<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="X30n0603">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 603 法華經合論</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經數位版, No. 603 法華經合論</title>
			<author>宋 慧洪造　<name role="" type="person">張商英</name>撰</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp5"><resp>corrections</resp><name>CBETA.ting</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp6"><resp>corrections</resp><name>CBETA.shin</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>7卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">30</idno>.<idno type="no">603</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2024-02-25 09:56:44 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">法華經合論</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">CBETA 人工輸入，CBETA 掃瞄辨識</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>原書標點</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【卍續】</witness>
						<witness xml:id="wit1">【嘉興-CB】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		<charDecl>
<char xml:id="CB00145">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00145</charName>
				<mapping cb:dec="983185" type="PUA">U+F0091</mapping>
			<mapping type="unicode">U+3779</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[少/兔]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB00376">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00376</charName>
				<mapping cb:dec="983416" type="PUA">U+F0178</mapping>
			<mapping type="unicode">U+4ACC</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[卑*頁]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB00501">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00501</charName>
				<mapping cb:dec="983541" type="PUA">U+F01F5</mapping>
			<mapping type="unicode">U+4B7E</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>馱</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[馬*犬]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB01738">
				<charName>CBETA CHARACTER CB01738</charName>
				<mapping cb:dec="984778" type="PUA">U+F06CA</mapping>
			<mapping type="unicode">U+246C6</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>犛</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[犛-未+牙]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB01926">
				<charName>CBETA CHARACTER CB01926</charName>
				<mapping cb:dec="984966" type="PUA">U+F0786</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+7070</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>灰</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[厂@火]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB02494">
				<charName>CBETA CHARACTER CB02494</charName>
				<mapping cb:dec="985534" type="PUA">U+F09BE</mapping>
			<mapping type="unicode">U+47E6</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>跋</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[跳-兆+(乏-之+友)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB02547">
				<charName>CBETA CHARACTER CB02547</charName>
				<mapping cb:dec="985587" type="PUA">U+F09F3</mapping>
			<mapping type="unicode">U+43A1</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[而/火]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB08504">
				<charName>CBETA CHARACTER CB08504</charName>
				<mapping cb:dec="991544" type="PUA">U+F2138</mapping>
			<mapping type="unicode">U+269A8</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>燄</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[舀*炎]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15148">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15148</charName>
				<mapping cb:dec="998188" type="PUA">U+F3B2C</mapping>
			<mapping type="unicode">U+26615</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>畫</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[書-曰+(且-二+人)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15168">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15168</charName>
				<mapping cb:dec="998208" type="PUA">U+F3B40</mapping>
			<charProp><localName>normalized form</localName><value>鬣</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[髟/(鼠-臼+(ㄇ@(企-止)))]</value></charProp></char>
</charDecl>
	</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-05-20">
			<name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication
		</change>
		<change when="2006-09-14T11:22:52">
			Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<milestone unit="juan" n="1"/>
<pb ed="X" xml:id="X30.0603.0361b" n="0361b"/>
<lb ed="X" n="0361b01"/>
<lb ed="X" n="0361b02"/>
<lb ed="X" n="0361b03"/>
<lb ed="X" n="0361b04"/><lb ed="R047" n="0699a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">目次</cb:mulu><head>法華經合論目<anchor xml:id="nkr_note_orig_0361001" n="0361001"/>次</head>
<lb ed="X" n="0361b05"/><lb ed="R047" n="0699a02"/>
<lb ed="X" n="0361b06"/><lb ed="R047" n="0699a03"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX30p0361b0601">卷第一
<lb ed="X" n="0361b07"/><lb ed="R047" n="0699a04"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX30p0361b0701">序</item><item xml:id="itemX30p0361b0702">序品第一</item>
<lb ed="X" n="0361b08"/><lb ed="R047" n="0699a05"/><item xml:id="itemX30p0361b0801">方便品第二</item></list></item>
<lb ed="X" n="0361b09"/><lb ed="R047" n="0699a06"/><item xml:id="itemX30p0361b0901">卷第二
<lb ed="X" n="0361b10"/><lb ed="R047" n="0699a07"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX30p0361b1001">譬喩品第三</item><item xml:id="itemX30p0361b1006">信解品第四</item></list></item>
<lb ed="X" n="0361b11"/><lb ed="R047" n="0699a08"/><item xml:id="itemX30p0361b1101">卷第三
<lb ed="X" n="0361b12"/><lb ed="R047" n="0699a09"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX30p0361b1201">藥草喩品第五</item><item xml:id="itemX30p0361b1207">授記品第六</item>
<lb ed="X" n="0361b13"/><lb ed="R047" n="0699a10"/><item xml:id="itemX30p0361b1301">化城喩品第七</item></list></item>
<lb ed="X" n="0361b14"/><lb ed="R047" n="0699a11"/><item xml:id="itemX30p0361b1401">卷第四
<lb ed="X" n="0361b15"/><lb ed="R047" n="0699a12"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX30p0361b1501">五百弟子品第八</item><item xml:id="itemX30p0361b1508">人記品第九</item>
<lb ed="X" n="0361b16"/><lb ed="R047" n="0699a13"/><item xml:id="itemX30p0361b1601">法師品第十</item><item xml:id="itemX30p0361b1606">見寶塔品第十一</item>
<lb ed="X" n="0361b17"/><lb ed="R047" n="0699a14"/><item xml:id="itemX30p0361b1701">提婆達多品第十二</item><item xml:id="itemX30p0361b1709">勸持品第十三</item></list></item>
<lb ed="X" n="0361b18"/><lb ed="R047" n="0699a15"/><item xml:id="itemX30p0361b1801">卷第五
<lb ed="X" n="0361b19"/><lb ed="R047" n="0699a16"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX30p0361b1901">安樂行品第十四</item><item xml:id="itemX30p0361b1908">湧出品第十五</item>
<lb ed="X" n="0361b20"/><lb ed="R047" n="0699a17"/><item xml:id="itemX30p0361b2001">壽量品第十六</item><item xml:id="itemX30p0361b2007">分別功德品第十七</item></list></item>
<lb ed="X" n="0361b21"/><lb ed="R047" n="0699a18"/><item xml:id="itemX30p0361b2101">卷第六
<lb ed="X" n="0361b22"/><lb ed="R047" n="0699b01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX30p0361b2201">隨喜功德品第十八</item><item xml:id="itemX30p0361b2209">法師功德品第十九</item>
<lb ed="X" n="0361b23"/><lb ed="R047" n="0699b02"/><item xml:id="itemX30p0361b2301">不輕品第二十</item><item xml:id="itemX30p0361b2307">神力品第二十一</item>
<lb ed="X" n="0361b24"/><lb ed="R047" n="0699b03"/><item xml:id="itemX30p0361b2401">囑累品第二十二</item><item xml:id="itemX30p0361b2408">藥王品第二十三</item></list></item>
<pb ed="X" xml:id="X30.0603.0361c" n="0361c"/>
<lb ed="X" n="0361c01"/><lb ed="R047" n="0699b04"/><item xml:id="itemX30p0361c0101">卷第七
<lb ed="X" n="0361c02"/><lb ed="R047" n="0699b05"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX30p0361c0201">妙音品第二十四</item><item xml:id="itemX30p0361c0208">普門品第二十五</item>
<lb ed="X" n="0361c03"/><lb ed="R047" n="0699b06"/><item xml:id="itemX30p0361c0301">陀羅尼品第二十六</item><item xml:id="itemX30p0361c0309">嚴王品第二十七</item>
<lb ed="X" n="0361c04"/><lb ed="R047" n="0699b07"/><item xml:id="itemX30p0361c0401">勸發品第二十八</item><item xml:id="itemX30p0361c0408"><g ref="#CB02494">䟦</g></item></list></item></list>
<lb ed="X" n="0361c05"/><lb ed="R047" n="0699b08"/>
<lb ed="X" n="0361c06"/><lb ed="R047" n="0699b09"/><p xml:id="pX30p0361c0601">法華經合論目次<note place="inline">終</note></p></cb:div>
<lb ed="X" n="0361c07"/>
<lb ed="X" n="0361c08"/>
<lb ed="X" n="0361c09"/>
<lb ed="X" n="0361c10"/>
<lb ed="X" n="0361c11"/>
<lb ed="X" n="0361c12"/>
<lb ed="X" n="0361c13"/>
<lb ed="X" n="0361c14"/>
<lb ed="X" n="0361c15"/>
<lb ed="X" n="0361c16"/>
<lb ed="X" n="0361c17"/>
<lb ed="X" n="0361c18"/>
<lb ed="X" n="0361c19"/>
<lb ed="X" n="0361c20"/>
<lb ed="X" n="0361c21"/>
<lb ed="X" n="0361c22"/>
<lb ed="X" n="0361c23"/>
<lb ed="X" n="0361c24"/>
<pb ed="X" xml:id="X30.0603.0362a" n="0362a"/>
<lb ed="X" n="0362a01"/>
<lb ed="X" n="0362a02"/>
<lb ed="X" n="0362a03"/>
<lb ed="X" n="0362a04"/>
<lb ed="X" n="0362a05"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 603-A 鐫法華合論序</cb:mulu><head>No. 603-A
<lb ed="X" n="0362a06"/><lb ed="R047" n="0700a01"/> 鐫法華合論序</head>
<lb ed="X" n="0362a07"/>
<lb ed="X" n="0362a08"/><lb ed="R047" n="0700a02"/><p xml:id="pX30p0362a0801">上遡天台下及蕅益施註於玅經者不爲少各自披
<lb ed="X" n="0362a09"/><lb ed="R047" n="0700a03"/>新獵異此立彼破始涉徒讀之三四過而不通未見
<lb ed="X" n="0362a10"/><lb ed="R047" n="0700a04"/>如石門圓明禪師合論能就自<anchor xml:id="nkr_note_add_0362a1001" n="0362a1001"/><anchor xml:id="beg0362a1001" n="0362a1001"/>己<anchor xml:id="end0362a1001"/>所證向不說破處
<lb ed="X" n="0362a11"/><lb ed="R047" n="0700a05"/>說之者會有印氏將梓以傳余頷之曰足是爲講經
<lb ed="X" n="0362a12"/><lb ed="R047" n="0700a06"/>者之點眼藥便加國字訓於其傍畁之然比年以抱
<lb ed="X" n="0362a13"/><lb ed="R047" n="0700a07"/>痾故氣懦不能參詳互校於罪我者所不暇計敢吿
<lb ed="X" n="0362a14"/><lb ed="R047" n="0700a08"/>諸方幸下鉛筆焉刻成歲在壬午重自京華歸于東
<lb ed="X" n="0362a15"/><lb ed="R047" n="0700a09"/>奧之春也。</p>
<lb ed="X" n="0362a16"/><lb ed="R047" n="0700a10"/>
<lb ed="X" n="0362a17"/><lb ed="R047" n="0700a11"/><p xml:id="pX30p0362a1701">仙臺龍寶比丘實養長與題於洛之智積輪下</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0362a18"/>
<lb ed="X" n="0362a19"/>
<lb ed="X" n="0362a20"/>
<lb ed="X" n="0362a21"/>
<lb ed="X" n="0362a22"/>
<lb ed="X" n="0362a23"/>
<lb ed="X" n="0362a24"/>
<pb ed="X" xml:id="X30.0603.0362b" n="0362b"/>
<lb ed="X" n="0362b01"/>
<lb ed="X" n="0362b02"/><cb:docNumber>No. 603</cb:docNumber>
<lb ed="X" n="0362b03"/><lb ed="R047" n="0701a01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>玅法蓮華經合論卷第一</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0362b04"/>
<lb ed="X" n="0362b05"/><lb ed="R047" n="0701a02"/><byline cb:type="other">經　姚秦三藏法師　鳩摩羅什　譯</byline>
<lb ed="X" n="0362b06"/><lb ed="R047" n="0701a03"/><byline cb:type="author">論　宋寶覺圓明禪師　慧洪　造</byline>
<lb ed="X" n="0362b07"/><lb ed="R047" n="0701a04"/><byline cb:type="author"><note place="inline">附論</note>　宋丞相無盡居士　<name role="" type="person">張商英</name>　撰</byline>
<lb ed="X" n="0362b08"/><lb ed="R047" n="0701a05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">經題</cb:mulu><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0362b0801">玅法蓮華經</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0362b09"/><lb ed="R047" n="0701a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0362b0901">論曰心法之微玅分別語言所不能形容然則終
<lb ed="X" n="0362b10"/><lb ed="R047" n="0701a07"/>不可見之歟曰唯以方便設象以達其意使學者
<lb ed="X" n="0362b11"/><lb ed="R047" n="0701a08"/>自求而得之爲可見也此三世如來法施之式十
<lb ed="X" n="0362b12"/><lb ed="R047" n="0701a09"/>方菩薩悟入之因夫衆生難見者自心習見者蓮
<lb ed="X" n="0362b13"/><lb ed="R047" n="0701a10"/>華指其習見之象示其難見之玅故以經名玅法
<lb ed="X" n="0362b14"/><lb ed="R047" n="0701a11"/>蓮華其寂滅靈知之體廣大光明之用隨其所知
<lb ed="X" n="0362b15"/><lb ed="R047" n="0701a12"/>之量寓於七卷之文二十八品之義應機而答稱
<lb ed="X" n="0362b16"/><lb ed="R047" n="0701a13"/>性而談無詳略無麤玅皆象也蓮之方開<anchor xml:id="nkr_note_add_0362b1601" n="0362b1601"/><anchor xml:id="beg0362b1601" n="0362b1601"/>已<anchor xml:id="end0362b1601"/>有子
<lb ed="X" n="0362b17"/><lb ed="R047" n="0701a14"/>子中<anchor xml:id="nkr_note_add_0362b1701" n="0362b1701"/><anchor xml:id="beg0362b1701" n="0362b1701"/>已<anchor xml:id="end0362b1701"/>有蔤三際同時也以之觀自心則知古今
<lb ed="X" n="0362b18"/><lb ed="R047" n="0701a15"/>圓於一念在華嚴經則曰智入三世而無來往蓮
<lb ed="X" n="0362b19"/><lb ed="R047" n="0701a16"/>之子旣<anchor xml:id="nkr_note_add_0362b1901" n="0362b1901"/><anchor xml:id="beg0362b1901" n="0362b1901"/>已<anchor xml:id="end0362b1901"/>分布又會屬焉以之觀根境則知能所
<lb ed="X" n="0362b20"/><lb ed="R047" n="0701a17"/>分而不斷在般若經則曰無二無二分無別無斷
<lb ed="X" n="0362b21"/><lb ed="R047" n="0701a18"/>故由是論之則古今圓於一念者三世之蓮也能
<lb ed="X" n="0362b22"/><lb ed="R047" n="0701b01"/>所分而不斷者十方之蓮也至於佛出廣長舌相
<lb ed="X" n="0362b23"/><lb ed="R047" n="0701b02"/>放無數光謦欬彈指聲震三千大千手摩微塵菩
<lb ed="X" n="0362b24"/><lb ed="R047" n="0701b03"/>薩之頂久<anchor xml:id="nkr_note_add_0362b2401" n="0362b2401"/><anchor xml:id="beg0362b2401" n="0362b2401"/>已<anchor xml:id="end0362b2401"/>滅度<name role="" type="person">多寶佛塔</name>忽然現前三變淨土
<pb ed="X" xml:id="X30.0603.0362c" n="0362c"/>
<lb ed="X" n="0362c01"/><lb ed="R047" n="0701b04"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0362001" n="0362001"/>各十方分身佛畢集微塵菩薩隨佛語聲從地涌
<lb ed="X" n="0362c02"/><lb ed="R047" n="0701b05"/>出而云在處有說法華經寶塔皆現當見我與多
<lb ed="X" n="0362c03"/><lb ed="R047" n="0701b06"/>寶及分身佛則非神變示現皆自心常分之象也
<lb ed="X" n="0362c04"/><lb ed="R047" n="0701b07"/>是意也豈特見於此經華嚴入法界品毗目仙人
<lb ed="X" n="0362c05"/><lb ed="R047" n="0701b08"/>執善財童子手卽時善財自見其身往十佛刹微
<lb ed="X" n="0362c06"/><lb ed="R047" n="0701b09"/>塵數世界中到十佛刹微塵數諸佛所見彼佛刹
<lb ed="X" n="0362c07"/><lb ed="R047" n="0701b10"/>及其衆會諸佛相好種種莊嚴乃至或經百千億
<lb ed="X" n="0362c08"/><lb ed="R047" n="0701b11"/>不可說佛刹微塵數劫乃至時彼仙人放善財童
<lb ed="X" n="0362c09"/><lb ed="R047" n="0701b12"/>子手卽自見其身還在本處善財自見其身到十
<lb ed="X" n="0362c10"/><lb ed="R047" n="0701b13"/>佛刹微塵數佛所者十方不隔也或經百千億不
<lb ed="X" n="0362c11"/><lb ed="R047" n="0701b14"/>可說佛刹微塵數劫者三世不移也學者於此能
<lb ed="X" n="0362c12"/><lb ed="R047" n="0701b15"/>見不傳之玅則名報佛恩經如織經經常而緯變
<lb ed="X" n="0362c13"/><lb ed="R047" n="0701b16"/>所言爲經而<anchor xml:id="nkr_note_add_0362c1301" n="0362c1301"/><anchor xml:id="beg0362c1301" n="0362c1301"/>已<anchor xml:id="end0362c1301"/>緯焉以成則經所不能言也。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0362c14"/><lb ed="R047" n="0701b17"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">序品第一</cb:mulu><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0362c1401">玅法蓮華經序品第一</p>
<lb ed="X" n="0362c15"/><lb ed="R047" n="0701b18"/><p xml:id="pX30p0362c1501">如是我聞一時佛住<name role="" type="person">王舍城</name><name role="" type="person">耆闍崛山</name>中。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0362c16"/><lb ed="R047" n="0702a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0362c1601">論曰梁西域僧眞諦曰依微細律阿難當升座結
<lb ed="X" n="0362c17"/><lb ed="R047" n="0702a02"/>集法藏之時其身如佛具足相好大衆仰瞻生三
<lb ed="X" n="0362c18"/><lb ed="R047" n="0702a03"/>種疑疑從涅槃起更爲衆生說法疑他方佛來此
<lb ed="X" n="0362c19"/><lb ed="R047" n="0702a04"/>說法疑阿難成佛爲衆說法爲除此三疑故阿難
<lb ed="X" n="0362c20"/><lb ed="R047" n="0702a05"/>稱如是我聞一時於是三疑頓釋住<name role="" type="person">王舍城</name>耆闍
<lb ed="X" n="0362c21"/><lb ed="R047" n="0702a06"/>崛山中者說此經處也<name role="" type="person">摩竭國</name>王於其地作舍而
<lb ed="X" n="0362c22"/><lb ed="R047" n="0702a07"/>城之名<name role="" type="person">王舍城</name>耆闍崛此言<name role="" type="person">靈鷲山</name>形如之其山
<lb ed="X" n="0362c23"/><lb ed="R047" n="0702a08"/>在<name role="" type="person">王舍城</name>南。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0362c24"/><lb ed="R047" n="0702a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0362c2401">與大比丘<note place="inline">至</note>心得自在。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X30.0603.0363a" n="0363a"/>
<lb ed="X" n="0363a01"/><lb ed="R047" n="0702a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0363a0101">論曰比丘此言淨乞食言破煩惱言能持戒言能
<lb ed="X" n="0363a02"/><lb ed="R047" n="0702a11"/>怖魔阿羅漢此言賊破言應供言不生皆以一名
<lb ed="X" n="0363a03"/><lb ed="R047" n="0702a12"/>而含多義於此稱比丘而曰大者以一切衆中之
<lb ed="X" n="0363a04"/><lb ed="R047" n="0702a13"/>奇英天人所宗敬能勝九十六種議論故諸漏則
<lb ed="X" n="0363a05"/><lb ed="R047" n="0702a14"/>欲漏色漏無明漏由有漏故有煩惱夫能修無漏
<lb ed="X" n="0363a06"/><lb ed="R047" n="0702a15"/>法證無漏智則其神無隙而煩惱不能入矣結使
<lb ed="X" n="0363a07"/><lb ed="R047" n="0702a16"/>流則受扼縛葢見纏等皆煩惱也以其固結難盡
<lb ed="X" n="0363a08"/><lb ed="R047" n="0702a17"/>故謂之結若無三漏之因則無三有之果三有三
<lb ed="X" n="0363a09"/><lb ed="R047" n="0702a18"/>界之別名也聲聞未逮菩薩利他之功逮得<anchor xml:id="nkr_note_add_0363a0901" n="0363a0901"/><anchor xml:id="beg0363a0901" n="0363a0901"/>己<anchor xml:id="end0363a0901"/>利
<lb ed="X" n="0363a10"/><lb ed="R047" n="0702b01"/>而<anchor xml:id="nkr_note_add_0363a1001" n="0363a1001"/><anchor xml:id="beg0363a1001" n="0363a1001"/>已<anchor xml:id="end0363a1001"/>難盡者盡則心得解脫而自在矣無復煩惱
<lb ed="X" n="0363a11"/><lb ed="R047" n="0702b02"/>則賊破逮得<anchor xml:id="nkr_note_add_0363a1101" n="0363a1101"/><anchor xml:id="beg0363a1101" n="0363a1101"/>己<anchor xml:id="end0363a1101"/>利則應供盡諸有漏則不生也此
<lb ed="X" n="0363a12"/><lb ed="R047" n="0702b03"/>特槩叙萬二千衆之所證而其魁壘秀出者又名
<lb ed="X" n="0363a13"/><lb ed="R047" n="0702b04"/>標而次于下文。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0363a14"/><lb ed="R047" n="0702b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0363a1401">其名曰阿若<note place="inline">至</note>與眷屬俱。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0363a15"/><lb ed="R047" n="0702b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0363a1501">論曰阿若多此言解義其名也憍陳如此言火器
<lb ed="X" n="0363a16"/><lb ed="R047" n="0702b07"/>其姓也世事火天因以爲姓<name role="" type="person">摩訶迦葉</name>此言大龜
<lb ed="X" n="0363a17"/><lb ed="R047" n="0702b08"/>其姓也其先有龜國之瑞而於諸迦葉中德臘俱
<lb ed="X" n="0363a18"/><lb ed="R047" n="0702b09"/>高故以大別之<name role="" type="person">優樓頻</name>螺此言木瓜林伽耶此言
<lb ed="X" n="0363a19"/><lb ed="R047" n="0702b10"/>城那提此言河此三迦葉兄弟也而其所居之處
<lb ed="X" n="0363a20"/><lb ed="R047" n="0702b11"/>曰林曰城曰河也舍利弗此言身子其母身儀美
<lb ed="X" n="0363a21"/><lb ed="R047" n="0702b12"/>好故世猶以子名之<name role="" type="person">大目犍連</name>此言萊茯其姓也
<lb ed="X" n="0363a22"/><lb ed="R047" n="0702b13"/>萊茯其先所嗜故<name role="" type="person">摩訶迦旃延</name>此言文飾其姓也
<lb ed="X" n="0363a23"/><lb ed="R047" n="0702b14"/>阿<g ref="#CB00145">㝹</g>樓<g ref="#CB00501">䭾</g>此言無貧亦言如意<name role="" type="person">劫賓那</name>此言房宿
<lb ed="X" n="0363a24"/><lb ed="R047" n="0702b15"/>父母禱此星而生因以爲名<name role="" type="person">憍梵波提</name>此言牛相
<pb ed="X" xml:id="X30.0603.0363b" n="0363b"/>
<lb ed="X" n="0363b01"/><lb ed="R047" n="0702b16"/>離婆多此言室星畢陵伽婆蹉此言餘習有慢習
<lb ed="X" n="0363b02"/><lb ed="R047" n="0702b17"/>者<name role="" type="person">薄拘羅</name>此言善容<name role="" type="person">摩訶拘絺羅</name>此言大膝難陀
<lb ed="X" n="0363b03"/><lb ed="R047" n="0702b18"/>此言喜<name role="" type="person">孫陀羅難陀</name>此言艶喜富樓那此言滿其
<lb ed="X" n="0363b04"/><lb ed="R047" n="0703a01"/>父也彌多羅尼此言慈其母也從父母得名者也
<lb ed="X" n="0363b05"/><lb ed="R047" n="0703a02"/>須菩提此言空生生時其家倉廩器皿皆空故阿
<lb ed="X" n="0363b06"/><lb ed="R047" n="0703a03"/>難此言慶喜羅睺羅此言覆障能食月謂我法如
<lb ed="X" n="0363b07"/><lb ed="R047" n="0703a04"/>月此兒世世能覆障我不卽出家世世障我我世
<lb ed="X" n="0363b08"/><lb ed="R047" n="0703a05"/>世能捨也夫言有學則漏未盡而在學地者無學
<lb ed="X" n="0363b09"/><lb ed="R047" n="0703a06"/>則是阿羅漢同在此位者以有潛行密用非衆所
<lb ed="X" n="0363b10"/><lb ed="R047" n="0703a07"/>知識者則又別叙之<name role="" type="person">摩訶波闍波提</name>此言<name role="" type="person">大愛道</name>
<lb ed="X" n="0363b11"/><lb ed="R047" n="0703a08"/>尼此言女佛之從母而乳<anchor xml:id="nkr_note_add_0363b1101" n="0363b1101"/><anchor xml:id="beg0363b1101" n="0363b1101"/>己<anchor xml:id="end0363b1101"/>者<name role="" type="person">耶輸陀羅</name>此言華
<lb ed="X" n="0363b12"/><lb ed="R047" n="0703a09"/>色如上所叙名氏譯有訛略如<name role="" type="person">阿若憍陳如</name>具云
<lb ed="X" n="0363b13"/><lb ed="R047" n="0703a10"/>阿若多<name role="" type="person">憍陳那</name>那之爲言男也佛成道時最初悟
<lb ed="X" n="0363b14"/><lb ed="R047" n="0703a11"/>解此姓多女故稱男以別之又譯曰<anchor xml:id="nkr_note_add_0363b1401" n="0363b1401"/><anchor xml:id="beg0363b1401" n="0363b1401"/>已<anchor xml:id="end0363b1401"/>知亦解義
<lb ed="X" n="0363b15"/><lb ed="R047" n="0703a12"/>之訛也如離婆多具云頡麗伐多又譯假和合以
<lb ed="X" n="0363b16"/><lb ed="R047" n="0703a13"/>其義較室星則大相遼智度論曰此比丘緣宿空
<lb ed="X" n="0363b17"/><lb ed="R047" n="0703a14"/>亭見兩鬼爭屍悟身假合則室星之譯可疑也如
<lb ed="X" n="0363b18"/><lb ed="R047" n="0703a15"/>迦旃延具云摩訶迦多衍那此言大剪剃種男葢
<lb ed="X" n="0363b19"/><lb ed="R047" n="0703a16"/>先世工刀籋因以爲姓而曰文飾則爲太略耳如
<lb ed="X" n="0363b20"/><lb ed="R047" n="0703a17"/>舍利弗具云舍利弗怛囉亦云鶖子亦云珠皆以
<lb ed="X" n="0363b21"/><lb ed="R047" n="0703a18"/>其母目媚好故方其娠於母母之辯慧<anchor xml:id="nkr_note_add_0363b2101" n="0363b2101"/><anchor xml:id="beg0363b2101" n="0363b2101"/>已<anchor xml:id="end0363b2101"/>勝其舅
<lb ed="X" n="0363b22"/><lb ed="R047" n="0703b01"/>拘絺羅拘絺羅曰此兒生必易我發憤爲學無剪
<lb ed="X" n="0363b23"/><lb ed="R047" n="0703b02"/>爪之暇者是也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0363b24"/><lb ed="R047" n="0703b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0363b2401">菩薩摩訶薩<note place="inline">至</note>八萬人俱。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X30.0603.0363c" n="0363c"/>
<lb ed="X" n="0363c01"/><lb ed="R047" n="0703b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0363c0101">論曰阿耨多羅三藐三菩提此言無上正徧正覺
<lb ed="X" n="0363c02"/><lb ed="R047" n="0703b05"/>陀羅尼此言總持於無上正徧正覺則曰皆不退
<lb ed="X" n="0363c03"/><lb ed="R047" n="0703b06"/>轉於總持乃至轉不退輪則曰皆得夫所謂皆得
<lb ed="X" n="0363c04"/><lb ed="R047" n="0703b07"/>不退轉者如金出鑛不復重鑛如木成<g ref="#CB01926">灰</g>不復重
<lb ed="X" n="0363c05"/><lb ed="R047" n="0703b08"/>木至於供養諸佛則曰植衆德本植之爲言壅培
<lb ed="X" n="0363c06"/><lb ed="R047" n="0703b09"/>之謂也善入佛慧則曰以慈修身修之爲言增益
<lb ed="X" n="0363c07"/><lb ed="R047" n="0703b10"/>之謂也壅培增益則十地菩薩長養大慈大悲之
<lb ed="X" n="0363c08"/><lb ed="R047" n="0703b11"/>法此諸佛稱歎之辭也而無著菩薩論分爲十種
<lb ed="X" n="0363c09"/><lb ed="R047" n="0703b12"/>不退轉義是大不然諸佛旣稱歎之矣則當示以
<lb ed="X" n="0363c10"/><lb ed="R047" n="0703b13"/>智悲及六波羅蜜故曰通達大智到於彼岸葢言
<lb ed="X" n="0363c11"/><lb ed="R047" n="0703b14"/>大智則兼悲言彼岸則兼六波羅蜜金剛般若經
<lb ed="X" n="0363c12"/><lb ed="R047" n="0703b15"/>曰所有一切衆生之類乃至我皆令入無餘涅槃
<lb ed="X" n="0363c13"/><lb ed="R047" n="0703b16"/>者悲也如是滅度無量無數無邊衆生實無衆生
<lb ed="X" n="0363c14"/><lb ed="R047" n="0703b17"/>得滅度者智也菩薩於法應無所住行於布施施
<lb ed="X" n="0363c15"/><lb ed="R047" n="0703b18"/>名檀度檀度通於六度天親菩薩釋曰檀義攝於
<lb ed="X" n="0363c16"/><lb ed="R047" n="0704a01"/>六資生無畏法此中一二三名爲修行住以是知
<lb ed="X" n="0363c17"/><lb ed="R047" n="0704a02"/>菩薩欲以方便度諸衆生越生死流到涅槃岸必
<lb ed="X" n="0363c18"/><lb ed="R047" n="0704a03"/>先悲智欲具足萬行莊嚴智地必先六波羅蜜故
<lb ed="X" n="0363c19"/><lb ed="R047" n="0704a04"/>以十八大菩薩證成前義<name role="" type="person">文殊師利</name>智也觀世音
<lb ed="X" n="0363c20"/><lb ed="R047" n="0704a05"/>悲也以知見力震動魔宮故名得大勢念念不與
<lb ed="X" n="0363c21"/><lb ed="R047" n="0704a06"/>世間心合故名常精進虗空可殞我無疲厭故名
<lb ed="X" n="0363c22"/><lb ed="R047" n="0704a07"/>不休息以此三位證成精進也見乏受用以資生
<lb ed="X" n="0363c23"/><lb ed="R047" n="0704a08"/>施故名寶掌見病緣苦以無畏施故名藥王見流
<lb ed="X" n="0363c24"/><lb ed="R047" n="0704a09"/>轉苦以法施故名勇施以此三位證成檀度也嚴
<pb ed="X" xml:id="X30.0603.0364a" n="0364a"/>
<lb ed="X" n="0364a01"/><lb ed="R047" n="0704a10"/>淨毗尼如月初現故名寶月隨順無欲修淨戒度
<lb ed="X" n="0364a02"/><lb ed="R047" n="0704a11"/>如月之光全是月體故名月光諸戒定慧及婬怒
<lb ed="X" n="0364a03"/><lb ed="R047" n="0704a12"/>癡俱是梵行如月臨照不擇穢潔故名滿月以此
<lb ed="X" n="0364a04"/><lb ed="R047" n="0704a13"/>三位證成戒度也離沉掉故獲變化定故名大力
<lb ed="X" n="0364a05"/><lb ed="R047" n="0704a14"/>三摩地中光嚴住持故名無量力以此二位證成
<lb ed="X" n="0364a06"/><lb ed="R047" n="0704a15"/>禪度也<anchor xml:id="nkr_note_add_0364a0601" n="0364a0601"/><anchor xml:id="beg0364a0601" n="0364a0601"/>已<anchor xml:id="end0364a0601"/>盡世間心故名越三界善守護心城故
<lb ed="X" n="0364a07"/><lb ed="R047" n="0704a16"/>名<g ref="#CB02494">䟦</g>陀婆羅<g ref="#CB02494">䟦</g>陀婆羅此言善守以此二位證成
<lb ed="X" n="0364a08"/><lb ed="R047" n="0704a17"/>忍度也初登滿覺猶名智相故名彌勒莊嚴智相
<lb ed="X" n="0364a09"/><lb ed="R047" n="0704a18"/>令不住故故名寶積合是二法以濟羣生故名導
<lb ed="X" n="0364a10"/><lb ed="R047" n="0704b01"/>師以此三位證成智度也然金剛般若經之叙六
<lb ed="X" n="0364a11"/><lb ed="R047" n="0704b02"/>度必自檀度以及戒忍此獨不然何也曰經示一
<lb ed="X" n="0364a12"/><lb ed="R047" n="0704b03"/>佛乘欲凡夫實證故實證必藉精進之力所以六
<lb ed="X" n="0364a13"/><lb ed="R047" n="0704b04"/>度之首弁以精進以致其意焉。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0364a14"/><lb ed="R047" n="0704b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0364a1401">爾時釋提<note place="inline">至</note>二千天子俱。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0364a15"/><lb ed="R047" n="0704b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0364a1501">論曰華嚴經曰三千大千世界初始成時先成色
<lb ed="X" n="0364a16"/><lb ed="R047" n="0704b07"/>界諸天宮殿次成人及餘衆生諸所住處四天王
<lb ed="X" n="0364a17"/><lb ed="R047" n="0704b08"/>天鄰於日月者居<name role="" type="person">須彌山</name>之半腹出海四萬二千
<lb ed="X" n="0364a18"/><lb ed="R047" n="0704b09"/>由旬日月自其宮前繞旋以照四天之下自其上
<lb ed="X" n="0364a19"/><lb ed="R047" n="0704b10"/>以至<name role="" type="person">忉利天</name>尙四萬二千由旬葢帝釋所居之處
<lb ed="X" n="0364a20"/><lb ed="R047" n="0704b11"/>山之頂也其四隅八天共三十二而帝釋主之經
<lb ed="X" n="0364a21"/><lb ed="R047" n="0704b12"/>言釋提桓因此言能作謂能作<name role="" type="person">忉利天</name>主故卽華
<lb ed="X" n="0364a22"/><lb ed="R047" n="0704b13"/>嚴經所謂帝釋也名月普香寶光三天子者帝釋
<lb ed="X" n="0364a23"/><lb ed="R047" n="0704b14"/>之臣如世卿相等<anchor xml:id="nkr_note_orig_0364001" n="0364001"/>四天王者帝釋之衛臣如世武
<lb ed="X" n="0364a24"/><lb ed="R047" n="0704b15"/>將等自在大自在二天子者六欲之樂變化天及
<pb ed="X" xml:id="X30.0603.0364b" n="0364b"/>
<lb ed="X" n="0364b01"/><lb ed="R047" n="0704b16"/><name role="" type="person">他化自在天</name>也此叙欲界來衆至於色界則瑜伽
<lb ed="X" n="0364b02"/><lb ed="R047" n="0704b17"/>論曰有十八處謂梵衆天梵前益天大梵天此三
<lb ed="X" n="0364b03"/><lb ed="R047" n="0704b18"/>由<g ref="#CB02547">䎡</g>中上品<anchor xml:id="nkr_note_add_0364b0301" n="0364b0301"/><anchor xml:id="beg0364b0301" n="0364b0301"/>熏<anchor xml:id="end0364b0301"/>修初淨慮故經言<name role="" type="person">娑婆世界</name>主梵
<lb ed="X" n="0364b04"/><lb ed="R047" n="0705a01"/>天王尸棄大梵者是此勝流娑婆此言堪忍梵此
<lb ed="X" n="0364b05"/><lb ed="R047" n="0705a02"/>言離欲尸棄此言頂髻此叙色界初禪來衆瑜伽
<lb ed="X" n="0364b06"/><lb ed="R047" n="0705a03"/>論又曰<anchor xml:id="nkr_note_add_0364b0601" n="0364b0601"/><anchor xml:id="beg0364b0601" n="0364b0601"/>少<anchor xml:id="end0364b0601"/>光無量光極淨光此三由<g ref="#CB02547">䎡</g>中上品<anchor xml:id="nkr_note_add_0364b0602" n="0364b0602"/><anchor xml:id="beg0364b0602" n="0364b0602"/>熏<anchor xml:id="end0364b0602"/>
<lb ed="X" n="0364b07"/><lb ed="R047" n="0705a04"/>修第二淨慮故經言光明大梵等是此勝流此叙
<lb ed="X" n="0364b08"/><lb ed="R047" n="0705a05"/>二禪來衆特不叙兜率炎摩諸天何也曰智度論
<lb ed="X" n="0364b09"/><lb ed="R047" n="0705a06"/>曰欲界四王及<name role="" type="person">忉利天</name>所依止地近佛故佛生時
<lb ed="X" n="0364b10"/><lb ed="R047" n="0705a07"/>苦行時得道時轉法輪時常來供佛餘四天宮殿
<lb ed="X" n="0364b11"/><lb ed="R047" n="0705a08"/>在虗空五欲之妙染著深故不來耳兜率雖利根
<lb ed="X" n="0364b12"/><lb ed="R047" n="0705a09"/>自有補處說法故亦不來梵天雖遠以離欲故愛
<lb ed="X" n="0364b13"/><lb ed="R047" n="0705a10"/>法情深請佛轉法輪故來以智度所論觀此經知
<lb ed="X" n="0364b14"/><lb ed="R047" n="0705a11"/>五欲之爲害也甚矣諸天値佛出世且爲之障而
<lb ed="X" n="0364b15"/><lb ed="R047" n="0705a12"/>不聞法矧佛滅度之後六趣之異生乎。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0364b16"/><lb ed="R047" n="0705a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0364b1601">有八龍王<note place="inline">至</note>百千眷屬俱。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0364b17"/><lb ed="R047" n="0705a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0364b1701">論曰八龍各因其所寓得名龍豈累於名哉或以
<lb ed="X" n="0364b18"/><lb ed="R047" n="0705a15"/>德或以威或以海或以池難陀此言歡喜<g ref="#CB02494">䟦</g>難陀
<lb ed="X" n="0364b19"/><lb ed="R047" n="0705a16"/>此言善歡喜二龍兄弟也以靈感故風雨時若人
<lb ed="X" n="0364b20"/><lb ed="R047" n="0705a17"/>心喜悅因以爲名娑伽羅此言醎海和修吉此言
<lb ed="X" n="0364b21"/><lb ed="R047" n="0705a18"/>多頭德叉迦此言現毒阿那婆達多此言無熱惱
<lb ed="X" n="0364b22"/><lb ed="R047" n="0705b01"/>第八地菩薩爲之摩那斯此言慈心將雨則雲陰
<lb ed="X" n="0364b23"/><lb ed="R047" n="0705b02"/>七日候衆生事辦乃雨優鉢羅此言黛色蓮華如
<lb ed="X" n="0364b24"/><lb ed="R047" n="0705b03"/>慈心歡喜則寓於德多頭現毒則寓於威無熱惱
<pb ed="X" xml:id="X30.0603.0364c" n="0364c"/>
<lb ed="X" n="0364c01"/><lb ed="R047" n="0705b04"/>黛色蓮華則寓於池娑伽羅則寓於海然龍無耳
<lb ed="X" n="0364c02"/><lb ed="R047" n="0705b05"/>何能聽法哉曰人其龍形則能之華嚴經曰文殊
<lb ed="X" n="0364c03"/><lb ed="R047" n="0705b06"/>師利化入人間覺城東大塔廟處轉說此經號普
<lb ed="X" n="0364c04"/><lb ed="R047" n="0705b07"/>照法界修多羅於大海中有無量百千億龍而來
<lb ed="X" n="0364c05"/><lb ed="R047" n="0705b08"/>其所聞法<anchor xml:id="nkr_note_add_0364c0501" n="0364c0501"/><anchor xml:id="beg0364c0501" n="0364c0501"/>已<anchor xml:id="end0364c0501"/>深厭龍趣發大菩提心得不退轉言
<lb ed="X" n="0364c06"/><lb ed="R047" n="0705b09"/>無量百千億龍而來其所足矣必曰大塔廟處轉
<lb ed="X" n="0364c07"/><lb ed="R047" n="0705b10"/>說此經何也曰塔廟寂滅則說無所說諸龍無耳
<lb ed="X" n="0364c08"/><lb ed="R047" n="0705b11"/>則聞無所聞故也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0364c09"/><lb ed="R047" n="0705b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0364c0901">有四緊那羅<note place="inline">至</note>百千眷屬俱。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0364c10"/><lb ed="R047" n="0705b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0364c1001">論曰有世間之樂有出世間之樂出世間之樂法
<lb ed="X" n="0364c11"/><lb ed="R047" n="0705b14"/>樂也四緊那羅是也世間之樂四乾闥婆是也緊
<lb ed="X" n="0364c12"/><lb ed="R047" n="0705b15"/>那羅此言人非人又名疑人以其人而角見者疑
<lb ed="X" n="0364c13"/><lb ed="R047" n="0705b16"/>其爲人也耶非人也耶天帝法樂之神倚聲奏四
<lb ed="X" n="0364c14"/><lb ed="R047" n="0705b17"/>諦之法故名法奏十二因緣之法故名妙法奏六
<lb ed="X" n="0364c15"/><lb ed="R047" n="0705b18"/>波羅蜜之法故名持法乾闥婆此言尋香謂其以
<lb ed="X" n="0364c16"/><lb ed="R047" n="0706a01"/>香爲食樂者竿木等伎樂音者鼓節絃管美者艶
<lb ed="X" n="0364c17"/><lb ed="R047" n="0706a02"/>姬妙舞美音者皓齒淸唱舊說絲不如竹竹不如
<lb ed="X" n="0364c18"/><lb ed="R047" n="0706a03"/>肉以其漸近自然四者俱以王稱而執樂解藝則
<lb ed="X" n="0364c19"/><lb ed="R047" n="0706a04"/>有男女之異鳩摩羅什曰緊那羅王天帝俗樂神
<lb ed="X" n="0364c20"/><lb ed="R047" n="0706a05"/>寧有奏四諦十二因緣六波羅蜜而名俗哉什雖
<lb ed="X" n="0364c21"/><lb ed="R047" n="0706a06"/>博聞然不能折之以理亦多誤也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0364c22"/><lb ed="R047" n="0706a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0364c2201">有四阿修羅<note place="inline">至</note>退坐一面。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0364c23"/><lb ed="R047" n="0706a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0364c2301">論曰阿修羅此言無酒常採華醞海以爲酒魚龍
<lb ed="X" n="0364c24"/><lb ed="R047" n="0706a09"/>業力故味不能變於是大怒誓不復飮婆稚此名
<pb ed="X" xml:id="X30.0603.0365a" n="0365a"/>
<lb ed="X" n="0365a01"/><lb ed="R047" n="0706a10"/>被縛爲天帝以五物繫其頸佉羅騫<g ref="#CB00501">䭾</g>此名廣肩
<lb ed="X" n="0365a02"/><lb ed="R047" n="0706a11"/>膊廣又勇徤便於涌海毗摩質多羅此言淨心能
<lb ed="X" n="0365a03"/><lb ed="R047" n="0706a12"/>波海出聲帝釋之姻家羅睺此言障持以手障日
<lb ed="X" n="0365a04"/><lb ed="R047" n="0706a13"/>月者也十地經曰有五類一極弱者住人間山林
<lb ed="X" n="0365a05"/><lb ed="R047" n="0706a14"/>西方山大深窟有非天之宮又譯阿素洛此言非
<lb ed="X" n="0365a06"/><lb ed="R047" n="0706a15"/>天也二<name role="" type="person">妙高山</name>北大海之下二萬一千由旬有羅
<lb ed="X" n="0365a07"/><lb ed="R047" n="0706a16"/>睺之宮三又二萬一千由旬有勇徤之宮四又下
<lb ed="X" n="0365a08"/><lb ed="R047" n="0706a17"/>二萬一千由旬有華鬘之宮華鬘此言綺畫以文
<lb ed="X" n="0365a09"/><lb ed="R047" n="0706a18"/>其身五又下二萬一千由旬有毗摩質多羅之宮
<lb ed="X" n="0365a10"/><lb ed="R047" n="0706b01"/>凡八萬四千深於須彌矣迦樓羅此言金翅鳥翅
<lb ed="X" n="0365a11"/><lb ed="R047" n="0706b02"/>作金色張之直三百三十六萬里觀海之龍命將
<lb ed="X" n="0365a12"/><lb ed="R047" n="0706b03"/>盡者以翅劈海取而食之以威勝等類讋諸龍故
<lb ed="X" n="0365a13"/><lb ed="R047" n="0706b04"/>名大威德以身大於等類故名大身以所食龍足
<lb ed="X" n="0365a14"/><lb ed="R047" n="0706b05"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0365a1401" n="0365a1401"/><anchor xml:id="beg0365a1401" n="0365a1401"/>已<anchor xml:id="end0365a1401"/>之意故名大滿頸有如意之珠故名如意韋提
<lb ed="X" n="0365a15"/><lb ed="R047" n="0706b06"/>希此言思惟卽阿闍世王母也阿闍世此言不生
<lb ed="X" n="0365a16"/><lb ed="R047" n="0706b07"/>怨卽<name role="" type="person">摩竭國</name>王以母名子故曰韋提希子。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0365a17"/><lb ed="R047" n="0706b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0365a1701">爾時世尊<note place="inline">至</note>身心不動。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0365a18"/><lb ed="R047" n="0706b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0365a1801">論曰經文起伏頓挫爲兩段而其辭互見但是一
<lb ed="X" n="0365a19"/><lb ed="R047" n="0706b10"/>意何則旣言說無量義以敎菩薩則義以無量言
<lb ed="X" n="0365a20"/><lb ed="R047" n="0706b11"/>之豈於衆集之頃便曰說此經<anchor xml:id="nkr_note_add_0365a2001" n="0365a2001"/><anchor xml:id="beg0365a2001" n="0365a2001"/>已<anchor xml:id="end0365a2001"/>乎又言入於無
<lb ed="X" n="0365a21"/><lb ed="R047" n="0706b12"/>量義處三昧義無實相而曰有處乎茲可疑也華
<lb ed="X" n="0365a22"/><lb ed="R047" n="0706b13"/>嚴論曰佛在<name role="" type="person">摩竭提國</name>阿蘭若法菩提塲中始成
<lb ed="X" n="0365a23"/><lb ed="R047" n="0706b14"/>正覺於<name role="" type="person">普光明殿</name>入刹那際三昧明以法界身爲
<lb ed="X" n="0365a24"/><lb ed="R047" n="0706b15"/>定體無三世性故從<name role="" type="person">兜率天</name>下降神及入涅槃七
<pb ed="X" xml:id="X30.0603.0365b" n="0365b"/>
<lb ed="X" n="0365b01"/><lb ed="R047" n="0706b16"/>十九年住世轉一切法輪總不出刹那際以此三
<lb ed="X" n="0365b02"/><lb ed="R047" n="0706b17"/>昧圓通始終非三世古今故以論較此經七十九
<lb ed="X" n="0365b03"/><lb ed="R047" n="0706b18"/>年住世轉一切法輪總不出一刹那際則衆集之
<lb ed="X" n="0365b04"/><lb ed="R047" n="0707a01"/>頃尙爲廣長時分以法界身爲定體無三世性故
<lb ed="X" n="0365b05"/><lb ed="R047" n="0707a02"/>則無量義處非多多無數之量也學者當深觀之。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0365b06"/><lb ed="R047" n="0707a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0365b0601">是時天雨<note place="inline">至</note>一心觀佛。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0365b07"/><lb ed="R047" n="0707a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0365b0701">論曰摩訶此言大曼陀羅此言適意曼殊沙此言
<lb ed="X" n="0365b08"/><lb ed="R047" n="0707a05"/>柔軟謂天華柔輭適悅人之意耳東涌西沒南涌
<lb ed="X" n="0365b09"/><lb ed="R047" n="0707a06"/>北沒中涌邊沒謂地動驚震使達法相之虗誑耳
<lb ed="X" n="0365b10"/><lb ed="R047" n="0707a07"/>佛與大衆儼然寂住而天地爲之變動則知一切
<lb ed="X" n="0365b11"/><lb ed="R047" n="0707a08"/>法卽眞故無情無情之異肇論曰玄道在乎妙悟
<lb ed="X" n="0365b12"/><lb ed="R047" n="0707a09"/>妙悟以卽眞卽眞則物<anchor xml:id="nkr_note_add_0365b1201" n="0365b1201"/><anchor xml:id="beg0365b1201" n="0365b1201"/>己<anchor xml:id="end0365b1201"/>同觀物<anchor xml:id="nkr_note_add_0365b1202" n="0365b1202"/><anchor xml:id="beg0365b1202" n="0365b1202"/>己<anchor xml:id="end0365b1202"/>同觀則彼<anchor xml:id="nkr_note_add_0365b1203" n="0365b1203"/><anchor xml:id="beg0365b1203" n="0365b1203"/>己<anchor xml:id="end0365b1203"/>
<lb ed="X" n="0365b13"/><lb ed="R047" n="0707a10"/>莫二是以天地與我同根萬物與我一體經將廣
<lb ed="X" n="0365b14"/><lb ed="R047" n="0707a11"/>明其意於此微見其端而<anchor xml:id="nkr_note_add_0365b1401" n="0365b1401"/><anchor xml:id="beg0365b1401" n="0365b1401"/>已<anchor xml:id="end0365b1401"/>優婆塞此言近事男
<lb ed="X" n="0365b15"/><lb ed="R047" n="0707a12"/>優婆夷此言近事女夜叉此言輕捷摩睺羅伽此
<lb ed="X" n="0365b16"/><lb ed="R047" n="0707a13"/>言大蟒腹行之類也仁王經曰十善菩薩發大心
<lb ed="X" n="0365b17"/><lb ed="R047" n="0707a14"/>長別三界苦輪海中下品善粟散王上品十善鐵
<lb ed="X" n="0365b18"/><lb ed="R047" n="0707a15"/>輪王習種銅輪二天下銀輪三天下性種道種堅
<lb ed="X" n="0365b19"/><lb ed="R047" n="0707a16"/>德轉輪王七寶金光四天下經言小王轉輪聖王
<lb ed="X" n="0365b20"/><lb ed="R047" n="0707a17"/>等者不欲略諸小王耳。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0365b21"/><lb ed="R047" n="0707a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0365b2101">爾時佛放<note place="inline">至</note>起七寶塔。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0365b22"/><lb ed="R047" n="0707b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0365b2201">論曰以東方萬八千世界下至<name role="" type="person">阿鼻地獄</name>阿鼻此
<lb ed="X" n="0365b23"/><lb ed="R047" n="0707b02"/>言無間上至阿迦尼吒天阿迦尼吒此言礙究竟
<lb ed="X" n="0365b24"/><lb ed="R047" n="0707b03"/>無不周徧則此世界亦廣大矣乃現於一毫相光
<pb ed="X" xml:id="X30.0603.0365c" n="0365c"/>
<lb ed="X" n="0365c01"/><lb ed="R047" n="0707b04"/>之中乎六趣異生自其緣業之善惡至其受報之
<lb ed="X" n="0365c02"/><lb ed="R047" n="0707b05"/>好醜比丘菩薩行道以至於作佛諸佛說法涅槃
<lb ed="X" n="0365c03"/><lb ed="R047" n="0707b06"/>以至於起塔則此歲時亦長久矣乃見於一念之
<lb ed="X" n="0365c04"/><lb ed="R047" n="0707b07"/>頃乎經之意明如日星而文字之師爲之疏釋方
<lb ed="X" n="0365c05"/><lb ed="R047" n="0707b08"/>毛數名相瑕求義理雜然而興雲升烟聚雷馳電
<lb ed="X" n="0365c06"/><lb ed="R047" n="0707b09"/>走使學者四方易位昏昕莫辨爲可歎也眉間之
<lb ed="X" n="0365c07"/><lb ed="R047" n="0707b10"/>光如指井以示渴者吿以水之所在也反愛其欄
<lb ed="X" n="0365c08"/><lb ed="R047" n="0707b11"/>楯之巧甃砌之工又以夸於人是豈能止渴也哉
<lb ed="X" n="0365c09"/><lb ed="R047" n="0707b12"/>華嚴論曰一刹那際三世互參乃至無量劫海依
<lb ed="X" n="0365c10"/><lb ed="R047" n="0707b13"/>今而住不移時也一切聖賢知此而得道情想妄
<lb ed="X" n="0365c11"/><lb ed="R047" n="0707b14"/>見三世者不知智爲先導則能知之由是以觀則
<lb ed="X" n="0365c12"/><lb ed="R047" n="0707b15"/>十方器界皆顚倒所持三世根身皆情想所見所
<lb ed="X" n="0365c13"/><lb ed="R047" n="0707b16"/>謂無上妙覺徧諸十方出生如來與一切法同體
<lb ed="X" n="0365c14"/><lb ed="R047" n="0707b17"/>者固自若也佛以方便光照一方便知十方悉亦
<lb ed="X" n="0365c15"/><lb ed="R047" n="0707b18"/>如是如甞一臠知鼎味不必盡鼎而食也經但擧
<lb ed="X" n="0365c16"/><lb ed="R047" n="0708a01"/>東方則可以知餘諸方此示器界也擧器界則可
<lb ed="X" n="0365c17"/><lb ed="R047" n="0708a02"/>以知根身欲學者互見而自明之耳舊疏曰西域
<lb ed="X" n="0365c18"/><lb ed="R047" n="0708a03"/>以東爲上經被佛性大乘根機不被餘乘根性故
<lb ed="X" n="0365c19"/><lb ed="R047" n="0708a04"/>如日之出先照高原佛故先度上根失經之旨甚
<lb ed="X" n="0365c20"/><lb ed="R047" n="0708a05"/>矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0365c21"/><lb ed="R047" n="0708a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0365c2101">爾時彌勒<note place="inline">至</note>以偈問曰。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0365c22"/><lb ed="R047" n="0708a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0365c2201">論曰<name role="" type="person">文殊師利</name>歡喜藏摩尼寶積佛過去之佛也
<lb ed="X" n="0365c23"/><lb ed="R047" n="0708a08"/>彌勒菩薩次補釋迦牟尼佛未來之佛也文殊釋
<lb ed="X" n="0365c24"/><lb ed="R047" n="0708a09"/>迦彌勒會干<name role="" type="person">耆闍崛山</name>釋迦之放光現瑞彌勒之
<pb ed="X" xml:id="X30.0603.0366a" n="0366a"/>
<lb ed="X" n="0366a01"/><lb ed="R047" n="0708a10"/>請問決疑文殊之稱性而說過去未來現在同時
<lb ed="X" n="0366a02"/><lb ed="R047" n="0708a11"/>互參之象經如前文則是頓見淨穢之土等觀劫
<lb ed="X" n="0366a03"/><lb ed="R047" n="0708a12"/>頃之時至於偈辭則加詳焉然彌勒之深悲欲衆
<lb ed="X" n="0366a04"/><lb ed="R047" n="0708a13"/>生之猛省如漢范增之愛項羽增勸羽殺沛公因
<lb ed="X" n="0366a05"/><lb ed="R047" n="0708a14"/>鴻門坐中增數目項羽擧所佩玉玦以示之者三
<lb ed="X" n="0366a06"/><lb ed="R047" n="0708a15"/>項羽默然不應彌勒之偈叙所見聞掩抑重複千
<lb ed="X" n="0366a07"/><lb ed="R047" n="0708a16"/>餘言時時泄佛之密機如范增之數擧玉玦也臨
<lb ed="X" n="0366a08"/><lb ed="R047" n="0708a17"/>文當自見之。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0366a09"/><lb ed="R047" n="0708a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0366a0901"><name role="" type="person">文殊師利</name><note place="inline">至</note>今當略說。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0366a10"/><lb ed="R047" n="0708b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0366a1001">論曰彌勒言我於一毫光中所見之事葢有千億
<lb ed="X" n="0366a11"/><lb ed="R047" n="0708b02"/>今爲偈句但其略說者如此如華嚴經曰善財童
<lb ed="X" n="0366a12"/><lb ed="R047" n="0708b03"/>子見彌勒樓閣周回四壁一一步內一切衆寶以
<lb ed="X" n="0366a13"/><lb ed="R047" n="0708b04"/>爲莊嚴一一寶中皆現彌勒曩劫修行菩薩道時
<lb ed="X" n="0366a14"/><lb ed="R047" n="0708b05"/>或施頭目或施手足唇舌牙齒耳鼻血肉皮膚骨
<lb ed="X" n="0366a15"/><lb ed="R047" n="0708b06"/>膸乃至爪髮如是一切悉皆能捨妻妾男女城邑
<lb ed="X" n="0366a16"/><lb ed="R047" n="0708b07"/>聚落國土王位隨其所須盡皆施與牢獄者令得
<lb ed="X" n="0366a17"/><lb ed="R047" n="0708b08"/>出離被繫縛者使其解脫有病疾者爲其救療入
<lb ed="X" n="0366a18"/><lb ed="R047" n="0708b09"/>邪徑者示其正道或爲船師令渡大海或爲馬王
<lb ed="X" n="0366a19"/><lb ed="R047" n="0708b10"/>救諸惡難或爲大仙善說妙論或爲輪王勸修十
<lb ed="X" n="0366a20"/><lb ed="R047" n="0708b11"/>善或爲醫王善療衆病或孝順父母或親近善<anchor xml:id="nkr_note_orig_0366001" n="0366001"/>方
<lb ed="X" n="0366a21"/><lb ed="R047" n="0708b12"/>或作聲聞或作緣覺或作菩薩或作如來敎化調
<lb ed="X" n="0366a22"/><lb ed="R047" n="0708b13"/>伏一切衆生乃至見彌勒菩薩百千萬億那由他
<lb ed="X" n="0366a23"/><lb ed="R047" n="0708b14"/>阿僧祇劫修行諸度一切色像善財於樓閣衆寶
<lb ed="X" n="0366a24"/><lb ed="R047" n="0708b15"/>莊嚴一一物中悉見如是及餘無量不思議自在
<pb ed="X" xml:id="X30.0603.0366b" n="0366b"/>
<lb ed="X" n="0366b01"/><lb ed="R047" n="0708b16"/>境界則眉間一毫光中現萬八千土猶爲隨其所
<lb ed="X" n="0366b02"/><lb ed="R047" n="0708b17"/>知之量示導之也其言如是衆多今當略說者擧
<lb ed="X" n="0366b03"/><lb ed="R047" n="0708b18"/>玉玦之一者也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0366b04"/><lb ed="R047" n="0709a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0366b0401">我見彼土<note place="inline">至</note>以求佛道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0366b05"/><lb ed="R047" n="0709a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0366b0501">論曰前言見聞若斯及千億事者叙其廣也此言
<lb ed="X" n="0366b06"/><lb ed="R047" n="0709a03"/>攝念山林億千萬歲者叙其久也意謂一毫之小
<lb ed="X" n="0366b07"/><lb ed="R047" n="0709a04"/>不應容受如是衆廣之事一念之促不應經歷如
<lb ed="X" n="0366b08"/><lb ed="R047" n="0709a05"/>是長久之時其辭贍博而旨微見又如擧玉玦者
<lb ed="X" n="0366b09"/><lb ed="R047" n="0709a06"/>二也神仙傳漢神爵元年東吳金華山世傳多地
<lb ed="X" n="0366b10"/><lb ed="R047" n="0709a07"/>行仙有木客薪於山中見兩黃冠碁於松下木客
<lb ed="X" n="0366b11"/><lb ed="R047" n="0709a08"/>隅坐而窺之黃冠碁自若也良久欠伸欲歸俄失
<lb ed="X" n="0366b12"/><lb ed="R047" n="0709a09"/>黃冠所在而碁殘之局在地未收擧手中斧視之
<lb ed="X" n="0366b13"/><lb ed="R047" n="0709a10"/>柄<anchor xml:id="nkr_note_add_0366b1301" n="0366b1301"/><anchor xml:id="beg0366b1301" n="0366b1301"/>已<anchor xml:id="end0366b1301"/>爛壞大驚疾馳出山而陵谷<anchor xml:id="nkr_note_add_0366b1302" n="0366b1302"/><anchor xml:id="beg0366b1302" n="0366b1302"/>已<anchor xml:id="end0366b1302"/>改國邑非舊
<lb ed="X" n="0366b14"/><lb ed="R047" n="0709a11"/>問路人今爲何時有對者曰宋元嘉十三年也於
<lb ed="X" n="0366b15"/><lb ed="R047" n="0709a12"/>是木客太息因隱于山中又西域記曰<name role="" type="person">中印度</name>有
<lb ed="X" n="0366b16"/><lb ed="R047" n="0709a13"/>隱者能黃金瓦礫更求輕擧之術久乃得之法用
<lb ed="X" n="0366b17"/><lb ed="R047" n="0709a14"/>烈士抱劒立壇之側屛息不語一夕則自誦祕呪
<lb ed="X" n="0366b18"/><lb ed="R047" n="0709a15"/>然後仙去其後得一烈士傾意禮之將行法謂曰
<lb ed="X" n="0366b19"/><lb ed="R047" n="0709a16"/>君能爲我一夕不語乎對曰公見禮之厚死且不
<lb ed="X" n="0366b20"/><lb ed="R047" n="0709a17"/>辭一夕不語豈難事哉於是使依法爲之將旦烈
<lb ed="X" n="0366b21"/><lb ed="R047" n="0709a18"/>士者絕叫火自空中而下隱士蒼黃引入水避之
<lb ed="X" n="0366b22"/><lb ed="R047" n="0709b01"/>讓曰誡君勿語何妄呌呼耶對曰自受命後夢舊
<lb ed="X" n="0366b23"/><lb ed="R047" n="0709b02"/>主人責以不語遂爲所殺託生南印度大婆羅門
<lb ed="X" n="0366b24"/><lb ed="R047" n="0709b03"/>家追惟厚恩終以默然忽生一子其妻曰汝今不
<pb ed="X" xml:id="X30.0603.0366c" n="0366c"/>
<lb ed="X" n="0366c01"/><lb ed="R047" n="0709b04"/>語卽殺此兒擧刃擬之因急止之不覺語發耳碁
<lb ed="X" n="0366c02"/><lb ed="R047" n="0709b05"/>未終局木客坐易四朝夜未達旦烈士夢更兩世
<lb ed="X" n="0366c03"/><lb ed="R047" n="0709b06"/>覺夢雖殊不出一念以其所可信驗其所難信譬
<lb ed="X" n="0366c04"/><lb ed="R047" n="0709b07"/>如蜜味不見中邊也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0366c05"/><lb ed="R047" n="0709b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0366c0501">或見菩薩<note place="inline">至</note>爲說何等。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0366c06"/><lb ed="R047" n="0709b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0366c0601">論曰偈辭之宏妙比類之富贍如開武庫衆寶縱
<lb ed="X" n="0366c07"/><lb ed="R047" n="0709b10"/>橫然至於其終則兩偈之中疊稱放光如曰佛放
<lb ed="X" n="0366c08"/><lb ed="R047" n="0709b11"/>一光又曰放一淨光何渠渠以光爲言耶葢其欲
<lb ed="X" n="0366c09"/><lb ed="R047" n="0709b12"/>學者寤之之切如擧玉玦示之者三也而學者之
<lb ed="X" n="0366c10"/><lb ed="R047" n="0709b13"/>終不寤如項羽之默然何則計著語言文字之深
<lb ed="X" n="0366c11"/><lb ed="R047" n="0709b14"/>也楞嚴經曰不應攝受隨說計著眞實者離文字
<lb ed="X" n="0366c12"/><lb ed="R047" n="0709b15"/>故大慧如爲愚夫以指指物愚夫觀指不得實義
<lb ed="X" n="0366c13"/><lb ed="R047" n="0709b16"/>如是愚夫隨言說指攝受計著至竟不捨不能得
<lb ed="X" n="0366c14"/><lb ed="R047" n="0709b17"/>離言說指第一實義。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0366c15"/><lb ed="R047" n="0709b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0366c1501">爾時文殊<note place="inline">至</note>天人師佛世尊。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0366c16"/><lb ed="R047" n="0710a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0366c1601">論曰華嚴經之佛號盧舍那此言光明徧照圓覺
<lb ed="X" n="0366c17"/><lb ed="R047" n="0710a02"/>經之會號神通大光明藏夫言光明徧照則不可
<lb ed="X" n="0366c18"/><lb ed="R047" n="0710a03"/>以處求言神通大光明藏則不可以時求無處無
<lb ed="X" n="0366c19"/><lb ed="R047" n="0710a04"/>時則是刹那際諸佛三昧故此經兼言無處無時
<lb ed="X" n="0366c20"/><lb ed="R047" n="0710a05"/>阿僧祗此言無數劫此言時分經言過去無量無
<lb ed="X" n="0366c21"/><lb ed="R047" n="0710a06"/>邊不可思議阿僧祗劫者思慮不及之地無時之
<lb ed="X" n="0366c22"/><lb ed="R047" n="0710a07"/>時也日以照晝月以照夜燈以照幽光明徧照之
<lb ed="X" n="0366c23"/><lb ed="R047" n="0710a08"/>地無處之處也然不直言如華嚴圓覺而必言無
<lb ed="X" n="0366c24"/><lb ed="R047" n="0710a09"/>數時劫及日月燈者經唯以象達意故也非特此
<pb ed="X" xml:id="X30.0603.0367a" n="0367a"/>
<lb ed="X" n="0367a01"/><lb ed="R047" n="0710a10"/>而<anchor xml:id="nkr_note_add_0367a0101" n="0367a0101"/><anchor xml:id="beg0367a0101" n="0367a0101"/>已<anchor xml:id="end0367a0101"/>所言欲說大法而及雨者徧普之象螺者橫
<lb ed="X" n="0367a02"/><lb ed="R047" n="0710a11"/>亘十方之象鼓者竪窮三際之象葢吹螺必橫擊
<lb ed="X" n="0367a03"/><lb ed="R047" n="0710a12"/>鼓必竪也佛號日月燈者十號具足佛自如實道
<lb ed="X" n="0367a04"/><lb ed="R047" n="0710a13"/>來故名如來所作福德應受一切供養故名應供
<lb ed="X" n="0367a05"/><lb ed="R047" n="0710a14"/>諸法不動不壞爲正不爲知一法二法爲悉知一
<lb ed="X" n="0367a06"/><lb ed="R047" n="0710a15"/>切法爲徧故名正徧知福慧兩足故名明行足如
<lb ed="X" n="0367a07"/><lb ed="R047" n="0710a16"/>車兩輪所往隨意故名善逝知世間知世間盡知
<lb ed="X" n="0367a08"/><lb ed="R047" n="0710a17"/>世間盡道故名世間解於種種師爲上故名無上
<lb ed="X" n="0367a09"/><lb ed="R047" n="0710a18"/>士調御丈夫以三乘法敎化衆生故名天人師一
<lb ed="X" n="0367a10"/><lb ed="R047" n="0710b01"/>切世間煩惱睡能自覺覺人故名佛住最上處故
<lb ed="X" n="0367a11"/><lb ed="R047" n="0710b02"/>名世尊。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0367a12"/><lb ed="R047" n="0710b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0367a1201">演說正法<note place="inline">至</note>梵行之相。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0367a13"/><lb ed="R047" n="0710b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0367a1301">論曰修多羅有不壞假名說實相義者初中後善
<lb ed="X" n="0367a14"/><lb ed="R047" n="0710b05"/>三法是也然此三句必相連以達其辭以初善爲
<lb ed="X" n="0367a15"/><lb ed="R047" n="0710b06"/>假立以中善爲實義以後善亦爲假立故金剛般
<lb ed="X" n="0367a16"/><lb ed="R047" n="0710b07"/>若經曰般若波羅蜜卽非般若波羅蜜是名般若
<lb ed="X" n="0367a17"/><lb ed="R047" n="0710b08"/>波羅蜜無著菩薩釋曰如露形神所持之杵兩頭
<lb ed="X" n="0367a18"/><lb ed="R047" n="0710b09"/>闊其中狹故闊者虗狹者實故所言般若波羅蜜
<lb ed="X" n="0367a19"/><lb ed="R047" n="0710b10"/>者假名也卽非般若波羅蜜者實相也是名般若
<lb ed="X" n="0367a20"/><lb ed="R047" n="0710b11"/>波羅蜜者亦假名也瑜伽論曰一初善謂聽聞時
<lb ed="X" n="0367a21"/><lb ed="R047" n="0710b12"/>生歡喜故二中善謂修行時無有艱苦遠離二邊
<lb ed="X" n="0367a22"/><lb ed="R047" n="0710b13"/>依中道行故三後善謂極究竟離諸垢故及一切
<lb ed="X" n="0367a23"/><lb ed="R047" n="0710b14"/>究竟離欲爲後邊故法性離垢故修行究竟得果
<lb ed="X" n="0367a24"/><lb ed="R047" n="0710b15"/>離垢故所言離垢者假立之名是染汙故舊疏曰
<pb ed="X" xml:id="X30.0603.0367b" n="0367b"/>
<lb ed="X" n="0367b01"/><lb ed="R047" n="0710b16"/>聲聞法名初善辟支佛法名中善大乘法名後善
<lb ed="X" n="0367b02"/><lb ed="R047" n="0710b17"/>誤矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0367b03"/><lb ed="R047" n="0710b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0367b0301">爲求聲聞<note place="inline">至</note>一切種智。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0367b04"/><lb ed="R047" n="0711a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0367b0401">論曰此叙日月燈明佛昔出現于世時亦未欲便
<lb ed="X" n="0367b05"/><lb ed="R047" n="0711a02"/>示一佛乘故對機方便爲說三乘我今得道尋念
<lb ed="X" n="0367b06"/><lb ed="R047" n="0711a03"/>前古法施之式亦當遵奉而爲開演也長者之念
<lb ed="X" n="0367b07"/><lb ed="R047" n="0711a04"/>其子焄蒿悽愴若或見之幸其來歸望見大喜使
<lb ed="X" n="0367b08"/><lb ed="R047" n="0711a05"/>人急呼使者牽之其子擧身自撲稱怨大呌我不
<lb ed="X" n="0367b09"/><lb ed="R047" n="0711a06"/>相犯何爲見捉常不輕菩薩見人則故往禮拜讚
<lb ed="X" n="0367b10"/><lb ed="R047" n="0711a07"/>歎曰我不輕於汝等汝等皆當作佛而屢遭以瓦
<lb ed="X" n="0367b11"/><lb ed="R047" n="0711a08"/>石杖棒打擲趕趁曰我不用汝虗妄受記夫長者
<lb ed="X" n="0367b12"/><lb ed="R047" n="0711a09"/>之心愛其子常不輕菩薩之愛其衆可謂至矣不
<lb ed="X" n="0367b13"/><lb ed="R047" n="0711a10"/>可以有加矣而所以致其自撲稱怨與夫趕趁打
<lb ed="X" n="0367b14"/><lb ed="R047" n="0711a11"/>擲者誘化之方吿報之語大徑廷耳以是知三乘
<lb ed="X" n="0367b15"/><lb ed="R047" n="0711a12"/>說法者三世如來不刊之式也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0367b16"/><lb ed="R047" n="0711a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0367b1601">次復有佛<note place="inline">至</note>初中後善。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0367b17"/><lb ed="R047" n="0711a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0367b1701">論曰初佛自眉間放光而照東方者以根身六情
<lb ed="X" n="0367b18"/><lb ed="R047" n="0711a15"/>皆動眉獨靜故器界十方皆靜東獨動故光發於
<lb ed="X" n="0367b19"/><lb ed="R047" n="0711a16"/>靜中以及動處則知根身器界雖分能所而無情
<lb ed="X" n="0367b20"/><lb ed="R047" n="0711a17"/>無情之異也於此叙根身故以佛言之佛號日月
<lb ed="X" n="0367b21"/><lb ed="R047" n="0711a18"/>燈明而又重言之曰次復有佛亦名日月燈明次
<lb ed="X" n="0367b22"/><lb ed="R047" n="0711b01"/>復有佛亦名日月燈明何也曰欲示根身旣具則
<lb ed="X" n="0367b23"/><lb ed="R047" n="0711b02"/>必連三世至於詳悉則言二萬佛皆同一字又同
<lb ed="X" n="0367b24"/><lb ed="R047" n="0711b03"/>一姓姓頗羅墮頗羅墮此言利根解若經曰一方
<pb ed="X" xml:id="X30.0603.0367c" n="0367c"/>
<lb ed="X" n="0367c01"/><lb ed="R047" n="0711b04"/>千佛則十方萬佛此經示光明徧照十方故言萬
<lb ed="X" n="0367c02"/><lb ed="R047" n="0711b05"/>佛初佛後佛是以二萬非特名同也而又字同非
<lb ed="X" n="0367c03"/><lb ed="R047" n="0711b06"/>特字同也而又姓同姓同者其宗同也字同者其
<lb ed="X" n="0367c04"/><lb ed="R047" n="0711b07"/>義同也名同者其實同也三者同則十號具足說
<lb ed="X" n="0367c05"/><lb ed="R047" n="0711b08"/>法以初中後善不得不同也然佛於器界則但示
<lb ed="X" n="0367c06"/><lb ed="R047" n="0711b09"/>東方之光而<anchor xml:id="nkr_note_add_0367c0601" n="0367c0601"/><anchor xml:id="beg0367c0601" n="0367c0601"/>已<anchor xml:id="end0367c0601"/>至於根身則徧示一切處之明以
<lb ed="X" n="0367c07"/><lb ed="R047" n="0711b10"/>是知經之意使學者互見本一光明非二法故於
<lb ed="X" n="0367c08"/><lb ed="R047" n="0711b11"/>器界擧東方則十方自具擧所緣<anchor xml:id="nkr_note_orig_0367001" n="0367001"/>亦自具故於根
<lb ed="X" n="0367c09"/><lb ed="R047" n="0711b12"/>身則詳分三世而伴倡名字皆非苟然也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0367c10"/><lb ed="R047" n="0711b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0367c1001">其最後佛<note place="inline">至</note>植諸善本。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0367c11"/><lb ed="R047" n="0711b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0367c1101">論曰前文旣叙日月燈明佛名同字同姓同者三
<lb ed="X" n="0367c12"/><lb ed="R047" n="0711b15"/>世之佛也而特言其最後佛有八王子則前之二
<lb ed="X" n="0367c13"/><lb ed="R047" n="0711b16"/>佛無容有不同者矣經言八王子各領四天下者
<lb ed="X" n="0367c14"/><lb ed="R047" n="0711b17"/>何也曰本識執識分別事識及眼耳鼻舌身之五
<lb ed="X" n="0367c15"/><lb ed="R047" n="0711b18"/>識爲八種皆依地水火風四大軀命而住八王子
<lb ed="X" n="0367c16"/><lb ed="R047" n="0712a01"/>者八識也四天下者四大也圓覺經曰四緣假合
<lb ed="X" n="0367c17"/><lb ed="R047" n="0712a02"/>妄有六根六根四大中外合成妄有緣氣於中積
<lb ed="X" n="0367c18"/><lb ed="R047" n="0712a03"/>聚似有緣相假名爲心此心本識最先所依止處
<lb ed="X" n="0367c19"/><lb ed="R047" n="0712a04"/>也執識唯自內緣而不外執介於八六之間故身
<lb ed="X" n="0367c20"/><lb ed="R047" n="0712a05"/>卽八識相分也於此叙衆生依處故經言佛未出
<lb ed="X" n="0367c21"/><lb ed="R047" n="0712a06"/>家時也旣<anchor xml:id="nkr_note_add_0367c2101" n="0367c2101"/><anchor xml:id="beg0367c2101" n="0367c2101"/>已<anchor xml:id="end0367c2101"/>成佛號日月燈明則其光明照十方
<lb ed="X" n="0367c22"/><lb ed="R047" n="0712a07"/>界矣然亦必以身土爲依圓覺經又曰身心寂滅
<lb ed="X" n="0367c23"/><lb ed="R047" n="0712a08"/>平等本際圓滿十方不二隨順於不二境現諸淨
<lb ed="X" n="0367c24"/><lb ed="R047" n="0712a09"/>土淨土卽身土也所謂身土者卽轉八識四大之
<pb ed="X" xml:id="X30.0603.0368a" n="0368a"/>
<lb ed="X" n="0368a01"/><lb ed="R047" n="0712a10"/>相而爲之非別有也故經言聞其父王出家得阿
<lb ed="X" n="0368a02"/><lb ed="R047" n="0712a11"/>耨多羅三藐三菩提悉捨王位亦隨出家也問曰
<lb ed="X" n="0368a03"/><lb ed="R047" n="0712a12"/>八王之子名何以分之曰本識微而難見二乘凡
<lb ed="X" n="0368a04"/><lb ed="R047" n="0712a13"/>夫以爲無瑜伽論以八種義證其有一依止執受
<lb ed="X" n="0368a05"/><lb ed="R047" n="0712a14"/>相二最初生起相三有明了性相四有種子性相
<lb ed="X" n="0368a06"/><lb ed="R047" n="0712a15"/>五業用差別相六身受差別相七處無心定相八
<lb ed="X" n="0368a07"/><lb ed="R047" n="0712a16"/>命終時分相以是義知有本識八王子一名有意
<lb ed="X" n="0368a08"/><lb ed="R047" n="0712a17"/>是也緣本識有執識以執著爲體與四惑相應性
<lb ed="X" n="0368a09"/><lb ed="R047" n="0712a18"/>有覆無記至阿羅漢位乃滅與涉玄途則順理生
<lb ed="X" n="0368a10"/><lb ed="R047" n="0712b01"/>善二名善意是也此則第八本識第七執識也至
<lb ed="X" n="0368a11"/><lb ed="R047" n="0712b02"/>於六識五識則維摩經曰所見色與盲等所聞聲
<lb ed="X" n="0368a12"/><lb ed="R047" n="0712b03"/>與響等所齅香與風等所食味不分別受諸觸如
<lb ed="X" n="0368a13"/><lb ed="R047" n="0712b04"/>智證知諸法如幻相無自性無他性本自不然今
<lb ed="X" n="0368a14"/><lb ed="R047" n="0712b05"/>則不滅起信論曰若有所見則有不見之相若無
<lb ed="X" n="0368a15"/><lb ed="R047" n="0712b06"/>所見卽是徧照法界義故以是知所見色與盲等
<lb ed="X" n="0368a16"/><lb ed="R047" n="0712b07"/>者眼識體相如此故三名無量意首楞嚴經曰金
<lb ed="X" n="0368a17"/><lb ed="R047" n="0712b08"/>剛王寶覺者空法也以不動爲義風體不動以緣
<lb ed="X" n="0368a18"/><lb ed="R047" n="0712b09"/>故動如其本動則寧有止時以是知曰所齅香與
<lb ed="X" n="0368a19"/><lb ed="R047" n="0712b10"/>風等者鼻識體相如此故四名寶意也智度論曰
<lb ed="X" n="0368a20"/><lb ed="R047" n="0712b11"/>二乘出無漏道時六情隨俗分別取諸法相故不
<lb ed="X" n="0368a21"/><lb ed="R047" n="0712b12"/>盡心力諸佛及大菩薩智慧無量無邊常在禪定
<lb ed="X" n="0368a22"/><lb ed="R047" n="0712b13"/>於世間出世間無所分別智慧增長以是知所食
<lb ed="X" n="0368a23"/><lb ed="R047" n="0712b14"/>味不分別者舌識體相如此故五名增意也華嚴
<lb ed="X" n="0368a24"/><lb ed="R047" n="0712b15"/>經曰應以智證明白自心夫自心旣明則疑情盡
<pb ed="X" xml:id="X30.0603.0368b" n="0368b"/>
<lb ed="X" n="0368b01"/><lb ed="R047" n="0712b16"/>矣以是知受諸觸如智證者觸識體相如此故六
<lb ed="X" n="0368b02"/><lb ed="R047" n="0712b17"/>名除疑意也智度論曰若耳根聞耳根無覺知故
<lb ed="X" n="0368b03"/><lb ed="R047" n="0712b18"/>不應聞若耳識聞耳識一念故不能分別不應聞
<lb ed="X" n="0368b04"/><lb ed="R047" n="0713a01"/>以是知所聞聲與響等者耳識體相如此故七名
<lb ed="X" n="0368b05"/><lb ed="R047" n="0713a02"/>響意也起信論曰凡所分別卽分別自心心不見
<lb ed="X" n="0368b06"/><lb ed="R047" n="0713a03"/>心無相可得分別而無相以是知本自不然今則
<lb ed="X" n="0368b07"/><lb ed="R047" n="0713a04"/>不滅者分別事識體相如此故八名法意也又問
<lb ed="X" n="0368b08"/><lb ed="R047" n="0713a05"/>曰然則皆以意稱何也曰意者末那染汙執識之
<lb ed="X" n="0368b09"/><lb ed="R047" n="0713a06"/>別名內緣本識外染六識而五識起時必與之俱
<lb ed="X" n="0368b10"/><lb ed="R047" n="0713a07"/>故總謂之意古釋曰如一幻士化而爲七智者見
<lb ed="X" n="0368b11"/><lb ed="R047" n="0713a08"/>之知其化也而愚人謂眞有七則過矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0368b12"/><lb ed="R047" n="0713a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0368b1201">是時日月<note place="inline">至</note>所爲因緣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0368b13"/><lb ed="R047" n="0713a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0368b1301">論曰經以光明隱顯互見以示十方三世無不徧
<lb ed="X" n="0368b14"/><lb ed="R047" n="0713a11"/>周以動靜更用相參以示根身器界無不融攝於
<lb ed="X" n="0368b15"/><lb ed="R047" n="0713a12"/>一念之頃見廣大之境界於五蘊之軀證淸淨之
<lb ed="X" n="0368b16"/><lb ed="R047" n="0713a13"/>身土古佛樣式昭然在前而二十億之衆亦欲知
<lb ed="X" n="0368b17"/><lb ed="R047" n="0713a14"/>光之所自也諦觀<name role="" type="person">耆闍崛山</name>今日一會如印印泥
<lb ed="X" n="0368b18"/><lb ed="R047" n="0713a15"/>弗差毫髮如晉陶侃少嘗夢生八翼飛而上天見
<lb ed="X" n="0368b19"/><lb ed="R047" n="0713a16"/>天門九重<anchor xml:id="nkr_note_add_0368b1901" n="0368b1901"/><anchor xml:id="beg0368b1901" n="0368b1901"/>已<anchor xml:id="end0368b1901"/>登其八唯一門不得入閽者以杖擊
<lb ed="X" n="0368b20"/><lb ed="R047" n="0713a17"/>之因墜地折其左翼及寤左腋猶痛旣老都督八
<lb ed="X" n="0368b21"/><lb ed="R047" n="0713a18"/>州據上流握強兵潛有窺窬之志每思折翼之祥
<lb ed="X" n="0368b22"/><lb ed="R047" n="0713b01"/>自抑而止方侃夢時卽是自抑之日中間年歲亦
<lb ed="X" n="0368b23"/><lb ed="R047" n="0713b02"/>與此時一同元無先後以驗<name role="" type="person">文殊師利</name>所叙日月
<lb ed="X" n="0368b24"/><lb ed="R047" n="0713b03"/>燈明佛說無量義時不異世尊<name role="" type="person">耆闍崛山</name>之會也
<pb ed="X" xml:id="X30.0603.0368c" n="0368c"/>
<lb ed="X" n="0368c01"/><lb ed="R047" n="0713b04"/>然豈特放光現瑞之同出定說法亦同也豈特出
<lb ed="X" n="0368c02"/><lb ed="R047" n="0713b05"/>定說法之同入滅授記亦同也經之文勢具全但
<lb ed="X" n="0368c03"/><lb ed="R047" n="0713b06"/>辭略耳。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0368c04"/><lb ed="R047" n="0713b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0368c0401">時有菩薩<note place="inline">至</note>無餘涅槃。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0368c05"/><lb ed="R047" n="0713b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0368c0501">論曰此段經放光入定說法授記至入涅槃雖辭
<lb ed="X" n="0368c06"/><lb ed="R047" n="0713b09"/>略而莫不同獨於毫相之光所現境界菩薩行道
<lb ed="X" n="0368c07"/><lb ed="R047" n="0713b10"/>經歷長久之意本具故經特曰六十小劫不起于
<lb ed="X" n="0368c08"/><lb ed="R047" n="0713b11"/>座時會聽者亦坐一處六十小劫身心不動聽佛
<lb ed="X" n="0368c09"/><lb ed="R047" n="0713b12"/>說法謂如食頃葢欲足前義耳華嚴論曰其爲廣
<lb ed="X" n="0368c10"/><lb ed="R047" n="0713b13"/>也以虗空而爲量其爲小也虗極微而無跡十方
<lb ed="X" n="0368c11"/><lb ed="R047" n="0713b14"/>無卷匪虧於小相之中纖塵不舒含十方而非礙
<lb ed="X" n="0368c12"/><lb ed="R047" n="0713b15"/>一毫相中盡見廣大之境者纖塵不舒含十方而
<lb ed="X" n="0368c13"/><lb ed="R047" n="0713b16"/>無礙也一食之頃<anchor xml:id="nkr_note_add_0368c1301" n="0368c1301"/><anchor xml:id="beg0368c1301" n="0368c1301"/>已<anchor xml:id="end0368c1301"/>經六十小劫者十方無卷匪
<lb ed="X" n="0368c14"/><lb ed="R047" n="0713b17"/>虧於小相之中也瑜伽論曰或增減爲一劫謂飢
<lb ed="X" n="0368c15"/><lb ed="R047" n="0713b18"/>饉疫病刀兵或有二十劫爲一劫謂梵衆天或有
<lb ed="X" n="0368c16"/><lb ed="R047" n="0714a01"/>四十劫爲一劫謂梵輔天或有六十劫爲一劫謂
<lb ed="X" n="0368c17"/><lb ed="R047" n="0714a02"/>大梵天或有八十劫爲一劫謂火灾少光天乃至
<lb ed="X" n="0368c18"/><lb ed="R047" n="0714a03"/>不可數爲一阿僧祗大劫雖分大小延促皆不出
<lb ed="X" n="0368c19"/><lb ed="R047" n="0714a04"/>一刹那也經言日月燈明佛從三昧起因玅光菩
<lb ed="X" n="0368c20"/><lb ed="R047" n="0714a05"/>薩說大乘經名玅法蓮華則與今佛<anchor xml:id="nkr_note_add_0368c2001" n="0368c2001"/><anchor xml:id="beg0368c2001" n="0368c2001"/>已<anchor xml:id="end0368c2001"/>出定說法
<lb ed="X" n="0368c21"/><lb ed="R047" n="0714a06"/>同言中夜入無餘涅槃則與今佛將入涅槃同言
<lb ed="X" n="0368c22"/><lb ed="R047" n="0714a07"/>次當作佛號淨身多陀阿伽度阿羅訶三藐三佛
<lb ed="X" n="0368c23"/><lb ed="R047" n="0714a08"/>陀則與今佛授諸弟子記莂同也多陀阿伽度此
<lb ed="X" n="0368c24"/><lb ed="R047" n="0714a09"/>言如來阿羅訶此言應供三藐三佛陀此言正徧
<pb ed="X" xml:id="X30.0603.0369a" n="0369a"/>
<lb ed="X" n="0369a01"/><lb ed="R047" n="0714a10"/>覺十號之二也或全擧十或略擧三以此段文意
<lb ed="X" n="0369a02"/><lb ed="R047" n="0714a11"/>同而辭略故十號亦略也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0369a03"/><lb ed="R047" n="0714a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0369a0301">佛滅度後<note place="inline">至</note>佛所護念。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0369a04"/><lb ed="R047" n="0714a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0369a0401">論曰經稱八王子而皆以意爲名者象八種識俱
<lb ed="X" n="0369a05"/><lb ed="R047" n="0714a14"/>爲末那所汙染雖隨父出家以象轉而爲智未見
<lb ed="X" n="0369a06"/><lb ed="R047" n="0714a15"/>所以轉依之意將發此意先稱日月燈明佛<anchor xml:id="nkr_note_add_0369a0601" n="0369a0601"/><anchor xml:id="beg0369a0601" n="0369a0601"/>已<anchor xml:id="end0369a0601"/>入
<lb ed="X" n="0369a07"/><lb ed="R047" n="0714a16"/>無餘涅槃以起後文所言智者有四種一曰大圓
<lb ed="X" n="0369a08"/><lb ed="R047" n="0714a17"/>鏡智二曰平等性智三曰玅觀察智四曰成所作
<lb ed="X" n="0369a09"/><lb ed="R047" n="0714a18"/>智經言玅光菩薩持玅法蓮華經者轉汙染意識
<lb ed="X" n="0369a10"/><lb ed="R047" n="0714b01"/>爲平等性智也此意在諸識位得汙染名今<anchor xml:id="nkr_note_add_0369a1001" n="0369a1001"/><anchor xml:id="beg0369a1001" n="0369a1001"/>已<anchor xml:id="end0369a1001"/>成
<lb ed="X" n="0369a11"/><lb ed="R047" n="0714b02"/>智則沒汙染名成平等光故稱玅光經言八子皆
<lb ed="X" n="0369a12"/><lb ed="R047" n="0714b03"/>師玅光玅光敎化令其堅固乃至最後成佛名曰
<lb ed="X" n="0369a13"/><lb ed="R047" n="0714b04"/>然燈者轉本識爲大圓鏡智也此智在諸識位得
<lb ed="X" n="0369a14"/><lb ed="R047" n="0714b05"/>執持名入第七地方稱異熟至於佛地乃爲智故
<lb ed="X" n="0369a15"/><lb ed="R047" n="0714b06"/>言最後成佛名曰然燈也經言八百弟子中有一
<lb ed="X" n="0369a16"/><lb ed="R047" n="0714b07"/>人號曰求名乃至爾時玅光菩薩豈異人乎我身
<lb ed="X" n="0369a17"/><lb ed="R047" n="0714b08"/>是也者轉第六分別事識爲玅觀察智則文殊師
<lb ed="X" n="0369a18"/><lb ed="R047" n="0714b09"/>利也又言求名菩薩汝身是也者轉五識爲成所
<lb ed="X" n="0369a19"/><lb ed="R047" n="0714b10"/>作智也問曰轉依之旨可得聞乎曰玅觀察智平
<lb ed="X" n="0369a20"/><lb ed="R047" n="0714b11"/>等性智俱爲意識因其功用之精粗遂分汙染分
<lb ed="X" n="0369a21"/><lb ed="R047" n="0714b12"/>別之異今轉分別爲玅觀察轉汙染爲平等性則
<lb ed="X" n="0369a22"/><lb ed="R047" n="0714b13"/>合而爲一矣故<name role="" type="person">文殊師利</name>自言我前身爲妙光也
<lb ed="X" n="0369a23"/><lb ed="R047" n="0714b14"/>五識卽本識相分相分葢三苦所成之趣也六根
<lb ed="X" n="0369a24"/><lb ed="R047" n="0714b15"/>皆有功德而全半不齊身具八百功德故經言八
<pb ed="X" xml:id="X30.0603.0369b" n="0369b"/>
<lb ed="X" n="0369b01"/><lb ed="R047" n="0714b16"/>百弟子然觸之一法味著深故號曰求名唯其味
<lb ed="X" n="0369b02"/><lb ed="R047" n="0714b17"/>著深故便細滑喜軟美故言貪著利養又觸以合
<lb ed="X" n="0369b03"/><lb ed="R047" n="0714b18"/>方知性鈍無記故言雖復讀誦衆經而不通利多
<lb ed="X" n="0369b04"/><lb ed="R047" n="0715a01"/>所忘失也然亦必至果位方轉與本識同故經言
<lb ed="X" n="0369b05"/><lb ed="R047" n="0715a02"/>彌勒爲求名菩薩後身彌勒最後成佛故也八王
<lb ed="X" n="0369b06"/><lb ed="R047" n="0715a03"/>子及求名菩薩必言供養百千萬億諸佛者自凡
<lb ed="X" n="0369b07"/><lb ed="R047" n="0715a04"/>夫以至成佛必依善知識爲勸發之友以是知善
<lb ed="X" n="0369b08"/><lb ed="R047" n="0715a05"/>知識者是成佛最大因緣故譬如乳中有酪酪非
<lb ed="X" n="0369b09"/><lb ed="R047" n="0715a06"/>自然而成須酵以作而發之。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0369b10"/><lb ed="R047" n="0715a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0369b1001">爾時文殊<note place="inline">至</note>內現眞金像。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0369b11"/><lb ed="R047" n="0715a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0369b1101">論曰又見諸如來自然成佛道者經意佛道之玅
<lb ed="X" n="0369b12"/><lb ed="R047" n="0715a09"/>有不假修證而成者如首楞嚴經曰何藉劬勞肯
<lb ed="X" n="0369b13"/><lb ed="R047" n="0715a10"/>綮修證是也譯者潤色不工乃曰自然成佛道佛
<lb ed="X" n="0369b14"/><lb ed="R047" n="0715a11"/>道非自然而成自然而成者魔外所計耳夫不假
<lb ed="X" n="0369b15"/><lb ed="R047" n="0715a12"/>功力修證而成無上正等正覺之意難以語人也
<lb ed="X" n="0369b16"/><lb ed="R047" n="0715a13"/>語人則必驚疑不信佛知其如此故於圓覺經更
<lb ed="X" n="0369b17"/><lb ed="R047" n="0715a14"/>三菩薩之問乃盡其辭初吿<name role="" type="person">文殊師利</name>則曰永斷
<lb ed="X" n="0369b18"/><lb ed="R047" n="0715a15"/>無明方成佛道次吿普眼則曰始知衆生本來成
<lb ed="X" n="0369b19"/><lb ed="R047" n="0715a16"/>佛後吿彌勒則曰一切衆生皆證圓覺初則顯言
<lb ed="X" n="0369b20"/><lb ed="R047" n="0715a17"/>有無明可斷次則遮無無明而曰本來成佛至於
<lb ed="X" n="0369b21"/><lb ed="R047" n="0715a18"/>其卒乃曰皆證也皆證之旨如此其難知幸而知
<lb ed="X" n="0369b22"/><lb ed="R047" n="0715b01"/>之文字之師反罪譯者而易之曰證知衆生具有
<lb ed="X" n="0369b23"/><lb ed="R047" n="0715b02"/>圓覺甚矣三乘學者之難寤也昧一切衆生皆證
<lb ed="X" n="0369b24"/><lb ed="R047" n="0715b03"/>之旨<anchor xml:id="nkr_note_orig_0369001" n="0369001"/>而自然及譯者得之而講師又更易之以循
<pb ed="X" xml:id="X30.0603.0369c" n="0369c"/>
<lb ed="X" n="0369c01"/><lb ed="R047" n="0715b04"/>其私不可以不辨也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0369c02"/><lb ed="R047" n="0715b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0369c0201">世尊在大衆<note place="inline">至</note>是事何因緣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0369c03"/><lb ed="R047" n="0715b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0369c0301">論曰經稱二十億菩薩而偈言四部衆經稱欲知
<lb ed="X" n="0369c04"/><lb ed="R047" n="0715b07"/>此光所爲因緣而偈言各各自相問經稱如今所
<lb ed="X" n="0369c05"/><lb ed="R047" n="0715b08"/>見是諸佛土而偈言衆生業趣諸佛淨土種種莊
<lb ed="X" n="0369c06"/><lb ed="R047" n="0715b09"/>嚴種種修證者欲詳略互見耳偈叙六波羅蜜故
<lb ed="X" n="0369c07"/><lb ed="R047" n="0715b10"/>言精進持淨戒行施忍辱等深入諸禪定知法寂
<lb ed="X" n="0369c08"/><lb ed="R047" n="0715b11"/>滅相然亦先言精進經欲學者精進每於要會必
<lb ed="X" n="0369c09"/><lb ed="R047" n="0715b12"/>致其意焉晉僧曇翼以持律稱住江寧<name role="" type="person">長沙寺</name>修
<lb ed="X" n="0369c10"/><lb ed="R047" n="0715b13"/>精進行欲求佛舍利置寶甁于齋几日夕拜之忽
<lb ed="X" n="0369c11"/><lb ed="R047" n="0715b14"/>光夜出甁中五色一室如晝翼加精進更求瑞像
<lb ed="X" n="0369c12"/><lb ed="R047" n="0715b15"/>日夕向十方拜之曰像滿虗空願早感應太元十
<lb ed="X" n="0369c13"/><lb ed="R047" n="0715b16"/>九年二月八日光發城北<name role="" type="person">白馬寺</name>寺僧見像不能
<lb ed="X" n="0369c14"/><lb ed="R047" n="0715b17"/>擧翼後至曰像爲我至卽擧之泠然而起有旁行
<lb ed="X" n="0369c15"/><lb ed="R047" n="0715b18"/>字曰某年月<name role="" type="person">阿育王</name>造翼壽八十而化於像前魏
<lb ed="X" n="0369c16"/><lb ed="R047" n="0716a01"/>僧道進者甞詣曇摩懺受菩薩戒懺曰當洗心自
<lb ed="X" n="0369c17"/><lb ed="R047" n="0716a02"/>悔七日乃來旣詣懺懺忽怒進默念曰此夙障也
<lb ed="X" n="0369c18"/><lb ed="R047" n="0716a03"/>加精進三年夢中見釋迦像爲授戒同夕十餘僧
<lb ed="X" n="0369c19"/><lb ed="R047" n="0716a04"/>皆夢如進所見又詣懺懺大驚曰善哉<anchor xml:id="nkr_note_add_0369c1901" n="0369c1901"/><anchor xml:id="beg0369c1901" n="0369c1901"/>已<anchor xml:id="end0369c1901"/>獲戒矣
<lb ed="X" n="0369c20"/><lb ed="R047" n="0716a05"/>曇翼道進之明驗精進之力也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0369c21"/><lb ed="R047" n="0716a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0369c2101">天人所奉尊<note place="inline">至</note>今則我身是。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0369c22"/><lb ed="R047" n="0716a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0369c2201">論曰問八識何以能轉而爲四智乎曰以無性故
<lb ed="X" n="0369c23"/><lb ed="R047" n="0716a08"/>能轉也如其有性則是凝然不可更易之物聖應
<lb ed="X" n="0369c24"/><lb ed="R047" n="0716a09"/>自聖凡應自凡從古至今無一人發菩提心者一
<pb ed="X" xml:id="X30.0603.0370a" n="0370a"/>
<lb ed="X" n="0370a01"/><lb ed="R047" n="0716a10"/>切衆生流轉三界無有止息者不知無性之玅故
<lb ed="X" n="0370a02"/><lb ed="R047" n="0716a11"/>楞伽經曰前聖所知轉相傳授妄想無性又問何
<lb ed="X" n="0370a03"/><lb ed="R047" n="0716a12"/>以能知汙染意識轉爲平等性智乎曰經旨深玅
<lb ed="X" n="0370a04"/><lb ed="R047" n="0716a13"/>微見其端曰玅光菩薩持玅法蓮華經而八王子
<lb ed="X" n="0370a05"/><lb ed="R047" n="0716a14"/>皆師事之汙染意識者住持三世之法起信論曰
<lb ed="X" n="0370a06"/><lb ed="R047" n="0716a15"/>以念相應不斷故住持過去無量世等善惡之業
<lb ed="X" n="0370a07"/><lb ed="R047" n="0716a16"/>令不失故復能成熟現在未來苦樂等報無差違
<lb ed="X" n="0370a08"/><lb ed="R047" n="0716a17"/>故能令現在<anchor xml:id="nkr_note_add_0370a0801" n="0370a0801"/><anchor xml:id="beg0370a0801" n="0370a0801"/>已<anchor xml:id="end0370a0801"/>經之事忽然而念未來之事不覺
<lb ed="X" n="0370a09"/><lb ed="R047" n="0716a18"/>妄慮故此意識具如是堪能於轉依時但是轉其
<lb ed="X" n="0370a10"/><lb ed="R047" n="0716b01"/>名耳以其能持經而光無憎愛故知其爲平等性
<lb ed="X" n="0370a11"/><lb ed="R047" n="0716b02"/>智也又問五識何以能知是求名菩薩爲觸識乎
<lb ed="X" n="0370a12"/><lb ed="R047" n="0716b03"/>曰身者見聞覺知所依止處而經言求名利無厭
<lb ed="X" n="0370a13"/><lb ed="R047" n="0716b04"/>多遊族姓家愛著深故無厭惑玅麗故多遊眼耳
<lb ed="X" n="0370a14"/><lb ed="R047" n="0716b05"/>鼻舌皆利而明了唯觸一法鈍故經言棄捨所習
<lb ed="X" n="0370a15"/><lb ed="R047" n="0716b06"/>誦癈忘不通利也又問何以能知玅觀察智爲文
<lb ed="X" n="0370a16"/><lb ed="R047" n="0716b07"/>殊師利乎曰分別事識與意識皆因中轉亦但轉
<lb ed="X" n="0370a17"/><lb ed="R047" n="0716b08"/>其名葢分別而不起法相不起非法相耳文殊師
<lb ed="X" n="0370a18"/><lb ed="R047" n="0716b09"/>利亦號玅德思益經曰雖說諸法而不起法相不
<lb ed="X" n="0370a19"/><lb ed="R047" n="0716b10"/>起非法相故名玅德。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0370a20"/><lb ed="R047" n="0716b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0370a2001">我見燈明佛<note place="inline">至</note>令盡無有餘。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0370a21"/><lb ed="R047" n="0716b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0370a2101">無盡居士論曰<name role="" type="person">釋迦文佛</name>旣成道<anchor xml:id="nkr_note_add_0370a2101" n="0370a2101"/><anchor xml:id="beg0370a2101" n="0370a2101"/>已<anchor xml:id="end0370a2101"/>釋梵諸天請
<lb ed="X" n="0370a22"/><lb ed="R047" n="0716b13"/>轉法輪佛觀諸衆生根器狹劣得少爲足默而不
<lb ed="X" n="0370a23"/><lb ed="R047" n="0716b14"/>說則違我度人之本願說而不信則重彼謗法之
<lb ed="X" n="0370a24"/><lb ed="R047" n="0716b15"/>罪報隨宜方便演說三乘有餘涅槃非眞滅度四
<pb ed="X" xml:id="X30.0603.0370b" n="0370b"/>
<lb ed="X" n="0370b01"/><lb ed="R047" n="0716b16"/>十餘年敎化純熟乃於<name role="" type="person">耆闍崛山</name>集阿羅漢有學
<lb ed="X" n="0370b02"/><lb ed="R047" n="0716b17"/>無學菩薩摩訶薩天龍聖衆放眉間中道白毫相
<lb ed="X" n="0370b03"/><lb ed="R047" n="0716b18"/>光照見東方萬八千世界說妙法蓮華經者諸法
<lb ed="X" n="0370b04"/><lb ed="R047" n="0717a01"/>之相從本以來常自寂滅不可以言宣者也玅者
<lb ed="X" n="0370b05"/><lb ed="R047" n="0717a02"/>至玅而難思者也唯佛與佛乃能究盡猶如優曇
<lb ed="X" n="0370b06"/><lb ed="R047" n="0717a03"/>鉢華時一現爾優曇鉢華瑞蓮華也此華難有如
<lb ed="X" n="0370b07"/><lb ed="R047" n="0717a04"/>佛難値所謂玅法蓮華經者非如諸經蓮華或取
<lb ed="X" n="0370b08"/><lb ed="R047" n="0717a05"/>其開敷出水或取其因果同時也眉間相光中道
<lb ed="X" n="0370b09"/><lb ed="R047" n="0717a06"/>之光也表佛出現照東方者東者日之始且物之
<lb ed="X" n="0370b10"/><lb ed="R047" n="0717a07"/>始生以表此會始說佛乘也萬八千世界者一十
<lb ed="X" n="0370b11"/><lb ed="R047" n="0717a08"/>八界歷劫修行至此而佛光始現故以東方表之
<lb ed="X" n="0370b12"/><lb ed="R047" n="0717a09"/>也比丘萬二千人有學無學二千人摩訶波闍波
<lb ed="X" n="0370b13"/><lb ed="R047" n="0717a10"/>提比丘尼與眷屬六千人大菩薩八萬人或二萬
<lb ed="X" n="0370b14"/><lb ed="R047" n="0717a11"/>或二千或六千或八萬者以表二乘十二因緣六
<lb ed="X" n="0370b15"/><lb ed="R047" n="0717a12"/>通八解脫也不標上首者所謂我此會中純是眞
<lb ed="X" n="0370b16"/><lb ed="R047" n="0717a13"/>實無復枝葉猶日月燈明二萬佛同一字一姓也
<lb ed="X" n="0370b17"/><lb ed="R047" n="0717a14"/>佛光所照靡不周徧惟得道者見之六趣衆生現
<lb ed="X" n="0370b18"/><lb ed="R047" n="0717a15"/>於光中而不自知也此經會三乘歸一乘彌勒後
<lb ed="X" n="0370b19"/><lb ed="R047" n="0717a16"/>佛也文殊佛之師也故以二人爲起疑問答之主
<lb ed="X" n="0370b20"/><lb ed="R047" n="0717a17"/>舍利弗受記以開其始普賢勸發以成其終文殊
<lb ed="X" n="0370b21"/><lb ed="R047" n="0717a18"/>宣說過去日月燈明佛說玅法蓮華經時放光現
<lb ed="X" n="0370b22"/><lb ed="R047" n="0717b01"/>瑞與今無異斯則前佛後佛無異法也佛爲衆生
<lb ed="X" n="0370b23"/><lb ed="R047" n="0717b02"/>之父八王子聞父出家隨修梵行則八意識轉而
<lb ed="X" n="0370b24"/><lb ed="R047" n="0717b03"/>爲淸白梵行矣滿六十小劫不起此座則滿足六
<pb ed="X" xml:id="X30.0603.0370c" n="0370c"/>
<lb ed="X" n="0370c01"/><lb ed="R047" n="0717b04"/>波羅蜜不離當處此經謂之旋陀羅尼法音方便
<lb ed="X" n="0370c02"/><lb ed="R047" n="0717b05"/>陀羅尼旋者旋轉互攝而歸一也方便者得意忘
<lb ed="X" n="0370c03"/><lb ed="R047" n="0717b06"/>言不滯於名相算數之迹也得此二陀羅尼則法
<lb ed="X" n="0370c04"/><lb ed="R047" n="0717b07"/>華三昧照然現前矣。</p><p xml:id="pX30p0370c0409" cb:place="inline">序品終。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0370c05"/><lb ed="R047" n="0717b08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">方便品第二</cb:mulu><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0370c0501">玅法蓮華經方便品第二</p>
<lb ed="X" n="0370c06"/><lb ed="R047" n="0717b09"/><p xml:id="pX30p0370c0601">爾時世尊<note place="inline">至</note>所不能知。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0370c07"/><lb ed="R047" n="0717b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0370c0701">論曰佛以諸佛智慧不可思議以玅方便示白毫
<lb ed="X" n="0370c08"/><lb ed="R047" n="0717b11"/>之相光入無量義處三昧便諸學者自求而得之
<lb ed="X" n="0370c09"/><lb ed="R047" n="0717b12"/>謂之智慧門然此爲一佛乘境界三乘種性其能
<lb ed="X" n="0370c10"/><lb ed="R047" n="0717b13"/>入之哉維摩詰聞東方度三十六恒河沙國有世
<lb ed="X" n="0370c11"/><lb ed="R047" n="0717b14"/>界號須彌相其佛號<name role="" type="person">須彌燈王</name>彼佛長八萬四千
<lb ed="X" n="0370c12"/><lb ed="R047" n="0717b15"/>由旬其師子座高八萬四千由旬嚴飾第一於是
<lb ed="X" n="0370c13"/><lb ed="R047" n="0717b16"/>維摩詰現神通力卽時彼佛遣二萬二千師子座
<lb ed="X" n="0370c14"/><lb ed="R047" n="0717b17"/>高廣嚴淨來入維摩詰室諸菩薩大弟子釋梵等
<lb ed="X" n="0370c15"/><lb ed="R047" n="0717b18"/>昔所未見舍利弗曰未曾有也如是小室乃能容
<lb ed="X" n="0370c16"/><lb ed="R047" n="0718a01"/>受此高廣之座於毗耶室無所妨礙此舍利弗佇
<lb ed="X" n="0370c17"/><lb ed="R047" n="0718a02"/>思其間自成妨礙非毗耶離室之罪也善財童子
<lb ed="X" n="0370c18"/><lb ed="R047" n="0718a03"/>至彌勒樓閣之前以彌勒菩薩威神力故及不思
<lb ed="X" n="0370c19"/><lb ed="R047" n="0718a04"/>議幻智力故能以幻智知諸法故得諸菩薩自在
<lb ed="X" n="0370c20"/><lb ed="R047" n="0718a05"/>力故見樓閣中一切莊嚴自在境界爾時彌勒菩
<lb ed="X" n="0370c21"/><lb ed="R047" n="0718a06"/>薩摩訶薩卽攝神力入樓閣中彈指作聲吿善財
<lb ed="X" n="0370c22"/><lb ed="R047" n="0718a07"/>言善男子起法性如是此是菩薩知諸法智因緣
<lb ed="X" n="0370c23"/><lb ed="R047" n="0718a08"/>聚所現之相如是自性如幻如夢如影如像悉不
<lb ed="X" n="0370c24"/><lb ed="R047" n="0718a09"/>成就爾時善財聞彈指聲從三昧起見種種境界
<pb ed="X" xml:id="X30.0603.0371a" n="0371a"/>
<lb ed="X" n="0371a01"/><lb ed="R047" n="0718a10"/>此善財於彈指頃自覺成就非彌勒閣之功也由
<lb ed="X" n="0371a02"/><lb ed="R047" n="0718a11"/>是論之則諸佛智慧之門所以難解難入固非聲
<lb ed="X" n="0371a03"/><lb ed="R047" n="0718a12"/>聞辟支佛所能知也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0371a04"/><lb ed="R047" n="0718a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0371a0401">所以者何<note place="inline">至</note>令離諸著。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0371a05"/><lb ed="R047" n="0718a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0371a0501">論曰佛以一切衆生覺性無性故不能自知無性
<lb ed="X" n="0371a06"/><lb ed="R047" n="0718a15"/>名曰無明若知無性無明卽滅慧身成就雖曰不
<lb ed="X" n="0371a07"/><lb ed="R047" n="0718a16"/>由他悟然亦必藉善知識爲緣故佛將說法首言
<lb ed="X" n="0371a08"/><lb ed="R047" n="0718a17"/>親近百千萬億無數諸佛雖有禪定觀照則是親
<lb ed="X" n="0371a09"/><lb ed="R047" n="0718a18"/>近方便雖有六度萬行則是長養成就皆所以隨
<lb ed="X" n="0371a10"/><lb ed="R047" n="0718b01"/>順之非修證也故又曰盡行諸佛無量道法勇猛
<lb ed="X" n="0371a11"/><lb ed="R047" n="0718b02"/>精進初於<name role="" type="person">鹿野苑</name>爲小根者說小乘明心境俱有
<lb ed="X" n="0371a12"/><lb ed="R047" n="0718b03"/>次爲中根說法相大乘明境空心有唯識道理以
<lb ed="X" n="0371a13"/><lb ed="R047" n="0718b04"/>根劣故未能全入平等眞空故作是說後乃爲上
<lb ed="X" n="0371a14"/><lb ed="R047" n="0718b05"/>根說無相大乘辦心境俱空平等一味爲眞了義
<lb ed="X" n="0371a15"/><lb ed="R047" n="0718b06"/>如人劈木先用細楔後用麤楔故又曰隨宜所說
<lb ed="X" n="0371a16"/><lb ed="R047" n="0718b07"/>意趣難解也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0371a17"/><lb ed="R047" n="0718b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0371a1701">所以者何<note place="inline">至</note>佛悉成就。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0371a18"/><lb ed="R047" n="0718b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0371a1801">論曰經言所以者何疊前段經意之辭也經意有
<lb ed="X" n="0371a19"/><lb ed="R047" n="0718b10"/>三種所謂如來方便知見波羅蜜者卽隨宜所說
<lb ed="X" n="0371a20"/><lb ed="R047" n="0718b11"/>意趣難解是也所謂如來知見廣大深遠無量無
<lb ed="X" n="0371a21"/><lb ed="R047" n="0718b12"/>礙者卽放毫相之光現凡聖之土是也所謂力無
<lb ed="X" n="0371a22"/><lb ed="R047" n="0718b13"/>所畏禪定解脫三昧深入無際者卽入無量義處
<lb ed="X" n="0371a23"/><lb ed="R047" n="0718b14"/>三昧身心不動是也一切未曾有法以是三種所
<lb ed="X" n="0371a24"/><lb ed="R047" n="0718b15"/>以成就豈特三種雖無量無邊皆悉成就故曰舍
<pb ed="X" xml:id="X30.0603.0371b" n="0371b"/>
<lb ed="X" n="0371b01"/><lb ed="R047" n="0718b16"/>利弗取要言之取要者槩擧之辭也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0371b02"/><lb ed="R047" n="0718b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0371b0201">止舍利弗<note place="inline">至</note>本末究竟等。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0371b03"/><lb ed="R047" n="0718b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0371b0301">論曰佛知時至當說而曰止不須復說者語枉意
<lb ed="X" n="0371b04"/><lb ed="R047" n="0719a01"/>直激之以奮發之辭不奮不發則不能以深觀諸
<lb ed="X" n="0371b05"/><lb ed="R047" n="0719a02"/>法實相也諸法實相而曰如是相者生而無生之
<lb ed="X" n="0371b06"/><lb ed="R047" n="0719a03"/>相也生而無生則無以名之但曰如是而<anchor xml:id="nkr_note_add_0371b0601" n="0371b0601"/><anchor xml:id="beg0371b0601" n="0371b0601"/>已<anchor xml:id="end0371b0601"/>然相
<lb ed="X" n="0371b07"/><lb ed="R047" n="0719a04"/>言如是可也又申之曰其性體力作因緣果報皆
<lb ed="X" n="0371b08"/><lb ed="R047" n="0719a05"/>名如是何也曰此九種義起必同時於一刹那無
<lb ed="X" n="0371b09"/><lb ed="R047" n="0719a06"/>有先後所以結其辭曰本末究竟等等之爲言齊
<lb ed="X" n="0371b10"/><lb ed="R047" n="0719a07"/>也楞伽經曰一切法不生我說刹那義當生卽有
<lb ed="X" n="0371b11"/><lb ed="R047" n="0719a08"/>滅不爲愚者說以其偈觀九義若合符契一切法
<lb ed="X" n="0371b12"/><lb ed="R047" n="0719a09"/>不生則如是性如是體也我說刹那義則如是相
<lb ed="X" n="0371b13"/><lb ed="R047" n="0719a10"/>如是力如是作也問曰三義同一刹那有據乎曰
<lb ed="X" n="0371b14"/><lb ed="R047" n="0719a11"/>瑜伽論曰唯有因法有諸行皆刹那住尙無況用
<lb ed="X" n="0371b15"/><lb ed="R047" n="0719a12"/>卽說彼生起爲用爲作者之用力也夫一刹那生
<lb ed="X" n="0371b16"/><lb ed="R047" n="0719a13"/>起之相用與作便具則三義同一刹那明矣當生
<lb ed="X" n="0371b17"/><lb ed="R047" n="0719a14"/>卽有滅則如是因如是緣如是果如是報也唯其
<lb ed="X" n="0371b18"/><lb ed="R047" n="0719a15"/>當生而滅則本末等之謂也不爲愚者說則第一
<lb ed="X" n="0371b19"/><lb ed="R047" n="0719a16"/>希有之法唯佛與佛乃能究盡故其下文之偈曰
<lb ed="X" n="0371b20"/><lb ed="R047" n="0719a17"/>世雄不可量言世雄者正以三乘之衆及天人等
<lb ed="X" n="0371b21"/><lb ed="R047" n="0719a18"/>皆雌伏故也隋僧智顗以九義爲十如唐僧窺基
<lb ed="X" n="0371b22"/><lb ed="R047" n="0719b01"/>又以爲五句葢不足恠也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0371b23"/><lb ed="R047" n="0719b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0371b2301">爾時世尊欲重宣此義而說偈言。</p>
<lb ed="X" n="0371b24"/><lb ed="R047" n="0719b03"/><p xml:id="pX30p0371b2401">世雄不可量<note place="inline">至</note>信力堅固者。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X30.0603.0371c" n="0371c"/>
<lb ed="X" n="0371c01"/><lb ed="R047" n="0719b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0371c0101">論曰經前文言諸法實相所謂諸法如是相如是
<lb ed="X" n="0371c02"/><lb ed="R047" n="0719b05"/>性如是體如是力如是作如是因如是緣如是果
<lb ed="X" n="0371c03"/><lb ed="R047" n="0719b06"/>如是報如是本末究竟九種義一寂滅耳故偈曰
<lb ed="X" n="0371c04"/><lb ed="R047" n="0719b07"/>是法不可示言辭相寂滅意義粲然無可疑者而
<lb ed="X" n="0371c05"/><lb ed="R047" n="0719b08"/>舊疏輙曰相如水火之相異故易知性如火以熱
<lb ed="X" n="0371c06"/><lb ed="R047" n="0719b09"/>爲性水以濕爲性體則以主質爲義如十法界陰
<lb ed="X" n="0371c07"/><lb ed="R047" n="0719b10"/>入俱用色心爲體力則以堪任爲義心亦具有如
<lb ed="X" n="0371c08"/><lb ed="R047" n="0719b11"/>來十方作則以運爲建立爲義若離心者更無所
<lb ed="X" n="0371c09"/><lb ed="R047" n="0719b12"/>作因則以招果爲因緣則以緣由助業果則以克
<lb ed="X" n="0371c10"/><lb ed="R047" n="0719b13"/>獲爲果報則以酬因爲報相以爲本報以爲末悉
<lb ed="X" n="0371c11"/><lb ed="R047" n="0719b14"/>入緣生緣生故空則空等也相但有字報亦但有
<lb ed="X" n="0371c12"/><lb ed="R047" n="0719b15"/>字悉假施設假等也又相卽無相無相而相非相
<lb ed="X" n="0371c13"/><lb ed="R047" n="0719b16"/>非無相報亦然一一皆入如實之際則中等也經
<lb ed="X" n="0371c14"/><lb ed="R047" n="0719b17"/>示諸法之相如是皆本末等者以法當生卽有滅
<lb ed="X" n="0371c15"/><lb ed="R047" n="0719b18"/>如前段所論詳矣文字之師乃撰造其辭入空假
<lb ed="X" n="0371c16"/><lb ed="R047" n="0720a01"/>中三觀之中譬如夷狄入華夏假華夏之語以遮
<lb ed="X" n="0371c17"/><lb ed="R047" n="0720a02"/>夷狄之形自以爲至矣而華人聞其謦咳則掩口
<lb ed="X" n="0371c18"/><lb ed="R047" n="0720a03"/>而笑也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0371c19"/><lb ed="R047" n="0720a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0371c1901">諸佛弟子衆<note place="inline">至</note>十方佛亦然。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0371c20"/><lb ed="R047" n="0720a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0371c2001">論曰聲聞辟支佛多於稻麻竹葦矣而又滿十方
<lb ed="X" n="0371c21"/><lb ed="R047" n="0720a06"/>刹者廣也億無量劫者久也盡其思慮以度佛智
<lb ed="X" n="0371c22"/><lb ed="R047" n="0720a07"/>終莫能得非特然也諸新發意及不退菩薩多於
<lb ed="X" n="0371c23"/><lb ed="R047" n="0720a08"/>恒河沙矣而又滿十方刹者廣也恒河沙劫者久
<lb ed="X" n="0371c24"/><lb ed="R047" n="0720a09"/>也盡其思慮以度佛智亦莫能得是何也曰佛之
<pb ed="X" xml:id="X30.0603.0372a" n="0372a"/>
<lb ed="X" n="0372a01"/><lb ed="R047" n="0720a10"/>智境出於形數之表葢思慮所及皆形數也思於
<lb ed="X" n="0372a02"/><lb ed="R047" n="0720a11"/>文從囟從心說文曰造形上極思之又思之乃至
<lb ed="X" n="0372a03"/><lb ed="R047" n="0720a12"/>於無思如囟上達土氣然也所以童子之謠筮瓦
<lb ed="X" n="0372a04"/><lb ed="R047" n="0720a13"/>之卜其神驗如影赴形者出於無思無理故也華
<lb ed="X" n="0372a05"/><lb ed="R047" n="0720a14"/>嚴論曰如來第三會於<name role="" type="person">須彌山</name>頂說十住者以明
<lb ed="X" n="0372a06"/><lb ed="R047" n="0720a15"/>入理契智非生滅心所得至故如此山在海中高
<lb ed="X" n="0372a07"/><lb ed="R047" n="0720a16"/>八萬四千由旬非手足攀攬所及明八萬四千塵
<lb ed="X" n="0372a08"/><lb ed="R047" n="0720a17"/>勞山在煩惱大海於一切法無思無爲卽煩惱海
<lb ed="X" n="0372a09"/><lb ed="R047" n="0720a18"/>枯竭塵勞山成一切智山煩惱海成一切性海若
<lb ed="X" n="0372a10"/><lb ed="R047" n="0720b01"/>起心思慮有所攀緣則無明山愈高煩惱海愈深
<lb ed="X" n="0372a11"/><lb ed="R047" n="0720b02"/>不可至其智頂也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0372a12"/><lb ed="R047" n="0720b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0372a1201">舍利弗當知<note place="inline">至</note>引之令得出。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0372a13"/><lb ed="R047" n="0720b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0372a1301">論曰金剛般若經曰須菩提白佛言世尊頗有衆
<lb ed="X" n="0372a14"/><lb ed="R047" n="0720b05"/>生得聞如是言說章句生實信不佛吿須菩提莫
<lb ed="X" n="0372a15"/><lb ed="R047" n="0720b06"/>作是說如來滅後後五百歲有持戒修福者於此
<lb ed="X" n="0372a16"/><lb ed="R047" n="0720b07"/>章句能生信心以此爲實當知是人不於一佛二
<lb ed="X" n="0372a17"/><lb ed="R047" n="0720b08"/>佛三四五佛而種善根<anchor xml:id="nkr_note_add_0372a1701" n="0372a1701"/><anchor xml:id="beg0372a1701" n="0372a1701"/>已<anchor xml:id="end0372a1701"/>於無量千萬佛所種諸
<lb ed="X" n="0372a18"/><lb ed="R047" n="0720b09"/>善根聞是章句乃至一念生淨信者自是而言則
<lb ed="X" n="0372a19"/><lb ed="R047" n="0720b10"/>信力之生非一朝一夕葢久積淨業曠劫修持所
<lb ed="X" n="0372a20"/><lb ed="R047" n="0720b11"/>致也舍利弗始從外道沙然學學成而去道逢頞
<lb ed="X" n="0372a21"/><lb ed="R047" n="0720b12"/><g ref="#CB00376">䫌</g>比丘愛其威儀問曰汝師爲誰耶頞<g ref="#CB00376">䫌</g>曰諸法
<lb ed="X" n="0372a22"/><lb ed="R047" n="0720b13"/>從緣生是故說因緣是法緣及盡我師如是說舍
<lb ed="X" n="0372a23"/><lb ed="R047" n="0720b14"/>利弗一聞而悟曰世尊有大智慧我亦當師事之
<lb ed="X" n="0372a24"/><lb ed="R047" n="0720b15"/>唐僧元曉自東海來欲傳習華嚴大敎夜宿塚間
<pb ed="X" xml:id="X30.0603.0372b" n="0372b"/>
<lb ed="X" n="0372b01"/><lb ed="R047" n="0720b16"/>渴甚引手掬于坐旁得水甘涼明日見之髑髏也
<lb ed="X" n="0372b02"/><lb ed="R047" n="0720b17"/>欲嘔而悟曰心生則種種法生心滅則髑髏不二
<lb ed="X" n="0372b03"/><lb ed="R047" n="0720b18"/>經言三界唯心世尊豈欺我哉舍利弗聞偈而信
<lb ed="X" n="0372b04"/><lb ed="R047" n="0721a01"/>元曉遇緣而信則經誡令於佛所說法當生大信
<lb ed="X" n="0372b05"/><lb ed="R047" n="0721a02"/>力是爲剩語也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0372b06"/><lb ed="R047" n="0721a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0372b0601">爾時大衆中<note place="inline">至</note>是義所趣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0372b07"/><lb ed="R047" n="0721a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0372b0701">論曰經言我等亦得此法到於涅槃者如黃金黑
<lb ed="X" n="0372b08"/><lb ed="R047" n="0721a05"/>金名同而精粗則異佛所證者自性淸淨涅槃一
<lb ed="X" n="0372b09"/><lb ed="R047" n="0721a06"/>切有情平等共有與一切法不一不異離一切相
<lb ed="X" n="0372b10"/><lb ed="R047" n="0721a07"/>一切分別尋思路絕名言道斷唯眞聖者自內所
<lb ed="X" n="0372b11"/><lb ed="R047" n="0721a08"/>證黃金也聲聞則身心語言皆悉斷滅終不能至
<lb ed="X" n="0372b12"/><lb ed="R047" n="0721a09"/>彼之親證所現涅槃涅槃而言所現則非自性淸
<lb ed="X" n="0372b13"/><lb ed="R047" n="0721a10"/>淨涅槃黑金也世有以黑金爲黃金非生盲則失
<lb ed="X" n="0372b14"/><lb ed="R047" n="0721a11"/>心者但離虗妄名爲解脫而<anchor xml:id="nkr_note_add_0372b1401" n="0372b1401"/><anchor xml:id="beg0372b1401" n="0372b1401"/>已<anchor xml:id="end0372b1401"/>而舍利弗便以爲
<lb ed="X" n="0372b15"/><lb ed="R047" n="0721a12"/>一切解脫是黃金黑金之說也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0372b16"/><lb ed="R047" n="0721a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0372b1601">爾時舍利弗<note place="inline">至</note>則生大歡喜。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0372b17"/><lb ed="R047" n="0721a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0372b1701">論曰佛聞舍利弗勤請之語初止之曰若說是事
<lb ed="X" n="0372b18"/><lb ed="R047" n="0721a15"/>一切世間諸天及人皆當驚疑次請而止之曰若
<lb ed="X" n="0372b19"/><lb ed="R047" n="0721a16"/>說是事一切世間天人阿修羅皆當驚疑此會百
<lb ed="X" n="0372b20"/><lb ed="R047" n="0721a17"/>千萬億之衆但言天人阿修羅聞必驚疑何也曰
<lb ed="X" n="0372b21"/><lb ed="R047" n="0721a18"/>天人根利受法情深殊勝之境微玅之音乃其見
<lb ed="X" n="0372b22"/><lb ed="R047" n="0721b01"/>聞之習不復生疑阿修羅根鈍得預法會被佛威
<lb ed="X" n="0372b23"/><lb ed="R047" n="0721b02"/>神之力由昔熏蒸之善然方瞋故不暇生疑今天
<lb ed="X" n="0372b24"/><lb ed="R047" n="0721b03"/>人阿修羅皆驚疑則事之殊異非其所聞之習也
<pb ed="X" xml:id="X30.0603.0372c" n="0372c"/>
<lb ed="X" n="0372c01"/><lb ed="R047" n="0721b04"/>信敬如天人如阿修羅衆則驚疑矣不信敬如增
<lb ed="X" n="0372c02"/><lb ed="R047" n="0721b05"/>上慢者則必墜惡道以此故佛未欲遽說也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0372c03"/><lb ed="R047" n="0721b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0372c0301">爾時世尊<note place="inline">至</note>願樂欲聞。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0372c04"/><lb ed="R047" n="0721b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0372c0401">論曰<name role="" type="person">耆闍崛山</name>預法會者無慮百千萬衆推之人
<lb ed="X" n="0372c05"/><lb ed="R047" n="0721b08"/>情莫不欽奉慈嚴欣聞明誨不信是五千人自甘
<lb ed="X" n="0372c06"/><lb ed="R047" n="0721b09"/>刪去經必有意耶曰涅槃經曰譬如有人以雜毒
<lb ed="X" n="0372c07"/><lb ed="R047" n="0721b10"/>藥用塗大鼓於衆人中擊之發聲雖無心欲聞聞
<lb ed="X" n="0372c08"/><lb ed="R047" n="0721b11"/>之皆死唯除一人不橫死者是大乘典大涅槃經
<lb ed="X" n="0372c09"/><lb ed="R047" n="0721b12"/>亦復如是在在處處諸行衆中有聞之者貪欲瞋
<lb ed="X" n="0372c10"/><lb ed="R047" n="0721b13"/>恚愚癡悉皆滅盡其中雖有無心無念是大涅槃
<lb ed="X" n="0372c11"/><lb ed="R047" n="0721b14"/>經因緣力故能滅煩惱而自結滅犯四重禁及五
<lb ed="X" n="0372c12"/><lb ed="R047" n="0721b15"/>無間聞是經<anchor xml:id="nkr_note_add_0372c1201" n="0372c1201"/><anchor xml:id="beg0372c1201" n="0372c1201"/>已<anchor xml:id="end0372c1201"/>亦作無上菩提因緣漸斷煩惱除
<lb ed="X" n="0372c13"/><lb ed="R047" n="0721b16"/>不橫死一闡提也推涅槃經之意以知此經之旨
<lb ed="X" n="0372c14"/><lb ed="R047" n="0721b17"/>龍女獻珠之頃忽然變成男子具菩薩行卽往南
<lb ed="X" n="0372c15"/><lb ed="R047" n="0721b18"/>方無垢世界坐寶蓮華成等正覺者無心欲聞聞
<lb ed="X" n="0372c16"/><lb ed="R047" n="0722a01"/>之皆死者也而是五千人自甘刪去者不橫死一
<lb ed="X" n="0372c17"/><lb ed="R047" n="0722a02"/>闡提者也至於授舍利弗大弟子五百阿羅漢學
<lb ed="X" n="0372c18"/><lb ed="R047" n="0722a03"/>無學人成佛之記者卽是涅槃經曰<anchor xml:id="nkr_note_orig_0372001" n="0372001"/>聞是經<anchor xml:id="nkr_note_add_0372c1801" n="0372c1801"/><anchor xml:id="beg0372c1801" n="0372c1801"/>已<anchor xml:id="end0372c1801"/>作
<lb ed="X" n="0372c19"/><lb ed="R047" n="0722a04"/>無上菩提因緣漸斷煩惱如聞鼓聲而久乃死者
<lb ed="X" n="0372c20"/><lb ed="R047" n="0722a05"/>也然佛爲世間大悲慈父等視衆生猶如一子豈
<lb ed="X" n="0372c21"/><lb ed="R047" n="0722a06"/>於五千人獨不憐愍之乎華嚴經曰金翅鳥王以
<lb ed="X" n="0372c22"/><lb ed="R047" n="0722a07"/>龍爲食先觀大海諸龍命將盡者卽以兩翅襞海
<lb ed="X" n="0372c23"/><lb ed="R047" n="0722a08"/>取而食之彼五千人者又如命未盡之龍而佛則
<lb ed="X" n="0372c24"/><lb ed="R047" n="0722a09"/>如金翅鳥王其不取之固其所以也。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X30.0603.0373a" n="0373a"/>
<lb ed="X" n="0373a01"/><lb ed="R047" n="0722a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0373a0101">佛吿舍利弗<note place="inline">至</note>時一現耳。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0373a02"/><lb ed="R047" n="0722a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0373a0201">論曰十方三世微塵數佛以無礙辯才於此經不
<lb ed="X" n="0373a03"/><lb ed="R047" n="0722a12"/>能增一字以無量三昧於此經不能增一毫葢辯
<lb ed="X" n="0373a04"/><lb ed="R047" n="0722a13"/>才無所施其巧三昧無所施其力巧力絕矣而名
<lb ed="X" n="0373a05"/><lb ed="R047" n="0722a14"/>如是玅法者如夜半正明天曉不露也譬如射者
<lb ed="X" n="0373a06"/><lb ed="R047" n="0722a15"/>射至百步力也射中百步巧也至於箭鋒相直則
<lb ed="X" n="0373a07"/><lb ed="R047" n="0722a16"/>非巧力所能及也維摩詰聞三十二菩薩談不二
<lb ed="X" n="0373a08"/><lb ed="R047" n="0722a17"/>法門竟於是<name role="" type="person">文殊師利</name>問維摩詰曰我等各自說
<lb ed="X" n="0373a09"/><lb ed="R047" n="0722a18"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0373a0901" n="0373a0901"/><anchor xml:id="beg0373a0901" n="0373a0901"/>已<anchor xml:id="end0373a0901"/>仁者當說何等是菩薩入不二法門時維摩詰
<lb ed="X" n="0373a10"/><lb ed="R047" n="0722b01"/>默然無言而<name role="" type="person">文殊師利</name>歎以爲是眞入不二法門
<lb ed="X" n="0373a11"/><lb ed="R047" n="0722b02"/>龍勝菩薩聞<name role="" type="person">迦那提婆</name>來過將及門遣侍者以滿
<lb ed="X" n="0373a12"/><lb ed="R047" n="0722b03"/>鉢水置座前提婆旣見以針投之於是龍勝欣然
<lb ed="X" n="0373a13"/><lb ed="R047" n="0722b04"/>付以祖位夫<name role="" type="person">文殊師利</name>之歎維摩詰<name role="" type="person">迦那提婆</name>之
<lb ed="X" n="0373a14"/><lb ed="R047" n="0722b05"/>契龍勝菩薩箭鋒相直也豈有法可傳或優曇鉢
<lb ed="X" n="0373a15"/><lb ed="R047" n="0722b06"/>此言瑞應三千歲乃華華必金輪王應世佛以況
<lb ed="X" n="0373a16"/><lb ed="R047" n="0722b07"/>第一希有之法故經言諸佛如來時乃說之也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0373a17"/><lb ed="R047" n="0722b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0373a1701">舍利弗汝等<note place="inline">至</note>乃能知之。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0373a18"/><lb ed="R047" n="0722b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0373a1801">論曰佛意若曰我種種譬喩而說者但能說諸法
<lb ed="X" n="0373a19"/><lb ed="R047" n="0722b10"/>耳至於適今所示如是玅法者則無有譬喩言辭
<lb ed="X" n="0373a20"/><lb ed="R047" n="0722b11"/>可形容之也華嚴經曰佛子如來以一切譬喩說
<lb ed="X" n="0373a21"/><lb ed="R047" n="0722b12"/>種種事無有譬喩能喩此法何以故心智路絕不
<lb ed="X" n="0373a22"/><lb ed="R047" n="0722b13"/>思議故譬如太末蟲處處能集唯不能集於火聚
<lb ed="X" n="0373a23"/><lb ed="R047" n="0722b14"/>之上衆生意識處處能緣唯不能緣般若何以故
<lb ed="X" n="0373a24"/><lb ed="R047" n="0722b15"/>般若如大火聚觸則爲所燒故故經言唯有諸佛
<pb ed="X" xml:id="X30.0603.0373b" n="0373b"/>
<lb ed="X" n="0373b01"/><lb ed="R047" n="0722b16"/>乃能知之耳。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0373b02"/><lb ed="R047" n="0722b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0373b0201">所以者何<note place="inline">至</note>諸佛法亦如是。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0373b03"/><lb ed="R047" n="0722b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0373b0301">論曰聲聞辟支佛之望登地菩薩其遠如天淵況
<lb ed="X" n="0373b04"/><lb ed="R047" n="0723a01"/>以凡失衆生而望佛地乎而經乃言衆生開佛知
<lb ed="X" n="0373b05"/><lb ed="R047" n="0723a02"/>見茲爲難信也然佛不言以佛知見授之衆生而
<lb ed="X" n="0373b06"/><lb ed="R047" n="0723a03"/>言欲令衆生開佛知見示佛知見悟佛知見入佛
<lb ed="X" n="0373b07"/><lb ed="R047" n="0723a04"/>知見者則知衆生本自有之不從他以得之也雖
<lb ed="X" n="0373b08"/><lb ed="R047" n="0723a05"/>不從他以得之必藉善知識爲之緣以方便爲開
<lb ed="X" n="0373b09"/><lb ed="R047" n="0723a06"/>示而使之悟入也如世良醫之治目病者目以翳
<lb ed="X" n="0373b10"/><lb ed="R047" n="0723a07"/>故無所見哀求目明良醫笑曰我能去翳耳翳除
<lb ed="X" n="0373b11"/><lb ed="R047" n="0723a08"/>則明自現非有明持以相與也明如可與還應是
<lb ed="X" n="0373b12"/><lb ed="R047" n="0723a09"/>翳以是觀之則佛於佛之知見一大事因緣但曰
<lb ed="X" n="0373b13"/><lb ed="R047" n="0723a10"/>開示使之悟入者法如是故然此非佛自智故言
<lb ed="X" n="0373b14"/><lb ed="R047" n="0723a11"/>十方諸佛法亦如是言十方則自具三世故下文
<lb ed="X" n="0373b15"/><lb ed="R047" n="0723a12"/>又叙三世。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0373b16"/><lb ed="R047" n="0723a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0373b1601">舍利弗過去<note place="inline">至</note>何況有三。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0373b17"/><lb ed="R047" n="0723a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0373b1701">論曰文起前義示過去未來現在諸佛皆言以無
<lb ed="X" n="0373b18"/><lb ed="R047" n="0723a15"/>量無數方便種種因緣譬喩言辭者必說三乘法
<lb ed="X" n="0373b19"/><lb ed="R047" n="0723a16"/>也所以說三乘法者引令趣一佛乘故因一佛乘
<lb ed="X" n="0373b20"/><lb ed="R047" n="0723a17"/>以得一切種智則一佛乘者因也一切種智者果
<lb ed="X" n="0373b21"/><lb ed="R047" n="0723a18"/>也故三世聞法之衆皆言從諸佛聞法究竟皆得
<lb ed="X" n="0373b22"/><lb ed="R047" n="0723b01"/>一切種智三世之凡聖頓漸之權實與夫一佛乘
<lb ed="X" n="0373b23"/><lb ed="R047" n="0723b02"/>之因果旣<anchor xml:id="nkr_note_add_0373b2301" n="0373b2301"/><anchor xml:id="beg0373b2301" n="0373b2301"/>已<anchor xml:id="end0373b2301"/>詳具之矣乃明吿以所以謂之一佛
<lb ed="X" n="0373b24"/><lb ed="R047" n="0723b03"/>乘者欲示佛之知見令一切衆生悟入之耳夫佛
<pb ed="X" xml:id="X30.0603.0373c" n="0373c"/>
<lb ed="X" n="0373c01"/><lb ed="R047" n="0723b04"/>之知見不存三世情見凡聖權實之號故終則不
<lb ed="X" n="0373c02"/><lb ed="R047" n="0723b05"/>言皆爲一佛乘便言皆爲得一佛乘一切種智故
<lb ed="X" n="0373c03"/><lb ed="R047" n="0723b06"/>一佛乘一切種智同時言得則因果一念也楞伽
<lb ed="X" n="0373c04"/><lb ed="R047" n="0723b07"/>經曰如世尊所說我從某夜得最正覺乃至某夜
<lb ed="X" n="0373c05"/><lb ed="R047" n="0723b08"/>入般涅槃於其中間不說一字亦不<anchor xml:id="nkr_note_add_0373c0501" n="0373c0501"/><anchor xml:id="beg0373c0501" n="0373c0501"/>已<anchor xml:id="end0373c0501"/>說當說今
<lb ed="X" n="0373c06"/><lb ed="R047" n="0723b09"/>說是佛說以此而觀雖一佛乘亦爲剩法也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0373c07"/><lb ed="R047" n="0723b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0373c0701">舍利弗諸佛<note place="inline">至</note>分別說三。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0373c08"/><lb ed="R047" n="0723b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0373c0801">論曰鳩摩羅什曰梵本多歲數名多由泓多由泓
<lb ed="X" n="0373c09"/><lb ed="R047" n="0723b12"/>者大劫也如賢劫比大劫中有小劫名諸過惡總
<lb ed="X" n="0373c10"/><lb ed="R047" n="0723b13"/>名劫濁也善良旣盡純惡種類名衆生濁也諸貪
<lb ed="X" n="0373c11"/><lb ed="R047" n="0723b14"/>瞋癡等煩惱增長爲增上緣重者能障道入惡趣
<lb ed="X" n="0373c12"/><lb ed="R047" n="0723b15"/>名煩惱濁也於煩惱中起邪見謗無因果罪福涅
<lb ed="X" n="0373c13"/><lb ed="R047" n="0723b16"/>槃名見濁也大劫初時人壽無量自後漸短乃至
<lb ed="X" n="0373c14"/><lb ed="R047" n="0723b17"/>一百二十歲及以下者名命濁也佛意若曰我於
<lb ed="X" n="0373c15"/><lb ed="R047" n="0723b18"/>是時知一佛乘之法微玅不可以驟語之故以方
<lb ed="X" n="0373c16"/><lb ed="R047" n="0724a01"/>便力於一佛乘分別說三非眞實也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0373c17"/><lb ed="R047" n="0724a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0373c1701">舍利弗若<note place="inline">至</note>唯一佛乘。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0373c18"/><lb ed="R047" n="0724a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0373c1801">論曰此一佛乘如來知見唯佛與佛乃能究竟若
<lb ed="X" n="0373c19"/><lb ed="R047" n="0724a04"/>二乘阿羅漢辟支佛之知見則不能知也葢二乘
<lb ed="X" n="0373c20"/><lb ed="R047" n="0724a05"/>所見狹小故經言自謂<anchor xml:id="nkr_note_add_0373c2001" n="0373c2001"/><anchor xml:id="beg0373c2001" n="0373c2001"/>已<anchor xml:id="end0373c2001"/>得究竟涅槃不復志求
<lb ed="X" n="0373c21"/><lb ed="R047" n="0724a06"/>佛乘此則謂之增上慢人又言若有比丘實得阿
<lb ed="X" n="0373c22"/><lb ed="R047" n="0724a07"/>羅漢而不信此法是二者皆過矣佛所以誡學者
<lb ed="X" n="0373c23"/><lb ed="R047" n="0724a08"/>毋於二乘尋求但於佛乘生信故丁寧之曰除佛
<lb ed="X" n="0373c24"/><lb ed="R047" n="0724a09"/>滅後現前無佛則但受持讀誦此經而<anchor xml:id="nkr_note_add_0373c2401" n="0373c2401"/><anchor xml:id="beg0373c2401" n="0373c2401"/>已<anchor xml:id="end0373c2401"/>受持讀
<pb ed="X" xml:id="X30.0603.0374a" n="0374a"/>
<lb ed="X" n="0374a01"/><lb ed="R047" n="0724a10"/>誦滋茂封殖譬也若遇有佛出世則以所甞滋茂
<lb ed="X" n="0374a02"/><lb ed="R047" n="0724a11"/>封殖者求決了之便當卽獲本悟也故經言若遇
<lb ed="X" n="0374a03"/><lb ed="R047" n="0724a12"/>餘佛於此法中便得決了圓覺經曰衆生有妄業
<lb ed="X" n="0374a04"/><lb ed="R047" n="0724a13"/>故妄見流轉厭流轉者妄見涅槃是故不能入淸
<lb ed="X" n="0374a05"/><lb ed="R047" n="0724a14"/>淨覺非覺違拒諸能入者有諸能入非覺入故非
<lb ed="X" n="0374a06"/><lb ed="R047" n="0724a15"/>覺入故猶言非入覺故非覺違拒諸能入者則經
<lb ed="X" n="0374a07"/><lb ed="R047" n="0724a16"/>言於敎化菩薩事不聞不知者類也有諸能入非
<lb ed="X" n="0374a08"/><lb ed="R047" n="0724a17"/>覺入故者則經言實得阿羅漢而不信此法者類
<lb ed="X" n="0374a09"/><lb ed="R047" n="0724a18"/>也易曰仁者見之謂之仁智者見之謂之智百姓
<lb ed="X" n="0374a10"/><lb ed="R047" n="0724b01"/>日用而不知故君子之道鮮矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0374a11"/><lb ed="R047" n="0724b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0374a1101">爾時世尊欲重宣此義而說偈言。</p>
<lb ed="X" n="0374a12"/><lb ed="R047" n="0724b03"/><p xml:id="pX30p0374a1201">比丘比丘尼<note place="inline">至</note>優波提舍經。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0374a13"/><lb ed="R047" n="0724b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0374a1301">論曰修多羅此言法本亦言契經摩訶衍及四阿
<lb ed="X" n="0374a14"/><lb ed="R047" n="0724b05"/>含二百五十戒直說者是也伽陀此言不重頌一
<lb ed="X" n="0374a15"/><lb ed="R047" n="0724b06"/>切四言五言七言九言等偈不重頌者是也祗夜
<lb ed="X" n="0374a16"/><lb ed="R047" n="0724b07"/>此言重頌義與伽陀同但重頌不重頌爲異耳優
<lb ed="X" n="0374a17"/><lb ed="R047" n="0724b08"/>波提舍此言論議謂答諸問者幷廣說諸義者是
<lb ed="X" n="0374a18"/><lb ed="R047" n="0724b09"/>也幷本事本生未曾有因緣譬喩爲九部然本十
<lb ed="X" n="0374a19"/><lb ed="R047" n="0724b10"/>二部而次第則一修多羅二祗夜三記莂四諷誦
<lb ed="X" n="0374a20"/><lb ed="R047" n="0724b11"/>卽伽陀也五自說六緣起七譬喩八本事九本生
<lb ed="X" n="0374a21"/><lb ed="R047" n="0724b12"/>十方廣十一希有卽未曾有也十二優波提舍。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0374a22"/><lb ed="R047" n="0724b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0374a2201">鈍根樂小法<note place="inline">至</note>皆成佛無疑。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0374a23"/><lb ed="R047" n="0724b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0374a2301">論曰如三乘知見則佛道之成必歷三大阿僧祗
<lb ed="X" n="0374a24"/><lb ed="R047" n="0724b15"/>劫盡行種種苦行始從凡夫而入信位自十信以
<pb ed="X" xml:id="X30.0603.0374b" n="0374b"/>
<lb ed="X" n="0374b01"/><lb ed="R047" n="0724b16"/>入十住自十住以入十行自十行以登十回向然
<lb ed="X" n="0374b02"/><lb ed="R047" n="0724b17"/>未及十地猶是地前假名菩薩其去等覺玅覺之
<lb ed="X" n="0374b03"/><lb ed="R047" n="0724b18"/>位尙遼邈而此經乃言聲聞若菩薩聞我所說法
<lb ed="X" n="0374b04"/><lb ed="R047" n="0725a01"/>乃至於一偈皆成佛無疑則知一佛乘知見決非
<lb ed="X" n="0374b05"/><lb ed="R047" n="0725a02"/>地位修行所能受攝佛初以非其時故未說今其
<lb ed="X" n="0374b06"/><lb ed="R047" n="0725a03"/>時矣則敢明吿之也迦陵仙禽方出殻時鳴聲超
<lb ed="X" n="0374b07"/><lb ed="R047" n="0725a04"/>越<anchor xml:id="nkr_note_add_0374b0701" n="0374b0701"/><anchor xml:id="beg0374b0701" n="0374b0701"/>已<anchor xml:id="end0374b0701"/>勝羣鳥堅好之樹初出土時高特敷茂<anchor xml:id="nkr_note_add_0374b0702" n="0374b0702"/><anchor xml:id="beg0374b0702" n="0374b0702"/>已<anchor xml:id="end0374b0702"/>勝
<lb ed="X" n="0374b08"/><lb ed="R047" n="0725a05"/>衆木華嚴經曰譬如王子生於王家王后所生具
<lb ed="X" n="0374b09"/><lb ed="R047" n="0725a06"/>足王相生<anchor xml:id="nkr_note_add_0374b0901" n="0374b0901"/><anchor xml:id="beg0374b0901" n="0374b0901"/>已<anchor xml:id="end0374b0901"/>卽勝一切臣衆。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0374b10"/><lb ed="R047" n="0725a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0374b1001">十方佛土中<note place="inline">至</note>如是人難度。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0374b11"/><lb ed="R047" n="0725a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0374b1101">論曰以諸欲因緣乃至如是人難度重叙衆生濁
<lb ed="X" n="0374b12"/><lb ed="R047" n="0725a09"/>命濁見濁煩惱濁劫濁也然是五濁實本一念以
<lb ed="X" n="0374b13"/><lb ed="R047" n="0725a10"/>迷妄故境界則形經叙劫濁於先以示器界偈叙
<lb ed="X" n="0374b14"/><lb ed="R047" n="0725a11"/>衆生濁於先以示根身根身之增長如唯識論曰
<lb ed="X" n="0374b15"/><lb ed="R047" n="0725a12"/>第八識一念受生時有執取結生相續義結者繫
<lb ed="X" n="0374b16"/><lb ed="R047" n="0725a13"/>也於母胎中一念繫之方父母愛染之極自識攬
<lb ed="X" n="0374b17"/><lb ed="R047" n="0725a14"/>其流液如磁石吸鐵一刹那而住根塵等種從自
<lb ed="X" n="0374b18"/><lb ed="R047" n="0725a15"/>識中亦生現行名爲執取結生故在胎則五位具
<lb ed="X" n="0374b19"/><lb ed="R047" n="0725a16"/>一七日名雜穢狀如薄酪二七日名靤猶如豌豆
<lb ed="X" n="0374b20"/><lb ed="R047" n="0725a17"/>瘡靤之形表裏如酪未生肉故三七日名凝結形
<lb ed="X" n="0374b21"/><lb ed="R047" n="0725a18"/>如就了之血四七日名凝厚漸成堅硬內風所吹
<lb ed="X" n="0374b22"/><lb ed="R047" n="0725b01"/>生諸根相一身四肢生差別故於此三十五日盡
<lb ed="X" n="0374b23"/><lb ed="R047" n="0725b02"/>其五根皆足是謂五位具也於六七日則髮毛爪
<lb ed="X" n="0374b24"/><lb ed="R047" n="0725b03"/>齒七七日則諸根皆具以五根圓滿次生識然未
<pb ed="X" xml:id="X30.0603.0374c" n="0374c"/>
<lb ed="X" n="0374c01"/><lb ed="R047" n="0725b04"/>具空明緣也受胎之微形世世常增長如此至於
<lb ed="X" n="0374c02"/><lb ed="R047" n="0725b05"/>以有爲常見以無爲斷見因此二見於色中計我
<lb ed="X" n="0374c03"/><lb ed="R047" n="0725b06"/>謂色卽我離色非我色大我小我在色中我大色
<lb ed="X" n="0374c04"/><lb ed="R047" n="0725b07"/>小色在我內五陰以前四種見計爲二十二十之
<lb ed="X" n="0374c05"/><lb ed="R047" n="0725b08"/>數加三世計爲六十幷根本二見成六十二入邪
<lb ed="X" n="0374c06"/><lb ed="R047" n="0725b09"/>見稠林又如此。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0374c07"/><lb ed="R047" n="0725b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0374c0701">是故舍利弗<note place="inline">至</note>令入於佛道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0374c08"/><lb ed="R047" n="0725b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0374c0801">論曰如前所示衆生濁命濁者卽是苦見濁煩惱
<lb ed="X" n="0374c09"/><lb ed="R047" n="0725b12"/>濁劫濁者卽是苦集說諸盡苦道卽是滅道示之
<lb ed="X" n="0374c10"/><lb ed="R047" n="0725b13"/>以涅槃卽是滅然此特以假名字引導衆生令入
<lb ed="X" n="0374c11"/><lb ed="R047" n="0725b14"/>佛道而<anchor xml:id="nkr_note_add_0374c1101" n="0374c1101"/><anchor xml:id="beg0374c1101" n="0374c1101"/>已<anchor xml:id="end0374c1101"/>故言是亦非眞滅眞滅者當觀諸法從
<lb ed="X" n="0374c12"/><lb ed="R047" n="0725b15"/>本來常自寂滅相不言寂滅性者經有微旨大乘
<lb ed="X" n="0374c13"/><lb ed="R047" n="0725b16"/>論曰諸法體相世間現見云何言無耶曰凡夫妄
<lb ed="X" n="0374c14"/><lb ed="R047" n="0725b17"/>見此非可信生滅之法皆悉是空猶如燈焰念念
<lb ed="X" n="0374c15"/><lb ed="R047" n="0725b18"/>生滅凡夫愚人謂爲一<g ref="#CB08504">𦦨</g>涅槃經曰如燈雖念念
<lb ed="X" n="0374c16"/><lb ed="R047" n="0726a01"/>滅而有光除破暗冥念等諸法亦復如是夫自燈
<lb ed="X" n="0374c17"/><lb ed="R047" n="0726a02"/>一法而觀則但自燈明法本無暗明暗俱空無作
<lb ed="X" n="0374c18"/><lb ed="R047" n="0726a03"/>無取明若有作不應容暗暗若有取不應容明豈
<lb ed="X" n="0374c19"/><lb ed="R047" n="0726a04"/>特燈體相如此法法皆然故首楞嚴經曰諦觀法
<lb ed="X" n="0374c20"/><lb ed="R047" n="0726a05"/>法何狀。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0374c21"/><lb ed="R047" n="0726a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0374c2101">又諸大聖主<note place="inline">至</note>其實爲一乘。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0374c22"/><lb ed="R047" n="0726a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0374c2201">論曰春在萬物大如山川細如毫忽繁如草木玅
<lb ed="X" n="0374c23"/><lb ed="R047" n="0726a08"/>如葩葉纖穠橫斜深淺背向雖不一而其明秀艶
<lb ed="X" n="0374c24"/><lb ed="R047" n="0726a09"/>麗之色隨物具足無有間限一切衆生本來成佛
<pb ed="X" xml:id="X30.0603.0375a" n="0375a"/>
<lb ed="X" n="0375a01"/><lb ed="R047" n="0726a10"/>之玅見於日用亦復如是欲令衆生自證此玅則
<lb ed="X" n="0375a02"/><lb ed="R047" n="0726a11"/>必於因緣時節之中故佛於世間出世間之法名
<lb ed="X" n="0375a03"/><lb ed="R047" n="0726a12"/>標件數使之成就六波羅蜜者出世間之法也如
<lb ed="X" n="0375a04"/><lb ed="R047" n="0726a13"/>是諸法擧必全眞無非佛者故經每言皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0375a0401" n="0375a0401"/><anchor xml:id="beg0375a0401" n="0375a0401"/>已<anchor xml:id="end0375a0401"/>成佛
<lb ed="X" n="0375a05"/><lb ed="R047" n="0726a14"/>今偈自若有衆生類至皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0375a0501" n="0375a0501"/><anchor xml:id="beg0375a0501" n="0375a0501"/>已<anchor xml:id="end0375a0501"/>成佛道叙六波羅蜜
<lb ed="X" n="0375a06"/><lb ed="R047" n="0726a15"/>也又自諸佛滅度<anchor xml:id="nkr_note_add_0375a0601" n="0375a0601"/><anchor xml:id="beg0375a0601" n="0375a0601"/>已<anchor xml:id="end0375a0601"/>至皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0375a0602" n="0375a0602"/><anchor xml:id="beg0375a0602" n="0375a0602"/>已<anchor xml:id="end0375a0602"/>成佛道叙塔廟也然
<lb ed="X" n="0375a07"/><lb ed="R047" n="0726a16"/>聚沙之戲不如曠野積土曠野積土不如石香木
<lb ed="X" n="0375a08"/><lb ed="R047" n="0726a17"/>殖石香木殖不如寶飾萬億雖麤玅不等而成佛
<lb ed="X" n="0375a09"/><lb ed="R047" n="0726a18"/>等也又自若人爲佛故至皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0375a0901" n="0375a0901"/><anchor xml:id="beg0375a0901" n="0375a0901"/>已<anchor xml:id="end0375a0901"/>成佛道叙佛像也
<lb ed="X" n="0375a10"/><lb ed="R047" n="0726b01"/>然戲<g ref="#CB15148">𦘕</g>易於彩<g ref="#CB15148">𦘕</g>彩<g ref="#CB15148">𦘕</g>易於塑像塑像易於鑄像
<lb ed="X" n="0375a11"/><lb ed="R047" n="0726b02"/>鑄像易於雕像而以爪甲之戲至於雕鎪寶飾增
<lb ed="X" n="0375a12"/><lb ed="R047" n="0726b03"/>積其功亦成佛道雖眞戲不等而成佛則等也又
<lb ed="X" n="0375a13"/><lb ed="R047" n="0726b04"/>自若人於塔廟至皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0375a1301" n="0375a1301"/><anchor xml:id="beg0375a1301" n="0375a1301"/>已<anchor xml:id="end0375a1301"/>成佛道叙聲音也然一稱
<lb ed="X" n="0375a14"/><lb ed="R047" n="0726b05"/>南無輕於一擧手一擧手輕於小低頭小低頭輕
<lb ed="X" n="0375a15"/><lb ed="R047" n="0726b06"/>於合掌合掌輕於禮拜散華一華微於一音一音
<lb ed="X" n="0375a16"/><lb ed="R047" n="0726b07"/>微於歌唄歌唄微於衆玅音衆玅音微於衆玅供
<lb ed="X" n="0375a17"/><lb ed="R047" n="0726b08"/>雖勤怠不等而成佛則等也又自於諸過去佛至
<lb ed="X" n="0375a18"/><lb ed="R047" n="0726b09"/>其實爲一乘結其辭以三世諸佛莫不皆以是異
<lb ed="X" n="0375a19"/><lb ed="R047" n="0726b10"/>方便助發之然法無生滅則生與滅等證知三世
<lb ed="X" n="0375a20"/><lb ed="R047" n="0726b11"/>同時也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0375a21"/><lb ed="R047" n="0726b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0375a2101">諸佛兩足尊<note place="inline">至</note>天人所供養。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0375a22"/><lb ed="R047" n="0726b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0375a2201">論曰般若燈論曰若諸緣起彼無起彼起自體不
<lb ed="X" n="0375a23"/><lb ed="R047" n="0726b14"/>可得若緣自在說彼空解空名爲不放逸若人知
<lb ed="X" n="0375a24"/><lb ed="R047" n="0726b15"/>無一物起亦復知無一物滅彼非有故亦非無見
<pb ed="X" xml:id="X30.0603.0375b" n="0375b"/>
<lb ed="X" n="0375b01"/><lb ed="R047" n="0726b16"/>彼世間悉空寂本來寂靜無諸起自性如是<anchor xml:id="nkr_note_add_0375b0101" n="0375b0101"/><anchor xml:id="beg0375b0101" n="0375b0101"/>已<anchor xml:id="end0375b0101"/>涅
<lb ed="X" n="0375b02"/><lb ed="R047" n="0726b17"/>槃然則何以知其然乎曰以緣起無性故知之夫
<lb ed="X" n="0375b03"/><lb ed="R047" n="0726b18"/>塵爲心緣心爲塵因因緣和合幻相方生由從緣
<lb ed="X" n="0375b04"/><lb ed="R047" n="0727a01"/>生必無自性此一佛乘知見也成佛以是爲種故
<lb ed="X" n="0375b05"/><lb ed="R047" n="0727a02"/>經言佛種從緣起是故說一乘於一切法不生異
<lb ed="X" n="0375b06"/><lb ed="R047" n="0727a03"/>見何以故任萬用之自然故其體本眞無轉變相
<lb ed="X" n="0375b07"/><lb ed="R047" n="0727a04"/>故起信論曰一切法常靜無有起相無明不覺妄
<lb ed="X" n="0375b08"/><lb ed="R047" n="0727a05"/>與法違是故不能隨順世間種種知故經言是法
<lb ed="X" n="0375b09"/><lb ed="R047" n="0727a06"/>住法位世間相常住卽一切法常靜無有起相也
<lb ed="X" n="0375b10"/><lb ed="R047" n="0727a07"/>然世之相旣稱種種則非以本自性而從緣起乎。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0375b11"/><lb ed="R047" n="0727a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0375b1101">現在十方佛<note place="inline">至</note>而起大悲心。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0375b12"/><lb ed="R047" n="0727a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0375b1201">論曰衆生以愛著故往來六趣而欲又助發其性
<lb ed="X" n="0375b13"/><lb ed="R047" n="0727a10"/>如火方熾而沃之以油也然顚倒貪戀至失軀命
<lb ed="X" n="0375b14"/><lb ed="R047" n="0727a11"/>而不自知故經言如<g ref="#CB01738">𤛆</g>半愛尾<g ref="#CB01738">𤛆</g>牛南夷之牛也
<lb ed="X" n="0375b15"/><lb ed="R047" n="0727a12"/>長<g ref="#CB15168">𩮻</g>而尾佳每自愛之見人則以身自蔽遂爲所
<lb ed="X" n="0375b16"/><lb ed="R047" n="0727a13"/>殺佛所嗟惜貪欲成性有欲斷者先須精進大勢
<lb ed="X" n="0375b17"/><lb ed="R047" n="0727a14"/>佛者精進力也故經言不求大勢佛及與斷苦法
<lb ed="X" n="0375b18"/><lb ed="R047" n="0727a15"/>者謂不能以精進斷滅貪愛也智度論曰貪欲葢
<lb ed="X" n="0375b19"/><lb ed="R047" n="0727a16"/>非內非外亦非兩間何以故若內法有不應待外
<lb ed="X" n="0375b20"/><lb ed="R047" n="0727a17"/>出若外法有於我亦何患若兩中間有兩中間則
<lb ed="X" n="0375b21"/><lb ed="R047" n="0727a18"/>無處亦不從先世來何以故以一切法無來故如
<lb ed="X" n="0375b22"/><lb ed="R047" n="0727b01"/>童子無有欲若先世有者小亦應有以是故知先
<lb ed="X" n="0375b23"/><lb ed="R047" n="0727b02"/>世不來亦不至後世不從諸方來亦不常自有非
<lb ed="X" n="0375b24"/><lb ed="R047" n="0727b03"/>一分中非徧身中亦不從五塵來亦不從五情出
<pb ed="X" xml:id="X30.0603.0375c" n="0375c"/>
<lb ed="X" n="0375c01"/><lb ed="R047" n="0727b04"/>無所從生無所從滅若貪欲若先生若後有若一
<lb ed="X" n="0375c02"/><lb ed="R047" n="0727b05"/>時生是事不然何以故若先有生後有貪欲是中
<lb ed="X" n="0375c03"/><lb ed="R047" n="0727b06"/>不應貪欲生未有貪欲故若後有生先有貪欲則
<lb ed="X" n="0375c04"/><lb ed="R047" n="0727b07"/>生無所生若一時生則無生名生處生者生處無
<lb ed="X" n="0375c05"/><lb ed="R047" n="0727b08"/>分別故以是觀之則貪欲本無生也知欲葢無生
<lb ed="X" n="0375c06"/><lb ed="R047" n="0727b09"/>則根自斷。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0375c07"/><lb ed="R047" n="0727b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0375c0701">我始坐道場<note place="inline">至</note>法僧差別名。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0375c08"/><lb ed="R047" n="0727b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0375c0801">論曰華嚴論曰說經時分前後不同如力士經曰
<lb ed="X" n="0375c09"/><lb ed="R047" n="0727b12"/>佛成道一七日方說法大品經曰佛初成道卽詣
<lb ed="X" n="0375c10"/><lb ed="R047" n="0727b13"/><name role="" type="person">鹿野苑</name>說法矣而不言時四分律及薩婆多論曰
<lb ed="X" n="0375c11"/><lb ed="R047" n="0727b14"/>六七日方說法與起經及出曜經曰七七日方說
<lb ed="X" n="0375c12"/><lb ed="R047" n="0727b15"/>法五分律曰八七日方說法智度論曰五七日方
<lb ed="X" n="0375c13"/><lb ed="R047" n="0727b16"/>說法十二遊行經曰一年不說法而唐僧法藏決
<lb ed="X" n="0375c14"/><lb ed="R047" n="0727b17"/>定斷佛二七日說華嚴經然此經乃曰於三七日
<lb ed="X" n="0375c15"/><lb ed="R047" n="0727b18"/>中思惟如是事尙憂鈍根不信謗法入惡趣欲般
<lb ed="X" n="0375c16"/><lb ed="R047" n="0728a01"/>涅槃因念過去諸佛曾說三乘然後隨宜而說也
<lb ed="X" n="0375c17"/><lb ed="R047" n="0728a02"/>如依此經則諸經爲不可信如信諸經則此經爲
<lb ed="X" n="0375c18"/><lb ed="R047" n="0728a03"/>不可依矣而可乎曰十定品曰如來於刹那際出
<lb ed="X" n="0375c19"/><lb ed="R047" n="0728a04"/>現於世入涅槃總無時也言刹那際者猶是寄言
<lb ed="X" n="0375c20"/><lb ed="R047" n="0728a05"/>耳以無時卽一切時出現一切時說法一切時涅
<lb ed="X" n="0375c21"/><lb ed="R047" n="0728a06"/>槃爲寂用無礙隨衆生心所現故則下文曰吾從
<lb ed="X" n="0375c22"/><lb ed="R047" n="0728a07"/>成佛<anchor xml:id="nkr_note_add_0375c2201" n="0375c2201"/><anchor xml:id="beg0375c2201" n="0375c2201"/>已<anchor xml:id="end0375c2201"/>來經無量阿僧祗劫以無時可量故言無
<lb ed="X" n="0375c23"/><lb ed="R047" n="0728a08"/>量此爲佛說法時也以此爲定不逐世情遠思爲
<lb ed="X" n="0375c24"/><lb ed="R047" n="0728a09"/>無量之想經首言衆方集便說無量義敎菩薩法
<pb ed="X" xml:id="X30.0603.0376a" n="0376a"/>
<lb ed="X" n="0376a01"/><lb ed="R047" n="0728a10"/>佛所護念<anchor xml:id="nkr_note_add_0376a0101" n="0376a0101"/><anchor xml:id="beg0376a0101" n="0376a0101"/>已<anchor xml:id="end0376a0101"/>夫衆集之頃<anchor xml:id="nkr_note_add_0376a0102" n="0376a0102"/><anchor xml:id="beg0376a0102" n="0376a0102"/>已<anchor xml:id="end0376a0102"/>說無量之義則以無
<lb ed="X" n="0376a02"/><lb ed="R047" n="0728a11"/>時是說法時明矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0376a03"/><lb ed="R047" n="0728a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX30p0376a0301">從久遠劫來<note place="inline">至</note>自知當作佛。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0376a04"/><lb ed="R047" n="0728a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX30p0376a0401">論曰經言諸佛興出世懸遠値遇難能聽是法者
<lb ed="X" n="0376a05"/><lb ed="R047" n="0728a14"/>斯人亦復難三復之爲之流涕疏此經者能聽是
<lb ed="X" n="0376a06"/><lb ed="R047" n="0728a15"/>經者也而反不信如經言使諸衆生悟佛知見其
<lb ed="X" n="0376a07"/><lb ed="R047" n="0728a16"/>辭意皎如日星輙曲說曰悟者不知義以一切聲
<lb ed="X" n="0376a08"/><lb ed="R047" n="0728a17"/>聞辟支佛不知彼眞實處故不知眞實處者不知
<lb ed="X" n="0376a09"/><lb ed="R047" n="0728a18"/>究竟唯一佛乘故謂如有人至親友家醉酒而臥
<lb ed="X" n="0376a10"/><lb ed="R047" n="0728b01"/>以無價寶珠繫之衣裏尋彼不覺後悟方知佛以
<lb ed="X" n="0376a11"/><lb ed="R047" n="0728b02"/>無漏智所示以如實語所演曰使諸衆生悟佛知
<lb ed="X" n="0376a12"/><lb ed="R047" n="0728b03"/>見而文字之師臆斷苟認曰悟者不知義特標聲
<lb ed="X" n="0376a13"/><lb ed="R047" n="0728b04"/>聞辟支佛爲不知眞實處如人失心以白爲黑也
<lb ed="X" n="0376a14"/><lb ed="R047" n="0728b05"/>又經言聚沙爲佛塔乃至皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0376a1401" n="0376a1401"/><anchor xml:id="beg0376a1401" n="0376a1401"/>已<anchor xml:id="end0376a1401"/>成佛道則疏之曰
<lb ed="X" n="0376a15"/><lb ed="R047" n="0728b06"/>謂發菩提心者行菩薩行者所作善根能證菩提
<lb ed="X" n="0376a16"/><lb ed="R047" n="0728b07"/>非諸凡夫及決定性聲聞未發菩提心者之所能
<lb ed="X" n="0376a17"/><lb ed="R047" n="0728b08"/>得故乃至擧手低頭等其義皆同佛方示誨時但
<lb ed="X" n="0376a18"/><lb ed="R047" n="0728b09"/>言如是諸衆生皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0376a1801" n="0376a1801"/><anchor xml:id="beg0376a1801" n="0376a1801"/>已<anchor xml:id="end0376a1801"/>成佛道而疏者則枝辭蔓說
<lb ed="X" n="0376a19"/><lb ed="R047" n="0728b10"/>更易之審如疏者之論則何不明吿曰諸發菩提
<lb ed="X" n="0376a20"/><lb ed="R047" n="0728b11"/>心聚沙爲佛塔乃至小低頭皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0376a2001" n="0376a2001"/><anchor xml:id="beg0376a2001" n="0376a2001"/>已<anchor xml:id="end0376a2001"/>成佛道乎。</p>
<lb ed="X" n="0376a21"/><lb ed="R047" n="0728b12"/><p xml:id="pX30p0376a2101">無盡居士論曰佛入無量義處三昧從三昧安詳
<lb ed="X" n="0376a22"/><lb ed="R047" n="0728b13"/>而起者佛曾親近百千萬億諸佛盡行諸佛無量
<lb ed="X" n="0376a23"/><lb ed="R047" n="0728b14"/>道法今涅槃時至末後垂範而我弟子等誰堪於
<lb ed="X" n="0376a24"/><lb ed="R047" n="0728b15"/>某劫某世界成某佛正法像法各住若干劫於三
<pb ed="X" xml:id="X30.0603.0376b" n="0376b"/>
<lb ed="X" n="0376b01"/><lb ed="R047" n="0728b16"/>昧中悉知悉見如是性相如是體力如是因緣如
<lb ed="X" n="0376b02"/><lb ed="R047" n="0728b17"/>是果報如是本末出定安詳隨宜宣示故舍利弗
<lb ed="X" n="0376b03"/><lb ed="R047" n="0728b18"/>承文殊說言先佛現瑞之因與諸大衆渴仰敬信
<lb ed="X" n="0376b04"/><lb ed="R047" n="0729a01"/>三請世尊惟願說之然猶會中比丘比丘尼優婆
<lb ed="X" n="0376b05"/><lb ed="R047" n="0729a02"/>塞優婆夷五千人作禮而退此五千人猶存五蘊
<lb ed="X" n="0376b06"/><lb ed="R047" n="0729a03"/>聞佛智慧微玅甚深難信難解望涯而返佛愍此
<lb ed="X" n="0376b07"/><lb ed="R047" n="0729a04"/>故爲信心者方便演說導歸一乘爾四諦也十二
<lb ed="X" n="0376b08"/><lb ed="R047" n="0729a05"/>因緣也六波羅蜜也是皆方便以爲開示悟入之
<lb ed="X" n="0376b09"/><lb ed="R047" n="0729a06"/>門苟知吾說之爲方便則塔廟形像旛華音樂種
<lb ed="X" n="0376b10"/><lb ed="R047" n="0729a07"/>種供養至於低頭合掌一稱佛號無不成佛如是
<lb ed="X" n="0376b11"/><lb ed="R047" n="0729a08"/>悟如是入則佛之知見出現于世矣。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0376b12"/><lb ed="R047" n="0729a09"/>
<lb ed="X" n="0376b13"/><lb ed="R047" n="0729a10"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>玅法蓮華經合論卷第一</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0376b14"/><lb ed="R047" n="0729a11"/>
<lb ed="X" n="0376b15"/><lb ed="R047" n="0729a12"/><cb:div type="w"><head>音釋</head>
<lb ed="X" n="0376b16"/><lb ed="R047" n="0729a13"/><cb:div type="note"><entry><form>讋</form><cb:def><p xml:id="pX30p0376b1602" cb:place="inline"><note place="inline">懾同</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>蔤</form><cb:def><p xml:id="pX30p0376b1605" cb:place="inline"><note place="inline">音密</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>分</form><cb:def><p xml:id="pX30p0376b1608" cb:place="inline"><note place="inline">去聲</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>扼</form><cb:def><p xml:id="pX30p0376b1611" cb:place="inline"><note place="inline">音厄</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>相</form><cb:def><p xml:id="pX30p0376b1614" cb:place="inline"><note place="inline">去聲</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>覆</form><cb:def><p xml:id="pX30p0376b1617" cb:place="inline"><note place="inline">去聲</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>籋</form><cb:def><p xml:id="pX30p0376b1620" cb:place="inline"><note place="inline">鑷同</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>娠</form><cb:def><p xml:id="pX30p0376b1623" cb:place="inline"><note place="inline">音申</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>弁</form><cb:def><p xml:id="pX30p0376b1626" cb:place="inline"><note place="inline">皮變切</note>。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0376b17"/><lb ed="R047" n="0729a14"/><entry><form><g ref="#CB02547">䎡</g></form><cb:def><p xml:id="pX30p0376b1702" cb:place="inline"><note place="inline">而兗切</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>肵</form><cb:def><p xml:id="pX30p0376b1706" cb:place="inline"><note place="inline">音欣</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>省</form><cb:def><p xml:id="pX30p0376b1709" cb:place="inline"><note place="inline">星上聲</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>數</form><cb:def><p xml:id="pX30p0376b1713" cb:place="inline"><note place="inline">入聲</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>玦</form><cb:def><p xml:id="pX30p0376b1716" cb:place="inline"><note place="inline">古穴切</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>焄</form><cb:def><p xml:id="pX30p0376b1720" cb:place="inline"><note place="inline">音熏</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>徑廷</form><cb:def><p xml:id="pX30p0376b1724" cb:place="inline"><note place="inline">下勑定切</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>侃</form>
<lb ed="X" n="0376b18"/><lb ed="R047" n="0729a15"/><cb:def><p xml:id="pX30p0376b1801"><note place="inline">空旱切</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>便</form><cb:def><p xml:id="pX30p0376b1805" cb:place="inline"><note place="inline">平聲</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>綮</form><cb:def><p xml:id="pX30p0376b1808" cb:place="inline"><note place="inline">音啓</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>楔</form><cb:def><p xml:id="pX30p0376b1811" cb:place="inline"><note place="inline">音屑</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>囟</form><cb:def><p xml:id="pX30p0376b1814" cb:place="inline"><note place="inline">音忽</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>頞<g ref="#CB00376">䫌</g></form><cb:def><p xml:id="pX30p0376b1818" cb:place="inline"><note place="inline">惡葛切匹米切</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>靤</form><cb:def><p xml:id="pX30p0376b1825" cb:place="inline"><note place="inline">蒲貌切</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>豌</form>
<lb ed="X" n="0376b19"/><lb ed="R047" n="0729a16"/><cb:def><p xml:id="pX30p0376b1901"><note place="inline">於丸切</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>間</form><cb:def><p xml:id="pX30p0376b1905" cb:place="inline"><note place="inline">去聲</note>。</p></cb:def></entry></cb:div></cb:div>
</body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0362a1001" to="#end0362a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0362b1601" to="#end0362b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0362b1701" to="#end0362b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0362b1901" to="#end0362b1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0362b2401" to="#end0362b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0362c1301" to="#end0362c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0363a0901" to="#end0363a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0363a1001" to="#end0363a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0363a1101" to="#end0363a1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0363b1101" to="#end0363b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0363b1401" to="#end0363b1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0363b2101" to="#end0363b2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0364a0601" to="#end0364a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0364b0301" to="#end0364b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5" cb:provider="陳穎蓁（2013） (2013-07-31)">熏<note type="cf1">T30n1579_p0295a04</note></lem><rdg wit="#wit.orig">重</rdg></app>
<app from="#beg0364b0601" to="#end0364b0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5" cb:provider="陳穎蓁（2013） (2013-07-31)">少<note type="cf1">T30n1579_p0295a04</note></lem><rdg wit="#wit.orig">小</rdg></app>
<app from="#beg0364b0602" to="#end0364b0602"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5" cb:provider="陳穎蓁（2013） (2013-07-31)">熏<note type="cf1">T30n1579_p0295a06</note></lem><rdg wit="#wit.orig">重</rdg></app>
<app from="#beg0364c0501" to="#end0364c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0365a1401" to="#end0365a1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0365a2001" to="#end0365a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0365b1201" to="#end0365b1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0365b1202" to="#end0365b1202"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0365b1203" to="#end0365b1203"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0365b1401" to="#end0365b1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0366b1301" to="#end0366b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0366b1302" to="#end0366b1302"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0367a0101" to="#end0367a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0367c0601" to="#end0367c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0367c2101" to="#end0367c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0368b1901" to="#end0368b1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0368c1301" to="#end0368c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0368c2001" to="#end0368c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0369a0601" to="#end0369a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0369a1001" to="#end0369a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0369c1901" to="#end0369c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0370a0801" to="#end0370a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0370a2101" to="#end0370a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0371b0601" to="#end0371b0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0372a1701" to="#end0372a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0372b1401" to="#end0372b1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0372c1201" to="#end0372c1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0372c1801" to="#end0372c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0373a0901" to="#end0373a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0373b2301" to="#end0373b2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0373c0501" to="#end0373c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0373c2001" to="#end0373c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0373c2401" to="#end0373c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0374b0701" to="#end0374b0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0374b0702" to="#end0374b0702"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0374b0901" to="#end0374b0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0374c1101" to="#end0374c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0375a0401" to="#end0375a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0375a0501" to="#end0375a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0375a0601" to="#end0375a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0375a0602" to="#end0375a0602"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0375a0901" to="#end0375a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0375a1301" to="#end0375a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0375b0101" to="#end0375b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0375c2201" to="#end0375c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0376a0101" to="#end0376a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0376a0102" to="#end0376a0102"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0376a1401" to="#end0376a1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0376a1801" to="#end0376a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0376a2001" to="#end0376a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="cbeta-notes">
<head>CBETA 校注</head>
<p>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="xuzang-notes">
<head>卍續藏 校注</head>
<p>
<note n="0361001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0361001">目錄新作</note>
<note n="0362001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0362001">各一作名</note>
<note n="0364001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0364001">四下一有大字</note>
<note n="0366001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0366001">方一作友</note>
<note n="0367001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0367001">亦上一有則能緣三字</note>
<note n="0369001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0369001">而下一有爲字</note>
<note n="0372001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0372001">聞是經一作是涅槃經</note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
<note n="0362a1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0362a1001">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0362b1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0362b1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0362b1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0362b1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0362b1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0362b1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0362b2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0362b2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0362c1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0362c1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0363a0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0363a0901">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0363a1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0363a1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0363a1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0363a1101">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0363b1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0363b1101">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0363b1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0363b1401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0363b2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0363b2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0364a0601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0364a0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0364b0301" resp="#resp3" type="add" cb:note_key="X30.0364b03.06" target="#nkr_note_add_0364b0301">熏【CB】，重【卍續】</note>
<note n="0364b0601" resp="#resp3" type="add" cb:note_key="X30.0364b06.04" target="#nkr_note_add_0364b0601">少【CB】，小【卍續】</note>
<note n="0364b0602" resp="#resp3" type="add" cb:note_key="X30.0364b06.19" target="#nkr_note_add_0364b0602">熏【CB】，重【卍續】</note>
<note n="0364c0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0364c0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0365a1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0365a1401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0365a2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0365a2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0365b1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0365b1201">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0365b1202" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0365b1202">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0365b1203" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0365b1203">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0365b1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0365b1401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0366b1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0366b1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0366b1302" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0366b1302">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0367a0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0367a0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0367c0601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0367c0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0367c2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0367c2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0368b1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0368b1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0368c1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0368c1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0368c2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0368c2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0369a0601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0369a0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0369a1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0369a1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0369c1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0369c1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0370a0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0370a0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0370a2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0370a2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0371b0601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0371b0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0372a1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0372a1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0372b1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0372b1401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0372c1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0372c1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0372c1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0372c1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0373a0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0373a0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0373b2301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0373b2301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0373c0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0373c0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0373c2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0373c2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0373c2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0373c2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0374b0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0374b0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0374b0702" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0374b0702">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0374b0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0374b0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0374c1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0374c1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0375a0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0375a0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0375a0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0375a0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0375a0601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0375a0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0375a0602" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0375a0602">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0375a0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0375a0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0375a1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0375a1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0375b0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0375b0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0375c2201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0375c2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0376a0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0376a0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0376a0102" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0376a0102">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0376a1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0376a1401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0376a1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0376a1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0376a2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0376a2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>