<lb ed="X" n="0276b08"/><lb ed="R047" n="0530b08"/><p xml:id="pX30p0276b0801">靖康丁未春暮中澣日謹序</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0276b09"/>
<lb ed="X" n="0276b10"/>
<lb ed="X" n="0276b11"/>
<lb ed="X" n="0276b12"/>
<lb ed="X" n="0276b13"/>
<lb ed="X" n="0276b14"/>
<lb ed="X" n="0276b15"/>
<lb ed="X" n="0276b16"/>
<lb ed="X" n="0276b17"/>
<lb ed="X" n="0276b18"/>
<lb ed="X" n="0276b19"/>
<lb ed="X" n="0276b20"/>
<lb ed="X" n="0276b21"/>
<lb ed="X" n="0276b22"/>
<lb ed="X" n="0276b23"/>
<lb ed="X" n="0276b24"/>
<pb ed="X" xml:id="X30.0602.0276c" n="0276c"/>
<lb ed="X" n="0276c01"/>
<lb ed="X" n="0276c02"/>
<lb ed="X" n="0276c03"/>
<lb ed="X" n="0276c04"/><lb ed="R047" n="0531a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">目次</cb:mulu><head>法華經要解目<anchor xml:id="nkr_note_orig_0276001" n="0276001"/>次</head>
<lb ed="X" n="0276c05"/><lb ed="R047" n="0531a02"/>
<lb ed="X" n="0276c06"/><lb ed="R047" n="0531a03"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX30p0276c0601">卷首
<lb ed="X" n="0276c07"/><lb ed="R047" n="0531a04"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX30p0276c0701">科</item></list></item>
<lb ed="X" n="0276c08"/><lb ed="R047" n="0531a05"/><item xml:id="itemX30p0276c0801">卷第一之一
<lb ed="X" n="0276c09"/><lb ed="R047" n="0531a06"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX30p0276c0901">序</item><item xml:id="itemX30p0276c0902">祥邁註弘傳序</item>
<lb ed="X" n="0276c10"/><lb ed="R047" n="0531a07"/><item xml:id="itemX30p0276c1001">序品第一</item></list></item>
<lb ed="X" n="0276c11"/><lb ed="R047" n="0531a08"/><item xml:id="itemX30p0276c1101">卷第一之二
<lb ed="X" n="0276c12"/><lb ed="R047" n="0531a09"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX30p0276c1201">序品之餘</item><item xml:id="itemX30p0276c1205">方便品第二</item></list></item>
<lb ed="X" n="0276c13"/><lb ed="R047" n="0531a10"/><item xml:id="itemX30p0276c1301">卷第一之三
<lb ed="X" n="0276c14"/><lb ed="R047" n="0531a11"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX30p0276c1401">方便品之餘</item></list></item>
<lb ed="X" n="0276c15"/><lb ed="R047" n="0531a12"/><item xml:id="itemX30p0276c1501">卷第二之一
<lb ed="X" n="0276c16"/><lb ed="R047" n="0531a13"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX30p0276c1601">譬喩品第三</item></list></item>
<lb ed="X" n="0276c17"/><lb ed="R047" n="0531a14"/><item xml:id="itemX30p0276c1701">卷第二之二
<lb ed="X" n="0276c18"/><lb ed="R047" n="0531a15"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX30p0276c1801">譬喩品之餘</item></list></item>
<lb ed="X" n="0276c19"/><lb ed="R047" n="0531a16"/><item xml:id="itemX30p0276c1901">卷第二之三
<lb ed="X" n="0276c20"/><lb ed="R047" n="0531a17"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX30p0276c2001">信解品第四</item></list></item>
<lb ed="X" n="0276c21"/><lb ed="R047" n="0531a18"/><item xml:id="itemX30p0276c2101">卷第三之一
<lb ed="X" n="0276c22"/><lb ed="R047" n="0531b01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX30p0276c2201">藥草喩品第五</item><item xml:id="itemX30p0276c2207">授記品第六</item></list></item>
<lb ed="X" n="0276c23"/><lb ed="R047" n="0531b02"/><item xml:id="itemX30p0276c2301">卷第三之二
<lb ed="X" n="0276c24"/><lb ed="R047" n="0531b03"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX30p0276c2401">化城喩品第七</item></list></item>
<pb ed="X" xml:id="X30.0602.0277a" n="0277a"/>
<lb ed="X" n="0277a01"/><lb ed="R047" n="0531b04"/><item xml:id="itemX30p0277a0101">卷第三之三
<lb ed="X" n="0277a02"/><lb ed="R047" n="0531b05"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX30p0277a0201">化城喩品之餘</item></list></item>
<lb ed="X" n="0277a03"/><lb ed="R047" n="0531b06"/><item xml:id="itemX30p0277a0301">卷第四之一
<lb ed="X" n="0277a04"/><lb ed="R047" n="0531b07"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX30p0277a0401">五百弟子品第八</item><item xml:id="itemX30p0277a0408">人記品第九</item></list></item>
<lb ed="X" n="0277a05"/><lb ed="R047" n="0531b08"/><item xml:id="itemX30p0277a0501">卷第四之二
<lb ed="X" n="0277a06"/><lb ed="R047" n="0531b09"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX30p0277a0601">法師品第十</item><item xml:id="itemX30p0277a0606">寶塔品第十一</item></list></item>
<lb ed="X" n="0277a07"/><lb ed="R047" n="0531b10"/><item xml:id="itemX30p0277a0701">卷第四之三
<lb ed="X" n="0277a08"/><lb ed="R047" n="0531b11"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX30p0277a0801">提婆達多品第十二</item><item xml:id="itemX30p0277a0809">持品第十三</item></list></item>
<lb ed="X" n="0277a09"/><lb ed="R047" n="0531b12"/><item xml:id="itemX30p0277a0901">卷第五之一
<lb ed="X" n="0277a10"/><lb ed="R047" n="0531b13"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX30p0277a1001">安樂行品第十四</item></list></item>
<lb ed="X" n="0277a11"/><lb ed="R047" n="0531b14"/><item xml:id="itemX30p0277a1101">卷第五之二
<lb ed="X" n="0277a12"/><lb ed="R047" n="0531b15"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX30p0277a1201">涌出品第十五</item><item xml:id="itemX30p0277a1207">壽量品第十六</item></list></item>
<lb ed="X" n="0277a13"/><lb ed="R047" n="0531b16"/><item xml:id="itemX30p0277a1301">卷第五之三
<lb ed="X" n="0277a14"/><lb ed="R047" n="0531b17"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX30p0277a1401">分別功德品第十七</item></list></item>
<lb ed="X" n="0277a15"/><lb ed="R047" n="0531b18"/><item xml:id="itemX30p0277a1501">卷第六之一
<lb ed="X" n="0277a16"/><lb ed="R047" n="0532a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX30p0277a1601">隨喜功德品第十八</item><item xml:id="itemX30p0277a1609">法師功德品第十九</item></list></item>
<lb ed="X" n="0277a17"/><lb ed="R047" n="0532a02"/><item xml:id="itemX30p0277a1701">卷第六之二
<lb ed="X" n="0277a18"/><lb ed="R047" n="0532a03"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX30p0277a1801">不輕品第二十</item><item xml:id="itemX30p0277a1807">神力品第二十一</item>
<lb ed="X" n="0277a19"/><lb ed="R047" n="0532a04"/><item xml:id="itemX30p0277a1901">囑累品第二十二</item></list></item>
<lb ed="X" n="0277a20"/><lb ed="R047" n="0532a05"/><item xml:id="itemX30p0277a2001">卷第六之三
<lb ed="X" n="0277a21"/><lb ed="R047" n="0532a06"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX30p0277a2101">藥王品第二十二</item></list></item>
<lb ed="X" n="0277a22"/><lb ed="R047" n="0532a07"/><item xml:id="itemX30p0277a2201">卷第七之一
<lb ed="X" n="0277a23"/><lb ed="R047" n="0532a08"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX30p0277a2301">妙音品第二十四</item><item xml:id="itemX30p0277a2308">普門品第二十五</item></list></item>
<lb ed="X" n="0277a24"/><lb ed="R047" n="0532a09"/><item xml:id="itemX30p0277a2401">卷第七之二
<pb ed="X" xml:id="X30.0602.0277b" n="0277b"/>
<lb ed="X" n="0277b01"/><lb ed="R047" n="0532a10"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX30p0277b0101">陀羅尼品第二十六</item><item xml:id="itemX30p0277b0109">莊嚴品第二十七</item>
<lb ed="X" n="0277b02"/><lb ed="R047" n="0532a11"/><item xml:id="itemX30p0277b0201">勸發品第二十八</item></list></item></list>
<lb ed="X" n="0277b03"/><lb ed="R047" n="0532a12"/>
<lb ed="X" n="0277b04"/><lb ed="R047" n="0532a13"/><p xml:id="pX30p0277b0401">法華經要解目次<note place="inline">終</note></p></cb:div>
<lb ed="X" n="0277b05"/>
<lb ed="X" n="0277b06"/>
<lb ed="X" n="0277b07"/>
<lb ed="X" n="0277b08"/>
<lb ed="X" n="0277b09"/>
<lb ed="X" n="0277b10"/>
<lb ed="X" n="0277b11"/>
<lb ed="X" n="0277b12"/>
<lb ed="X" n="0277b13"/>
<lb ed="X" n="0277b14"/>
<lb ed="X" n="0277b15"/>
<lb ed="X" n="0277b16"/>
<lb ed="X" n="0277b17"/>
<lb ed="X" n="0277b18"/>
<lb ed="X" n="0277b19"/>
<lb ed="X" n="0277b20"/>
<lb ed="X" n="0277b21"/>
<lb ed="X" n="0277b22"/>
<lb ed="X" n="0277b23"/>
<lb ed="X" n="0277b24"/>
<pb ed="X" xml:id="X30.0602.0277c" n="0277c"/>
<lb ed="X" n="0277c01"/>
<lb ed="X" n="0277c02"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 602-B 妙法蓮華經弘傳序</cb:mulu><head>No. 602-B
<lb ed="X" n="0277c03"/><lb ed="R047" n="0532b01"/> 妙法蓮華經弘傳序</head>
<lb ed="X" n="0277c04"/>
<lb ed="X" n="0277c05"/><lb ed="R047" n="0532b02"/><byline cb:type="author">道者山如意野老　祥邁　註</byline>
<lb ed="X" n="0277c06"/><lb ed="R047" n="0532b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0277c0601">妙法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0277c07"/><lb ed="R047" n="0532b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0277c0701">注曰。梵云薩達磨。此云妙法。或云正法。葢薩字之
<lb ed="X" n="0277c08"/><lb ed="R047" n="0532b05"/>中含攝二義。故秦本妙法晉本正法皆無失也。具
<lb ed="X" n="0277c09"/><lb ed="R047" n="0532b06"/>十妙義獨勝餘經。故云妙也。一乘眞宗中道了義。
<lb ed="X" n="0277c10"/><lb ed="R047" n="0532b07"/>故云正也。住持眞理爲物軌範。故云法也。天台玄
<lb ed="X" n="0277c11"/><lb ed="R047" n="0532b08"/>義慈恩玄贊廣陳義門。此不具錄。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0277c12"/><lb ed="R047" n="0532b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0277c1201">蓮華。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0277c13"/><lb ed="R047" n="0532b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0277c1301">注曰。梵云奔茶利迦。此云白蓮華。白爲衆色之本。
<lb ed="X" n="0277c14"/><lb ed="R047" n="0532b11"/>一乘爲餘乘之宗。故取喩之。如下經中初放白毫
<lb ed="X" n="0277c15"/><lb ed="R047" n="0532b12"/>之光。終賜白牛之駕。是此義也。蓮華者。居泥不染
<lb ed="X" n="0277c16"/><lb ed="R047" n="0532b13"/>因果齊彰。喩前妙法開權顯實會三歸一。明佛知
<lb ed="X" n="0277c17"/><lb ed="R047" n="0532b14"/>見不同餘經。法喩雙題。故云妙法蓮華。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0277c18"/><lb ed="R047" n="0532b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0277c1801">經序。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0277c19"/><lb ed="R047" n="0532b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0277c1901">注曰。梵云素<anchor xml:id="nkr_note_add_0277c1901" n="0277c1901"/><anchor xml:id="beg0277c1901" n="0277c1901"/>呾<anchor xml:id="end0277c1901"/><g ref="#CB15274">䌫</g>。此云契經。契謂契理契機。經謂
<lb ed="X" n="0277c20"/><lb ed="R047" n="0532b17"/>貫攝常法。卽契理合機之敎。故云契經。今略契字
<lb ed="X" n="0277c21"/><lb ed="R047" n="0532b18"/>務從簡也。述經奧旨叙列源由。名爲序也。故天台
<lb ed="X" n="0277c22"/><lb ed="R047" n="0533a01"/>曰。發祕密之奧藏。稱之爲妙。示權實之正軌。故號
<lb ed="X" n="0277c23"/><lb ed="R047" n="0533a02"/>爲法。指久遠之本果。喩之以蓮。會不二之圓道。譬
<lb ed="X" n="0277c24"/><lb ed="R047" n="0533a03"/>之以華。聲爲佛事稱之爲經。圓詮之初目之爲序。
<pb ed="X" xml:id="X30.0602.0278a" n="0278a"/>
<lb ed="X" n="0278a01"/><lb ed="R047" n="0533a04"/>此經蕩化城之執敎。廢草菴之滯情。開方便之權
<lb ed="X" n="0278a02"/><lb ed="R047" n="0533a05"/>門。示眞實之妙理。會衆善之小行。歸廣大之一乘。
<lb ed="X" n="0278a03"/><lb ed="R047" n="0533a06"/>文愽義深餘經莫及。若廣說者。妙有十妙。法有三
<lb ed="X" n="0278a04"/><lb ed="R047" n="0533a07"/>軌。蓮華六義。經有六釋。具如玄義中說。更有光宅
<lb ed="X" n="0278a05"/><lb ed="R047" n="0533a08"/>疏文慈恩玄贊。學者知之。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0278a06"/><lb ed="R047" n="0533a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0278a0601"><name role="" type="person">終南山</name><name role="" type="person">釋道宣</name>述</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0278a07"/><lb ed="R047" n="0533a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0278a0701">注曰。<name role="" type="person">終南山</name>名。在長安城南。與秦嶺太白太一皆
<lb ed="X" n="0278a08"/><lb ed="R047" n="0533a11"/>連接也。在扶風武功縣。關中記云。終南一名中南。
<lb ed="X" n="0278a09"/><lb ed="R047" n="0533a12"/>在天之中居都之南。故曰中南。三秦記云。終南一
<lb ed="X" n="0278a10"/><lb ed="R047" n="0533a13"/>名地<g ref="#CB00162">䏲</g>可避洪水。道宣律師名也。姓錢氏。彭祖之
<lb ed="X" n="0278a11"/><lb ed="R047" n="0533a14"/>後。湖洲長城縣人。隋吏部尙書錢申之子。生於隋
<lb ed="X" n="0278a12"/><lb ed="R047" n="0533a15"/>開皇之間。大作佛事。於唐太宗高宗之代。文<anchor xml:id="nkr_note_add_0278a1201" n="0278a1201"/><anchor xml:id="beg0278a1201" n="0278a1201"/>采<anchor xml:id="end0278a1201"/>照
<lb ed="X" n="0278a13"/><lb ed="R047" n="0533a16"/>灼戒德不群。製四分律鈔弘贊毗尼。又述弘明僧
<lb ed="X" n="0278a14"/><lb ed="R047" n="0533a17"/>傳等百有餘卷。有時行道失跌感韋將軍捧足。錯
<lb ed="X" n="0278a15"/><lb ed="R047" n="0533a18"/>裁座具致黃瓊天人指授。借得天上舍利流布人
<lb ed="X" n="0278a16"/><lb ed="R047" n="0533b01"/>間。別有感通傳具詳異事。<anchor xml:id="nkr_note_add_0278a1601" n="0278a1601"/><anchor xml:id="beg0278a1601" n="0278a1601"/>諡<anchor xml:id="end0278a1601"/>號澄照大師。法華要
<lb ed="X" n="0278a17"/><lb ed="R047" n="0533b02"/>覽云。師述序時韋天以法華尊上未易冠言。遂稟
<lb ed="X" n="0278a18"/><lb ed="R047" n="0533b03"/>報十方諸佛。佛皆許肯。卽今法華經之序也。故慈
<lb ed="X" n="0278a19"/><lb ed="R047" n="0533b04"/>照頌云。南山大士最幽玄。撮成樞要在經前。韋駄
<lb ed="X" n="0278a20"/><lb ed="R047" n="0533b05"/>天將親垂報。十方諸佛許師言。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0278a21"/><lb ed="R047" n="0533b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0278a2101">妙法蓮華經者。統諸佛降靈之本致也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0278a22"/><lb ed="R047" n="0533b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0278a2201">注曰。致意也。諸佛出世本說此經。開方便門示眞
<lb ed="X" n="0278a23"/><lb ed="R047" n="0533b08"/>實相。誘火宅之癡子。指衣下之明珠。悟諸法空入
<lb ed="X" n="0278a24"/><lb ed="R047" n="0533b09"/>佛知見。故下經云。諸佛世尊唯以一大事因緣故。
<pb ed="X" xml:id="X30.0602.0278b" n="0278b"/>
<lb ed="X" n="0278b01"/><lb ed="R047" n="0533b10"/>出現於世。所謂欲令衆生開佛知見。使得淸淨故
<lb ed="X" n="0278b02"/><lb ed="R047" n="0533b11"/>出現於世。欲示衆生佛之知見故出現於世。欲令
<lb ed="X" n="0278b03"/><lb ed="R047" n="0533b12"/>衆生悟佛知見故出現於世。欲令衆生入佛知見
<lb ed="X" n="0278b04"/><lb ed="R047" n="0533b13"/>道故出現於世。是爲諸佛以一大事因緣故出現
<lb ed="X" n="0278b05"/><lb ed="R047" n="0533b14"/>於世。天台師云。一卽法身大卽般若事卽解脫。此
<lb ed="X" n="0278b06"/><lb ed="R047" n="0533b15"/>之三法衆生本具爲因。諸佛顯示爲緣。出世元意
<lb ed="X" n="0278b07"/><lb ed="R047" n="0533b16"/>秪爲此矣。此釋一大事因緣。四種知見以四義釋。
<lb ed="X" n="0278b08"/><lb ed="R047" n="0533b17"/>一約四位。二約四智。三約四門。四約觀心。皆言佛
<lb ed="X" n="0278b09"/><lb ed="R047" n="0533b18"/>知見者。謂分眞之初。三智五眼一時開發。同入一
<lb ed="X" n="0278b10"/><lb ed="R047" n="0534a01"/>乘諸佛實相也。天長釋云。非三非五故云一。廣博
<lb ed="X" n="0278b11"/><lb ed="R047" n="0534a02"/>包含故稱大。說此化生故曰事。機能感佛爲因。佛
<lb ed="X" n="0278b12"/><lb ed="R047" n="0534a03"/>隨彼應名緣。有此一大事之因緣。所以出現於世
<lb ed="X" n="0278b13"/><lb ed="R047" n="0534a04"/>也。開示悟入者。上二卽能化。謂大開而曲示。下二
<lb ed="X" n="0278b14"/><lb ed="R047" n="0534a05"/>卽所化。謂始悟而終入。知卽根本智。見卽後得智。
<lb ed="X" n="0278b15"/><lb ed="R047" n="0534a06"/>亦名一切智智。南嶽思大師云。開佛知見是十住
<lb ed="X" n="0278b16"/><lb ed="R047" n="0534a07"/>位。示佛知見是十行位。悟佛知見是十迴向位。入
<lb ed="X" n="0278b17"/><lb ed="R047" n="0534a08"/>佛知見是十地位及等覺位。皆言佛知者。得一切
<lb ed="X" n="0278b18"/><lb ed="R047" n="0534a09"/>種智也。皆言佛見者。悉得佛眼也。此約位釋。谷響
<lb ed="X" n="0278b19"/><lb ed="R047" n="0534a10"/>鈔云。三智圓觀名佛知。五眼圓覺名佛見。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0278b20"/><lb ed="R047" n="0534a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0278b2001">蘊結大廈出彼千齡。東傳震旦三百餘載。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0278b21"/><lb ed="R047" n="0534a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0278b2101">注曰。蘊結積聚也。大廈西域也。震旦東國也。佛滅
<lb ed="X" n="0278b22"/><lb ed="R047" n="0534a13"/>度後千年之外敎流東方。故積聚西域出於千年
<lb ed="X" n="0278b23"/><lb ed="R047" n="0534a14"/>也。自西晉法護創傳此經。至於唐國三百餘年也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0278b24"/><lb ed="R047" n="0534a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0278b2401">西<name role="" type="person">晉惠帝</name>永康年中。長安靑門燉煌菩薩<name role="" type="person">竺法護</name>者。
<pb ed="X" xml:id="X30.0602.0278c" n="0278c"/>
<lb ed="X" n="0278c01"/><lb ed="R047" n="0534a16"/>初翻此經名正法華。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0278c02"/><lb ed="R047" n="0534a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0278c0201">注曰。晉司馬氏都於洛陽。望於東晉故云西晉。惠
<lb ed="X" n="0278c03"/><lb ed="R047" n="0534a18"/>帝世祖之子。永康惠帝年號。靑門長安東門。本長
<lb ed="X" n="0278c04"/><lb ed="R047" n="0534b01"/>安覇城門。俗呼爲靑門。<name role="" type="person">竺法護</name>本<name role="" type="person">月氏國</name>人。後移
<lb ed="X" n="0278c05"/><lb ed="R047" n="0534b02"/>居燉煌。故又爲燉煌郡人也。少出家傳道爲懷。以
<lb ed="X" n="0278c06"/><lb ed="R047" n="0534b03"/>西晉之代來化洛陽。立寺於長安靑門外。設像行
<lb ed="X" n="0278c07"/><lb ed="R047" n="0534b04"/>道助誘後徒。譯出衆經光揚像法。人美其德號爲
<lb ed="X" n="0278c08"/><lb ed="R047" n="0534b05"/>菩薩。初翻此經名正法華經。勒成十卷。其眞言字
<lb ed="X" n="0278c09"/><lb ed="R047" n="0534b06"/>句皆作晉言。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0278c10"/><lb ed="R047" n="0534b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0278c1001">東<name role="" type="person">晉安帝</name>隆安年中。後秦弘始龜兹沙門鳩摩羅什。
<lb ed="X" n="0278c11"/><lb ed="R047" n="0534b08"/>次翻此經。名妙法蓮華。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0278c12"/><lb ed="R047" n="0534b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0278c1201">注曰。西晉遭亂。元帝渡江建都江東。故云東晉。安
<lb ed="X" n="0278c13"/><lb ed="R047" n="0534b10"/>帝孝武之子。隆安安帝年號。後秦姚興也。弘始姚
<lb ed="X" n="0278c14"/><lb ed="R047" n="0534b11"/>興年號。晉居正位。秦爲旁僭。故先擧晉而後秦也。
<lb ed="X" n="0278c15"/><lb ed="R047" n="0534b12"/>鳩摩羅什龜兹國人。傳敎秦<g ref="#CB15131">邦</g>大弘佛法。譯出般
<lb ed="X" n="0278c16"/><lb ed="R047" n="0534b13"/>若維摩等經智度中百等論。再翻前經名妙法蓮
<lb ed="X" n="0278c17"/><lb ed="R047" n="0534b14"/>華經。文成七卷。今所行者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0278c18"/><lb ed="R047" n="0534b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0278c1801">隋氏仁壽。<name role="" type="person">大興善寺</name><name role="" type="person">北天竺</name>沙門闍那笈多。後所翻
<lb ed="X" n="0278c19"/><lb ed="R047" n="0534b16"/>者同名妙法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0278c20"/><lb ed="R047" n="0534b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0278c2001">注曰。隋氏謂<name role="" type="person">隋文帝</name>也。仁壽文帝年號。闍那笈多
<lb ed="X" n="0278c21"/><lb ed="R047" n="0534b18"/>三藏法師名也。笈多與師那連提梨耶舍同來此
<lb ed="X" n="0278c22"/><lb ed="R047" n="0535a01"/>土。文帝禮重安置於<name role="" type="person">大興善寺</name>。官給所須。譯出衆
<lb ed="X" n="0278c23"/><lb ed="R047" n="0535a02"/>經。後翻此經名添品妙法蓮華經八卷。但於藥艸
<lb ed="X" n="0278c24"/><lb ed="R047" n="0535a03"/>喩後加千餘字。外者皆與羅什本同。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X30.0602.0279a" n="0279a"/>
<lb ed="X" n="0279a01"/><lb ed="R047" n="0535a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0279a0101">三經重沓文旨互陳。時所宗尙皆弘秦本。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0279a02"/><lb ed="R047" n="0535a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0279a0201">注曰。上之三譯本是一經故。文詞意旨重沓互有。
<lb ed="X" n="0279a03"/><lb ed="R047" n="0535a06"/>世人傳讀皆弘什譯。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0279a04"/><lb ed="R047" n="0535a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0279a0401">自餘支品別偈不無其流。具如序歷故所非述。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0279a05"/><lb ed="R047" n="0535a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0279a0501">注曰。宣公作大唐內典錄十卷。備括衆經該論本
<lb ed="X" n="0279a06"/><lb ed="R047" n="0535a09"/>末。今言三本之外。更有支流別行品偈。具如所撰
<lb ed="X" n="0279a07"/><lb ed="R047" n="0535a10"/>內典錄中。事多冗襍故此不述也。<anchor xml:id="nkr_note_add_0279a0701" n="0279a0701"/><anchor xml:id="beg0279a0701" n="0279a0701"/>已<anchor xml:id="end0279a0701"/>上序翻譯源
<lb ed="X" n="0279a08"/><lb ed="R047" n="0535a11"/>流。<anchor xml:id="nkr_note_add_0279a0801" n="0279a0801"/><anchor xml:id="beg0279a0801" n="0279a0801"/>已<anchor xml:id="end0279a0801"/>下述本經旨趣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0279a09"/><lb ed="R047" n="0535a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0279a0901">夫以靈嶽降靈。非大聖無由開化。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0279a10"/><lb ed="R047" n="0535a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0279a1001">注曰。靈嶽降靈。謂山嶽蘊英靈之秀。生此靈明之
<lb ed="X" n="0279a11"/><lb ed="R047" n="0535a14"/>大聖。開化世間。意借詩中惟岳降神生甫及申之
<lb ed="X" n="0279a12"/><lb ed="R047" n="0535a15"/>文也。靈神也。彼美賢臣降生。此歎聖人現化降神
<lb ed="X" n="0279a13"/><lb ed="R047" n="0535a16"/>也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0279a14"/><lb ed="R047" n="0535a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0279a1401">適化所及。非昔緣無以導心。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0279a15"/><lb ed="R047" n="0535a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0279a1501">注曰。佛雖大聖。不化無緣之人。故適化所及皆有
<lb ed="X" n="0279a16"/><lb ed="R047" n="0535b01"/>昔緣開導其心。故聞今所說。方能信受也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0279a17"/><lb ed="R047" n="0535b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0279a1701">所以仙苑吿成。機分小大之別。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0279a18"/><lb ed="R047" n="0535b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0279a1801">注曰。仙苑卽波羅奈國<name role="" type="person">鹿野苑</name>也。是昔五通仙人
<lb ed="X" n="0279a19"/><lb ed="R047" n="0535b04"/>聞宮女音墮落之處。故又號仙人苑也。如來世尊
<lb ed="X" n="0279a20"/><lb ed="R047" n="0535b05"/>初成佛後。向此苑中三轉法輪。諸聞法者有登大
<lb ed="X" n="0279a21"/><lb ed="R047" n="0535b06"/>乘位者。有證小乘果者。從此世間有大小乘。葢隨
<lb ed="X" n="0279a22"/><lb ed="R047" n="0535b07"/>機器分也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0279a23"/><lb ed="R047" n="0535b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0279a2301">金河顧命。道殊半滿之科。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0279a24"/><lb ed="R047" n="0535b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0279a2401">注曰。金河卽<name role="" type="person">拘尸那城</name>北阿利羅<g ref="#CB02494">䟦</g>提河。此譯爲
<pb ed="X" xml:id="X30.0602.0279b" n="0279b"/>
<lb ed="X" n="0279b01"/><lb ed="R047" n="0535b10"/>有金河。河畔有<name role="" type="person">娑羅林</name>。如來於此<name role="" type="person">娑羅林</name>中入於
<lb ed="X" n="0279b02"/><lb ed="R047" n="0535b11"/>涅槃。顧命謂命將欲終而垂言敎。謂之顧命。昔成
<lb ed="X" n="0279b03"/><lb ed="R047" n="0535b12"/>王將終。作顧命之書。今佛將終。說涅槃之經。殊分
<lb ed="X" n="0279b04"/><lb ed="R047" n="0535b13"/>也。如來於彼涅槃經中。說半滿二字。分大小二乘。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0279b05"/><lb ed="R047" n="0535b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0279b0501">豈非敎被乘時。無足覈其高會。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0279b06"/><lb ed="R047" n="0535b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0279b0601">注曰。仙苑初唱。金河終談。道分大小者。豈非敎被
<lb ed="X" n="0279b07"/><lb ed="R047" n="0535b16"/>隨根乘時設化。但愧無足得預考覈於高會也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0279b08"/><lb ed="R047" n="0535b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0279b0801">是知五千退席。爲進增慢之儔。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0279b09"/><lb ed="R047" n="0535b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0279b0901">注曰。如來將說法華一乘。五千比丘禮佛而退者。
<lb ed="X" n="0279b10"/><lb ed="R047" n="0536a01"/>欲顯今經甚深。令增上慢人進求大乘爾。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0279b11"/><lb ed="R047" n="0536a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0279b1101">五百授記。俱崇密化之迹。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0279b12"/><lb ed="R047" n="0536a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0279b1201">注曰。富樓那等五百聲聞。於古佛所久修梵行。皆
<lb ed="X" n="0279b13"/><lb ed="R047" n="0536a04"/>蒙釋迦往生勸化。內蘊菩薩外現聲聞。今於法華
<lb ed="X" n="0279b14"/><lb ed="R047" n="0536a05"/>會上。俱得授記作佛。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0279b15"/><lb ed="R047" n="0536a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0279b1501">所以放光現瑞。開發請之敎源。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0279b16"/><lb ed="R047" n="0536a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0279b1601">注曰。放光現瑞發起敎之因緣也。如來初放白毫
<lb ed="X" n="0279b17"/><lb ed="R047" n="0536a08"/>相光。照於東方萬八千界。於是彌勒覩七事以騰
<lb ed="X" n="0279b18"/><lb ed="R047" n="0536a09"/>疑。文殊擬十因而領答。此起敎之因緣也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0279b19"/><lb ed="R047" n="0536a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0279b1901">出定揚德。暢佛慧之宏略。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0279b20"/><lb ed="R047" n="0536a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0279b2001">注曰。佛從定起。明二種甚深。演暢佛慧之大略也。
<lb ed="X" n="0279b21"/><lb ed="R047" n="0536a12"/>二甚深者。一證甚深。經云。諸佛智慧甚深無量。二
<lb ed="X" n="0279b22"/><lb ed="R047" n="0536a13"/>阿含甚深。經云。其智慧門難解難入。此序意也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0279b23"/><lb ed="R047" n="0536a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0279b2301">朽宅通入大之文軌。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0279b24"/><lb ed="R047" n="0536a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0279b2401">注曰。此火宅喩也。火宅喩於三界。諸子喩於衆生。
<pb ed="X" xml:id="X30.0602.0279c" n="0279c"/>
<lb ed="X" n="0279c01"/><lb ed="R047" n="0536a16"/>火宅門外而設三車。喩昔權說三乘也。末後等賜
<lb ed="X" n="0279c02"/><lb ed="R047" n="0536a17"/>大白牛車。喩今實說一乘也。破三顯一誘入大乘。
<lb ed="X" n="0279c03"/><lb ed="R047" n="0536a18"/>此如來之本致也。光宅疏主立四乘敎。義准於此。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0279c04"/><lb ed="R047" n="0536b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0279c0401">化城引昔緣之不墜。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0279c05"/><lb ed="R047" n="0536b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0279c0501">注曰。此化城喩也。化城喩二乘。寶所喩於大乘。勸
<lb ed="X" n="0279c06"/><lb ed="R047" n="0536b03"/>進二乘令歸一極。勿滯權宗而爲究竟。昔爲王子
<lb ed="X" n="0279c07"/><lb ed="R047" n="0536b04"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0279c0701" n="0279c0701"/><anchor xml:id="beg0279c0701" n="0279c0701"/>已<anchor xml:id="end0279c0701"/>化汝等。今說法華再引令入。此上三句明三周
<lb ed="X" n="0279c08"/><lb ed="R047" n="0536b05"/>之旨也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0279c09"/><lb ed="R047" n="0536b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0279c0901">繫珠明理性之常在。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0279c10"/><lb ed="R047" n="0536b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0279c1001">注曰。繫珠喩也。珠喩一乘佛性。醉人衣下而繫寶
<lb ed="X" n="0279c11"/><lb ed="R047" n="0536b08"/>珠。昏沈不知枉受辛苦。喩諸聲聞。佛於往昔大通
<lb ed="X" n="0279c12"/><lb ed="R047" n="0536b09"/>佛所。爲王子時。以大乘法而令發心。多劫廢忘不
<lb ed="X" n="0279c13"/><lb ed="R047" n="0536b10"/>知不覺。旣得羅漢以少爲足。今蒙佛說昔事方憶
<lb ed="X" n="0279c14"/><lb ed="R047" n="0536b11"/>授無上記。喩如親友指珠示之令離貧苦。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0279c15"/><lb ed="R047" n="0536b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0279c1501">鑿井顯示悟之多方。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0279c16"/><lb ed="R047" n="0536b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0279c1601">注曰。鑿井喩也。水喩法華一乘。穿鑿求之喩聞解
<lb ed="X" n="0279c17"/><lb ed="R047" n="0536b14"/>思修。若見濕泥知水必近。若聞法華成佛不遠。開
<lb ed="X" n="0279c18"/><lb ed="R047" n="0536b15"/>示多方令人悟入。又乾土喩如衆生。濕土喩如二
<lb ed="X" n="0279c19"/><lb ed="R047" n="0536b16"/>乘。泥喩菩薩。水喩諸佛。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0279c20"/><lb ed="R047" n="0536b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0279c2001">詞義宛然喩陳<name role="" type="person">惟遠</name>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0279c21"/><lb ed="R047" n="0536b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0279c2101">注曰。佛說此經言詞義理明白宛然。譬喩鋪陳其
<lb ed="X" n="0279c22"/><lb ed="R047" n="0537a01"/>致<name role="" type="person">惟遠</name>。非佛智深悲厚。孰肯如是。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0279c23"/><lb ed="R047" n="0537a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0279c2301">自非大哀曠濟拔滯溺之沈流。一極悲心拯昏迷之
<lb ed="X" n="0279c24"/><lb ed="R047" n="0537a03"/>失性。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X30.0602.0280a" n="0280a"/>
<lb ed="X" n="0280a01"/><lb ed="R047" n="0537a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0280a0101">注曰。哀悲也。曠遠也。一極至極也。言三周七譬顯
<lb ed="X" n="0280a02"/><lb ed="R047" n="0537a05"/>示一乘。四行六記攝諸含識。文喩巧妙勸進諄諄。
<lb ed="X" n="0280a03"/><lb ed="R047" n="0537a06"/>拔出生死之流。援拯昏迷之性。自非如來大悲遠
<lb ed="X" n="0280a04"/><lb ed="R047" n="0537a07"/>濟至極慈心。誰能如此。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0280a05"/><lb ed="R047" n="0537a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0280a0501">自漢至唐六百餘載。總歷群籍四千餘軸。受持盛者
<lb ed="X" n="0280a06"/><lb ed="R047" n="0537a09"/>無出此經。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0280a07"/><lb ed="R047" n="0537a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0280a0701">注曰。大敎東傳自漢至唐。中間經籍四千餘卷。受
<lb ed="X" n="0280a08"/><lb ed="R047" n="0537a11"/>持轉誦斯經獨盛。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0280a09"/><lb ed="R047" n="0537a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0280a0901">將非機敎相扣。竝智勝之遺塵。聞而深敬。俱威王之
<lb ed="X" n="0280a10"/><lb ed="R047" n="0537a13"/>餘勣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0280a11"/><lb ed="R047" n="0537a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0280a1101">注曰。勣功也。扣投也。言根敎相投聞而便敬之人。
<lb ed="X" n="0280a12"/><lb ed="R047" n="0537a15"/>皆大通智勝佛之遺塵。威音王佛之餘功也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0280a13"/><lb ed="R047" n="0537a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0280a1301">輙於經首叙而綜之。庶得早淨六根。仰慈尊之嘉會。
<lb ed="X" n="0280a14"/><lb ed="R047" n="0537a17"/>速成四德。趣樂土之玄猷。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0280a15"/><lb ed="R047" n="0537a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0280a1501">注曰。庶冀欲也。此經殊勝隨喜者獲五福。書持者
<lb ed="X" n="0280a16"/><lb ed="R047" n="0537b01"/>淨六根。仰攀也。慈尊嘉會謂<name role="" type="person">慈氏如來</name>龍華之會
<lb ed="X" n="0280a17"/><lb ed="R047" n="0537b02"/>也。四德謂涅槃具常樂我淨之四德也。樂土謂法
<lb ed="X" n="0280a18"/><lb ed="R047" n="0537b03"/>性<name role="" type="person">常寂光土</name>。玄妙也。猷道也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0280a19"/><lb ed="R047" n="0537b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0280a1901">弘贊莫窮。永貽諸後云爾。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0280a20"/><lb ed="R047" n="0537b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0280a2001">注曰。貽遺也。言弘贊此經永遺後代。冀流通之無
<lb ed="X" n="0280a21"/><lb ed="R047" n="0537b06"/>盡也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0280a22"/><lb ed="R047" n="0537b07"/>
<lb ed="X" n="0280a23"/><lb ed="R047" n="0537b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0280a2301">妙法蓮華經弘傳序</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0280a24"/>
<pb ed="X" xml:id="X30.0602.0280b" n="0280b"/>
<lb ed="X" n="0280b01"/>
<lb ed="X" n="0280b02"/>
<lb ed="X" n="0280b03"/>
<lb ed="X" n="0280b04"/>
<lb ed="X" n="0280b05"/><cb:docNumber>No. 602</cb:docNumber>
<lb ed="X" n="0280b06"/><lb ed="R047" n="0538a01"/><cb:juan fun="open" n="1a"><cb:mulu type="卷" n="1a">第一之一</cb:mulu><cb:jhead>妙法蓮華經解卷第一之一</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0280b07"/>
<lb ed="X" n="0280b08"/><lb ed="R047" n="0538a02"/><byline cb:type="author">溫陵開元蓮寺比丘　戒環　解</byline>
<lb ed="X" n="0280b09"/><lb ed="R047" n="0538a03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">前文</cb:mulu><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0280b0901">△開釋科五。</p><p xml:id="pX30p0280b0906" cb:place="inline">初通釋經題。</p>
<lb ed="X" n="0280b10"/><lb ed="R047" n="0538a04"/><p xml:id="pX30p0280b1001">實相妙法巧喩蓮華。內則直指乎一心。外則該通
<lb ed="X" n="0280b11"/><lb ed="R047" n="0538a05"/>乎萬境。方華卽果處染常淨。此蓮之實相也。生佛
<lb ed="X" n="0280b12"/><lb ed="R047" n="0538a06"/>本有淪變靡殊。此心之實相也。其狀虗假其精甚
<lb ed="X" n="0280b13"/><lb ed="R047" n="0538a07"/>眞。此境之實相也。心境萬類通謂之法。精粗一致
<lb ed="X" n="0280b14"/><lb ed="R047" n="0538a08"/>凡聖同源。卽諸世諦觸事而眞。言詞不可示分別
<lb ed="X" n="0280b15"/><lb ed="R047" n="0538a09"/>不能解。故以妙稱也。六趣之所迷淪。葢迷此也。諸
<lb ed="X" n="0280b16"/><lb ed="R047" n="0538a10"/>佛之所修證。葢證此也。洎夫廣演言敎無數方便。
<lb ed="X" n="0280b17"/><lb ed="R047" n="0538a11"/>葢爲此也。但以衆生垢重根器未純。先說三乘假
<lb ed="X" n="0280b18"/><lb ed="R047" n="0538a12"/>名引導。故權而未實麤而未妙。及乎諸糞旣除心
<lb ed="X" n="0280b19"/><lb ed="R047" n="0538a13"/>相體信。乃示實相會歸一乘。則妙而無麤矣。諸佛
<lb ed="X" n="0280b20"/><lb ed="R047" n="0538a14"/>能事終畢於是也。然所謂妙法非去麤而取妙。葢
<lb ed="X" n="0280b21"/><lb ed="R047" n="0538a15"/>卽麤以顯妙也。所謂一乘非離三而說一。葢會三
<lb ed="X" n="0280b22"/><lb ed="R047" n="0538a16"/>而歸一也。卽麤顯妙猶蓮之卽染而淨。會三歸一
<lb ed="X" n="0280b23"/><lb ed="R047" n="0538a17"/>猶蓮之自華而實。法喩雙彰名實並顯。故號妙法
<lb ed="X" n="0280b24"/><lb ed="R047" n="0538a18"/>蓮華。夫證是法者。必以大智爲體妙行爲用。智譬
<pb ed="X" xml:id="X30.0602.0280c" n="0280c"/>
<lb ed="X" n="0280c01"/><lb ed="R047" n="0538b01"/>則蓮行譬則華。智行兩全乃盡其妙。故經文始於
<lb ed="X" n="0280c02"/><lb ed="R047" n="0538b02"/>一光東照。智境全彰終於四法。成就行門悉備正
<lb ed="X" n="0280c03"/><lb ed="R047" n="0538b03"/>宗之初。三周開示皆所以明體也。囑累之後六品
<lb ed="X" n="0280c04"/><lb ed="R047" n="0538b04"/>敷揚。皆所以明用也。中間轍迹無非智行。旁顯體
<lb ed="X" n="0280c05"/><lb ed="R047" n="0538b05"/>用。兼明彰實相之大全。列開悟之眞範。發明種智
<lb ed="X" n="0280c06"/><lb ed="R047" n="0538b06"/>成就果德。故若有聞者無不成佛。凡能領悟卽得
<lb ed="X" n="0280c07"/><lb ed="R047" n="0538b07"/>授記。一事一相無非妙法也。由是而往。山河大地
<lb ed="X" n="0280c08"/><lb ed="R047" n="0538b08"/>明暗色空。擴而充之則物物燈明智體。推而行之
<lb ed="X" n="0280c09"/><lb ed="R047" n="0538b09"/>則步步普賢行門。直下卽法以明心。不復離物以
<lb ed="X" n="0280c10"/><lb ed="R047" n="0538b10"/>觀妙。則所謂大事因緣一題盡之矣。</p>
<lb ed="X" n="0280c11"/><lb ed="R047" n="0538b11"/><p xml:id="pX30p0280c1101">△二通述<anchor xml:id="nkr_note_add_0280c1101" n="0280c1101"/><anchor xml:id="beg0280c1101" n="0280c1101"/>己<anchor xml:id="end0280c1101"/>意。</p>
<lb ed="X" n="0280c12"/><lb ed="R047" n="0538b12"/><p xml:id="pX30p0280c1201">欽惟斯典盛行於世。人莫不願洛誦深造。而每見
<lb ed="X" n="0280c13"/><lb ed="R047" n="0538b13"/>其難能者。非經之難特傳記難之也。夫傳以通經
<lb ed="X" n="0280c14"/><lb ed="R047" n="0538b14"/>爲義。辭達則<anchor xml:id="nkr_note_add_0280c1401" n="0280c1401"/><anchor xml:id="beg0280c1401" n="0280c1401"/>已<anchor xml:id="end0280c1401"/>。類且繁分名相虗尙。多騈煙颺細
<lb ed="X" n="0280c15"/><lb ed="R047" n="0538b15"/>科塵飛。雜辯滔滔謾謾杳莫可究。所以難能也。竊
<lb ed="X" n="0280c16"/><lb ed="R047" n="0538b16"/>觀近世明經之體。一於經旨不泥陳言。欲約而盡
<lb ed="X" n="0280c17"/><lb ed="R047" n="0538b17"/>深而明。釋義不出科目立言必求綸貫。煥乎有文
<lb ed="X" n="0280c18"/><lb ed="R047" n="0538b18"/>釋然易解。今輙效爲斯解。然有其志無其才。深媿
<lb ed="X" n="0280c19"/><lb ed="R047" n="0539a01"/>其不逮也。妄意之初。竊謂法華爲三乘櫽括大事
<lb ed="X" n="0280c20"/><lb ed="R047" n="0539a02"/>指南。與華嚴實相終始。於是兩載覃思華嚴經論。
<lb ed="X" n="0280c21"/><lb ed="R047" n="0539a03"/>深考吾佛降靈之本致。復咨謀宗匠探賾講肆。歷
<lb ed="X" n="0280c22"/><lb ed="R047" n="0539a04"/>窮智者慈恩廣疏古今作者注解。摭其所聞。參諸
<lb ed="X" n="0280c23"/><lb ed="R047" n="0539a05"/>圓覺楞嚴維摩諸經。稽覈宗趣證正事法。然後命
<lb ed="X" n="0280c24"/><lb ed="R047" n="0539a06"/>筆。雖立科釋義有異舊說。而綜文會意稍合華嚴。
<pb ed="X" xml:id="X30.0602.0281a" n="0281a"/>
<lb ed="X" n="0281a01"/><lb ed="R047" n="0539a07"/>削繁錄實務在疏明。一大事佛知見而未敢自許。
<lb ed="X" n="0281a02"/><lb ed="R047" n="0539a08"/>達者苟不是古非今以人廢言。試詳覽之一校其
<lb ed="X" n="0281a03"/><lb ed="R047" n="0539a09"/>當否。</p>
<lb ed="X" n="0281a04"/><lb ed="R047" n="0539a10"/><p xml:id="pX30p0281a0401">△三通叙科判。</p>
<lb ed="X" n="0281a05"/><lb ed="R047" n="0539a11"/><p xml:id="pX30p0281a0501">釋經有科。判敎有宗。如禾有科以容其苞本。如水
<lb ed="X" n="0281a06"/><lb ed="R047" n="0539a12"/>有宗以會其支派。嘗謂華嚴法華葢一宗也。何以
<lb ed="X" n="0281a07"/><lb ed="R047" n="0539a13"/>明之。夫法王應運出眞兆聖。唯爲一事無有餘乘。
<lb ed="X" n="0281a08"/><lb ed="R047" n="0539a14"/>是以首唱華嚴特明頓法。雖知根鈍且稱本懷。及
<lb ed="X" n="0281a09"/><lb ed="R047" n="0539a15"/>乎怖大昏惑。乃權設方宜。至於衆志眞純則還示
<lb ed="X" n="0281a10"/><lb ed="R047" n="0539a16"/>實法。然則二經一始一終實相資發。故今宗華嚴
<lb ed="X" n="0281a11"/><lb ed="R047" n="0539a17"/>而科釋也。或謂華嚴純談實性。獨被大機。法華引
<lb ed="X" n="0281a12"/><lb ed="R047" n="0539a18"/>權入實。三根齊被。二經旨趣逈不相及。引彼釋此
<lb ed="X" n="0281a13"/><lb ed="R047" n="0539b01"/>殆不知宗。而愚竊觀信解品。其父先來求子不得。
<lb ed="X" n="0281a14"/><lb ed="R047" n="0539b02"/>中止一城。其家大富。窮子遙見恐怖疾走。正喩初
<lb ed="X" n="0281a15"/><lb ed="R047" n="0539b03"/>說華嚴也。臨終命子委付財物。窮子歡喜得大寶
<lb ed="X" n="0281a16"/><lb ed="R047" n="0539b04"/>藏。正喩終說法華也。迹此觀之。始而驚怖終而親
<lb ed="X" n="0281a17"/><lb ed="R047" n="0539b05"/>附者無異父。窮之所棄達之所獲者無異寶。旣無
<lb ed="X" n="0281a18"/><lb ed="R047" n="0539b06"/>以異何爲而不應宗之耶。又況二經以智立體以
<lb ed="X" n="0281a19"/><lb ed="R047" n="0539b07"/>行成德。放光現瑞全法界之眞機。融因會果開修
<lb ed="X" n="0281a20"/><lb ed="R047" n="0539b08"/>證之捷逕。凡所設法意緖並同。二經相宗亦足見
<lb ed="X" n="0281a21"/><lb ed="R047" n="0539b09"/>聖人說法始終一貫。果唯一事無有餘乘。旨趣稍
<lb ed="X" n="0281a22"/><lb ed="R047" n="0539b10"/>馴幸無深誚也。今科判此經二十八品分三。初序
<lb ed="X" n="0281a23"/><lb ed="R047" n="0539b11"/>分一品。二正宗分十九品。三流通分八品。正宗二。初
<lb ed="X" n="0281a24"/><lb ed="R047" n="0539b12"/>三周開示十品。自方便至學記八品。說三周法授
<pb ed="X" xml:id="X30.0602.0281b" n="0281b"/>
<lb ed="X" n="0281b01"/><lb ed="R047" n="0539b13"/>三根記。自法師至寶塔二品。授廣記以圓該前記。
<lb ed="X" n="0281b02"/><lb ed="R047" n="0539b14"/>會諸佛以圓證前法。二顯妙勸持九品。自提婆至
<lb ed="X" n="0281b03"/><lb ed="R047" n="0539b15"/>安樂行三品。顯功行之妙也。自涌出至壽量二品。
<lb ed="X" n="0281b04"/><lb ed="R047" n="0539b16"/>顯本迹之妙也。自分別至不輕四品。顯聞持之妙
<lb ed="X" n="0281b05"/><lb ed="R047" n="0539b17"/>也。使由前開悟依此弘持。乃不失宗圓契妙法。流
<lb ed="X" n="0281b06"/><lb ed="R047" n="0539b18"/>通八品。自神力品發起囑累品付授。其餘六品全
<lb ed="X" n="0281b07"/><lb ed="R047" n="0540a01"/>體前法示現行境。流通是道。名以行契智常然大
<lb ed="X" n="0281b08"/><lb ed="R047" n="0540a02"/>用之門。今初序分者。開發正宗之端緖也。其法有
<lb ed="X" n="0281b09"/><lb ed="R047" n="0540a03"/>二。自人天衆集無量義畢。佛踞大定天雨四華。六
<lb ed="X" n="0281b10"/><lb ed="R047" n="0540a04"/>震撼無明之障緣。一光現智境之實相。此釋尊標
<lb ed="X" n="0281b11"/><lb ed="R047" n="0540a05"/>本圓發其緖也。其次彌勒示問文殊決疑。引燈明
<lb ed="X" n="0281b12"/><lb ed="R047" n="0540a06"/>之本光。證今佛之瑞相。此大士承流助發其緖也。
<lb ed="X" n="0281b13"/><lb ed="R047" n="0540a07"/>自餘廣引意皆懸叙一經本末。欲達正宗必先明
<lb ed="X" n="0281b14"/><lb ed="R047" n="0540a08"/>序分。則於深經猶繹絲之得緖無所不盡。猶陞堂
<lb ed="X" n="0281b15"/><lb ed="R047" n="0540a09"/>之得序必臻其奧矣。</p><p xml:id="pX30p0281b1509" cb:place="inline">△四譯經人時。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0281b16"/><lb ed="R047" n="0540a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0281b1601">姚秦三藏法師鳩摩羅什奉詔譯</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0281b17"/><lb ed="R047" n="0540a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0281b1701">姚秦東晉僞王也。姓姚名興。爲秦國王。梵語鳩摩
<lb ed="X" n="0281b18"/><lb ed="R047" n="0540a12"/>羅什此云童壽。謂童年而有耆德也。奉秦王詔翻
<lb ed="X" n="0281b19"/><lb ed="R047" n="0540a13"/>譯此經。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0281b20"/><lb ed="R047" n="0540a14"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">序品第一</cb:mulu><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0281b2001">妙法蓮華經序品第一</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0281b21"/><lb ed="R047" n="0540a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0281b2101">△五正解文義三。初序分分四。</p><p xml:id="pX30p0281b2113" cb:place="inline">一說法時處。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0281b22"/><lb ed="R047" n="0540a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0281b2201">如是我聞。一時佛住<name role="" type="person">王舍城</name><name role="" type="person">耆闍崛山</name>中。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0281b23"/><lb ed="R047" n="0540a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0281b2301">如是之法我從佛聞。此阿難結集時。陞座最初之
<lb ed="X" n="0281b24"/><lb ed="R047" n="0540a18"/>唱。以證法有所授而<anchor xml:id="nkr_note_add_0281b2401" n="0281b2401"/><anchor xml:id="beg0281b2401" n="0281b2401"/>已<anchor xml:id="end0281b2401"/>。不必玄說。一時之語乃佛
<pb ed="X" xml:id="X30.0602.0281c" n="0281c"/>
<lb ed="X" n="0281c01"/><lb ed="R047" n="0540b01"/>遺言。諸經通用故不定指也。<name role="" type="person">王舍城</name>卽靈山所附
<lb ed="X" n="0281c02"/><lb ed="R047" n="0540b02"/>之城。<name role="" type="person">摩竭陀國</name>之屬境也。卽西域人間。<name role="" type="person">耆闍崛山</name>
<lb ed="X" n="0281c03"/><lb ed="R047" n="0540b03"/>此云鷲頭山。從形得名。卽古佛住處。以古佛所住
<lb ed="X" n="0281c04"/><lb ed="R047" n="0540b04"/>故稱靈鷲。夫說法所依各隨宗趣。華嚴展轉十處
<lb ed="X" n="0281c05"/><lb ed="R047" n="0540b05"/>爲圓彰法界。圓覺依大光明藏爲直示本起。此依
<lb ed="X" n="0281c06"/><lb ed="R047" n="0540b06"/>人間之城者。同染淨以明蓮華之義。據古佛之處
<lb ed="X" n="0281c07"/><lb ed="R047" n="0540b07"/>者。示祖述以繼燈明之道耳。</p><p xml:id="pX30p0281c0712" cb:place="inline">△二法會聽衆二。</p>
<lb ed="X" n="0281c08"/><lb ed="R047" n="0540b08"/><p xml:id="pX30p0281c0801">初標叙科義。</p>
<lb ed="X" n="0281c09"/><lb ed="R047" n="0540b09"/><p xml:id="pX30p0281c0901">二法會聽衆三。初聲聞次菩薩後人天。此經會權
<lb ed="X" n="0281c10"/><lb ed="R047" n="0540b10"/>歸實。聲聞當機所以初列。菩薩卽主伴衆也。人天
<lb ed="X" n="0281c11"/><lb ed="R047" n="0540b11"/>外護衆也。</p><p xml:id="pX30p0281c1105" cb:place="inline">△二依科列衆三。初聲聞衆二。</p><p xml:id="pX30p0281c1117" cb:place="inline">初無
<lb ed="X" n="0281c12"/><lb ed="R047" n="0540b12"/>學衆。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0281c13"/><lb ed="R047" n="0540b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0281c1301">與大比丘衆萬二千人俱<note place="inline">至</note>心得自在。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0281c14"/><lb ed="R047" n="0540b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0281c1401">佛常隨衆止千二百五十人。今言萬二千者。兼他
<lb ed="X" n="0281c15"/><lb ed="R047" n="0540b15"/>方所集也。阿羅漢義翻殺賊。亦曰應供。亦曰不生
<lb ed="X" n="0281c16"/><lb ed="R047" n="0540b16"/>也。善淵之心不能全一。粘湛發識流逸奔境名漏。
<lb ed="X" n="0281c17"/><lb ed="R047" n="0540b17"/>諸漏者謂欲漏有漏無明漏。皆以粘湛妄識爲體。
<lb ed="X" n="0281c18"/><lb ed="R047" n="0540b18"/>爲三界煩惱之本。煩惱卽貪嗔癡等十使。爲諸漏
<lb ed="X" n="0281c19"/><lb ed="R047" n="0541a01"/>之緣。戕害法身逼惱正性。名煩惱賊。言漏盡無惱
<lb ed="X" n="0281c20"/><lb ed="R047" n="0541a02"/>者。以本盡故緣無。是謂殺賊也。<anchor xml:id="nkr_note_add_0281c2001" n="0281c2001"/><anchor xml:id="beg0281c2001" n="0281c2001"/>己<anchor xml:id="end0281c2001"/>利卽證智斷惑
<lb ed="X" n="0281c21"/><lb ed="R047" n="0541a03"/>之事。文句謂三界因果皆爲他事。智斷功德乃名
<lb ed="X" n="0281c22"/><lb ed="R047" n="0541a04"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0281c2201" n="0281c2201"/><anchor xml:id="beg0281c2201" n="0281c2201"/>己<anchor xml:id="end0281c2201"/>利。逮得<anchor xml:id="nkr_note_add_0281c2202" n="0281c2202"/><anchor xml:id="beg0281c2202" n="0281c2202"/>己<anchor xml:id="end0281c2202"/>利乃堪爲人天福田。故號應供。律文
<lb ed="X" n="0281c23"/><lb ed="R047" n="0541a05"/>凡於應供須忖<anchor xml:id="nkr_note_add_0281c2301" n="0281c2301"/><anchor xml:id="beg0281c2301" n="0281c2301"/>己<anchor xml:id="end0281c2301"/>德行全缺者。使忖<anchor xml:id="nkr_note_add_0281c2302" n="0281c2302"/><anchor xml:id="beg0281c2302" n="0281c2302"/>己<anchor xml:id="end0281c2302"/>利也。葢夫
<lb ed="X" n="0281c24"/><lb ed="R047" n="0541a06"/>苦身而作端坐而食。擎跽而拜逆立而受。苟無<anchor xml:id="nkr_note_add_0281c2401" n="0281c2401"/><anchor xml:id="beg0281c2401" n="0281c2401"/>己<anchor xml:id="end0281c2401"/>
<pb ed="X" xml:id="X30.0602.0282a" n="0282a"/>
<lb ed="X" n="0282a01"/><lb ed="R047" n="0541a07"/>利之德其害非細。行人識之。諸有結者卽惑習之
<lb ed="X" n="0282a02"/><lb ed="R047" n="0541a08"/>業爲二十五有之生因。以因盡則果亡。是謂不生
<lb ed="X" n="0282a03"/><lb ed="R047" n="0541a09"/>也。小乘有定無慧爲偏縛未得自在。今云心得自
<lb ed="X" n="0282a04"/><lb ed="R047" n="0541a10"/>在。乃是定慧兩足俱解脫人。以明大阿羅漢影響
<lb ed="X" n="0282a05"/><lb ed="R047" n="0541a11"/>衆爾。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0282a06"/><lb ed="R047" n="0541a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0282a0601">其名曰<name role="" type="person">阿若憍陳如</name><note place="inline">至</note>如是衆所知識大阿羅漢等。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0282a07"/><lb ed="R047" n="0541a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0282a0701">此擧萬二千人領袖上德。卽十大弟子之列也。佛
<lb ed="X" n="0282a08"/><lb ed="R047" n="0541a14"/>有十大弟子。爲法王法臣各備衆德。權示專門輔
<lb ed="X" n="0282a09"/><lb ed="R047" n="0541a15"/>弼大化。故大迦葉頭陀第一。身子智慧第一。目連
<lb ed="X" n="0282a10"/><lb ed="R047" n="0541a16"/>神通。旃延論議。阿<g ref="#CB00145">㝹</g>天眼。富那說法。善吉解空。阿
<lb ed="X" n="0282a11"/><lb ed="R047" n="0541a17"/>難多聞。波離持律。羅云密行。各居第一。如孔門十
<lb ed="X" n="0282a12"/><lb ed="R047" n="0541a18"/>哲之列。是其常數。今從憍陳至羅云有二十人者。
<lb ed="X" n="0282a13"/><lb ed="R047" n="0541b01"/>旁兼衆德圓彰法化也。亦各有第一之德。增一阿
<lb ed="X" n="0282a14"/><lb ed="R047" n="0541b02"/>含云。憍陳初悟解。優樓供養衆。伽耶伏諸結。那提
<lb ed="X" n="0282a15"/><lb ed="R047" n="0541b03"/>善敎化。劫賓知星宿。憍梵受天供。離婆不倒亂。畢
<lb ed="X" n="0282a16"/><lb ed="R047" n="0541b04"/>陵能苦坐。薄拘壽不夭。俱絺善答難。孫陀容挺特。
<lb ed="X" n="0282a17"/><lb ed="R047" n="0541b05"/>各第一也。衆所知識者。其德顯著故。諸名緣義非
<lb ed="X" n="0282a18"/><lb ed="R047" n="0541b06"/>經要旨。不必繁講。</p><p xml:id="pX30p0282a1808" cb:place="inline">△二有學衆。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0282a19"/><lb ed="R047" n="0541b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0282a1901">復有學無學二千人<note place="inline">至</note>亦與眷屬俱。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0282a20"/><lb ed="R047" n="0541b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0282a2001">此小聲聞衆。尙在學地。學於無學者也。摩訶波闍
<lb ed="X" n="0282a21"/><lb ed="R047" n="0541b09"/>此云<name role="" type="person">大愛道</name>。爲尼衆首。與耶輸皆示迹同塵。影響
<lb ed="X" n="0282a22"/><lb ed="R047" n="0541b10"/>衆也。</p><p xml:id="pX30p0282a2203" cb:place="inline">△二菩薩衆。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0282a23"/><lb ed="R047" n="0541b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0282a2301">菩薩摩訶薩八萬人<note place="inline">至</note>能度無數百千衆生。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0282a24"/><lb ed="R047" n="0541b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0282a2401">菩薩摩訶薩者。謂菩薩中之大菩薩。卽地上等覺
<pb ed="X" xml:id="X30.0602.0282b" n="0282b"/>
<lb ed="X" n="0282b01"/><lb ed="R047" n="0541b13"/>之列。揀非地前也。阿耨菩提此云無上正徧正道。
<lb ed="X" n="0282b02"/><lb ed="R047" n="0541b14"/>陀羅尼此云總持。謂得一切智總持萬法也。樂說
<lb ed="X" n="0282b03"/><lb ed="R047" n="0541b15"/>辯卽四辯之總。八地<anchor xml:id="nkr_note_add_0282b0301" n="0282b0301"/><anchor xml:id="beg0282b0301" n="0282b0301"/>已<anchor xml:id="end0282b0301"/>上名不退位。五地七地得
<lb ed="X" n="0282b04"/><lb ed="R047" n="0541b16"/>陀羅尼。說決定法名不退輪。諸皆歎德也。住不退
<lb ed="X" n="0282b05"/><lb ed="R047" n="0541b17"/>位者。得是道以處<anchor xml:id="nkr_note_add_0282b0501" n="0282b0501"/><anchor xml:id="beg0282b0501" n="0282b0501"/>已<anchor xml:id="end0282b0501"/>。轉不退輪者。運是道以利人。
<lb ed="X" n="0282b06"/><lb ed="R047" n="0541b18"/>此自覺覺他之德也。以慈修身者意在共濟。善入
<lb ed="X" n="0282b07"/><lb ed="R047" n="0542a01"/>佛慧謂能運漚和。通達大智則所證者明。到於彼
<lb ed="X" n="0282b08"/><lb ed="R047" n="0542a02"/>岸則所造者實。此內德也。由是充實著現。故名稱
<lb ed="X" n="0282b09"/><lb ed="R047" n="0542a03"/>普聞。此外德也。內德通達則有見而化者。外德普
<lb ed="X" n="0282b10"/><lb ed="R047" n="0542a04"/>聞則有聞而化者。故其所度至於無數百千。皆大
<lb ed="X" n="0282b11"/><lb ed="R047" n="0542a05"/>菩薩之德。地前所無矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0282b12"/><lb ed="R047" n="0542a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0282b1201">其名曰<name role="" type="person">文殊師利</name>菩薩<note place="inline">至</note>八萬人俱。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0282b13"/><lb ed="R047" n="0542a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0282b1301">此經以智立體故文殊居首。葢文殊具大智妙德
<lb ed="X" n="0282b14"/><lb ed="R047" n="0542a08"/>爲法身體。爲諸佛師爲世間眼。開佛知見莫先於
<lb ed="X" n="0282b15"/><lb ed="R047" n="0542a09"/>此。餘各表此經之一德也。觀音助智行悲。大勢具
<lb ed="X" n="0282b16"/><lb ed="R047" n="0542a10"/>大德用。精進念不退轉。不息億劫勤修。寶掌掌握
<lb ed="X" n="0282b17"/><lb ed="R047" n="0542a11"/>法寶。藥王應機發藥。勇施一切能捨。寶月覺體明
<lb ed="X" n="0282b18"/><lb ed="R047" n="0542a12"/>淨。月光能除癡闇。滿月兼上二德。大力負荷大法。
<lb ed="X" n="0282b19"/><lb ed="R047" n="0542a13"/>無量力對境不動。越三界不現身意。<g ref="#CB02494">䟦</g>陀羅善護
<lb ed="X" n="0282b20"/><lb ed="R047" n="0542a14"/>正見。彌勒以慈續佛。寶積能聚能利。導師導邪入
<lb ed="X" n="0282b21"/><lb ed="R047" n="0542a15"/>正。此八萬之上首一經之表法也。蓋由大智開佛
<lb ed="X" n="0282b22"/><lb ed="R047" n="0542a16"/>知見。而助智以悲歷備衆德。乃至導邪入正。則一
<lb ed="X" n="0282b23"/><lb ed="R047" n="0542a17"/>乘之體具萬行之用全矣。不列普賢者。自觀音<anchor xml:id="nkr_note_add_0282b2301" n="0282b2301"/><anchor xml:id="beg0282b2301" n="0282b2301"/>已<anchor xml:id="end0282b2301"/>
<lb ed="X" n="0282b24"/><lb ed="R047" n="0542a18"/>下皆普賢之行。但初且以智立體開佛知見。終至
<pb ed="X" xml:id="X30.0602.0282c" n="0282c"/>
<lb ed="X" n="0282c01"/><lb ed="R047" n="0542b01"/>以行成德。乃見普賢各專表也。</p><p xml:id="pX30p0282c0113" cb:place="inline">△三人天衆二。一
<lb ed="X" n="0282c02"/><lb ed="R047" n="0542b02"/>天龍八部六。</p><p xml:id="pX30p0282c0206" cb:place="inline">初諸天衆。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0282c03"/><lb ed="R047" n="0542b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0282c0301">爾時釋提桓因<note place="inline">至</note>與其眷屬萬二千天子俱。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0282c04"/><lb ed="R047" n="0542b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0282c0401">釋提桓因卽帝釋也。明月月天子。普香星天子。寶
<lb ed="X" n="0282c05"/><lb ed="R047" n="0542b05"/>光日天子也。欲界六天曰四天王天忉利夜摩兜
<lb ed="X" n="0282c06"/><lb ed="R047" n="0542b06"/>率化樂他化自在。帝釋卽<name role="" type="person">忉利天</name>主。化樂天主號
<lb ed="X" n="0282c07"/><lb ed="R047" n="0542b07"/>自在。<name role="" type="person">他化天</name>主號大自在。不言夜摩兜率者。擧上
<lb ed="X" n="0282c08"/><lb ed="R047" n="0542b08"/>下以該中也。色界四禪十八天。初禪三梵天。其王
<lb ed="X" n="0282c09"/><lb ed="R047" n="0542b09"/>爲娑婆界主號尸棄大梵。二禪三光天王號光明
<lb ed="X" n="0282c10"/><lb ed="R047" n="0542b10"/>大梵。不擧餘天者。言等以該之。</p><p xml:id="pX30p0282c1013" cb:place="inline">△二諸龍衆。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0282c11"/><lb ed="R047" n="0542b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0282c1101">有八龍王<note place="inline">至</note>各與若干百千眷屬俱。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0282c12"/><lb ed="R047" n="0542b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0282c1201">難陀此云喜。<g ref="#CB02494">䟦</g>云賢。以時雨喜物有賢德故。二龍
<lb ed="X" n="0282c13"/><lb ed="R047" n="0542b13"/>乃目連所降者。娑伽羅云海。和修吉云多頭。德叉
<lb ed="X" n="0282c14"/><lb ed="R047" n="0542b14"/>迦云現毒。<name role="" type="person">阿耨達池</name>名。摩那斯云大身。優鉢羅云
<lb ed="X" n="0282c15"/><lb ed="R047" n="0542b15"/>靑蓮池。若干卽不定數。謂不勝數也。</p><p xml:id="pX30p0282c1515" cb:place="inline">△三緊那羅
<lb ed="X" n="0282c16"/><lb ed="R047" n="0542b16"/>衆。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0282c17"/><lb ed="R047" n="0542b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0282c1701">有四緊那羅王<note place="inline">至</note>各與若干百千眷屬俱。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0282c18"/><lb ed="R047" n="0542b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0282c1801">緊那此云疑神。似人而有角可疑。亦云歌神。隨佛
<lb ed="X" n="0282c19"/><lb ed="R047" n="0543a01"/>說法皆能歌之。故皆名法也。法緊歌四諦。妙緊歌
<lb ed="X" n="0282c20"/><lb ed="R047" n="0543a02"/>十二緣。大緊歌六度。持緊歌一乘。</p><p xml:id="pX30p0282c2014" cb:place="inline">△四乾闥婆衆。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0282c21"/><lb ed="R047" n="0543a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0282c2101">有四乾闥婆王<note place="inline">至</note>各與若干百千眷屬俱。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0282c22"/><lb ed="R047" n="0543a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0282c2201">乾闥婆此云嗅香。能尋香奏樂也。樂謂歌舞等伎。
<lb ed="X" n="0282c23"/><lb ed="R047" n="0543a05"/>樂音謂鼓節絃管。美卽伎中勝者。美音音中勝者。</p>
<lb ed="X" n="0282c24"/><lb ed="R047" n="0543a06"/><p xml:id="pX30p0282c2401">△五阿修羅衆。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X30.0602.0283a" n="0283a"/>
<lb ed="X" n="0283a01"/><lb ed="R047" n="0543a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0283a0101">有四阿修羅王<note place="inline">至</note>各與若干百千眷屬俱。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0283a02"/><lb ed="R047" n="0543a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0283a0201">修羅此云非天。多瞋無天行故。婆稚云有縛。好鬬
<lb ed="X" n="0283a03"/><lb ed="R047" n="0543a09"/>戰故。佉羅云廣肩。涌海水者。毗摩質多云海水波
<lb ed="X" n="0283a04"/><lb ed="R047" n="0543a10"/>音。擊海波者。羅睺云障蔽。能障日月。</p><p xml:id="pX30p0283a0415" cb:place="inline">△六迦樓羅
<lb ed="X" n="0283a05"/><lb ed="R047" n="0543a11"/>衆。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0283a06"/><lb ed="R047" n="0543a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0283a0601">有四迦樓羅王<note place="inline">至</note>各與若干百千眷屬俱。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0283a07"/><lb ed="R047" n="0543a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0283a0701">迦樓羅此云金翅鳥。常噉龍。大威懾龍。大身勝群。
<lb ed="X" n="0283a08"/><lb ed="R047" n="0543a14"/>大滿龍常滿意。如意頷有此珠。八部皆神衆能變
<lb ed="X" n="0283a09"/><lb ed="R047" n="0543a15"/>形預會。不列夜叉摩睺羅。略之也。</p><p xml:id="pX30p0283a0914" cb:place="inline">△二人王等衆。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0283a10"/><lb ed="R047" n="0543a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0283a1001">韋提希子阿闍世王<note place="inline">至</note>退坐一面。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0283a11"/><lb ed="R047" n="0543a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0283a1101"><name role="" type="person">摩竭陀國</name>頻婆羅王夫人。號韋提希。其子號阿闍
<lb ed="X" n="0283a12"/><lb ed="R047" n="0543a18"/>世。不擧人民者。王出而民從可知。各禮佛足退坐
<lb ed="X" n="0283a13"/><lb ed="R047" n="0543b01"/>一面。言雖多不逼肅然有序。</p><p xml:id="pX30p0283a1312" cb:place="inline">△三大覺圓發六。謂
<lb ed="X" n="0283a14"/><lb ed="R047" n="0543b02"/>之六瑞。</p><p xml:id="pX30p0283a1404" cb:place="inline">一說法瑞。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0283a15"/><lb ed="R047" n="0543b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0283a1501">爾時世尊四衆圍繞<note place="inline">至</note>敎菩薩法佛所護念。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0283a16"/><lb ed="R047" n="0543b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0283a1601">△二入定瑞。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0283a17"/><lb ed="R047" n="0543b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0283a1701">佛說此經<anchor xml:id="nkr_note_add_0283a1701" n="0283a1701"/><anchor xml:id="beg0283a1701" n="0283a1701"/>已<anchor xml:id="end0283a1701"/><note place="inline">至</note>身心不動。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0283a18"/><lb ed="R047" n="0543b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0283a1801">無量義經云。無量義者從一實相生無量法。衆集
<lb ed="X" n="0283a19"/><lb ed="R047" n="0543b07"/>先說無量義經。經畢復入無量義定者。所以發妙
<lb ed="X" n="0283a20"/><lb ed="R047" n="0543b08"/>法端緖也。示於一事一理一動一寂之間。莫不具
<lb ed="X" n="0283a21"/><lb ed="R047" n="0543b09"/>無量義。然後可入妙法。</p><p xml:id="pX30p0283a2110" cb:place="inline">△三雨華瑞。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0283a22"/><lb ed="R047" n="0543b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0283a2201">是時天雨曼陀羅華<note place="inline">至</note>而散佛上及諸大衆。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0283a23"/><lb ed="R047" n="0543b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0283a2301">摩訶云大。曼陀羅云適意。曼殊沙云柔輭。皆天妙
<lb ed="X" n="0283a24"/><lb ed="R047" n="0543b12"/>華也。華表正因。以因必趣果故。散佛上而又及大
<pb ed="X" xml:id="X30.0602.0283b" n="0283b"/>
<lb ed="X" n="0283b01"/><lb ed="R047" n="0543b13"/>衆者。示此會當得正因也。</p><p xml:id="pX30p0283b0111" cb:place="inline">△四動地瑞。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0283b02"/><lb ed="R047" n="0543b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0283b0201">普佛世界六種震動。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0283b03"/><lb ed="R047" n="0543b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0283b0301">六震者。動起涌震吼擊六種也。東涌西沒動徧等
<lb ed="X" n="0283b04"/><lb ed="R047" n="0543b16"/>徧之說皆不離此。所以六震者。表依六識翻破無
<lb ed="X" n="0283b05"/><lb ed="R047" n="0543b17"/>明。楞嚴說。山河大地皆無明感結本唯一眞。故云
<lb ed="X" n="0283b06"/><lb ed="R047" n="0543b18"/>普佛世界。</p><p xml:id="pX30p0283b0605" cb:place="inline">△五衆喜瑞。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0283b07"/><lb ed="R047" n="0544a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0283b0701">爾時會中比丘比丘尼<note place="inline">至</note>歡喜合掌一心觀佛。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0283b08"/><lb ed="R047" n="0544a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0283b0801">喜覩前瑞翹竚嘉應。</p><p xml:id="pX30p0283b0809" cb:place="inline">△六放光瑞三。</p><p xml:id="pX30p0283b0815" cb:place="inline">一光相周
<lb ed="X" n="0283b09"/><lb ed="R047" n="0544a03"/>亘。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0283b10"/><lb ed="R047" n="0544a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0283b1001">爾時佛放眉間白毫相光<note place="inline">至</note>靡不周徧。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0283b11"/><lb ed="R047" n="0544a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0283b1101">一光周亘全彰妙體也。白毫卽本覺妙明。東方爲
<lb ed="X" n="0283b12"/><lb ed="R047" n="0544a06"/>不動智境。萬八千界依根塵識十八界言也。衆生
<lb ed="X" n="0283b13"/><lb ed="R047" n="0544a07"/>迷此本明本智成十八界。自爲限礙難造妙體故。
<lb ed="X" n="0283b14"/><lb ed="R047" n="0544a08"/>將說法華先現此瑞。使行人直下自發本明照了
<lb ed="X" n="0283b15"/><lb ed="R047" n="0544a09"/>本智。則根塵識界通爲智境。無復限礙廓達圓融。
<lb ed="X" n="0283b16"/><lb ed="R047" n="0544a10"/>故言萬八千界。</p><p xml:id="pX30p0283b1607" cb:place="inline">△二圓現法界事相。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0283b17"/><lb ed="R047" n="0544a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0283b1701">下至<name role="" type="person">阿鼻地獄</name><note place="inline">至</note>及聞諸佛所說經法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0283b18"/><lb ed="R047" n="0544a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0283b1801">阿鼻此云無間。卽地獄最下。阿迦膩吒云質礙究
<lb ed="X" n="0283b19"/><lb ed="R047" n="0544a13"/>竟。卽色界極頂。不言無色者。無色非可見故。上極
<lb ed="X" n="0283b20"/><lb ed="R047" n="0544a14"/>諸天下窮地獄。於此世界盡見彼土。所謂圓現。</p><p xml:id="pX30p0283b2019" cb:place="inline">△
<lb ed="X" n="0283b21"/><lb ed="R047" n="0544a15"/>三圓現生佛始終。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0283b22"/><lb ed="R047" n="0544a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0283b2201">幷見彼諸比丘比丘尼<note place="inline">至</note>以佛舍利起七寶塔。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0283b23"/><lb ed="R047" n="0544a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0283b2301">始自比丘四衆修行得道。次見菩薩諸佛行相。終
<lb ed="X" n="0283b24"/><lb ed="R047" n="0544a18"/>至涅槃起塔。是現衆生諸佛之始終也。一光東照
<pb ed="X" xml:id="X30.0602.0283c" n="0283c"/>
<lb ed="X" n="0283c01"/><lb ed="R047" n="0544b01"/>周亘圓現。如此詳悉者。直依智境示諸法實相也。
<lb ed="X" n="0283c02"/><lb ed="R047" n="0544b02"/>世間萬法自識境觀之。悉皆幻惑莫得其實。自智
<lb ed="X" n="0283c03"/><lb ed="R047" n="0544b03"/>境觀之。如是性相因緣。如是果報本末。咸一妙明
<lb ed="X" n="0283c04"/><lb ed="R047" n="0544b04"/>無非實相。若諸衆生本明洞發本智現前。則廓照
<lb ed="X" n="0283c05"/><lb ed="R047" n="0544b05"/>圓現與佛不殊。妙體實相昭昭心目矣。故文殊曰。
<lb ed="X" n="0283c06"/><lb ed="R047" n="0544b06"/>今佛放光明助發實相義。自後經文全顯斯旨。故
<lb ed="X" n="0283c07"/><lb ed="R047" n="0544b07"/>先發緖如此。</p><p xml:id="pX30p0283c0706" cb:place="inline">△四大士助發二。初彌勒示問二。</p>
<lb ed="X" n="0283c08"/><lb ed="R047" n="0544b08"/><p xml:id="pX30p0283c0801">初示疑發問。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0283c09"/><lb ed="R047" n="0544b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0283c0901">爾時彌勒菩薩作是念<note place="inline">至</note>悉見彼佛國界莊嚴。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0283c10"/><lb ed="R047" n="0544b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0283c1001">彌勒爲補處之主。欲作當來之利。故於此示疑以
<lb ed="X" n="0283c11"/><lb ed="R047" n="0544b11"/>問。文殊爲世間之眼。欲發群盲之智。故於後援古
<lb ed="X" n="0283c12"/><lb ed="R047" n="0544b12"/>以證。是謂助發。</p><p xml:id="pX30p0283c1207" cb:place="inline">△二以偈重宣二。初申疑問二。</p>
<lb ed="X" n="0283c13"/><lb ed="R047" n="0544b13"/><p xml:id="pX30p0283c1301">初總問六瑞所以。</p>
<lb ed="X" n="0283c14"/><lb ed="R047" n="0544b14"/><p xml:id="pX30p0283c1401">於是彌勒菩薩欲重宣此義。以偈問曰。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0283c15"/><lb ed="R047" n="0544b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0283c1501"><name role="" type="person">文殊師利</name><note place="inline">至</note>得未曾有。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0283c16"/><lb ed="R047" n="0544b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0283c1601">此問放光雨華動地衆喜四瑞也。不問說法入定
<lb ed="X" n="0283c17"/><lb ed="R047" n="0544b17"/>二瑞者。爲所常見故。</p><p xml:id="pX30p0283c1709" cb:place="inline">△二詳問光中所見二。</p><p xml:id="pX30p0283c1718" cb:place="inline">一
<lb ed="X" n="0283c18"/><lb ed="R047" n="0544b18"/>問圓現法界事相。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0283c19"/><lb ed="R047" n="0545a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0283c1901">眉間放光<note place="inline">至</note>於此悉見。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0283c20"/><lb ed="R047" n="0545a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0283c2001">頌上極諸天下窮地獄等相也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0283c21"/><lb ed="R047" n="0545a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0283c2101">又覩諸佛<note place="inline">至</note>爲說淨道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0283c22"/><lb ed="R047" n="0545a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0283c2201">頌見聞諸佛所說經法也。聖主師子言說法無畏。
<lb ed="X" n="0283c23"/><lb ed="R047" n="0545a05"/>演說經典微妙第一至令人樂聞。卽以一乘敎諸
<lb ed="X" n="0283c24"/><lb ed="R047" n="0545a06"/>菩薩也。講說正法種種因緣至爲說淨道。卽以三
<pb ed="X" xml:id="X30.0602.0284a" n="0284a"/>
<lb ed="X" n="0284a01"/><lb ed="R047" n="0545a07"/>乘開悟衆生也。若人遭苦至盡諸苦際。卽小乘四
<lb ed="X" n="0284a02"/><lb ed="R047" n="0545a08"/>諦法。四句如次配見苦斷集修道證滅也。若人有
<lb ed="X" n="0284a03"/><lb ed="R047" n="0545a09"/>福至爲說緣覺。卽中乘十二緣法也。聲聞三生種
<lb ed="X" n="0284a04"/><lb ed="R047" n="0545a10"/>福爲厭苦。支佛百劫種福爲求道。故有福供佛志
<lb ed="X" n="0284a05"/><lb ed="R047" n="0545a11"/>求勝法可授中乘。若有佛子至爲說淨道。卽大乘
<lb ed="X" n="0284a06"/><lb ed="R047" n="0545a12"/>六度法也。六度以種種行爲用。以無上慧爲體。行
<lb ed="X" n="0284a07"/><lb ed="R047" n="0545a13"/>得慧濟卽無染著。故名淨道。於二乘言人。於大乘
<lb ed="X" n="0284a08"/><lb ed="R047" n="0545a14"/>言佛子者。止宿草菴自同使人。成就大志乃命爲
<lb ed="X" n="0284a09"/><lb ed="R047" n="0545a15"/>子。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0284a10"/><lb ed="R047" n="0545a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0284a1001"><name role="" type="person">文殊師利</name><note place="inline">至</note>今當略說。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0284a11"/><lb ed="R047" n="0545a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0284a1101">結前開後也。</p><p xml:id="pX30p0284a1106" cb:place="inline">△二問圓現生佛始終。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0284a12"/><lb ed="R047" n="0545a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0284a1201">我見彼土<note place="inline">至</note>而擊法鼓。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0284a13"/><lb ed="R047" n="0545b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0284a1301">此頌修行之始。後頌涅槃之終。此卽種種因緣信
<lb ed="X" n="0284a14"/><lb ed="R047" n="0545b02"/>解相貌。而大要不出六度。從或有行施至求佛智
<lb ed="X" n="0284a15"/><lb ed="R047" n="0545b03"/>慧檀度也。我見諸王至而被法服戒度也。比丘處
<lb ed="X" n="0284a16"/><lb ed="R047" n="0545b04"/>閒誦經忍度也。菩薩勇猛爲道進度也。離欲修禪
<lb ed="X" n="0284a17"/><lb ed="R047" n="0545b05"/>至讚諸法王禪度也。智深志固至而擊法鼓智度
<lb ed="X" n="0284a18"/><lb ed="R047" n="0545b06"/>也。戒有三聚。謂攝善法戒。攝衆生戒。攝律儀戒。諸
<lb ed="X" n="0284a19"/><lb ed="R047" n="0545b07"/>王問道攝善法也。捨臣妾攝衆生也。被法服攝律
<lb ed="X" n="0284a20"/><lb ed="R047" n="0545b08"/>儀也。忍有三種。謂生忍苦忍第一義忍。比丘處閒
<lb ed="X" n="0284a21"/><lb ed="R047" n="0545b09"/>誦經。卽閒林靜谷惡人惡獸爲生忍。礪比丘節爲
<lb ed="X" n="0284a22"/><lb ed="R047" n="0545b10"/>苦忍。樂誦經典卽第一義忍也。離欲有三。謂五塵
<lb ed="X" n="0284a23"/><lb ed="R047" n="0545b11"/>欲二乘欲法愛欲皆離也。得五神通者非凡夫五
<lb ed="X" n="0284a24"/><lb ed="R047" n="0545b12"/>通。以初學對佛分有漏無漏耳。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X30.0602.0284b" n="0284b"/>
<lb ed="X" n="0284b01"/><lb ed="R047" n="0545b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0284b0101">又見菩薩<note place="inline">至</note>求無上道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0284b02"/><lb ed="R047" n="0545b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0284b0201">此廣頌菩薩行道因緣相貌也。天龍恭敬不以爲
<lb ed="X" n="0284b03"/><lb ed="R047" n="0545b15"/>喜。菩薩自重也。處林放光濟地獄苦。菩薩大悲也。
<lb ed="X" n="0284b04"/><lb ed="R047" n="0545b16"/>癡眷屬謂唯恣情欲不能遷善者。自未嘗睡眠至
<lb ed="X" n="0284b05"/><lb ed="R047" n="0545b17"/>歡喜無厭。乃六度。衆行不復次第。但隨所見。或有
<lb ed="X" n="0284b06"/><lb ed="R047" n="0545b18"/>說寂滅法等者。或以敎說求道也。觀諸法性等者。
<lb ed="X" n="0284b07"/><lb ed="R047" n="0546a01"/>或以覺觀求道也。心無所著等者。離敎觀忘心迹
<lb ed="X" n="0284b08"/><lb ed="R047" n="0546a02"/>以求道也。雖種種因緣相貌不同。無非實相妙行。
<lb ed="X" n="0284b09"/><lb ed="R047" n="0546a03"/>故於光中詳現。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0284b10"/><lb ed="R047" n="0546a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0284b1001"><name role="" type="person">文殊師利</name><note place="inline">至</note>其華開敷。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0284b11"/><lb ed="R047" n="0546a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0284b1101">此頌涅槃之終也。直曰縱橫曰廣。四十里爲一由
<lb ed="X" n="0284b12"/><lb ed="R047" n="0546a06"/>旬。天樹王者。<name role="" type="person">忉利天</name>員生樹。寶華開時天界自然
<lb ed="X" n="0284b13"/><lb ed="R047" n="0546a07"/>嚴飾妙好。乃佛滅後供養舍利果報也。故諸佛子
<lb ed="X" n="0284b14"/><lb ed="R047" n="0546a08"/>爲供舍利嚴好如之。</p><p xml:id="pX30p0284b1409" cb:place="inline">△二請答疑。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0284b15"/><lb ed="R047" n="0546a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0284b1501">佛放一光<note place="inline">至</note>爲說何等。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0284b16"/><lb ed="R047" n="0546a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0284b1601">仁指文殊也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0284b17"/><lb ed="R047" n="0546a11"/>
<lb ed="X" n="0284b18"/><lb ed="R047" n="0546a12"/><cb:juan fun="close" n="1a"><cb:jhead>妙法蓮華經解卷第一之一</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0284b19"/>
<lb ed="X" n="0284b20"/>
<lb ed="X" n="0284b21"/><lb ed="R047" n="0546b01"/><cb:juan fun="open" n="1b"><cb:mulu type="卷" n="1b">第一之二</cb:mulu><cb:jhead>妙法蓮華經解卷第一之二</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0284b22"/>
<lb ed="X" n="0284b23"/><lb ed="R047" n="0546b02"/><byline cb:type="author">溫陵開元蓮寺比丘　戒環　解</byline>
<lb ed="X" n="0284b24"/><lb ed="R047" n="0546b03"/><cb:div type="orig"><p cb:type="head1" xml:id="pX30p0284b2401">妙法蓮華經序品第一之餘</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X30.0602.0284c" n="0284c"/>
<lb ed="X" n="0284c01"/><lb ed="R047" n="0546b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0284c0101">△二文殊決疑四。</p><p xml:id="pX30p0284c0108" cb:place="inline">一忖答。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0284c02"/><lb ed="R047" n="0546b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0284c0201">爾時<name role="" type="person">文殊師利</name><note place="inline">至</note>故現斯瑞。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0284c03"/><lb ed="R047" n="0546b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0284c0301">雨以一味霑洽。螺以一音亘徹。鼓以號令群衆。義
<lb ed="X" n="0284c04"/><lb ed="R047" n="0546b07"/>以開發隨宜。</p><p xml:id="pX30p0284c0406" cb:place="inline">△二引證二。</p><p xml:id="pX30p0284c0411" cb:place="inline">初引燈明本始。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0284c05"/><lb ed="R047" n="0546b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0284c0501">諸善男子<note place="inline">至</note>天人師佛世尊。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0284c06"/><lb ed="R047" n="0546b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0284c0601">阿僧云無數。劫云時分。欲原光瑞本始。而推之於
<lb ed="X" n="0284c07"/><lb ed="R047" n="0546b10"/>無數不思之劫者。此光此法固始於無始。超乎數
<lb ed="X" n="0284c08"/><lb ed="R047" n="0546b11"/>量也。佛號日月燈者。日昱晝月昱夜。燈則照於日
<lb ed="X" n="0284c09"/><lb ed="R047" n="0546b12"/>月所不照。而通乎晝夜之道相續無窮。彼佛妙智
<lb ed="X" n="0284c10"/><lb ed="R047" n="0546b13"/>眞明兼三者之德。故以爲號。十號初言本終言迹。
<lb ed="X" n="0284c11"/><lb ed="R047" n="0546b14"/>中言德本謂眞性一切如也。故曰如來。迹謂道化。
<lb ed="X" n="0284c12"/><lb ed="R047" n="0546b15"/>人天尊仰。故曰世尊。德卽萬德種智事也。爲良福
<lb ed="X" n="0284c13"/><lb ed="R047" n="0546b16"/>田故應供養。圓具四智。故能正徧知。萬行眞明曰
<lb ed="X" n="0284c14"/><lb ed="R047" n="0546b17"/>明行足。善入塵勞窮盡萬法曰善逝世間解。證無
<lb ed="X" n="0284c15"/><lb ed="R047" n="0546b18"/>等等曰無上士。化物不暴挺然不屈曰調御丈夫。
<lb ed="X" n="0284c16"/><lb ed="R047" n="0547a01"/>三界摸範曰天人師。自他覺滿曰佛。總而言之。從
<lb ed="X" n="0284c17"/><lb ed="R047" n="0547a02"/>如實道來具萬德應物。爲世所尊之號也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0284c18"/><lb ed="R047" n="0547a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0284c1801">演說正法初善中善後善<note place="inline">至</note>成一切種智。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0284c19"/><lb ed="R047" n="0547a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0284c1901">此叙燈明亦於一乘隨宜說三也。初中後者。指三
<lb ed="X" n="0284c20"/><lb ed="R047" n="0547a05"/>乘之法。皆應機契道無不善也。藉權顯實故其義
<lb ed="X" n="0284c21"/><lb ed="R047" n="0547a06"/>深遠。方便隨機故其語巧妙。本於一乘故純一無
<lb ed="X" n="0284c22"/><lb ed="R047" n="0547a07"/>雜。明菩薩行。故具足淸白梵行之相。以一乘應三
<lb ed="X" n="0284c23"/><lb ed="R047" n="0547a08"/>乘而說。故云說應四諦等。於二乘言求。於菩薩不
<lb ed="X" n="0284c24"/><lb ed="R047" n="0547a09"/>言求者。佛爲大事出興。本說敎菩薩法。故不待求
<pb ed="X" xml:id="X30.0602.0285a" n="0285a"/>
<lb ed="X" n="0285a01"/><lb ed="R047" n="0547a10"/>於餘乘非所願說。特因樂小者求而後說也。於聲
<lb ed="X" n="0285a02"/><lb ed="R047" n="0547a11"/>聞言涅槃。於辟支菩薩言種智者。聲聞厭生死苦
<lb ed="X" n="0285a03"/><lb ed="R047" n="0547a12"/>取滅諦小果。故進之於究竟涅槃。辟支利智菩薩
<lb ed="X" n="0285a04"/><lb ed="R047" n="0547a13"/>大根。故成之以一切種智。一切種智唯佛能具。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0285a05"/><lb ed="R047" n="0547a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0285a0501">次復有佛<note place="inline">至</note>植諸善本。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0285a06"/><lb ed="R047" n="0547a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0285a0601">此又引然燈本始。以明妙法傳續之由也。自初燈
<lb ed="X" n="0285a07"/><lb ed="R047" n="0547a16"/>明至最後燈明。有二萬佛。然燈卽最後燈明之王
<lb ed="X" n="0285a08"/><lb ed="R047" n="0547a17"/>子也。名字姓皆同者。明道同也。有八王子者。聖人
<lb ed="X" n="0285a09"/><lb ed="R047" n="0547a18"/>示迹表法也。依燈明有八意。表從妙明眞心出妙
<lb ed="X" n="0285a10"/><lb ed="R047" n="0547b01"/>觀察意。其用有八也。妙心本空而能有用故名有
<lb ed="X" n="0285a11"/><lb ed="R047" n="0547b02"/>意。此妙有也。出乎妙心用無不善故名善意。此妙
<lb ed="X" n="0285a12"/><lb ed="R047" n="0547b03"/>善也。量不可測名無量意。此妙量也。對境利用名
<lb ed="X" n="0285a13"/><lb ed="R047" n="0547b04"/>寶意。此妙寶也。觸類而長名增意。此妙增也。善能
<lb ed="X" n="0285a14"/><lb ed="R047" n="0547b05"/>覺了名除疑意。此妙覺也。應物如響名響意。此妙
<lb ed="X" n="0285a15"/><lb ed="R047" n="0547b06"/>響也。建立萬法名法意。此妙法也。領四天下者。未
<lb ed="X" n="0285a16"/><lb ed="R047" n="0547b07"/>出家時未免物累也。聞父得道捨位出家者。離情
<lb ed="X" n="0285a17"/><lb ed="R047" n="0547b08"/>去累乃趣正覺之表也。智勝王子有珍玩之具。聞
<lb ed="X" n="0285a18"/><lb ed="R047" n="0547b09"/>父得道。捨之而往。其意同此。心王出三界家。則八
<lb ed="X" n="0285a19"/><lb ed="R047" n="0547b10"/>識之子隨出而爲諸法師。亦若是矣。</p><p xml:id="pX30p0285a1915" cb:place="inline">△二引瑞事
<lb ed="X" n="0285a20"/><lb ed="R047" n="0547b11"/>同今四。</p><p xml:id="pX30p0285a2004" cb:place="inline">一六瑞同。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0285a21"/><lb ed="R047" n="0547b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0285a2101">是時日月燈明佛說大乘經<note place="inline">至</note>如今所見是諸佛土。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0285a22"/><lb ed="R047" n="0547b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0285a2201">△二示疑同。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0285a23"/><lb ed="R047" n="0547b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0285a2301">彌勒當知<note place="inline">至</note>欲知此光所爲因緣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0285a24"/><lb ed="R047" n="0547b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0285a2401">昔衆見瑞欲知其緣亦如今衆。</p><p xml:id="pX30p0285a2413" cb:place="inline">△三說證同。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X30.0602.0285b" n="0285b"/>
<lb ed="X" n="0285b01"/><lb ed="R047" n="0547b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0285b0101">時有菩薩名曰妙光<note place="inline">至</note>佛所護念。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0285b02"/><lb ed="R047" n="0547b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0285b0201">妙光卽文殊前身。昔因妙光而說者。爲其爲世間
<lb ed="X" n="0285b03"/><lb ed="R047" n="0547b18"/>眼能證此法故。今亦因其助發。</p><p xml:id="pX30p0285b0313" cb:place="inline">△四廣引五。</p><p xml:id="pX30p0285b0318" cb:place="inline">一
<lb ed="X" n="0285b04"/><lb ed="R047" n="0548a01"/>三昧同。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0285b05"/><lb ed="R047" n="0548a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0285b0501">六十小劫不起于座<note place="inline">至</note>而生懈倦。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0285b06"/><lb ed="R047" n="0548a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0285b0601">昔衆六十小劫謂如食頃。今衆五十小劫謂如半
<lb ed="X" n="0285b07"/><lb ed="R047" n="0548a04"/>日。皆由得法華三昧於道不倦如此。葢法華三昧
<lb ed="X" n="0285b08"/><lb ed="R047" n="0548a05"/>眞知見力不爲頃久推移。不爲時劫加損故也。</p><p xml:id="pX30p0285b0819" cb:place="inline">△
<lb ed="X" n="0285b09"/><lb ed="R047" n="0548a06"/>二唱滅同。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0285b10"/><lb ed="R047" n="0548a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0285b1001">日月燈明佛於六十小劫<note place="inline">至</note>當入無餘涅槃。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0285b11"/><lb ed="R047" n="0548a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0285b1101">經<anchor xml:id="nkr_note_add_0285b1101" n="0285b1101"/><anchor xml:id="beg0285b1101" n="0285b1101"/>已<anchor xml:id="end0285b1101"/>唱滅欲付大事故。今佛經<anchor xml:id="nkr_note_add_0285b1102" n="0285b1102"/><anchor xml:id="beg0285b1102" n="0285b1102"/>已<anchor xml:id="end0285b1102"/>亦云不久涅槃。
<lb ed="X" n="0285b12"/><lb ed="R047" n="0548a09"/>欲以妙法付囑有在也。涅槃此云滅度。謂滅盡諸
<lb ed="X" n="0285b13"/><lb ed="R047" n="0548a10"/>苦度生死海。眞常道果之號。非喪亡之號也。眞常
<lb ed="X" n="0285b14"/><lb ed="R047" n="0548a11"/>者生靈性命之大本也。本眞無妄凝常不變。由一
<lb ed="X" n="0285b15"/><lb ed="R047" n="0548a12"/>念之迷妄。沈幻苦而失其所謂眞。淪變生死而失
<lb ed="X" n="0285b16"/><lb ed="R047" n="0548a13"/>其所謂常。聖人復還元覺。不沈諸妄不受諸變。故
<lb ed="X" n="0285b17"/><lb ed="R047" n="0548a14"/>曰眞常。與儒所謂復則不妄。老所謂復命曰常同
<lb ed="X" n="0285b18"/><lb ed="R047" n="0548a15"/>意。所謂有餘無餘者。小乘厭生死苦。欲速出三界
<lb ed="X" n="0285b19"/><lb ed="R047" n="0548a16"/>滯於偏眞。證性未圓故名有餘。大乘離生死見無
<lb ed="X" n="0285b20"/><lb ed="R047" n="0548a17"/>退無出。凝然常寂。證性<anchor xml:id="nkr_note_add_0285b2001" n="0285b2001"/><anchor xml:id="beg0285b2001" n="0285b2001"/>已<anchor xml:id="end0285b2001"/>圓故名無餘。今云入涅
<lb ed="X" n="0285b21"/><lb ed="R047" n="0548a18"/>槃者。示脫幻妄塵擾而反乎本眞凝寂也。</p><p xml:id="pX30p0285b2117" cb:place="inline">△三授
<lb ed="X" n="0285b22"/><lb ed="R047" n="0548b01"/>記同。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0285b23"/><lb ed="R047" n="0548b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0285b2301">時有菩薩<note place="inline">至</note>入無餘涅槃。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0285b24"/><lb ed="R047" n="0548b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0285b2401">亦如今說經後記諸弟子也。多陀阿伽度云如來。
<pb ed="X" xml:id="X30.0602.0285c" n="0285c"/>
<lb ed="X" n="0285c01"/><lb ed="R047" n="0548b04"/>阿羅訶云應供。三藐三佛云正徧正覺。略稱十號
<lb ed="X" n="0285c02"/><lb ed="R047" n="0548b05"/>之三也。</p><p xml:id="pX30p0285c0204" cb:place="inline">△四助化傳續同。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0285c03"/><lb ed="R047" n="0548b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0285c0301">佛滅度後<note place="inline">至</note>名曰然燈。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0285c04"/><lb ed="R047" n="0548b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0285c0401">妙光昔助燈明爲然燈之師。今助釋迦續燈明之
<lb ed="X" n="0285c05"/><lb ed="R047" n="0548b08"/>道。八子生於燈明師於妙光。至其成佛又號然燈。
<lb ed="X" n="0285c06"/><lb ed="R047" n="0548b09"/>而然燈又爲釋迦之師。葢是道出於本覺明心。而
<lb ed="X" n="0285c07"/><lb ed="R047" n="0548b10"/>常資妙光智體。傳續不窮。如一燈明然百千燈。其
<lb ed="X" n="0285c08"/><lb ed="R047" n="0548b11"/>明不窮其光不二。此妙法大本也。故援引證此。</p><p xml:id="pX30p0285c0819" cb:place="inline">△
<lb ed="X" n="0285c09"/><lb ed="R047" n="0548b12"/>五顯益同。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0285c10"/><lb ed="R047" n="0548b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0285c1001">八百弟子中有一人<note place="inline">至</note>供養恭敬尊重讚歎。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0285c11"/><lb ed="R047" n="0548b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0285c1101">彌勒初心貪著小乘利養。故於衆經唯求名言。無
<lb ed="X" n="0285c12"/><lb ed="R047" n="0548b15"/>所通達忘失正見。蒙燈明敎故。得値多佛趨補處
<lb ed="X" n="0285c13"/><lb ed="R047" n="0548b16"/>果。如須菩提等貪著小果一日之價。於此大乘無
<lb ed="X" n="0285c14"/><lb ed="R047" n="0548b17"/>有志求。蒙釋迦敎故。得近法王獲大寶位。</p><p xml:id="pX30p0285c1417" cb:place="inline">△三結
<lb ed="X" n="0285c15"/><lb ed="R047" n="0548b18"/>證所忖。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0285c16"/><lb ed="R047" n="0549a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0285c1601">彌勒當知<note place="inline">至</note>佛所護念。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0285c17"/><lb ed="R047" n="0549a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0285c1701">今昔之事宛然相契。則將說法華斷可忖矣。夫引
<lb ed="X" n="0285c18"/><lb ed="R047" n="0549a03"/>瑞事同今所忖惟。此且又廣引三昧唱滅等者。意
<lb ed="X" n="0285c19"/><lb ed="R047" n="0549a04"/>在冥叙一經本末。故廣引之事皆契後文。</p><p xml:id="pX30p0285c1917" cb:place="inline">△四以
<lb ed="X" n="0285c20"/><lb ed="R047" n="0549a05"/>偈重頌三。初頌引證二。</p><p xml:id="pX30p0285c2010" cb:place="inline">初頌燈明本始。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0285c21"/><lb ed="R047" n="0549a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0285c2101">爾時<name role="" type="person">文殊師利</name>於大衆中。欲重宣此義而說偈言。</p>
<lb ed="X" n="0285c22"/><lb ed="R047" n="0549a07"/><p xml:id="pX30p0285c2201">我念過去世<note place="inline">至</note>亦隨修梵行。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0285c23"/><lb ed="R047" n="0549a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0285c2301">此通頌初後燈明法化及八子之迹。</p><p xml:id="pX30p0285c2315" cb:place="inline">△二頌瑞事
<lb ed="X" n="0285c24"/><lb ed="R047" n="0549a09"/>同今五。</p><p xml:id="pX30p0285c2404" cb:place="inline">一頌六瑞同。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X30.0602.0286a" n="0286a"/>
<lb ed="X" n="0286a01"/><lb ed="R047" n="0549a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0286a0101">時佛說大乘<note place="inline">至</note>現諸希有事。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0286a02"/><lb ed="R047" n="0549a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0286a0201">△二頌光相同二。</p><p xml:id="pX30p0286a0208" cb:place="inline">一頌圓現法界事相。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0286a03"/><lb ed="R047" n="0549a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0286a0301">此光照東方<note place="inline">至</note>悉見彼大衆。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0286a04"/><lb ed="R047" n="0549a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0286a0401">自然成佛道者。成就慧身不由他悟。</p><p xml:id="pX30p0286a0415" cb:place="inline">△二頌圓現
<lb ed="X" n="0286a05"/><lb ed="R047" n="0549a14"/>生佛始終。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0286a06"/><lb ed="R047" n="0549a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0286a0601">或有諸比丘<note place="inline">至</note>說法求佛道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0286a07"/><lb ed="R047" n="0549a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0286a0701">不頌涅槃相略之也。</p><p xml:id="pX30p0286a0709" cb:place="inline">△三頌疑問同。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0286a08"/><lb ed="R047" n="0549a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0286a0801">爾時四部衆<note place="inline">至</note>是事何因緣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0286a09"/><lb ed="R047" n="0549a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0286a0901">△四頌說證同。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0286a10"/><lb ed="R047" n="0549b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0286a1001">天人所奉尊<note place="inline">至</note>令妙光歡喜。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0286a11"/><lb ed="R047" n="0549b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0286a1101">△五頌廣引同五。</p><p xml:id="pX30p0286a1108" cb:place="inline">一頌三昧同。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0286a12"/><lb ed="R047" n="0549b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0286a1201">說是法華經<note place="inline">至</note>悉皆能受持。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0286a13"/><lb ed="R047" n="0549b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0286a1301">△二頌唱滅同。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0286a14"/><lb ed="R047" n="0549b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0286a1401">佛說是法華<note place="inline">至</note>佛滅一何速。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0286a15"/><lb ed="R047" n="0549b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0286a1501">諸子悲惱非爲生滅。起愛見之悲爲衆生悲也。諸
<lb ed="X" n="0286a16"/><lb ed="R047" n="0549b07"/>法實相義卽法華要旨。下至億劫時一遇。皆燈明
<lb ed="X" n="0286a17"/><lb ed="R047" n="0549b08"/>臨滅宣付勉勗之辭。此經凡長行略則偈詳。長行
<lb ed="X" n="0286a18"/><lb ed="R047" n="0549b09"/>詳則偈略。聖言說約文體皆然。今此疑問等文。卽
<lb ed="X" n="0286a19"/><lb ed="R047" n="0549b10"/>前詳偈略。唱滅之文。卽前略偈詳也。</p><p xml:id="pX30p0286a1915" cb:place="inline">△三頌授記
<lb ed="X" n="0286a20"/><lb ed="R047" n="0549b11"/>同。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0286a21"/><lb ed="R047" n="0549b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0286a2101">聖主法之王<note place="inline">至</note>以求無上道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0286a22"/><lb ed="R047" n="0549b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0286a2201">由衆悲惱故慰安之。而授德藏記使依歸也。無漏
<lb ed="X" n="0286a23"/><lb ed="R047" n="0549b14"/>實相卽妙法眞體也。大覺滅度譬薪火者。以薪雖
<lb ed="X" n="0286a24"/><lb ed="R047" n="0549b15"/>窮而火傳不知其盡。所謂示滅也。自分布舍利起
<pb ed="X" xml:id="X30.0602.0286b" n="0286b"/>
<lb ed="X" n="0286b01"/><lb ed="R047" n="0549b16"/>塔至精進求道。言弟子追慕景仰之事。</p><p xml:id="pX30p0286b0116" cb:place="inline">△四頌助
<lb ed="X" n="0286b02"/><lb ed="R047" n="0549b17"/>化傳續同。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0286b03"/><lb ed="R047" n="0549b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0286b0301">是妙光法師<note place="inline">至</note>度脫無量衆。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0286b04"/><lb ed="R047" n="0550a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0286b0401">妙光廣宣卽助化事。八子<anchor xml:id="nkr_note_add_0286b0401" n="0286b0401"/><anchor xml:id="beg0286b0401" n="0286b0401"/>已<anchor xml:id="end0286b0401"/>下明傳續之由。</p><p xml:id="pX30p0286b0418" cb:place="inline">△五
<lb ed="X" n="0286b05"/><lb ed="R047" n="0550a02"/>頌顯益同。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0286b06"/><lb ed="R047" n="0550a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0286b0601">時妙光法師<note place="inline">至</note>其數無有量。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0286b07"/><lb ed="R047" n="0550a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0286b0701">心常懈怠等者。如懈退寶所貪著小乘也。多遊族
<lb ed="X" n="0286b08"/><lb ed="R047" n="0550a05"/>姓卽尙名相也。棄捨所習不務本也。餘如前解。</p><p xml:id="pX30p0286b0819" cb:place="inline">△
<lb ed="X" n="0286b09"/><lb ed="R047" n="0550a06"/>二頌結證所忖。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0286b10"/><lb ed="R047" n="0550a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0286b1001">彼佛滅度後<note place="inline">至</note>欲說法華經。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0286b11"/><lb ed="R047" n="0550a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0286b1101">△三頌總牒決疑。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0286b12"/><lb ed="R047" n="0550a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0286b1201">今相如本瑞<note place="inline">至</note>令盡無有餘。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0286b13"/><lb ed="R047" n="0550a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0286b1301">疑悔者。以小疑大也。上序分竟。</p>
<lb ed="X" n="0286b14"/><lb ed="R047" n="0550a11"/><p xml:id="pX30p0286b1401">△二正宗分二。初分科叙義。</p><p xml:id="pX30p0286b1412" cb:place="inline">二正宗分十九品
<lb ed="X" n="0286b15"/><lb ed="R047" n="0550a12"/>分二。一三周開示十品分三。初說三周法授三根
<lb ed="X" n="0286b16"/><lb ed="R047" n="0550a13"/>記。卽方便至學記品是也。二授廣記圓該前記。卽
<lb ed="X" n="0286b17"/><lb ed="R047" n="0550a14"/>法師品三會。諸佛圓證前法卽寶塔品也。所謂三
<lb ed="X" n="0286b18"/><lb ed="R047" n="0550a15"/>周者。法說一周被上根。卽方便品也。爲上根猛利
<lb ed="X" n="0286b19"/><lb ed="R047" n="0550a16"/>則直說法體故曰法說。喩說一周被中根。卽譬喩
<lb ed="X" n="0286b20"/><lb ed="R047" n="0550a17"/>品也。爲中根稍鈍以譬喩始解。因緣說一周被下
<lb ed="X" n="0286b21"/><lb ed="R047" n="0550a18"/>根。卽化城品也。爲下根甚純故假宿世因緣欵啓。
<lb ed="X" n="0286b22"/><lb ed="R047" n="0550b01"/>然根雖列三。敎實通被也。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0286b23"/><lb ed="R047" n="0550b02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">方便品第二</cb:mulu><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0286b2301">妙法蓮華經方便品第二</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0286b24"/><lb ed="R047" n="0550b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0286b2401">△二依科解文二。初三周開示三。初說三周法授
<pb ed="X" xml:id="X30.0602.0286c" n="0286c"/>
<lb ed="X" n="0286c01"/><lb ed="R047" n="0550b04"/>三根記三。初法說一周被上根二。初科分叙義。</p>
<lb ed="X" n="0286c02"/><lb ed="R047" n="0550b05"/><p xml:id="pX30p0286c0201">前之一光東照妙體<anchor xml:id="nkr_note_add_0286c0201" n="0286c0201"/><anchor xml:id="beg0286c0201" n="0286c0201"/>已<anchor xml:id="end0286c0201"/>全然默而識之不言而信。
<lb ed="X" n="0286c03"/><lb ed="R047" n="0550b06"/>非垢重衆生所及。須假語言方便開示。故名方便
<lb ed="X" n="0286c04"/><lb ed="R047" n="0550b07"/>品。葢諸法寂滅相不可以言宣。唯在方便開示使
<lb ed="X" n="0286c05"/><lb ed="R047" n="0550b08"/>自悟入。故下正說之文。但云如是妙法諸佛如來
<lb ed="X" n="0286c06"/><lb ed="R047" n="0550b09"/>時乃說之。又云。諸佛唯以一大事出現。欲令衆生
<lb ed="X" n="0286c07"/><lb ed="R047" n="0550b10"/>開佛知見。自此之外無復正說。特以異方便助顯
<lb ed="X" n="0286c08"/><lb ed="R047" n="0550b11"/>第一義而<anchor xml:id="nkr_note_add_0286c0801" n="0286c0801"/><anchor xml:id="beg0286c0801" n="0286c0801"/>已<anchor xml:id="end0286c0801"/>。至於三周九喩百界千如。皆異方便
<lb ed="X" n="0286c09"/><lb ed="R047" n="0550b12"/>也。然則所謂妙法所謂一大事者。終何說示。所謂
<lb ed="X" n="0286c10"/><lb ed="R047" n="0550b13"/>佛知見所謂第一義者。若爲開顯。而法華最後之
<lb ed="X" n="0286c11"/><lb ed="R047" n="0550b14"/>唱又豈徒然哉。由是觀之。信有非思量分別所解
<lb ed="X" n="0286c12"/><lb ed="R047" n="0550b15"/>者。存乎其間。而云不可言宣。固不誣矣。則凡涉語
<lb ed="X" n="0286c13"/><lb ed="R047" n="0550b16"/>言文字。皆爲方便。故於正宗首標方便之名。深有
<lb ed="X" n="0286c14"/><lb ed="R047" n="0550b17"/>旨也。</p><p xml:id="pX30p0286c1403" cb:place="inline">△二科釋正文三。初出定稱歎二。</p><p xml:id="pX30p0286c1416" cb:place="inline">初出定。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0286c15"/><lb ed="R047" n="0550b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0286c1501">爾時世尊從三昧安詳而起。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0286c16"/><lb ed="R047" n="0551a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0286c1601">從無量義三昧起也。</p><p xml:id="pX30p0286c1609" cb:place="inline">△二稱歎三。</p><p xml:id="pX30p0286c1614" cb:place="inline">初歎諸佛二智。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0286c17"/><lb ed="R047" n="0551a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0286c1701">吿舍利弗<note place="inline">至</note>一切聲聞辟支佛所不能知。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0286c18"/><lb ed="R047" n="0551a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0286c1801">雙歎二智一乘之深也。諸佛智慧指權實二智也。
<lb ed="X" n="0286c19"/><lb ed="R047" n="0551a04"/>權智說法實智證法。其智慧門指一乘妙法也。經
<lb ed="X" n="0286c20"/><lb ed="R047" n="0551a05"/>初發緖獨因文殊。而出定輙吿鶖子者。此經以智
<lb ed="X" n="0286c21"/><lb ed="R047" n="0551a06"/>立體會權歸實。文殊爲實智之首。鶖子爲權智第
<lb ed="X" n="0286c22"/><lb ed="R047" n="0551a07"/>一。所以吿之。意在引權入實也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0286c23"/><lb ed="R047" n="0551a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0286c2301">所以者何<note place="inline">至</note>隨宜所說意趣難解。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0286c24"/><lb ed="R047" n="0551a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0286c2401">釋上智深法深之由也。親無數佛則所學之深。行
<pb ed="X" xml:id="X30.0602.0287a" n="0287a"/>
<lb ed="X" n="0287a01"/><lb ed="R047" n="0551a10"/>無量道則所造之深。勇猛精進則建志之深。名稱
<lb ed="X" n="0287a02"/><lb ed="R047" n="0551a11"/>普聞則積德之深。成就深法則所證之深。隨宜所
<lb ed="X" n="0287a03"/><lb ed="R047" n="0551a12"/>說則方便之深。所以難解難入也。如此深歎者。將
<lb ed="X" n="0287a04"/><lb ed="R047" n="0551a13"/>以引權入實會三歸一。欲發起二乘願慕也。</p><p xml:id="pX30p0287a0418" cb:place="inline">△二
<lb ed="X" n="0287a05"/><lb ed="R047" n="0551a14"/>歎自行二智。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0287a06"/><lb ed="R047" n="0551a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0287a0601">舍利弗吾從成佛<anchor xml:id="nkr_note_add_0287a0601" n="0287a0601"/><anchor xml:id="beg0287a0601" n="0287a0601"/>已<anchor xml:id="end0287a0601"/>來<note place="inline">至</note>皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0287a0602" n="0287a0602"/><anchor xml:id="beg0287a0602" n="0287a0602"/>已<anchor xml:id="end0287a0602"/>具足。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0287a07"/><lb ed="R047" n="0551a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0287a0701">釋尊出興種種演說方便導生。皆由權實二智耳。
<lb ed="X" n="0287a08"/><lb ed="R047" n="0551a17"/>方便波羅蜜權智也。知見波羅蜜實智也。非權不
<lb ed="X" n="0287a09"/><lb ed="R047" n="0551a18"/>能導生。非實不能離著。故須兩具也。諸著者。麤卽
<lb ed="X" n="0287a10"/><lb ed="R047" n="0551b01"/>六塵業。細卽二乘法。</p><p xml:id="pX30p0287a1009" cb:place="inline">△三歎二智德用五。</p><p xml:id="pX30p0287a1017" cb:place="inline">一歎
<lb ed="X" n="0287a11"/><lb ed="R047" n="0551b02"/>實智證法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0287a12"/><lb ed="R047" n="0551b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0287a1201">舍利弗<note place="inline">至</note>成就一切未曾有法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0287a13"/><lb ed="R047" n="0551b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0287a1301">如來眞知見力。廣無不容深無不極。故四無量心
<lb ed="X" n="0287a14"/><lb ed="R047" n="0551b05"/>四無礙辯。十力四無畏深禪大定。諸解脫法諸三
<lb ed="X" n="0287a15"/><lb ed="R047" n="0551b06"/>昧門。一一深造實際。凡一切未曾有法無不由此
<lb ed="X" n="0287a16"/><lb ed="R047" n="0551b07"/>成就。葢是智也。攝一切法如空包色。融一切相如
<lb ed="X" n="0287a17"/><lb ed="R047" n="0551b08"/>海納流。故稱廣大深遠。</p><p xml:id="pX30p0287a1710" cb:place="inline">△二歎權智說法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0287a18"/><lb ed="R047" n="0551b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0287a1801">舍利弗<note place="inline">至</note>言詞柔軟悅可衆心。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0287a19"/><lb ed="R047" n="0551b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0287a1901">如來眞方便力。能分別萬法巧說三乘。曲狥機宜
<lb ed="X" n="0287a20"/><lb ed="R047" n="0551b11"/>故言詞柔軟。稱適物性故悅可衆心。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0287a21"/><lb ed="R047" n="0551b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0287a2101">舍利弗。取要言之。無量無邊未曾有法。佛悉成就。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0287a22"/><lb ed="R047" n="0551b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0287a2201">結二智德用也。</p><p xml:id="pX30p0287a2207" cb:place="inline">△三重顯深妙。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0287a23"/><lb ed="R047" n="0551b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0287a2301">止舍利弗不須復說<note place="inline">至</note>乃能究盡諸法實相。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0287a24"/><lb ed="R047" n="0551b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0287a2401">止之不說益顯深妙也。第一難解之法。卽實相妙
<pb ed="X" xml:id="X30.0602.0287b" n="0287b"/>
<lb ed="X" n="0287b01"/><lb ed="R047" n="0551b16"/>法。非言所及故不須復說。非意所到故希有難解。
<lb ed="X" n="0287b02"/><lb ed="R047" n="0551b17"/>非二乘所造故唯佛能究。</p><p xml:id="pX30p0287b0211" cb:place="inline">△四陳諸法實相。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0287b03"/><lb ed="R047" n="0551b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0287b0301">所謂諸法如是相<note place="inline">至</note>如是本末究竟等。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0287b04"/><lb ed="R047" n="0552a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0287b0401">上所謂實相者。卽世間諸法性相體力本末究竟
<lb ed="X" n="0287b05"/><lb ed="R047" n="0552a02"/>等是也。可見爲相。相本爲性。形具爲體。利用爲力。
<lb ed="X" n="0287b06"/><lb ed="R047" n="0552a03"/>乍起爲作。資始爲因。助因爲緣。緣熟爲果。應果爲
<lb ed="X" n="0287b07"/><lb ed="R047" n="0552a04"/>報。始終爲本末。窮盡爲究竟。一切諸法不離此十。
<lb ed="X" n="0287b08"/><lb ed="R047" n="0552a05"/>亦各具此十也。如是者。隨事指法之辭。謂諸法有
<lb ed="X" n="0287b09"/><lb ed="R047" n="0552a06"/>如是之相如是之性。乃至如是而始終。如是而窮
<lb ed="X" n="0287b10"/><lb ed="R047" n="0552a07"/>盡。無非實相也。卽此而推現前種種。松直棘曲鵠
<lb ed="X" n="0287b11"/><lb ed="R047" n="0552a08"/>白烏黑。竹如是翠華如是黃。凡卽諸世諦之事無
<lb ed="X" n="0287b12"/><lb ed="R047" n="0552a09"/>非實相也。唯其卽世諦而無非實相。故證之者當不
<lb ed="X" n="0287b13"/><lb ed="R047" n="0552a10"/>虧其天眞。不離其當體。而默得於色心之外。是謂
<lb ed="X" n="0287b14"/><lb ed="R047" n="0552a11"/>第一希有難解之法也。舊約四聖六凡十法界而
<lb ed="X" n="0287b15"/><lb ed="R047" n="0552a12"/>說。以一界各具十如合爲十界。百如攝爲百界千
<lb ed="X" n="0287b16"/><lb ed="R047" n="0552a13"/>如。融之以至於無盡。此乃卽實相。而明法性也。又
<lb ed="X" n="0287b17"/><lb ed="R047" n="0552a14"/>作三觀回互而釋。空則是相如。假則如是相。中則
<lb ed="X" n="0287b18"/><lb ed="R047" n="0552a15"/>相如是。此乃卽實相而明觀智也。然此正明諸法
<lb ed="X" n="0287b19"/><lb ed="R047" n="0552a16"/>實相。乃一乘極談。不應作如如理性釋之。況十如
<lb ed="X" n="0287b20"/><lb ed="R047" n="0552a17"/>三觀方是大乘圓融之法。於一乘實相同途異轍。
<lb ed="X" n="0287b21"/><lb ed="R047" n="0552a18"/>達者審之。</p><p xml:id="pX30p0287b2105" cb:place="inline">△五以偈重頌六。</p><p xml:id="pX30p0287b2112" cb:place="inline">初頌歎智德用。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0287b22"/><lb ed="R047" n="0552b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0287b2201">爾時世尊欲重宣此義而說偈言。</p>
<lb ed="X" n="0287b23"/><lb ed="R047" n="0552b02"/><p xml:id="pX30p0287b2301">世雄不可量<note place="inline">至</note>我<anchor xml:id="nkr_note_add_0287b2301" n="0287b2301"/><anchor xml:id="beg0287b2301" n="0287b2301"/>已<anchor xml:id="end0287b2301"/>悉知見。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0287b24"/><lb ed="R047" n="0552b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0287b2401">世雄不可量至無能測量者。歎諸佛二智之深也。
<pb ed="X" xml:id="X30.0602.0287c" n="0287c"/>
<lb ed="X" n="0287c01"/><lb ed="R047" n="0552b04"/>本從無數佛至難見難可了。頌諸佛智深之由也。
<lb ed="X" n="0287c02"/><lb ed="R047" n="0552b05"/>於億劫行道至我<anchor xml:id="nkr_note_add_0287c0201" n="0287c0201"/><anchor xml:id="beg0287c0201" n="0287c0201"/>已<anchor xml:id="end0287c0201"/>悉知見。括顯自行也。佛號世
<lb ed="X" n="0287c03"/><lb ed="R047" n="0552b06"/>尊又號世雄者。世尊爲十號之總。餘皆隨德之稱。
<lb ed="X" n="0287c04"/><lb ed="R047" n="0552b07"/>故或曰雄猛曰慧日曰兩足等。今言世雄者。乃釋
<lb ed="X" n="0287c05"/><lb ed="R047" n="0552b08"/>迦稱諸佛智德雄猛絕世也。餘如長行。</p><p xml:id="pX30p0287c0516" cb:place="inline">△二頌歎
<lb ed="X" n="0287c06"/><lb ed="R047" n="0552b09"/>法實相。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0287c07"/><lb ed="R047" n="0552b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0287c0701">如是大果報<note place="inline">至</note>其力所不堪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0287c08"/><lb ed="R047" n="0552b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0287c0801">頌十如及止身子不說之意也。是法不可示言辭
<lb ed="X" n="0287c09"/><lb ed="R047" n="0552b12"/>相寂滅者。如是實相觸事而眞。擬之卽差言之卽
<lb ed="X" n="0287c10"/><lb ed="R047" n="0552b13"/>乖也。言諸餘生類無能解者。以卽諸世諦性相。而
<lb ed="X" n="0287c11"/><lb ed="R047" n="0552b14"/>默得於色心之外。爲難也。言除諸菩薩信堅固者。
<lb ed="X" n="0287c12"/><lb ed="R047" n="0552b15"/>許以信得入也。言諸弟子衆力所不堪者。明非二
<lb ed="X" n="0287c13"/><lb ed="R047" n="0552b16"/>乘法也。漏盡後身卽二乘之果。所謂住最後身有
<lb ed="X" n="0287c14"/><lb ed="R047" n="0552b17"/>餘涅槃者。</p><p xml:id="pX30p0287c1405" cb:place="inline">△三頌廣歎智。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0287c15"/><lb ed="R047" n="0552b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0287c1501">假使滿世間<note place="inline">至</note>亦復不能知。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0287c16"/><lb ed="R047" n="0553a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0287c1601">此自寡智而之衆智。以廣歎佛智之深也。舍利弗
<lb ed="X" n="0287c17"/><lb ed="R047" n="0553a02"/>智慧第一。而寡不如衆。故雖滿世間。又滿十方第
<lb ed="X" n="0287c18"/><lb ed="R047" n="0553a03"/>一之智。皆不足測佛深智也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0287c19"/><lb ed="R047" n="0553a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0287c1901">辟支佛利智<note place="inline">至</note>亦復不能知。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0287c20"/><lb ed="R047" n="0553a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0287c2001">此又自利智而之上智。以廣歎也。聲聞之智不及
<lb ed="X" n="0287c21"/><lb ed="R047" n="0553a06"/>辟支之利。而辟支旣證無漏後身。則其智爲極明。
<lb ed="X" n="0287c22"/><lb ed="R047" n="0553a07"/>新發意菩薩能供佛以增長智慧。能了義以決擇
<lb ed="X" n="0287c23"/><lb ed="R047" n="0553a08"/>智慧。能說法以發明智慧。則其智之妙又過辟支
<lb ed="X" n="0287c24"/><lb ed="R047" n="0553a09"/>之利矣。地上不退菩薩之智。又過於地前發意。如
<pb ed="X" xml:id="X30.0602.0288a" n="0288a"/>
<lb ed="X" n="0288a01"/><lb ed="R047" n="0553a10"/>是竟不能知者。明佛智非三乘人所知。意在激發
<lb ed="X" n="0288a02"/><lb ed="R047" n="0553a11"/>權小也。辟支此云獨覺。竹林稻麻譬最多也。</p><p xml:id="pX30p0288a0218" cb:place="inline">△四
<lb ed="X" n="0288a03"/><lb ed="R047" n="0553a12"/>頌廣歎法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0288a04"/><lb ed="R047" n="0553a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0288a0401">又吿舍利弗<note place="inline">至</note>十方佛亦然。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0288a05"/><lb ed="R047" n="0553a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0288a0501">無漏妙法。卽一乘實相也。二乘不能測故。唯我知
<lb ed="X" n="0288a06"/><lb ed="R047" n="0553a15"/>是相。諸佛所同證故。十方佛亦然。</p><p xml:id="pX30p0288a0614" cb:place="inline">△五頌正顯今
<lb ed="X" n="0288a07"/><lb ed="R047" n="0553a16"/>實。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0288a08"/><lb ed="R047" n="0553a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0288a0801">舍利弗當知<note place="inline">至</note>要當說眞實。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0288a09"/><lb ed="R047" n="0553a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0288a0901">△六斥權使悟。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0288a10"/><lb ed="R047" n="0553b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0288a1001">吿諸聲聞衆<note place="inline">至</note>引之令得出。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0288a11"/><lb ed="R047" n="0553b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0288a1101">斥昔之權使悟今實也。初四句召二乘人。後四句
<lb ed="X" n="0288a12"/><lb ed="R047" n="0553b03"/>斥權而吿之。</p><p xml:id="pX30p0288a1206" cb:place="inline">△二衆疑請問六。</p><p xml:id="pX30p0288a1213" cb:place="inline">一聲聞疑念。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0288a13"/><lb ed="R047" n="0553b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0288a1301">爾時大衆中<note place="inline">至</note>一切聲聞辟支佛所不能及。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0288a14"/><lb ed="R047" n="0553b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0288a1401">二乘聞佛深歎二智。而不能解故疑之。從而作是
<lb ed="X" n="0288a15"/><lb ed="R047" n="0553b06"/>言<anchor xml:id="nkr_note_add_0288a1501" n="0288a1501"/><anchor xml:id="beg0288a1501" n="0288a1501"/>已<anchor xml:id="end0288a1501"/>下。皆叙佛前言。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0288a16"/><lb ed="R047" n="0553b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0288a1601">佛說一解脫義<note place="inline">至</note>而今不知是義所趣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0288a17"/><lb ed="R047" n="0553b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0288a1701">因佛歎解脫諸三昧。遂以二乘解脫等佛解脫。謂
<lb ed="X" n="0288a18"/><lb ed="R047" n="0553b09"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0288a1801" n="0288a1801"/><anchor xml:id="beg0288a1801" n="0288a1801"/>己已<anchor xml:id="end0288a1801"/>得。不知二乘但離虗妄名爲解脫。其實未得
<lb ed="X" n="0288a19"/><lb ed="R047" n="0553b10"/>一切解脫也。</p><p xml:id="pX30p0288a1906" cb:place="inline">△二身子發問。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0288a20"/><lb ed="R047" n="0553b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0288a2001">爾時舍利弗知四衆心疑<note place="inline">至</note>而說偈言。</p>
<lb ed="X" n="0288a21"/><lb ed="R047" n="0553b12"/><p xml:id="pX30p0288a2101">慧日大聖尊。久乃說是法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0288a22"/><lb ed="R047" n="0553b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0288a2201">二智破暗故稱慧日。此歎久默斯要。下乃申問。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0288a23"/><lb ed="R047" n="0553b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0288a2301">自說得如是<note place="inline">至</note>願佛爲解說。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0288a24"/><lb ed="R047" n="0553b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0288a2401">此皆頌佛前言爲問。卽佛力無所畏解脫諸三昧
<pb ed="X" xml:id="X30.0602.0288b" n="0288b"/>
<lb ed="X" n="0288b01"/><lb ed="R047" n="0553b16"/>等文。道場所得法。言所證實智也。我意難可測。言
<lb ed="X" n="0288b02"/><lb ed="R047" n="0553b17"/>說法權智也。諸羅漢言<anchor xml:id="nkr_note_add_0288b0201" n="0288b0201"/><anchor xml:id="beg0288b0201" n="0288b0201"/>已<anchor xml:id="end0288b0201"/>得果者求涅槃。言未得
<lb ed="X" n="0288b03"/><lb ed="R047" n="0553b18"/>果者求緣覺。卽前所謂發聲聞辟支佛心之比丘。
<lb ed="X" n="0288b04"/><lb ed="R047" n="0554a01"/>皆疑佛所歎。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0288b05"/><lb ed="R047" n="0554a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0288b0501">於諸聲聞衆<note place="inline">至</note>欲聞具足道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0288b06"/><lb ed="R047" n="0554a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0288b0601">究竟法卽道之絕域。所行道則循斯須而<anchor xml:id="nkr_note_add_0288b0601" n="0288b0601"/><anchor xml:id="beg0288b0601" n="0288b0601"/>已<anchor xml:id="end0288b0601"/>。佛口
<lb ed="X" n="0288b07"/><lb ed="R047" n="0554a04"/>所生者。諸弟子從佛口生從法化生。具足道卽圓
<lb ed="X" n="0288b08"/><lb ed="R047" n="0554a05"/>頓法。</p><p xml:id="pX30p0288b0803" cb:place="inline">△三佛止不說。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0288b09"/><lb ed="R047" n="0554a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0288b0901">爾時佛吿舍利弗<note place="inline">至</note>皆當驚疑。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0288b10"/><lb ed="R047" n="0554a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0288b1001">道大機小故。聞者驚疑。</p><p xml:id="pX30p0288b1010" cb:place="inline">△四身子再請。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0288b11"/><lb ed="R047" n="0554a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0288b1101">舍利弗重白佛言<note place="inline">至</note>而說偈言。</p>
<lb ed="X" n="0288b12"/><lb ed="R047" n="0554a09"/><p xml:id="pX30p0288b1201">法王無上尊。惟說願勿慮。是會無量衆。有能敬信者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0288b13"/><lb ed="R047" n="0554a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0288b1301">佛依小根而止。故獨言天人驚疑。身子依大根而
<lb ed="X" n="0288b14"/><lb ed="R047" n="0554a11"/>請。故廣言諸根明了。</p><p xml:id="pX30p0288b1409" cb:place="inline">△五世尊再止。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0288b15"/><lb ed="R047" n="0554a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0288b1501">佛復止舍利弗<note place="inline">至</note>爾時世尊重說偈言。</p>
<lb ed="X" n="0288b16"/><lb ed="R047" n="0554a13"/><p xml:id="pX30p0288b1601">止止不須說。我法妙難思。諸增上慢者。聞必不敬信。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0288b17"/><lb ed="R047" n="0554a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0288b1701">佛意非慮大根。預知有退席之衆。及恤人天驚疑
<lb ed="X" n="0288b18"/><lb ed="R047" n="0554a15"/>而<anchor xml:id="nkr_note_add_0288b1801" n="0288b1801"/><anchor xml:id="beg0288b1801" n="0288b1801"/>已<anchor xml:id="end0288b1801"/>。身子未諭。故佛重擧天人增慢之衆止之。墜
<lb ed="X" n="0288b19"/><lb ed="R047" n="0554a16"/>大坑者。破法墮惡道之類也。</p><p xml:id="pX30p0288b1912" cb:place="inline">△六身子三請。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0288b20"/><lb ed="R047" n="0554a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0288b2001">爾時舍利弗重白佛言<note place="inline">至</note>而說偈言。</p>
<lb ed="X" n="0288b21"/><lb ed="R047" n="0554a18"/><p xml:id="pX30p0288b2101">無上兩足尊<note place="inline">至</note>則生大歡喜。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0288b22"/><lb ed="R047" n="0554b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0288b2201">身子爲法之切固仗大根而請也。長夜安隱者。衆
<lb ed="X" n="0288b23"/><lb ed="R047" n="0554b02"/>生癡盲如處長夜。若蒙發明則得大安隱。兩足福
<lb ed="X" n="0288b24"/><lb ed="R047" n="0554b03"/>足慧足也。舍利弗於聲聞衆智慧第一。故稱長子。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X30.0602.0288c" n="0288c"/>
<lb ed="X" n="0288c01"/><lb ed="R047" n="0554b04"/>
<lb ed="X" n="0288c02"/><lb ed="R047" n="0554b05"/><cb:juan fun="close" n="1b"><cb:jhead>妙法蓮華經解卷第一之二</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0288c03"/>
<lb ed="X" n="0288c04"/><lb ed="R047" n="0554b07"/><cb:juan fun="open" n="1c"><cb:mulu type="卷" n="1c">第一之三</cb:mulu><cb:jhead>妙法蓮華經解卷第一之三</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0288c05"/>
<lb ed="X" n="0288c06"/><lb ed="R047" n="0554b08"/><byline cb:type="author">溫陵開元蓮寺比丘　戒環　解</byline>
<lb ed="X" n="0288c07"/><lb ed="R047" n="0554b09"/><cb:div type="orig"><p cb:type="head1" xml:id="pX30p0288c0701">妙法蓮華經方便品第二之餘</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0288c08"/><lb ed="R047" n="0554b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0288c0801">△三正說妙法四。</p><p xml:id="pX30p0288c0808" cb:place="inline">初佛許說。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0288c09"/><lb ed="R047" n="0554b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0288c0901">爾時世尊吿舍利弗<note place="inline">至</note>吾當爲汝分別解說。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0288c10"/><lb ed="R047" n="0554b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0288c1001">聖慈之心感之則應。故雖欲無言。不可得也。</p><p xml:id="pX30p0288c1018" cb:place="inline">△二
<lb ed="X" n="0288c11"/><lb ed="R047" n="0554b13"/>上慢退席。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0288c12"/><lb ed="R047" n="0554b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0288c1201">說此語時<note place="inline">至</note>世尊默然而不制止。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0288c13"/><lb ed="R047" n="0554b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0288c1301">佛止不說俯爲此輩故。諸增慢儔果然退去。然靈
<lb ed="X" n="0288c14"/><lb ed="R047" n="0554b16"/>山勝集豈有凡材。葢亦大權示迹。警進未學耳。故
<lb ed="X" n="0288c15"/><lb ed="R047" n="0554b17"/>宣師云。是知五千退席爲進增慢之儔也。於法未
<lb ed="X" n="0288c16"/><lb ed="R047" n="0554b18"/>得而謂<anchor xml:id="nkr_note_add_0288c1601" n="0288c1601"/><anchor xml:id="beg0288c1601" n="0288c1601"/>已<anchor xml:id="end0288c1601"/>得。於道未證而謂<anchor xml:id="nkr_note_add_0288c1602" n="0288c1602"/><anchor xml:id="beg0288c1602" n="0288c1602"/>已<anchor xml:id="end0288c1602"/>證。<anchor xml:id="nkr_note_add_0288c1603" n="0288c1603"/><anchor xml:id="beg0288c1603" n="0288c1603"/>已<anchor xml:id="end0288c1603"/>實下而自增
<lb ed="X" n="0288c17"/><lb ed="R047" n="0555a01"/>上。以慢法慢人曰增上慢。</p><p xml:id="pX30p0288c1711" cb:place="inline">△三衆淨誡聽。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0288c18"/><lb ed="R047" n="0555a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0288c1801">爾時佛吿舍利弗<note place="inline">至</note>願樂欲聞。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0288c19"/><lb ed="R047" n="0555a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0288c1901">枝葉譬瑣末之衆。貞實譬成德之衆。敬對曰唯。領
<lb ed="X" n="0288c20"/><lb ed="R047" n="0555a04"/>善聽之誡也。</p><p xml:id="pX30p0288c2006" cb:place="inline">△四正爲開示二。</p><p xml:id="pX30p0288c2013" cb:place="inline">初全提。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0288c21"/><lb ed="R047" n="0555a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0288c2101">佛吿舍利弗<note place="inline">至</note>如優曇鉢華時一現耳。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0288c22"/><lb ed="R047" n="0555a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0288c2201">直指妙法全體也。下明一大事佛知見。與所謂是
<lb ed="X" n="0288c23"/><lb ed="R047" n="0555a07"/>法非思量分別所解者盡此矣。直可非思量分別
<lb ed="X" n="0288c24"/><lb ed="R047" n="0555a08"/>而解之。優曇此云靈瑞華。三千年一現。現則金輪
<pb ed="X" xml:id="X30.0602.0289a" n="0289a"/>
<lb ed="X" n="0289a01"/><lb ed="R047" n="0555a09"/>王出。譬妙法爲一大事時乃說之。</p><p xml:id="pX30p0289a0114" cb:place="inline">△二欵啓十四。</p>
<lb ed="X" n="0289a02"/><lb ed="R047" n="0555a10"/><p xml:id="pX30p0289a0201">初令篤信。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0289a03"/><lb ed="R047" n="0555a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0289a0301">舍利弗。汝等當信。佛之所說言不虗妄。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0289a04"/><lb ed="R047" n="0555a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0289a0401">旣<anchor xml:id="nkr_note_add_0289a0401" n="0289a0401"/><anchor xml:id="beg0289a0401" n="0289a0401"/>已<anchor xml:id="end0289a0401"/>全提。復將欵啓。故餝之使以信得入。</p><p xml:id="pX30p0289a0417" cb:place="inline">△二明
<lb ed="X" n="0289a05"/><lb ed="R047" n="0555a13"/>權顯實二。</p><p xml:id="pX30p0289a0505" cb:place="inline">一標。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0289a06"/><lb ed="R047" n="0555a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0289a0601">舍利弗。諸佛隨宜說法。意趣難解。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0289a07"/><lb ed="R047" n="0555a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0289a0701">△二釋。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0289a08"/><lb ed="R047" n="0555a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0289a0801">所以者何<note place="inline">至</note>唯有諸佛乃能知之。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0289a09"/><lb ed="R047" n="0555a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0289a0901">云我以方便演說。卽明權也。云是法非思量所解。
<lb ed="X" n="0289a10"/><lb ed="R047" n="0555a18"/>顯實也。所以非思量分別者。離識情也。唯佛能知。
<lb ed="X" n="0289a11"/><lb ed="R047" n="0555b01"/>非二乘法也。</p><p xml:id="pX30p0289a1106" cb:place="inline">△三示出世本懷。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0289a12"/><lb ed="R047" n="0555b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0289a1201">所以者何。諸佛世尊唯以一大事因緣故。出現於世。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0289a13"/><lb ed="R047" n="0555b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0289a1301">一大事者。一乘妙法也。卽諸佛知見當人妙心。萬
<lb ed="X" n="0289a14"/><lb ed="R047" n="0555b04"/>法實相無二無三故曰一。此非小緣故曰大事。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0289a15"/><lb ed="R047" n="0555b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0289a1501">舍利弗<note place="inline">至</note>出現於世。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0289a16"/><lb ed="R047" n="0555b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0289a1601">徵釋上義。明諸佛出興本懷也。佛知見者。徹了實
<lb ed="X" n="0289a17"/><lb ed="R047" n="0555b07"/>相眞知眞見也。在法名一佛乘。在因名一大事。在
<lb ed="X" n="0289a18"/><lb ed="R047" n="0555b08"/>果名一切種智。故曰諸佛因一大事故出興。爲一
<lb ed="X" n="0289a19"/><lb ed="R047" n="0555b09"/>佛乘故說法。欲令衆生開佛知見而究竟皆得一
<lb ed="X" n="0289a20"/><lb ed="R047" n="0555b10"/>切種智也。此眞知見生佛等有本來淸淨。唯人以
<lb ed="X" n="0289a21"/><lb ed="R047" n="0555b11"/>妄塵所染無明所覆而自迷失。故佛與開示使得
<lb ed="X" n="0289a22"/><lb ed="R047" n="0555b12"/>其本來淸淨者而自悟入不復迷失也。開者破無
<lb ed="X" n="0289a23"/><lb ed="R047" n="0555b13"/>明之封。蔀示者指所迷之眞體。悟者豁然洞視。入
<lb ed="X" n="0289a24"/><lb ed="R047" n="0555b14"/>者深造自得。而證一切種智。是謂佛知見道也。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X30.0602.0289b" n="0289b"/>
<lb ed="X" n="0289b01"/><lb ed="R047" n="0555b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0289b0101">舍利弗。是爲諸佛以一大事因緣故出現於世。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0289b02"/><lb ed="R047" n="0555b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0289b0201">結釋也。</p><p xml:id="pX30p0289b0204" cb:place="inline">△四示無他道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0289b03"/><lb ed="R047" n="0555b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0289b0301">佛吿舍利弗<note place="inline">至</note>無有餘乘若二若三。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0289b04"/><lb ed="R047" n="0555b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0289b0401">諸佛爲一大事出現故。諸有所作常爲一事。以此
<lb ed="X" n="0289b05"/><lb ed="R047" n="0556a01"/>而敎菩薩。以此而示衆生。以此而說諸法。曾無他
<lb ed="X" n="0289b06"/><lb ed="R047" n="0556a02"/>道也。</p><p xml:id="pX30p0289b0603" cb:place="inline">△五十方道同。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0289b07"/><lb ed="R047" n="0556a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0289b0701">舍利弗。一切十方諸佛法亦如是。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0289b08"/><lb ed="R047" n="0556a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0289b0801">亦莫不由斯道也。</p><p xml:id="pX30p0289b0808" cb:place="inline">△六三世道同。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0289b09"/><lb ed="R047" n="0556a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0289b0901">舍利弗<note place="inline">至</note>究竟皆得一切種智。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0289b10"/><lb ed="R047" n="0556a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0289b1001">雖說百千億無數諸法門。其實爲一乘。一切種智
<lb ed="X" n="0289b11"/><lb ed="R047" n="0556a07"/>卽佛果智也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0289b12"/><lb ed="R047" n="0556a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0289b1201">舍利弗<note place="inline">至</note>欲令衆生入佛之知見故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0289b13"/><lb ed="R047" n="0556a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0289b1301">結指歸同也。不言開者。云敎化卽開義。</p><p xml:id="pX30p0289b1316" cb:place="inline">△七自行
<lb ed="X" n="0289b14"/><lb ed="R047" n="0556a10"/>道同。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0289b15"/><lb ed="R047" n="0556a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0289b1501">舍利弗<note place="inline">至</note>如此皆爲得一佛乘一切種智故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0289b16"/><lb ed="R047" n="0556a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0289b1601">我今說法皆式諸佛也。種種欲著者。或依濁業欲
<lb ed="X" n="0289b17"/><lb ed="R047" n="0556a13"/>五塵著愛染。或依淨業欲小果著二乘。</p><p xml:id="pX30p0289b1716" cb:place="inline">△八結顯
<lb ed="X" n="0289b18"/><lb ed="R047" n="0556a14"/>一乘。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0289b19"/><lb ed="R047" n="0556a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0289b1901">舍利弗。十方世界中尙無二乘。何況有三。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0289b20"/><lb ed="R047" n="0556a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0289b2001">△九原始要終。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0289b21"/><lb ed="R047" n="0556a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0289b2101">舍利弗<note place="inline">至</note>於一佛乘分別說三。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0289b22"/><lb ed="R047" n="0556a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0289b2201">此原聖人始以乘時濟導。不得<anchor xml:id="nkr_note_add_0289b2201" n="0289b2201"/><anchor xml:id="beg0289b2201" n="0289b2201"/>已<anchor xml:id="end0289b2201"/>而說三。然要其
<lb ed="X" n="0289b23"/><lb ed="R047" n="0556b01"/>終實爲一乘耳。五濁皆依性說。性本淵澄五事交
<lb ed="X" n="0289b24"/><lb ed="R047" n="0556b02"/>擾。起諸塵滓名濁。所謂劫濁者。劫言時也。時多惡
<pb ed="X" xml:id="X30.0602.0289c" n="0289c"/>
<lb ed="X" n="0289c01"/><lb ed="R047" n="0556b03"/>事混濁起業。煩惱濁者。開卽九十八使。總卽貪嗔
<lb ed="X" n="0289c02"/><lb ed="R047" n="0556b04"/>癡等五鈍。混濁障事。衆生濁者。長養無明支離六
<lb ed="X" n="0289c03"/><lb ed="R047" n="0556b05"/>道。衆惡相生混濁障性。見濁者。開卽六十二見。總
<lb ed="X" n="0289c04"/><lb ed="R047" n="0556b06"/>卽身邊等五利。混濁障理。命濁者。業識爲種交遘
<lb ed="X" n="0289c05"/><lb ed="R047" n="0556b07"/>發生。隨劫短減汩沒生死。劫濁無別體。但依四者
<lb ed="X" n="0289c06"/><lb ed="R047" n="0556b08"/>增劇立名。釋迦出當劫減壽百歲時。四者正劇。故
<lb ed="X" n="0289c07"/><lb ed="R047" n="0556b09"/>云劫濁亂時衆生垢重等。</p><p xml:id="pX30p0289c0711" cb:place="inline">△十斥名會實。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0289c08"/><lb ed="R047" n="0556b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0289c0801">舍利弗<note place="inline">至</note>非辟支佛。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0289c09"/><lb ed="R047" n="0556b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0289c0901">法王法中雖有二乘之名。曾無二乘之實。如來出
<lb ed="X" n="0289c10"/><lb ed="R047" n="0556b12"/>興但說敎菩薩法而<anchor xml:id="nkr_note_add_0289c1001" n="0289c1001"/><anchor xml:id="beg0289c1001" n="0289c1001"/>已<anchor xml:id="end0289c1001"/>。傳此乃爲弟子。得此乃堪
<lb ed="X" n="0289c11"/><lb ed="R047" n="0556b13"/>應供。覺此乃眞辟支。而不聞不知者烏足爲弟子
<lb ed="X" n="0289c12"/><lb ed="R047" n="0556b14"/>等。故曰非也。是以迦葉領悟之後。乃云我等今者
<lb ed="X" n="0289c13"/><lb ed="R047" n="0556b15"/>眞是聲聞。眞阿羅漢。</p><p xml:id="pX30p0289c1309" cb:place="inline">△十一揀邪勸信。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0289c14"/><lb ed="R047" n="0556b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0289c1401">又舍利弗<note place="inline">至</note>無有是處。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0289c15"/><lb ed="R047" n="0556b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0289c1501">以羅漢爲後身。以小果爲究竟。而不復回心求正
<lb ed="X" n="0289c16"/><lb ed="R047" n="0556b18"/>道者。皆爲增慢邪人名字羅漢而<anchor xml:id="nkr_note_add_0289c1601" n="0289c1601"/><anchor xml:id="beg0289c1601" n="0289c1601"/>已<anchor xml:id="end0289c1601"/>。</p><p xml:id="pX30p0289c1615" cb:place="inline">△十二示作
<lb ed="X" n="0289c17"/><lb ed="R047" n="0557a01"/>遠因。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0289c18"/><lb ed="R047" n="0557a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0289c1801">除佛滅度後現前無佛<note place="inline">至</note>於此法中便得決了。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0289c19"/><lb ed="R047" n="0557a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0289c1901">除佛滅後去聖逾遠。容有不信。然亦可作得度因
<lb ed="X" n="0289c20"/><lb ed="R047" n="0557a04"/>緣故。若遇餘佛。於此法中便得決了。</p><p xml:id="pX30p0289c2015" cb:place="inline">△十三結勸。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0289c21"/><lb ed="R047" n="0557a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0289c2101">舍利弗<note place="inline">至</note>無有餘乘唯一佛乘。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0289c22"/><lb ed="R047" n="0557a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0289c2201">△十四以偈重宣三。</p><p xml:id="pX30p0289c2209" cb:place="inline">初頌退席。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0289c23"/><lb ed="R047" n="0557a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0289c2301">爾時世尊欲重宣此義。而說偈言。</p>
<lb ed="X" n="0289c24"/><lb ed="R047" n="0557a08"/><p xml:id="pX30p0289c2401">比丘比丘尼<note place="inline">至</note>不堪受是法。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X30.0602.0290a" n="0290a"/>
<lb ed="X" n="0290a01"/><lb ed="R047" n="0557a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0290a0101">前獨云罪深增慢。此又云我慢不信等者。前則通
<lb ed="X" n="0290a02"/><lb ed="R047" n="0557a10"/>擧此則別頌。以比丘出家進取聖果多增慢。優婆
<lb ed="X" n="0290a03"/><lb ed="R047" n="0557a11"/>塞在家豪貴矜高多我慢。優婆夷女懦邪僻多不
<lb ed="X" n="0290a04"/><lb ed="R047" n="0557a12"/>信故也。護惜瑕疵謂覆罪文過。衆中糟糠謂亂淳
<lb ed="X" n="0290a05"/><lb ed="R047" n="0557a13"/>混粹也。佛威德故去者。若窮子之怖父也。</p><p xml:id="pX30p0290a0517" cb:place="inline">△二頌
<lb ed="X" n="0290a06"/><lb ed="R047" n="0557a14"/>誡聽。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0290a07"/><lb ed="R047" n="0557a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0290a0701">此衆無枝葉。唯有諸眞實。舍利弗善聽。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0290a08"/><lb ed="R047" n="0557a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0290a0801">△三頌正說二。</p><p xml:id="pX30p0290a0807" cb:place="inline">一頌全提。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0290a09"/><lb ed="R047" n="0557a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0290a0901">諸佛所得法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0290a10"/><lb ed="R047" n="0557a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0290a1001">直指妙法也。</p>
<lb ed="X" n="0290a11"/><lb ed="R047" n="0557b01"/><p xml:id="pX30p0290a1101">△二頌欵啓十四。</p><p xml:id="pX30p0290a1108" cb:place="inline">一頌明權。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0290a12"/><lb ed="R047" n="0557b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0290a1201">無量方便力<note place="inline">至</note>以故說是經。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0290a13"/><lb ed="R047" n="0557b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0290a1301">明應小機開權也。言衆生心所念等者。謂知其所
<lb ed="X" n="0290a14"/><lb ed="R047" n="0557b04"/>念小法所行小道。所欲小果所繫濁業。故以方便
<lb ed="X" n="0290a15"/><lb ed="R047" n="0557b05"/>說九部法。修多羅云契經。伽陀云孤起頌。本事說
<lb ed="X" n="0290a16"/><lb ed="R047" n="0557b06"/>佛本行。本生說佛前因。未曾有卽希有之瑞。因緣
<lb ed="X" n="0290a17"/><lb ed="R047" n="0557b07"/>卽種種緣法。譬喩引事顯法。祇夜云應頌。優婆提
<lb ed="X" n="0290a18"/><lb ed="R047" n="0557b08"/>舍云論議。此小乘九部也。大乘加方廣自說授記。
<lb ed="X" n="0290a19"/><lb ed="R047" n="0557b09"/>爲十二部。是經指九部經也。葢爲樂小之人。權設
<lb ed="X" n="0290a20"/><lb ed="R047" n="0557b10"/>方便引入佛慧。爲大乘之本而<anchor xml:id="nkr_note_add_0290a2001" n="0290a2001"/><anchor xml:id="beg0290a2001" n="0290a2001"/>已<anchor xml:id="end0290a2001"/>。</p><p xml:id="pX30p0290a2014" cb:place="inline">△二頌顯實。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0290a21"/><lb ed="R047" n="0557b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0290a2101">有佛子心淨<note place="inline">至</note>故爲說大乘。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0290a22"/><lb ed="R047" n="0557b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0290a2201">明應大機顯實也。心淨則異上欲性。利根異上鈍
<lb ed="X" n="0290a23"/><lb ed="R047" n="0557b13"/>根。行深妙道異上不行。是故爲說大乘而記其成
<lb ed="X" n="0290a24"/><lb ed="R047" n="0557b14"/>佛也。深心念佛卽念自性佛。修持淨戒卽持無相
<pb ed="X" xml:id="X30.0602.0290b" n="0290b"/>
<lb ed="X" n="0290b01"/><lb ed="R047" n="0557b15"/>戒。此所以爲得佛之道也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0290b02"/><lb ed="R047" n="0557b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0290b0201">聲聞若菩薩。聞我所說法。乃至於一偈。皆成佛無疑。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0290b03"/><lb ed="R047" n="0557b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0290b0301">所謂究竟皆得一切種智也。夫佛道懸曠經劫積
<lb ed="X" n="0290b04"/><lb ed="R047" n="0557b18"/>行然後乃成。此則纔聞一偈而成何耶。葢佛性之
<lb ed="X" n="0290b05"/><lb ed="R047" n="0558a01"/>在纏若神珠之在衣。小乘向外求索。故甚大艱難。
<lb ed="X" n="0290b06"/><lb ed="R047" n="0558a02"/>法華直指當體。故不求自得。是以彼必經劫積行。
<lb ed="X" n="0290b07"/><lb ed="R047" n="0558a03"/>而此則不幾乎一偈。可以成佛也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0290b08"/><lb ed="R047" n="0558a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0290b0801">十方佛土中<note place="inline">至</note>說佛智慧故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0290b09"/><lb ed="R047" n="0558a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0290b0901">結顯一乘也。但以假名字等者。雖假三乘之名。實
<lb ed="X" n="0290b10"/><lb ed="R047" n="0558a06"/>說正智之法。</p><p xml:id="pX30p0290b1006" cb:place="inline">△三頌出世本懷。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0290b11"/><lb ed="R047" n="0558a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0290b1101">諸佛出於世<note place="inline">至</note>濟度於衆生。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0290b12"/><lb ed="R047" n="0558a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0290b1201">△四叙實通妨。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0290b13"/><lb ed="R047" n="0558a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0290b1301">佛自住大乘<note place="inline">至</note>爲說實相印。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0290b14"/><lb ed="R047" n="0558a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0290b1401">聖人平等行慈至誠待物。故自安住大乘而一如
<lb ed="X" n="0290b15"/><lb ed="R047" n="0558a11"/>所得之法。加之定慧莊嚴以此度生。欲人同證。若
<lb ed="X" n="0290b16"/><lb ed="R047" n="0558a12"/>自證大道而以小乘化物則爲慳法。於道有妨。是
<lb ed="X" n="0290b17"/><lb ed="R047" n="0558a13"/>不可也。故凡歸我以信則我待之以誠。不欺小機
<lb ed="X" n="0290b18"/><lb ed="R047" n="0558a14"/>不誑未學。不貪法利不嫉彼勝。葢法中諸惡佛皆
<lb ed="X" n="0290b19"/><lb ed="R047" n="0558a15"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0290b1901" n="0290b1901"/><anchor xml:id="beg0290b1901" n="0290b1901"/>已<anchor xml:id="end0290b1901"/>斷。故能說法無畏也。安樂行云。若欲說是經。當
<lb ed="X" n="0290b20"/><lb ed="R047" n="0558a16"/>捨嫉恚慢諂誑邪僞心。此斷諸法中惡之義也。我
<lb ed="X" n="0290b21"/><lb ed="R047" n="0558a17"/>以相嚴身等者。謂有能信歸於我。我斯爲現勝身
<lb ed="X" n="0290b22"/><lb ed="R047" n="0558a18"/>說實相法。其所說法皆與實相不相違背。名實相
<lb ed="X" n="0290b23"/><lb ed="R047" n="0558b01"/>印。又以一實相印一切法。如所謂山河大地一法
<lb ed="X" n="0290b24"/><lb ed="R047" n="0558b02"/>所印。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X30.0602.0290c" n="0290c"/>
<lb ed="X" n="0290c01"/><lb ed="R047" n="0558b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0290c0101">舍利弗當知<note place="inline">至</note>皆令入佛道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0290c02"/><lb ed="R047" n="0558b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0290c0201">昔願衆生同證實相。今獲顯實是滿本願。此結叙
<lb ed="X" n="0290c03"/><lb ed="R047" n="0558b05"/>實也。</p>
<lb ed="X" n="0290c04"/><lb ed="R047" n="0558b06"/><p xml:id="pX30p0290c0401">△五叙權通妨。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0290c05"/><lb ed="R047" n="0558b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0290c0501">若我遇衆生。盡敎以佛道。無智者錯亂。迷惑不受敎。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0290c06"/><lb ed="R047" n="0558b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0290c0601">以一實化雖我本願。柰何機小怖大。若窮子之驚
<lb ed="X" n="0290c07"/><lb ed="R047" n="0558b09"/>愕迷悶。則於物有妨。是以用權也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0290c08"/><lb ed="R047" n="0558b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0290c0801">我知此衆生<note place="inline">至</note>是亦非眞滅。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0290c09"/><lb ed="R047" n="0558b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0290c0901">彼所以迷不受敎者。爲善本未植濁業強盛故也。
<lb ed="X" n="0290c10"/><lb ed="R047" n="0558b12"/>堅著五欲癡愛生惱。卽煩惱濁也。以欲因緣墜三
<lb ed="X" n="0290c11"/><lb ed="R047" n="0558b13"/>惡輪六趣。卽衆生濁也。受胎微形增長衆苦。命濁
<lb ed="X" n="0290c12"/><lb ed="R047" n="0558b14"/>也。入邪見林著妄諂曲。見濁也。若有者常見。若無
<lb ed="X" n="0290c13"/><lb ed="R047" n="0558b15"/>者斷見。衆生因此二見於五蘊計我。故具足六十
<lb ed="X" n="0290c14"/><lb ed="R047" n="0558b16"/>二見。由是執妄益堅去道益遠。是以於萬億劫。不
<lb ed="X" n="0290c15"/><lb ed="R047" n="0558b17"/>聞佛名不聞正法。卽劫濁也。五者交擾汩昏其性。
<lb ed="X" n="0290c16"/><lb ed="R047" n="0558b18"/>難以正道度之。是故不得<anchor xml:id="nkr_note_add_0290c1601" n="0290c1601"/><anchor xml:id="beg0290c1601" n="0290c1601"/>已<anchor xml:id="end0290c1601"/>。而說盡苦道示權果
<lb ed="X" n="0290c17"/><lb ed="R047" n="0559a01"/>法。卽小乘滅諦非眞滅也。下示眞滅。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0290c18"/><lb ed="R047" n="0559a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0290c1801">諸法從本來。常自寂滅相。佛子行道<anchor xml:id="nkr_note_add_0290c1801" n="0290c1801"/><anchor xml:id="beg0290c1801" n="0290c1801"/>已<anchor xml:id="end0290c1801"/>。來世得作佛。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0290c19"/><lb ed="R047" n="0559a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0290c1901">修道證滅。是亦非眞了法。本來常自寂滅不假修
<lb ed="X" n="0290c20"/><lb ed="R047" n="0559a04"/>證乃爲眞滅。能行此道與覺相應。故得作佛也。</p><p xml:id="pX30p0290c2019" cb:place="inline">△
<lb ed="X" n="0290c21"/><lb ed="R047" n="0559a05"/>六會權歸實。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0290c22"/><lb ed="R047" n="0559a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0290c2201">我有方便力<note place="inline">至</note>唯一無二乘。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0290c23"/><lb ed="R047" n="0559a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0290c2301">雖說三乘皆歸一實。</p><p xml:id="pX30p0290c2309" cb:place="inline">△七頌三世道同三。一頌過
<lb ed="X" n="0290c24"/><lb ed="R047" n="0559a08"/>去道同二。</p><p xml:id="pX30p0290c2405" cb:place="inline">初諸佛等同。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X30.0602.0291a" n="0291a"/>
<lb ed="X" n="0291a01"/><lb ed="R047" n="0559a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0291a0101">過去無數劫<note place="inline">至</note>令入於佛道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0291a02"/><lb ed="R047" n="0559a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0291a0201">言皆依權演實也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0291a03"/><lb ed="R047" n="0559a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0291a0301">又諸大聖主<note place="inline">至</note>助顯第一義。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0291a04"/><lb ed="R047" n="0559a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0291a0401">此又廣演諸佛隨機方便異。之言多也。謂以多方
<lb ed="X" n="0291a05"/><lb ed="R047" n="0559a13"/>便助顯妙法第一義諦。卽下文所陳。上至菩薩下
<lb ed="X" n="0291a06"/><lb ed="R047" n="0559a14"/>至人天小善微因。皆成佛道是也。下文旁出四科。</p>
<lb ed="X" n="0291a07"/><lb ed="R047" n="0559a15"/><p xml:id="pX30p0291a0701">△二菩薩等同三。</p><p xml:id="pX30p0291a0708" cb:place="inline">初頌菩薩行。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0291a08"/><lb ed="R047" n="0559a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0291a0801">若有衆生類<note place="inline">至</note>皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0291a0801" n="0291a0801"/><anchor xml:id="beg0291a0801" n="0291a0801"/>已<anchor xml:id="end0291a0801"/>成佛道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0291a09"/><lb ed="R047" n="0559a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0291a0901">施戒忍進禪智。六度也。前四爲福後二爲慧。故曰
<lb ed="X" n="0291a10"/><lb ed="R047" n="0559a18"/>種種修福慧。自下諸行纖悉備擧。卽多方助顯也。
<lb ed="X" n="0291a11"/><lb ed="R047" n="0559b01"/>使卽其所顯明第一義。則一行一相無非妙法。擧
<lb ed="X" n="0291a12"/><lb ed="R047" n="0559b02"/>手低頭無非妙行。所以皆成佛道。縱雖未成其道
<lb ed="X" n="0291a13"/><lb ed="R047" n="0559b03"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0291a1301" n="0291a1301"/><anchor xml:id="beg0291a1301" n="0291a1301"/>已<anchor xml:id="end0291a1301"/>具矣。</p><p xml:id="pX30p0291a1304" cb:place="inline">△二頌聲聞行。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0291a14"/><lb ed="R047" n="0559b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0291a1401">諸佛滅度<anchor xml:id="nkr_note_add_0291a1401" n="0291a1401"/><anchor xml:id="beg0291a1401" n="0291a1401"/>已<anchor xml:id="end0291a1401"/>。若人善軟心。如是諸衆生。皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0291a1402" n="0291a1402"/><anchor xml:id="beg0291a1402" n="0291a1402"/>已<anchor xml:id="end0291a1402"/>成佛道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0291a15"/><lb ed="R047" n="0559b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0291a1501">以善軟爲聲聞行者。大品歎羅漢心調柔軟。淨名
<lb ed="X" n="0291a16"/><lb ed="R047" n="0559b06"/>云。住調伏心是賢聖行。</p><p xml:id="pX30p0291a1610" cb:place="inline">△三頌人天行四。</p><p xml:id="pX30p0291a1617" cb:place="inline">一造
<lb ed="X" n="0291a17"/><lb ed="R047" n="0559b07"/>塔善行。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0291a18"/><lb ed="R047" n="0559b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0291a1801">諸佛滅度<anchor xml:id="nkr_note_add_0291a1801" n="0291a1801"/><anchor xml:id="beg0291a1801" n="0291a1801"/>已<anchor xml:id="end0291a1801"/><note place="inline">至</note>皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0291a1802" n="0291a1802"/><anchor xml:id="beg0291a1802" n="0291a1802"/>已<anchor xml:id="end0291a1802"/>成佛道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0291a19"/><lb ed="R047" n="0559b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0291a1901">萬億種者。或七寶香木。或瓦石沙土。貴賤華質之
<lb ed="X" n="0291a20"/><lb ed="R047" n="0559b10"/>不同等。妙刹也。精誠戲笑之所寓等。妙心也。所以
<lb ed="X" n="0291a21"/><lb ed="R047" n="0559b11"/>皆成佛道。</p><p xml:id="pX30p0291a2105" cb:place="inline">△二造像善行。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0291a22"/><lb ed="R047" n="0559b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0291a2201">若人爲佛故<note place="inline">至</note>度脫無量衆。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0291a23"/><lb ed="R047" n="0559b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0291a2301">諸形像者。或木雕漆布。或泥塑寶鑽。或金銀乃至
<lb ed="X" n="0291a24"/><lb ed="R047" n="0559b14"/>錫鐵而鑄。或衆彩乃至指爪而畫。若形若影之精
<pb ed="X" xml:id="X30.0602.0291b" n="0291b"/>
<lb ed="X" n="0291b01"/><lb ed="R047" n="0559b15"/>朴等。妙相也。自作使人之專略等。妙心也。至若漸
<lb ed="X" n="0291b02"/><lb ed="R047" n="0559b16"/>積功德具足大悲。如是種種無非實相。皆第一義。
<lb ed="X" n="0291b03"/><lb ed="R047" n="0559b17"/>所以皆成佛道。然此非二乘所及。故曰但化諸菩
<lb ed="X" n="0291b04"/><lb ed="R047" n="0559b18"/>薩也。</p><p xml:id="pX30p0291b0403" cb:place="inline">△三供佛善行。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0291b05"/><lb ed="R047" n="0560a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0291b0501">若人於塔廟<note place="inline">至</note>如薪盡火滅。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0291b06"/><lb ed="R047" n="0560a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0291b0601">或香華幡葢出於敬心。或衆鼓伎樂出於喜心。或
<lb ed="X" n="0291b07"/><lb ed="R047" n="0560a03"/>一色一香出於亂心。乃至歌唄之小音低頭之小
<lb ed="X" n="0291b08"/><lb ed="R047" n="0560a04"/>善。而皆成佛道者。第一義諦離敬怠絕喜惡。靜亂
<lb ed="X" n="0291b09"/><lb ed="R047" n="0560a05"/>小大皆通爲一故也。若以敬喜爲是。以怠亂爲非。
<lb ed="X" n="0291b10"/><lb ed="R047" n="0560a06"/>則終身處乎是非之境喜惡之場。雖歷塵劫碎身
<lb ed="X" n="0291b11"/><lb ed="R047" n="0560a07"/>粉命。未有得道之期。況一擧手低頭之頃耶。度衆
<lb ed="X" n="0291b12"/><lb ed="R047" n="0560a08"/>入滅乃詳言成佛轉化之事也。貝螺也。大者繚曲
<lb ed="X" n="0291b13"/><lb ed="R047" n="0560a09"/>似角。故名角貝。</p><p xml:id="pX30p0291b1307" cb:place="inline">△四散亂善行。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0291b14"/><lb ed="R047" n="0560a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0291b1401">若人散亂心。入於塔廟中。一稱南無佛。皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0291b1401" n="0291b1401"/><anchor xml:id="beg0291b1401" n="0291b1401"/>已<anchor xml:id="end0291b1401"/>成佛道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0291b15"/><lb ed="R047" n="0560a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0291b1501">諸行首擧六度。福慧爲最難。末擧亂心稱佛爲最
<lb ed="X" n="0291b16"/><lb ed="R047" n="0560a12"/>易。而皆成佛道者。信乎道無難易。顚沛造次無非
<lb ed="X" n="0291b17"/><lb ed="R047" n="0560a13"/>妙法。無非第一義也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0291b18"/><lb ed="R047" n="0560a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0291b1801">於諸過去佛。在世或滅後。若有聞是法。皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0291b1801" n="0291b1801"/><anchor xml:id="beg0291b1801" n="0291b1801"/>已<anchor xml:id="end0291b1801"/>成佛道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0291b19"/><lb ed="R047" n="0560a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0291b1901">結過去道同也。</p><p xml:id="pX30p0291b1907" cb:place="inline">△二頌未來道同。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0291b20"/><lb ed="R047" n="0560a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0291b2001">未來諸世尊<note place="inline">至</note>亦同得此道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0291b21"/><lb ed="R047" n="0560a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0291b2101">此同釋迦本立誓願。次明隨機助顯。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0291b22"/><lb ed="R047" n="0560a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0291b2201">未來世諸佛。雖說百千億。無數諸法門。其實爲一乘。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0291b23"/><lb ed="R047" n="0560b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0291b2301">此同過佛以異方便助顯等意。而簡其文也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0291b24"/><lb ed="R047" n="0560b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0291b2401">諸佛兩足尊<note place="inline">至</note>導師方便說。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X30.0602.0291c" n="0291c"/>
<lb ed="X" n="0291c01"/><lb ed="R047" n="0560b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0291c0101">重明佛說一乘之意也。法常無性則言詞相寂不
<lb ed="X" n="0291c02"/><lb ed="R047" n="0560b04"/>容有說。但爲發起佛種故說一乘。此同後文知第
<lb ed="X" n="0291c03"/><lb ed="R047" n="0560b05"/>一寂滅以方便力說也。是法住法位者。森羅萬像
<lb ed="X" n="0291c04"/><lb ed="R047" n="0560b06"/>皆卽實相也。世間相常住者。山河大地當體眞常
<lb ed="X" n="0291c05"/><lb ed="R047" n="0560b07"/>也。三乘遣相明眞故。法不住位。釋動求靜故。見有
<lb ed="X" n="0291c06"/><lb ed="R047" n="0560b08"/>遷流。一乘觸事而眞。不生情解故。法法住位世相
<lb ed="X" n="0291c07"/><lb ed="R047" n="0560b09"/>常住。道場所證如此而<anchor xml:id="nkr_note_add_0291c0701" n="0291c0701"/><anchor xml:id="beg0291c0701" n="0291c0701"/>已<anchor xml:id="end0291c0701"/>。故爲衆生方便演說也。</p>
<lb ed="X" n="0291c08"/><lb ed="R047" n="0560b10"/><p xml:id="pX30p0291c0801">△三頌現在道同。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0291c09"/><lb ed="R047" n="0560b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0291c0901">天人所供養<note place="inline">至</note>其實爲佛乘。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0291c10"/><lb ed="R047" n="0560b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0291c1001">次明隨機助顯。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0291c11"/><lb ed="R047" n="0560b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0291c1101">知衆生諸行<note place="inline">至</note>隨應方便說。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0291c12"/><lb ed="R047" n="0560b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0291c1201">亦同前助顯簡文。</p><p xml:id="pX30p0291c1208" cb:place="inline">△八頌自行道同。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0291c13"/><lb ed="R047" n="0560b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0291c1301">今我亦如是。安隱衆生故。以種種法門。宣示於佛道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0291c14"/><lb ed="R047" n="0560b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0291c1401">次明隨機助顯。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0291c15"/><lb ed="R047" n="0560b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0291c1501">我以智慧力。知衆生性欲。方便說諸法。皆令得歡喜。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0291c16"/><lb ed="R047" n="0560b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0291c1601">此亦助顯簡文也。所以逐節擧助顯事者。明三世
<lb ed="X" n="0291c17"/><lb ed="R047" n="0561a01"/>諸佛以至釋迦。說法儀式並同。</p><p xml:id="pX30p0291c1713" cb:place="inline">△九頌原始開權。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0291c18"/><lb ed="R047" n="0561a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0291c1801">舍利弗當知<note place="inline">至</note>而起大悲心。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0291c19"/><lb ed="R047" n="0561a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0291c1901">頌佛出五濁等文。窮無福慧。衆生濁也。生死不斷。
<lb ed="X" n="0291c20"/><lb ed="R047" n="0561a04"/>命濁也。著欲盲冥。卽煩惱濁。不求佛法。卽劫濁。深
<lb ed="X" n="0291c21"/><lb ed="R047" n="0561a05"/>入邪見。卽見濁也。以苦捨苦。言不知出要。聖人所
<lb ed="X" n="0291c22"/><lb ed="R047" n="0561a06"/>以爲此起悲開權也。五眼中肉眼礙而不通。天眼
<lb ed="X" n="0291c23"/><lb ed="R047" n="0561a07"/>通而滯相。慧眼直以破相。法眼直以觀俗。佛眼無
<lb ed="X" n="0291c24"/><lb ed="R047" n="0561a08"/>不洞徹。而善觀衆生緣業。故云以佛眼觀也。<g ref="#CB01738">𤛆</g>牛
<pb ed="X" xml:id="X30.0602.0292a" n="0292a"/>
<lb ed="X" n="0292a01"/><lb ed="R047" n="0561a09"/>南夷之獸。蔽於愛尾因以害生。衆生蔽五欲之愛
<lb ed="X" n="0292a02"/><lb ed="R047" n="0561a10"/>害猶是也。大勢佛者。衆生窮無福慧墮險遭苦。唯
<lb ed="X" n="0292a03"/><lb ed="R047" n="0561a11"/>佛有大勢能救險道。法有大力能斷諸苦。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0292a04"/><lb ed="R047" n="0561a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0292a0401">我始坐道場<note place="inline">至</note>云何而可度。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0292a05"/><lb ed="R047" n="0561a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0292a0501">始坐道場者。華嚴之後隱舍那身現大權相。示成
<lb ed="X" n="0292a06"/><lb ed="R047" n="0561a14"/>正覺之始也。觀樹經行思以道蔭物也。三七思惟
<lb ed="X" n="0292a07"/><lb ed="R047" n="0561a15"/>思開三闡化也。衆生耽湎五欲迷失正道。名樂癡
<lb ed="X" n="0292a08"/><lb ed="R047" n="0561a16"/>所盲。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0292a09"/><lb ed="R047" n="0561a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0292a0901">爾時諸梵王<note place="inline">至</note>請我轉法輪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0292a10"/><lb ed="R047" n="0561a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0292a1001">方思闡化而諸梵適請。乃世道交興機緣默感也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0292a11"/><lb ed="R047" n="0561b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0292a1101">我卽自思惟<note place="inline">至</note>疾入於涅槃。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0292a12"/><lb ed="R047" n="0561b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0292a1201">爲機沈思進退未決。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0292a13"/><lb ed="R047" n="0561b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0292a1301">尋念過去佛。所行方便力。我今所得道。亦應說三乘。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0292a14"/><lb ed="R047" n="0561b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0292a1401">欲効三世佛說法之儀式也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0292a15"/><lb ed="R047" n="0561b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0292a1501">作是思惟時<note place="inline">至</note>但爲敎菩薩。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0292a16"/><lb ed="R047" n="0561b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0292a1601">此皆十方佛語歎釋迦之善思合諸佛之方便。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0292a17"/><lb ed="R047" n="0561b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0292a1701">舍利弗當知<note place="inline">至</note>我亦隨順行。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0292a18"/><lb ed="R047" n="0561b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0292a1801">釋迦昔聞十方佛語慰喩。乃稱名歸依而隨順其
<lb ed="X" n="0292a19"/><lb ed="R047" n="0561b09"/>語。以狥物機也。南無者歸依之辭。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0292a20"/><lb ed="R047" n="0561b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0292a2001">思惟是事<anchor xml:id="nkr_note_add_0292a2001" n="0292a2001"/><anchor xml:id="beg0292a2001" n="0292a2001"/>已<anchor xml:id="end0292a2001"/><note place="inline">至</note>法僧差別名。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0292a21"/><lb ed="R047" n="0561b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0292a2101">思得其宜。卽趣<name role="" type="person">鹿野苑</name>。依實開權也。波羅奈卽鹿
<lb ed="X" n="0292a22"/><lb ed="R047" n="0561b12"/>野苑之境號。最初說四諦處也。五比丘卽憍陳如
<lb ed="X" n="0292a23"/><lb ed="R047" n="0561b13"/>等。於迦葉佛學道未證。誓於釋迦法中最先開悟。
<lb ed="X" n="0292a24"/><lb ed="R047" n="0561b14"/>故先度之。因是而三寶之名出焉。始坐道場故有
<pb ed="X" xml:id="X30.0602.0292b" n="0292b"/>
<lb ed="X" n="0292b01"/><lb ed="R047" n="0561b15"/>佛名。轉法輪說涅槃故有法名。度憍陳爲羅漢故
<lb ed="X" n="0292b02"/><lb ed="R047" n="0561b16"/>有僧名。皆自一道而有差別也。若知佛卽是法法
<lb ed="X" n="0292b03"/><lb ed="R047" n="0561b17"/>卽是衆入不二法門。則何差別之有。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0292b04"/><lb ed="R047" n="0561b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0292b0401">從久遠劫來。讚示涅槃法。生死苦永盡。我常如是說。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0292b05"/><lb ed="R047" n="0562a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0292b0501">結始權意也。讚示涅槃法而說生死苦永盡。所謂
<lb ed="X" n="0292b06"/><lb ed="R047" n="0562a02"/>說諸盡苦道示之以涅槃。葢曲狥機權耳。</p><p xml:id="pX30p0292b0617" cb:place="inline">△十頌
<lb ed="X" n="0292b07"/><lb ed="R047" n="0562a03"/>要終顯實。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0292b08"/><lb ed="R047" n="0562a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0292b0801">舍利弗當知<note place="inline">至</note>今正是其時。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0292b09"/><lb ed="R047" n="0562a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0292b0901">終見機熟乃思顯實。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0292b10"/><lb ed="R047" n="0562a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0292b1001">舍利弗當知<note place="inline">至</note>但說無上道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0292b11"/><lb ed="R047" n="0562a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0292b1101">鈍根小智指退席衆也。今喜退矣。故不假方便。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0292b12"/><lb ed="R047" n="0562a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0292b1201">菩薩聞是法。疑網皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0292b1201" n="0292b1201"/><anchor xml:id="beg0292b1201" n="0292b1201"/>已<anchor xml:id="end0292b1201"/>除。千二百羅漢。悉亦當作佛。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0292b13"/><lb ed="R047" n="0562a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0292b1301">旣遇如來正修行路。根無大小皆成佛果。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0292b14"/><lb ed="R047" n="0562a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0292b1401">如三世諸佛。說法之儀式。我今亦如是。說無分別法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0292b15"/><lb ed="R047" n="0562a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0292b1501">結終實意也。</p><p xml:id="pX30p0292b1506" cb:place="inline">△十一廣讚一乘。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0292b16"/><lb ed="R047" n="0562a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0292b1601">諸佛興出世<note place="inline">至</note>過於優曇華。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0292b17"/><lb ed="R047" n="0562a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0292b1701">讚一乘難値難聞也。如大通之前百八十劫空過
<lb ed="X" n="0292b18"/><lb ed="R047" n="0562a14"/>無佛。佛難値也。釋迦出五濁四十年待時。法難說
<lb ed="X" n="0292b19"/><lb ed="R047" n="0562a15"/>也。由是二者。故曠劫難聞。又有退席故聽受亦難。
<lb ed="X" n="0292b20"/><lb ed="R047" n="0562a16"/>四難相際所以希有如優曇華。而聞法能讚者。又
<lb ed="X" n="0292b21"/><lb ed="R047" n="0562a17"/>過前四。蓋是法甚深奧少有能信者故也。能讚是
<lb ed="X" n="0292b22"/><lb ed="R047" n="0562a18"/>法則爲供佛者。三世諸佛皆從此出故。</p><p xml:id="pX30p0292b2216" cb:place="inline">△十二慰
<lb ed="X" n="0292b23"/><lb ed="R047" n="0562b01"/>喩勸信。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0292b24"/><lb ed="R047" n="0562b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0292b2401">汝等勿有疑<note place="inline">至</note>無聲聞弟子。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X30.0602.0292c" n="0292c"/>
<lb ed="X" n="0292c01"/><lb ed="R047" n="0562b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0292c0101">剏說一乘。恐其驚怪。故慰使勿疑。而知法王法中
<lb ed="X" n="0292c02"/><lb ed="R047" n="0562b04"/>本無二乘也。</p><p xml:id="pX30p0292c0206" cb:place="inline">△十三流通法說。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0292c03"/><lb ed="R047" n="0562b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0292c0301">汝等舍利弗<note place="inline">至</note>廣讚一乘道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0292c04"/><lb ed="R047" n="0562b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0292c0401">言當知祕要。使護持而流通也。言五濁惡世及當
<lb ed="X" n="0292c05"/><lb ed="R047" n="0562b07"/>來惡人。使擇機而流通也。言有慙愧淸淨等。使應
<lb ed="X" n="0292c06"/><lb ed="R047" n="0562b08"/>機而流通也。</p><p xml:id="pX30p0292c0606" cb:place="inline">△十四總結法說。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0292c07"/><lb ed="R047" n="0562b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0292c0701">舍利弗當知<note place="inline">至</note>自知當作佛。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0292c08"/><lb ed="R047" n="0562b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0292c0801">知昔之權爲隨宜。信今之實而無惑。則諸佛實智
<lb ed="X" n="0292c09"/><lb ed="R047" n="0562b11"/>汝<anchor xml:id="nkr_note_add_0292c0901" n="0292c0901"/><anchor xml:id="beg0292c0901" n="0292c0901"/>已<anchor xml:id="end0292c0901"/>得之。宜自忻慶知當作佛也。身子領悟偈云。
<lb ed="X" n="0292c10"/><lb ed="R047" n="0562b12"/>安住實智中我定當作佛。葢領悟此語。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0292c11"/><lb ed="R047" n="0562b13"/>
<lb ed="X" n="0292c12"/><lb ed="R047" n="0562b14"/><cb:juan fun="close" n="1c"><cb:jhead>妙法蓮華經解卷第一之三</cb:jhead></cb:juan>
</body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0276a1201" to="#end0276a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0276a1601" to="#end0276a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0277c1901" to="#end0277c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">呾</lem><rdg wit="#wit.orig">咀</rdg></app>
<app from="#beg0278a1201" to="#end0278a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">采</lem><rdg wit="#wit.orig">釆</rdg></app>
<app from="#beg0278a1601" to="#end0278a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">諡</lem><rdg wit="#wit.orig">謚</rdg></app>
<app from="#beg0279a0701" to="#end0279a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0279a0801" to="#end0279a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0279c0701" to="#end0279c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0280c1101" to="#end0280c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0280c1401" to="#end0280c1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0281b2401" to="#end0281b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0281c2001" to="#end0281c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0281c2201" to="#end0281c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0281c2202" to="#end0281c2202"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0281c2301" to="#end0281c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0281c2302" to="#end0281c2302"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0281c2401" to="#end0281c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0282b0301" to="#end0282b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0282b0501" to="#end0282b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0282b2301" to="#end0282b2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0283a1701" to="#end0283a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0285b1101" to="#end0285b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0285b1102" to="#end0285b1102"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0285b2001" to="#end0285b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0286b0401" to="#end0286b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0286c0201" to="#end0286c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0286c0801" to="#end0286c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0287a0601" to="#end0287a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0287a0602" to="#end0287a0602"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0287b2301" to="#end0287b2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0287c0201" to="#end0287c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0288a1501" to="#end0288a1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0288a1801" to="#end0288a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳巳</rdg></app>
<app from="#beg0288b0201" to="#end0288b0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0288b0601" to="#end0288b0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0288b1801" to="#end0288b1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0288c1601" to="#end0288c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0288c1602" to="#end0288c1602"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0288c1603" to="#end0288c1603"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0289a0401" to="#end0289a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0289b2201" to="#end0289b2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0289c1001" to="#end0289c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0289c1601" to="#end0289c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0290a2001" to="#end0290a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0290b1901" to="#end0290b1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0290c1601" to="#end0290c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0290c1801" to="#end0290c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0291a0801" to="#end0291a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0291a1301" to="#end0291a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0291a1401" to="#end0291a1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0291a1402" to="#end0291a1402"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0291a1801" to="#end0291a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0291a1802" to="#end0291a1802"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0291b1401" to="#end0291b1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0291b1801" to="#end0291b1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0291c0701" to="#end0291c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0292a2001" to="#end0292a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0292b1201" to="#end0292b1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0292c0901" to="#end0292c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="xuzang-notes">
<head>卍續藏 校注</head>
<p>
<note n="0276001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0276001">目錄新作</note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
<note n="0276a1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0276a1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0276a1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0276a1601">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0277c1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0277c1901">呾【CB】，咀【卍續】</note>
<note n="0278a1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0278a1201">采【CB】，釆【卍續】</note>
<note n="0278a1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0278a1601">諡【CB】，謚【卍續】</note>
<note n="0279a0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0279a0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0279a0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0279a0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0279c0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0279c0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0280c1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0280c1101">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0280c1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0280c1401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0281b2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0281b2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0281c2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0281c2001">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0281c2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0281c2201">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0281c2202" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0281c2202">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0281c2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0281c2301">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0281c2302" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0281c2302">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0281c2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0281c2401">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0282b0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0282b0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0282b0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0282b0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0282b2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0282b2301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0283a1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0283a1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0285b1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0285b1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0285b1102" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0285b1102">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0285b2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0285b2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0286b0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0286b0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0286c0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0286c0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0286c0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0286c0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0287a0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0287a0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0287a0602" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0287a0602">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0287b2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0287b2301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0287c0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0287c0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0288a1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0288a1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0288a1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0288a1801">己已【CB】，巳巳【卍續】</note>
<note n="0288b0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0288b0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0288b0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0288b0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0288b1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0288b1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0288c1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0288c1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0288c1602" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0288c1602">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0288c1603" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0288c1603">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0289a0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0289a0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0289b2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0289b2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0289c1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0289c1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0289c1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0289c1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0290a2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0290a2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0290b1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0290b1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0290c1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0290c1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0290c1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0290c1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0291a0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0291a0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0291a1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0291a1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0291a1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0291a1401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0291a1402" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0291a1402">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0291a1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0291a1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0291a1802" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0291a1802">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0291b1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0291b1401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0291b1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0291b1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0291c0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0291c0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0292a2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0292a2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0292b1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0292b1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0292c0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0292c0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>