<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="X31n0607">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 607 法華經科註</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經數位版, No. 607 法華經科註</title>
			<author>明 一如集註</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp5"><resp>corrections</resp><name>CBETA.ting</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>7卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">31</idno>.<idno type="no">607</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2024-05-22 13:55:58 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">法華經科註</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">CBETA 人工輸入，CBETA 掃瞄辨識</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>原書標點</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【卍續】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		<charDecl>
<char xml:id="CB00050">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00050</charName>
				<mapping cb:dec="983090" type="PUA">U+F0032</mapping>
			<mapping type="unicode">U+3567</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[口*尸]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB00145">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00145</charName>
				<mapping cb:dec="983185" type="PUA">U+F0091</mapping>
			<mapping type="unicode">U+3779</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[少/兔]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB00501">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00501</charName>
				<mapping cb:dec="983541" type="PUA">U+F01F5</mapping>
			<mapping type="unicode">U+4B7E</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>馱</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[馬*犬]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB00834">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00834</charName>
				<mapping cb:dec="983874" type="PUA">U+F0342</mapping>
			<mapping type="unicode">U+2DD91</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[烈-列+(里*吉)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB00931">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00931</charName>
				<mapping cb:dec="983971" type="PUA">U+F03A3</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+2A37F</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[麩-夫+廣]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB00993">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00993</charName>
				<mapping cb:dec="984033" type="PUA">U+F03E1</mapping>
			<mapping type="unicode">U+29B0A</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>髮</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[髟/火]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB01411">
				<charName>CBETA CHARACTER CB01411</charName>
				<mapping cb:dec="984451" type="PUA">U+F0583</mapping>
			<mapping type="unicode">U+2145D</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>疄</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[嶙-山+土]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB01469">
				<charName>CBETA CHARACTER CB01469</charName>
				<mapping cb:dec="984509" type="PUA">U+F05BD</mapping>
			<mapping type="unicode">U+26D54</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>菹</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[卄/(爻*且)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB01738">
				<charName>CBETA CHARACTER CB01738</charName>
				<mapping cb:dec="984778" type="PUA">U+F06CA</mapping>
			<mapping type="unicode">U+246C6</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>犛</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[犛-未+牙]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB02284">
				<charName>CBETA CHARACTER CB02284</charName>
				<mapping cb:dec="985324" type="PUA">U+F08EC</mapping>
			<mapping type="unicode">U+2BFBB</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[改-己+易]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB02494">
				<charName>CBETA CHARACTER CB02494</charName>
				<mapping cb:dec="985534" type="PUA">U+F09BE</mapping>
			<mapping type="unicode">U+47E6</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>跋</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[跳-兆+(乏-之+友)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB05418">
				<charName>CBETA CHARACTER CB05418</charName>
				<mapping cb:dec="988458" type="PUA">U+F152A</mapping>
			<mapping type="unicode">U+458D</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>虔</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[虔-文+ㄆ]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB05427">
				<charName>CBETA CHARACTER CB05427</charName>
				<mapping cb:dec="988467" type="PUA">U+F1533</mapping>
			<mapping type="unicode">U+47E4</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[跳-兆+必]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB07703">
				<charName>CBETA CHARACTER CB07703</charName>
				<mapping cb:dec="990743" type="PUA">U+F1E17</mapping>
			<mapping type="unicode">U+20374</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[億-音+(天*天)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB08504">
				<charName>CBETA CHARACTER CB08504</charName>
				<mapping cb:dec="991544" type="PUA">U+F2138</mapping>
			<mapping type="unicode">U+269A8</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>燄</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[舀*炎]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15081">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15081</charName>
				<mapping cb:dec="998121" type="PUA">U+F3AE9</mapping>
			<mapping type="unicode">U+41FF</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>策</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[竺-二+束]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15090">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15090</charName>
				<mapping cb:dec="998130" type="PUA">U+F3AF2</mapping>
			<mapping type="unicode">U+2AE7C</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>爆</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[焊-干+恭]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15131">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15131</charName>
				<mapping cb:dec="998171" type="PUA">U+F3B1B</mapping>
			<charProp><localName>normalized form</localName><value>邦</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[邱-丘+(看-目)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15148">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15148</charName>
				<mapping cb:dec="998188" type="PUA">U+F3B2C</mapping>
			<mapping type="unicode">U+26615</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>畫</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[書-曰+(且-二+人)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB16014">
				<charName>CBETA CHARACTER CB16014</charName>
				<mapping cb:dec="999054" type="PUA">U+F3E8E</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+979E</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>鞞</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[鞥-合+(白-日+田)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB16612">
				<charName>CBETA CHARACTER CB16612</charName>
				<mapping cb:dec="999652" type="PUA">U+F40E4</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+7934</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>礡</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[礡-莆+蒲]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB17983">
				<charName>CBETA CHARACTER CB17983</charName>
				<mapping cb:dec="1001023" type="PUA">U+F463F</mapping>
			<mapping type="unicode">U+22C3E</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[打-丁+怠]</value></charProp></char>
</charDecl>
	</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-05-20">
			<name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication
		</change>
		<change when="2006-09-14T14:54:40">
			Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<milestone unit="juan" n="1"/>
<pb ed="X" xml:id="X31.0607.0171a" n="0171a"/>
<lb ed="X" n="0171a01"/>
<lb ed="X" n="0171a02"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 607-A 玅法蓮華經新註叙</cb:mulu><head>No. 607-A
<lb ed="X" n="0171a03"/><lb ed="R049" n="0089a01"/> 玅法蓮華經新註叙</head>
<lb ed="X" n="0171a04"/>
<lb ed="X" n="0171a05"/><lb ed="R049" n="0089a02"/><p xml:id="pX31p0171a0501">法華之王諸經也。孩提之童。亦能言之。至於說其所
<lb ed="X" n="0171a06"/><lb ed="R049" n="0089a03"/>以爲王。則雖大才宏智。亦弗能也。其故何也。盖法華
<lb ed="X" n="0171a07"/><lb ed="R049" n="0089a04"/>者佛乘也。佛乘者佛知見也。佛知見者佛境界也。以
<lb ed="X" n="0171a08"/><lb ed="R049" n="0089a05"/>凡智說佛境界宜乎。弗能也。震旦諸師。釋之者數十
<lb ed="X" n="0171a09"/><lb ed="R049" n="0089a06"/>家。惟天台大師。爲得其說。大師者靈山同聞衆。而所
<lb ed="X" n="0171a10"/><lb ed="R049" n="0089a07"/>謂降德爲如來所使者也。夫得其說。不亦宜乎。大師
<lb ed="X" n="0171a11"/><lb ed="R049" n="0089a08"/>之後。採摘其疏者亦多。惟若一如新註。則略而取之。
<lb ed="X" n="0171a12"/><lb ed="R049" n="0089a09"/>引而伸之。於其折中。頗得宜當矣。一如號一庵。明永
<lb ed="X" n="0171a13"/><lb ed="R049" n="0089a10"/>樂中。爲僧錄司。住上天竺。甞奉勅探討大藏。撰三藏
<lb ed="X" n="0171a14"/><lb ed="R049" n="0089a11"/>法數。我應永之間。奉使來于本朝。時與津絕海遊。和
<lb ed="X" n="0171a15"/><lb ed="R049" n="0089a12"/>應制三山詩。其人品可知耳。余甞得新註一本。把玩
<lb ed="X" n="0171a16"/><lb ed="R049" n="0089a13"/>不<anchor xml:id="nkr_note_add_0171a1601" n="0171a1601"/><anchor xml:id="beg0171a1601" n="0171a1601"/>已<anchor xml:id="end0171a1601"/>。自惜不與人俱。遂弗顧固陋。竊訓其傍。授剞劂
<lb ed="X" n="0171a17"/><lb ed="R049" n="0089a14"/>氏。夫一心之妙。散而爲語言。結而爲文字。語言及文
<lb ed="X" n="0171a18"/><lb ed="R049" n="0089a15"/>字。祗是一心之玅焉耳矣。上機乃神而解之。下根乃
<lb ed="X" n="0171a19"/><lb ed="R049" n="0089a16"/>信而入之。但如中智與愚者。則覺知而分別之。若夫
<lb ed="X" n="0171a20"/><lb ed="R049" n="0089a17"/>神解與信入者。不取語言文字之相。直聞經文。亦可
<lb ed="X" n="0171a21"/><lb ed="R049" n="0089a18"/>領焉。至乎覺知分別者。非疏愈惑。非訓難導。倘或尋
<lb ed="X" n="0171a22"/><lb ed="R049" n="0089b01"/>之文義。偶發一句解。生一念信。而染其神。則其利益
<lb ed="X" n="0171a23"/><lb ed="R049" n="0089b02"/>不可量。是吾流通之志也。</p>
<lb ed="X" n="0171a24"/><lb ed="R049" n="0089b03"/><p xml:id="pX31p0171a2401">旹
<pb ed="X" xml:id="X31.0607.0171b" n="0171b"/>
<lb ed="X" n="0171b01" type="honorific"/><lb ed="R049" n="0089b04"/>寬文丁未季秋之穀僧不可思議書於霞谷蘭若之
<lb ed="X" n="0171b02"/><lb ed="R049" n="0089b05"/>西庵</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0171b03"/>
<lb ed="X" n="0171b04"/>
<lb ed="X" n="0171b05"/>
<lb ed="X" n="0171b06"/>
<lb ed="X" n="0171b07"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 607-B 重刻法華經科註序</cb:mulu><head>No. 607-B
<lb ed="X" n="0171b08"/><lb ed="R049" n="0089b07"/> 重刻法華經科註序</head>
<lb ed="X" n="0171b09"/>
<lb ed="X" n="0171b10"/><lb ed="R049" n="0089b08"/><p xml:id="pX31p0171b1001">夫鈆錐鑿井。井在高原。非唯理水。而艱得現前。卽至
<lb ed="X" n="0171b11"/><lb ed="R049" n="0089b09"/>濕泥。而尙復懸遠。何如利钁斵地。直透金剛磐石無
<lb ed="X" n="0171b12"/><lb ed="R049" n="0089b10"/>前。而法泉溢湧。昔在耆闍。說經八載。結集西竺。八里
<lb ed="X" n="0171b13"/><lb ed="R049" n="0089b11"/>連綿。傳來震旦。而譯爲七卷。則眞實理味。隱在重山。
<lb ed="X" n="0171b14"/><lb ed="R049" n="0089b12"/>而六朝諸師。竟爲註疏。屈指可數七十餘家。求其理
<lb ed="X" n="0171b15"/><lb ed="R049" n="0089b13"/>詣辭長。則光宅爲最。豈高原鑿井乎。鈆錐弗銛乎。迨
<lb ed="X" n="0171b16"/><lb ed="R049" n="0089b14"/>乎智者一出。玄義敷<g ref="#CB02284">𫾻</g>。先破光宅雲公。餘者望風而
<lb ed="X" n="0171b17"/><lb ed="R049" n="0089b15"/>退。其利钁斵地乎。法泉溢湧乎。然而世人。徒知乎流
<lb ed="X" n="0171b18"/><lb ed="R049" n="0089b16"/>長末茂。而未原乎源遠根深。蓋我智者。昔在靈山。預
<lb ed="X" n="0171b19"/><lb ed="R049" n="0089b17"/>會親聞。思大同聽。的承印記。大蘇道場。圓證三昧。縱
<lb ed="X" n="0171b20"/><lb ed="R049" n="0089b18"/>無礙辯。稱性宣<g ref="#CB02284">𫾻</g>。矧復章安結集。非撰述之足擬。荆
<lb ed="X" n="0171b21"/><lb ed="R049" n="0090a01"/>溪記釋。有文獻之可徵。然則先賢旣爾服從。後學何
<lb ed="X" n="0171b22"/><lb ed="R049" n="0090a02"/>煩措意。不猶爝火之爭光二曜。蹄涔之擬酌四溟。多
<lb ed="X" n="0171b23"/><lb ed="R049" n="0090a03"/>見其不知量也。須知智者法華之妙。在於玄義。文句
<lb ed="X" n="0171b24"/><lb ed="R049" n="0090a04"/>次之。若夫今之科註。又其次也。學者或先科註。而後
<pb ed="X" xml:id="X31.0607.0171c" n="0171c"/>
<lb ed="X" n="0171c01"/><lb ed="R049" n="0090a05"/>文句。文句而後玄義。其猶觀水於河於江於海。不免
<lb ed="X" n="0171c02"/><lb ed="R049" n="0090a06"/>望洋向若而歎。若先玄義而後文句。文句而後科註。
<lb ed="X" n="0171c03"/><lb ed="R049" n="0090a07"/>其猶伐木于根于莖于枝。可謂拔茅連茹而征。上天
<lb ed="X" n="0171c04"/><lb ed="R049" n="0090a08"/>竺一庵如法師。國朝洪武時人也。是板刻於留都。年
<lb ed="X" n="0171c05"/><lb ed="R049" n="0090a09"/>久板廢。余先得梵夾印本于四明。復廉覔之。得翻刻
<lb ed="X" n="0171c06"/><lb ed="R049" n="0090a10"/>之板于閩之壽寧。後因學者求之不便。乃命四明會
<lb ed="X" n="0171c07"/><lb ed="R049" n="0090a11"/>首寶峯高公。而募刻之。今存武林龍樹庵者是也。邇
<lb ed="X" n="0171c08"/><lb ed="R049" n="0090a12"/>日東甌玄孫靈<note place="inline">操榮</note>慮。梵夾賷持不便。細書老眼難觀。
<lb ed="X" n="0171c09"/><lb ed="R049" n="0090a13"/>改爲方册。稍大書之。募資剞劂。以廣流通。爲法<g ref="#CB05418">䖍</g>虔。
<lb ed="X" n="0171c10"/><lb ed="R049" n="0090a14"/>可謂勤矣。復命刻余所述玄義輯略于前。庶令學者
<lb ed="X" n="0171c11"/><lb ed="R049" n="0090a15"/>雖未能廣目義海。亦先使其染指知味。事竣問言于
<lb ed="X" n="0171c12"/><lb ed="R049" n="0090a16"/>余。故不辭蕪穢。勉爲之序云。</p><p xml:id="pX31p0171c1212" cb:place="inline">旹
<lb ed="X" n="0171c13" type="honorific"/><lb ed="R049" n="0090a17"/>皇明天啓七年。歲在疆圉單閼。坐夏之七旬五日。傳
<lb ed="X" n="0171c14"/><lb ed="R049" n="0090a18"/>天台敎觀七十四老僧傳燈。書於楞嚴壇之東方不
<lb ed="X" n="0171c15"/><lb ed="R049" n="0090b01"/>瞬堂。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0171c16"/>
<lb ed="X" n="0171c17"/>
<lb ed="X" n="0171c18"/>
<lb ed="X" n="0171c19"/>
<lb ed="X" n="0171c20"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 607-C 法華經科註疏序</cb:mulu><head>No. 607-C
<lb ed="X" n="0171c21"/><lb ed="R049" n="0090b03"/> 法華經科註疏序</head>
<lb ed="X" n="0171c22"/>
<lb ed="X" n="0171c23"/><lb ed="R049" n="0090b04"/><p xml:id="pX31p0171c2301">如來說法四十九年。雖五時四敎。而意極於圓。故華
<lb ed="X" n="0171c24"/><lb ed="R049" n="0090b05"/>嚴屬兼。般若猶帶。惟至法華。直捨方便。單說無上。是
<pb ed="X" xml:id="X31.0607.0172a" n="0172a"/>
<lb ed="X" n="0172a01"/><lb ed="R049" n="0090b06"/>以殷勤稱嘆。爲經中王。良以此也。敎流東夏。弘華嚴
<lb ed="X" n="0172a02"/><lb ed="R049" n="0090b07"/>若賢首。弘般若如禪宗者。猶如恒沙。而弘法華者。止
<lb ed="X" n="0172a03"/><lb ed="R049" n="0090b08"/>天台十餘代耳。此其故何哉。蓋偏權易受。圓實難肩。
<lb ed="X" n="0172a04"/><lb ed="R049" n="0090b09"/>彼無情之旨。性惡之談。雖迦葉尊者。猶疑魔說。況金
<lb ed="X" n="0172a05"/><lb ed="R049" n="0090b10"/>容掩色。欲擧當時天人所驚疑者。而直領之。豈不如
<lb ed="X" n="0172a06"/><lb ed="R049" n="0090b11"/>鳳毛麟趾之希遘哉。余於是益信弘法華難也。諸佛
<lb ed="X" n="0172a07"/><lb ed="R049" n="0090b12"/>出世。不値大根。有不說法華而入涅槃者。則機器之
<lb ed="X" n="0172a08"/><lb ed="R049" n="0090b13"/>難遇也。光宅首唱河北。繼者數十家。權實本迹之義。
<lb ed="X" n="0172a09"/><lb ed="R049" n="0090b14"/>至智者始定。則四依之難逢也。自台嶺集成。至五季
<lb ed="X" n="0172a10"/><lb ed="R049" n="0090b15"/>四百餘年耳。中國<anchor xml:id="nkr_note_add_0172a1001" n="0172a1001"/><anchor xml:id="beg0172a1001" n="0172a1001"/>已<anchor xml:id="end0172a1001"/>無有能擧其義者。求於<name role="" type="person">高句麗</name>
<lb ed="X" n="0172a11"/><lb ed="R049" n="0090b16"/>而始得之。則傳習之難繼也。宋朝迄明。妙旨再絕。隆
<lb ed="X" n="0172a12"/><lb ed="R049" n="0090b17"/>萬間。妙峯法師振起之。一傳無盡燈公。再傳幻由路
<lb ed="X" n="0172a13"/><lb ed="R049" n="0090b18"/>公。圓乘獨<g ref="#CB17983">𢰾</g>彼狹小偏秘之流。怨嫉載道。則特立之
<lb ed="X" n="0172a14"/><lb ed="R049" n="0091a01"/>難堅也。由此觀之。則手把虗空。足躡須彌。猶爲易事。
<lb ed="X" n="0172a15"/><lb ed="R049" n="0091a02"/>而單提圓上。不墮通別。而其難爲更陪也。路公之孫
<lb ed="X" n="0172a16"/><lb ed="R049" n="0091a03"/>操師榮師者。慨佛種之難純。於是擧科註而更定之。
<lb ed="X" n="0172a17"/><lb ed="R049" n="0091a04"/>與同志明宇王君葵赤張君振揚陳君知默鄧君季
<lb ed="X" n="0172a18"/><lb ed="R049" n="0091a05"/>黃馬君禎甫姜君迎華陳君仰峯林君道如蓋君國
<lb ed="X" n="0172a19"/><lb ed="R049" n="0091a06"/>進龔君應華高君汝化葉君等。謀壽諸梓。夫法華以
<lb ed="X" n="0172a20"/><lb ed="R049" n="0091a07"/>文句爲入門。玄義爲堂宇。摩訶止觀爲奧室。科註者
<lb ed="X" n="0172a21"/><lb ed="R049" n="0091a08"/>文句之略也。不知科註而弘法華。卽溫陵要解猶然
<lb ed="X" n="0172a22"/><lb ed="R049" n="0091a09"/>兼帶。而況妄解經文。單伸臆說。其爲法華也。猶北轍
<lb ed="X" n="0172a23"/><lb ed="R049" n="0091a10"/>矣。　　師精玄義止觀。豈不能創爲新異。而謹守妄
<lb ed="X" n="0172a24"/><lb ed="R049" n="0091a11"/>傳者。正以自智者之外。皆雜通別。但攬轡白牛。於羊
<pb ed="X" xml:id="X31.0607.0172b" n="0172b"/>
<lb ed="X" n="0172b01"/><lb ed="R049" n="0091a12"/>鹿交馳之世。<anchor xml:id="nkr_note_add_0172b0101" n="0172b0101"/><anchor xml:id="beg0172b0101" n="0172b0101"/>已<anchor xml:id="end0172b0101"/>自橫絕。何必強作解事。而蒙不知之
<lb ed="X" n="0172b02"/><lb ed="R049" n="0091a13"/>誚哉。此又雪竹師之難也。余於是風吿諸方。因科註
<lb ed="X" n="0172b03"/><lb ed="R049" n="0091a14"/>而玄義。因玄義而止觀。至法華藏深固幽遠者。可以
<lb ed="X" n="0172b04"/><lb ed="R049" n="0091a15"/>徑造。愼毋墮落通別。而夾雜圓種也。則如來爲其厚
<lb ed="X" n="0172b05"/><lb ed="R049" n="0091a16"/>幸矣。是爲叙。</p>
<lb ed="X" n="0172b06"/><lb ed="R049" n="0091a17"/><p xml:id="pX31p0172b0601">賜進士第
<lb ed="X" n="0172b07" type="honorific"/><lb ed="R049" n="0091a18"/>欽差行人司行人永嘉邵建<g ref="#CB15081">䇿</g>薰沐合十書</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0172b08"/>
<lb ed="X" n="0172b09"/>
<lb ed="X" n="0172b10"/>
<lb ed="X" n="0172b11"/>
<lb ed="X" n="0172b12"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 607-D 新註法華經序</cb:mulu><head>No. 607-D
<lb ed="X" n="0172b13"/><lb ed="R049" n="0091b01"/> 新註法華經序</head>
<lb ed="X" n="0172b14"/>
<lb ed="X" n="0172b15"/><lb ed="R049" n="0091b02"/><p xml:id="pX31p0172b1501">經云法華經藏深固幽遠無人能到若然豈言說可
<lb ed="X" n="0172b16"/><lb ed="R049" n="0091b03"/>能跂及者哉此卽
<lb ed="X" n="0172b17" type="honorific"/><lb ed="R049" n="0091b04"/>釋迦世尊於三七日中所說華嚴法界無二無別雖
<lb ed="X" n="0172b18"/><lb ed="R049" n="0091b05"/>智如鶖子未免驚疑況餘衆乎此實難信難解不可
<lb ed="X" n="0172b19"/><lb ed="R049" n="0091b06"/>思議大解脫法門也陳隋間天台
<lb ed="X" n="0172b20" type="honorific"/><lb ed="R049" n="0091b07"/>智者大師顗公靈山親承大蘇妙悟證法華三昧獲
<lb ed="X" n="0172b21"/><lb ed="R049" n="0091b08"/>旋陀羅尼旣而居江陵爲章安等弟子開玄義十卷
<lb ed="X" n="0172b22"/><lb ed="R049" n="0091b09"/>惟釋經題所謂九旬談妙者也後居<name role="" type="person">瓦官寺</name>復爲章
<lb ed="X" n="0172b23"/><lb ed="R049" n="0091b10"/>安等以權實本迹開顯之旨別釋經文名曰文句亦
<lb ed="X" n="0172b24"/><lb ed="R049" n="0091b11"/>十卷先是光宅所註其中不免訛謬大師悉去之以
<pb ed="X" xml:id="X31.0607.0172c" n="0172c"/>
<lb ed="X" n="0172c01"/><lb ed="R049" n="0091b12"/>正其說至唐荆溪尊者又推廣大師之說撰釋籤十
<lb ed="X" n="0172c02"/><lb ed="R049" n="0091b13"/>卷釋玄義妙樂十卷釋文句則一經之妙大備而無
<lb ed="X" n="0172c03"/><lb ed="R049" n="0091b14"/>餘蘊矣然而文辭浩博義理深玄自非老於座主之
<lb ed="X" n="0172c04"/><lb ed="R049" n="0091b15"/>學者弗能入也於是元之慧愚谷者一以大師成言
<lb ed="X" n="0172c05"/><lb ed="R049" n="0091b16"/>註於句下以使初學啓發蒙昧惜乎歲久板刻不存
<lb ed="X" n="0172c06"/><lb ed="R049" n="0091b17"/>前住上天竺一菴如法師乃前高僧具菴法師之弟
<lb ed="X" n="0172c07"/><lb ed="R049" n="0091b18"/>子也得其正傳博通敎義講說熟閑於今兩測一人
<lb ed="X" n="0172c08"/><lb ed="R049" n="0092a01"/>而<anchor xml:id="nkr_note_add_0172c0801" n="0172c0801"/><anchor xml:id="beg0172c0801" n="0172c0801"/>已<anchor xml:id="end0172c0801"/>間居南京<name role="" type="person">大報恩寺</name>念祖道之荒涼大敎之將
<lb ed="X" n="0172c09"/><lb ed="R049" n="0092a02"/>墜於是亦一以大師成言註述斯經不敢妄加<anchor xml:id="nkr_note_add_0172c0901" n="0172c0901"/><anchor xml:id="beg0172c0901" n="0172c0901"/>己<anchor xml:id="end0172c0901"/>見
<lb ed="X" n="0172c10"/><lb ed="R049" n="0092a03"/>混餚其說疑誤後學比慧愚谷者加詳編爲七卷吳
<lb ed="X" n="0172c11"/><lb ed="R049" n="0092a04"/>中顧道珍繕寫極爲嚴整道珍與同學佛人管叔純
<lb ed="X" n="0172c12"/><lb ed="R049" n="0092a05"/>馮覺成顧道昇顧禧然姜孟圭等共募衆緣爲之刊
<lb ed="X" n="0172c13"/><lb ed="R049" n="0092a06"/>梓流通一日叔純等懷香過予徵予序引予時年八
<lb ed="X" n="0172c14"/><lb ed="R049" n="0092a07"/>十四歲抱病在家焉能措筆然覩茲盛德之事亦當
<lb ed="X" n="0172c15"/><lb ed="R049" n="0092a08"/>爲之助喜若以法華經藏深固幽遠無人能到豈可
<lb ed="X" n="0172c16"/><lb ed="R049" n="0092a09"/>以言說跂及者哉姑摭一二爲序以弁其端當知此
<lb ed="X" n="0172c17"/><lb ed="R049" n="0092a10"/>經不可思議果報亦不可思議上足以答君親之厚
<lb ed="X" n="0172c18"/><lb ed="R049" n="0092a11"/>恩下足以濟飛潛之幽趣如太虗空豈有量哉故爲
<lb ed="X" n="0172c19"/><lb ed="R049" n="0092a12"/>序後之覽者當求言外之意云。</p>
<lb ed="X" n="0172c20"/><lb ed="R049" n="0092a13"/><p xml:id="pX31p0172c2001">永樂十六年正月十五日資善大夫
<lb ed="X" n="0172c21" type="honorific"/><lb ed="R049" n="0092a14"/>太子少師吳郡姚廣孝序</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0172c22"/>
<lb ed="X" n="0172c23"/>
<lb ed="X" n="0172c24"/>
<pb ed="X" xml:id="X31.0607.0173a" n="0173a"/>
<lb ed="X" n="0173a01"/>
<lb ed="X" n="0173a02"/><cb:docNumber>No. 607</cb:docNumber>
<lb ed="X" n="0173a03"/><lb ed="R049" n="0093a01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>妙法蓮華經科註卷第一</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0173a04"/>
<lb ed="X" n="0173a05"/><lb ed="R049" n="0093a02"/><byline cb:type="collector">上天竺講寺住山比丘　一如　集註</byline>
<lb ed="X" n="0173a06"/><lb ed="R049" n="0093a03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">前文</cb:mulu><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0173a0601">妙法蓮華經者本地甚深之奧藏也乃一化之根
<lb ed="X" n="0173a07"/><lb ed="R049" n="0093a04"/>源五時之極唱如來出世意欲卽說此經開示衆
<lb ed="X" n="0173a08"/><lb ed="R049" n="0093a05"/>生本源覺藏究竟直指見性成佛故經曰諸佛惟
<lb ed="X" n="0173a09"/><lb ed="R049" n="0093a06"/>爲一大事因緣故出現於世所謂開示悟入佛之
<lb ed="X" n="0173a10"/><lb ed="R049" n="0093a07"/>知見是也其奈小機未堪此聞聞則生謗墮苦故
<lb ed="X" n="0173a11"/><lb ed="R049" n="0093a08"/>經曰若但讚佛乘衆生沒在苦謗法不信故墜於
<lb ed="X" n="0173a12"/><lb ed="R049" n="0093a09"/>三惡道如來不得<anchor xml:id="nkr_note_add_0173a1201" n="0173a1201"/><anchor xml:id="beg0173a1201" n="0173a1201"/>已<anchor xml:id="end0173a1201"/>而爲實施權先以華嚴大敎
<lb ed="X" n="0173a13"/><lb ed="R049" n="0093a10"/>擬宜小乘之人旣不能信受是以不動寂場遊化
<lb ed="X" n="0173a14"/><lb ed="R049" n="0093a11"/>鹿苑爲其說三藏敎而又保證眞空故須方等彈
<lb ed="X" n="0173a15"/><lb ed="R049" n="0093a12"/>斥令其耻小慕大雖復慕大而執眞之情未忘乃
<lb ed="X" n="0173a16"/><lb ed="R049" n="0093a13"/>寄空生身子爲之轉敎廣譚空慧之法而淘汰之
<lb ed="X" n="0173a17"/><lb ed="R049" n="0093a14"/>執情破<anchor xml:id="nkr_note_add_0173a1701" n="0173a1701"/><anchor xml:id="beg0173a1701" n="0173a1701"/>已<anchor xml:id="end0173a1701"/>然猶以實覆權權掩於實未開二乘根
<lb ed="X" n="0173a18"/><lb ed="R049" n="0093a15"/>敗作佛未顯如來成佛久本於是高會鷲峯劇談
<lb ed="X" n="0173a19"/><lb ed="R049" n="0093a16"/>秘要開方便之權門示眞實之妙理發衆聖之權
<lb ed="X" n="0173a20"/><lb ed="R049" n="0093a17"/>巧顯本地之幽微故經曰正直捨方便但說無上
<lb ed="X" n="0173a21"/><lb ed="R049" n="0093a18"/>道其爲敎也三乘咸會一乘九界同歸佛界長遠
<lb ed="X" n="0173a22"/><lb ed="R049" n="0093b01"/>壽量至此方彰出世本懷於今始暢夫是之謂妙
<lb ed="X" n="0173a23"/><lb ed="R049" n="0093b02"/>法蓮華經也。</p><p xml:id="pX31p0173a2306" cb:place="inline">○此經凡二十八品所談妙法不出
<lb ed="X" n="0173a24"/><lb ed="R049" n="0093b03"/>權實本迹權謂九界三乘實謂佛界圓乘本謂久
<pb ed="X" xml:id="X31.0607.0173b" n="0173b"/>
<lb ed="X" n="0173b01"/><lb ed="R049" n="0093b04"/>遠成佛迹謂果後施化前十四品是迹門開權顯
<lb ed="X" n="0173b02"/><lb ed="R049" n="0093b05"/>實後十四品是本門開迹顯本然迹本二門開顯
<lb ed="X" n="0173b03"/><lb ed="R049" n="0093b06"/>由機分利鈍故有三周七喩不同三周者初法說
<lb ed="X" n="0173b04"/><lb ed="R049" n="0093b07"/>周爲上根人作三乘一乘說舍利弗一人得悟卽
<lb ed="X" n="0173b05"/><lb ed="R049" n="0093b08"/>方便品中所談是也二譬說周爲中根人作三車
<lb ed="X" n="0173b06"/><lb ed="R049" n="0093b09"/>一車說迦葉等四大弟子領解卽譬諭品中所說
<lb ed="X" n="0173b07"/><lb ed="R049" n="0093b10"/>是也三因緣周爲下根人作宿世因緣說千二百
<lb ed="X" n="0173b08"/><lb ed="R049" n="0093b11"/>聲聞得記卽化城喩品中所明是也迹門施化終
<lb ed="X" n="0173b09"/><lb ed="R049" n="0093b12"/>於三周周者終也終必對始故上根始於鹿苑稟
<lb ed="X" n="0173b10"/><lb ed="R049" n="0093b13"/>小終於法華得記中根例知下根始於大通下種
<lb ed="X" n="0173b11"/><lb ed="R049" n="0093b14"/>終於因緣開會故云三周也七喩者一火宅喩喩
<lb ed="X" n="0173b12"/><lb ed="R049" n="0093b15"/>三界不安隱如譬喩品中所明是也二窮子喩喩
<lb ed="X" n="0173b13"/><lb ed="R049" n="0093b16"/>小乘無大乘功德法財如信解品中所明是也三
<lb ed="X" n="0173b14"/><lb ed="R049" n="0093b17"/>藥草喩喩有漏諸善皆能除惡而無漏之善爲最
<lb ed="X" n="0173b15"/><lb ed="R049" n="0093b18"/>如藥草喩品中所明是也四化城喩喩二乘眞空
<lb ed="X" n="0173b16"/><lb ed="R049" n="0094a01"/>涅槃能防見思之非禦生死之敵如化城喩品中
<lb ed="X" n="0173b17"/><lb ed="R049" n="0094a02"/>所明是也五衣珠喩喩王子結緣下一乘智寶之
<lb ed="X" n="0173b18"/><lb ed="R049" n="0094a03"/>種卽了因種如五百弟子受記品中所明是也六
<lb ed="X" n="0173b19"/><lb ed="R049" n="0094a04"/>髻珠喩喩中道實相極果所宗如安樂行品中所
<lb ed="X" n="0173b20"/><lb ed="R049" n="0094a05"/>明是也<anchor xml:id="nkr_note_add_0173b2001" n="0173b2001"/><anchor xml:id="beg0173b2001" n="0173b2001"/>已<anchor xml:id="end0173b2001"/>上六喩皆喩迹門開權顯實也七醫子
<lb ed="X" n="0173b21"/><lb ed="R049" n="0094a06"/>喩喩佛如大醫王徧療一切衆生之病如壽量品
<lb ed="X" n="0173b22"/><lb ed="R049" n="0094a07"/>中所明此一喩喩本門開迹顯本也。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0173b23"/><lb ed="R049" n="0094a08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">經題</cb:mulu><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0173b2301">○初釋首題明五重玄義一法喩爲名二實相爲
<lb ed="X" n="0173b24"/><lb ed="R049" n="0094a09"/>體三一乘因果爲宗四斷疑生信爲用五無上醍
<pb ed="X" xml:id="X31.0607.0173c" n="0173c"/>
<lb ed="X" n="0173c01"/><lb ed="R049" n="0094a10"/>醐爲敎相法喩爲名者法卽妙法喩謂蓮華所言
<lb ed="X" n="0173c02"/><lb ed="R049" n="0094a11"/>妙者妙名不可思議乃褒美之辭也所言法者十
<lb ed="X" n="0173c03"/><lb ed="R049" n="0094a12"/>界十如權實本迹之法也良以妙法難解假喩易
<lb ed="X" n="0173c04"/><lb ed="R049" n="0094a13"/>彰蓮華則華果同時妙法則權實一體故有迹門
<lb ed="X" n="0173c05"/><lb ed="R049" n="0094a14"/>三喩本門三喩迹門三喩者一爲蓮故華喩爲實
<lb ed="X" n="0173c06"/><lb ed="R049" n="0094a15"/>施權二華開蓮現喩開權顯實三華落蓮成喩廢
<lb ed="X" n="0173c07"/><lb ed="R049" n="0094a16"/>權立實本門三喩者一爲蓮故華喩從本垂迹二
<lb ed="X" n="0173c08"/><lb ed="R049" n="0094a17"/>華開蓮現喩開迹顯本三華落蓮成喩廢迹立本
<lb ed="X" n="0173c09"/><lb ed="R049" n="0094a18"/>此首題中蓮華一喩乃總喩也若經文中火宅等
<lb ed="X" n="0173c10"/><lb ed="R049" n="0094b01"/>七喩是別喩也故妙玄云七譬是別蓮華是總擧
<lb ed="X" n="0173c11"/><lb ed="R049" n="0094b02"/>總攝別故冠篇首總別雖殊莫非爲顯權實本迹
<lb ed="X" n="0173c12"/><lb ed="R049" n="0094b03"/>之法耳經者法也常也十界同軌之爲法三世不
<lb ed="X" n="0173c13"/><lb ed="R049" n="0094b04"/>易謂之常故以法喩爲此經之名也實相爲體者
<lb ed="X" n="0173c14"/><lb ed="R049" n="0094b05"/>謂十界十如之法一一離虗妄相名爲實相故龍
<lb ed="X" n="0173c15"/><lb ed="R049" n="0094b06"/>樹云除諸法實相餘皆魔事然此妙體在迹門謂
<lb ed="X" n="0173c16"/><lb ed="R049" n="0094b07"/>之諸法實相在本門謂之非如非異本迹雖殊妙
<lb ed="X" n="0173c17"/><lb ed="R049" n="0094b08"/>體是一故以實相爲此經之體也一乘因果爲宗
<lb ed="X" n="0173c18"/><lb ed="R049" n="0094b09"/>者宗卽要義所謂佛自行因果爲宗也云何爲要
<lb ed="X" n="0173c19"/><lb ed="R049" n="0094b10"/>無量衆善言因則攝無量證得言果則攝故以一
<lb ed="X" n="0173c20"/><lb ed="R049" n="0094b11"/>乘因果爲此經之宗也斷疑生信爲用者用卽力
<lb ed="X" n="0173c21"/><lb ed="R049" n="0094b12"/>用也迹門開顯斷權疑生實信本門開顯斷近疑
<lb ed="X" n="0173c22"/><lb ed="R049" n="0094b13"/>生遠信故以斷疑生信爲此經之用也無上醍醐
<lb ed="X" n="0173c23"/><lb ed="R049" n="0094b14"/>爲敎相者敎者聖人被下之言也相者分別同異
<lb ed="X" n="0173c24"/><lb ed="R049" n="0094b15"/>也此經純圓異乎偏少之敎喩如醍醐上味不同
<pb ed="X" xml:id="X31.0607.0174a" n="0174a"/>
<lb ed="X" n="0174a01"/><lb ed="R049" n="0094b16"/>乳酪生熟酥味故以無上醍醐爲此經之敎相也
<lb ed="X" n="0174a02"/><lb ed="R049" n="0094b17"/>然此五重玄義皆是經中所詮之旨祖師預取解
<lb ed="X" n="0174a03"/><lb ed="R049" n="0094b18"/>釋首題者欲令受持讀誦之人卽於首題能了一
<lb ed="X" n="0174a04"/><lb ed="R049" n="0095a01"/>經之大旨故也。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0174a05"/><lb ed="R049" n="0095a02"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">弘傳序</cb:mulu><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0174a0501">妙法蓮華經弘傳序</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0174a06"/><lb ed="R049" n="0095a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0174a0601">經題五字如前釋弘傳序者弘廣也大也傳轉也
<lb ed="X" n="0174a07"/><lb ed="R049" n="0095a04"/>亦流傳也序卽次序爾雅云東西墻謂之序註云
<lb ed="X" n="0174a08"/><lb ed="R049" n="0095a05"/>所以別內外也謂見墻別宅舍之內外觀序知一
<lb ed="X" n="0174a09"/><lb ed="R049" n="0095a06"/>經之由致也律師序述此經之大猷葢欲廣傳後
<lb ed="X" n="0174a10"/><lb ed="R049" n="0095a07"/>代展轉流通而不絕也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0174a11"/><lb ed="R049" n="0095a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0174a1101"><name role="" type="person">終南山</name><name role="" type="person">釋道宣</name>述</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0174a12"/><lb ed="R049" n="0095a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0174a1201"><name role="" type="person">終南山</name>名距長安八十里在扶風武功縣東接驪
<lb ed="X" n="0174a13"/><lb ed="R049" n="0095a10"/>山太華西連太白隴山其山北來勢終於南故云
<lb ed="X" n="0174a14"/><lb ed="R049" n="0095a11"/>終南關中記云終南一名中南在天之中居都之
<lb ed="X" n="0174a15"/><lb ed="R049" n="0095a12"/>南故曰中南釋者梵語具云釋迦此云能仁佛之
<lb ed="X" n="0174a16"/><lb ed="R049" n="0095a13"/>姓也故凡投佛出家者皆以釋爲姓阿含經云四
<lb ed="X" n="0174a17"/><lb ed="R049" n="0095a14"/>河入海同一鹹味四姓出家皆名爲釋是也律師
<lb ed="X" n="0174a18"/><lb ed="R049" n="0095a15"/>諱道宣生京兆錢氏父吏部尙書母夢月輪貫懷
<lb ed="X" n="0174a19"/><lb ed="R049" n="0095a16"/>而孕又夢梵僧語之曰所孕者梁之祐律師也及
<lb ed="X" n="0174a20"/><lb ed="R049" n="0095a17"/>長師日嚴頵<note place="inline">於倫切</note>公出家落<g ref="#CB00993">𩬊</g>年二十依首師進
<lb ed="X" n="0174a21"/><lb ed="R049" n="0095a18"/>具又從學律<name role="" type="person">唐高祖</name>武德七年甲申徙居終南紵
<lb ed="X" n="0174a22"/><lb ed="R049" n="0095b01"/>麻蘭若製行事鈔甞行般舟三昧前後總二十會
<lb ed="X" n="0174a23"/><lb ed="R049" n="0095b02"/>常感天人送饌侍衛後在<name role="" type="person">西明寺</name>行道中夜臨砌
<lb ed="X" n="0174a24"/><lb ed="R049" n="0095b03"/>足蹶且仆有少年介冑擁衛之律師問汝爲誰曰
<pb ed="X" xml:id="X31.0607.0174b" n="0174b"/>
<lb ed="X" n="0174b01"/><lb ed="R049" n="0095b04"/>弟子<name role="" type="person">博叉天王</name>子張瓊也以師戒德故來給衛耳
<lb ed="X" n="0174b02"/><lb ed="R049" n="0095b05"/>因以佛牙授師夜捧行道晝藏地穴唯弟子文綱
<lb ed="X" n="0174b03"/><lb ed="R049" n="0095b06"/>知之又授以餌藥修合之方卽今天王補心丸是
<lb ed="X" n="0174b04"/><lb ed="R049" n="0095b07"/>也師問以世尊在世及滅後時事瓊一一爲言隨
<lb ed="X" n="0174b05"/><lb ed="R049" n="0095b08"/>問隨錄集爲感天侍應傳一卷高宗乾封二年丁
<lb ed="X" n="0174b06"/><lb ed="R049" n="0095b09"/>卯冬十月三日入滅衆聞天人同聲請師歸彌勒
<lb ed="X" n="0174b07"/><lb ed="R049" n="0095b10"/>內院穆宗讚曰代有覺人爲如來使龍鬼歸降天
<lb ed="X" n="0174b08"/><lb ed="R049" n="0095b11"/>人奉侍聲飛五天辭驚萬里金烏西墜佛日東擧
<lb ed="X" n="0174b09"/><lb ed="R049" n="0095b12"/>稽首皈依肇律宗主懿宗朝<anchor xml:id="nkr_note_add_0174b0901" n="0174b0901"/><anchor xml:id="beg0174b0901" n="0174b0901"/>諡<anchor xml:id="end0174b0901"/>澄照述者著述也
<lb ed="X" n="0174b10"/><lb ed="R049" n="0095b13"/>述者之謂賢作者之謂聖儒典云述而不作律師
<lb ed="X" n="0174b11"/><lb ed="R049" n="0095b14"/>自謙故云述也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0174b12"/><lb ed="R049" n="0095b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0174b1201">妙法蓮華經者統諸佛降靈之本致也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0174b13"/><lb ed="R049" n="0095b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0174b1301">統<note place="inline">他綜切</note>總也降靈猶降神也致趣也諸佛皆從兜
<lb ed="X" n="0174b14"/><lb ed="R049" n="0095b17"/>率降神出現於世其本懷之致趣莫不爲令衆生
<lb ed="X" n="0174b15"/><lb ed="R049" n="0095b18"/>開示悟入佛之知見授記作佛而後<anchor xml:id="nkr_note_add_0174b1501" n="0174b1501"/><anchor xml:id="beg0174b1501" n="0174b1501"/>已<anchor xml:id="end0174b1501"/>今經開顯
<lb ed="X" n="0174b16"/><lb ed="R049" n="0096a01"/>旣開衆生佛之知見授記作佛則總紀諸佛出世
<lb ed="X" n="0174b17"/><lb ed="R049" n="0096a02"/>之意故云統諸佛降靈之本致也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0174b18"/><lb ed="R049" n="0096a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0174b1801">蘊結大夏出彼千齡東傳震旦三百餘載。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0174b19"/><lb ed="R049" n="0096a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0174b1901">蘊積也蘊結卽結集也大夏卽竺國之美稱如來
<lb ed="X" n="0174b20"/><lb ed="R049" n="0096a05"/>生於<name role="" type="person">周昭王</name>二十四年甲寅入滅於周穆王五十
<lb ed="X" n="0174b21"/><lb ed="R049" n="0096a06"/>二年壬申二月十五日旣入滅弟子阿難輩於是
<lb ed="X" n="0174b22"/><lb ed="R049" n="0096a07"/>始結集大小經律論藏至東漢明帝永平七年計
<lb ed="X" n="0174b23"/><lb ed="R049" n="0096a08"/>一千餘年故曰出彼千齡齡卽年也是年帝夢金
<lb ed="X" n="0174b24"/><lb ed="R049" n="0096a09"/>人長大項有日光飛至殿庭旦問羣臣太學聞人
<pb ed="X" xml:id="X31.0607.0174c" n="0174c"/>
<lb ed="X" n="0174c01"/><lb ed="R049" n="0096a10"/>傅毅奏曰<name role="" type="person">周昭王</name>時西域有佛出世其形長一丈
<lb ed="X" n="0174c02"/><lb ed="R049" n="0096a11"/>六尺而黃金色陛下所夢將非是乎博士王遵推
<lb ed="X" n="0174c03"/><lb ed="R049" n="0096a12"/>周書異記佐之帝遂遣中郞將蔡愔博士秦景等
<lb ed="X" n="0174c04"/><lb ed="R049" n="0096a13"/>一十八人使西域求佛法蔡愔等至天竺隣境月
<lb ed="X" n="0174c05"/><lb ed="R049" n="0096a14"/>氏國遇梵僧摩騰法蘭二人奉佛經像來震旦遂
<lb ed="X" n="0174c06"/><lb ed="R049" n="0096a15"/>同東還永平十年入闕獻經像帝大悅帝於雍門
<lb ed="X" n="0174c07"/><lb ed="R049" n="0096a16"/>外立寺騰蘭居之以白馬<g ref="#CB00501">䭾</g>經而來遂名<name role="" type="person">白馬寺</name>
<lb ed="X" n="0174c08"/><lb ed="R049" n="0096a17"/>永平十四年五嶽道士費叔才褚善信等忌之斥
<lb ed="X" n="0174c09"/><lb ed="R049" n="0096a18"/>言虗僞騰蘭白於帝曰吾佛出世法水火不能壞
<lb ed="X" n="0174c10"/><lb ed="R049" n="0096b01"/>請與方士驗之帝敕叔才等盡出所有奇經秘訣
<lb ed="X" n="0174c11"/><lb ed="R049" n="0096b02"/>與騰蘭所持來經像就焚之正月十五日火作而
<lb ed="X" n="0174c12"/><lb ed="R049" n="0096b03"/>騰蘭諸經完然不燼方士稽首欽服帝益異之由
<lb ed="X" n="0174c13"/><lb ed="R049" n="0096b04"/>是騰蘭習漢言久之譯四十二章經十地斷結佛
<lb ed="X" n="0174c14"/><lb ed="R049" n="0096b05"/>本生法海藏佛本行等五經佛法自此始流東土
<lb ed="X" n="0174c15"/><lb ed="R049" n="0096b06"/>故曰東傳震旦震旦或曰眞丹琳法師云東方屬
<lb ed="X" n="0174c16"/><lb ed="R049" n="0096b07"/>震是日出之方故云震旦華嚴音義翻爲漢地樓
<lb ed="X" n="0174c17"/><lb ed="R049" n="0096b08"/>炭經云葱河以東名爲震旦以初日出耀於東隅
<lb ed="X" n="0174c18"/><lb ed="R049" n="0096b09"/>故得名也據此則震旦非梵語矣自漢永平七年
<lb ed="X" n="0174c19"/><lb ed="R049" n="0096b10"/>至獻帝合一百五十五年歸魏魏五主合四十五
<lb ed="X" n="0174c20"/><lb ed="R049" n="0096b11"/>年歸西晉西晉四主合五十二年至東<name role="" type="person">晉安帝</name>義
<lb ed="X" n="0174c21"/><lb ed="R049" n="0096b12"/>熈二年羅什譯此經時合八十九年總計三百四
<lb ed="X" n="0174c22"/><lb ed="R049" n="0096b13"/>十一年故曰三百餘載載年也爾雅云唐虞曰載
<lb ed="X" n="0174c23"/><lb ed="R049" n="0096b14"/>取物終更始也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0174c24"/><lb ed="R049" n="0096b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0174c2401">西<name role="" type="person">晉惠帝</name>永康年中長安靑門燉煌菩薩<name role="" type="person">竺法護</name>者
<pb ed="X" xml:id="X31.0607.0175a" n="0175a"/>
<lb ed="X" n="0175a01"/><lb ed="R049" n="0096b16"/>初翻此經名正法華。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0175a02"/><lb ed="R049" n="0096b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0175a0201">西晉武皇帝司馬氏諱炎字安世文帝昭之子也
<lb ed="X" n="0175a03"/><lb ed="R049" n="0096b18"/>受魏禪卽帝位乙酉改元泰始國號晉都洛陽故
<lb ed="X" n="0175a04"/><lb ed="R049" n="0097a01"/>曰西晉始自武帝次惠帝次懷帝終於愍帝惠帝
<lb ed="X" n="0175a05"/><lb ed="R049" n="0097a02"/>諱衷字正度武帝第二子庚戌四月卽位改元永
<lb ed="X" n="0175a06"/><lb ed="R049" n="0097a03"/>熈繼改元康庚申又改永康止一年長安古稱咸
<lb ed="X" n="0175a07"/><lb ed="R049" n="0097a04"/>陽<name role="" type="person">漢高祖</name>改名長安靑門在長安城東卽邵平種
<lb ed="X" n="0175a08"/><lb ed="R049" n="0097a05"/>瓜處也燉煌卽今甘肅沙州路古流沙地禹貢雍
<lb ed="X" n="0175a09"/><lb ed="R049" n="0097a06"/>州之域也漢爲燉煌郡陽關玉門關洼水在焉竺
<lb ed="X" n="0175a10"/><lb ed="R049" n="0097a07"/>曇摩羅刹此云法護<name role="" type="person">月氏國</name>人究三十六國道術
<lb ed="X" n="0175a11"/><lb ed="R049" n="0097a08"/>兼通其語泰始二年丙戌自天竺達於玉門因居
<lb ed="X" n="0175a12"/><lb ed="R049" n="0097a09"/>燉煌世號燉煌菩薩後入長安居靑門大周目錄
<lb ed="X" n="0175a13"/><lb ed="R049" n="0097a10"/>云太康七年譯正法華今謂太康乃武帝年號序
<lb ed="X" n="0175a14"/><lb ed="R049" n="0097a11"/>旣云惠帝當以永康爲正也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0175a15"/><lb ed="R049" n="0097a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0175a1501">東<name role="" type="person">晉安帝</name>隆安年中後秦弘始丘慈沙門鳩摩羅什
<lb ed="X" n="0175a16"/><lb ed="R049" n="0097a13"/>次翻此經名妙法蓮華。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0175a17"/><lb ed="R049" n="0097a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0175a1701">東晉司馬氏都建康始於元帝終於恭帝禪於宋
<lb ed="X" n="0175a18"/><lb ed="R049" n="0097a15"/>凡十一主合一百三年元帝諱睿瑯琊王覲之子
<lb ed="X" n="0175a19"/><lb ed="R049" n="0097a16"/>宣帝曾孫也年十五嗣封瑯琊王後爲安東將軍
<lb ed="X" n="0175a20"/><lb ed="R049" n="0097a17"/>鎭建康西晉愍帝建興四年丙子詔王攝萬幾明
<lb ed="X" n="0175a21"/><lb ed="R049" n="0097a18"/>年卽王位改元建武又明年戊寅始卽帝位改元
<lb ed="X" n="0175a22"/><lb ed="R049" n="0097b01"/>大興鳩摩羅什譯經於後秦境內序必先書東晉
<lb ed="X" n="0175a23"/><lb ed="R049" n="0097b02"/>者存正統也第十主安帝諱德宗孝武太子丙申
<lb ed="X" n="0175a24"/><lb ed="R049" n="0097b03"/>繼孝武卽帝位次年丁酉改元隆安凡五年又改
<pb ed="X" xml:id="X31.0607.0175b" n="0175b"/>
<lb ed="X" n="0175b01"/><lb ed="R049" n="0097b04"/>元興凡三年又改義熈凡十四年後秦姓姚名萇
<lb ed="X" n="0175b02"/><lb ed="R049" n="0097b05"/>字景茂赤亭羗人當晉孝武皇帝太元八年癸未
<lb ed="X" n="0175b03"/><lb ed="R049" n="0097b06"/>前秦符堅攻晉以兗州<anchor xml:id="nkr_note_add_0175b0301" n="0175b0301"/><anchor xml:id="beg0175b0301" n="0175b0301"/>刺<anchor xml:id="end0175b0301"/>史姚萇爲龍驤將軍後
<lb ed="X" n="0175b04"/><lb ed="R049" n="0097b07"/>又以爲司馬討慕容泓等萇軍大敗懼奔時渭北
<lb ed="X" n="0175b05"/><lb ed="R049" n="0097b08"/>馬牧等紏扇羗豪率其戶口歸萇者五萬餘家推
<lb ed="X" n="0175b06"/><lb ed="R049" n="0097b09"/>萇爲盟主晉太元丙戌四月萇自<anchor xml:id="nkr_note_add_0175b0601" n="0175b0601"/><anchor xml:id="beg0175b0601" n="0175b0601"/>陝<anchor xml:id="end0175b0601"/>西等路入長
<lb ed="X" n="0175b07"/><lb ed="R049" n="0097b10"/>安卽帝位改年建初國號大秦史以後秦別之萇
<lb ed="X" n="0175b08"/><lb ed="R049" n="0097b11"/>遣將吳忠執堅於五將堅子丕立爲馮該所害南
<lb ed="X" n="0175b09"/><lb ed="R049" n="0097b12"/>安王符登立晉太元十八年癸巳十二月萇卒子
<lb ed="X" n="0175b10"/><lb ed="R049" n="0097b13"/>興立率衆伐前秦秦主登大敗次年甲午興卽帝
<lb ed="X" n="0175b11"/><lb ed="R049" n="0097b14"/>位改年皇初凡五年又改弘始當晉隆安三年<anchor xml:id="nkr_note_add_0175b1101" n="0175b1101"/><anchor xml:id="beg0175b1101" n="0175b1101"/>己<anchor xml:id="end0175b1101"/>
<lb ed="X" n="0175b12"/><lb ed="R049" n="0097b15"/>亥也丘慈與龜兹同國名在焉耆西南沙門此云
<lb ed="X" n="0175b13"/><lb ed="R049" n="0097b16"/>勤息謂勤脩衆善止息諸惡也鳩摩羅什此云童
<lb ed="X" n="0175b14"/><lb ed="R049" n="0097b17"/>壽龜兹國人前秦符堅遣驍騎將軍呂光等率兵
<lb ed="X" n="0175b15"/><lb ed="R049" n="0097b18"/>七萬伐龜兹國取什當晉太元七年壬午歲光與
<lb ed="X" n="0175b16"/><lb ed="R049" n="0098a01"/>什俱還至涼州聞堅<anchor xml:id="nkr_note_add_0175b1601" n="0175b1601"/><anchor xml:id="beg0175b1601" n="0175b1601"/>已<anchor xml:id="end0175b1601"/>歿光遂據涼州卽三河王
<lb ed="X" n="0175b17"/><lb ed="R049" n="0098a02"/>位國號大涼改年太安當晉太元十一年也及光
<lb ed="X" n="0175b18"/><lb ed="R049" n="0098a03"/>卒子紹立爲太原公呂纂所害纂立又爲呂超所
<lb ed="X" n="0175b19"/><lb ed="R049" n="0098a04"/>廢立呂隆後秦姚興弘始三年遣師伐隆隆上表
<lb ed="X" n="0175b20"/><lb ed="R049" n="0098a05"/>隆興遂迎什至長安當晉隆安五年辛丑也弘始
<lb ed="X" n="0175b21"/><lb ed="R049" n="0098a06"/>八年什於<name role="" type="person">草堂寺</name>譯出今經爲七卷當晉義熈二
<lb ed="X" n="0175b22"/><lb ed="R049" n="0098a07"/>年丙午也序文律師言隆安年中者乃是什始至
<lb ed="X" n="0175b23"/><lb ed="R049" n="0098a08"/>長安之年非什譯此經之年也法華文句云鳩摩
<lb ed="X" n="0175b24"/><lb ed="R049" n="0098a09"/>羅什以僞秦弘始五年四月二十三日於長安逍
<pb ed="X" xml:id="X31.0607.0175c" n="0175c"/>
<lb ed="X" n="0175c01"/><lb ed="R049" n="0098a10"/>遙園譯大品經竟至八年夏於<name role="" type="person">草堂寺</name>譯此妙法
<lb ed="X" n="0175c02"/><lb ed="R049" n="0098a11"/>蓮華經什少時日誦三萬二千言隨母出家遍遊
<lb ed="X" n="0175c03"/><lb ed="R049" n="0098a12"/>西域淹貫羣籍尤善大乘在龜兹日諸王會同每
<lb ed="X" n="0175c04"/><lb ed="R049" n="0098a13"/>請師說法必跪伏而聽後居秦國大闡經論所譯
<lb ed="X" n="0175c05"/><lb ed="R049" n="0098a14"/>出者三百八十卷秦主以師禮事之優寵特甚弘
<lb ed="X" n="0175c06"/><lb ed="R049" n="0098a15"/>始十五年四月十三日入滅壽七十歲當晉義熈
<lb ed="X" n="0175c07"/><lb ed="R049" n="0098a16"/>九年癸丑也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0175c08"/><lb ed="R049" n="0098a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0175c0801">隋氏仁壽<name role="" type="person">大興善寺</name><name role="" type="person">北天竺</name>沙門闍那笈多後所翻
<lb ed="X" n="0175c09"/><lb ed="R049" n="0098a18"/>者同名妙法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0175c10"/><lb ed="R049" n="0098b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0175c1001">隋高祖<name role="" type="person">文皇帝</name>姓楊名堅弘農華陰人漢太尉震
<lb ed="X" n="0175c11"/><lb ed="R049" n="0098b02"/>十四代孫初宇文秦仕魏封周公至子覺受魏禪
<lb ed="X" n="0175c12"/><lb ed="R049" n="0098b03"/>國號周堅父忠甞事周有功官至太傅隋國公堅
<lb ed="X" n="0175c13"/><lb ed="R049" n="0098b04"/>襲封焉陳大建十三年辛丑堅受周禪都長安國
<lb ed="X" n="0175c14"/><lb ed="R049" n="0098b05"/>號隋自文帝至恭帝三主合三十七年今以國稱
<lb ed="X" n="0175c15"/><lb ed="R049" n="0098b06"/>故云隋氏仁壽文帝年號也名義云天竺之稱異
<lb ed="X" n="0175c16"/><lb ed="R049" n="0098b07"/>議紏紛舊云<name role="" type="person">身毒</name>或曰賢豆今從正音宜云印度
<lb ed="X" n="0175c17"/><lb ed="R049" n="0098b08"/>此云月葢以其土賢聖繼軌導凡御物如月照臨
<lb ed="X" n="0175c18"/><lb ed="R049" n="0098b09"/>故也五印度之境周九萬餘里今云<name role="" type="person">北天竺</name>者卽
<lb ed="X" n="0175c19"/><lb ed="R049" n="0098b10"/>五天竺國之一也闍那笈多二法師名闍那具云
<lb ed="X" n="0175c20"/><lb ed="R049" n="0098b11"/>闍那崛多此云志德<name role="" type="person">北天竺</name>人刹帝利種遊涉行
<lb ed="X" n="0175c21"/><lb ed="R049" n="0098b12"/>化來達此境笈多具云<name role="" type="person">達摩笈多</name>此云法密南天
<lb ed="X" n="0175c22"/><lb ed="R049" n="0098b13"/>竺人序不云者缺也按添品經序云大隋仁壽元
<lb ed="X" n="0175c23"/><lb ed="R049" n="0098b14"/>年辛酉普曜寺沙門上行請闍那崛多<name role="" type="person">達摩笈多</name>
<lb ed="X" n="0175c24"/><lb ed="R049" n="0098b15"/>二法師於<name role="" type="person">大興善寺</name>重譯此經爲八卷名曰添品
<pb ed="X" xml:id="X31.0607.0176a" n="0176a"/>
<lb ed="X" n="0176a01"/><lb ed="R049" n="0098b16"/>妙法蓮華故知闍那笈多是二人也昇師目錄云
<lb ed="X" n="0176a02"/><lb ed="R049" n="0098b17"/>言添品者謂於晉秦兩譯經內添合改移有五一
<lb ed="X" n="0176a03"/><lb ed="R049" n="0098b18"/>於晉秦譯本添普門品後偈頌二於秦譯藥王品
<lb ed="X" n="0176a04"/><lb ed="R049" n="0099a01"/>後補日光喩之全文三合天授品於寶塔品內四
<lb ed="X" n="0176a05"/><lb ed="R049" n="0099a02"/>移囑累品於普賢品後五回陀羅尼品於神力品
<lb ed="X" n="0176a06"/><lb ed="R049" n="0099a03"/>後又唐不空譯法華軌儀全與添品法華改易是
<lb ed="X" n="0176a07"/><lb ed="R049" n="0099a04"/>同甚違什師按品次第。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0176a08"/><lb ed="R049" n="0099a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0176a0801">三經重沓文旨互陳時所宗尙皆弘秦本。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0176a09"/><lb ed="R049" n="0099a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0176a0901">一經三譯故云重沓文詞旨趣交互陳述如十如
<lb ed="X" n="0176a10"/><lb ed="R049" n="0099a07"/>是晉譯則無秦譯則有又藥草喩後半品之文晉
<lb ed="X" n="0176a11"/><lb ed="R049" n="0099a08"/>隋兩譯則有秦譯則無又囑累品秦譯置二十二
<lb ed="X" n="0176a12"/><lb ed="R049" n="0099a09"/>隋譯則置之卷末故云文旨互陳也宗尊也尙高
<lb ed="X" n="0176a13"/><lb ed="R049" n="0099a10"/>也此經雖更三譯然古今所尊尙者唯傳弘什師
<lb ed="X" n="0176a14"/><lb ed="R049" n="0099a11"/>所譯之本。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0176a15"/><lb ed="R049" n="0099a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0176a1501">自餘支品別偈不無其流具如序曆故所非述。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0176a16"/><lb ed="R049" n="0099a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0176a1601">三譯之外如名義云達摩摩提於齊武永平年中
<lb ed="X" n="0176a17"/><lb ed="R049" n="0099a14"/>譯出提婆達多品經一卷又東晉祗密帝譯出普
<lb ed="X" n="0176a18"/><lb ed="R049" n="0099a15"/>門品經一卷此師名義不載支分各異故曰支品
<lb ed="X" n="0176a19"/><lb ed="R049" n="0099a16"/>又闍那崛多於西川益州<name role="" type="person">龍淵寺</name>譯出普門品重
<lb ed="X" n="0176a20"/><lb ed="R049" n="0099a17"/>頌偈一卷故曰別偈如是品偈雖支別不同莫不
<lb ed="X" n="0176a21"/><lb ed="R049" n="0099a18"/>各有源流具如彼經本序紀其所自故今所不述
<lb ed="X" n="0176a22"/><lb ed="R049" n="0099b01"/>也又流卽流類如云品類相從目之爲品是也曆
<lb ed="X" n="0176a23"/><lb ed="R049" n="0099b02"/>象也又通作歷又一解餘饒也饒卽多之義也葢
<lb ed="X" n="0176a24"/><lb ed="R049" n="0099b03"/>言秦本之內自多支品別偈其品偈之源流流類
<pb ed="X" xml:id="X31.0607.0176b" n="0176b"/>
<lb ed="X" n="0176b01"/><lb ed="R049" n="0099b04"/>備如各品各偈之中<anchor xml:id="nkr_note_add_0176b0101" n="0176b0101"/><anchor xml:id="beg0176b0101" n="0176b0101"/>已<anchor xml:id="end0176b0101"/>自序曆可見故今所以不
<lb ed="X" n="0176b02"/><lb ed="R049" n="0099b05"/>陳述也私謂前解獨指普門品重頌爲別偈者固
<lb ed="X" n="0176b03"/><lb ed="R049" n="0099b06"/>是若細詳之文意似不特言別譯達多普門二品
<lb ed="X" n="0176b04"/><lb ed="R049" n="0099b07"/>爲支品葢言一經之內諸品爲支品也且律師作
<lb ed="X" n="0176b05"/><lb ed="R049" n="0099b08"/>序正爲序於秦本安得濫及別譯之品哉讀者審
<lb ed="X" n="0176b06"/><lb ed="R049" n="0099b09"/>之。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0176b07"/><lb ed="R049" n="0099b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0176b0701">夫以靈嶽降靈非大聖無由開化適化所及非昔緣
<lb ed="X" n="0176b08"/><lb ed="R049" n="0099b11"/>無以導心。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0176b09"/><lb ed="R049" n="0099b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0176b0901">靈嶽降靈者此借用儒典維嶽降靈生申及甫之
<lb ed="X" n="0176b10"/><lb ed="R049" n="0099b13"/>意蓋言靈山所化之機皆蘊英靈之秀而降生者
<lb ed="X" n="0176b11"/><lb ed="R049" n="0099b14"/>自非吾佛大聖神通駭動智辨宣揚則何由開導
<lb ed="X" n="0176b12"/><lb ed="R049" n="0099b15"/>而化度之此言應稱於機也適化所及者適當也
<lb ed="X" n="0176b13"/><lb ed="R049" n="0099b16"/>亦稱適也謂佛雖大聖不能化無緣之人如靈山
<lb ed="X" n="0176b14"/><lb ed="R049" n="0099b17"/>所化之機昔皆於大通佛世聽王子覆講法華之
<lb ed="X" n="0176b15"/><lb ed="R049" n="0099b18"/>時<anchor xml:id="nkr_note_add_0176b1501" n="0176b1501"/><anchor xml:id="beg0176b1501" n="0176b1501"/>已<anchor xml:id="end0176b1501"/>下一乘之種中間退大漸次調停以至於今
<lb ed="X" n="0176b16"/><lb ed="R049" n="0100a01"/>方得妙悟自非宿昔有緣種者則無因開導其心
<lb ed="X" n="0176b17"/><lb ed="R049" n="0100a02"/>此言機稱於應也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0176b18"/><lb ed="R049" n="0100a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0176b1801">所以仙苑吿成機分大小之別金河顧命道殊半滿
<lb ed="X" n="0176b19"/><lb ed="R049" n="0100a04"/>之科豈非敎被乘時無足覈其高會。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0176b20"/><lb ed="R049" n="0100a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0176b2001">梵語婆羅痆<note place="inline">女<g ref="#CB00834">𭶑</g>切</note>斯舊曰波羅柰或翻江繞城或
<lb ed="X" n="0176b21"/><lb ed="R049" n="0100a06"/>以羣鹿所居亦名鹿苑以古仙所居亦名仙苑吿
<lb ed="X" n="0176b22"/><lb ed="R049" n="0100a07"/>成者如來六年苦行之後於菩提樹下而成正覺
<lb ed="X" n="0176b23"/><lb ed="R049" n="0100a08"/>也佛旣成道必說法被機機有利鈍則大小不同
<lb ed="X" n="0176b24"/><lb ed="R049" n="0100a09"/>如初華嚴大隔於小鹿苑小隔於大方等大小同
<pb ed="X" xml:id="X31.0607.0176c" n="0176c"/>
<lb ed="X" n="0176c01"/><lb ed="R049" n="0100a10"/>聞是也此二句言應必被機也梵語<g ref="#CB00050">㕧</g>剌拏伐底
<lb ed="X" n="0176c02"/><lb ed="R049" n="0100a11"/>河此云有金河是產閻浮金處河畔有<name role="" type="person">娑羅林</name>在
<lb ed="X" n="0176c03"/><lb ed="R049" n="0100a12"/><name role="" type="person">拘尸城</name>外顧命者儒典尙書有顧命篇鄭玄註云
<lb ed="X" n="0176c04"/><lb ed="R049" n="0100a13"/>臨終出命故謂之顧顧將去意也佛將入滅而垂
<lb ed="X" n="0176c05"/><lb ed="R049" n="0100a14"/>言敎說涅槃之經如成王將終作顧命之書也涅
<lb ed="X" n="0176c06"/><lb ed="R049" n="0100a15"/>槃追說四敎事同方等藏爲半字敎通別圓爲滿
<lb ed="X" n="0176c07"/><lb ed="R049" n="0100a16"/>字敎故曰道殊半滿之科科等也此二句言機必
<lb ed="X" n="0176c08"/><lb ed="R049" n="0100a17"/>稟敎也初言仙苑後言金河者葢擧一化之初後
<lb ed="X" n="0176c09"/><lb ed="R049" n="0100a18"/>以攝中間方等般若之二時故總結云敎被乘時
<lb ed="X" n="0176c10"/><lb ed="R049" n="0100b01"/>等如華嚴被大機乘時爲說圓滿脩多羅敎鹿苑
<lb ed="X" n="0176c11"/><lb ed="R049" n="0100b02"/>被小機乘時爲說藏敎方等被大小機乘時爲說
<lb ed="X" n="0176c12"/><lb ed="R049" n="0100b03"/>藏通別圓之四敎乃至涅槃亦復如是上之四時
<lb ed="X" n="0176c13"/><lb ed="R049" n="0100b04"/>設敎雖則被機乘時約部言之皆屬於權並不足
<lb ed="X" n="0176c14"/><lb ed="R049" n="0100b05"/>以考覈其實如法華之高會唯譚一實也法華功
<lb ed="X" n="0176c15"/><lb ed="R049" n="0100b06"/>高一化理冠羣經<anchor xml:id="nkr_note_add_0176c1501" n="0176c1501"/><anchor xml:id="beg0176c1501" n="0176c1501"/>已<anchor xml:id="end0176c1501"/>今當說最爲第一律師之言
<lb ed="X" n="0176c16"/><lb ed="R049" n="0100b07"/>足可徵矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0176c17"/><lb ed="R049" n="0100b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0176c1701">是知五千退席爲進增慢之儔五百授記俱崇密化
<lb ed="X" n="0176c18"/><lb ed="R049" n="0100b09"/>之迹。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0176c19"/><lb ed="R049" n="0100b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0176c1901">方便品初如來旣歎諸佛權實二智甚深無量難
<lb ed="X" n="0176c20"/><lb ed="R049" n="0100b11"/>解難入舍利弗卽騰疑致請及如來誡許爲說五
<lb ed="X" n="0176c21"/><lb ed="R049" n="0100b12"/>千人等便乃越席而去如來卽斥言此輩罪根深
<lb ed="X" n="0176c22"/><lb ed="R049" n="0100b13"/>重及增上慢又云退亦佳矣雖曰斥他意在<g ref="#CB15081">䇿</g>進
<lb ed="X" n="0176c23"/><lb ed="R049" n="0100b14"/>在座有增上慢者不生退席之心也富樓那等五
<lb ed="X" n="0176c24"/><lb ed="R049" n="0100b15"/>百弟子本是深位菩薩今內秘外現迹示聲聞至
<pb ed="X" xml:id="X31.0607.0177a" n="0177a"/>
<lb ed="X" n="0177a01"/><lb ed="R049" n="0100b16"/>法華會上復授與成佛之記者蓋崇其密示輔佛
<lb ed="X" n="0177a02"/><lb ed="R049" n="0100b17"/>行化之迹也崇高也猶迹高本下之義也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0177a03"/><lb ed="R049" n="0100b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0177a0301">所以放光現瑞開發請之敎源。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0177a04"/><lb ed="R049" n="0101a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0177a0401">序品中言如來說無量義經<anchor xml:id="nkr_note_add_0177a0401" n="0177a0401"/><anchor xml:id="beg0177a0401" n="0177a0401"/>已<anchor xml:id="end0177a0401"/>入定放白毫光具
<lb ed="X" n="0177a05"/><lb ed="R049" n="0101a02"/>現六瑞故使彌勒懷疑以請文殊決答是知放光
<lb ed="X" n="0177a06"/><lb ed="R049" n="0101a03"/>現瑞乃開發起啓請說敎之本源也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0177a07"/><lb ed="R049" n="0101a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0177a0701">出定揚德暢佛慧之宏略。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0177a08"/><lb ed="R049" n="0101a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0177a0801">方便品如來從三昧安詳而起讚揚諸佛權實二
<lb ed="X" n="0177a09"/><lb ed="R049" n="0101a06"/>智之德意令衆生開示悟入佛之知見則佛慧之
<lb ed="X" n="0177a10"/><lb ed="R049" n="0101a07"/>宏遠方略方乃通暢也二智佛之知見皆佛慧之
<lb ed="X" n="0177a11"/><lb ed="R049" n="0101a08"/>異名耳。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0177a12"/><lb ed="R049" n="0101a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0177a1201">朽宅通入大之文軌。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0177a13"/><lb ed="R049" n="0101a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0177a1301">譬喩品初以三車誘引諸子及出火宅後乃等賜
<lb ed="X" n="0177a14"/><lb ed="R049" n="0101a11"/>大車以喩鹿苑初爲聲聞等權說諦緣度三乘之
<lb ed="X" n="0177a15"/><lb ed="R049" n="0101a12"/>法令其脩習出於三界逗至法華開權顯實唯談
<lb ed="X" n="0177a16"/><lb ed="R049" n="0101a13"/>一乘圓實之法咸令開示悟入佛之知見故經云
<lb ed="X" n="0177a17"/><lb ed="R049" n="0101a14"/>如來初以三乘引導衆生然後但以大乘而度脫
<lb ed="X" n="0177a18"/><lb ed="R049" n="0101a15"/>之譬天下大治之時書同文車同軌約法則同圓
<lb ed="X" n="0177a19"/><lb ed="R049" n="0101a16"/>敎一實之文約喩則同大車一乘之軌豈非朽故
<lb ed="X" n="0177a20"/><lb ed="R049" n="0101a17"/>火宅之喩乃是引小向大之說故云通入大之文
<lb ed="X" n="0177a21"/><lb ed="R049" n="0101a18"/>軌。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0177a22"/><lb ed="R049" n="0101b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0177a2201">化城引昔緣之不墜。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0177a23"/><lb ed="R049" n="0101b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0177a2301">化城者無而倐有名化防非禦敵曰城以喩小乘
<lb ed="X" n="0177a24"/><lb ed="R049" n="0101b03"/>眞空涅槃防見思之非禦生死之歒也化城喩品
<pb ed="X" xml:id="X31.0607.0177b" n="0177b"/>
<lb ed="X" n="0177b01"/><lb ed="R049" n="0101b04"/>初爲疲極之衆化作一城以爲止息然後令至寶
<lb ed="X" n="0177b02"/><lb ed="R049" n="0101b05"/>所以譬如來昔爲王子之時爲其下大乘之種中
<lb ed="X" n="0177b03"/><lb ed="R049" n="0101b06"/>間退大向小如止化城今至法華復爲說大授記
<lb ed="X" n="0177b04"/><lb ed="R049" n="0101b07"/>作佛豈非化城之喩是導引宿昔之緣之不墜失
<lb ed="X" n="0177b05"/><lb ed="R049" n="0101b08"/>也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0177b06"/><lb ed="R049" n="0101b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0177b0601">繫珠明理性之常在。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0177b07"/><lb ed="R049" n="0101b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0177b0701">五百弟子授記品陳如等得記之後悔過自責乃
<lb ed="X" n="0177b08"/><lb ed="R049" n="0101b11"/>以繫珠爲喩以陳領解珠譬實相之理乃大乘緣
<lb ed="X" n="0177b09"/><lb ed="R049" n="0101b12"/>種也葢佛昔於大通佛世嘗以大法敎令發心爲
<lb ed="X" n="0177b10"/><lb ed="R049" n="0101b13"/>下一乘之種多劫廢忘不知不覺今得授記方知
<lb ed="X" n="0177b11"/><lb ed="R049" n="0101b14"/>緣種不失理性常在譬人至親友家親友以珠繫
<lb ed="X" n="0177b12"/><lb ed="R049" n="0101b15"/>其衣內其人醉臥不覺及後親友復爲示之卽知
<lb ed="X" n="0177b13"/><lb ed="R049" n="0101b16"/>衣內之珠不失以喩理性之常在也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0177b14"/><lb ed="R049" n="0101b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0177b1401">鑿井顯示悟之多方。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0177b15"/><lb ed="R049" n="0101b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0177b1501">法師品佛說譬如有人渴乏須水穿鑿高原猶見
<lb ed="X" n="0177b16"/><lb ed="R049" n="0102a01"/>乾土知水尙遠施功不<anchor xml:id="nkr_note_add_0177b1601" n="0177b1601"/><anchor xml:id="beg0177b1601" n="0177b1601"/>已<anchor xml:id="end0177b1601"/>轉見濕土其心決定知
<lb ed="X" n="0177b17"/><lb ed="R049" n="0102a02"/>水必近以喩在家出家之人若未聞解思惟脩習
<lb ed="X" n="0177b18"/><lb ed="R049" n="0102a03"/>此經是人去阿耨菩提尙遠若得聞解思惟脩習
<lb ed="X" n="0177b19"/><lb ed="R049" n="0102a04"/>此經必知是人得近阿耨菩提佛以種種方便敎
<lb ed="X" n="0177b20"/><lb ed="R049" n="0102a05"/>化方乃悟入故云示悟之多方。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0177b21"/><lb ed="R049" n="0102a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0177b2101">詞義宛然喩陳<name role="" type="person">惟遠</name>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0177b22"/><lb ed="R049" n="0102a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0177b2201">文詞義理宛然符合加以如上種種比喩敷陳則
<lb ed="X" n="0177b23"/><lb ed="R049" n="0102a08"/>一經之旨獨惟幽遠也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0177b24"/><lb ed="R049" n="0102a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0177b2401">自非大哀曠濟拔滯溺之沉流一極悲心拯昏迷之
<pb ed="X" xml:id="X31.0607.0177c" n="0177c"/>
<lb ed="X" n="0177c01"/><lb ed="R049" n="0102a10"/>失性。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0177c02"/><lb ed="R049" n="0102a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0177c0201">衆生滯著諸有沒溺愛河此等之流自非如來興
<lb ed="X" n="0177c03"/><lb ed="R049" n="0102a12"/>大哀憐廣爲津濟安能拔其生死之苦令得涅槃
<lb ed="X" n="0177c04"/><lb ed="R049" n="0102a13"/>之樂又衆生爲無明所覆昏惑迷倒自非如來等
<lb ed="X" n="0177c05"/><lb ed="R049" n="0102a14"/>一至極悲愍之心安能拯其昏迷之暗令復本性
<lb ed="X" n="0177c06"/><lb ed="R049" n="0102a15"/>之明也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0177c07"/><lb ed="R049" n="0102a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0177c0701">自漢至唐六百餘載總歷羣籍四千餘軸受持盛者
<lb ed="X" n="0177c08"/><lb ed="R049" n="0102a17"/>無出此經。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0177c09"/><lb ed="R049" n="0102a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0177c0901">自漢永平十年佛敎始流東土至東晉合三百五
<lb ed="X" n="0177c10"/><lb ed="R049" n="0102b01"/>十二年又宋五十九年又齊二十三年又梁五十
<lb ed="X" n="0177c11"/><lb ed="R049" n="0102b02"/>五年又陳三十三年又隋三十七年又<name role="" type="person">唐高祖</name>至
<lb ed="X" n="0177c12"/><lb ed="R049" n="0102b03"/>高宗乾封二年律師入滅合五十年總計六百九
<lb ed="X" n="0177c13"/><lb ed="R049" n="0102b04"/>年故云六百餘載但莫考律師於唐代何年作此
<lb ed="X" n="0177c14"/><lb ed="R049" n="0102b05"/>序耳六百餘載之內總經譯出諸經卷目雖有四
<lb ed="X" n="0177c15"/><lb ed="R049" n="0102b06"/>千餘軸之多今昔受持之盛者莫出什師所譯之
<lb ed="X" n="0177c16"/><lb ed="R049" n="0102b07"/>法華也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0177c17"/><lb ed="R049" n="0102b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0177c1701">將非機敎相扣並智勝之遺塵聞而深敬俱威王之
<lb ed="X" n="0177c18"/><lb ed="R049" n="0102b09"/>餘勣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0177c19"/><lb ed="R049" n="0102b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0177c1901">機敎相扣者機卽所化之機敎卽能被之敎扣擊
<lb ed="X" n="0177c20"/><lb ed="R049" n="0102b11"/>也謂機必稟敎敎必被機機敎互相擊動也且稟
<lb ed="X" n="0177c21"/><lb ed="R049" n="0102b12"/>敎之機竝昔從大通智勝佛所同下一乘種子其
<lb ed="X" n="0177c22"/><lb ed="R049" n="0102b13"/>上根利智者於初中間<anchor xml:id="nkr_note_add_0177c2201" n="0177c2201"/><anchor xml:id="beg0177c2201" n="0177c2201"/>已<anchor xml:id="end0177c2201"/>得道竟其鈍根者中間
<lb ed="X" n="0177c23"/><lb ed="R049" n="0102b14"/>退大以來佛爲節節調停至今王城亦得道竟後
<lb ed="X" n="0177c24"/><lb ed="R049" n="0102b15"/>之受持此經者將非昔同下種最鈍之人乎望前
<pb ed="X" xml:id="X31.0607.0178a" n="0178a"/>
<lb ed="X" n="0178a01"/><lb ed="R049" n="0102b16"/>之多比今之少有若遺塵故云智勝之遺塵又若
<lb ed="X" n="0178a02"/><lb ed="R049" n="0102b17"/>聞此經信敬不疑謗者乃是威音王佛所不輕爲
<lb ed="X" n="0178a03"/><lb ed="R049" n="0102b18"/>下大乘緣種之餘功故也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0178a04"/><lb ed="R049" n="0103a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0178a0401">輙於經首序而綜之。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0178a05"/><lb ed="R049" n="0103a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0178a0501">輙專也綜卽機縷之持絲制經者律師專於此經
<lb ed="X" n="0178a06"/><lb ed="R049" n="0103a03"/>之首述爲序文綜括一經之大旨庶使誦持者知
<lb ed="X" n="0178a07"/><lb ed="R049" n="0103a04"/>義意之有歸法喩之相顯譬若機縷之持絲制經
<lb ed="X" n="0178a08"/><lb ed="R049" n="0103a05"/>令其條然有緖而不紊亂也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0178a09"/><lb ed="R049" n="0103a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0178a0901">庶得早淨六根仰慈尊之嘉會速成四德趣樂土之
<lb ed="X" n="0178a10"/><lb ed="R049" n="0103a07"/>玄猷。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0178a11"/><lb ed="R049" n="0103a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0178a1101">此謂誦持之人苟知一經之大旨念念從聞思脩
<lb ed="X" n="0178a12"/><lb ed="R049" n="0103a09"/>依解立行自然獲得六根淸淨則能見佛常在耆
<lb ed="X" n="0178a13"/><lb ed="R049" n="0103a10"/>山如隋智者大師行法華三昧誦經至藥王品是
<lb ed="X" n="0178a14"/><lb ed="R049" n="0103a11"/>眞精進是名眞法供養如來卽豁然大悟見靈山
<lb ed="X" n="0178a15"/><lb ed="R049" n="0103a12"/>一會儼然未散故經云若有深心信解則爲見佛
<lb ed="X" n="0178a16"/><lb ed="R049" n="0103a13"/>常在耆山等或云慈尊指彌勒也普賢勸發品云
<lb ed="X" n="0178a17"/><lb ed="R049" n="0103a14"/>若有受持讀誦解其義趣乃至云卽往<name role="" type="person">兜率天</name>上
<lb ed="X" n="0178a18"/><lb ed="R049" n="0103a15"/>彌勒菩薩所二說俱通速成四德者謂常樂我淨
<lb ed="X" n="0178a19"/><lb ed="R049" n="0103a16"/>也不遷不變謂之常離二死苦謂之樂八大自在
<lb ed="X" n="0178a20"/><lb ed="R049" n="0103a17"/>謂之我三惑淨盡謂之淨旣成就四德必得往生
<lb ed="X" n="0178a21"/><lb ed="R049" n="0103a18"/><name role="" type="person">極樂國</name>土故經云如說脩行於此命終卽往安樂
<lb ed="X" n="0178a22"/><lb ed="R049" n="0103b01"/>世界阿彌陀佛大菩薩衆圍繞住處趣向也猷道
<lb ed="X" n="0178a23"/><lb ed="R049" n="0103b02"/>也道卽能通之義謂因此玄玅之道卽能通至淨
<lb ed="X" n="0178a24"/><lb ed="R049" n="0103b03"/><g ref="#CB15131">邦</g>也。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X31.0607.0178b" n="0178b"/>
<lb ed="X" n="0178b01"/><lb ed="R049" n="0103b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0178b0101">弘贊莫窮永貽諸後云爾。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0178b02"/><lb ed="R049" n="0103b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0178b0201">贊助也貽遺也律師作序之意葢欲贊助此經永
<lb ed="X" n="0178b03"/><lb ed="R049" n="0103b06"/>遺後代冀展轉流通無窮無盡也或問法華本迹
<lb ed="X" n="0178b04"/><lb ed="R049" n="0103b07"/>二門律師何但序迹而不言本今爲答曰若知從
<lb ed="X" n="0178b05"/><lb ed="R049" n="0103b08"/>本垂迹卽知因迹顯本故荆溪尊者云若解迹妙
<lb ed="X" n="0178b06"/><lb ed="R049" n="0103b09"/>本妙非遙本迹雖殊不思議一。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0178b07"/><lb ed="R049" n="0103b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0178b0701">妙法蓮華經弘傳序<note place="inline">終</note></p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0178b08"/>
<lb ed="X" n="0178b09"/>
<lb ed="X" n="0178b10"/><lb ed="R049" n="0104a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">序品第一</cb:mulu><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0178b1001">妙法蓮華經卷第一</p>
<lb ed="X" n="0178b11"/><lb ed="R049" n="0104a02"/><p xml:id="pX31p0178b1101">姚秦三藏法師　鳩摩羅什奉　詔譯</p>
<lb ed="X" n="0178b12"/><lb ed="R049" n="0104a03"/><p xml:id="pX31p0178b1201">妙法蓮華經序品第一</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0178b13"/><lb ed="R049" n="0104a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0178b1301">序義有三謂次也由也述也如是等五事冠於經
<lb ed="X" n="0178b14"/><lb ed="R049" n="0104a05"/>首次序也放光六瑞起發之端由序也問答釋疑
<lb ed="X" n="0178b15"/><lb ed="R049" n="0104a06"/>正說弄引序述也具此三義故稱爲序品者梵語
<lb ed="X" n="0178b16"/><lb ed="R049" n="0104a07"/><g ref="#CB02494">䟦</g>渠此翻爲品義類同者聚在一段故名品也唯
<lb ed="X" n="0178b17"/><lb ed="R049" n="0104a08"/>藥王菩薩本事品是佛親唱餘或結集者所置或
<lb ed="X" n="0178b18"/><lb ed="R049" n="0104a09"/>譯人添足諸品之始故言第一然有通序別序從
<lb ed="X" n="0178b19"/><lb ed="R049" n="0104a10"/>如是去至却坐一面是通序以諸經初同有如是
<lb ed="X" n="0178b20"/><lb ed="R049" n="0104a11"/>等五事故從爾時世尊去至品盡是別序以別序
<lb ed="X" n="0178b21"/><lb ed="R049" n="0104a12"/>一經故。</p><p xml:id="pX31p0178b2104" cb:place="inline">△次釋經文二初迹次本法華文句章安
<lb ed="X" n="0178b22"/><lb ed="R049" n="0104a13"/>祖師云天台智者大師分文爲三初品爲序方便
<lb ed="X" n="0178b23"/><lb ed="R049" n="0104a14"/>品訖分別功德十九行偈凡十五品半名正從偈
<lb ed="X" n="0178b24"/><lb ed="R049" n="0104a15"/>後盡經凡十一品半名流通又一時分爲二從序
<pb ed="X" xml:id="X31.0607.0178c" n="0178c"/>
<lb ed="X" n="0178c01"/><lb ed="R049" n="0104a16"/>至安樂行十四品約迹開權顯實從涌出訖經十
<lb ed="X" n="0178c02"/><lb ed="R049" n="0104a17"/>四品約本開權顯實本迹各序正流通初品爲序
<lb ed="X" n="0178c03"/><lb ed="R049" n="0104a18"/>方便訖授學無學人記品爲正法師訖安樂行爲
<lb ed="X" n="0178c04"/><lb ed="R049" n="0104b01"/>流通涌出訖彌勒<anchor xml:id="nkr_note_add_0178c0401" n="0178c0401"/><anchor xml:id="beg0178c0401" n="0178c0401"/>已<anchor xml:id="end0178c0401"/>問斯事佛今答之半品名序
<lb ed="X" n="0178c05"/><lb ed="R049" n="0104b02"/>從佛吿<name role="" type="person">阿逸多</name>下訖分別功德品十九行偈名正
<lb ed="X" n="0178c06"/><lb ed="R049" n="0104b03"/>此後盡經爲流通今記從前三消文也初迹門三
<lb ed="X" n="0178c07"/><lb ed="R049" n="0104b04"/>初一品序分二初通序六初所聞法體。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0178c08"/><lb ed="R049" n="0104b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0178c0801">如是。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0178c09"/><lb ed="R049" n="0104b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0178c0901">如是者擧所聞之法體也不異名如無非曰是如
<lb ed="X" n="0178c10"/><lb ed="R049" n="0104b07"/>於三諦之是故曰如是若約敎釋者諸經不同如
<lb ed="X" n="0178c11"/><lb ed="R049" n="0104b08"/>是亦異若佛明俗諦有文字眞諦無文字阿難傳
<lb ed="X" n="0178c12"/><lb ed="R049" n="0104b09"/>佛俗諦文字與佛說不異故名如因此俗文會眞
<lb ed="X" n="0178c13"/><lb ed="R049" n="0104b10"/>諦理故名是此則三藏經初如是也佛明卽色是
<lb ed="X" n="0178c14"/><lb ed="R049" n="0104b11"/>空空卽是色色空空色無二無別空色不異爲如
<lb ed="X" n="0178c15"/><lb ed="R049" n="0104b12"/>卽事而眞爲是阿難傳佛能詮之文不異爲如能
<lb ed="X" n="0178c16"/><lb ed="R049" n="0104b13"/>詮卽所詮爲是此則通敎經初如是也佛明生死
<lb ed="X" n="0178c17"/><lb ed="R049" n="0104b14"/>是有涅槃是無出生死有入涅槃無出涅槃無入
<lb ed="X" n="0178c18"/><lb ed="R049" n="0104b15"/>於中道阿難傳此出有入無出無入中與佛說不
<lb ed="X" n="0178c19"/><lb ed="R049" n="0104b16"/>異爲如從淺至深無非曰是此則別敎經初如是
<lb ed="X" n="0178c20"/><lb ed="R049" n="0104b17"/>也佛明生死卽涅槃亦卽中道眞如法界實性實
<lb ed="X" n="0178c21"/><lb ed="R049" n="0104b18"/>際徧一切處無非佛法阿難傳此與佛說無異故
<lb ed="X" n="0178c22"/><lb ed="R049" n="0105a01"/>名如如如不動故名是文如理是究竟成就此則
<lb ed="X" n="0178c23"/><lb ed="R049" n="0105a02"/>圓敎經初如是卽今經之如是也大論云佛將涅
<lb ed="X" n="0178c24"/><lb ed="R049" n="0105a03"/>槃阿難問佛一切經首當作何語佛言應云如是
<pb ed="X" xml:id="X31.0607.0179a" n="0179a"/>
<lb ed="X" n="0179a01"/><lb ed="R049" n="0105a04"/>我聞一時佛在某方某國與某大衆俱此卽通序
<lb ed="X" n="0179a02"/><lb ed="R049" n="0105a05"/>亦名破邪序對破外道阿漚故亦名證信序爲令
<lb ed="X" n="0179a03"/><lb ed="R049" n="0105a06"/>聞者不疑故。</p><p xml:id="pX31p0179a0306" cb:place="inline">△二能持之人。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0179a04"/><lb ed="R049" n="0105a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0179a0401">我聞。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0179a05"/><lb ed="R049" n="0105a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0179a0501">我聞者謂如是之法阿難從佛而聞也大論云阿
<lb ed="X" n="0179a06"/><lb ed="R049" n="0105a09"/>難與聽衆述佛遺旨親承不謬故曰我聞。</p><p xml:id="pX31p0179a0617" cb:place="inline">△三聞
<lb ed="X" n="0179a07"/><lb ed="R049" n="0105a10"/>持和合。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0179a08"/><lb ed="R049" n="0105a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0179a0801">一時。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0179a09"/><lb ed="R049" n="0105a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0179a0901">一時者聞持和合非異時也又感應因緣合一之
<lb ed="X" n="0179a10"/><lb ed="R049" n="0105a13"/>時也。</p><p xml:id="pX31p0179a1003" cb:place="inline">△四時從佛聞。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0179a11"/><lb ed="R049" n="0105a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0179a1101">佛。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0179a12"/><lb ed="R049" n="0105a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0179a1201">梵語佛陀此云知者知過去現在未來衆生非衆
<lb ed="X" n="0179a13"/><lb ed="R049" n="0105a16"/>生數常無常等一切諸法故名佛陀又云覺者覺
<lb ed="X" n="0179a14"/><lb ed="R049" n="0105a17"/>有三義一者自覺悟性眞常了惑虗妄二者覺他
<lb ed="X" n="0179a15"/><lb ed="R049" n="0105a18"/>運無緣慈度有情界三者覺行圓滿卽名妙覺故
<lb ed="X" n="0179a16"/><lb ed="R049" n="0105b01"/>華嚴經云一切諸法性無生亦無滅奇哉大導師
<lb ed="X" n="0179a17"/><lb ed="R049" n="0105b02"/>自覺能覺他若約敎釋者於道場樹下知覺世間
<lb ed="X" n="0179a18"/><lb ed="R049" n="0105b03"/>出世間覺世卽苦集覺出世卽道滅亦能覺他三
<lb ed="X" n="0179a19"/><lb ed="R049" n="0105b04"/>十四心正習俱盡現丈六身爲三乘人說諦緣度
<lb ed="X" n="0179a20"/><lb ed="R049" n="0105b05"/>法卽三藏敎佛也現帶劣勝應身樹下一念相應
<lb ed="X" n="0179a21"/><lb ed="R049" n="0105b06"/>斷餘殘習者卽通敎佛也單現尊特相坐蓮華臺
<lb ed="X" n="0179a22"/><lb ed="R049" n="0105b07"/>受佛職者卽別敎佛也隱前三相惟示不可思議
<lb ed="X" n="0179a23"/><lb ed="R049" n="0105b08"/>如虗空相卽圓敎佛也今經正彰開顯開前三敎
<lb ed="X" n="0179a24"/><lb ed="R049" n="0105b09"/>果頭之佛卽是圓敎法身之佛如云垢衣內身實
<pb ed="X" xml:id="X31.0607.0179b" n="0179b"/>
<lb ed="X" n="0179b01"/><lb ed="R049" n="0105b10"/>是瓔珞長者故三十二相相相無邊卽是尊特亦
<lb ed="X" n="0179b02"/><lb ed="R049" n="0105b11"/>卽法身所以龍女讚云微妙淨法身具相三十二
<lb ed="X" n="0179b03"/><lb ed="R049" n="0105b12"/>淨名疏云四處現尊特唯法華最勝。</p><p xml:id="pX31p0179b0315" cb:place="inline">△五聞持之
<lb ed="X" n="0179b04"/><lb ed="R049" n="0105b13"/>所。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0179b05"/><lb ed="R049" n="0105b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0179b0501">住<name role="" type="person">王舍城</name><name role="" type="person">耆闍崛山</name>中。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0179b06"/><lb ed="R049" n="0105b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0179b0601">住者能住住所住能住卽是首楞嚴三昧所住卽
<lb ed="X" n="0179b07"/><lb ed="R049" n="0105b16"/>是忍土王城<name role="" type="person">王舍城</name>者駁足王與千王共立舍城
<lb ed="X" n="0179b08"/><lb ed="R049" n="0105b17"/>都五山中爲大國故云<name role="" type="person">王舍城</name>因緣出大論耆闍
<lb ed="X" n="0179b09"/><lb ed="R049" n="0105b18"/>崛此云靈鷲亦云鷲頭山峯似鷲故名亦云狼跡
<lb ed="X" n="0179b10"/><lb ed="R049" n="0106a01"/>前佛今佛皆居此山若佛滅後羅漢住法滅後支
<lb ed="X" n="0179b11"/><lb ed="R049" n="0106a02"/>佛鬼神住旣是聖靈所居因呼爲<name role="" type="person">靈鷲山</name>佛說此
<lb ed="X" n="0179b12"/><lb ed="R049" n="0106a03"/>經凡三會中會在多寶塔內前後二會皆在此山
<lb ed="X" n="0179b13"/><lb ed="R049" n="0106a04"/>中者佛居中道今處山中說中道也。</p><p xml:id="pX31p0179b1315" cb:place="inline">△六聞持之
<lb ed="X" n="0179b14"/><lb ed="R049" n="0106a05"/>伴二初列衆三初聲聞衆二初比丘衆二初多知
<lb ed="X" n="0179b15"/><lb ed="R049" n="0106a06"/>識六初擧類。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0179b16"/><lb ed="R049" n="0106a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0179b1601">與大比丘衆。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0179b17"/><lb ed="R049" n="0106a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0179b1701">與者共義大者器量尊重爲天王等大人所敬有
<lb ed="X" n="0179b18"/><lb ed="R049" n="0106a09"/>大道故有大用故有大知故故言大比丘者淨名
<lb ed="X" n="0179b19"/><lb ed="R049" n="0106a10"/>疏云或言有翻或言無翻有翻者翻云除饉衆生
<lb ed="X" n="0179b20"/><lb ed="R049" n="0106a11"/>薄福在因無法自資得報多所饉乏出家戒行是
<lb ed="X" n="0179b21"/><lb ed="R049" n="0106a12"/>良福田能生物善除因果之饉乏故言除饉言無
<lb ed="X" n="0179b22"/><lb ed="R049" n="0106a13"/>翻者名含三義一破惡二怖魔三乞士戒防形非
<lb ed="X" n="0179b23"/><lb ed="R049" n="0106a14"/>定除心亂慧悟想虗能破見思之惡故名破惡旣
<lb ed="X" n="0179b24"/><lb ed="R049" n="0106a15"/>能破惡摩羅念言其旣出界復化餘人俱出三界
<pb ed="X" xml:id="X31.0607.0179c" n="0179c"/>
<lb ed="X" n="0179c01"/><lb ed="R049" n="0106a16"/>乖於魔意魔乃愁懼故名怖魔夫在家人三種如
<lb ed="X" n="0179c02"/><lb ed="R049" n="0106a17"/>法一田二商三仕用養身命出家之人佛不許此
<lb ed="X" n="0179c03"/><lb ed="R049" n="0106a18"/>惟乞食自濟身安道存福利檀越故名乞士衆者
<lb ed="X" n="0179c04"/><lb ed="R049" n="0106b01"/>梵語僧伽此云和合衆事和無別衆法和無別理
<lb ed="X" n="0179c05"/><lb ed="R049" n="0106b02"/>也。</p><p xml:id="pX31p0179c0502" cb:place="inline">△二明數。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0179c06"/><lb ed="R049" n="0106b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0179c0601">萬二千人俱。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0179c07"/><lb ed="R049" n="0106b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0179c0701">△三明位。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0179c08"/><lb ed="R049" n="0106b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0179c0801">皆是阿羅漢。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0179c09"/><lb ed="R049" n="0106b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0179c0901">梵語阿羅漢舊翻無著不生應供或言無翻名含
<lb ed="X" n="0179c10"/><lb ed="R049" n="0106b07"/>三義無明糠脫後世田中不受生死果報故云不
<lb ed="X" n="0179c11"/><lb ed="R049" n="0106b08"/>生斷九十八使煩惱盡故名殺賊具智斷功德堪
<lb ed="X" n="0179c12"/><lb ed="R049" n="0106b09"/>爲人天福田故云應供。</p><p xml:id="pX31p0179c1210" cb:place="inline">△四歎德。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0179c13"/><lb ed="R049" n="0106b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0179c1301">諸漏<anchor xml:id="nkr_note_add_0179c1301" n="0179c1301"/><anchor xml:id="beg0179c1301" n="0179c1301"/>已<anchor xml:id="end0179c1301"/>盡無復煩惱逮得<anchor xml:id="nkr_note_add_0179c1302" n="0179c1302"/><anchor xml:id="beg0179c1302" n="0179c1302"/>己<anchor xml:id="end0179c1302"/>利盡諸有結心得自在。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0179c14"/><lb ed="R049" n="0106b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0179c1401">諸漏<anchor xml:id="nkr_note_add_0179c1401" n="0179c1401"/><anchor xml:id="beg0179c1401" n="0179c1401"/>已<anchor xml:id="end0179c1401"/>盡無復煩惱此兩句歎上殺賊漏者三漏
<lb ed="X" n="0179c15"/><lb ed="R049" n="0106b12"/>也一欲漏謂欲界一切煩惱除無明二有漏謂上
<lb ed="X" n="0179c16"/><lb ed="R049" n="0106b13"/>二界一切煩惱除無明三無明漏謂三界無明無
<lb ed="X" n="0179c17"/><lb ed="R049" n="0106b14"/>明卽癡也成論云失道故名漏律云癡人造業開
<lb ed="X" n="0179c18"/><lb ed="R049" n="0106b15"/>諸漏門毗曇云漏落生死成論義通因果律專在
<lb ed="X" n="0179c19"/><lb ed="R049" n="0106b16"/>因毗曇唯果由惑造業致生死苦亡法身失慧命
<lb ed="X" n="0179c20"/><lb ed="R049" n="0106b17"/>喪重寶皆是賊義煩惱者昏煩之法惱亂心神卽
<lb ed="X" n="0179c21"/><lb ed="R049" n="0106b18"/>九十八使也煩惱是能潤漏業是所潤能所旣盡
<lb ed="X" n="0179c22"/><lb ed="R049" n="0107a01"/>是殺賊義逮得<anchor xml:id="nkr_note_add_0179c2201" n="0179c2201"/><anchor xml:id="beg0179c2201" n="0179c2201"/>己<anchor xml:id="end0179c2201"/>利一句是歎應供三界因果皆
<lb ed="X" n="0179c23"/><lb ed="R049" n="0107a02"/>名爲他智斷功德皆名<anchor xml:id="nkr_note_add_0179c2301" n="0179c2301"/><anchor xml:id="beg0179c2301" n="0179c2301"/>己<anchor xml:id="end0179c2301"/>利<anchor xml:id="nkr_note_add_0179c2302" n="0179c2302"/><anchor xml:id="beg0179c2302" n="0179c2302"/>己<anchor xml:id="end0179c2302"/>利具足故成應供
<lb ed="X" n="0179c24"/><lb ed="R049" n="0107a03"/>盡諸有結心得自在此兩句是歎不生諸有卽二
<pb ed="X" xml:id="X31.0607.0180a" n="0180a"/>
<lb ed="X" n="0180a01"/><lb ed="R049" n="0107a04"/>十五有生處也結卽二十五有生因也因果不亡
<lb ed="X" n="0180a02"/><lb ed="R049" n="0107a05"/>故名爲有因盡果亡卽是不生心得自在者定具
<lb ed="X" n="0180a03"/><lb ed="R049" n="0107a06"/>足名心自在慧具足名慧自在慧自在未必心自
<lb ed="X" n="0180a04"/><lb ed="R049" n="0107a07"/>在心自在必慧自在今言心自在卽是定慧具足
<lb ed="X" n="0180a05"/><lb ed="R049" n="0107a08"/>也。</p><p xml:id="pX31p0180a0502" cb:place="inline">△五列名。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0180a06"/><lb ed="R049" n="0107a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0180a0601">其名曰<name role="" type="person">阿若憍陳如</name>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0180a07"/><lb ed="R049" n="0107a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0180a0701">阿若者名也此翻無知無知者非無所知乃知無
<lb ed="X" n="0180a08"/><lb ed="R049" n="0107a11"/>耳若依二諦卽是知眞以無生智爲名也憍陳如
<lb ed="X" n="0180a09"/><lb ed="R049" n="0107a12"/>姓也此翻火器婆羅門種其先事火從此命族火
<lb ed="X" n="0180a10"/><lb ed="R049" n="0107a13"/>有二義照也燒也照則暗不生燒則物不生故以
<lb ed="X" n="0180a11"/><lb ed="R049" n="0107a14"/>不生爲姓也或稱之爲<name role="" type="person">釋摩男</name>者以其聞法得道
<lb ed="X" n="0180a12"/><lb ed="R049" n="0107a15"/>最在一切人天羅漢之前如云佛最長子卽陳如
<lb ed="X" n="0180a13"/><lb ed="R049" n="0107a16"/>也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0180a14"/><lb ed="R049" n="0107a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0180a1401"><name role="" type="person">摩訶迦葉</name>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0180a15"/><lb ed="R049" n="0107a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0180a1501">此翻大龜氏其先代學道靈龜負仙圖而應從德
<lb ed="X" n="0180a16"/><lb ed="R049" n="0107b01"/>命族故名大龜氏時人多以姓召之其名畢鉢羅
<lb ed="X" n="0180a17"/><lb ed="R049" n="0107b02"/>父母禱樹神而生故亦云飮光以其身光能暎餘
<lb ed="X" n="0180a18"/><lb ed="R049" n="0107b03"/>光使不現故亦云光波以其身光炎涌故佛弟子
<lb ed="X" n="0180a19"/><lb ed="R049" n="0107b04"/>中多名迦葉如十力三迦葉等於同姓中最長故
<lb ed="X" n="0180a20"/><lb ed="R049" n="0107b05"/>曰<name role="" type="person">摩訶迦葉</name>梵語摩訶含大多勝三義卽五種不
<lb ed="X" n="0180a21"/><lb ed="R049" n="0107b06"/>翻中多含不翻也如來滅後以法付之令法久住
<lb ed="X" n="0180a22"/><lb ed="R049" n="0107b07"/>乃傳金縷大僧伽黎住鷄足山至未來彌勒出世
<lb ed="X" n="0180a23"/><lb ed="R049" n="0107b08"/>付法授衣竟然後入滅。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0180a24"/><lb ed="R049" n="0107b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0180a2401"><name role="" type="person">優樓頻螺迦葉</name><name role="" type="person">伽耶迦葉</name><name role="" type="person">那提迦葉</name>。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X31.0607.0180b" n="0180b"/>
<lb ed="X" n="0180b01"/><lb ed="R049" n="0107b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0180b0101">迦葉如前釋<name role="" type="person">優樓頻</name>羅此云木瓜林伽耶此云城
<lb ed="X" n="0180b02"/><lb ed="R049" n="0107b11"/>那提此云河此三人昔於毗婆尸佛時共樹刹柱
<lb ed="X" n="0180b03"/><lb ed="R049" n="0107b12"/>以是因緣報爲兄弟兄爲<name role="" type="person">甁沙王</name>師有五百弟子
<lb ed="X" n="0180b04"/><lb ed="R049" n="0107b13"/>兩弟亦各有二百五十皆行兄法不肯歸佛佛因
<lb ed="X" n="0180b05"/><lb ed="R049" n="0107b14"/>作十種神變謂龍毒不中龍火不燒恒水不溺等
<lb ed="X" n="0180b06"/><lb ed="R049" n="0107b15"/>兄及二弟師徒皆伏投佛出家具出瑞應經。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0180b07"/><lb ed="R049" n="0107b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0180b0701">舍利弗。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0180b08"/><lb ed="R049" n="0107b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0180b0801">舍利此云鶖<note place="inline">七由切</note>鷺水鳥也弗此云子大論云婆
<lb ed="X" n="0180b09"/><lb ed="R049" n="0107b18"/>陀羅王婦生一女眼似舍利鳥眼卽名此女爲舍
<lb ed="X" n="0180b10"/><lb ed="R049" n="0108a01"/>利以其是舍利所生故名舍利弗又翻身子此女
<lb ed="X" n="0180b11"/><lb ed="R049" n="0108a02"/>好形身身之所生故言身子增一阿含經云我佛
<lb ed="X" n="0180b12"/><lb ed="R049" n="0108a03"/>法中智慧無窮決了諸疑者舍利弗第一。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0180b13"/><lb ed="R049" n="0108a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0180b1301"><name role="" type="person">大目犍連</name>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0180b14"/><lb ed="R049" n="0108a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0180b1401">目犍連婆羅門姓也此云讚誦名拘律陀拘律陀
<lb ed="X" n="0180b15"/><lb ed="R049" n="0108a06"/>樹名禱此樹神而生故文殊問經翻萊茯根眞諦
<lb ed="X" n="0180b16"/><lb ed="R049" n="0108a07"/>云勿伽羅翻胡豆二物皆古仙嗜食因以命族正
<lb ed="X" n="0180b17"/><lb ed="R049" n="0108a08"/>云摩訶沒特伽羅此云<anchor xml:id="nkr_note_add_0180b1701" n="0180b1701"/><anchor xml:id="beg0180b1701" n="0180b1701"/>采<anchor xml:id="end0180b1701"/>菽氏菽亦豆也增一阿
<lb ed="X" n="0180b18"/><lb ed="R049" n="0108a09"/>含經云我弟子中神通輕擧飛到十方者<name role="" type="person">大目連</name>
<lb ed="X" n="0180b19"/><lb ed="R049" n="0108a10"/>第一。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0180b20"/><lb ed="R049" n="0108a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0180b2001"><name role="" type="person">摩訶迦旃延</name>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0180b21"/><lb ed="R049" n="0108a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0180b2101">迦旃延婆羅門姓也此云文飾善論義故阿含經
<lb ed="X" n="0180b22"/><lb ed="R049" n="0108a13"/>云善分別義敷演道敎者迦旃延第一。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0180b23"/><lb ed="R049" n="0108a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0180b2301">阿<g ref="#CB00145">㝹</g>樓<g ref="#CB00501">䭾</g>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0180b24"/><lb ed="R049" n="0108a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0180b2401">或云阿那律陀此云無貧或云阿泥盧豆此云如
<pb ed="X" xml:id="X31.0607.0180c" n="0180c"/>
<lb ed="X" n="0180c01"/><lb ed="R049" n="0108a16"/>意卽名也昔於飢世以稗飯施辟支佛獲九十一
<lb ed="X" n="0180c02"/><lb ed="R049" n="0108a17"/>劫天人之中受如意樂故名如意爾來無所乏少
<lb ed="X" n="0180c03"/><lb ed="R049" n="0108a18"/>故名無貧及稟佛出家由精進故七日七夜眼睫
<lb ed="X" n="0180c04"/><lb ed="R049" n="0108b01"/>不交遂喪精失肉眼<anchor xml:id="nkr_note_add_0180c0401" n="0180c0401"/><anchor xml:id="beg0180c0401" n="0180c0401"/>已<anchor xml:id="end0180c0401"/>佛令求天眼繫念在緣四
<lb ed="X" n="0180c05"/><lb ed="R049" n="0108b02"/>大淨色半頭而發內外通徹明暗悉睹見大千世
<lb ed="X" n="0180c06"/><lb ed="R049" n="0108b03"/>界如觀掌果增一阿含經云我佛法中天眼徹視
<lb ed="X" n="0180c07"/><lb ed="R049" n="0108b04"/>者阿那律比丘第一。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0180c08"/><lb ed="R049" n="0108b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0180c0801"><name role="" type="person">劫賓那</name>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0180c09"/><lb ed="R049" n="0108b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0180c0901">此云房宿以因父母禱房星而生故以名之又初
<lb ed="X" n="0180c10"/><lb ed="R049" n="0108b07"/>出家時因往見佛夜値雨寄宿淘師房以草爲座
<lb ed="X" n="0180c11"/><lb ed="R049" n="0108b08"/>後一比丘亦來寄宿<name role="" type="person">劫賓那</name>卽推草與之至中夜
<lb ed="X" n="0180c12"/><lb ed="R049" n="0108b09"/>後來比丘問何所往答曰我欲見佛後比丘遂爲
<lb ed="X" n="0180c13"/><lb ed="R049" n="0108b10"/>說法豁然得道後比丘卽佛也以共佛宿淘師房
<lb ed="X" n="0180c14"/><lb ed="R049" n="0108b11"/>從得道處爲名故言房宿又善占星宿明識圖像
<lb ed="X" n="0180c15"/><lb ed="R049" n="0108b12"/>從解得名阿含經云我佛法中善知星宿日月者
<lb ed="X" n="0180c16"/><lb ed="R049" n="0108b13"/><name role="" type="person">劫賓那</name>比丘第一。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0180c17"/><lb ed="R049" n="0108b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0180c1701"><name role="" type="person">憍梵波提</name>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0180c18"/><lb ed="R049" n="0108b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0180c1801">此云牛呞亦曰牛跡昔五百世曾爲牛王牛若食
<lb ed="X" n="0180c19"/><lb ed="R049" n="0108b16"/>後恒事虗哨餘報未除唼唼常嚼故時人稱爲牛
<lb ed="X" n="0180c20"/><lb ed="R049" n="0108b17"/>呞避人笑故恒居天上不知佛滅迦葉集千羅漢
<lb ed="X" n="0180c21"/><lb ed="R049" n="0108b18"/>遣下座僧使追憍梵憍梵問佛使答云佛<anchor xml:id="nkr_note_add_0180c2101" n="0180c2101"/><anchor xml:id="beg0180c2101" n="0180c2101"/>已<anchor xml:id="end0180c2101"/>入滅
<lb ed="X" n="0180c22"/><lb ed="R049" n="0109a01"/>卽言佛出我出佛住我住佛滅我滅遂入滅阿含
<lb ed="X" n="0180c23"/><lb ed="R049" n="0109a02"/>經云樂在天上不樂人間牛跡比丘第一。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0180c24"/><lb ed="R049" n="0109a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0180c2401">離婆多。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X31.0607.0181a" n="0181a"/>
<lb ed="X" n="0181a01"/><lb ed="R049" n="0109a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0181a0101">亦云離越此翻星宿父母從星辰乞子因星作名
<lb ed="X" n="0181a02"/><lb ed="R049" n="0109a05"/>雖得出家猶隨本字阿含經云坐禪入定心不倒
<lb ed="X" n="0181a03"/><lb ed="R049" n="0109a06"/>亂離越比丘第一。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0181a04"/><lb ed="R049" n="0109a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0181a0401">畢陵伽婆蹉<note place="inline">七何切</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0181a05"/><lb ed="R049" n="0109a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0181a0501">此云餘習五百世爲婆羅門餘氣猶貢高過恒水
<lb ed="X" n="0181a06"/><lb ed="R049" n="0109a09"/>叱河神云小婢駐流河神分爲兩派其神被叱遂
<lb ed="X" n="0181a07"/><lb ed="R049" n="0109a10"/>往訴佛佛令懺謝卽合掌言小婢莫嗔大衆笑之
<lb ed="X" n="0181a08"/><lb ed="R049" n="0109a11"/>河神云懺而更罵佛言本習如此實無高心。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0181a09"/><lb ed="R049" n="0109a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0181a0901"><name role="" type="person">薄拘羅</name>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0181a10"/><lb ed="R049" n="0109a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0181a1001">此云善容容貌端正故年一百六十歲無病無夭
<lb ed="X" n="0181a11"/><lb ed="R049" n="0109a14"/>由昔持不殺戒故九十一劫命不中夭昔施僧一
<lb ed="X" n="0181a12"/><lb ed="R049" n="0109a15"/>訶梨勒果故身常無病增一阿含曰壽命極長終
<lb ed="X" n="0181a13"/><lb ed="R049" n="0109a16"/>不中夭常樂閑居不處衆中<name role="" type="person">薄拘羅</name>第一。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0181a14"/><lb ed="R049" n="0109a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0181a1401"><name role="" type="person">摩訶拘絺羅</name>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0181a15"/><lb ed="R049" n="0109a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0181a1501">此云大膝膝骨麤大故乃舍利弗舅與姊舍利論
<lb ed="X" n="0181a16"/><lb ed="R049" n="0109b01"/>議不如拘絺羅思惟念言非姊力也必懷智人寄
<lb ed="X" n="0181a17"/><lb ed="R049" n="0109b02"/>言母口未生乃爾及生長大當如之何卽棄家往
<lb ed="X" n="0181a18"/><lb ed="R049" n="0109b03"/>南天竺讀十八經時人笑之累世難通一生非冀
<lb ed="X" n="0181a19"/><lb ed="R049" n="0109b04"/>乃歎曰在家爲姊所勝在外爲他所輕誓讀不休
<lb ed="X" n="0181a20"/><lb ed="R049" n="0109b05"/>無暇剪爪時人呼爲長爪梵志後投佛出家得法
<lb ed="X" n="0181a21"/><lb ed="R049" n="0109b06"/>眼淨。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0181a22"/><lb ed="R049" n="0109b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0181a2201">難陀。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0181a23"/><lb ed="R049" n="0109b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0181a2301">亦云放牛難陀此云善歡喜妙樂云從初慕道爲
<lb ed="X" n="0181a24"/><lb ed="R049" n="0109b09"/>名歡喜中勝故云善也。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X31.0607.0181b" n="0181b"/>
<lb ed="X" n="0181b01"/><lb ed="R049" n="0109b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0181b0101"><name role="" type="person">孫陀羅難陀</name>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0181b02"/><lb ed="R049" n="0109b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0181b0201">孫陀羅此名好愛妻名也難陀此云歡喜<anchor xml:id="nkr_note_add_0181b0201" n="0181b0201"/><anchor xml:id="beg0181b0201" n="0181b0201"/>己<anchor xml:id="end0181b0201"/>號也
<lb ed="X" n="0181b03"/><lb ed="R049" n="0109b12"/>揀異放牛難陀故標妻名也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0181b04"/><lb ed="R049" n="0109b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0181b0401">富樓那彌多羅尼子。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0181b05"/><lb ed="R049" n="0109b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0181b0501">富樓那翻滿願是父名彌多羅翻慈是母名尼者
<lb ed="X" n="0181b06"/><lb ed="R049" n="0109b15"/>天竺女人通名也從父母得名故名<name role="" type="person">滿慈子</name>阿含
<lb ed="X" n="0181b07"/><lb ed="R049" n="0109b16"/>經云我父名滿我母名慈諸梵行人遂呼我爲滿
<lb ed="X" n="0181b08"/><lb ed="R049" n="0109b17"/>慈子。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0181b09"/><lb ed="R049" n="0109b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0181b0901">須菩提。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0181b10"/><lb ed="R049" n="0110a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0181b1001">此云空生亦云善吉亦云善業其生之日家中庫
<lb ed="X" n="0181b11"/><lb ed="R049" n="0110a02"/>藏一切皆空故字空生庫藏空故父母驚異以問
<lb ed="X" n="0181b12"/><lb ed="R049" n="0110a03"/>占者占者言吉因名善吉及其出家見空得道兼
<lb ed="X" n="0181b13"/><lb ed="R049" n="0110a04"/>修慈心得無諍三昧是以常能將護物心故名善
<lb ed="X" n="0181b14"/><lb ed="R049" n="0110a05"/>業佛從<name role="" type="person">忉利天</name>下率土輻凑爭先頂禮惟須菩提
<lb ed="X" n="0181b15"/><lb ed="R049" n="0110a06"/>端坐石室念諸法空豁然悟道故爲解空第一。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0181b16"/><lb ed="R049" n="0110a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0181b1601">阿難。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0181b17"/><lb ed="R049" n="0110a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0181b1701">此云歡喜或云慶喜或云無染佛成道日生擧國
<lb ed="X" n="0181b18"/><lb ed="R049" n="0110a09"/>欣慶故名歡喜亦名慶喜阿難隨佛入天人龍宮
<lb ed="X" n="0181b19"/><lb ed="R049" n="0110a10"/>見天人龍女心無染著故名無染佛滅度後迦葉
<lb ed="X" n="0181b20"/><lb ed="R049" n="0110a11"/>大衆讚曰面如淨滿月目若靑蓮華佛法大海水
<lb ed="X" n="0181b21"/><lb ed="R049" n="0110a12"/>流入阿難心其入滅時於恒河中入風奮迅三昧
<lb ed="X" n="0181b22"/><lb ed="R049" n="0110a13"/>分身爲四分一與天上一與龍宮一毗舍離國一
<lb ed="X" n="0181b23"/><lb ed="R049" n="0110a14"/>阿闍世王增一阿含經云知時明物所至無疑所
<lb ed="X" n="0181b24"/><lb ed="R049" n="0110a15"/>憶不忘多聞廣達堪任奉持阿難第一。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X31.0607.0181c" n="0181c"/>
<lb ed="X" n="0181c01"/><lb ed="R049" n="0110a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0181c0101">羅睺羅。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0181c02"/><lb ed="R049" n="0110a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0181c0201">此云覆障是佛親子往昔因塞鼠穴又不看婆羅
<lb ed="X" n="0181c03"/><lb ed="R049" n="0110a18"/>門六日故處胎六年因名覆障初佛爲太子時求
<lb ed="X" n="0181c04"/><lb ed="R049" n="0110b01"/>出家父王不許乃曰汝若有子聽汝出家太子卽
<lb ed="X" n="0181c05"/><lb ed="R049" n="0110b02"/>以指指妃腹曰却後六年汝當生男太子旣出家
<lb ed="X" n="0181c06"/><lb ed="R049" n="0110b03"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0181c0601" n="0181c0601"/><anchor xml:id="beg0181c0601" n="0181c0601"/>已<anchor xml:id="end0181c0601"/>耶輸有娠諸釋咸瞋疑其非正耶輸遂設火坑
<lb ed="X" n="0181c07"/><lb ed="R049" n="0110b04"/>誓曰我若爲非子母俱滅若眞遺體天當爲證因
<lb ed="X" n="0181c08"/><lb ed="R049" n="0110b05"/>抱子投坑坑變爲池蓮華捧體王及國人始復不
<lb ed="X" n="0181c09"/><lb ed="R049" n="0110b06"/>疑於是父王喜曰雖失其子而獲其孫孫爲金輪
<lb ed="X" n="0181c10"/><lb ed="R049" n="0110b07"/>吾亦何恨後佛索令出家父王不許耶輸將上高
<lb ed="X" n="0181c11"/><lb ed="R049" n="0110b08"/>樓目連飛空取之佛度出家爲舍利弗弟子密行
<lb ed="X" n="0181c12"/><lb ed="R049" n="0110b09"/>第一。</p><p xml:id="pX31p0181c1203" cb:place="inline">△六結句。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0181c13"/><lb ed="R049" n="0110b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0181c1301">如是衆所知識大阿羅漢等。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0181c14"/><lb ed="R049" n="0110b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0181c1401">此結多知識衆也言知識者聞名爲知見形爲識
<lb ed="X" n="0181c15"/><lb ed="R049" n="0110b12"/>或見形爲知見心爲識知識者多故曰衆所知識。</p>
<lb ed="X" n="0181c16"/><lb ed="R049" n="0110b13"/><p xml:id="pX31p0181c1601">△二少知識。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0181c17"/><lb ed="R049" n="0110b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0181c1701">復有學無學二千人。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0181c18"/><lb ed="R049" n="0110b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0181c1801">學無學者前之三果研眞斷惑名爲學第四阿羅
<lb ed="X" n="0181c19"/><lb ed="R049" n="0110b16"/>漢果眞窮惑盡名曰無學此但擧位明數而不歎
<lb ed="X" n="0181c20"/><lb ed="R049" n="0110b17"/>德故名爲少知識衆耳聖與凡絕交亦不分別多
<lb ed="X" n="0181c21"/><lb ed="R049" n="0110b18"/>識少識特以希高慕遠者以多識引之藏名隱德
<lb ed="X" n="0181c22"/><lb ed="R049" n="0111a01"/>退讓者以少識引之然不可以多少之迹失其本
<lb ed="X" n="0181c23"/><lb ed="R049" n="0111a02"/>也。</p><p xml:id="pX31p0181c2302" cb:place="inline">△二比丘尼。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0181c24"/><lb ed="R049" n="0111a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0181c2401"><name role="" type="person">摩訶波闍波提</name>比丘尼與眷屬六千人俱。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X31.0607.0182a" n="0182a"/>
<lb ed="X" n="0182a01"/><lb ed="R049" n="0111a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0182a0101"><name role="" type="person">摩訶波闍波提</name>此云<name role="" type="person">大愛道</name>亦云憍曇彌此云衆
<lb ed="X" n="0182a02"/><lb ed="R049" n="0111a05"/>主以有智故方能愛道故名<name role="" type="person">大愛道</name>爲尼衆之主
<lb ed="X" n="0182a03"/><lb ed="R049" n="0111a06"/>故名衆主乃佛之姨母也會正記云佛成道後十
<lb ed="X" n="0182a04"/><lb ed="R049" n="0111a07"/>四年姨母求出家佛不許阿難爲陳三請佛令阿
<lb ed="X" n="0182a05"/><lb ed="R049" n="0111a08"/>難傳八敬法若能行者聽汝出家彼云能行遂度
<lb ed="X" n="0182a06"/><lb ed="R049" n="0111a09"/>出家八敬者一百歲比丘尼見初受戒比丘當迎
<lb ed="X" n="0182a07"/><lb ed="R049" n="0111a10"/>拜請坐二不得罵謗比丘三不得擧比丘過失比
<lb ed="X" n="0182a08"/><lb ed="R049" n="0111a11"/>丘得說尼過四於僧中求受大戒五若犯僧殘罪
<lb ed="X" n="0182a09"/><lb ed="R049" n="0111a12"/>應半月向僧中行摩那埵六當於僧中求敎授人
<lb ed="X" n="0182a10"/><lb ed="R049" n="0111a13"/>七不應在無比丘處夏安居八夏訖詣僧中求自
<lb ed="X" n="0182a11"/><lb ed="R049" n="0111a14"/>恣人。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0182a12"/><lb ed="R049" n="0111a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0182a1201">羅睺羅母<name role="" type="person">耶輸陀羅</name>比丘尼亦與眷屬俱。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0182a13"/><lb ed="R049" n="0111a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0182a1301"><name role="" type="person">耶輸陀羅</name>此云華色亦曰名聞然在家爲菩薩之
<lb ed="X" n="0182a14"/><lb ed="R049" n="0111a17"/>妻天人知識出家爲尼衆之主位居無學卽名聞
<lb ed="X" n="0182a15"/><lb ed="R049" n="0111a18"/>也十二遊經出三夫人一瞿夷二耶輸三鹿野未
<lb ed="X" n="0182a16"/><lb ed="R049" n="0111b01"/>曾有及瑞應經皆云羅睺是瞿夷子涅槃及法華
<lb ed="X" n="0182a17"/><lb ed="R049" n="0111b02"/>皆云是耶輸子二義云何通或可彼經擧大母此
<lb ed="X" n="0182a18"/><lb ed="R049" n="0111b03"/>經擧所生釋論云瞿毗陀是寶女不孕卽是瞿夷
<lb ed="X" n="0182a19"/><lb ed="R049" n="0111b04"/>翻明女故知是耶輸子也。</p><p xml:id="pX31p0182a1911" cb:place="inline">△二菩薩衆六初氣類。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0182a20"/><lb ed="R049" n="0111b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0182a2001">菩薩摩訶薩。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0182a21"/><lb ed="R049" n="0111b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0182a2101">具足應云菩提薩埵<name role="" type="person">摩訶薩埵</name>今略提埵二字菩
<lb ed="X" n="0182a22"/><lb ed="R049" n="0111b07"/>提此云道薩埵此云心大論釋菩提名佛道薩埵
<lb ed="X" n="0182a23"/><lb ed="R049" n="0111b08"/>名成衆生用諸佛道成就衆生故名菩提薩埵又
<lb ed="X" n="0182a24"/><lb ed="R049" n="0111b09"/>菩提是自行薩埵是化他自修佛道又化他故。</p><p xml:id="pX31p0182a2419" cb:place="inline">△
<pb ed="X" xml:id="X31.0607.0182b" n="0182b"/>
<lb ed="X" n="0182b01"/><lb ed="R049" n="0111b10"/>二大數。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0182b02"/><lb ed="R049" n="0111b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0182b0201">八萬人。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0182b03"/><lb ed="R049" n="0111b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0182b0301">餘經集衆菩薩甚多此經何少或是語其大數或
<lb ed="X" n="0182b04"/><lb ed="R049" n="0111b13"/>譬王論密事不可率土同謀且言八萬耳。</p><p xml:id="pX31p0182b0417" cb:place="inline">△三階
<lb ed="X" n="0182b05"/><lb ed="R049" n="0111b14"/>位。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0182b06"/><lb ed="R049" n="0111b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0182b0601">皆於阿耨多羅三藐三菩提不退轉。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0182b07"/><lb ed="R049" n="0111b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0182b0701">阿耨多羅三藐三菩提此云無上正徧知道莫之
<lb ed="X" n="0182b08"/><lb ed="R049" n="0111b17"/>大無上也其道眞正無法不知正徧知也苑師云
<lb ed="X" n="0182b09"/><lb ed="R049" n="0111b18"/>阿翻無耨多羅翻上三藐翻正也等也徧也菩提
<lb ed="X" n="0182b10"/><lb ed="R049" n="0112a01"/>翻覺梵語阿<g ref="#CB16014">鞞</g><g ref="#CB02494">䟦</g>致地此云不退轉不退有三一
<lb ed="X" n="0182b11"/><lb ed="R049" n="0112a02"/>位不退二行不退三念不退華嚴明初住得如來
<lb ed="X" n="0182b12"/><lb ed="R049" n="0112a03"/>一身無量身具三不退若以不次寄次第說者則
<lb ed="X" n="0182b13"/><lb ed="R049" n="0112a04"/>七信名位不退八信<anchor xml:id="nkr_note_add_0182b1301" n="0182b1301"/><anchor xml:id="beg0182b1301" n="0182b1301"/>已<anchor xml:id="end0182b1301"/>去名行不退初住<anchor xml:id="nkr_note_add_0182b1302" n="0182b1302"/><anchor xml:id="beg0182b1302" n="0182b1302"/>已<anchor xml:id="end0182b1302"/>去名
<lb ed="X" n="0182b14"/><lb ed="R049" n="0112a05"/>念不退又入空名位不退入假名行不退入中名
<lb ed="X" n="0182b15"/><lb ed="R049" n="0112a06"/>念不退今言初住分具三德名三不退般若是位
<lb ed="X" n="0182b16"/><lb ed="R049" n="0112a07"/>不退離二死故解脫是行不退諸行具故法身是
<lb ed="X" n="0182b17"/><lb ed="R049" n="0112a08"/>念不退證實境故此不退轉一句卽具兩意成上
<lb ed="X" n="0182b18"/><lb ed="R049" n="0112a09"/>卽是明位起後卽是歎德今以不退轉至下能度
<lb ed="X" n="0182b19"/><lb ed="R049" n="0112a10"/>百千衆生凡十三句作橫竪消文一竪約十地義
<lb ed="X" n="0182b20"/><lb ed="R049" n="0112a11"/>便二橫約初住義便不退轉者竪論卽是歎初歡
<lb ed="X" n="0182b21"/><lb ed="R049" n="0112a12"/>喜地喜其不退墮二邊入於中道獲三不退故知
<lb ed="X" n="0182b22"/><lb ed="R049" n="0112a13"/>歎初地也橫論卽是歎初發心住一發一切發出
<lb ed="X" n="0182b23"/><lb ed="R049" n="0112a14"/>過二邊革凡超聖住於中道其心念念寂滅故言
<lb ed="X" n="0182b24"/><lb ed="R049" n="0112a15"/>得不退轉。</p><p xml:id="pX31p0182b2405" cb:place="inline">△四歎德。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X31.0607.0182c" n="0182c"/>
<lb ed="X" n="0182c01"/><lb ed="R049" n="0112a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0182c0101">皆得陀羅尼。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0182c02"/><lb ed="R049" n="0112a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0182c0201">陀羅尼此云總持又云遮持竪論卽是歎第二地
<lb ed="X" n="0182c03"/><lb ed="R049" n="0112a18"/>此地名離垢亦名離達離遮諸惡達持衆善卽陀
<lb ed="X" n="0182c04"/><lb ed="R049" n="0112b01"/>羅義故知歡第二地也橫論卽是歎初住遮離取
<lb ed="X" n="0182c05"/><lb ed="R049" n="0112b02"/>相無知無明等障持達般若解脫法身等德故言
<lb ed="X" n="0182c06"/><lb ed="R049" n="0112b03"/>得陀羅尼。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0182c07"/><lb ed="R049" n="0112b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0182c0701">樂說辯才。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0182c08"/><lb ed="R049" n="0112b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0182c0801">樂說辯才卽四無礙辯之一也竪論卽是歎第三
<lb ed="X" n="0182c09"/><lb ed="R049" n="0112b06"/>發光地亦名明地內智明外說辯欲知智在說故
<lb ed="X" n="0182c10"/><lb ed="R049" n="0112b07"/>說有種種樂說最勝故知歎第三地也橫論卽是
<lb ed="X" n="0182c11"/><lb ed="R049" n="0112b08"/>歎初住十信似解尙能以一妙音徧滿三千界何
<lb ed="X" n="0182c12"/><lb ed="R049" n="0112b09"/>況初住眞解口密功德故言樂說辯才。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0182c13"/><lb ed="R049" n="0112b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0182c1301">轉不退轉法輪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0182c14"/><lb ed="R049" n="0112b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0182c1401">不退轉如向釋輪有轉義摧碾義葢轉法輪卽能
<lb ed="X" n="0182c15"/><lb ed="R049" n="0112b12"/>摧破衆生惑業故也竪論卽是歎第四<g ref="#CB08504">𦦨</g>慧地<g ref="#CB08504">𦦨</g>
<lb ed="X" n="0182c16"/><lb ed="R049" n="0112b13"/>能破暗又能焦炷轉法輪自害<anchor xml:id="nkr_note_add_0182c1601" n="0182c1601"/><anchor xml:id="beg0182c1601" n="0182c1601"/>己<anchor xml:id="end0182c1601"/>惑如焦炷破他
<lb ed="X" n="0182c17"/><lb ed="R049" n="0112b14"/>迷如除暗故知歎第四地也橫論卽是歎初住能
<lb ed="X" n="0182c18"/><lb ed="R049" n="0112b15"/>分身百世界作佛以能說法敎化故言能轉不退
<lb ed="X" n="0182c19"/><lb ed="R049" n="0112b16"/>法輪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0182c20"/><lb ed="R049" n="0112b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0182c2001">供養無量百千諸佛。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0182c21"/><lb ed="R049" n="0112b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0182c2101">竪論卽是歎第五難勝地此地得深禪定用神通
<lb ed="X" n="0182c22"/><lb ed="R049" n="0113a01"/>力難勝難及於一念頃徧至十方供養諸佛故知
<lb ed="X" n="0182c23"/><lb ed="R049" n="0113a02"/>歎第五地也橫論卽是歎初住得不思議神力徧
<lb ed="X" n="0182c24"/><lb ed="R049" n="0113a03"/>能承事法界諸佛故言供養無量百千諸佛也。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X31.0607.0183a" n="0183a"/>
<lb ed="X" n="0183a01"/><lb ed="R049" n="0113a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0183a0101">於諸佛所植衆德本。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0183a02"/><lb ed="R049" n="0113a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0183a0201">竪論卽是歎第六現前地由得禪定能供養諸佛
<lb ed="X" n="0183a03"/><lb ed="R049" n="0113a06"/>福資種智種智現前智是德本如種植於地故知
<lb ed="X" n="0183a04"/><lb ed="R049" n="0113a07"/>歎第六地也橫論卽是歎初住得實相本能植衆
<lb ed="X" n="0183a05"/><lb ed="R049" n="0113a08"/>德也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0183a06"/><lb ed="R049" n="0113a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0183a0601">常爲諸佛之所稱歎。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0183a07"/><lb ed="R049" n="0113a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0183a0701">竪論卽是歎第七遠行地二智方便出過一切廣
<lb ed="X" n="0183a08"/><lb ed="R049" n="0113a11"/>修利益稱會佛心故知歎第七地也橫論卽是歎
<lb ed="X" n="0183a09"/><lb ed="R049" n="0113a12"/>初住開佛知見知見<anchor xml:id="nkr_note_add_0183a0901" n="0183a0901"/><anchor xml:id="beg0183a0901" n="0183a0901"/>己<anchor xml:id="end0183a0901"/>法與諸佛同故爲諸佛之
<lb ed="X" n="0183a10"/><lb ed="R049" n="0113a13"/>所稱歎。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0183a11"/><lb ed="R049" n="0113a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0183a1101">以慈脩身。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0183a12"/><lb ed="R049" n="0113a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0183a1201">竪論卽是歎第八不動地正智不動不出三界但
<lb ed="X" n="0183a13"/><lb ed="R049" n="0113a16"/>以慈熏身應入五道熏口爲說法熏心爲設方便
<lb ed="X" n="0183a14"/><lb ed="R049" n="0113a17"/>正法華具熏三業故知歎第八地也橫論卽是歎
<lb ed="X" n="0183a15"/><lb ed="R049" n="0113a18"/>初住以無緣慈普現色身徧應法界故言以慈脩
<lb ed="X" n="0183a16"/><lb ed="R049" n="0113b01"/>身。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0183a17"/><lb ed="R049" n="0113b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0183a1701">善入佛慧。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0183a18"/><lb ed="R049" n="0113b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0183a1801">竪論卽是歎第九善慧地深入實際妙徹本源此
<lb ed="X" n="0183a19"/><lb ed="R049" n="0113b04"/>名義最合故知歎第九地也橫論卽是歎初住入
<lb ed="X" n="0183a20"/><lb ed="R049" n="0113b05"/>秘密藏故言善入佛慧。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0183a21"/><lb ed="R049" n="0113b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0183a2101">通達大智。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0183a22"/><lb ed="R049" n="0113b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0183a2201">竪論卽是歎第十法雲地法身如虗空禪定如大
<lb ed="X" n="0183a23"/><lb ed="R049" n="0113b08"/>雲智慧如大雨善入佛法名慧巧用佛法名智故
<lb ed="X" n="0183a24"/><lb ed="R049" n="0113b09"/>知歎第十地也橫論卽是歎初住一心三智無能
<pb ed="X" xml:id="X31.0607.0183b" n="0183b"/>
<lb ed="X" n="0183b01"/><lb ed="R049" n="0113b10"/>障礙故云通達大智。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0183b02"/><lb ed="R049" n="0113b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0183b0201">到於彼岸。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0183b03"/><lb ed="R049" n="0113b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0183b0301">竪論卽是歎第十地內德到三諦之彼岸因中說
<lb ed="X" n="0183b04"/><lb ed="R049" n="0113b13"/>果又到在不久也橫論卽是歎初住事理分究竟
<lb ed="X" n="0183b05"/><lb ed="R049" n="0113b14"/>故言到於彼岸。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0183b06"/><lb ed="R049" n="0113b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0183b0601">名稱普聞無量世界。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0183b07"/><lb ed="R049" n="0113b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0183b0701">竪論卽是歎第十地外德由內德深廣致令聲名
<lb ed="X" n="0183b08"/><lb ed="R049" n="0113b17"/>普聞內外相稱也十地後若開等覺位者以上到
<lb ed="X" n="0183b09"/><lb ed="R049" n="0113b18"/>於彼岸及今名稱普聞無量世界二句擬之橫論
<lb ed="X" n="0183b10"/><lb ed="R049" n="0114a01"/>卽是歎初住圓德眞實與名相稱故言名稱普聞
<lb ed="X" n="0183b11"/><lb ed="R049" n="0114a02"/>無量世界。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0183b12"/><lb ed="R049" n="0114a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0183b1201">能度無數百千衆生。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0183b13"/><lb ed="R049" n="0114a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0183b1301">竪論卽是歎第十地餘地度人或一界至九界不
<lb ed="X" n="0183b14"/><lb ed="R049" n="0114a05"/>名能度此第十地勝前故稱能度須知諸地悉具
<lb ed="X" n="0183b15"/><lb ed="R049" n="0114a06"/>如上功德而今出沒釋者爲人情好異故依十地
<lb ed="X" n="0183b16"/><lb ed="R049" n="0114a07"/>名便又竪義易解故作此一途消文橫論卽是歎
<lb ed="X" n="0183b17"/><lb ed="R049" n="0114a08"/>初住能爲十法界而作依止安立救護故言能度
<lb ed="X" n="0183b18"/><lb ed="R049" n="0114a09"/>百千衆生圓歎初住何德不攝略言十三句耳初
<lb ed="X" n="0183b19"/><lb ed="R049" n="0114a10"/>住尙爾況後位耶衆生者劫初男女衆共生世又
<lb ed="X" n="0183b20"/><lb ed="R049" n="0114a11"/>五陰衆共而生又處處受生故名衆生。</p><p xml:id="pX31p0183b2016" cb:place="inline">△五列名。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0183b21"/><lb ed="R049" n="0114a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0183b2101">其名曰<name role="" type="person">文殊師利</name>菩薩。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0183b22"/><lb ed="R049" n="0114a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0183b2201"><name role="" type="person">文殊師利</name>此云妙德大經云了了見佛性猶如妙
<lb ed="X" n="0183b23"/><lb ed="R049" n="0114a14"/>德等思益經云雖說諸法而不起法相不起非法
<lb ed="X" n="0183b24"/><lb ed="R049" n="0114a15"/>相故名妙德西域記云曼殊室利此云<name role="" type="person">妙吉祥</name>首
<pb ed="X" xml:id="X31.0607.0183c" n="0183c"/>
<lb ed="X" n="0183c01"/><lb ed="R049" n="0114a16"/>楞嚴經云過去無量阿僧祇劫作佛號龍種上尊
<lb ed="X" n="0183c02"/><lb ed="R049" n="0114a17"/>王佛央掘經云現在北方歡喜世界作佛號歡喜
<lb ed="X" n="0183c03"/><lb ed="R049" n="0114a18"/>藏<anchor xml:id="nkr_note_orig_0183001" n="0183001"/>牟尼寶積佛慈恩上生經云未來成佛名曰普
<lb ed="X" n="0183c04"/><lb ed="R049" n="0114b01"/>現。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0183c05"/><lb ed="R049" n="0114b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0183c0501">觀世音菩薩。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0183c06"/><lb ed="R049" n="0114b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0183c0601">梵語婆婁吉低稅此云觀世音能所圓融有無兼
<lb ed="X" n="0183c07"/><lb ed="R049" n="0114b04"/>暢照窮正性察其本末故稱觀也世音者是所觀
<lb ed="X" n="0183c08"/><lb ed="R049" n="0114b05"/>之境也萬像流動隔別不同類音殊唱俱蒙離苦
<lb ed="X" n="0183c09"/><lb ed="R049" n="0114b06"/>菩薩弘慈一時普救皆令解脫故曰觀世音悲華
<lb ed="X" n="0183c10"/><lb ed="R049" n="0114b07"/>經云若有衆生受苦稱我名念我者爲我天耳天
<lb ed="X" n="0183c11"/><lb ed="R049" n="0114b08"/>眼所見聞不得免苦不取正覺爾時寶藏佛云汝
<lb ed="X" n="0183c12"/><lb ed="R049" n="0114b09"/>觀一切衆生生大悲心今當字汝爲觀世音至本
<lb ed="X" n="0183c13"/><lb ed="R049" n="0114b10"/>品詳釋。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0183c14"/><lb ed="R049" n="0114b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0183c1401">得大勢菩薩。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0183c15"/><lb ed="R049" n="0114b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0183c1501">梵語摩訶那鉢此云大勢至思益經云我投足之
<lb ed="X" n="0183c16"/><lb ed="R049" n="0114b13"/>處震動三千大千世界及魔宮殿故名大勢至寶
<lb ed="X" n="0183c17"/><lb ed="R049" n="0114b14"/>藏佛言由汝願取大千世界今當字汝爲大勢至。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0183c18"/><lb ed="R049" n="0114b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0183c1801"><name role="" type="person">常精進菩薩</name>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0183c19"/><lb ed="R049" n="0114b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0183c1901">寶積經云是菩薩爲一衆生經無量劫隨逐不捨
<lb ed="X" n="0183c20"/><lb ed="R049" n="0114b17"/>猶不受化無一念棄捨以身心精進故名常精進。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0183c21"/><lb ed="R049" n="0114b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0183c2101">不休息菩薩。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0183c22"/><lb ed="R049" n="0115a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0183c2201">思益經云恒河沙劫爲一日夜三十日爲月十二
<lb ed="X" n="0183c23"/><lb ed="R049" n="0115a02"/>月爲歲過百千萬億劫得値一佛如是値恒河沙
<lb ed="X" n="0183c24"/><lb ed="R049" n="0115a03"/>佛行諸梵行修習功德然後受記心不休息故名
<pb ed="X" xml:id="X31.0607.0184a" n="0184a"/>
<lb ed="X" n="0184a01"/><lb ed="R049" n="0115a04"/>不休息。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0184a02"/><lb ed="R049" n="0115a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0184a0201">寶掌菩薩。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0184a03"/><lb ed="R049" n="0115a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0184a0301">寶積經云以何義故名爲寶掌謂彼菩薩於諸佛
<lb ed="X" n="0184a04"/><lb ed="R049" n="0115a07"/>土化衆生時欲以右手徧捫若干諸佛世界卽隨
<lb ed="X" n="0184a05"/><lb ed="R049" n="0115a08"/>所欲而能成辦從其手出佛法僧聲乃至慈悲喜
<lb ed="X" n="0184a06"/><lb ed="R049" n="0115a09"/>捨之聲又大論云寶掌菩薩七寶從其手出給施
<lb ed="X" n="0184a07"/><lb ed="R049" n="0115a10"/>一切衆生又令歡喜得至涅槃故名寶掌。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0184a08"/><lb ed="R049" n="0115a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0184a0801">藥王菩薩。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0184a09"/><lb ed="R049" n="0115a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0184a0901">觀經云昔名星光從尊者日藏聞說佛慧以雪山
<lb ed="X" n="0184a10"/><lb ed="R049" n="0115a13"/>上藥供養衆僧願於未來能治衆生身心二病擧
<lb ed="X" n="0184a11"/><lb ed="R049" n="0115a14"/>世歡喜號爲藥王後當作佛名曰樓至如來。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0184a12"/><lb ed="R049" n="0115a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0184a1201">勇施菩薩<note place="inline">至</note>越三界菩薩。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0184a13"/><lb ed="R049" n="0115a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0184a1301">此七菩薩疏文欠釋補註略出其義云出世法寶
<lb ed="X" n="0184a14"/><lb ed="R049" n="0115a17"/>徧施衆生而無疲厭故名勇施所證三諦可尊如
<lb ed="X" n="0184a15"/><lb ed="R049" n="0115a18"/>寶能證三智圓照如月故名寶月圓妙三智能除
<lb ed="X" n="0184a16"/><lb ed="R049" n="0115b01"/>昏煩熱惱猶如月光淸涼破暗故名月光三智圓
<lb ed="X" n="0184a17"/><lb ed="R049" n="0115b02"/>明無有缺減猶如滿月故名滿月境智冥合有大
<lb ed="X" n="0184a18"/><lb ed="R049" n="0115b03"/>力用故名大力以大力用徧應衆緣徧拔衆苦故
<lb ed="X" n="0184a19"/><lb ed="R049" n="0115b04"/>名無量力超越分段變易二種生死故名越三界
<lb ed="X" n="0184a20"/><lb ed="R049" n="0115b05"/>也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0184a21"/><lb ed="R049" n="0115b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0184a2101"><g ref="#CB02494">䟦</g>陀婆羅菩薩。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0184a22"/><lb ed="R049" n="0115b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0184a2201"><g ref="#CB02494">䟦</g>陀婆羅此云善守思益經云若衆生聞名者畢
<lb ed="X" n="0184a23"/><lb ed="R049" n="0115b08"/>定得三菩提故名善守或云賢首以位居等覺爲
<lb ed="X" n="0184a24"/><lb ed="R049" n="0115b09"/>衆賢之首故也。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X31.0607.0184b" n="0184b"/>
<lb ed="X" n="0184b01"/><lb ed="R049" n="0115b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0184b0101">彌勒菩薩。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0184b02"/><lb ed="R049" n="0115b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0184b0201">西域記云梅哩麗耶此云慈氏姓也過去爲王名
<lb ed="X" n="0184b03"/><lb ed="R049" n="0115b12"/>曇摩流支慈育國人自爾至今常名慈氏思益經
<lb ed="X" n="0184b04"/><lb ed="R049" n="0115b13"/>云若衆生見者卽得慈心三昧故名慈氏又名阿
<lb ed="X" n="0184b05"/><lb ed="R049" n="0115b14"/>逸多此云無能勝。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0184b06"/><lb ed="R049" n="0115b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0184b0601">寶積菩薩。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0184b07"/><lb ed="R049" n="0115b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0184b0701">什師註淨名經云積聚智慧寶故名寶積也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0184b08"/><lb ed="R049" n="0115b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0184b0801">導師菩薩。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0184b09"/><lb ed="R049" n="0115b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0184b0901">思益經云於墮邪道衆生生大悲心令入正道不
<lb ed="X" n="0184b10"/><lb ed="R049" n="0116a01"/>求恩報故名導師。</p><p xml:id="pX31p0184b1008" cb:place="inline">△六結句。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0184b11"/><lb ed="R049" n="0116a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0184b1101">如是等菩薩摩訶薩八萬人俱。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0184b12"/><lb ed="R049" n="0116a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0184b1201">△三八部衆八初欲界天衆。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0184b13"/><lb ed="R049" n="0116a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0184b1301">爾時釋提桓因與其眷屬二萬天子俱。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0184b14"/><lb ed="R049" n="0116a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0184b1401">釋提桓因因陀羅此云能作能作<name role="" type="person">忉利天</name>主故也
<lb ed="X" n="0184b15"/><lb ed="R049" n="0116a06"/>瓔珞經云過賢劫二千二十四劫作佛號無著世
<lb ed="X" n="0184b16"/><lb ed="R049" n="0116a07"/>尊。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0184b17"/><lb ed="R049" n="0116a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0184b1701">復有名月天子普香天子寶光天子。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0184b18"/><lb ed="R049" n="0116a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0184b1801">此三天子是帝釋內臣如卿相卽三光天子也名
<lb ed="X" n="0184b19"/><lb ed="R049" n="0116a10"/>月是寶吉祥月天子普香是明星天子寶光是寶
<lb ed="X" n="0184b20"/><lb ed="R049" n="0116a11"/>意日天子。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0184b21"/><lb ed="R049" n="0116a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0184b2101">四大天王與其眷屬萬天子俱。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0184b22"/><lb ed="R049" n="0116a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0184b2201">四大天王是帝釋外臣如武將居<name role="" type="person">須彌山</name>腹四面
<lb ed="X" n="0184b23"/><lb ed="R049" n="0116a14"/>東提頭賴吒此云持國護持國土故亦云安民居
<lb ed="X" n="0184b24"/><lb ed="R049" n="0116a15"/>黃金埵領乾闥婆富單那南毗留勒叉此云增長
<pb ed="X" xml:id="X31.0607.0184c" n="0184c"/>
<lb ed="X" n="0184c01"/><lb ed="R049" n="0116a16"/>令他善根增長故居琉璃埵領薜茘多鳩槃茶西
<lb ed="X" n="0184c02"/><lb ed="R049" n="0116a17"/>毗留愽叉此云廣目亦云雜語能作種種語言故
<lb ed="X" n="0184c03"/><lb ed="R049" n="0116a18"/>居白銀埵領毒龍毗舍闍北毗沙門此云多聞福
<lb ed="X" n="0184c04"/><lb ed="R049" n="0116b01"/>德之名聞四方故居水精埵領羅刹夜叉此四天
<lb ed="X" n="0184c05"/><lb ed="R049" n="0116b02"/>王各領二鬼不令惱人故稱護世次此上有忉利
<lb ed="X" n="0184c06"/><lb ed="R049" n="0116b03"/>夜摩兜率三天而不列者文略耳。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0184c07"/><lb ed="R049" n="0116b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0184c0701">自在天子大自在天子與其眷屬三萬天子俱。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0184c08"/><lb ed="R049" n="0116b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0184c0801">自在卽第五化樂天於五欲境變化自娛樂故大
<lb ed="X" n="0184c09"/><lb ed="R049" n="0116b06"/>自在卽第六<name role="" type="person">他化自在天</name>欲得五欲境時餘天爲
<lb ed="X" n="0184c10"/><lb ed="R049" n="0116b07"/>化假他所作以成<anchor xml:id="nkr_note_add_0184c1001" n="0184c1001"/><anchor xml:id="beg0184c1001" n="0184c1001"/>己<anchor xml:id="end0184c1001"/>樂故卽魔王也。</p><p xml:id="pX31p0184c1015" cb:place="inline">△二色界天
<lb ed="X" n="0184c11"/><lb ed="R049" n="0116b08"/>衆。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0184c12"/><lb ed="R049" n="0116b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0184c1201"><name role="" type="person">娑婆世界</name>主梵天王<note place="inline">至</note>與其眷屬萬二千天子俱。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0184c13"/><lb ed="R049" n="0116b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0184c1301">娑婆正云索訶此翻忍其土衆生安於十惡不肯
<lb ed="X" n="0184c14"/><lb ed="R049" n="0116b11"/>出離從人名土故稱爲忍悲華經云云何名娑婆
<lb ed="X" n="0184c15"/><lb ed="R049" n="0116b12"/>是諸衆生忍受三毒及諸煩惱故名忍土淨名疏
<lb ed="X" n="0184c16"/><lb ed="R049" n="0116b13"/>云梵是西音此翻離欲除下地繫上升色界故名
<lb ed="X" n="0184c17"/><lb ed="R049" n="0116b14"/>離欲尸棄此翻頂髻經標梵王後擧尸棄似如兩
<lb ed="X" n="0184c18"/><lb ed="R049" n="0116b15"/>人依釋論正以尸棄爲王梵王是擧位尸棄是顯
<lb ed="X" n="0184c19"/><lb ed="R049" n="0116b16"/>名恐目一人耳此天居於初禪中間內有覺觀外
<lb ed="X" n="0184c20"/><lb ed="R049" n="0116b17"/>有言說故得主領爲王毗曇論云二禪<anchor xml:id="nkr_note_add_0184c2001" n="0184c2001"/><anchor xml:id="beg0184c2001" n="0184c2001"/>已<anchor xml:id="end0184c2001"/>上無言
<lb ed="X" n="0184c21"/><lb ed="R049" n="0116b18"/>語法不得爲王若涅槃疏言<name role="" type="person">摩醯首羅</name>居色界頂
<lb ed="X" n="0184c22"/><lb ed="R049" n="0117a01"/>主大千者乃取尊極爲王若曰有言語號令能統
<lb ed="X" n="0184c23"/><lb ed="R049" n="0117a02"/>上冠下只是尸棄爲王光明卽二禪天等卽等於
<lb ed="X" n="0184c24"/><lb ed="R049" n="0117a03"/>三禪四禪天也。</p><p xml:id="pX31p0184c2407" cb:place="inline">△三龍王等衆。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X31.0607.0185a" n="0185a"/>
<lb ed="X" n="0185a01"/><lb ed="R049" n="0117a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0185a0101">有八龍王<name role="" type="person">難陀龍王</name><g ref="#CB02494">䟦</g><name role="" type="person">難陀龍王</name>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0185a02"/><lb ed="R049" n="0117a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0185a0201">難陀此云歡喜<g ref="#CB02494">䟦</g>此云善此兄弟二龍常護摩竭
<lb ed="X" n="0185a03"/><lb ed="R049" n="0117a06"/>提國雨澤以時國無飢年<name role="" type="person">甁沙王</name>年爲一會以報
<lb ed="X" n="0185a04"/><lb ed="R049" n="0117a07"/>百姓聞皆歡喜從此得名卽目連所降者也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0185a05"/><lb ed="R049" n="0117a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0185a0501"><name role="" type="person">娑伽羅龍王</name>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0185a06"/><lb ed="R049" n="0117a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0185a0601">娑伽羅此云醎海從居海受名。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0185a07"/><lb ed="R049" n="0117a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0185a0701">和脩吉龍王。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0185a08"/><lb ed="R049" n="0117a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0185a0801">和脩吉此云多頭亦云寶稱。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0185a09"/><lb ed="R049" n="0117a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0185a0901">德叉迦龍王。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0185a10"/><lb ed="R049" n="0117a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0185a1001">德叉迦此云現毒亦云多舌。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0185a11"/><lb ed="R049" n="0117a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0185a1101"><name role="" type="person">阿那婆達多龍王</name>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0185a12"/><lb ed="R049" n="0117a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0185a1201">亦云阿耨達此翻無惱阿含經云雪山有池名阿
<lb ed="X" n="0185a13"/><lb ed="R049" n="0117a16"/>耨達池中有五柱堂龍常處此從池得名。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0185a14"/><lb ed="R049" n="0117a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0185a1401"><name role="" type="person">摩那斯龍王</name>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0185a15"/><lb ed="R049" n="0117a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0185a1501">摩那斯此云大身亦云大力脩羅排海水淹善見
<lb ed="X" n="0185a16"/><lb ed="R049" n="0117b01"/>城此龍縈身以遏海水。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0185a17"/><lb ed="R049" n="0117b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0185a1701">優鉢羅龍王。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0185a18"/><lb ed="R049" n="0117b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0185a1801">亦云漚鉢羅此翻黛色蓮華龍依此住從池得名。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0185a19"/><lb ed="R049" n="0117b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0185a1901">等各與若干百千眷屬俱。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0185a20"/><lb ed="R049" n="0117b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0185a2001">△四緊那羅衆。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0185a21"/><lb ed="R049" n="0117b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0185a2101">有四緊那羅王<note place="inline">至</note>各與若干百千眷屬俱。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0185a22"/><lb ed="R049" n="0117b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0185a2201">緊那羅此云疑神似人而有一角故號人非人乃
<lb ed="X" n="0185a23"/><lb ed="R049" n="0117b08"/>天帝法樂之神也居十寶山若身有異相卽上奏
<lb ed="X" n="0185a24"/><lb ed="R049" n="0117b09"/>樂佛說法時諸天弦歌而頌法門卽此神也舊云
<pb ed="X" xml:id="X31.0607.0185b" n="0185b"/>
<lb ed="X" n="0185b01"/><lb ed="R049" n="0117b10"/>法緊奏四諦妙緊奏十二因緣大緊奏六度持緊
<lb ed="X" n="0185b02"/><lb ed="R049" n="0117b11"/>總奏前三今言奏四敎法門也本住不可思議迹
<lb ed="X" n="0185b03"/><lb ed="R049" n="0117b12"/>寄弦管歌詠十力也。</p><p xml:id="pX31p0185b0309" cb:place="inline">△五乾闥婆衆。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0185b04"/><lb ed="R049" n="0117b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0185b0401">有四乾闥婆王<note place="inline">至</note>各與若干百千眷屬俱。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0185b05"/><lb ed="R049" n="0117b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0185b0501">乾闥婆此云嗅香以香爲食亦云香陰其身出香
<lb ed="X" n="0185b06"/><lb ed="R049" n="0117b15"/>乃天帝俗樂之神也樂者緣幢倒擲之伎也樂音
<lb ed="X" n="0185b07"/><lb ed="R049" n="0117b16"/>者鼓節弦管也美者幢倒中之勝者也美音者絃
<lb ed="X" n="0185b08"/><lb ed="R049" n="0117b17"/>管中之勝者也。</p><p xml:id="pX31p0185b0807" cb:place="inline">△六阿脩羅衆。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0185b09"/><lb ed="R049" n="0117b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0185b0901">有四阿修羅王<note place="inline">至</note>各與若干百千眷屬俱。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0185b10"/><lb ed="R049" n="0118a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0185b1001">正云阿素洛此云無端正男醜女端正故又云非
<lb ed="X" n="0185b11"/><lb ed="R049" n="0118a02"/>天淨名疏云此神果報隣次諸天而非天故又云
<lb ed="X" n="0185b12"/><lb ed="R049" n="0118a03"/>無酒四天下採華醞於大海魚龍業力其味不變
<lb ed="X" n="0185b13"/><lb ed="R049" n="0118a04"/>瞋妬誓斷故言無酒有二種鬼道攝者居大海邊
<lb ed="X" n="0185b14"/><lb ed="R049" n="0118a05"/>畜生道攝者居大海底婆稚正云<g ref="#CB02494">䟦</g>稚迦此翻團
<lb ed="X" n="0185b15"/><lb ed="R049" n="0118a06"/>圓與天帝戰時被縛因誓得脫故以名焉佉羅騫
<lb ed="X" n="0185b16"/><lb ed="R049" n="0118a07"/><g ref="#CB00501">䭾</g>此云廣肩胛亦云惡陰卽湧海水者毗摩質多
<lb ed="X" n="0185b17"/><lb ed="R049" n="0118a08"/>羅此云淨心亦名種種疑卽舍脂父也羅睺羅此
<lb ed="X" n="0185b18"/><lb ed="R049" n="0118a09"/>云障持障持日月者也以日光照眼不能見遂擧
<lb ed="X" n="0185b19"/><lb ed="R049" n="0118a10"/>手障日世人因言日蝕月亦如是。</p><p xml:id="pX31p0185b1914" cb:place="inline">△七迦樓羅衆。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0185b20"/><lb ed="R049" n="0118a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0185b2001">有四迦樓羅王<note place="inline">至</note>各與若干百千眷屬俱。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0185b21"/><lb ed="R049" n="0118a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0185b2101">迦樓羅此云金翅其翅金色兩翅相去三百三十
<lb ed="X" n="0185b22"/><lb ed="R049" n="0118a13"/>六萬里頸有如意珠以龍爲食大威德者威勝羣
<lb ed="X" n="0185b23"/><lb ed="R049" n="0118a14"/>輩又威攝諸龍故大身者身大羣輩故大滿者所
<lb ed="X" n="0185b24"/><lb ed="R049" n="0118a15"/>噉之龍恒充足<anchor xml:id="nkr_note_add_0185b2401" n="0185b2401"/><anchor xml:id="beg0185b2401" n="0185b2401"/>己<anchor xml:id="end0185b2401"/>意故如意者頸有此珠故。</p><p xml:id="pX31p0185b2418" cb:place="inline">△八
<pb ed="X" xml:id="X31.0607.0185c" n="0185c"/>
<lb ed="X" n="0185c01"/><lb ed="R049" n="0118a16"/>人王民衆。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0185c02"/><lb ed="R049" n="0118a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0185c0201">韋提希子阿闍世王與若干百千眷屬俱。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0185c03"/><lb ed="R049" n="0118a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0185c0301">韋提希此云思惟闍王母也阿闍世此云未生怨
<lb ed="X" n="0185c04"/><lb ed="R049" n="0118b01"/>十六觀經疏云未生之日相師占之此兒生<anchor xml:id="nkr_note_add_0185c0401" n="0185c0401"/><anchor xml:id="beg0185c0401" n="0185c0401"/>已<anchor xml:id="end0185c0401"/>定
<lb ed="X" n="0185c05"/><lb ed="R049" n="0118b02"/>當害父故名未生怨妙樂云母懷之日<anchor xml:id="nkr_note_add_0185c0501" n="0185c0501"/><anchor xml:id="beg0185c0501" n="0185c0501"/>已<anchor xml:id="end0185c0501"/>有惡心
<lb ed="X" n="0185c06"/><lb ed="R049" n="0118b03"/>於<name role="" type="person">甁沙王</name>未生<anchor xml:id="nkr_note_add_0185c0601" n="0185c0601"/><anchor xml:id="beg0185c0601" n="0185c0601"/>已<anchor xml:id="end0185c0601"/>惡故名未生怨或呼婆羅留支
<lb ed="X" n="0185c07"/><lb ed="R049" n="0118b04"/>此云無指妙樂云初生相者云凶王令升樓撲之
<lb ed="X" n="0185c08"/><lb ed="R049" n="0118b05"/>不死但損一指故爲名也內人將護呼爲善見普
<lb ed="X" n="0185c09"/><lb ed="R049" n="0118b06"/>超經云阿闍世從文殊懺悔得柔順忍命終入賓
<lb ed="X" n="0185c10"/><lb ed="R049" n="0118b07"/>叱羅地獄卽入卽出生上方佛土得無生忍彌勒
<lb ed="X" n="0185c11"/><lb ed="R049" n="0118b08"/>出時復來此界名不動菩薩後當作佛號淨界如
<lb ed="X" n="0185c12"/><lb ed="R049" n="0118b09"/>來。</p><p xml:id="pX31p0185c1202" cb:place="inline">△二總結。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0185c13"/><lb ed="R049" n="0118b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0185c1301">各禮佛足退坐一面。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0185c14"/><lb ed="R049" n="0118b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0185c1401">△二別序五初衆集序二初衆集威儀。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0185c15"/><lb ed="R049" n="0118b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0185c1501">爾時世尊四衆圍繞。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0185c16"/><lb ed="R049" n="0118b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0185c1601">爾時者欲現六瑞之時也梵語路迦那他此翻世
<lb ed="X" n="0185c17"/><lb ed="R049" n="0118b14"/>尊成論云具上九號爲物欽重天上人間所共尊
<lb ed="X" n="0185c18"/><lb ed="R049" n="0118b15"/>仰故曰世尊四衆者舊謂出家在家各二合爲四
<lb ed="X" n="0185c19"/><lb ed="R049" n="0118b16"/>衆此名局意狹今約一衆更開爲四謂發起當機
<lb ed="X" n="0185c20"/><lb ed="R049" n="0118b17"/>影響結緣發起者權謀智鑑知機知時擊揚發動
<lb ed="X" n="0185c21"/><lb ed="R049" n="0118b18"/>成辦利益名發起衆當機者宿植德本緣合時熟
<lb ed="X" n="0185c22"/><lb ed="R049" n="0119a01"/>聞卽得道名當機衆影響者古往諸佛法身菩薩
<lb ed="X" n="0185c23"/><lb ed="R049" n="0119a02"/>隱其圓極匡輔法王如形之有影谷之有響雖無
<lb ed="X" n="0185c24"/><lb ed="R049" n="0119a03"/>爲作而有巨益名影響衆結緣者結謂結搆立機
<pb ed="X" xml:id="X31.0607.0186a" n="0186a"/>
<lb ed="X" n="0186a01"/><lb ed="R049" n="0119a04"/>之始緣卽緣助能成其終旣無擊動之能亦無鎭
<lb ed="X" n="0186a02"/><lb ed="R049" n="0119a05"/>嚴之用而過去根淺三慧不生現世雖見佛聞法
<lb ed="X" n="0186a03"/><lb ed="R049" n="0119a06"/>無四悉檀益但作未來得度因緣名結緣衆比丘
<lb ed="X" n="0186a04"/><lb ed="R049" n="0119a07"/>衆旣爾餘三衆亦然合十六衆圍繞者行旋威儀
<lb ed="X" n="0186a05"/><lb ed="R049" n="0119a08"/>也。</p><p xml:id="pX31p0186a0502" cb:place="inline">△二衆集供養。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0186a06"/><lb ed="R049" n="0119a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0186a0601">供養恭敬尊重讚歎。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0186a07"/><lb ed="R049" n="0119a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0186a0701">供養者通論三業皆是供養別論施其依報名供
<lb ed="X" n="0186a08"/><lb ed="R049" n="0119a11"/>養卑謹虔禮名恭敬至念專注名尊重發言稱美
<lb ed="X" n="0186a09"/><lb ed="R049" n="0119a12"/>名讚歎。</p><p xml:id="pX31p0186a0904" cb:place="inline">△二現瑞序二初此土六瑞六初說法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0186a10"/><lb ed="R049" n="0119a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0186a1001">爲諸菩薩說大乘經名無量義敎菩薩法佛所護念。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0186a11"/><lb ed="R049" n="0119a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0186a1101">說大乘經者善戒經有七大一法大謂十二部毗
<lb ed="X" n="0186a12"/><lb ed="R049" n="0119a15"/>佛略也二心大謂求菩提三解大謂解菩薩藏四
<lb ed="X" n="0186a13"/><lb ed="R049" n="0119a16"/>淨大謂見道淨心五莊嚴大謂福德智慧六時大
<lb ed="X" n="0186a14"/><lb ed="R049" n="0119a17"/>謂三僧祇行行七具足大謂以相好自嚴得菩提
<lb ed="X" n="0186a15"/><lb ed="R049" n="0119a18"/>也前六是因大第七是果大大因大果合爲大乘
<lb ed="X" n="0186a16"/><lb ed="R049" n="0119b01"/>經乘以運載爲義運歸三德秘藏故也無量義者
<lb ed="X" n="0186a17"/><lb ed="R049" n="0119b02"/>從一法生其一法者所謂無相無相不相名爲實
<lb ed="X" n="0186a18"/><lb ed="R049" n="0119b03"/>相從此實相生無量法所謂二法三道四果此等
<lb ed="X" n="0186a19"/><lb ed="R049" n="0119b04"/>諸法名爲無量實相爲義處從一義處出無量法
<lb ed="X" n="0186a20"/><lb ed="R049" n="0119b05"/>得爲無量法入一義處作序譬如算師從一算下
<lb ed="X" n="0186a21"/><lb ed="R049" n="0119b06"/>諸算除諸算歸一算由下故除下爲除本從一派
<lb ed="X" n="0186a22"/><lb ed="R049" n="0119b07"/>諸收諸歸一開爲合序亦復如是故無量義經謂
<lb ed="X" n="0186a23"/><lb ed="R049" n="0119b08"/>之從一出多今經謂之收多歸一是以無量義經
<lb ed="X" n="0186a24"/><lb ed="R049" n="0119b09"/>爲法華之序也敎菩薩法者無量義處用敎菩薩
<pb ed="X" xml:id="X31.0607.0186b" n="0186b"/>
<lb ed="X" n="0186b01"/><lb ed="R049" n="0119b10"/>義處卽諦理也佛所護念者無量義處是佛自所
<lb ed="X" n="0186b02"/><lb ed="R049" n="0119b11"/>證得是故如來之所護念經云佛自住大乘是也
<lb ed="X" n="0186b03"/><lb ed="R049" n="0119b12"/>妙樂云無生死相故言無相涅槃亦無故言不相
<lb ed="X" n="0186b04"/><lb ed="R049" n="0119b13"/>二法卽頓漸三道卽三乘四果卽羅漢支佛菩薩
<lb ed="X" n="0186b05"/><lb ed="R049" n="0119b14"/>佛。</p><p xml:id="pX31p0186b0502" cb:place="inline">△二入定。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0186b06"/><lb ed="R049" n="0119b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0186b0601">佛說此經<anchor xml:id="nkr_note_add_0186b0601" n="0186b0601"/><anchor xml:id="beg0186b0601" n="0186b0601"/>已<anchor xml:id="end0186b0601"/><note place="inline">至</note>身心不動。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0186b07"/><lb ed="R049" n="0119b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0186b0701">結加趺坐者禪門云若半加以左壓右若全加更
<lb ed="X" n="0186b08"/><lb ed="R049" n="0119b17"/><g ref="#CB05427">䟤</g>右以壓左如龍蟠結古往諸佛及弟子衆盡行
<lb ed="X" n="0186b09"/><lb ed="R049" n="0119b18"/>此法又加趺起惡覺尙生他敬心況入深境界而
<lb ed="X" n="0186b10"/><lb ed="R049" n="0120a01"/>不適悅天人耶又非世受用法不與外道共能破
<lb ed="X" n="0186b11"/><lb ed="R049" n="0120a02"/>魔軍煩惱故三昧此云調直定又云正定亦云正
<lb ed="X" n="0186b12"/><lb ed="R049" n="0120a03"/>受佛說無量義經<anchor xml:id="nkr_note_add_0186b1201" n="0186b1201"/><anchor xml:id="beg0186b1201" n="0186b1201"/>已<anchor xml:id="end0186b1201"/>復入無量義處三昧者慧定
<lb ed="X" n="0186b13"/><lb ed="R049" n="0120a04"/>相成非禪不智須先入定非智不禪故先說法說
<lb ed="X" n="0186b14"/><lb ed="R049" n="0120a05"/>此無量義經竟而更入者是爲法華作序耳身心
<lb ed="X" n="0186b15"/><lb ed="R049" n="0120a06"/>不動者三昧之法持於身心故不動也。</p><p xml:id="pX31p0186b1516" cb:place="inline">△三雨華。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0186b16"/><lb ed="R049" n="0120a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0186b1601">是時天雨曼陀羅華<note place="inline">至</note>而散佛上及諸大衆。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0186b17"/><lb ed="R049" n="0120a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0186b1701">曼陀羅此云適意又云白華曼殊沙此云柔輭又
<lb ed="X" n="0186b18"/><lb ed="R049" n="0120a09"/>云赤華雨此四華者表其當獲佛因佛因者住行
<lb ed="X" n="0186b19"/><lb ed="R049" n="0120a10"/>向地圓因也小白表習種性十住開佛知見也大
<lb ed="X" n="0186b20"/><lb ed="R049" n="0120a11"/>白表性種性十行示佛知見也小赤表道種性十
<lb ed="X" n="0186b21"/><lb ed="R049" n="0120a12"/>回向悟佛知見也大赤表聖種性十地入佛知見
<lb ed="X" n="0186b22"/><lb ed="R049" n="0120a13"/>也因有趣果之義故云而散佛上。</p><p xml:id="pX31p0186b2214" cb:place="inline">△四地動。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0186b23"/><lb ed="R049" n="0120a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0186b2301">普佛世界六種震動。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0186b24"/><lb ed="R049" n="0120a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0186b2401">光明記云六種者動起踊三種是形震吼擊三種
<pb ed="X" xml:id="X31.0607.0186c" n="0186c"/>
<lb ed="X" n="0186c01"/><lb ed="R049" n="0120a16"/>是聲妙樂云此六種者若約事釋新舊不同新云
<lb ed="X" n="0186c02"/><lb ed="R049" n="0120a17"/>動涌震擊吼<g ref="#CB15090">𪹼</g>今且用舊搖颺不安名動自下升
<lb ed="X" n="0186c03"/><lb ed="R049" n="0120a18"/>高名起<g ref="#CB01411">𡑝</g>壠凹凸名涌隱隱有聲名震砰<note place="inline">披耕切</note>磕
<lb ed="X" n="0186c04"/><lb ed="R049" n="0120b01"/><note place="inline">克合切</note>發響名吼令物覺悟名覺經論略標多云震
<lb ed="X" n="0186c05"/><lb ed="R049" n="0120b02"/>動卽於形聲各標一也於六種中又各有三謂動
<lb ed="X" n="0186c06"/><lb ed="R049" n="0120b03"/>徧動等徧動直動爲動四天下動爲徧動大千動
<lb ed="X" n="0186c07"/><lb ed="R049" n="0120b04"/>爲等徧動餘五亦如是合十八種動若約法者表
<lb ed="X" n="0186c08"/><lb ed="R049" n="0120b05"/>淨十八界也今經言六種動卽表住行向地等妙
<lb ed="X" n="0186c09"/><lb ed="R049" n="0120b06"/>六番破無明無明盤<g ref="#CB16612">礴</g>未曾侵毀方將破壞故動
<lb ed="X" n="0186c10"/><lb ed="R049" n="0120b07"/>地以表之無明若轉卽變爲明故普佛世界六種
<lb ed="X" n="0186c11"/><lb ed="R049" n="0120b08"/>震動也六種中光記云擊今疏云覺擊打搏也爆
<lb ed="X" n="0186c12"/><lb ed="R049" n="0120b09"/>火聲也。</p><p xml:id="pX31p0186c1204" cb:place="inline">△五衆喜。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0186c13"/><lb ed="R049" n="0120b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0186c1301">爾時會中比丘<note place="inline">至</note>歡喜合掌一心觀佛。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0186c14"/><lb ed="R049" n="0120b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0186c1401">比丘比丘尼出家二衆也優婆塞優婆夷在家二
<lb ed="X" n="0186c15"/><lb ed="R049" n="0120b12"/>衆也優婆塞正云鄔婆索迦此翻近事男優婆夷
<lb ed="X" n="0186c16"/><lb ed="R049" n="0120b13"/>正云鄔婆斯迦此翻近事女言近事者親承近事
<lb ed="X" n="0186c17"/><lb ed="R049" n="0120b14"/>諸佛法故梵語提婆此云天天然自然樂勝身勝
<lb ed="X" n="0186c18"/><lb ed="R049" n="0120b15"/>故名天卽欲界等諸天也梵語那伽此云龍龍有
<lb ed="X" n="0186c19"/><lb ed="R049" n="0120b16"/>四種一守天宮殿持令不落者二興雲致雨益人
<lb ed="X" n="0186c20"/><lb ed="R049" n="0120b17"/>間者三地龍決江開瀆者四伏藏守轉輪王大福
<lb ed="X" n="0186c21"/><lb ed="R049" n="0120b18"/>人藏者夜叉正音藥叉此云捷疾亦云勇揵亦云
<lb ed="X" n="0186c22"/><lb ed="R049" n="0121a01"/>暴惡乾闥婆等如前釋摩睺羅伽亦云摩呼羅伽
<lb ed="X" n="0186c23"/><lb ed="R049" n="0121a02"/>此云大腹行什曰是地龍而腹行也人非人者八
<lb ed="X" n="0186c24"/><lb ed="R049" n="0121a03"/>部中有人鬼畜故以人非人等總結也龍鬼等得
<pb ed="X" xml:id="X31.0607.0187a" n="0187a"/>
<lb ed="X" n="0187a01"/><lb ed="R049" n="0121a04"/>預法會者以其乘急戒緩故由乘急得聞法由戒
<lb ed="X" n="0187a02"/><lb ed="R049" n="0121a05"/>緩墮龍鬼也輪王者阿含經云人壽增至二萬歲
<lb ed="X" n="0187a03"/><lb ed="R049" n="0121a06"/>時銕輪王出獨治南洲增至四萬歲時銅輪王出
<lb ed="X" n="0187a04"/><lb ed="R049" n="0121a07"/>治東南二洲增至六萬歲時銀輪王出治東西南
<lb ed="X" n="0187a05"/><lb ed="R049" n="0121a08"/>三洲增至八萬歲時金輪王出治四天下有金輪
<lb ed="X" n="0187a06"/><lb ed="R049" n="0121a09"/>寶忽現在前王曰可向東方如法而轉輪卽東轉
<lb ed="X" n="0187a07"/><lb ed="R049" n="0121a10"/>王將四兵隨其後往巡行諸國南西北方亦復如
<lb ed="X" n="0187a08"/><lb ed="R049" n="0121a11"/>是故曰轉輪聖王衆見雨華地動瑞相非常知甘
<lb ed="X" n="0187a09"/><lb ed="R049" n="0121a12"/>露將降欣躍內充表大機當發感於勝應是故歡
<lb ed="X" n="0187a10"/><lb ed="R049" n="0121a13"/>喜合掌一心觀佛也。</p><p xml:id="pX31p0187a1009" cb:place="inline">△六放光。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0187a11"/><lb ed="R049" n="0121a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0187a1101">爾時佛放眉間白毫相光<note place="inline">至</note>靡不周徧。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0187a12"/><lb ed="R049" n="0121a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0187a1201">白毫者觀佛海三昧經云佛初生時牽長五尺苦
<lb ed="X" n="0187a13"/><lb ed="R049" n="0121a16"/>行時長一丈四尺得佛時長一丈五尺其毫中表
<lb ed="X" n="0187a14"/><lb ed="R049" n="0121a17"/>俱空如白琉璃筒內外淸淨從初疑心中間行行
<lb ed="X" n="0187a15"/><lb ed="R049" n="0121a18"/>種種相貌乃至入涅槃一切功德皆現毫中毫在
<lb ed="X" n="0187a16"/><lb ed="R049" n="0121b01"/>二眉之間卽表中道常德也其相柔軟表樂德卷
<lb ed="X" n="0187a17"/><lb ed="R049" n="0121b02"/>舒自在表我德白表淨德光照此土他土表自覺
<lb ed="X" n="0187a18"/><lb ed="R049" n="0121b03"/>覺他照東方者東是四方之初表十住是諸位之
<lb ed="X" n="0187a19"/><lb ed="R049" n="0121b04"/>始也萬八千者約十八界論百法界千性相卽有
<lb ed="X" n="0187a20"/><lb ed="R049" n="0121b05"/>一萬八千此等境界佛慧未開今應當開故以數
<lb ed="X" n="0187a21"/><lb ed="R049" n="0121b06"/>表之耳迹門說法生身菩薩朗然見理入於十住
<lb ed="X" n="0187a22"/><lb ed="R049" n="0121b07"/>乃至十地本門說法法身菩薩增道損生亦四位
<lb ed="X" n="0187a23"/><lb ed="R049" n="0121b08"/>增長故云靡不周徧。</p><p xml:id="pX31p0187a2309" cb:place="inline">△二他土六瑞六初見六趣
<lb ed="X" n="0187a24"/><lb ed="R049" n="0121b09"/>衆生。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X31.0607.0187b" n="0187b"/>
<lb ed="X" n="0187b01"/><lb ed="R049" n="0121b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0187b0101">下至<name role="" type="person">阿鼻地獄</name><note place="inline">至</note>盡見彼土六趣衆生。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0187b02"/><lb ed="R049" n="0121b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0187b0201">阿鼻此云無間成論明趣果受苦時命及形五皆
<lb ed="X" n="0187b03"/><lb ed="R049" n="0121b12"/>無間也地獄者輔行云從義立名謂地下之獄名
<lb ed="X" n="0187b04"/><lb ed="R049" n="0121b13"/>爲地獄故婆沙論云贍部洲下過五百踰繕那乃
<lb ed="X" n="0187b05"/><lb ed="R049" n="0121b14"/>有其獄阿迦尼吒此云質礙究竟卽色究竟天也
<lb ed="X" n="0187b06"/><lb ed="R049" n="0121b15"/>六趣者天人脩羅地獄鬼畜也趣是向義謂隨所
<lb ed="X" n="0187b07"/><lb ed="R049" n="0121b16"/>作業向六道受生也。</p><p xml:id="pX31p0187b0709" cb:place="inline">△二見彼土諸佛。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0187b08"/><lb ed="R049" n="0121b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0187b0801">又見彼土現在諸佛。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0187b09"/><lb ed="R049" n="0121b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0187b0901">是現彼佛爲五濁故出現於世與此土佛出世意
<lb ed="X" n="0187b10"/><lb ed="R049" n="0122a01"/>同也。</p><p xml:id="pX31p0187b1003" cb:place="inline">△三聞諸佛說法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0187b11"/><lb ed="R049" n="0122a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0187b1101">及聞諸佛所說經法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0187b12"/><lb ed="R049" n="0122a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0187b1201">是現彼佛初從無相一法非頓而頓與此土佛初
<lb ed="X" n="0187b13"/><lb ed="R049" n="0122a04"/>說華嚴意同也。</p><p xml:id="pX31p0187b1307" cb:place="inline">△四見四衆得道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0187b14"/><lb ed="R049" n="0122a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0187b1401">幷見彼諸比丘比丘尼<note place="inline">至</note>諸脩行得道者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0187b15"/><lb ed="R049" n="0122a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0187b1501">是現彼佛非漸而漸與此土佛次說三藏意同也
<lb ed="X" n="0187b16"/><lb ed="R049" n="0122a07"/>諸脩行者三乘修諦緣度之行也得道者得見道
<lb ed="X" n="0187b17"/><lb ed="R049" n="0122a08"/>脩道也。</p><p xml:id="pX31p0187b1704" cb:place="inline">△五見菩薩行行。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0187b18"/><lb ed="R049" n="0122a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0187b1801">復見諸菩薩摩訶薩<note place="inline">至</note>種種相貌行菩薩道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0187b19"/><lb ed="R049" n="0122a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0187b1901">是現彼佛說方等般若衆經與此土佛三藏之後
<lb ed="X" n="0187b20"/><lb ed="R049" n="0122a11"/>所說意同也種種因緣者昔種善爲因今稟敎爲
<lb ed="X" n="0187b21"/><lb ed="R049" n="0122a12"/>緣菩薩通乎四敎故云種種因緣四敎各有四門
<lb ed="X" n="0187b22"/><lb ed="R049" n="0122a13"/>卽種種相貌故知因緣相貌種別無量皆是彼與
<lb ed="X" n="0187b23"/><lb ed="R049" n="0122a14"/>此同妙樂云因緣謂感應差別信解謂能感不同
<lb ed="X" n="0187b24"/><lb ed="R049" n="0122a15"/>相貌謂信後行異有此不同故云種種雖復殊途
<pb ed="X" xml:id="X31.0607.0187c" n="0187c"/>
<lb ed="X" n="0187c01"/><lb ed="R049" n="0122a16"/>不逾二味。</p><p xml:id="pX31p0187c0105" cb:place="inline">△六見諸佛涅槃。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0187c02"/><lb ed="R049" n="0122a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0187c0201">復見諸佛般涅槃者<note place="inline">至</note>以佛舍利起七寶塔。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0187c03"/><lb ed="R049" n="0122a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0187c0301">是現彼佛般若之後開權顯實收無量法還入一
<lb ed="X" n="0187c04"/><lb ed="R049" n="0122b01"/>法唱入涅槃息化起塔與此土佛說法華涅槃意
<lb ed="X" n="0187c05"/><lb ed="R049" n="0122b02"/>同也般涅槃者梵音略也具足應云摩訶般涅槃
<lb ed="X" n="0187c06"/><lb ed="R049" n="0122b03"/>那此云大滅度大卽法身滅卽解脫度卽般若卽
<lb ed="X" n="0187c07"/><lb ed="R049" n="0122b04"/>三德秘藏也舍利或云室利羅亦云設利羅他翻
<lb ed="X" n="0187c08"/><lb ed="R049" n="0122b05"/>靈骨或翻骨身梵語塔婆或云窣堵波此翻方墳
<lb ed="X" n="0187c09"/><lb ed="R049" n="0122b06"/>或翻圓塚亦翻高顯謂安置身骨處也起塔之相
<lb ed="X" n="0187c10"/><lb ed="R049" n="0122b07"/>雖表二經法華之相仍隱若於所見中亦見授記
<lb ed="X" n="0187c11"/><lb ed="R049" n="0122b08"/>聲聞及說壽長遠<anchor xml:id="nkr_note_add_0187c1101" n="0187c1101"/><anchor xml:id="beg0187c1101" n="0187c1101"/>已<anchor xml:id="end0187c1101"/>泄正宗之意則不成序今雖
<lb ed="X" n="0187c12"/><lb ed="R049" n="0122b09"/>見涅槃一相乃含於法華故疏云開權等也。</p><p xml:id="pX31p0187c1218" cb:place="inline">△三
<lb ed="X" n="0187c13"/><lb ed="R049" n="0122b10"/>疑念序二初彌勒疑念三初正念六瑞。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0187c14"/><lb ed="R049" n="0122b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0187c1401">爾時彌勒菩薩作是念<note place="inline">至</note>以何因緣而有此瑞。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0187c15"/><lb ed="R049" n="0122b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0187c1501">神變者神名天心卽是天然內慧變名變動卽是
<lb ed="X" n="0187c16"/><lb ed="R049" n="0122b13"/>六瑞外彰法王法力超益一切彌勒不測外變亦
<lb ed="X" n="0187c17"/><lb ed="R049" n="0122b14"/>不知內慧故興疑念又彌勒値佛植善旣多何容
<lb ed="X" n="0187c18"/><lb ed="R049" n="0122b15"/>不髣髴知應須隱明示暗權言不知耳。</p><p xml:id="pX31p0187c1816" cb:place="inline">△二念問
<lb ed="X" n="0187c19"/><lb ed="R049" n="0122b16"/>誰答。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0187c20"/><lb ed="R049" n="0122b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0187c2001">今佛世尊入於三昧<note place="inline">至</note>當以問誰誰能答者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0187c21"/><lb ed="R049" n="0122b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0187c2101">△三念問文殊。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0187c22"/><lb ed="R049" n="0123a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0187c2201">復作此念<note place="inline">至</note>必應見此希有之相我今當問。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0187c23"/><lb ed="R049" n="0123a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0187c2301">△二大衆疑念二初念六瑞。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0187c24"/><lb ed="R049" n="0123a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0187c2401">爾時比丘比丘尼<note place="inline">至</note>是佛光明神通之相。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X31.0607.0188a" n="0188a"/>
<lb ed="X" n="0188a01"/><lb ed="R049" n="0123a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0188a0101">神名天心通名慧性天然之慧徹照無礙故曰神
<lb ed="X" n="0188a02"/><lb ed="R049" n="0123a05"/>通。</p><p xml:id="pX31p0188a0202" cb:place="inline">△二念問誰答。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0188a03"/><lb ed="R049" n="0123a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0188a0301">今當問誰。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0188a04"/><lb ed="R049" n="0123a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0188a0401">△四發問序二初長行二初經家述二初述自疑。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0188a05"/><lb ed="R049" n="0123a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0188a0501">爾時彌勒菩薩欲自決疑。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0188a06"/><lb ed="R049" n="0123a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0188a0601">△二述他疑。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0188a07"/><lb ed="R049" n="0123a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0188a0701">又觀四衆比丘比丘尼<note place="inline">至</note>衆會之心。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0188a08"/><lb ed="R049" n="0123a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0188a0801">△二正發問二初問此土。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0188a09"/><lb ed="R049" n="0123a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0188a0901">而問<name role="" type="person">文殊師利</name>言<note place="inline">至</note>放大光明。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0188a10"/><lb ed="R049" n="0123a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0188a1001">△二問他土。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0188a11"/><lb ed="R049" n="0123a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0188a1101">照於東方萬八千土悉見彼佛國界莊嚴。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0188a12"/><lb ed="R049" n="0123a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0188a1201">△二偈頌二初頌上問二初頌問此土六瑞。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0188a13"/><lb ed="R049" n="0123a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0188a1301">於是彌勒菩薩欲重宣此義以偈問曰。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0188a14"/><lb ed="R049" n="0123a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0188a1401">西域記云舊曰偈梵本略也或曰偈他梵音訛也
<lb ed="X" n="0188a15"/><lb ed="R049" n="0123a18"/>今從正音宜云伽陀此翻頌長行之後復有偈頌
<lb ed="X" n="0188a16"/><lb ed="R049" n="0123b01"/>者龍樹毗婆沙云一隨國土天竺有散華貫華之
<lb ed="X" n="0188a17"/><lb ed="R049" n="0123b02"/>說如此土序後銘也二隨樂欲不同有樂散說或
<lb ed="X" n="0188a18"/><lb ed="R049" n="0123b03"/>樂章句三隨生解不同或於散說得解或於章句
<lb ed="X" n="0188a19"/><lb ed="R049" n="0123b04"/>得解四隨利鈍不同利者一聞卽悟鈍者再說方
<lb ed="X" n="0188a20"/><lb ed="R049" n="0123b05"/>悟又表佛殷勤重說又爲衆集前後故有偈也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0188a21"/><lb ed="R049" n="0123b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0188a2101"><name role="" type="person">文殊師利</name>導師何故<note place="inline">至</note>身意快然得未曾有。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0188a22"/><lb ed="R049" n="0123b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0188a2201">初一行頌放光瑞導師謂佛也良以說法入定能
<lb ed="X" n="0188a23"/><lb ed="R049" n="0123b08"/>導於人故稱導師次一行半頌雨華瑞梵語旃檀
<lb ed="X" n="0188a24"/><lb ed="R049" n="0123b09"/>或曰此方無故不翻或云義翻與藥能除病故旃
<pb ed="X" xml:id="X31.0607.0188b" n="0188b"/>
<lb ed="X" n="0188b01"/><lb ed="R049" n="0123b10"/>檀香風者風本無香而香爲奇特香本屬華華香
<lb ed="X" n="0188b02"/><lb ed="R049" n="0123b11"/>如檀故曰旃檀香風夫天華至妙豈有色而無香
<lb ed="X" n="0188b03"/><lb ed="R049" n="0123b12"/>此表因運至果如華之有香風華旣集地地則嚴
<lb ed="X" n="0188b04"/><lb ed="R049" n="0123b13"/>淨此表因若趣果果則嚴淨也次半行頌地動瑞
<lb ed="X" n="0188b05"/><lb ed="R049" n="0123b14"/>次一行頌衆喜瑞也。</p><p xml:id="pX31p0188b0509" cb:place="inline">△二頌問他土六瑞六初問
<lb ed="X" n="0188b06"/><lb ed="R049" n="0123b15"/>六趣衆生。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0188b07"/><lb ed="R049" n="0123b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0188b0701">眉間光明照於東方<note place="inline">至</note>受報好醜於此悉見。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0188b08"/><lb ed="R049" n="0123b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0188b0801">衆生是能趣之人生死是所趣之處善惡業緣是
<lb ed="X" n="0188b09"/><lb ed="R049" n="0123b18"/>能趣之因受報或好或醜是所趣之果也。</p><p xml:id="pX31p0188b0917" cb:place="inline">△二頌
<lb ed="X" n="0188b10"/><lb ed="R049" n="0124a01"/>彼佛說法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0188b11"/><lb ed="R049" n="0124a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0188b1101">又覩諸佛聖主師子<note place="inline">至</note>照明佛法開悟衆生。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0188b12"/><lb ed="R049" n="0124a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0188b1201">此四行偈謂彼佛說頓敎逗大根性也聖主者聖
<lb ed="X" n="0188b13"/><lb ed="R049" n="0124a04"/>卽是主主謂主伴是諸菩薩伴中之主故云聖主
<lb ed="X" n="0188b14"/><lb ed="R049" n="0124a05"/>梵語鄔波僧訶此云師子又云狻猊大經云師子
<lb ed="X" n="0188b15"/><lb ed="R049" n="0124a06"/>發聲震吼爲壞詐師子爲欲試自力等喩佛能摧
<lb ed="X" n="0188b16"/><lb ed="R049" n="0124a07"/>伏魔軍示衆十力等故云聖主師子又師子吼者
<lb ed="X" n="0188b17"/><lb ed="R049" n="0124a08"/>名決定說前兩敎主非師子吼說非決定不談眞
<lb ed="X" n="0188b18"/><lb ed="R049" n="0124a09"/>實第一義故演說經法微妙第一者卽如此土先
<lb ed="X" n="0188b19"/><lb ed="R049" n="0124a10"/>照高山說華嚴敎也雖云兼別最初純大故云第
<lb ed="X" n="0188b20"/><lb ed="R049" n="0124a11"/>一前之兩敎猶雜煩惱故非淸淨赴機未徧不名
<lb ed="X" n="0188b21"/><lb ed="R049" n="0124a12"/>柔輭以彼說別圓二敎故名淸淨柔輭也敎諸菩
<lb ed="X" n="0188b22"/><lb ed="R049" n="0124a13"/>薩者卽如此土七處等會無聲聞也別圓並詮中
<lb ed="X" n="0188b23"/><lb ed="R049" n="0124a14"/>道故云梵音深妙稱理當機故云令人樂聞各於
<lb ed="X" n="0188b24"/><lb ed="R049" n="0124a15"/>世界者一者以萬八千爲各二者主伴不同爲各
<pb ed="X" xml:id="X31.0607.0188c" n="0188c"/>
<lb ed="X" n="0188c01"/><lb ed="R049" n="0124a16"/>別圓二敎各有四門名爲種種等照明佛法開悟
<lb ed="X" n="0188c02"/><lb ed="R049" n="0124a17"/>衆生者卽如此土始見我身入如來慧也妙樂云
<lb ed="X" n="0188c03"/><lb ed="R049" n="0124a18"/>無三乘事故言佛法。</p><p xml:id="pX31p0188c0309" cb:place="inline">△三問他土四衆三初開聲
<lb ed="X" n="0188c04"/><lb ed="R049" n="0124b01"/>聞小乘。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0188c05"/><lb ed="R049" n="0124b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0188c0501">若人遭苦厭老病死爲說涅槃盡諸苦際。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0188c06"/><lb ed="R049" n="0124b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0188c0601">此頌具明四諦若人遭苦苦含因果卽苦集二諦
<lb ed="X" n="0188c07"/><lb ed="R049" n="0124b04"/>厭老病死卽道諦爲說涅槃卽滅諦若人遭苦而
<lb ed="X" n="0188c08"/><lb ed="R049" n="0124b05"/>造惡業苦不得盡若人遭苦而造善業苦亦不盡
<lb ed="X" n="0188c09"/><lb ed="R049" n="0124b06"/>若人遭苦於外道法中而求解脫但增見長非苦
<lb ed="X" n="0188c10"/><lb ed="R049" n="0124b07"/>亦不盡若人遭苦厭苦復厭集感佛說涅槃者此
<lb ed="X" n="0188c11"/><lb ed="R049" n="0124b08"/>人則能盡諸苦際也涅槃者肇法師涅槃論曰此
<lb ed="X" n="0188c12"/><lb ed="R049" n="0124b09"/>云滅度言其大患永滅超度四流斯乃小乘眞空
<lb ed="X" n="0188c13"/><lb ed="R049" n="0124b10"/>涅槃也。</p><p xml:id="pX31p0188c1304" cb:place="inline">△二開緣覺中乘。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0188c14"/><lb ed="R049" n="0124b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0188c1401">若人有福曾供養佛志求勝法爲說緣覺。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0188c15"/><lb ed="R049" n="0124b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0188c1501">若人有福者聲聞三生種福支佛百劫種福形彼
<lb ed="X" n="0188c16"/><lb ed="R049" n="0124b13"/>聲聞故言有福此是脩福多也曾供養佛是供佛
<lb ed="X" n="0188c17"/><lb ed="R049" n="0124b14"/>多也志求勝法者謂深求緣起勝妙之理是聞法
<lb ed="X" n="0188c18"/><lb ed="R049" n="0124b15"/>多也梵語辟支迦羅此云緣覺因觀十二因緣覺
<lb ed="X" n="0188c19"/><lb ed="R049" n="0124b16"/>眞諦理故言緣覺別行記云支佛脩行不立分果
<lb ed="X" n="0188c20"/><lb ed="R049" n="0124b17"/>深觀緣起久種三多福慧旣隆預侵二習故居聲
<lb ed="X" n="0188c21"/><lb ed="R049" n="0124b18"/>聞上。</p><p xml:id="pX31p0188c2103" cb:place="inline">△三開六度大乘。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0188c22"/><lb ed="R049" n="0125a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0188c2201">若有佛子脩種種行求無上慧爲說淨道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0188c23"/><lb ed="R049" n="0125a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0188c2301">以眞慈悲能紹佛種故言佛子脩於六度故言種
<lb ed="X" n="0188c24"/><lb ed="R049" n="0125a03"/>種行志求佛道故言無上慧六度中無六蔽如藥
<pb ed="X" xml:id="X31.0607.0189a" n="0189a"/>
<lb ed="X" n="0189a01"/><lb ed="R049" n="0125a04"/>中無病故言淨道非畢竟淨也妙樂云脩種種行
<lb ed="X" n="0189a02"/><lb ed="R049" n="0125a05"/>及無上慧諸敎共有今形凡小亦得種種及無上
<lb ed="X" n="0189a03"/><lb ed="R049" n="0125a06"/>名非畢竟者且約三藏六度言之藥中無病名爲
<lb ed="X" n="0189a04"/><lb ed="R049" n="0125a07"/>淨耳。</p><p xml:id="pX31p0189a0403" cb:place="inline">△四結前幷開後。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0189a05"/><lb ed="R049" n="0125a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0189a0501"><name role="" type="person">文殊師利</name>我住於此<note place="inline">至</note>如是衆多今當略說。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0189a06"/><lb ed="R049" n="0125a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0189a0601">見聞若斯者又見佛子等卽見也演說經典及爲
<lb ed="X" n="0189a07"/><lb ed="R049" n="0125a10"/>說等卽聞也大綱略足故云若斯此是結前也及
<lb ed="X" n="0189a08"/><lb ed="R049" n="0125a11"/>千億事等卽是開後也開後者續後而說故云今
<lb ed="X" n="0189a09"/><lb ed="R049" n="0125a12"/>當略說。</p><p xml:id="pX31p0189a0904" cb:place="inline">△五問脩菩薩行三初總略問。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0189a10"/><lb ed="R049" n="0125a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0189a1001">我見彼土恒沙菩薩種種因緣而求佛道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0189a11"/><lb ed="R049" n="0125a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0189a1101">妙樂云恒沙者恒卽恒河亦云<name role="" type="person">殑伽河</name><name role="" type="person">阿耨達池</name>
<lb ed="X" n="0189a12"/><lb ed="R049" n="0125a15"/>四面各出一河東銀牛口出<name role="" type="person">殑伽河</name>南金象口出
<lb ed="X" n="0189a13"/><lb ed="R049" n="0125a16"/><name role="" type="person">信度河</name>西琉璃馬口出縛芻河北頗胝迦師子口
<lb ed="X" n="0189a14"/><lb ed="R049" n="0125a17"/>出徙多河各繞池一匝流入四海惟殑伽沙細而
<lb ed="X" n="0189a15"/><lb ed="R049" n="0125a18"/>多外人所計以爲福河入洗滅罪佛亦順俗故常
<lb ed="X" n="0189a16"/><lb ed="R049" n="0125b01"/>指之又佛說法多近此河故以爲喩。</p><p xml:id="pX31p0189a1615" cb:place="inline">△二次第問
<lb ed="X" n="0189a17"/><lb ed="R049" n="0125b02"/>六初問檀那三初問捨財。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0189a18"/><lb ed="R049" n="0125b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0189a1801">或有行施金銀珊瑚<note place="inline">至</note>欄楯華葢軒飾布施。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0189a19"/><lb ed="R049" n="0125b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0189a1901">軒大夫以上車也以物飾軒故曰軒飾。</p><p xml:id="pX31p0189a1916" cb:place="inline">△二問捨
<lb ed="X" n="0189a20"/><lb ed="R049" n="0125b05"/>身。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0189a21"/><lb ed="R049" n="0125b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0189a2101">復見菩薩身肉手足及妻子施求無上道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0189a22"/><lb ed="R049" n="0125b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0189a2201">身肉等是內身妻子等是外身。</p><p xml:id="pX31p0189a2213" cb:place="inline">△三問捨命。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0189a23"/><lb ed="R049" n="0125b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0189a2301">又見菩薩頭目身體欣樂施與求佛智慧。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0189a24"/><lb ed="R049" n="0125b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0189a2401">捨頭目卽捨命而不言法者讓後般若也。</p><p xml:id="pX31p0189a2417" cb:place="inline">△二問
<pb ed="X" xml:id="X31.0607.0189b" n="0189b"/>
<lb ed="X" n="0189b01"/><lb ed="R049" n="0125b10"/>尸羅。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0189b02"/><lb ed="R049" n="0125b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0189b0201"><name role="" type="person">文殊師利</name>我見諸王<note place="inline">至</note>剃除鬚<g ref="#CB00993">𩬊</g>而被法服。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0189b03"/><lb ed="R049" n="0125b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0189b0301">諸王剃除鬚<g ref="#CB00993">𩬊</g>而科云問戒者正約比丘論持戒
<lb ed="X" n="0189b04"/><lb ed="R049" n="0125b13"/>也在家施易戒難出家施難戒易故約比丘明戒
<lb ed="X" n="0189b05"/><lb ed="R049" n="0125b14"/>也妙樂云往詣等者表往非餘故指佛所所問尊
<lb ed="X" n="0189b06"/><lb ed="R049" n="0125b15"/>極云無上道所棄不輕故云樂土身心俱離故云
<lb ed="X" n="0189b07"/><lb ed="R049" n="0125b16"/>剃除法服者卽袈裟也瓔珞經云若天龍八部鬬
<lb ed="X" n="0189b08"/><lb ed="R049" n="0125b17"/>諍念此袈裟生慈悲心意令比丘安可不忍又龍
<lb ed="X" n="0189b09"/><lb ed="R049" n="0125b18"/>得一縷金翅不吞具明如僧祇律。</p><p xml:id="pX31p0189b0914" cb:place="inline">△三問忍辱。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0189b10"/><lb ed="R049" n="0126a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0189b1001">或見菩薩而作比丘獨處閑靜樂誦經典。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0189b11"/><lb ed="R049" n="0126a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0189b1101">忍有三種閑林邃谷惡人惡獸忍耐無瞋卽生忍
<lb ed="X" n="0189b12"/><lb ed="R049" n="0126a03"/>自節守志卽苦行忍爲求佛道卽第一義忍又而
<lb ed="X" n="0189b13"/><lb ed="R049" n="0126a04"/>作比丘卽苦行忍獨處閑靜卽生忍樂誦經典卽
<lb ed="X" n="0189b14"/><lb ed="R049" n="0126a05"/>第一義忍也。</p><p xml:id="pX31p0189b1406" cb:place="inline">△四問精進。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0189b15"/><lb ed="R049" n="0126a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0189b1501">又見菩薩勇猛精進入於深山思惟佛道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0189b16"/><lb ed="R049" n="0126a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0189b1601">夫深山可畏非窳怯者所居唯勇進者能安之傍
<lb ed="X" n="0189b17"/><lb ed="R049" n="0126a08"/>若無物思脩實相念念不休進求佛道也。</p><p xml:id="pX31p0189b1717" cb:place="inline">△五問
<lb ed="X" n="0189b18"/><lb ed="R049" n="0126a09"/>禪定二初問根本禪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0189b19"/><lb ed="R049" n="0126a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0189b1901">又見離欲常處空閑深修禪定得五神通。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0189b20"/><lb ed="R049" n="0126a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0189b2001">離欲者藏通二敎修根本背捨亦修不淨等觀離
<lb ed="X" n="0189b21"/><lb ed="R049" n="0126a12"/>欲界欲別敎兼離二乘欲圓敎又離順道法愛欲
<lb ed="X" n="0189b22"/><lb ed="R049" n="0126a13"/>深修禪定者發初禪一品此定未深乃至九品傳
<lb ed="X" n="0189b23"/><lb ed="R049" n="0126a14"/>傳爲深此定轉變自在能發諸通凡夫但五通二
<lb ed="X" n="0189b24"/><lb ed="R049" n="0126a15"/>乘具六別敎菩薩讓佛分有無漏亦但稱五通也
<pb ed="X" xml:id="X31.0607.0189c" n="0189c"/>
<lb ed="X" n="0189c01"/><lb ed="R049" n="0126a16"/>圓敎約理初後皆具六通若從實說初住<anchor xml:id="nkr_note_add_0189c0101" n="0189c0101"/><anchor xml:id="beg0189c0101" n="0189c0101"/>已<anchor xml:id="end0189c0101"/>去亦
<lb ed="X" n="0189c02"/><lb ed="R049" n="0126a17"/>但分得無漏通耳六通者一天眼二天耳三他心
<lb ed="X" n="0189c03"/><lb ed="R049" n="0126a18"/>四宿命五身如意六漏盡今言得五神通者未得
<lb ed="X" n="0189c04"/><lb ed="R049" n="0126b01"/>究竟漏盡通也二乘斷見思盡雖云具六若望菩
<lb ed="X" n="0189c05"/><lb ed="R049" n="0126b02"/>薩亦但五也別圓無明未盡分證無漏故亦但稱
<lb ed="X" n="0189c06"/><lb ed="R049" n="0126b03"/>五也。</p><p xml:id="pX31p0189c0603" cb:place="inline">△二問出世禪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0189c07"/><lb ed="R049" n="0126b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0189c0701">又見菩薩安禪合掌以千萬偈讚諸法王。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0189c08"/><lb ed="R049" n="0126b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0189c0801">此是別圓之禪靜散不相妨不起滅定現諸威儀
<lb ed="X" n="0189c09"/><lb ed="R049" n="0126b06"/>如修羅琴不拊而韻無緣無念有感則形故能安
<lb ed="X" n="0189c10"/><lb ed="R049" n="0126b07"/>禪讚佛也。</p><p xml:id="pX31p0189c1005" cb:place="inline">△六問般若二初問自行。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0189c11"/><lb ed="R049" n="0126b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0189c1101">復見菩薩智深志固能問諸佛聞悉受持。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0189c12"/><lb ed="R049" n="0126b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0189c1201">智深者慧窮理本也志固者誓願廣大也此卽二
<lb ed="X" n="0189c13"/><lb ed="R049" n="0126b10"/>種莊嚴能問能持也。</p><p xml:id="pX31p0189c1309" cb:place="inline">△二問化他。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0189c14"/><lb ed="R049" n="0126b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0189c1401">又見佛子定慧具足<note place="inline">至</note>破魔兵衆而擊法鼓。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0189c15"/><lb ed="R049" n="0126b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0189c1501">定慧具足者別圓地住方乃具足無量喩者卽是
<lb ed="X" n="0189c16"/><lb ed="R049" n="0126b13"/>種種方便諸敎之中引無量譬類助顯第一義也
<lb ed="X" n="0189c17"/><lb ed="R049" n="0126b14"/>破魔兵衆者空觀破四魔假觀次第破八魔中觀
<lb ed="X" n="0189c18"/><lb ed="R049" n="0126b15"/>圓破八魔梵語魔羅此云能奪命死魔實能奪命
<lb ed="X" n="0189c19"/><lb ed="R049" n="0126b16"/>餘煩惱魔五陰魔天主魔能作奪命因緣又能奪
<lb ed="X" n="0189c20"/><lb ed="R049" n="0126b17"/>智慧命故四魔皆云能奪命也又翻爲障能爲修
<lb ed="X" n="0189c21"/><lb ed="R049" n="0126b18"/>道者作障礙故前三魔可知天主魔者垂裕記云
<lb ed="X" n="0189c22"/><lb ed="R049" n="0127a01"/>第六天上別有魔羅所居<name role="" type="person">他化天</name>攝旣破魔<anchor xml:id="nkr_note_add_0189c2201" n="0189c2201"/><anchor xml:id="beg0189c2201" n="0189c2201"/>已<anchor xml:id="end0189c2201"/>應
<lb ed="X" n="0189c23"/><lb ed="R049" n="0127a02"/>轉法輪而云擊法鼓者初發心住便成正覺百佛
<lb ed="X" n="0189c24"/><lb ed="R049" n="0127a03"/>世界作佛以眞妙梵音警悟衆生卽是圓擊梵輪
<pb ed="X" xml:id="X31.0607.0190a" n="0190a"/>
<lb ed="X" n="0190a01"/><lb ed="R049" n="0127a04"/>法鼓輔行云八魔者謂陰等四及無常等四古譯
<lb ed="X" n="0190a02"/><lb ed="R049" n="0127a05"/>經論魔字從石自梁武來謂魔能惱人字宜從鬼。</p>
<lb ed="X" n="0190a03"/><lb ed="R049" n="0127a06"/><p xml:id="pX31p0190a0301">△三不次問七初問禪定二初問入捨禪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0190a04"/><lb ed="R049" n="0127a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0190a0401">又見菩薩寂然宴默天龍恭敬不以爲喜。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0190a05"/><lb ed="R049" n="0127a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0190a0501">不以爲喜卽捨禪妙樂云捨禪者第四禪也亦可
<lb ed="X" n="0190a06"/><lb ed="R049" n="0127a09"/>別圓忘懷之捨忘彼禪故名之爲捨。</p><p xml:id="pX31p0190a0615" cb:place="inline">△二問入悲
<lb ed="X" n="0190a07"/><lb ed="R049" n="0127a10"/>禪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0190a08"/><lb ed="R049" n="0127a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0190a0801">又見菩薩處林放光濟地獄苦令入佛道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0190a09"/><lb ed="R049" n="0127a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0190a0901">婆沙論云初禪脩悲易二禪脩喜易三禪脩慈易
<lb ed="X" n="0190a10"/><lb ed="R049" n="0127a13"/>四禪脩捨易此中悲禪旣云化他豈獨初禪故知
<lb ed="X" n="0190a11"/><lb ed="R049" n="0127a14"/>一一禪皆應云慈乃至喜捨。</p><p xml:id="pX31p0190a1112" cb:place="inline">△三問精進。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0190a12"/><lb ed="R049" n="0127a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0190a1201">又見佛子未甞睡眠經行林中勤求佛道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0190a13"/><lb ed="R049" n="0127a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0190a1301">未甞睡眠卽是般舟念佛等法門也睡眠者止觀
<lb ed="X" n="0190a14"/><lb ed="R049" n="0127a17"/>云心神昏昏爲睡六識暗塞四大倚放爲眠。</p><p xml:id="pX31p0190a1418" cb:place="inline">△三
<lb ed="X" n="0190a15"/><lb ed="R049" n="0127a18"/>問尸羅。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0190a16"/><lb ed="R049" n="0127b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0190a1601">又見具戒威儀無缺淨如寶珠以求佛道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0190a17"/><lb ed="R049" n="0127b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0190a1701">威儀無缺卽是初不缺戒淨如寶珠卽是第十究
<lb ed="X" n="0190a18"/><lb ed="R049" n="0127b03"/>竟戒但擧初後中間可解大論明十戒一不缺二
<lb ed="X" n="0190a19"/><lb ed="R049" n="0127b04"/>不破三不穿四不雜五隨道六無著七智所讚八
<lb ed="X" n="0190a20"/><lb ed="R049" n="0127b05"/>自在九隨定十具足卽究竟也今十始終悉是菩
<lb ed="X" n="0190a21"/><lb ed="R049" n="0127b06"/>薩故皆求佛道。</p><p xml:id="pX31p0190a2107" cb:place="inline">△四問忍辱。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0190a22"/><lb ed="R049" n="0127b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0190a2201">又見佛子住忍辱力<note place="inline">至</note>皆悉能忍以求佛道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0190a23"/><lb ed="R049" n="0127b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0190a2301">忍辱者法界次第云內心能安忍外所辱故名忍
<lb ed="X" n="0190a24"/><lb ed="R049" n="0127b09"/>辱有二種一者生忍二者法忍生忍有二一於恭
<pb ed="X" xml:id="X31.0607.0190b" n="0190b"/>
<lb ed="X" n="0190b01"/><lb ed="R049" n="0127b10"/>敬供養中能忍不著則不生憍逸二於瞋罵打害
<lb ed="X" n="0190b02"/><lb ed="R049" n="0127b11"/>及蚊蚋等能忍則不生瞋惱是爲生忍法忍亦二
<lb ed="X" n="0190b03"/><lb ed="R049" n="0127b12"/>一者非心法謂寒熱風雨飢渴老病等二者心法
<lb ed="X" n="0190b04"/><lb ed="R049" n="0127b13"/>謂瞋憂欲慢諸邪見等於此二法能忍不動是名
<lb ed="X" n="0190b05"/><lb ed="R049" n="0127b14"/>法忍力者阿含經云力有六種小兒啼爲力女人
<lb ed="X" n="0190b06"/><lb ed="R049" n="0127b15"/>瞋爲力國王憍爲力羅漢進爲力諸佛悲爲力比
<lb ed="X" n="0190b07"/><lb ed="R049" n="0127b16"/>丘忍爲力遺敎經云若不能忍受惡罵之毒如飮
<lb ed="X" n="0190b08"/><lb ed="R049" n="0127b17"/>甘露者不名入道智慧人也妙樂云初半行能忍
<lb ed="X" n="0190b09"/><lb ed="R049" n="0127b18"/>人次半行所忍境下半行用忍意。</p><p xml:id="pX31p0190b0914" cb:place="inline">△五更問禪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0190b10"/><lb ed="R049" n="0128a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0190b1001">又見菩薩離諸戲笑<note place="inline">至</note>億千萬歲以求佛道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0190b11"/><lb ed="R049" n="0128a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0190b1101">離戲笑是却掉悔葢離痴眷屬是除瞋葢親近智
<lb ed="X" n="0190b12"/><lb ed="R049" n="0128a03"/>者是除疑葢一心除亂是却貪葢攝念山林是除
<lb ed="X" n="0190b13"/><lb ed="R049" n="0128a04"/>睡葢妙樂云初一行半明所離次半行明離意以
<lb ed="X" n="0190b14"/><lb ed="R049" n="0128a05"/>諸敎禪皆離五葢意在佛道如寶積經中迦葉云
<lb ed="X" n="0190b15"/><lb ed="R049" n="0128a06"/>有四法急走捨離百由旬外一利養二惡友三惡
<lb ed="X" n="0190b16"/><lb ed="R049" n="0128a07"/>衆四同住多戲笑或瞋鬬等。</p><p xml:id="pX31p0190b1612" cb:place="inline">△六問檀那二初四
<lb ed="X" n="0190b17"/><lb ed="R049" n="0128a08"/>事施。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0190b18"/><lb ed="R049" n="0128a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0190b1801">或見菩薩肴膳飮食<note place="inline">至</note>流泉浴池施佛及僧。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0190b19"/><lb ed="R049" n="0128a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0190b1901">妙樂云初一行二事謂飮食湯藥次一行衣服次
<lb ed="X" n="0190b20"/><lb ed="R049" n="0128a11"/>二行臥具房舍等肴<g ref="#CB01469">𦵔</g>也膳美食也。</p><p xml:id="pX31p0190b2015" cb:place="inline">△二結成施。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0190b21"/><lb ed="R049" n="0128a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0190b2101">如是等施種種微妙歡喜無厭求無上道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0190b22"/><lb ed="R049" n="0128a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0190b2201">△七問般若三初不可說而說般若。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0190b23"/><lb ed="R049" n="0128a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0190b2301">或有菩薩說寂滅法種種敎詔無數衆生。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0190b24"/><lb ed="R049" n="0128a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0190b2401">至理寂滅本不可說有因緣故亦可得說詔爾雅
<pb ed="X" xml:id="X31.0607.0190c" n="0190c"/>
<lb ed="X" n="0190c01"/><lb ed="R049" n="0128a16"/>訓導。</p><p xml:id="pX31p0190c0103" cb:place="inline">△二不可觀而觀般若。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0190c02"/><lb ed="R049" n="0128a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0190c0201">或見菩薩觀諸法性無有二相猶如虗空。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0190c03"/><lb ed="R049" n="0128a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0190c0301">諸法性空本不可觀順性而脩故可觀也。</p><p xml:id="pX31p0190c0317" cb:place="inline">△三而
<lb ed="X" n="0190c04"/><lb ed="R049" n="0128b01"/>說而觀論般若。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0190c05"/><lb ed="R049" n="0128b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0190c0501">又見佛子心無所著以此妙慧求無上道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0190c06"/><lb ed="R049" n="0128b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0190c0601">心無所著卽是心行處滅心不著故必離言說卽
<lb ed="X" n="0190c07"/><lb ed="R049" n="0128b04"/>是言語道斷言語道斷泯前初行不可說而說心
<lb ed="X" n="0190c08"/><lb ed="R049" n="0128b05"/>行處滅泯前次行不可觀而觀雖復雙泯而說而
<lb ed="X" n="0190c09"/><lb ed="R049" n="0128b06"/>照。</p><p xml:id="pX31p0190c0902" cb:place="inline">△六問佛般涅槃六初標佛滅起塔。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0190c10"/><lb ed="R049" n="0128b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0190c1001"><name role="" type="person">文殊師利</name>又有菩薩佛滅度後供養舍利。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0190c11"/><lb ed="R049" n="0128b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0190c1101">△二問塔數多少。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0190c12"/><lb ed="R049" n="0128b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0190c1201">又見佛子造諸塔廟無數恒沙嚴飾國界。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0190c13"/><lb ed="R049" n="0128b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0190c1301">△三明塔量縱廣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0190c14"/><lb ed="R049" n="0128b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0190c1401">寶塔高妙五千由旬縱廣正等二千由旬。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0190c15"/><lb ed="R049" n="0128b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0190c1501">△四明塔相莊嚴。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0190c16"/><lb ed="R049" n="0128b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0190c1601">一一塔廟各千幢幡珠交露幔寶鈴和鳴。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0190c17"/><lb ed="R049" n="0128b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0190c1701">幔<note place="inline">莫羊切</note>幕也交謂交結露謂顯露。</p><p xml:id="pX31p0190c1715" cb:place="inline">△五明供養衆
<lb ed="X" n="0190c18"/><lb ed="R049" n="0128b15"/>具。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0190c19"/><lb ed="R049" n="0128b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0190c1901">諸天龍神人及非人香華伎樂常以供養。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0190c20"/><lb ed="R049" n="0128b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0190c2001">△六結供養塔廟。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0190c21"/><lb ed="R049" n="0128b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0190c2101"><name role="" type="person">文殊師利</name>諸佛子等<note place="inline">至</note>如天樹王其華開敷。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0190c22"/><lb ed="R049" n="0129a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0190c2201">天樹王者卽<name role="" type="person">忉利天</name>波利質多羅樹此云圓生大
<lb ed="X" n="0190c23"/><lb ed="R049" n="0129a02"/>經云樹高百由旬根深五由旬枝葉布五十由旬
<lb ed="X" n="0190c24"/><lb ed="R049" n="0129a03"/>其華香徧五十由旬光照八十由旬。</p><p xml:id="pX31p0190c2415" cb:place="inline">△二頌請答
<pb ed="X" xml:id="X31.0607.0191a" n="0191a"/>
<lb ed="X" n="0191a01"/><lb ed="R049" n="0129a04"/>二初擧疑述請三初擧見此土事。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0191a02"/><lb ed="R049" n="0129a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0191a0201">佛放一光我及衆會見此國界種種殊妙。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0191a03"/><lb ed="R049" n="0129a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0191a0301">△二擧見他土事。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0191a04"/><lb ed="R049" n="0129a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0191a0401">諸佛神力智慧希有放一淨光照無量國。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0191a05"/><lb ed="R049" n="0129a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0191a0501">初二句歎光本本卽神力智慧言諸佛者擧諸顯
<lb ed="X" n="0191a06"/><lb ed="R049" n="0129a09"/>一正指釋迦希有者正歎爾前不然故云希有第
<lb ed="X" n="0191a07"/><lb ed="R049" n="0129a10"/>三句歎光體由二事故其光乃淨第四句歎光用
<lb ed="X" n="0191a08"/><lb ed="R049" n="0129a11"/>卽所照國也過萬八千方云無量故前立數且從
<lb ed="X" n="0191a09"/><lb ed="R049" n="0129a12"/>所表。</p><p xml:id="pX31p0191a0903" cb:place="inline">△三請答決衆疑。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0191a10"/><lb ed="R049" n="0129a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0191a1001">我等見此得未曾有佛子文殊願決衆疑。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0191a11"/><lb ed="R049" n="0129a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0191a1101">見此者見二土瑞也與一化異故云未曾諸佛子
<lb ed="X" n="0191a12"/><lb ed="R049" n="0129a15"/>等疑事不輕故重啓之非專爲<anchor xml:id="nkr_note_add_0191a1201" n="0191a1201"/><anchor xml:id="beg0191a1201" n="0191a1201"/>己<anchor xml:id="end0191a1201"/>故云衆也。</p><p xml:id="pX31p0191a1218" cb:place="inline">△二
<lb ed="X" n="0191a13"/><lb ed="R049" n="0129a16"/>釋四伏難二初正釋。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0191a14"/><lb ed="R049" n="0129a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0191a1401">四衆欣仰瞻仁及我<note place="inline">至</note>及見諸佛此非小緣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0191a15"/><lb ed="R049" n="0129a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0191a1501">此四行偈釋伏難也言伏難者文殊內心搆難不
<lb ed="X" n="0191a16"/><lb ed="R049" n="0129b01"/>肯時答其意有三一此瑞希奇不可倉卒輕爾有
<lb ed="X" n="0191a17"/><lb ed="R049" n="0129b02"/>判二智衆如海謙光推高三靳固前却生衆渴仰
<lb ed="X" n="0191a18"/><lb ed="R049" n="0129b03"/>故以伏難潛而拒之彌勒彰灼釋難意亦有三一
<lb ed="X" n="0191a19"/><lb ed="R049" n="0129b04"/>瑞大疑大若不爲釋憂兕在懷妨聞正說二衆海
<lb ed="X" n="0191a20"/><lb ed="R049" n="0129b05"/>乃多機在仁者三闔衆瞻仁故知注誠殷重所以
<lb ed="X" n="0191a21"/><lb ed="R049" n="0129b06"/>彰言釋難請令時答初伏難者因正請生請云佛
<lb ed="X" n="0191a22"/><lb ed="R049" n="0129b07"/>子文殊願決衆疑文殊仍此起初伏難汝云衆疑
<lb ed="X" n="0191a23"/><lb ed="R049" n="0129b08"/>衆未曾疑若疑應問衆旣不疑我何所決彌勒卽
<lb ed="X" n="0191a24"/><lb ed="R049" n="0129b09"/>以第一偈釋云四衆欣仰瞻仁及我及我欲令我
<pb ed="X" xml:id="X31.0607.0191b" n="0191b"/>
<lb ed="X" n="0191b01"/><lb ed="R049" n="0129b10"/>問瞻仁欲得仁答文殊因此起第二難衆同有疑
<lb ed="X" n="0191b02"/><lb ed="R049" n="0129b11"/>不易可答待佛出定然後決疑彌勒卽用第二偈
<lb ed="X" n="0191b03"/><lb ed="R049" n="0129b12"/>釋若有疑在懷憂兕不泰應以時答復知如來何
<lb ed="X" n="0191b04"/><lb ed="R049" n="0129b13"/>時定起故言佛子時答決疑令喜文殊因此起第
<lb ed="X" n="0191b05"/><lb ed="R049" n="0129b14"/>三難我與仁者同居學地欲測佛意微共籌量獨
<lb ed="X" n="0191b06"/><lb ed="R049" n="0129b15"/>令我答於理不可彌勒卽以第三偈釋我亦微心
<lb ed="X" n="0191b07"/><lb ed="R049" n="0129b16"/>下思踟蹰兩楹爲說妙法爲當授記故言佛坐道
<lb ed="X" n="0191b08"/><lb ed="R049" n="0129b17"/>場所得妙法爲欲說此爲當授記文殊因此起第
<lb ed="X" n="0191b09"/><lb ed="R049" n="0129b18"/>四難若如汝說卽是釋疑何煩我答彌勒卽以第
<lb ed="X" n="0191b10"/><lb ed="R049" n="0130a01"/>四偈釋安得以我猶豫之心而判大事故言示諸
<lb ed="X" n="0191b11"/><lb ed="R049" n="0130a02"/>佛土此非小緣文殊伏難旣窮謙光亦止此發問
<lb ed="X" n="0191b12"/><lb ed="R049" n="0130a03"/>序中文殊伏乎四難則是潛也彌勒釋之四偈則
<lb ed="X" n="0191b13"/><lb ed="R049" n="0130a04"/>是顯也文殊爲賓彌勒爲主此四伏難光宅受於
<lb ed="X" n="0191b14"/><lb ed="R049" n="0130a05"/>次師次師受於江北釗師旣是先賢文外巧思天
<lb ed="X" n="0191b15"/><lb ed="R049" n="0130a06"/>台承用若下答問序中彌勒伏乎四疑則是潛也
<lb ed="X" n="0191b16"/><lb ed="R049" n="0130a07"/>文殊釋之四偈則是顯也彌勒爲賓文殊爲主此
<lb ed="X" n="0191b17"/><lb ed="R049" n="0130a08"/>亦文外巧思出自天台非傳他疏也。</p><p xml:id="pX31p0191b1715" cb:place="inline">△二結請。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0191b18"/><lb ed="R049" n="0130a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0191b1801">文殊當知四衆龍神瞻察仁者爲說何等。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0191b19"/><lb ed="R049" n="0130a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0191b1901">△五答問序二初長行四初自惟忖答二初標章。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0191b20"/><lb ed="R049" n="0130a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0191b2001">爾時<name role="" type="person">文殊師利</name>語彌勒菩薩摩訶薩<note place="inline">至</note>如我惟忖。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0191b21"/><lb ed="R049" n="0130a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0191b2101">惟者思惟忖者籌量惟今如昔忖昔如今然文殊
<lb ed="X" n="0191b22"/><lb ed="R049" n="0130a13"/>古佛豈應不知迹示思惟也。</p><p xml:id="pX31p0191b2212" cb:place="inline">△二正惟忖。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0191b23"/><lb ed="R049" n="0130a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0191b2301">今佛世尊欲說大法<note place="inline">至</note>擊大法鼓演大法義。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0191b24"/><lb ed="R049" n="0130a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0191b2401">欲說大法者惟昔諸佛說無量義經後則開權顯
<pb ed="X" xml:id="X31.0607.0191c" n="0191c"/>
<lb ed="X" n="0191c01"/><lb ed="R049" n="0130a16"/>實收無量以歸一忖於今佛旣說無量義<anchor xml:id="nkr_note_add_0191c0101" n="0191c0101"/><anchor xml:id="beg0191c0101" n="0191c0101"/>已<anchor xml:id="end0191c0101"/>亦應
<lb ed="X" n="0191c02"/><lb ed="R049" n="0130a17"/>開權顯實會無量以歸一一者卽大法也雨大法
<lb ed="X" n="0191c03"/><lb ed="R049" n="0130a18"/>雨者惟昔諸佛天雨四華之後一雨所潤普入圓
<lb ed="X" n="0191c04"/><lb ed="R049" n="0130b01"/>因住行向地忖於今佛雨華之後亦應一雨所潤
<lb ed="X" n="0191c05"/><lb ed="R049" n="0130b02"/>皆成佛因住行向地故言雨大法雨也吹大法螺
<lb ed="X" n="0191c06"/><lb ed="R049" n="0130b03"/>者吹螺改號惟昔四衆見瑞歡喜障除機動卽改
<lb ed="X" n="0191c07"/><lb ed="R049" n="0130b04"/>人敎行理皆一忖今衆喜亦應障除機動改人敎
<lb ed="X" n="0191c08"/><lb ed="R049" n="0130b05"/>行理皆一所改旣深故言吹大法螺也擊大法鼓
<lb ed="X" n="0191c09"/><lb ed="R049" n="0130b06"/>者嚴鼓誡兵譬破無明惟昔地動<anchor xml:id="nkr_note_add_0191c0901" n="0191c0901"/><anchor xml:id="beg0191c0901" n="0191c0901"/>已<anchor xml:id="end0191c0901"/>後卽有六番
<lb ed="X" n="0191c10"/><lb ed="R049" n="0130b07"/>破無明賊忖於今佛地動<anchor xml:id="nkr_note_add_0191c1001" n="0191c1001"/><anchor xml:id="beg0191c1001" n="0191c1001"/>已<anchor xml:id="end0191c1001"/>後亦應六番破無明
<lb ed="X" n="0191c11"/><lb ed="R049" n="0130b08"/>賊聲敎極妙故言擊大法鼓也演大法義者惟昔
<lb ed="X" n="0191c12"/><lb ed="R049" n="0130b09"/>諸佛放白毫光後卽說法華忖於今佛放光<anchor xml:id="nkr_note_add_0191c1201" n="0191c1201"/><anchor xml:id="beg0191c1201" n="0191c1201"/>已<anchor xml:id="end0191c1201"/>後
<lb ed="X" n="0191c13"/><lb ed="R049" n="0130b10"/>亦應卽說法華故言演大法義也如是五句悉是
<lb ed="X" n="0191c14"/><lb ed="R049" n="0130b11"/>惟昔判今忖今類昔也。</p><p xml:id="pX31p0191c1410" cb:place="inline">△二略曾見答。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0191c15"/><lb ed="R049" n="0130b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0191c1501">諸善男子我於過去諸佛<note place="inline">至</note>故現斯瑞。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0191c16"/><lb ed="R049" n="0130b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0191c1601">初以<anchor xml:id="nkr_note_add_0191c1601" n="0191c1601"/><anchor xml:id="beg0191c1601" n="0191c1601"/>己<anchor xml:id="end0191c1601"/>智惟忖今以略曾見答欲令衆生咸得聞
<lb ed="X" n="0191c17"/><lb ed="R049" n="0130b14"/>知者聞卽聞慧知卽思慧收無量歸一改三乘敎
<lb ed="X" n="0191c18"/><lb ed="R049" n="0130b15"/>理六番破無明等開示悟入佛之知見故言一切
<lb ed="X" n="0191c19"/><lb ed="R049" n="0130b16"/>世間難信之法也。</p><p xml:id="pX31p0191c1908" cb:place="inline">△三廣曾見答三初引最初一
<lb ed="X" n="0191c20"/><lb ed="R049" n="0130b17"/>佛同三初時節。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0191c21"/><lb ed="R049" n="0130b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0191c2101">諸善男子如過去無量無邊不可思議阿僧祇劫。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0191c22"/><lb ed="R049" n="0131a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0191c2201">梵語阿僧祇劫此云無數時。</p><p xml:id="pX31p0191c2212" cb:place="inline">△二標名。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0191c23"/><lb ed="R049" n="0131a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0191c2301">爾時有佛號日月燈明<note place="inline">至</note>天人師佛世尊。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0191c24"/><lb ed="R049" n="0131a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0191c2401">日月燈明是別號如來等是通號佛佛應身皆具
<pb ed="X" xml:id="X31.0607.0192a" n="0192a"/>
<lb ed="X" n="0192a01"/><lb ed="R049" n="0131a04"/>此十故名通號此十號義若總略釋者無虗妄名
<lb ed="X" n="0192a02"/><lb ed="R049" n="0131a05"/>如來良福田名應供知法界名正徧知具三明名
<lb ed="X" n="0192a03"/><lb ed="R049" n="0131a06"/>明行足不還來名善逝知衆生國土名世間解無
<lb ed="X" n="0192a04"/><lb ed="R049" n="0131a07"/>與等名無上士調他心名調御丈夫爲衆生眼名
<lb ed="X" n="0192a05"/><lb ed="R049" n="0131a08"/>天人師知三聚名佛具茲十德名世間尊此十號
<lb ed="X" n="0192a06"/><lb ed="R049" n="0131a09"/>名經論開合不同大經釋爲十一句大論第三合
<lb ed="X" n="0192a07"/><lb ed="R049" n="0131a10"/>無上士調御丈夫爲一句世尊爲第十句瓔珞經
<lb ed="X" n="0192a08"/><lb ed="R049" n="0131a11"/>云一者如來乃至十者佛陀具足十號名世中尊。</p>
<lb ed="X" n="0192a09"/><lb ed="R049" n="0131a12"/><p xml:id="pX31p0192a0901">△三說法三初明初說頓敎同。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0192a10"/><lb ed="R049" n="0131a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0192a1001">演說正法初善中善後善<note place="inline">至</note>具足淸白梵行之相。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0192a11"/><lb ed="R049" n="0131a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0192a1101">初中後三善者卽是頓敎序正流通三段名爲時
<lb ed="X" n="0192a12"/><lb ed="R049" n="0131a15"/>節善其義深遠卽是頓敎了義之理二乘不測其
<lb ed="X" n="0192a13"/><lb ed="R049" n="0131a16"/>邊底故言深遠名爲義善其語巧妙卽是頓敎之
<lb ed="X" n="0192a14"/><lb ed="R049" n="0131a17"/>文八音所吐會理直說悅菩薩心名爲語善純一
<lb ed="X" n="0192a15"/><lb ed="R049" n="0131a18"/>無雜不與二乘共卽是頓敎獨一善具足者具明
<lb ed="X" n="0192a16"/><lb ed="R049" n="0131b01"/>界內界外滿字之法卽是頓敎圓滿善淸白無二
<lb ed="X" n="0192a17"/><lb ed="R049" n="0131b02"/>邊瑕穢卽是頓敎調柔善梵行之相者卽是頓敎
<lb ed="X" n="0192a18"/><lb ed="R049" n="0131b03"/>無緣慈善此文殊引古佛頓敎七善與今佛頓說
<lb ed="X" n="0192a19"/><lb ed="R049" n="0131b04"/>七善同也。</p><p xml:id="pX31p0192a1905" cb:place="inline">△二頓後開漸敎同。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0192a20"/><lb ed="R049" n="0131b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0192a2001">爲求聲聞者<note place="inline">至</note>爲諸菩薩說應六波羅蜜。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0192a21"/><lb ed="R049" n="0131b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0192a2101">聞佛聲敎故曰聲聞苦集滅道四皆審實不虗故
<lb ed="X" n="0192a22"/><lb ed="R049" n="0131b07"/>名四諦止觀云苦則三相遷移<note place="inline">生異滅</note>集則四心流
<lb ed="X" n="0192a23"/><lb ed="R049" n="0131b08"/>動<note place="inline">貪嗔痴等分</note>道則對治易奪<note place="inline">菩提煩惱更互相傾</note>滅則滅有還
<lb ed="X" n="0192a24"/><lb ed="R049" n="0131b09"/>無<note place="inline">滅二十五有還無餘涅槃</note>涅槃者卽小乘眞空涅槃也上問
<pb ed="X" xml:id="X31.0607.0192b" n="0192b"/>
<lb ed="X" n="0192b01"/><lb ed="R049" n="0131b10"/>若人遭苦爲說涅槃今文殊引古佛次頓之後亦
<lb ed="X" n="0192b02"/><lb ed="R049" n="0131b11"/>開此聲聞乘以答斯問也梵語辟支迦羅此云緣
<lb ed="X" n="0192b03"/><lb ed="R049" n="0131b12"/>覺因觀十二因緣覺眞諦理故名緣覺十二因緣
<lb ed="X" n="0192b04"/><lb ed="R049" n="0131b13"/>者一無明<note place="inline">無所明了故曰無明卽過去一切煩惱</note>二行<note place="inline">造作名行卽過去業也</note>
<lb ed="X" n="0192b05"/><lb ed="R049" n="0131b14"/>三識<note place="inline">旣有惑業意識妄念投托母胎名之爲識</note>四名色<note place="inline">名是心色是質</note>五六入
<lb ed="X" n="0192b06"/><lb ed="R049" n="0131b15"/><note place="inline">六根成此胎中根有入塵之義故名爲入</note>六觸<note place="inline">出胎<anchor xml:id="nkr_note_add_0192b0601" n="0192b0601"/><anchor xml:id="beg0192b0601" n="0192b0601"/>已<anchor xml:id="end0192b0601"/>後由根對塵是名爲觸</note>七受<note place="inline">因六
<lb ed="X" n="0192b07"/><lb ed="R049" n="0131b16"/>塵觸六根卽領納前境名之爲受</note>八愛<note place="inline">貪于五欲名之爲愛</note>九取<note place="inline">於五塵境生取著心
<lb ed="X" n="0192b08"/><lb ed="R049" n="0131b17"/>名之爲取</note>十有<note place="inline">體卽是業如過去行由善惡業當生三有故名爲有</note>十一生<note place="inline">從有還受
<lb ed="X" n="0192b09"/><lb ed="R049" n="0131b18"/>後世五衆之身是名爲生</note>十二老死<note place="inline">從生五衆之身熟壞是名爲死</note>無明行等
<lb ed="X" n="0192b10"/><lb ed="R049" n="0132a01"/>展轉感果爲因互相由藉爲緣故名十二因緣也
<lb ed="X" n="0192b11"/><lb ed="R049" n="0132a02"/>上問若人有福志求勝法今文殊引古佛次頓之
<lb ed="X" n="0192b12"/><lb ed="R049" n="0132a03"/>後亦開此中乘以答斯問也六波羅蜜者布施持
<lb ed="X" n="0192b13"/><lb ed="R049" n="0132a04"/>戒忍辱精進禪定智慧是爲六波羅蜜此云到彼
<lb ed="X" n="0192b14"/><lb ed="R049" n="0132a05"/>岸生死爲此岸涅槃爲彼岸由脩此六度能到涅
<lb ed="X" n="0192b15"/><lb ed="R049" n="0132a06"/>槃故也亦云事究竟菩薩爲衆生徧修一切事行
<lb ed="X" n="0192b16"/><lb ed="R049" n="0132a07"/>滿足故也上問佛子脩種種行今文殊引古佛次
<lb ed="X" n="0192b17"/><lb ed="R049" n="0132a08"/>頓之後亦開六度菩薩乘以答斯問也如上三乘
<lb ed="X" n="0192b18"/><lb ed="R049" n="0132a09"/>皆明古佛頓後說漸與今佛說漸同也。</p><p xml:id="pX31p0192b1816" cb:place="inline">△三頓漸
<lb ed="X" n="0192b19"/><lb ed="R049" n="0132a10"/>後顯實同。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0192b20"/><lb ed="R049" n="0132a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0192b2001">令得阿耨多羅三藐三菩提成一切種智。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0192b21"/><lb ed="R049" n="0132a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0192b2101">一切種智者觀音玄義云能於一種智知一切道
<lb ed="X" n="0192b22"/><lb ed="R049" n="0132a13"/>知一切種一相寂滅相種種行類能知能解名一
<lb ed="X" n="0192b23"/><lb ed="R049" n="0132a14"/>切種智卽佛智也。</p><p xml:id="pX31p0192b2308" cb:place="inline">△二引中二萬佛同。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0192b24"/><lb ed="R049" n="0132a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0192b2401">次復有佛亦名日月燈明<note place="inline">至</note>所可說法初中後善。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X31.0607.0192c" n="0192c"/>
<lb ed="X" n="0192c01"/><lb ed="R049" n="0132a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0192c0101">初引一佛備擧頓漸說法與今佛同中引二萬佛
<lb ed="X" n="0192c02"/><lb ed="R049" n="0132a17"/>但擧說頓與今佛同故言所可說法初中後善後
<lb ed="X" n="0192c03"/><lb ed="R049" n="0132a18"/>引一佛但擧開漸與今佛同故言說大乘經名無
<lb ed="X" n="0192c04"/><lb ed="R049" n="0132b01"/>量義等所以然者文殊見時皆具五味但文殊巧
<lb ed="X" n="0192c05"/><lb ed="R049" n="0132b02"/>說爲避繁文指初一佛可知故中後引同但互擧
<lb ed="X" n="0192c06"/><lb ed="R049" n="0132b03"/>耳頗羅墮此云捷疾亦云利根。</p><p xml:id="pX31p0192c0613" cb:place="inline">△三引最後一佛
<lb ed="X" n="0192c07"/><lb ed="R049" n="0132b04"/>同三初曾見事與今<anchor xml:id="nkr_note_add_0192c0701" n="0192c0701"/><anchor xml:id="beg0192c0701" n="0192c0701"/>已<anchor xml:id="end0192c0701"/>同。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0192c08"/><lb ed="R049" n="0132b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0192c0801">其最後佛未出家時<note place="inline">至</note><anchor xml:id="nkr_note_add_0192c0801" n="0192c0801"/><anchor xml:id="beg0192c0801" n="0192c0801"/>已<anchor xml:id="end0192c0801"/>於千萬佛所植諸善本。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0192c09"/><lb ed="R049" n="0132b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0192c0901">昔佛八子今佛一子數雖不等竝出同居之土俱
<lb ed="X" n="0192c10"/><lb ed="R049" n="0132b07"/>示有子一八赴緣別有所表生一子表一道淸淨
<lb ed="X" n="0192c11"/><lb ed="R049" n="0132b08"/>生八子表八正道其數雖異今取有子事同也言
<lb ed="X" n="0192c12"/><lb ed="R049" n="0132b09"/>發大乘意者秪是四弘誓也梵行者慈悲喜捨因
<lb ed="X" n="0192c13"/><lb ed="R049" n="0132b10"/>中化他之行也。</p><p xml:id="pX31p0192c1307" cb:place="inline">△二曾見事與今今同二初現相
<lb ed="X" n="0192c14"/><lb ed="R049" n="0132b11"/>同二初明此土六瑞。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0192c15"/><lb ed="R049" n="0132b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0192c1501">是時日月燈明佛<note place="inline">至</note>照東方萬八千佛土靡不周徧。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0192c16"/><lb ed="R049" n="0132b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0192c1601">此明昔佛自土六瑞悉與今同初至佛所護念是
<lb ed="X" n="0192c17"/><lb ed="R049" n="0132b14"/>說法同二從說是經<anchor xml:id="nkr_note_add_0192c1701" n="0192c1701"/><anchor xml:id="beg0192c1701" n="0192c1701"/>已<anchor xml:id="end0192c1701"/>至身心不動是入定同三
<lb ed="X" n="0192c18"/><lb ed="R049" n="0132b15"/>從是時至及諸大衆是雨華同四普佛世界六種
<lb ed="X" n="0192c19"/><lb ed="R049" n="0132b16"/>震動是地動同五從爾時會中至一心觀佛是衆
<lb ed="X" n="0192c20"/><lb ed="R049" n="0132b17"/>喜同六從爾時如來至靡不周徧是放光同。</p><p xml:id="pX31p0192c2018" cb:place="inline">△二
<lb ed="X" n="0192c21"/><lb ed="R049" n="0132b18"/>明他土六瑞。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0192c22"/><lb ed="R049" n="0133a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0192c2201">如今所見是諸佛土。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0192c23"/><lb ed="R049" n="0133a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0192c2301">總云如今所見則知昔佛他土六瑞亦與今同。</p><p xml:id="pX31p0192c2319" cb:place="inline">△
<lb ed="X" n="0192c24"/><lb ed="R049" n="0133a03"/>二疑念同。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X31.0607.0193a" n="0193a"/>
<lb ed="X" n="0193a01"/><lb ed="R049" n="0133a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0193a0101">彌勒當知爾時會中<note place="inline">至</note>欲知此光所爲因緣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0193a02"/><lb ed="R049" n="0133a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0193a0201">昔佛會中疑念與今彌勒疑念是同也。</p><p xml:id="pX31p0193a0216" cb:place="inline">△二曾見
<lb ed="X" n="0193a03"/><lb ed="R049" n="0133a06"/>事與今當同六初因人同。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0193a04"/><lb ed="R049" n="0133a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0193a0401">時有菩薩名曰妙光有八百弟子。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0193a05"/><lb ed="R049" n="0133a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0193a0501">昔佛定起因妙光說經今佛定起因身子說經正
<lb ed="X" n="0193a06"/><lb ed="R049" n="0133a09"/>是所因人同昔佛八子師於妙光如來定起對吿
<lb ed="X" n="0193a07"/><lb ed="R049" n="0133a10"/>妙光又付託妙光今佛子羅雲亦師身子佛定起
<lb ed="X" n="0193a08"/><lb ed="R049" n="0133a11"/>亦對吿身子迹門竟又付託身子是故同也疑者
<lb ed="X" n="0193a09"/><lb ed="R049" n="0133a12"/>云妙光是菩薩身子是聲聞云何是同昔事<anchor xml:id="nkr_note_add_0193a0901" n="0193a0901"/><anchor xml:id="beg0193a0901" n="0193a0901"/>已<anchor xml:id="end0193a0901"/>彰
<lb ed="X" n="0193a10"/><lb ed="R049" n="0133a13"/>稱爲菩薩今事未發且言聲聞比及發迹身子是
<lb ed="X" n="0193a11"/><lb ed="R049" n="0133a14"/>大菩薩非同何謂昔妙光垂迹何必不作聲聞特
<lb ed="X" n="0193a12"/><lb ed="R049" n="0133a15"/>是文殊巧說方便隱顯耳弟子者淨名疏云夫師
<lb ed="X" n="0193a13"/><lb ed="R049" n="0133a16"/>有匠成之能學者有資稟之德資則捨父從師敬
<lb ed="X" n="0193a14"/><lb ed="R049" n="0133a17"/>師如父師之謙讓處之如弟。</p><p xml:id="pX31p0193a1412" cb:place="inline">△二說法同。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0193a15"/><lb ed="R049" n="0133a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0193a1501">是時日月燈明佛<note place="inline">至</note>敎菩薩法佛所護念。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0193a16"/><lb ed="R049" n="0133b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0193a1601">△三時節同。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0193a17"/><lb ed="R049" n="0133b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0193a1701">六十小劫不起于座<note place="inline">至</note>若身若心而生懈倦。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0193a18"/><lb ed="R049" n="0133b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0193a1801">昔佛說經六十小劫不起于座今佛說經五十小
<lb ed="X" n="0193a19"/><lb ed="R049" n="0133b04"/>劫謂如半日卽是時節同也妙樂云六十與五十
<lb ed="X" n="0193a20"/><lb ed="R049" n="0133b05"/>食頃與半日數似小異皆卽長而短故云同也須
<lb ed="X" n="0193a21"/><lb ed="R049" n="0133b06"/>信六十小劫經文非虗聞法之志加以佛威一坐
<lb ed="X" n="0193a22"/><lb ed="R049" n="0133b07"/>經時忘其久耳梵語劫簸此云分別時節以劫初
<lb ed="X" n="0193a23"/><lb ed="R049" n="0133b08"/>人壽十歲時子年倍父年如是增至八萬四千歲
<lb ed="X" n="0193a24"/><lb ed="R049" n="0133b09"/>後百年減一歲如是減至十歲此一增一減爲一
<pb ed="X" xml:id="X31.0607.0193b" n="0193b"/>
<lb ed="X" n="0193b01"/><lb ed="R049" n="0133b10"/>小劫如是二十番增減爲一中劫成住壞空各二
<lb ed="X" n="0193b02"/><lb ed="R049" n="0133b11"/>十番增減爲一大劫空劫亦言二十番增減者且
<lb ed="X" n="0193b03"/><lb ed="R049" n="0133b12"/>約住劫數量言之今釋迦出現於世正當二十小
<lb ed="X" n="0193b04"/><lb ed="R049" n="0133b13"/>劫中第九減劫也。</p><p xml:id="pX31p0193b0408" cb:place="inline">△三唱滅同。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0193b05"/><lb ed="R049" n="0133b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0193b0501">日月燈明佛於六十小劫<note place="inline">至</note>當入無餘涅槃。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0193b06"/><lb ed="R049" n="0133b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0193b0601">昔佛說法華卽唱入滅亦如迦葉佛以土淨故於
<lb ed="X" n="0193b07"/><lb ed="R049" n="0133b16"/>法華唱滅卽入滅也今佛說寶塔品中明如來不
<lb ed="X" n="0193b08"/><lb ed="R049" n="0133b17"/>久當入涅槃化道<anchor xml:id="nkr_note_add_0193b0801" n="0193b0801"/><anchor xml:id="beg0193b0801" n="0193b0801"/>已<anchor xml:id="end0193b0801"/>足唱滅事齊也梵魔等者梵
<lb ed="X" n="0193b09"/><lb ed="R049" n="0133b18"/>卽色界主亦三界主魔爲欲界主沙門此云勤息
<lb ed="X" n="0193b10"/><lb ed="R049" n="0134a01"/>勤行衆善止息諸惡故婆羅門者此云淨行外道
<lb ed="X" n="0193b11"/><lb ed="R049" n="0134a02"/>中出家云淨行種也。</p><p xml:id="pX31p0193b1109" cb:place="inline">△五授記同。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0193b12"/><lb ed="R049" n="0134a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0193b1201">時有菩薩名曰德藏<note place="inline">至</note>阿羅訶三藐三佛陀。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0193b13"/><lb ed="R049" n="0134a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0193b1301">授記者聖言說與曰授果與心期曰記昔佛授德
<lb ed="X" n="0193b14"/><lb ed="R049" n="0134a05"/>藏菩薩記今經授聲聞記豈得是同昔化事<anchor xml:id="nkr_note_add_0193b1401" n="0193b1401"/><anchor xml:id="beg0193b1401" n="0193b1401"/>已<anchor xml:id="end0193b1401"/>成
<lb ed="X" n="0193b15"/><lb ed="R049" n="0134a06"/>故言授菩薩記正是會三歸一聲聞得記也若說
<lb ed="X" n="0193b16"/><lb ed="R049" n="0134a07"/>昔授聲聞記者佛從定起更何所論文殊巧談故
<lb ed="X" n="0193b17"/><lb ed="R049" n="0134a08"/>不說授聲聞記耳多陀阿伽度此云如來阿羅訶
<lb ed="X" n="0193b18"/><lb ed="R049" n="0134a09"/>此云應供三藐三佛陀此云正徧知十號中略擧
<lb ed="X" n="0193b19"/><lb ed="R049" n="0134a10"/>三號也。</p><p xml:id="pX31p0193b1904" cb:place="inline">△六滅後通經同五初明時節。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0193b20"/><lb ed="R049" n="0134a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0193b2001">佛授記<anchor xml:id="nkr_note_add_0193b2001" n="0193b2001"/><anchor xml:id="beg0193b2001" n="0193b2001"/>已<anchor xml:id="end0193b2001"/>便於中夜入無餘涅槃。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0193b21"/><lb ed="R049" n="0134a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0193b2101">同緣出世薪盡火滅乃究竟涅槃也。</p><p xml:id="pX31p0193b2115" cb:place="inline">△二出其人。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0193b22"/><lb ed="R049" n="0134a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0193b2201">佛滅度後妙光菩薩持妙法蓮華經。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0193b23"/><lb ed="R049" n="0134a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0193b2301">△三明久遠。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0193b24"/><lb ed="R049" n="0134a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0193b2401">滿八十小劫爲人演說。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X31.0607.0193c" n="0193c"/>
<lb ed="X" n="0193c01"/><lb ed="R049" n="0134a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0193c0101">△四明所化二初正明八子行成久<anchor xml:id="nkr_note_add_0193c0101" n="0193c0101"/><anchor xml:id="beg0193c0101" n="0193c0101"/>已<anchor xml:id="end0193c0101"/>得佛。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0193c02"/><lb ed="R049" n="0134a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0193c0201">日月燈明佛八子<note place="inline">至</note>其最後成佛者名曰然燈。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0193c03"/><lb ed="R049" n="0134a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0193c0301">所以引此八子八百者近則釋疑密開壽量釋疑
<lb ed="X" n="0193c04"/><lb ed="R049" n="0134b01"/>者或謂彌勒補處爲大文殊非補處爲小小不應
<lb ed="X" n="0193c05"/><lb ed="R049" n="0134b02"/>答大不應問故擧彌勒是昔八百之一八百旣是
<lb ed="X" n="0193c06"/><lb ed="R049" n="0134b03"/>妙光弟子宜應有問妙光昔親對佛先復爲師故
<lb ed="X" n="0193c07"/><lb ed="R049" n="0134b04"/>應釋今彌勒六瑞之疑密開壽量者妙光是釋迦
<lb ed="X" n="0193c08"/><lb ed="R049" n="0134b05"/>九世祖師孫今成佛祖師爲弟子師弟無定將密
<lb ed="X" n="0193c09"/><lb ed="R049" n="0134b06"/>顯生非生滅非滅之意也妙樂云若論八子皆師
<lb ed="X" n="0193c10"/><lb ed="R049" n="0134b07"/>妙光則八子皆以妙光而爲父師旣云八子展轉
<lb ed="X" n="0193c11"/><lb ed="R049" n="0134b08"/>授記雖同師妙光應先記長子餘者次第展轉爲
<lb ed="X" n="0193c12"/><lb ed="R049" n="0134b09"/>師故得妙光居八代之首八子最後名曰然燈然
<lb ed="X" n="0193c13"/><lb ed="R049" n="0134b10"/>燈旣爲釋迦之師是故妙光爲釋迦九代祖也生
<lb ed="X" n="0193c14"/><lb ed="R049" n="0134b11"/>非生等者旣師弟更互當知師弟生實非生爾前
<lb ed="X" n="0193c15"/><lb ed="R049" n="0134b12"/>曾滅滅亦非滅然燈者大論云太子生時一切身
<lb ed="X" n="0193c16"/><lb ed="R049" n="0134b13"/>邊光如燈故故云然燈以至成佛亦名然燈釋尊
<lb ed="X" n="0193c17"/><lb ed="R049" n="0134b14"/>修行名儒童時二僧祇滿遇然燈佛得受記莂。</p><p xml:id="pX31p0193c1719" cb:place="inline">△
<lb ed="X" n="0193c18"/><lb ed="R049" n="0134b15"/>二八百之一方成今住補處。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0193c19"/><lb ed="R049" n="0134b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0193c1901">八百弟子中有一人<note place="inline">至</note>供養恭敬尊重讚歎。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0193c20"/><lb ed="R049" n="0134b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0193c2001">△五會古今。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0193c21"/><lb ed="R049" n="0134b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0193c2101">彌勒當知爾時妙光<note place="inline">至</note>求名菩薩汝身是也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0193c22"/><lb ed="R049" n="0135a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0193c2201">△四分明判答。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0193c23"/><lb ed="R049" n="0135a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0193c2301">今見此瑞與本無異<note place="inline">至</note>敎菩薩法佛所護念。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0193c24"/><lb ed="R049" n="0135a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0193c2401">△二偈頌三初頌廣曾見等同。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X31.0607.0194a" n="0194a"/>
<lb ed="X" n="0194a01"/><lb ed="R049" n="0135a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0194a0101">爾時<name role="" type="person">文殊師利</name>於大衆中欲重宣此義而說偈言。</p>
<lb ed="X" n="0194a02"/><lb ed="R049" n="0135a05"/><p xml:id="pX31p0194a0201">我念過去世無量無數劫<note place="inline">至</note>令入佛智慧。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0194a03"/><lb ed="R049" n="0135a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0194a0301">△二頌最後佛三同三初頌曾與<anchor xml:id="nkr_note_add_0194a0301" n="0194a0301"/><anchor xml:id="beg0194a0301" n="0194a0301"/>己<anchor xml:id="end0194a0301"/>同。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0194a04"/><lb ed="R049" n="0135a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0194a0401">佛未出家時所生八王子見大聖出家亦隨脩梵行。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0194a05"/><lb ed="R049" n="0135a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0194a0501">△二頌曾與今同二初頌此彼六瑞同二初頌此
<lb ed="X" n="0194a06"/><lb ed="R049" n="0135a09"/>土六瑞。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0194a07"/><lb ed="R049" n="0135a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0194a0701">時佛說大乘經名無量義<note place="inline">至</note>現諸希有事。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0194a08"/><lb ed="R049" n="0135a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0194a0801">初一行頌說法次一行頌入定次二句頌雨華長
<lb ed="X" n="0194a09"/><lb ed="R049" n="0135a12"/>出天鼓自鳴表無問自說也次半行頌衆喜次半
<lb ed="X" n="0194a10"/><lb ed="R049" n="0135a13"/>行頌地動次一句頌放光現諸希有事者卽總頌
<lb ed="X" n="0194a11"/><lb ed="R049" n="0135a14"/>諸瑞也。</p><p xml:id="pX31p0194a1104" cb:place="inline">△二頌他土六瑞五初頌見六趣衆生同。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0194a12"/><lb ed="R049" n="0135a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0194a1201">此光照東方萬八千佛土<note place="inline">至</note>各供養其佛。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0194a13"/><lb ed="R049" n="0135a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0194a1301">初半行重明總瑞次一句正擧六趣故云一切次
<lb ed="X" n="0194a14"/><lb ed="R049" n="0135a17"/>一句中總明生死因果及處生死兩字總標也業
<lb ed="X" n="0194a15"/><lb ed="R049" n="0135a18"/>明生死之因報明生死之果處卽二十五有次一
<lb ed="X" n="0194a16"/><lb ed="R049" n="0135b01"/>行明所依土前長行文及問答中皆不云光色至
<lb ed="X" n="0194a17"/><lb ed="R049" n="0135b02"/>此方云者前豈應無玻瓈或云塞頗胝迦此云水
<lb ed="X" n="0194a18"/><lb ed="R049" n="0135b03"/>玉琉璃具云吠琉璃此云靑色寶亦翻不遠謂西
<lb ed="X" n="0194a19"/><lb ed="R049" n="0135b04"/>域有山去波羅奈城不遠山出此寶因以名焉次
<lb ed="X" n="0194a20"/><lb ed="R049" n="0135b05"/>一行明諸趣供養雖云供養意表機成當知前亦
<lb ed="X" n="0194a21"/><lb ed="R049" n="0135b06"/>非無也。</p><p xml:id="pX31p0194a2104" cb:place="inline">△二頌見彼土諸佛同。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0194a22"/><lb ed="R049" n="0135b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0194a2201">又見諸如來自然成佛道<note place="inline">至</note>內現眞金像。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0194a23"/><lb ed="R049" n="0135b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0194a2301">自然成佛道者方便道則加心修習發眞道卽是
<lb ed="X" n="0194a24"/><lb ed="R049" n="0135b09"/>自然任運與理合也自然成佛道是報身琉璃是
<pb ed="X" xml:id="X31.0607.0194b" n="0194b"/>
<lb ed="X" n="0194b01"/><lb ed="R049" n="0135b10"/>法身本淨金像是應物現形。</p><p xml:id="pX31p0194b0112" cb:place="inline">△三頌聞佛說頓敎
<lb ed="X" n="0194b02"/><lb ed="R049" n="0135b11"/>同。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0194b03"/><lb ed="R049" n="0135b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0194b0301">世尊在大衆敷演深法義。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0194b04"/><lb ed="R049" n="0135b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0194b0401">此則將法約人法旣深玄當知必逗大機開頓敎
<lb ed="X" n="0194b05"/><lb ed="R049" n="0135b14"/>也此頌上純一無雜七善之文妙樂云言將法約
<lb ed="X" n="0194b06"/><lb ed="R049" n="0135b15"/>人者但云深法不語菩薩約法須之。</p><p xml:id="pX31p0194b0615" cb:place="inline">△四頌見聲
<lb ed="X" n="0194b07"/><lb ed="R049" n="0135b16"/>聞等三乘卽是昔佛開漸敎法同。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0194b08"/><lb ed="R049" n="0135b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0194b0801">一一諸佛土聲聞衆無數<note place="inline">至</note>斯由佛光照。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0194b09"/><lb ed="R049" n="0135b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0194b0901">此卽將人約法人旣二乘必知開三藏說也初一
<lb ed="X" n="0194b10"/><lb ed="R049" n="0136a01"/>行頌上爲聲聞人說應四諦等也雖不頌出緣覺
<lb ed="X" n="0194b11"/><lb ed="R049" n="0136a02"/>兼攝在中次二行頌上六度大乘也行施忍辱等
<lb ed="X" n="0194b12"/><lb ed="R049" n="0136a03"/>等餘禪慧二度耳而以比丘爲六度菩薩者前發
<lb ed="X" n="0194b13"/><lb ed="R049" n="0136a04"/>問偈中旣云又見菩薩而作比丘於此名比丘爲
<lb ed="X" n="0194b14"/><lb ed="R049" n="0136a05"/>菩薩義亦無妨妙樂云言將人約法者但云聲聞
<lb ed="X" n="0194b15"/><lb ed="R049" n="0136a06"/>不云四諦約人須之亦可從或有諸比丘去至說
<lb ed="X" n="0194b16"/><lb ed="R049" n="0136a07"/>法求佛道四行總頌菩薩卽六度義足以第三行
<lb ed="X" n="0194b17"/><lb ed="R049" n="0136a08"/>是禪第四行是智。</p><p xml:id="pX31p0194b1708" cb:place="inline">△五頌見菩薩種種因緣卽是
<lb ed="X" n="0194b18"/><lb ed="R049" n="0136a09"/>開方等般若敎同。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0194b19"/><lb ed="R049" n="0136a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0194b1901">又見諸菩薩深入諸禪定<note place="inline">至</note>說法求佛道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0194b20"/><lb ed="R049" n="0136a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0194b2001">△二頌四衆疑念同。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0194b21"/><lb ed="R049" n="0136a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0194b2101">爾時四部衆見日月燈佛<note place="inline">至</note>是事何因緣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0194b22"/><lb ed="R049" n="0136a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0194b2201">△三頌曾與當同六初頌因人同。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0194b23"/><lb ed="R049" n="0136a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0194b2301">天人所奉尊適從三昧起<note place="inline">至</note>令妙光歡喜。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0194b24"/><lb ed="R049" n="0136a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0194b2401">世間者隔別名世間差名間世間眼者言菩薩爲
<pb ed="X" xml:id="X31.0607.0194c" n="0194c"/>
<lb ed="X" n="0194c01"/><lb ed="R049" n="0136a16"/>世間出世間之眼目化導於人也。</p><p xml:id="pX31p0194c0114" cb:place="inline">△二頌說法同。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0194c02"/><lb ed="R049" n="0136a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0194c0201">說是法華經。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0194c03"/><lb ed="R049" n="0136a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0194c0301">△三頌時節同。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0194c04"/><lb ed="R049" n="0136b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0194c0401">滿六十小劫不起於此座<note place="inline">至</note>悉皆能受持。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0194c05"/><lb ed="R049" n="0136b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0194c0501">妙光奉持昔佛之法亦如身子受今佛付囑也。</p><p xml:id="pX31p0194c0519" cb:place="inline">△
<lb ed="X" n="0194c06"/><lb ed="R049" n="0136b03"/>四頌唱滅同。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0194c07"/><lb ed="R049" n="0136b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0194c0701">佛說是法華令衆歡喜<anchor xml:id="nkr_note_add_0194c0701" n="0194c0701"/><anchor xml:id="beg0194c0701" n="0194c0701"/>已<anchor xml:id="end0194c0701"/><note place="inline">至</note>當入於涅槃。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0194c08"/><lb ed="R049" n="0136b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0194c0801">此是昔佛唱滅與今佛同尋繼也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0194c09"/><lb ed="R049" n="0136b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0194c0901">汝一心精進當離於放逸諸佛甚難値億劫時一遇。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0194c10"/><lb ed="R049" n="0136b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0194c1001">此是昔佛囑累亦與今佛同如遺敎經云汝等比
<lb ed="X" n="0194c11"/><lb ed="R049" n="0136b08"/>丘我滅度後當珍敬波羅提木叉如暗遇明如貧
<lb ed="X" n="0194c12"/><lb ed="R049" n="0136b09"/>得寶等。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0194c13"/><lb ed="R049" n="0136b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0194c1301">世尊諸子等聞佛入涅槃各各懷悲惱佛滅一何速。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0194c14"/><lb ed="R049" n="0136b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0194c1401">此時衆聞佛入滅而生悲泣亦與今佛同如大經
<lb ed="X" n="0194c15"/><lb ed="R049" n="0136b12"/>云涕泣盈目徧體血現如波羅奢華此卽重法慕
<lb ed="X" n="0194c16"/><lb ed="R049" n="0136b13"/>人之志也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0194c17"/><lb ed="R049" n="0136b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0194c1701">聖主法之王安慰無量衆我若滅度時汝等勿憂怖。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0194c18"/><lb ed="R049" n="0136b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0194c1801">此昔佛慰諭時衆亦與今佛同如遺敎經云汝等
<lb ed="X" n="0194c19"/><lb ed="R049" n="0136b16"/>比丘勿懷悲惱若我住世一劫二劫會亦應滅會
<lb ed="X" n="0194c20"/><lb ed="R049" n="0136b17"/>而不離終不可得自利利人法皆具足若我久住
<lb ed="X" n="0194c21"/><lb ed="R049" n="0136b18"/>更無所益。</p><p xml:id="pX31p0194c2105" cb:place="inline">△五頌授記同。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0194c22"/><lb ed="R049" n="0137a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0194c2201">是<name role="" type="person">德藏菩薩</name>於無漏實相<note place="inline">至</note>亦度無量衆。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0194c23"/><lb ed="R049" n="0137a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0194c2301">無漏實相謂圓妙三諦之法也無漏者收攝三諦
<lb ed="X" n="0194c24"/><lb ed="R049" n="0137a03"/>無漏失也實相者離虗妄分別之相名爲實相卽
<pb ed="X" xml:id="X31.0607.0195a" n="0195a"/>
<lb ed="X" n="0195a01"/><lb ed="R049" n="0137a04"/>無相之相也。</p><p xml:id="pX31p0195a0106" cb:place="inline">△六頌滅後通經同五初頌滅後時
<lb ed="X" n="0195a02"/><lb ed="R049" n="0137a05"/>節衆益。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0195a03"/><lb ed="R049" n="0137a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0195a0301">佛此夜滅度如薪盡火滅<note place="inline">至</note>以求無上道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0195a04"/><lb ed="R049" n="0137a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0195a0401">如薪盡火滅者小乘佛以果報身爲薪智慧爲火
<lb ed="X" n="0195a05"/><lb ed="R049" n="0137a08"/>慧依報身身滅智亡故云薪盡火滅大乘以機爲
<lb ed="X" n="0195a06"/><lb ed="R049" n="0137a09"/>薪逗應爲火衆生機盡應形亦滅故云薪盡火滅。</p>
<lb ed="X" n="0195a07"/><lb ed="R049" n="0137a10"/><p xml:id="pX31p0195a0701">△二頌能弘經人名號。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0195a08"/><lb ed="R049" n="0137a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0195a0801">是妙光法師奉持佛法藏。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0195a09"/><lb ed="R049" n="0137a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0195a0901">△三頌行經時節久近。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0195a10"/><lb ed="R049" n="0137a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0195a1001">八十小劫中廣宣法華經。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0195a11"/><lb ed="R049" n="0137a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0195a1101">△四頌所益弟子果滿二初頌<anchor xml:id="nkr_note_add_0195a1101" n="0195a1101"/><anchor xml:id="beg0195a1101" n="0195a1101"/>已<anchor xml:id="end0195a1101"/>成弟子。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0195a12"/><lb ed="R049" n="0137a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0195a1201">是諸八王子妙光所開化<note place="inline">至</note>度脫無量衆。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0195a13"/><lb ed="R049" n="0137a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0195a1301">天中天者涅槃經明四種天一者世間天如諸國
<lb ed="X" n="0195a14"/><lb ed="R049" n="0137a17"/>王二者生天從四天王至非非想天三者淨天謂
<lb ed="X" n="0195a15"/><lb ed="R049" n="0137a18"/>四果支佛四者義天謂十住菩薩以見一切法是
<lb ed="X" n="0195a16"/><lb ed="R049" n="0137b01"/>空義故今佛超出四天名天中天。</p><p xml:id="pX31p0195a1614" cb:place="inline">△二頌當成弟
<lb ed="X" n="0195a17"/><lb ed="R049" n="0137b02"/>子。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0195a18"/><lb ed="R049" n="0137b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0195a1801">是妙光法師時有一弟子<note place="inline">至</note>其數無有量。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0195a19"/><lb ed="R049" n="0137b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0195a1901">釋師子者華嚴經云譬如大師子吼小師子聞悉
<lb ed="X" n="0195a20"/><lb ed="R049" n="0137b05"/>皆勇徤一切禽獸遠避竄伏佛師子吼諸菩薩等
<lb ed="X" n="0195a21"/><lb ed="R049" n="0137b06"/>若聞讚歎菩提心聲長養法身妄見衆生慚伏退
<lb ed="X" n="0195a22"/><lb ed="R049" n="0137b07"/>散今以師子喩釋迦佛故云釋師子也。</p><p xml:id="pX31p0195a2216" cb:place="inline">△五結會
<lb ed="X" n="0195a23"/><lb ed="R049" n="0137b08"/>古今。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0195a24"/><lb ed="R049" n="0137b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0195a2401">彼佛滅度後懈怠者汝是妙光法師者今則我身是。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X31.0607.0195b" n="0195b"/>
<lb ed="X" n="0195b01"/><lb ed="R049" n="0137b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0195b0101">△三頌分明判答三初頌說大乘經。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0195b02"/><lb ed="R049" n="0137b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0195b0201">我見燈明佛本光瑞如此以是知今佛欲說法華經。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0195b03"/><lb ed="R049" n="0137b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0195b0301">△二頌敎菩薩法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0195b04"/><lb ed="R049" n="0137b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0195b0401">今相如本瑞是諸佛方便<note place="inline">至</note>充足求道者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0195b05"/><lb ed="R049" n="0137b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0195b0501">上之六句但明欲說之由誡衆令生渴慕耳下二
<lb ed="X" n="0195b06"/><lb ed="R049" n="0137b15"/>句正頌上敎菩薩法。</p><p xml:id="pX31p0195b0609" cb:place="inline">△三頌佛所護念。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0195b07"/><lb ed="R049" n="0137b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0195b0701">諸求三乘人若有疑悔者佛當爲除斷令盡無有餘。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0195b08"/><lb ed="R049" n="0137b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0195b0801">是佛所護故爲斷疑故此一行是頌佛所護念又
<lb ed="X" n="0195b09"/><lb ed="R049" n="0137b18"/>從我見燈明佛至此凡四行卽是約行五章但缺
<lb ed="X" n="0195b10"/><lb ed="R049" n="0138a01"/>敎相初一偈是妙法爲名第二偈是實相爲體第
<lb ed="X" n="0195b11"/><lb ed="R049" n="0138a02"/>三偈是一乘因果爲宗第四偈是斷疑生信爲用
<lb ed="X" n="0195b12"/><lb ed="R049" n="0138a03"/>天台大師約五義申釋首題葢本於此前彌勒釋
<lb ed="X" n="0195b13"/><lb ed="R049" n="0138a04"/>四伏難令文殊必定有答此中是文殊斷四伏疑
<lb ed="X" n="0195b14"/><lb ed="R049" n="0138a05"/>使彌勒莫復更問初第一疑因文殊廣引先佛曾
<lb ed="X" n="0195b15"/><lb ed="R049" n="0138a06"/>說法華故彌勒潛疑欲問諸佛赴緣人時各異古
<lb ed="X" n="0195b16"/><lb ed="R049" n="0138a07"/>佛雖名法華今佛何必如此文殊卽以第一偈斷
<lb ed="X" n="0195b17"/><lb ed="R049" n="0138a08"/>云我見燈明佛本光瑞如此以是知今佛欲說法
<lb ed="X" n="0195b18"/><lb ed="R049" n="0138a09"/>華經此斷其疑名之問也彌勒因此又疑自有名
<lb ed="X" n="0195b19"/><lb ed="R049" n="0138a10"/>同義同自有名同義異此名何所顯召文殊卽以
<lb ed="X" n="0195b20"/><lb ed="R049" n="0138a11"/>第二偈斷云今相如本瑞是諸佛方便今佛放光
<lb ed="X" n="0195b21"/><lb ed="R049" n="0138a12"/>明助發實相義此斷其疑體之問也彌勒因此又
<lb ed="X" n="0195b22"/><lb ed="R049" n="0138a13"/>疑實相無相何人會之文殊卽以第三偈斷云諸
<lb ed="X" n="0195b23"/><lb ed="R049" n="0138a14"/>人今當知合掌一心待佛當雨法雨充足求道者
<lb ed="X" n="0195b24"/><lb ed="R049" n="0138a15"/>此斷其疑宗之問也彌勒因此又疑佛雨法雨止
<pb ed="X" xml:id="X31.0607.0195c" n="0195c"/>
<lb ed="X" n="0195c01"/><lb ed="R049" n="0138a16"/>洽菩薩亦潤二乘文殊卽以第四偈斷云諸求三
<lb ed="X" n="0195c02"/><lb ed="R049" n="0138a17"/>乘人若有疑悔者佛當爲除斷令盡無有餘此卽
<lb ed="X" n="0195c03"/><lb ed="R049" n="0138a18"/>斷其疑用之問也彌勒聯翩構疑文殊頻煩爲斷
<lb ed="X" n="0195c04"/><lb ed="R049" n="0138b01"/>旣事窮理盡卽得之於懷可謂善於問答具二莊
<lb ed="X" n="0195c05"/><lb ed="R049" n="0138b02"/>嚴光宅但知述於釗師釋四種伏難使文殊必答
<lb ed="X" n="0195c06"/><lb ed="R049" n="0138b03"/>顯彌勒之美不見文殊釋四伏疑令彌勒不問抑
<lb ed="X" n="0195c07"/><lb ed="R049" n="0138b04"/>妙德之能此義出自天台非傳他疏。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0195c08"/><lb ed="R049" n="0138b05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">方便品第二</cb:mulu><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0195c0801">妙法蓮華經方便品第二</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0195c09"/><lb ed="R049" n="0138b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0195c0901">方便有三一方者法也便者用也善用偏法逗會
<lb ed="X" n="0195c10"/><lb ed="R049" n="0138b07"/>衆生卽前三敎方便也此義可釋他經非今品意
<lb ed="X" n="0195c11"/><lb ed="R049" n="0138b08"/>二方便者門也門名能通通於所通方便權略皆
<lb ed="X" n="0195c12"/><lb ed="R049" n="0138b09"/>爲眞實作門眞實得顯功由方便從能顯得名故
<lb ed="X" n="0195c13"/><lb ed="R049" n="0138b10"/>以門釋方便如經云開方便門示眞實相此義可
<lb ed="X" n="0195c14"/><lb ed="R049" n="0138b11"/>釋他經非今品意三方者祕也便者妙也妙達於
<lb ed="X" n="0195c15"/><lb ed="R049" n="0138b12"/>方卽是眞祕點內衣裏無價之珠與王頂上唯有
<lb ed="X" n="0195c16"/><lb ed="R049" n="0138b13"/>一珠無二無別指客作人是長者子亦無二無別
<lb ed="X" n="0195c17"/><lb ed="R049" n="0138b14"/>如斯之言是祕是妙如經云惟我知是相十方佛
<lb ed="X" n="0195c18"/><lb ed="R049" n="0138b15"/>亦然止止不須說我法妙難思故以祕釋方以妙
<lb ed="X" n="0195c19"/><lb ed="R049" n="0138b16"/>釋便正是今品之意故言方便品也。</p><p xml:id="pX31p0195c1915" cb:place="inline">△二八品正
<lb ed="X" n="0195c20"/><lb ed="R049" n="0138b17"/>說文句云從此品訖分別功德品十九行偈或至
<lb ed="X" n="0195c21"/><lb ed="R049" n="0138b18"/>偈後現在四信弟子文盡名爲正說分若作兩正
<lb ed="X" n="0195c22"/><lb ed="R049" n="0139a01"/>說從此下訖授學無學人記品是迹門正說今且
<lb ed="X" n="0195c23"/><lb ed="R049" n="0139a02"/>逐近就迹門正說更爲兩初方便品初略開三顯
<lb ed="X" n="0195c24"/><lb ed="R049" n="0139a03"/>一二初開三顯一二初長行幷十七行半偈歎二
<pb ed="X" xml:id="X31.0607.0196a" n="0196a"/>
<lb ed="X" n="0196a01"/><lb ed="R049" n="0139a04"/>智二初長行二初寄言歎二智二初明諸佛權實
<lb ed="X" n="0196a02"/><lb ed="R049" n="0139a05"/>三初雙歎二初經家提起。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0196a03"/><lb ed="R049" n="0139a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0196a0301">爾時世尊從三昧安詳而起吿舍利弗。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0196a04"/><lb ed="R049" n="0139a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0196a0401">爾時者卽指文殊答問竟時也佛常在定何故言
<lb ed="X" n="0196a05"/><lb ed="R049" n="0139a08"/>起此有所示往古諸佛說此經時必前入無量義
<lb ed="X" n="0196a06"/><lb ed="R049" n="0139a09"/>定今佛亦爾入定緣理安心實相出定令他亦安
<lb ed="X" n="0196a07"/><lb ed="R049" n="0139a10"/>心實相內安實相方起化他故言安詳而起也吿
<lb ed="X" n="0196a08"/><lb ed="R049" n="0139a11"/>舍利弗者其小乘中智慧第一將欲因其破小智
<lb ed="X" n="0196a09"/><lb ed="R049" n="0139a12"/>顯大智故先吿之以動羣輩耳。</p><p xml:id="pX31p0196a0913" cb:place="inline">△二歎智二初歎
<lb ed="X" n="0196a10"/><lb ed="R049" n="0139a13"/>實智。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0196a11"/><lb ed="R049" n="0139a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0196a1101">諸佛智慧甚深無量。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0196a12"/><lb ed="R049" n="0139a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0196a1201">非三敎化他權實故言諸佛顯自行之實故言智
<lb ed="X" n="0196a13"/><lb ed="R049" n="0139a16"/>慧此智慧體卽一心三智甚深無量者卽稱歎之
<lb ed="X" n="0196a14"/><lb ed="R049" n="0139a17"/>辭也明佛實智竪徹如理之底故言甚深橫窮法
<lb ed="X" n="0196a15"/><lb ed="R049" n="0139a18"/>界之邊故言無量無量甚深竪高橫廣譬如根深
<lb ed="X" n="0196a16"/><lb ed="R049" n="0139b01"/>則條茂源遠則流長實智旣然權智例爾。</p><p xml:id="pX31p0196a1617" cb:place="inline">△二歎
<lb ed="X" n="0196a17"/><lb ed="R049" n="0139b02"/>權智。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0196a18"/><lb ed="R049" n="0139b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0196a1801">其智慧門難解難入一切聲聞辟支佛所不能知。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0196a19"/><lb ed="R049" n="0139b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0196a1901">道前方便有進趣之力故名爲門從門入到道中
<lb ed="X" n="0196a20"/><lb ed="R049" n="0139b05"/>道中稱實道前爲權也難解難入者歎權智之辭
<lb ed="X" n="0196a21"/><lb ed="R049" n="0139b06"/>也不謀而了無方大用七種方便不能測度十住
<lb ed="X" n="0196a22"/><lb ed="R049" n="0139b07"/>始解解卽開也十地爲入擧初與後中間難示難
<lb ed="X" n="0196a23"/><lb ed="R049" n="0139b08"/>悟可知而別擧聲聞緣覺所不能知者執重故別
<lb ed="X" n="0196a24"/><lb ed="R049" n="0139b09"/>破之耳華嚴頓照聾啞瞽聵故云不知方等彈斥
<pb ed="X" xml:id="X31.0607.0196b" n="0196b"/>
<lb ed="X" n="0196b01"/><lb ed="R049" n="0139b10"/>保住草菴故言不知般若轉敎無心希取一飡之
<lb ed="X" n="0196b02"/><lb ed="R049" n="0139b11"/>意故言不知今大機啓發放光動地彼此今古諸
<lb ed="X" n="0196b03"/><lb ed="R049" n="0139b12"/>佛道同由懷疑惑故言不知利根菩薩節節能知
<lb ed="X" n="0196b04"/><lb ed="R049" n="0139b13"/>鈍同二乘是亦不知也又智慧門者自有方便智
<lb ed="X" n="0196b05"/><lb ed="R049" n="0139b14"/>慧爲門得入佛智慧如瓔珞經云二觀爲方便道
<lb ed="X" n="0196b06"/><lb ed="R049" n="0139b15"/>得入中道第一義諦是也自有佛智慧爲門得入
<lb ed="X" n="0196b07"/><lb ed="R049" n="0139b16"/>佛智慧卽是今經所歎其智慧門是也妙樂云此
<lb ed="X" n="0196b08"/><lb ed="R049" n="0139b17"/>中須以十地爲道前妙覺爲道中證後爲道後故
<lb ed="X" n="0196b09"/><lb ed="R049" n="0139b18"/>知文意在因之位除眞如外凡有脩入皆屬於權
<lb ed="X" n="0196b10"/><lb ed="R049" n="0140a01"/>惟以果位眞如究滿爲<name role="" type="person">淸涼池</name>此約自行因果相
<lb ed="X" n="0196b11"/><lb ed="R049" n="0140a02"/>望以釋若通約事理等釋之此則不然豈以道前
<lb ed="X" n="0196b12"/><lb ed="R049" n="0140a03"/>而無實豈以道後而無權耶故難解難入略歎道
<lb ed="X" n="0196b13"/><lb ed="R049" n="0140a04"/>前因位始末耳。</p><p xml:id="pX31p0196b1307" cb:place="inline">△二雙釋二初釋實智。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0196b14"/><lb ed="R049" n="0140a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0196b1401">所以者何佛曾親近<note place="inline">至</note>盡行諸佛無量道法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0196b15"/><lb ed="R049" n="0140a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0196b1501">所以者何者雙冠二智何故實智甚深良由外値
<lb ed="X" n="0196b16"/><lb ed="R049" n="0140a07"/>佛多稟承至要故實智甚深復由內行純厚盡行
<lb ed="X" n="0196b17"/><lb ed="R049" n="0140a08"/>道法故實智無量無量則釋橫廣甚深則釋竪高。</p>
<lb ed="X" n="0196b18"/><lb ed="R049" n="0140a09"/><p xml:id="pX31p0196b1801">△二釋權智。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0196b19"/><lb ed="R049" n="0140a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0196b1901">勇猛精進名稱普聞。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0196b20"/><lb ed="R049" n="0140a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0196b2001">其智慧門難解難入良由勇猛精進能入難入之
<lb ed="X" n="0196b21"/><lb ed="R049" n="0140a12"/>門旣入門<anchor xml:id="nkr_note_add_0196b2101" n="0196b2101"/><anchor xml:id="beg0196b2101" n="0196b2101"/>已<anchor xml:id="end0196b2101"/>澤被無疆物欽勝德故名稱普聞亦
<lb ed="X" n="0196b22"/><lb ed="R049" n="0140a13"/>可勇猛精進能入法門卽釋權智深名稱普聞卽
<lb ed="X" n="0196b23"/><lb ed="R049" n="0140a14"/>釋權智廣觀上歎權智文無深廣之語例實智此
<lb ed="X" n="0196b24"/><lb ed="R049" n="0140a15"/>義則成。</p><p xml:id="pX31p0196b2404" cb:place="inline">△三雙結二初結實智。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X31.0607.0196c" n="0196c"/>
<lb ed="X" n="0196c01"/><lb ed="R049" n="0140a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0196c0101">成就甚深未曾有法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0196c02"/><lb ed="R049" n="0140a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0196c0201">稱理究竟故言成就到彼岸底故言甚深昔所未
<lb ed="X" n="0196c03"/><lb ed="R049" n="0140a18"/>說故未曾有此結成實智也。</p><p xml:id="pX31p0196c0312" cb:place="inline">△二結權智。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0196c04"/><lb ed="R049" n="0140b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0196c0401">隨宜所說意趣難解。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0196c05"/><lb ed="R049" n="0140b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0196c0501">稱機適會故言隨宜非七方便所知故言難解此
<lb ed="X" n="0196c06"/><lb ed="R049" n="0140b03"/>結成權智也。</p><p xml:id="pX31p0196c0606" cb:place="inline">△二明釋迦權實三初雙歎二初歎
<lb ed="X" n="0196c07"/><lb ed="R049" n="0140b04"/>實智。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0196c08"/><lb ed="R049" n="0140b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0196c0801">舍利弗吾從成佛以來。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0196c09"/><lb ed="R049" n="0140b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0196c0901">若實智不圓佛道不成旣云成佛一成一切成此
<lb ed="X" n="0196c10"/><lb ed="R049" n="0140b07"/>歎實智也。</p><p xml:id="pX31p0196c1005" cb:place="inline">△二歎權智。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0196c11"/><lb ed="R049" n="0140b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0196c1101">種種因緣種種譬喩<note place="inline">至</note>引導衆生令離諸著。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0196c12"/><lb ed="R049" n="0140b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0196c1201">四十餘年以三種化他權實逗會衆生故言種種
<lb ed="X" n="0196c13"/><lb ed="R049" n="0140b10"/>因緣也譬喩者小乘中以芭蕉水沫爲譬大乘中
<lb ed="X" n="0196c14"/><lb ed="R049" n="0140b11"/>以乾城鏡幻等爲譬廣演者能於一法出無量義
<lb ed="X" n="0196c15"/><lb ed="R049" n="0140b12"/>也無數方便者卽七種方便也引導衆生令離諸
<lb ed="X" n="0196c16"/><lb ed="R049" n="0140b13"/>著者說散十善離三途著說靜十善離欲界著說
<lb ed="X" n="0196c17"/><lb ed="R049" n="0140b14"/>三藏離見思著說菩薩法離涅槃著說佛法離順
<lb ed="X" n="0196c18"/><lb ed="R049" n="0140b15"/>道法愛著。</p><p xml:id="pX31p0196c1805" cb:place="inline">△二雙釋。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0196c19"/><lb ed="R049" n="0140b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0196c1901">所以者何如來方便知見波羅蜜皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0196c1901" n="0196c1901"/><anchor xml:id="beg0196c1901" n="0196c1901"/>已<anchor xml:id="end0196c1901"/>具足。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0196c20"/><lb ed="R049" n="0140b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0196c2001">如來卽是釋實智從眞如實相中來而得成佛道
<lb ed="X" n="0196c21"/><lb ed="R049" n="0140b18"/>故名如來方便卽是釋權智由於方便善巧故能
<lb ed="X" n="0196c22"/><lb ed="R049" n="0141a01"/>種種因緣說也知見波羅蜜者卽是雙擧權實知
<lb ed="X" n="0196c23"/><lb ed="R049" n="0141a02"/>見也一切種智名實知佛眼名實見道種智名權
<lb ed="X" n="0196c24"/><lb ed="R049" n="0141a03"/>知法眼名權見悉到事理邊底故悉名波羅蜜言
<pb ed="X" xml:id="X31.0607.0197a" n="0197a"/>
<lb ed="X" n="0197a01"/><lb ed="R049" n="0141a04"/>皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0197a0101" n="0197a0101"/><anchor xml:id="beg0197a0101" n="0197a0101"/>已<anchor xml:id="end0197a0101"/>具足者權實悉究竟也。</p><p xml:id="pX31p0197a0112" cb:place="inline">△三雙結二初結實
<lb ed="X" n="0197a02"/><lb ed="R049" n="0141a05"/>智。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0197a03"/><lb ed="R049" n="0141a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0197a0301">舍利弗如來知見廣大深遠。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0197a04"/><lb ed="R049" n="0141a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0197a0401">如來知見如前說廣大明橫深遠明竪如此實智
<lb ed="X" n="0197a05"/><lb ed="R049" n="0141a08"/>非橫非竪寄言往歎論其橫竪照無限極如函大
<lb ed="X" n="0197a06"/><lb ed="R049" n="0141a09"/>葢大也妙樂云無限故非橫無極故非竪如函大
<lb ed="X" n="0197a07"/><lb ed="R049" n="0141a10"/>等者用不二智稱不二理也。</p><p xml:id="pX31p0197a0712" cb:place="inline">△二結權智。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0197a08"/><lb ed="R049" n="0141a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0197a0801">無量無礙力無所畏<note place="inline">至</note>成就一切未曾有法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0197a09"/><lb ed="R049" n="0141a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0197a0901">無量卽佛地四無量心也無礙卽佛地四無礙辯
<lb ed="X" n="0197a10"/><lb ed="R049" n="0141a13"/>也力卽十力十力者一是處非處力佛知一切因
<lb ed="X" n="0197a11"/><lb ed="R049" n="0141a14"/>緣果報定相從是因緣生如是果報從是因緣不
<lb ed="X" n="0197a12"/><lb ed="R049" n="0141a15"/>生如是果報如是種種是處不是處佛悉徧知無
<lb ed="X" n="0197a13"/><lb ed="R049" n="0141a16"/>能壞無能勝故名力也二業智力佛知一切衆生
<lb ed="X" n="0197a14"/><lb ed="R049" n="0141a17"/>過去未來現在諸業諸受三定力佛知一切諸禪
<lb ed="X" n="0197a15"/><lb ed="R049" n="0141a18"/>三昧四根力佛知他衆生諸根上下五欲力佛知
<lb ed="X" n="0197a16"/><lb ed="R049" n="0141b01"/>他衆生種種欲樂六性力佛知世間種種無數性
<lb ed="X" n="0197a17"/><lb ed="R049" n="0141b02"/>七至處道力佛知一切道至處相八宿命力佛知
<lb ed="X" n="0197a18"/><lb ed="R049" n="0141b03"/>種種宿命一世二世乃至百千世中如是姓名苦
<lb ed="X" n="0197a19"/><lb ed="R049" n="0141b04"/>樂壽命長短等九天眼力佛見衆生死時生時端
<lb ed="X" n="0197a20"/><lb ed="R049" n="0141b05"/>正醜陋若墮惡道若生善道十漏盡力佛諸漏盡
<lb ed="X" n="0197a21"/><lb ed="R049" n="0141b06"/>故自知我生<anchor xml:id="nkr_note_add_0197a2101" n="0197a2101"/><anchor xml:id="beg0197a2101" n="0197a2101"/>已<anchor xml:id="end0197a2101"/>盡不作後有無所畏卽四無所畏
<lb ed="X" n="0197a22"/><lb ed="R049" n="0141b07"/>也一一切智無所畏二漏盡無所畏三說障道無
<lb ed="X" n="0197a23"/><lb ed="R049" n="0141b08"/>所畏四說盡苦道無所畏此四通名無所畏者於
<lb ed="X" n="0197a24"/><lb ed="R049" n="0141b09"/>八衆中廣說自他智斷旣決無失則無微致恐懼
<pb ed="X" xml:id="X31.0607.0197b" n="0197b"/>
<lb ed="X" n="0197b01"/><lb ed="R049" n="0141b10"/>之相故稱無所畏禪卽實相之禪定卽首楞嚴定
<lb ed="X" n="0197b02"/><lb ed="R049" n="0141b11"/>解脫者亦窮八脫之源三昧者禪定解脫至初住
<lb ed="X" n="0197b03"/><lb ed="R049" n="0141b12"/>時破二十五有卽王三昧也深入無際者結成竪
<lb ed="X" n="0197b04"/><lb ed="R049" n="0141b13"/>深成就一切未曾有法者結成橫廣也妙樂云問
<lb ed="X" n="0197b05"/><lb ed="R049" n="0141b14"/>實相之禪與楞嚴定何別答不同何者於根本禪
<lb ed="X" n="0197b06"/><lb ed="R049" n="0141b15"/>達卽實相名爲達禪首楞嚴定本性徤相故。</p><p xml:id="pX31p0197b0618" cb:place="inline">△二
<lb ed="X" n="0197b07"/><lb ed="R049" n="0141b16"/>絕言歎二智二初擧絕歎由二初擧絕歎之由。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0197b08"/><lb ed="R049" n="0141b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0197b0801">舍利弗如來能種種分別<note place="inline">至</note>悅可衆心。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0197b09"/><lb ed="R049" n="0141b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0197b0901">種種分別巧說諸法者擧權智也言辭柔輭悅可
<lb ed="X" n="0197b10"/><lb ed="R049" n="0142a01"/>衆心者擧實智也前寄言歎從實舒權故前實後
<lb ed="X" n="0197b11"/><lb ed="R049" n="0142a02"/>權今絕言歎卷權歸實故前權後實妙樂云旣言
<lb ed="X" n="0197b12"/><lb ed="R049" n="0142a03"/>悅可衆心赴物應是擧權那云擧實等衆心乃以
<lb ed="X" n="0197b13"/><lb ed="R049" n="0142a04"/>得實爲悅故也。</p><p xml:id="pX31p0197b1307" cb:place="inline">△二指絕言之境。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0197b14"/><lb ed="R049" n="0142a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0197b1401">舍利弗取要言之無量無邊未曾有法佛悉成就。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0197b15"/><lb ed="R049" n="0142a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0197b1501">取要言之是指實境無量無邊未曾有法是指權
<lb ed="X" n="0197b16"/><lb ed="R049" n="0142a07"/>境又擧要是創指之端無量無邊是指權未曾有
<lb ed="X" n="0197b17"/><lb ed="R049" n="0142a08"/>法是指實言此二法佛悉成就脩道得故此那可
<lb ed="X" n="0197b18"/><lb ed="R049" n="0142a09"/>說。</p><p xml:id="pX31p0197b1802" cb:place="inline">△二正絕言歎二初正絕言歎。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0197b19"/><lb ed="R049" n="0142a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0197b1901">止舍利弗不須復說。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0197b20"/><lb ed="R049" n="0142a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0197b2001">此法深寂言語道斷體不可說故止而歎之設慈
<lb ed="X" n="0197b21"/><lb ed="R049" n="0142a12"/>悲爲說聞不能解傷其善根是故止之也。</p><p xml:id="pX31p0197b2117" cb:place="inline">△二釋
<lb ed="X" n="0197b22"/><lb ed="R049" n="0142a13"/>止歎意二初佛最上人成就修得最上法故不可
<lb ed="X" n="0197b23"/><lb ed="R049" n="0142a14"/>說二初明最上人權實橫滿不可說。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0197b24"/><lb ed="R049" n="0142a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0197b2401">所以者何佛所成就第一希有難解之法。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X31.0607.0197c" n="0197c"/>
<lb ed="X" n="0197c01"/><lb ed="R049" n="0142a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0197c0101">成就對不成就第一對不第一希有對不希有難
<lb ed="X" n="0197c02"/><lb ed="R049" n="0142a17"/>解對不難解卽是橫明成就等脩道得故故不可
<lb ed="X" n="0197c03"/><lb ed="R049" n="0142a18"/>說妙樂云成就對不成就者以果對因因卽因人
<lb ed="X" n="0197c04"/><lb ed="R049" n="0142b01"/>自他相對卽是橫也第一對不第一希有對不希
<lb ed="X" n="0197c05"/><lb ed="R049" n="0142b02"/>有者圓中極果方云第一希有降此之外皆非第
<lb ed="X" n="0197c06"/><lb ed="R049" n="0142b03"/>一希有難解不難解可知。</p><p xml:id="pX31p0197c0611" cb:place="inline">△二明最上人權實竪
<lb ed="X" n="0197c07"/><lb ed="R049" n="0142b04"/>深不可說。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0197c08"/><lb ed="R049" n="0142b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0197c0801">唯佛與佛乃能究盡。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0197c09"/><lb ed="R049" n="0142b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0197c0901">惟釋迦與十方諸佛究竟實相邊底如十五日之
<lb ed="X" n="0197c10"/><lb ed="R049" n="0142b07"/>月體無不圓光無不徧如此竪深脩道得故故不
<lb ed="X" n="0197c11"/><lb ed="R049" n="0142b08"/>可說妙樂云前句旣以成就等言對他爲橫今有
<lb ed="X" n="0197c12"/><lb ed="R049" n="0142b09"/>究盡之言故對因明竪。</p><p xml:id="pX31p0197c1210" cb:place="inline">△二明權寔法甚深境不
<lb ed="X" n="0197c13"/><lb ed="R049" n="0142b10"/>可思議故不可說二初略標權實章。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0197c14"/><lb ed="R049" n="0142b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0197c1401">諸法實相。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0197c15"/><lb ed="R049" n="0142b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0197c1501">諸法權也實相實也卽實而權權外無實卽權而
<lb ed="X" n="0197c16"/><lb ed="R049" n="0142b13"/>實實外無權斯謂同體妙權妙實法華開顯如點
<lb ed="X" n="0197c17"/><lb ed="R049" n="0142b14"/>銕成金妙在此也妙樂云此是法華之理本諸敎
<lb ed="X" n="0197c18"/><lb ed="R049" n="0142b15"/>之端首釋義之關鍵衆生之依止發心之凭杖權
<lb ed="X" n="0197c19"/><lb ed="R049" n="0142b16"/>謀之用體迷悟之根源果德之理本一化之周窮
<lb ed="X" n="0197c20"/><lb ed="R049" n="0142b17"/>五時之終卒得此十義以消諸異坦然無誤所以
<lb ed="X" n="0197c21"/><lb ed="R049" n="0142b18"/>先歎能依之智卽五佛之權實權實何依所謂妙
<lb ed="X" n="0197c22"/><lb ed="R049" n="0143a01"/>境。</p><p xml:id="pX31p0197c2202" cb:place="inline">△二廣釋權實相。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0197c23"/><lb ed="R049" n="0143a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0197c2301">所謂諸法如是相<note place="inline">至</note>如是本末究竟等。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0197c24"/><lb ed="R049" n="0143a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0197c2401">相以據外覽而可別名爲相性以據內自分不改
<pb ed="X" xml:id="X31.0607.0198a" n="0198a"/>
<lb ed="X" n="0198a01"/><lb ed="R049" n="0143a04"/>名爲性主質名爲體功能爲力搆造爲作習因爲
<lb ed="X" n="0198a02"/><lb ed="R049" n="0143a05"/>因助因爲緣習果爲果報果爲報初相爲本後報
<lb ed="X" n="0198a03"/><lb ed="R049" n="0143a06"/>爲末所歸趣爲究竟等南岳大師讀此文皆云如
<lb ed="X" n="0198a04"/><lb ed="R049" n="0143a07"/>故呼爲十如也天台云依義讀文凡有三轉一云
<lb ed="X" n="0198a05"/><lb ed="R049" n="0143a08"/>是相如是性如乃至是報如二云如是相如是性
<lb ed="X" n="0198a06"/><lb ed="R049" n="0143a09"/>乃至如是報三云相如是性如是乃至報如是若
<lb ed="X" n="0198a07"/><lb ed="R049" n="0143a10"/>皆稱爲如者如名不異卽空義也若作如是相等
<lb ed="X" n="0198a08"/><lb ed="R049" n="0143a11"/>點空相性名字施設卽假義也若作相如是等如
<lb ed="X" n="0198a09"/><lb ed="R049" n="0143a12"/>於中道實相之是卽中義也分別令易解故明空
<lb ed="X" n="0198a10"/><lb ed="R049" n="0143a13"/>假中得意爲言空卽假中約如明空一空一切空
<lb ed="X" n="0198a11"/><lb ed="R049" n="0143a14"/>點如明相一假一切假就是論中一中一切中非
<lb ed="X" n="0198a12"/><lb ed="R049" n="0143a15"/>一二三而一二三不縱不橫名爲實相此之十如
<lb ed="X" n="0198a13"/><lb ed="R049" n="0143a16"/>乃十界上因果之法一法界具十如是十法界具
<lb ed="X" n="0198a14"/><lb ed="R049" n="0143a17"/>百如是又一法界具九法界則有百法界千如是
<lb ed="X" n="0198a15"/><lb ed="R049" n="0143a18"/>九界爲權佛界爲實細論各具權實然此權實不
<lb ed="X" n="0198a16"/><lb ed="R049" n="0143b01"/>可思議乃是三世諸佛二智之境以此爲境何法
<lb ed="X" n="0198a17"/><lb ed="R049" n="0143b02"/>不收此境發智何智不發故荆溪云指的妙境出
<lb ed="X" n="0198a18"/><lb ed="R049" n="0143b03"/>自法華正指此也。</p><p xml:id="pX31p0198a1808" cb:place="inline">△二十七行半偈頌長行二初
<lb ed="X" n="0198a19"/><lb ed="R049" n="0143b04"/>頌寄言歎二智二初合頌歎二佛二智二初頌歎
<lb ed="X" n="0198a20"/><lb ed="R049" n="0143b05"/>諸佛二智。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0198a21"/><lb ed="R049" n="0143b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0198a2101">爾時世尊欲重宣此義而說偈言。</p>
<lb ed="X" n="0198a22"/><lb ed="R049" n="0143b07"/><p xml:id="pX31p0198a2201">世雄不可量諸天及世人一切衆生類無能知佛者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0198a23"/><lb ed="R049" n="0143b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0198a2301">世卽三世世必有方言三世十方諸佛智慧雄猛
<lb ed="X" n="0198a24"/><lb ed="R049" n="0143b09"/>故云世雄頌上諸佛智慧也不可量者頌上甚深
<pb ed="X" xml:id="X31.0607.0198b" n="0198b"/>
<lb ed="X" n="0198b01"/><lb ed="R049" n="0143b10"/>無量此頌諸佛實智也次三句頌上諸佛權智。</p><p xml:id="pX31p0198b0119" cb:place="inline">△
<lb ed="X" n="0198b02"/><lb ed="R049" n="0143b11"/>二頌歎釋迦二智。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0198b03"/><lb ed="R049" n="0143b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0198b0301">佛力無所畏解脫諸三昧及佛諸餘法無能測量者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0198b04"/><lb ed="R049" n="0143b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0198b0401">佛者頌吾成佛也正頌實智力無畏等頌諸功德
<lb ed="X" n="0198b05"/><lb ed="R049" n="0143b14"/>是頌權智餘法者卽指化他之權是實智之餘助
<lb ed="X" n="0198b06"/><lb ed="R049" n="0143b15"/>耳正頌上種種因緣等也妙樂云前行但云世雄
<lb ed="X" n="0198b07"/><lb ed="R049" n="0143b16"/>世必有方故知是頌諸佛今直云佛力以前文中
<lb ed="X" n="0198b08"/><lb ed="R049" n="0143b17"/>釋迦權智具有力無畏等知是頌釋迦也。</p><p xml:id="pX31p0198b0817" cb:place="inline">△二合
<lb ed="X" n="0198b09"/><lb ed="R049" n="0143b18"/>頌二佛釋歎結歎。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0198b10"/><lb ed="R049" n="0144a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0198b1001">本從無數佛具足行諸道<note place="inline">至</note>我<anchor xml:id="nkr_note_add_0198b1001" n="0198b1001"/><anchor xml:id="beg0198b1001" n="0198b1001"/>已<anchor xml:id="end0198b1001"/>悉知見。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0198b11"/><lb ed="R049" n="0144a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0198b1101">本從無數佛具足行諸道頌上佛曾親近百千諸
<lb ed="X" n="0198b12"/><lb ed="R049" n="0144a03"/>佛盡行道法也甚深微妙法頌上成就甚深未曾
<lb ed="X" n="0198b13"/><lb ed="R049" n="0144a04"/>有法也難見難可了頌上意趣難解也於無量億
<lb ed="X" n="0198b14"/><lb ed="R049" n="0144a05"/>劫行此諸道<anchor xml:id="nkr_note_add_0198b1401" n="0198b1401"/><anchor xml:id="beg0198b1401" n="0198b1401"/>已<anchor xml:id="end0198b1401"/>頌上知見波羅蜜皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0198b1402" n="0198b1402"/><anchor xml:id="beg0198b1402" n="0198b1402"/>已<anchor xml:id="end0198b1402"/>具足此二
<lb ed="X" n="0198b15"/><lb ed="R049" n="0144a06"/>句擧因具足道場得成果擧果具足我<anchor xml:id="nkr_note_add_0198b1501" n="0198b1501"/><anchor xml:id="beg0198b1501" n="0198b1501"/>已<anchor xml:id="end0198b1501"/>悉知見
<lb ed="X" n="0198b16"/><lb ed="R049" n="0144a07"/>一句頌上如來知見廣大深遠也。</p><p xml:id="pX31p0198b1614" cb:place="inline">△二頌絕言歎
<lb ed="X" n="0198b17"/><lb ed="R049" n="0144a08"/>二智五初頌不思議境。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0198b18"/><lb ed="R049" n="0144a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0198b1801">如是大果報種種性相義。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0198b19"/><lb ed="R049" n="0144a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0198b1901">頌上十如是大卽妙也十界不同故云種種但擧
<lb ed="X" n="0198b20"/><lb ed="R049" n="0144a11"/>初後中間可知義字兼頌究竟等也義謂義理一
<lb ed="X" n="0198b21"/><lb ed="R049" n="0144a12"/>究竟之言有空假中義理故也。</p><p xml:id="pX31p0198b2113" cb:place="inline">△二追頌絕言境。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0198b22"/><lb ed="R049" n="0144a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0198b2201">我及十方佛乃能知是事。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0198b23"/><lb ed="R049" n="0144a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0198b2301">頌上取要言之佛悉成就也。</p><p xml:id="pX31p0198b2312" cb:place="inline">△三追頌絕言歎。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0198b24"/><lb ed="R049" n="0144a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0198b2401">是法不可示言辭相寂滅。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X31.0607.0198c" n="0198c"/>
<lb ed="X" n="0198c01"/><lb ed="R049" n="0144a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0198c0101">頌上止止不須說也實相非方所故不可示非言
<lb ed="X" n="0198c02"/><lb ed="R049" n="0144a17"/>語道故言辭相寂滅。</p><p xml:id="pX31p0198c0209" cb:place="inline">△四頌擧不知人八初總揀
<lb ed="X" n="0198c03"/><lb ed="R049" n="0144a18"/>不入者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0198c04"/><lb ed="R049" n="0144b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0198c0401">諸餘衆生類無有能得解。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0198c05"/><lb ed="R049" n="0144b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0198c0501">卽七方便人也。</p><p xml:id="pX31p0198c0507" cb:place="inline">△二揀能入者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0198c06"/><lb ed="R049" n="0144b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0198c0601">除諸菩薩衆信力堅固者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0198c07"/><lb ed="R049" n="0144b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0198c0701">卽圓敎十信故言信力堅固者也長行明究竟佛
<lb ed="X" n="0198c08"/><lb ed="R049" n="0144b05"/>知今頌中明初信知互擧耳。</p><p xml:id="pX31p0198c0812" cb:place="inline">△三揀二乘不知。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0198c09"/><lb ed="R049" n="0144b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0198c0901">諸佛弟子衆曾供養諸佛<note place="inline">至</note>其力所不堪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0198c10"/><lb ed="R049" n="0144b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0198c1001">一切漏三界見思也最後身二乘極果也。</p><p xml:id="pX31p0198c1017" cb:place="inline">△四擧
<lb ed="X" n="0198c11"/><lb ed="R049" n="0144b08"/>身子不知。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0198c12"/><lb ed="R049" n="0144b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0198c1201">假使滿世間皆如舍利弗盡思共度量不能測佛智。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0198c13"/><lb ed="R049" n="0144b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0198c1301">△五擧諸弟子不知。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0198c14"/><lb ed="R049" n="0144b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0198c1401">正使滿十方皆如舍利弗<note place="inline">至</note>亦復不能知。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0198c15"/><lb ed="R049" n="0144b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0198c1501">△六擧支佛不知。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0198c16"/><lb ed="R049" n="0144b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0198c1601">辟支佛利智無漏最後身<note place="inline">至</note>莫能知少分。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0198c17"/><lb ed="R049" n="0144b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0198c1701">△七擧發心菩薩不知。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0198c18"/><lb ed="R049" n="0144b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0198c1801">新發意菩薩供養無數佛<note place="inline">至</note>不能知佛智。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0198c19"/><lb ed="R049" n="0144b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0198c1901">新發意者發心語通或可六度菩薩三僧祇未斷
<lb ed="X" n="0198c20"/><lb ed="R049" n="0144b17"/>惑名爲發心或可指上諸天及世人等自攝得六
<lb ed="X" n="0198c21"/><lb ed="R049" n="0144b18"/>度而發心之語別擬通別二敎初心之人皆名新
<lb ed="X" n="0198c22"/><lb ed="R049" n="0145a01"/>發意菩薩也。</p><p xml:id="pX31p0198c2206" cb:place="inline">△八揀不退菩薩不知。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0198c23"/><lb ed="R049" n="0145a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0198c2301">不退諸菩薩其數如恒沙一心共思求亦復不能知。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0198c24"/><lb ed="R049" n="0145a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0198c2401">通敎三八人地至第七<anchor xml:id="nkr_note_add_0198c2401" n="0198c2401"/><anchor xml:id="beg0198c2401" n="0198c2401"/>已<anchor xml:id="end0198c2401"/>辦地斷界內惑名位不
<pb ed="X" xml:id="X31.0607.0199a" n="0199a"/>
<lb ed="X" n="0199a01"/><lb ed="R049" n="0145a04"/>退別敎初住至七住亦斷界內惑亦名位不退八
<lb ed="X" n="0199a02"/><lb ed="R049" n="0145a05"/>住至十向名行不退等亦所不知也。</p><p xml:id="pX31p0199a0215" cb:place="inline">△五頌唯佛
<lb ed="X" n="0199a03"/><lb ed="R049" n="0145a06"/>能知實相境。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0199a04"/><lb ed="R049" n="0145a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0199a0401">又吿舍利弗無漏不思議<note place="inline">至</note>十方佛亦然。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0199a05"/><lb ed="R049" n="0145a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0199a0501">無漏不思議者頌上結要擧權實二智所止之境
<lb ed="X" n="0199a06"/><lb ed="R049" n="0145a09"/>也無漏名同應思義別收三諦無漏失權實智無
<lb ed="X" n="0199a07"/><lb ed="R049" n="0145a10"/>漏失故名無漏卽權而實卽實而權故不可思議
<lb ed="X" n="0199a08"/><lb ed="R049" n="0145a11"/>也甚深微妙法一句頌上第一希有難解之法我
<lb ed="X" n="0199a09"/><lb ed="R049" n="0145a12"/>今<anchor xml:id="nkr_note_add_0199a0901" n="0199a0901"/><anchor xml:id="beg0199a0901" n="0199a0901"/>已<anchor xml:id="end0199a0901"/>具得等三句頌上唯佛與佛乃能究竟也明
<lb ed="X" n="0199a10"/><lb ed="R049" n="0145a13"/>諸佛道同同皆究竟故云唯我知是相十方佛亦
<lb ed="X" n="0199a11"/><lb ed="R049" n="0145a14"/>然。</p><p xml:id="pX31p0199a1102" cb:place="inline">△二三行半正略開顯動執生疑二初諸佛顯
<lb ed="X" n="0199a12"/><lb ed="R049" n="0145a15"/>實三初諸佛道同。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0199a13"/><lb ed="R049" n="0145a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0199a1301">舍利弗當知諸佛語無異。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0199a14"/><lb ed="R049" n="0145a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0199a1401">△二勸令生信。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0199a15"/><lb ed="R049" n="0145a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0199a1501">於佛所說法當生大信力。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0199a16"/><lb ed="R049" n="0145b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0199a1601">△三正顯眞實。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0199a17"/><lb ed="R049" n="0145b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0199a1701">世尊法久後要當說眞實。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0199a18"/><lb ed="R049" n="0145b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0199a1801">△二釋迦開三三初正明開三。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0199a19"/><lb ed="R049" n="0145b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0199a1901">吿諸聲聞衆及求緣覺乘我令脫苦縛逮得涅槃者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0199a20"/><lb ed="R049" n="0145b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0199a2001">上明諸佛顯實今明釋迦開三顯實必開三開三
<lb ed="X" n="0199a21"/><lb ed="R049" n="0145b06"/>必顯實互明一邊以顯佛佛道同也將明二乘之
<lb ed="X" n="0199a22"/><lb ed="R049" n="0145b07"/>非故言逮得涅槃者又解我令解苦縛逮得涅槃
<lb ed="X" n="0199a23"/><lb ed="R049" n="0145b08"/>卽擬六度菩薩乘謂六度行前度他故故言我令
<lb ed="X" n="0199a24"/><lb ed="R049" n="0145b09"/>脫苦縛後取無漏故言逮得涅槃此義推之知是
<pb ed="X" xml:id="X31.0607.0199b" n="0199b"/>
<lb ed="X" n="0199b01"/><lb ed="R049" n="0145b10"/>六度乘也。</p><p xml:id="pX31p0199b0105" cb:place="inline">△二正斥三乘。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0199b02"/><lb ed="R049" n="0145b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0199b0201">佛以方便力示以三乘敎。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0199b03"/><lb ed="R049" n="0145b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0199b0301">△三出立三之意。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0199b04"/><lb ed="R049" n="0145b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0199b0401">衆生處處著引之令得出。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0199b05"/><lb ed="R049" n="0145b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0199b0501">立三之意意是權引離諸苦故非爲眞實但是方
<lb ed="X" n="0199b06"/><lb ed="R049" n="0145b15"/>便門耳。</p><p xml:id="pX31p0199b0604" cb:place="inline">△二騰疑致請二初叙疑二初經家叙二
<lb ed="X" n="0199b07"/><lb ed="R049" n="0145b16"/>初叙千二百疑。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0199b08"/><lb ed="R049" n="0145b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0199b0801">爾時大衆中<note place="inline">至</note><name role="" type="person">阿若憍陳如</name>等千二百人。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0199b09"/><lb ed="R049" n="0145b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0199b0901">△二叙四衆等疑。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0199b10"/><lb ed="R049" n="0146a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0199b1001">及發聲聞辟支佛心比丘比丘尼優婆塞優婆夷。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0199b11"/><lb ed="R049" n="0146a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0199b1101">上斥三乘皆是方便故執動疑生今叙疑但言二
<lb ed="X" n="0199b12"/><lb ed="R049" n="0146a03"/>乘者以其執重疑深故偏擧耳若至下陳疑中卽
<lb ed="X" n="0199b13"/><lb ed="R049" n="0146a04"/>云求佛諸菩薩大數有八萬亦皆有疑故知三乘
<lb ed="X" n="0199b14"/><lb ed="R049" n="0146a05"/>僉疑偏擧二乘耳。</p><p xml:id="pX31p0199b1408" cb:place="inline">△二正生疑二初疑佛二智二
<lb ed="X" n="0199b15"/><lb ed="R049" n="0146a06"/>初總疑二智。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0199b16"/><lb ed="R049" n="0146a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0199b1601">各作是念今者世尊何故殷勤稱歎方便。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0199b17"/><lb ed="R049" n="0146a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0199b1701">△二別疑二智二初疑實智。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0199b18"/><lb ed="R049" n="0146a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0199b1801">而作是言佛所得法甚深難解。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0199b19"/><lb ed="R049" n="0146a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0199b1901">△二疑權智。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0199b20"/><lb ed="R049" n="0146a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0199b2001">有所言說意趣難知一切聲聞辟支佛所不能及。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0199b21"/><lb ed="R049" n="0146a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0199b2101">因聞諸佛語無異要當說眞實從此生疑何者佛
<lb ed="X" n="0199b22"/><lb ed="R049" n="0146a13"/>昔說三乘智慧同證不差但餘習有盡不盡耳今
<lb ed="X" n="0199b23"/><lb ed="R049" n="0146a14"/>忽稱歎如來二智非我所及是故疑佛二智也。</p><p xml:id="pX31p0199b2319" cb:place="inline">△
<lb ed="X" n="0199b24"/><lb ed="R049" n="0146a15"/>二疑<anchor xml:id="nkr_note_add_0199b2401" n="0199b2401"/><anchor xml:id="beg0199b2401" n="0199b2401"/>己<anchor xml:id="end0199b2401"/>所得。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X31.0607.0199c" n="0199c"/>
<lb ed="X" n="0199c01"/><lb ed="R049" n="0146a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0199c0101">佛說一解脫義<note place="inline">至</note>而今不知是義所趣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0199c02"/><lb ed="R049" n="0146a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0199c0201">一解脫者藏敎三人同一解脫也此是自疑所得
<lb ed="X" n="0199c03"/><lb ed="R049" n="0146a18"/>三乘聖道是眞出要我脩此理亦到涅槃而今忽
<lb ed="X" n="0199c04"/><lb ed="R049" n="0146b01"/>言皆是方便未知何者眞實故言不知是義所趣
<lb ed="X" n="0199c05"/><lb ed="R049" n="0146b02"/>此從上斥三爲僞而生是疑。</p><p xml:id="pX31p0199c0512" cb:place="inline">△二正請決文有三
<lb ed="X" n="0199c06"/><lb ed="R049" n="0146b03"/>請二止第一請二初長行二初陳疑。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0199c07"/><lb ed="R049" n="0146b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0199c0701">爾時舍利弗知四衆心疑<note place="inline">至</note>甚深微妙難解之法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0199c08"/><lb ed="R049" n="0146b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0199c0801">此下有三請二止就前爲三止葢佛預知三周得
<lb ed="X" n="0199c09"/><lb ed="R049" n="0146b06"/>益前後不俱故三抑俟其三請也今先陳二疑第
<lb ed="X" n="0199c10"/><lb ed="R049" n="0146b07"/>一下疑權智甚深下疑實智也。</p><p xml:id="pX31p0199c1013" cb:place="inline">△二陳請。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0199c11"/><lb ed="R049" n="0146b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0199c1101">我自昔來<note place="inline">至</note>殷勤稱歎甚深微妙難解之法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0199c12"/><lb ed="R049" n="0146b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0199c1201">我自昔下陳<anchor xml:id="nkr_note_add_0199c1201" n="0199c1201"/><anchor xml:id="beg0199c1201" n="0199c1201"/>已<anchor xml:id="end0199c1201"/>請今者四衆下陳衆請也。</p><p xml:id="pX31p0199c1217" cb:place="inline">△二偈
<lb ed="X" n="0199c13"/><lb ed="R049" n="0146b10"/>頌六初頌疑實智。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0199c14"/><lb ed="R049" n="0146b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0199c1401">爾時舍利弗欲重宣此義而說偈言。</p>
<lb ed="X" n="0199c15"/><lb ed="R049" n="0146b12"/><p xml:id="pX31p0199c1501">慧日大聖尊久乃說是法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0199c16"/><lb ed="R049" n="0146b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0199c1601">三智圓明能破癡暗故云慧日。</p><p xml:id="pX31p0199c1613" cb:place="inline">△二頌疑權智。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0199c17"/><lb ed="R049" n="0146b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0199c1701">自說得如是力無畏三昧<note place="inline">至</note>諸佛之所得。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0199c18"/><lb ed="R049" n="0146b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0199c1801">△三明三乘疑。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0199c19"/><lb ed="R049" n="0146b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0199c1901">無漏諸羅漢及求涅槃者<note place="inline">至</note>願佛爲解說。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0199c20"/><lb ed="R049" n="0146b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0199c2001">初句明聲聞次句明六度菩薩何以得知止云逮
<lb ed="X" n="0199c21"/><lb ed="R049" n="0146b18"/>得涅槃者此中稱及及者此菩薩自求涅槃又以
<lb ed="X" n="0199c22"/><lb ed="R049" n="0147a01"/>及他故異二乘知是菩薩也後二行明緣覺兩足
<lb ed="X" n="0199c23"/><lb ed="R049" n="0147a02"/>尊者謂福慧二種莊嚴悉皆滿足爲世間尊也。</p><p xml:id="pX31p0199c2319" cb:place="inline">△
<lb ed="X" n="0199c24"/><lb ed="R049" n="0147a03"/>四明身子疑。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X31.0607.0200a" n="0200a"/>
<lb ed="X" n="0200a01"/><lb ed="R049" n="0147a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0200a0101">於諸聲聞衆佛說我第一<note place="inline">至</note>爲是所行道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0200a02"/><lb ed="R049" n="0147a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0200a0201">身子智慧第一不了佛之權實二智定是果上究
<lb ed="X" n="0200a03"/><lb ed="R049" n="0147a06"/>竟之法定是因中所行之道。</p><p xml:id="pX31p0200a0312" cb:place="inline">△五明佛子疑。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0200a04"/><lb ed="R049" n="0147a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0200a0401">佛口所生子合掌瞻仰待願出微妙音時爲如實說。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0200a05"/><lb ed="R049" n="0147a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0200a0501">聞佛說法法身得生故言佛口所生子。</p><p xml:id="pX31p0200a0516" cb:place="inline">△六總明
<lb ed="X" n="0200a06"/><lb ed="R049" n="0147a09"/>同疑請。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0200a07"/><lb ed="R049" n="0147a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0200a0701">諸天龍神等其數如恒沙<note place="inline">至</note>欲聞具足道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0200a08"/><lb ed="R049" n="0147a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0200a0801">△第二止第一止指上文止舍利弗不須復說。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0200a09"/><lb ed="R049" n="0147a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0200a0901">爾時佛吿舍利弗<note place="inline">至</note>皆當驚疑。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0200a10"/><lb ed="R049" n="0147a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0200a1001">△第二請。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0200a11"/><lb ed="R049" n="0147a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0200a1101">舍利弗重白佛言<note place="inline">至</note>聞佛所說則能敬信。</p>
<lb ed="X" n="0200a12"/><lb ed="R049" n="0147a15"/><p xml:id="pX31p0200a1201">爾時舍利弗欲重宣此義而說偈言。</p>
<lb ed="X" n="0200a13"/><lb ed="R049" n="0147a16"/><p xml:id="pX31p0200a1301">法王無上尊惟說願勿慮是會無量衆有能敬信者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0200a14"/><lb ed="R049" n="0147a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0200a1401">△第三止。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0200a15"/><lb ed="R049" n="0147a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0200a1501">佛復止舍利弗若說是事<note place="inline">至</note>將墮於大坑。</p>
<lb ed="X" n="0200a16"/><lb ed="R049" n="0147b01"/><p xml:id="pX31p0200a1601">爾時世尊重說偈言。</p>
<lb ed="X" n="0200a17"/><lb ed="R049" n="0147b02"/><p xml:id="pX31p0200a1701">止止不須說我法妙難思諸增上慢者聞必不敬信。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0200a18"/><lb ed="R049" n="0147b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0200a1801">△第三請。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0200a19"/><lb ed="R049" n="0147b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0200a1901">爾時舍利弗重白佛言<note place="inline">至</note>多所饒益。</p>
<lb ed="X" n="0200a20"/><lb ed="R049" n="0147b05"/><p xml:id="pX31p0200a2001">爾時舍利弗欲重宣此義而說偈言。</p>
<lb ed="X" n="0200a21"/><lb ed="R049" n="0147b06"/><p xml:id="pX31p0200a2101">無上兩足尊願說第一法<note place="inline">至</note>則生大歡喜。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0200a22"/><lb ed="R049" n="0147b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0200a2201">願說第一法者融師云由前斥三乘是僞又聞諸
<lb ed="X" n="0200a23"/><lb ed="R049" n="0147b08"/>佛法久後要當說眞實在二乘邊未知法華是實
<lb ed="X" n="0200a24"/><lb ed="R049" n="0147b09"/>但據斥三非眞三外必更有法故云願說第一法。</p>
<pb ed="X" xml:id="X31.0607.0200b" n="0200b"/>
<lb ed="X" n="0200b01"/><lb ed="R049" n="0147b10"/><p xml:id="pX31p0200b0101">△二后七品半廣明開三顯一三初兩品半爲上
<lb ed="X" n="0200b02"/><lb ed="R049" n="0147b11"/>根人法說五初正明法說二初長行三初許說三
<lb ed="X" n="0200b03"/><lb ed="R049" n="0147b12"/>初順許。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0200b04"/><lb ed="R049" n="0147b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0200b0401">爾時世尊吿舍利弗汝<anchor xml:id="nkr_note_add_0200b0401" n="0200b0401"/><anchor xml:id="beg0200b0401" n="0200b0401"/>已<anchor xml:id="end0200b0401"/>殷勤三請豈得不說。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0200b05"/><lb ed="R049" n="0147b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0200b0501">初是順豈得下許也。</p><p xml:id="pX31p0200b0509" cb:place="inline">△二誡許。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0200b06"/><lb ed="R049" n="0147b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0200b0601">汝今諦聽善思念之吾當爲汝分別解說。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0200b07"/><lb ed="R049" n="0147b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0200b0701">初是誡吾當下許也諦聽是聞慧善思是思慧念
<lb ed="X" n="0200b08"/><lb ed="R049" n="0147b17"/>之是修慧。</p><p xml:id="pX31p0200b0805" cb:place="inline">△三揀許。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0200b09"/><lb ed="R049" n="0147b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0200b0901">說此語時會中有比丘<note place="inline">至</note>卽從座起禮佛而退。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0200b10"/><lb ed="R049" n="0148a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0200b1001">初是揀汝今下許也初五千在座故如來三止今
<lb ed="X" n="0200b11"/><lb ed="R049" n="0148a02"/>將許說威神遣去故禮佛而退。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0200b12"/><lb ed="R049" n="0148a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0200b1201">所以者何此輩罪根深重<note place="inline">至</note>有如此失是以不住。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0200b13"/><lb ed="R049" n="0148a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0200b1301">五濁障多名罪重執小翳大名根深未得三果謂
<lb ed="X" n="0200b14"/><lb ed="R049" n="0148a05"/>得三果未證無學謂證無學名增上慢有如此失
<lb ed="X" n="0200b15"/><lb ed="R049" n="0148a06"/>者謂障執慢三種之失也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0200b16"/><lb ed="R049" n="0148a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0200b1601">世尊默然而不制止。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0200b17"/><lb ed="R049" n="0148a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0200b1701">上聞開三顯一言略義隱猶未生謗足作繫珠因
<lb ed="X" n="0200b18"/><lb ed="R049" n="0148a09"/>緣去則有益若聞廣開三顯一乖情起謗住則有
<lb ed="X" n="0200b19"/><lb ed="R049" n="0148a10"/>損是故不制止也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0200b20"/><lb ed="R049" n="0148a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0200b2001">爾時佛吿舍利弗我今此衆無復枝葉純有貞實。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0200b21"/><lb ed="R049" n="0148a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0200b2101">無復枝葉者枝葉細末不任器用此等執方便者
<lb ed="X" n="0200b22"/><lb ed="R049" n="0148a13"/>於大非器大品云攀附枝葉棄於根本是人爲不
<lb ed="X" n="0200b23"/><lb ed="R049" n="0148a14"/>黠卽是此義也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0200b24"/><lb ed="R049" n="0148a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0200b2401">舍利弗如是增上慢人<note place="inline">至</note>汝今善聽當爲汝說。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X31.0607.0200c" n="0200c"/>
<lb ed="X" n="0200c01"/><lb ed="R049" n="0148a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0200c0101">應知上慢不全無法但以淺位自謂增上而慢他
<lb ed="X" n="0200c02"/><lb ed="R049" n="0148a17"/>人名增上慢退亦佳矣者旣以小自翳復妨他大
<lb ed="X" n="0200c03"/><lb ed="R049" n="0148a18"/>光今退無謗法之<g ref="#CB07703">𠍴</g>復無障他之過故云佳矣上
<lb ed="X" n="0200c04"/><lb ed="R049" n="0148b01"/>枝葉未去故如來三止貞實願聞故身子四請師
<lb ed="X" n="0200c05"/><lb ed="R049" n="0148b02"/>弟鑑機非徒靳固也汝今善聽卽結許也。</p><p xml:id="pX31p0200c0517" cb:place="inline">△二受
<lb ed="X" n="0200c06"/><lb ed="R049" n="0148b03"/>旨。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0200c07"/><lb ed="R049" n="0148b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0200c0701">舍利弗言唯然世尊願樂欲聞。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0200c08"/><lb ed="R049" n="0148b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0200c0801">唯<note place="inline">愈水切</note>諾也又應聲唯之聲速而質諾之辭緩而
<lb ed="X" n="0200c09"/><lb ed="R049" n="0148b06"/>文。</p><p xml:id="pX31p0200c0902" cb:place="inline">△三正說二初明四佛章廣上諸佛權實二初
<lb ed="X" n="0200c10"/><lb ed="R049" n="0148b07"/>總明諸佛章四初歎法希有。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0200c11"/><lb ed="R049" n="0148b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0200c1101">佛吿舍利弗如是妙法<note place="inline">至</note>如優曇鉢華時一現耳。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0200c12"/><lb ed="R049" n="0148b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0200c1201">時乃說之者諸佛同出五濁必前開三如今世尊
<lb ed="X" n="0200c13"/><lb ed="R049" n="0148b10"/>四十餘年始顯眞實久久稀疎故云時乃說之久
<lb ed="X" n="0200c14"/><lb ed="R049" n="0148b11"/>不說者爲人不堪故時未至故五千未遣故今人
<lb ed="X" n="0200c15"/><lb ed="R049" n="0148b12"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0200c1501" n="0200c1501"/><anchor xml:id="beg0200c1501" n="0200c1501"/>已<anchor xml:id="end0200c1501"/>堪時<anchor xml:id="nkr_note_add_0200c1502" n="0200c1502"/><anchor xml:id="beg0200c1502" n="0200c1502"/>已<anchor xml:id="end0200c1502"/>至五千<anchor xml:id="nkr_note_add_0200c1503" n="0200c1503"/><anchor xml:id="beg0200c1503" n="0200c1503"/>已<anchor xml:id="end0200c1503"/>去決定說大乘故云時乃說
<lb ed="X" n="0200c16"/><lb ed="R049" n="0148b13"/>之優曇華者此云靈瑞亦云瑞應三千年一現現
<lb ed="X" n="0200c17"/><lb ed="R049" n="0148b14"/>則金輪王出表三乘調熟<anchor xml:id="nkr_note_add_0200c1701" n="0200c1701"/><anchor xml:id="beg0200c1701" n="0200c1701"/>已<anchor xml:id="end0200c1701"/>後方說妙法授法王
<lb ed="X" n="0200c18"/><lb ed="R049" n="0148b15"/>記般泥洹經云<name role="" type="person">閻浮提</name>內有尊樹王名優曇鉢有
<lb ed="X" n="0200c19"/><lb ed="R049" n="0148b16"/>實無華若金華生者世乃有佛施設論云繞贍部
<lb ed="X" n="0200c20"/><lb ed="R049" n="0148b17"/>洲有輪王路廣一踰繕那無輪王時海水所覆無
<lb ed="X" n="0200c21"/><lb ed="R049" n="0148b18"/>能見者若輪王出海水減少金輪路現此華乃生
<lb ed="X" n="0200c22"/><lb ed="R049" n="0149a01"/>作金輪王之先兆也。</p><p xml:id="pX31p0200c2209" cb:place="inline">△二說無虗妄。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0200c23"/><lb ed="R049" n="0149a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0200c2301">舍利弗汝等當信佛之所說言不虗妄。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0200c24"/><lb ed="R049" n="0149a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0200c2401">汝等當信者勸信無虗妄也此理至深理與昔異
<pb ed="X" xml:id="X31.0607.0201a" n="0201a"/>
<lb ed="X" n="0201a01"/><lb ed="R049" n="0149a04"/>此言至妙言與昔反此行至普行與昔乖此人至
<lb ed="X" n="0201a02"/><lb ed="R049" n="0149a05"/>勝勝於昔劣還指客作四種之麤而今皆妙恐物
<lb ed="X" n="0201a03"/><lb ed="R049" n="0149a06"/>生謗故勸信也妙樂云理敎行人皆云至者實之
<lb ed="X" n="0201a04"/><lb ed="R049" n="0149a07"/>極也若至今經無過上故故皆云至。</p><p xml:id="pX31p0201a0415" cb:place="inline">△三開其方
<lb ed="X" n="0201a05"/><lb ed="R049" n="0149a08"/>便三初開。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0201a06"/><lb ed="R049" n="0149a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0201a0601">舍利弗諸佛隨宜說法意趣難解。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0201a07"/><lb ed="R049" n="0149a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0201a0701">佛隨三種機宜說方便敎故言諸佛隨宜說法而
<lb ed="X" n="0201a08"/><lb ed="R049" n="0149a11"/>佛意在實物莫能解故云意趣難解。</p><p xml:id="pX31p0201a0815" cb:place="inline">△二釋。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0201a09"/><lb ed="R049" n="0149a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0201a0901">所以者何我以無數方便<note place="inline">至</note>演說諸法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0201a10"/><lb ed="R049" n="0149a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0201a1001">擧今佛之權能釋諸佛之方便巧慧同故借此釋
<lb ed="X" n="0201a11"/><lb ed="R049" n="0149a14"/>彼如我以無數方便者諸佛開權亦如我也。</p><p xml:id="pX31p0201a1118" cb:place="inline">△三
<lb ed="X" n="0201a12"/><lb ed="R049" n="0149a15"/>結四示其眞實五初標勝人法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0201a13"/><lb ed="R049" n="0149a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0201a1301">是法非思量分別之所能解唯有諸佛乃能知之。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0201a14"/><lb ed="R049" n="0149a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0201a1401">是法非思量等者此有兩義或作結開權或正作
<lb ed="X" n="0201a15"/><lb ed="R049" n="0149a18"/>顯實結開權者佛意難知唯佛與佛能了稟敎者
<lb ed="X" n="0201a16"/><lb ed="R049" n="0149b01"/>謂三諸佛知一耳作顯實者卽屬後文初標人法
<lb ed="X" n="0201a17"/><lb ed="R049" n="0149b02"/>擧無分別法惟是佛所知佛以無分別智解知無
<lb ed="X" n="0201a18"/><lb ed="R049" n="0149b03"/>分別法卽是顯實義也。</p><p xml:id="pX31p0201a1810" cb:place="inline">△二標出世意。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0201a19"/><lb ed="R049" n="0149b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0201a1901">所以者何諸佛世尊唯以一大事因緣故出現於世。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0201a20"/><lb ed="R049" n="0149b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0201a2001">初總釋次分字釋總釋者諸佛覺知如實之相乘
<lb ed="X" n="0201a21"/><lb ed="R049" n="0149b06"/>此實道出應於世秪令衆生得此實相唯爲此事
<lb ed="X" n="0201a22"/><lb ed="R049" n="0149b07"/>曾無他事次分字釋者一則一實相也非五非三
<lb ed="X" n="0201a23"/><lb ed="R049" n="0149b08"/>非七非九故言一也其性廣博博五三七九故名
<lb ed="X" n="0201a24"/><lb ed="R049" n="0149b09"/>爲大諸佛出世之儀式故名爲事衆生有此機感
<pb ed="X" xml:id="X31.0607.0201b" n="0201b"/>
<lb ed="X" n="0201b01"/><lb ed="R049" n="0149b10"/>佛故名爲因佛乘機而應故名爲緣是爲出世之
<lb ed="X" n="0201b02"/><lb ed="R049" n="0149b11"/>本意而今開三者爲一弄引耳雖說種種道其實
<lb ed="X" n="0201b03"/><lb ed="R049" n="0149b12"/>爲一乘卽此義也妙樂云非五七九等者以三五
<lb ed="X" n="0201b04"/><lb ed="R049" n="0149b13"/>等皆是方便故皆云非三藏三乘加人天五也加
<lb ed="X" n="0201b05"/><lb ed="R049" n="0149b14"/>通敎二乘七也加通別菩薩九也。</p><p xml:id="pX31p0201b0514" cb:place="inline">△三重示出意。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0201b06"/><lb ed="R049" n="0149b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0201b0601">舍利弗云何名諸佛世尊<note place="inline">至</note>出現於世。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0201b07"/><lb ed="R049" n="0149b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0201b0701">將欲分別更重提起爲解釋之端耳。</p><p xml:id="pX31p0201b0715" cb:place="inline">△四正釋眞
<lb ed="X" n="0201b08"/><lb ed="R049" n="0149b17"/>實四初理一二初正釋。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0201b09"/><lb ed="R049" n="0149b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0201b0901">諸佛世尊欲令衆生開佛知見<note place="inline">至</note>出現於世。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0201b10"/><lb ed="R049" n="0150a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0201b1001">此釋理一復爲四意一約四位二約四智三約四
<lb ed="X" n="0201b11"/><lb ed="R049" n="0150a02"/>門四約觀心。</p><p xml:id="pX31p0201b1106" cb:place="inline">○一約四位釋者諦境不可知見唯
<lb ed="X" n="0201b12"/><lb ed="R049" n="0150a03"/>佛智佛眼乃能知見若二智四眼則不能知見今
<lb ed="X" n="0201b13"/><lb ed="R049" n="0150a04"/>取圓敎住行向地分得佛眼佛智則能知見故寄
<lb ed="X" n="0201b14"/><lb ed="R049" n="0150a05"/>此四位以釋理一卽約位顯理也開者卽是十住
<lb ed="X" n="0201b15"/><lb ed="R049" n="0150a06"/>初破無明開如來藏見實相理如日出暗滅眼目
<lb ed="X" n="0201b16"/><lb ed="R049" n="0150a07"/>有用故名爲開緣脩破惑故云使得淸淨示者卽
<lb ed="X" n="0201b17"/><lb ed="R049" n="0150a08"/>是十行惑障旣除知見體顯法界衆德顯示分明
<lb ed="X" n="0201b18"/><lb ed="R049" n="0150a09"/>故名爲示悟者卽是十向障除體顯法界行明事
<lb ed="X" n="0201b19"/><lb ed="R049" n="0150a10"/>理融通更無二趣故名爲悟入者卽是十地事理
<lb ed="X" n="0201b20"/><lb ed="R049" n="0150a11"/>旣融自在無礙任運從阿到茶入薩婆若海故名
<lb ed="X" n="0201b21"/><lb ed="R049" n="0150a12"/>爲入。</p><p xml:id="pX31p0201b2103" cb:place="inline">○二約四智釋者一道慧見道實性實性中
<lb ed="X" n="0201b22"/><lb ed="R049" n="0150a13"/>得開佛知見也二道種慧知十法界諸道種別解
<lb ed="X" n="0201b23"/><lb ed="R049" n="0150a14"/>惑之相一一皆示佛知見也三一切智知一切法
<lb ed="X" n="0201b24"/><lb ed="R049" n="0150a15"/>一相寂滅卽悟佛知見也四一切種智知一切法
<pb ed="X" xml:id="X31.0607.0201c" n="0201c"/>
<lb ed="X" n="0201c01"/><lb ed="R049" n="0150a16"/>一相寂滅相種種行類相貌皆識卽入佛知見也。</p>
<lb ed="X" n="0201c02"/><lb ed="R049" n="0150a17"/><p xml:id="pX31p0201c0201">○三約圓敎四門釋者空門一空一切空卽開佛
<lb ed="X" n="0201c03"/><lb ed="R049" n="0150a18"/>知見也有門一有一切有卽示佛知見也亦空亦
<lb ed="X" n="0201c04"/><lb ed="R049" n="0150b01"/>有門一切亦空亦有卽悟佛知見也非空非有門
<lb ed="X" n="0201c05"/><lb ed="R049" n="0150b02"/>一切非空非有卽入佛知見也能通則四所通則
<lb ed="X" n="0201c06"/><lb ed="R049" n="0150b03"/>一開示悟入是能通之門所知所見是所通之理
<lb ed="X" n="0201c07"/><lb ed="R049" n="0150b04"/>也。</p><p xml:id="pX31p0201c0702" cb:place="inline">○四約觀心釋者觀於心性三諦之理不可思
<lb ed="X" n="0201c08"/><lb ed="R049" n="0150b05"/>議此觀明淨名爲開雖不可思議而能分別空假
<lb ed="X" n="0201c09"/><lb ed="R049" n="0150b06"/>中心宛然無濫名爲示空假中心卽三而一卽一
<lb ed="X" n="0201c10"/><lb ed="R049" n="0150b07"/>而三名爲悟空假中心非空假中而齊照空假中
<lb ed="X" n="0201c11"/><lb ed="R049" n="0150b08"/>名爲入是爲一心三觀而分開示悟入之殊也所
<lb ed="X" n="0201c12"/><lb ed="R049" n="0150b09"/>以約四種釋者見理由位位立由智智發由門門
<lb ed="X" n="0201c13"/><lb ed="R049" n="0150b10"/>通由觀觀故則門通門通故智成智成故位立位
<lb ed="X" n="0201c14"/><lb ed="R049" n="0150b11"/>立故見理見理故名爲理一也。</p><p xml:id="pX31p0201c1413" cb:place="inline">△二結成。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0201c15"/><lb ed="R049" n="0150b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0201c1501">舍利弗是爲諸佛以一大事因緣故出現於世。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0201c16"/><lb ed="R049" n="0150b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0201c1601">結成理一也昔方便敎亦得義論開示悟入而非
<lb ed="X" n="0201c17"/><lb ed="R049" n="0150b14"/>佛知見故是權今明佛知見故是實實卽理一也。</p>
<lb ed="X" n="0201c18"/><lb ed="R049" n="0150b15"/><p xml:id="pX31p0201c1801">△二人一。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0201c19"/><lb ed="R049" n="0150b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0201c1901">佛吿舍利弗諸佛如來但敎化菩薩。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0201c20"/><lb ed="R049" n="0150b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0201c2001">就昔方便謂敎化三乘理實而言但化菩薩如彼
<lb ed="X" n="0201c21"/><lb ed="R049" n="0150b18"/>窮子自謂客作賤人長者所觀實爲<anchor xml:id="nkr_note_add_0201c2101" n="0201c2101"/><anchor xml:id="beg0201c2101" n="0201c2101"/>己<anchor xml:id="end0201c2101"/>子卽是人
<lb ed="X" n="0201c22"/><lb ed="R049" n="0151a01"/>一也。</p><p xml:id="pX31p0201c2203" cb:place="inline">△三行一。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0201c23"/><lb ed="R049" n="0151a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0201c2301">諸有所作常爲一事唯以佛之知見示悟衆生。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0201c24"/><lb ed="R049" n="0151a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0201c2401">三乘衆行名之爲諸爲圓故諸卽是一事此行何
<pb ed="X" xml:id="X31.0607.0202a" n="0202a"/>
<lb ed="X" n="0202a01"/><lb ed="R049" n="0151a04"/>所至到唯趣佛之知見卽是行一意也。</p><p xml:id="pX31p0202a0116" cb:place="inline">△四敎一。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0202a02"/><lb ed="R049" n="0151a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0202a0201">舍利弗如來但以一佛乘故<note place="inline">至</note>無有餘乘若二若三。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0202a03"/><lb ed="R049" n="0151a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0202a0301">圓頓之敎名一佛乘自別敎<anchor xml:id="nkr_note_add_0202a0301" n="0202a0301"/><anchor xml:id="beg0202a0301" n="0202a0301"/>已<anchor xml:id="end0202a0301"/>去皆名有餘之說
<lb ed="X" n="0202a04"/><lb ed="R049" n="0151a07"/>卽不了義非佛一乘今言但以一佛乘者純說佛
<lb ed="X" n="0202a05"/><lb ed="R049" n="0151a08"/>法圓敎乘也無餘乘者無別敎帶方便有餘之說
<lb ed="X" n="0202a06"/><lb ed="R049" n="0151a09"/>無二者無般若中所帶之義無三者無方等中所
<lb ed="X" n="0202a07"/><lb ed="R049" n="0151a10"/>對之三也。</p><p xml:id="pX31p0202a0705" cb:place="inline">△五總結法同。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0202a08"/><lb ed="R049" n="0151a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0202a0801">舍利弗一切十方諸佛法亦如是。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0202a09"/><lb ed="R049" n="0151a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0202a0901">△二列三世佛章三初過去佛二初開權。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0202a10"/><lb ed="R049" n="0151a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0202a1001">舍利弗過去諸佛<note place="inline">至</note>而爲衆生演說諸法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0202a11"/><lb ed="R049" n="0151a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0202a1101">△二顯實。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0202a12"/><lb ed="R049" n="0151a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0202a1201">是法皆爲一佛乘故<note place="inline">至</note>究竟皆得一切種智。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0202a13"/><lb ed="R049" n="0151a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0202a1301">一佛乘是敎一是諸衆生下卽行一妙樂云是法
<lb ed="X" n="0202a14"/><lb ed="R049" n="0151a17"/>及釋迦章如此兩字並指權是實故名顯實故知
<lb ed="X" n="0202a15"/><lb ed="R049" n="0151a18"/>述其施權意在開也。</p><p xml:id="pX31p0202a1509" cb:place="inline">△二未來佛二初開權。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0202a16"/><lb ed="R049" n="0151b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0202a1601">舍利弗未來諸佛當出於世<note place="inline">至</note>而爲衆生演說諸法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0202a17"/><lb ed="R049" n="0151b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0202a1701">△二顯實。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0202a18"/><lb ed="R049" n="0151b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0202a1801">是法皆爲一佛乘故<note place="inline">至</note>究竟皆得一切種智。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0202a19"/><lb ed="R049" n="0151b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0202a1901">△三現在佛三初標出世意。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0202a20"/><lb ed="R049" n="0151b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0202a2001">舍利弗現在十方無量百千<note place="inline">至</note>多所饒益安樂衆生。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0202a21"/><lb ed="R049" n="0151b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0202a2101">如諸佛章中唯以大事因緣出現於世此亦如是
<lb ed="X" n="0202a22"/><lb ed="R049" n="0151b07"/>唯以饒益安樂衆生而出於世也。</p><p xml:id="pX31p0202a2214" cb:place="inline">△二開權。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0202a23"/><lb ed="R049" n="0151b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0202a2301">是諸佛亦以無量無數方便<note place="inline">至</note>而爲衆生演說諸法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0202a24"/><lb ed="R049" n="0151b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0202a2401">△三顯實二初別明現在敎一行一。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X31.0607.0202b" n="0202b"/>
<lb ed="X" n="0202b01"/><lb ed="R049" n="0151b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0202b0101">是法皆爲一佛乘故<note place="inline">至</note>究竟皆得一切種智。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0202b02"/><lb ed="R049" n="0151b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0202b0201">△二總明三世人一理一。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0202b03"/><lb ed="R049" n="0151b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0202b0301">舍利弗是諸佛<note place="inline">至</note>欲令衆生入佛之知見故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0202b04"/><lb ed="R049" n="0151b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0202b0401">但敎化菩薩是人一欲以下是理一。</p><p xml:id="pX31p0202b0415" cb:place="inline">△二釋迦章
<lb ed="X" n="0202b05"/><lb ed="R049" n="0151b14"/>廣明上釋迦權實五初開方便權。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0202b06"/><lb ed="R049" n="0151b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0202b0601">舍利弗我今亦復如是<note place="inline">至</note>而爲說法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0202b07"/><lb ed="R049" n="0151b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0202b0701">我卽現在釋迦佛也先三後一如四佛不異故言
<lb ed="X" n="0202b08"/><lb ed="R049" n="0151b17"/>亦復如是知諸衆生有種種欲者卽是五乘根性
<lb ed="X" n="0202b09"/><lb ed="R049" n="0151b18"/>欲也過去名根現在名欲未來名性深心所著者
<lb ed="X" n="0202b10"/><lb ed="R049" n="0152a01"/>卽是根也方便者卽是隨宜開三乘權法也妙樂
<lb ed="X" n="0202b11"/><lb ed="R049" n="0152a02"/>云知諸衆生去感也種種因緣去應也。</p><p xml:id="pX31p0202b1116" cb:place="inline">△二顯四
<lb ed="X" n="0202b12"/><lb ed="R049" n="0152a03"/>眞實。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0202b13"/><lb ed="R049" n="0152a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0202b1301">舍利弗如此皆爲得一佛乘一切種智故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0202b14"/><lb ed="R049" n="0152a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0202b1401">如此等者指權是實也佛乘是敎一一切種智所
<lb ed="X" n="0202b15"/><lb ed="R049" n="0152a06"/>知卽理一能知卽行一能得佛乘能得種智卽兼
<lb ed="X" n="0202b16"/><lb ed="R049" n="0152a07"/>人一也。</p><p xml:id="pX31p0202b1604" cb:place="inline">△三擧濁釋權二初標其意。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0202b17"/><lb ed="R049" n="0152a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0202b1701">舍利弗十方世界中尙無二乘何況有三。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0202b18"/><lb ed="R049" n="0152a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0202b1801">將擧五濁先標其意上<anchor xml:id="nkr_note_add_0202b1801" n="0202b1801"/><anchor xml:id="beg0202b1801" n="0202b1801"/>已<anchor xml:id="end0202b1801"/>說諸佛開權顯實未明
<lb ed="X" n="0202b19"/><lb ed="R049" n="0152a10"/>隱實施權其法淸淨湛如一空尙無帶二<note place="inline">般若</note>帶三
<lb ed="X" n="0202b20"/><lb ed="R049" n="0152a11"/><note place="inline">方等</note>之權況有單三<note place="inline">三乘</note>單五<note place="inline">加人天</note>之權秪爲五濁障
<lb ed="X" n="0202b21"/><lb ed="R049" n="0152a12"/>重實不得宣須施單三單五之權亦施帶三帶二
<lb ed="X" n="0202b22"/><lb ed="R049" n="0152a13"/>之權故言於一佛乘分別說三分別說於若帶二
<lb ed="X" n="0202b23"/><lb ed="R049" n="0152a14"/>帶三之三若單五單三之三也。</p><p xml:id="pX31p0202b2313" cb:place="inline">△二擧五濁四初
<lb ed="X" n="0202b24"/><lb ed="R049" n="0152a15"/>唱數。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X31.0607.0202c" n="0202c"/>
<lb ed="X" n="0202c01"/><lb ed="R049" n="0152a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0202c0101">舍利弗諸佛出於五濁惡世。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0202c02"/><lb ed="R049" n="0152a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0202c0201">△二列名。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0202c03"/><lb ed="R049" n="0152a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0202c0301">所謂劫濁煩惱濁衆生濁見濁命濁。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0202c04"/><lb ed="R049" n="0152b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0202c0401">劫濁無別體劫是長時刹那是短時但約四濁立
<lb ed="X" n="0202c05"/><lb ed="R049" n="0152b02"/>此假名名爲劫濁衆生濁亦無別體攬見慢果報
<lb ed="X" n="0202c06"/><lb ed="R049" n="0152b03"/>三濁立此假名名衆生濁煩惱濁指五鈍使爲體
<lb ed="X" n="0202c07"/><lb ed="R049" n="0152b04"/>見濁指五利使爲體命濁指連持色心爲體若論
<lb ed="X" n="0202c08"/><lb ed="R049" n="0152b05"/>五濁相者四濁增劇聚在此時劫濁也瞋恚增劇
<lb ed="X" n="0202c09"/><lb ed="R049" n="0152b06"/>刀兵起貪欲增劇饑饉起愚痴增劇疾疫起三災
<lb ed="X" n="0202c10"/><lb ed="R049" n="0152b07"/>起故煩惱倍隆煩惱濁也諸見轉熾見濁也麤獘
<lb ed="X" n="0202c11"/><lb ed="R049" n="0152b08"/>色心惡名穢稱衆生濁也摧年減壽命濁也妙樂
<lb ed="X" n="0202c12"/><lb ed="R049" n="0152b09"/>云空成壞三而無劫濁於住劫中準悲華經八萬
<lb ed="X" n="0202c13"/><lb ed="R049" n="0152b10"/>至三萬亦未有濁至二萬歲爲五濁始四濁增聚
<lb ed="X" n="0202c14"/><lb ed="R049" n="0152b11"/>故小劫名濁。</p><p xml:id="pX31p0202c1406" cb:place="inline">△三體相。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0202c15"/><lb ed="R049" n="0152b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0202c1501">如是。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0202c16"/><lb ed="R049" n="0152b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0202c1601">如是者明五濁體相也濁體及相不可具說但略
<lb ed="X" n="0202c17"/><lb ed="R049" n="0152b14"/>云如是也。</p><p xml:id="pX31p0202c1705" cb:place="inline">△四結釋。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0202c18"/><lb ed="R049" n="0152b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0202c1801">舍利弗劫濁亂時<note place="inline">至</note>於一佛乘分別說三。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0202c19"/><lb ed="R049" n="0152b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0202c1901">劫濁亂時卽劫濁衆生垢重卽衆生濁慳貪是煩
<lb ed="X" n="0202c20"/><lb ed="R049" n="0152b17"/>惱濁嫉妬是見濁成就不善根不善之言通於煩
<lb ed="X" n="0202c21"/><lb ed="R049" n="0152b18"/>惱濁見濁諸根成就卽連持爲命卽命濁秖由此
<lb ed="X" n="0202c22"/><lb ed="R049" n="0153a01"/>土衆生五濁障重能障大乘故如來於一佛乘分
<lb ed="X" n="0202c23"/><lb ed="R049" n="0153a02"/>別說三。</p><p xml:id="pX31p0202c2304" cb:place="inline">△四揀僞敦信二初正揀眞僞二初若不
<lb ed="X" n="0202c24"/><lb ed="R049" n="0153a03"/>聞不知非眞弟子。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X31.0607.0203a" n="0203a"/>
<lb ed="X" n="0203a01"/><lb ed="R049" n="0153a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0203a0101">舍利弗若我弟子<note place="inline">至</note>非阿羅漢非辟支佛。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0203a02"/><lb ed="R049" n="0153a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0203a0201">如世弟子隨順師法繼嗣傳燈若不聞不知則無
<lb ed="X" n="0203a03"/><lb ed="R049" n="0153a06"/>法可順何謂弟子如來昔說五濁開三汝隨順得
<lb ed="X" n="0203a04"/><lb ed="R049" n="0153a07"/>涅槃得聞得知名爲弟子今五濁旣除爲汝說一
<lb ed="X" n="0203a05"/><lb ed="R049" n="0153a08"/>何意不聞不知不聞者卽不聞敎一不知者卽不
<lb ed="X" n="0203a06"/><lb ed="R049" n="0153a09"/>知行一非眞卽非理一非弟子卽非人一。</p><p xml:id="pX31p0203a0617" cb:place="inline">△二聞
<lb ed="X" n="0203a07"/><lb ed="R049" n="0153a10"/>不信受成增上慢人。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0203a08"/><lb ed="R049" n="0153a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0203a0801">又舍利弗是諸比丘<note place="inline">至</note>若不信此法無有是處。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0203a09"/><lb ed="R049" n="0153a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0203a0901">此敦其使信也何者汝自謂再不受身是最後身
<lb ed="X" n="0203a10"/><lb ed="R049" n="0153a13"/>汝雖出分段尙有變易土生身尙無量實非後身
<lb ed="X" n="0203a11"/><lb ed="R049" n="0153a14"/>汝自謂究竟應變易土生死盡若未盡者實非究
<lb ed="X" n="0203a12"/><lb ed="R049" n="0153a15"/>竟未得謂得豈非增上慢耶若實得者不起上慢
<lb ed="X" n="0203a13"/><lb ed="R049" n="0153a16"/>知非究竟信於究竟故云若不信此法無有是處。</p>
<lb ed="X" n="0203a14"/><lb ed="R049" n="0153a17"/><p xml:id="pX31p0203a1401">△二開除釋疑二初開除二初揀除佛滅度後者
<lb ed="X" n="0203a15"/><lb ed="R049" n="0153a18"/>則不成增上慢人。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0203a16"/><lb ed="R049" n="0153b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0203a1601">除佛滅度後現前無佛。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0203a17"/><lb ed="R049" n="0153b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0203a1701">若佛在世正說此經不信不受非眞羅漢成增上
<lb ed="X" n="0203a18"/><lb ed="R049" n="0153b03"/>慢若佛滅後方得羅漢者偏執權經不信圓法聽
<lb ed="X" n="0203a19"/><lb ed="R049" n="0153b04"/>許非增上慢。</p><p xml:id="pX31p0203a1906" cb:place="inline">△二好人難得深經難解亦不成增
<lb ed="X" n="0203a20"/><lb ed="R049" n="0153b05"/>上慢。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0203a21"/><lb ed="R049" n="0153b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0203a2101">所以者何佛滅度後<note place="inline">至</note>是人難得。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0203a22"/><lb ed="R049" n="0153b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0203a2201">佛雖入滅此經尙在不信不受應是上慢耶卽得
<lb ed="X" n="0203a23"/><lb ed="R049" n="0153b08"/>開除佛滅度後雖有此經解其文義者此人難遇
<lb ed="X" n="0203a24"/><lb ed="R049" n="0153b09"/>致令羅漢不信不解亦聽許非增上慢。</p><p xml:id="pX31p0203a2416" cb:place="inline">△二釋疑。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X31.0607.0203b" n="0203b"/>
<lb ed="X" n="0203b01"/><lb ed="R049" n="0153b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0203b0101">若遇餘佛於此法中便得決了。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0203b02"/><lb ed="R049" n="0153b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0203b0201">恐疑云若佛滅後解經人難遇得羅漢者卽永入
<lb ed="X" n="0203b03"/><lb ed="R049" n="0153b12"/>涅槃耶卽釋云是人雖生滅度之想捨命<anchor xml:id="nkr_note_add_0203b0301" n="0203b0301"/><anchor xml:id="beg0203b0301" n="0203b0301"/>已<anchor xml:id="end0203b0301"/>後便
<lb ed="X" n="0203b04"/><lb ed="R049" n="0153b13"/>生界外有餘之國値遇餘佛得聞此經卽便決了
<lb ed="X" n="0203b05"/><lb ed="R049" n="0153b14"/>妙樂云方便有餘土佛名爲餘佛南岳云餘佛者
<lb ed="X" n="0203b06"/><lb ed="R049" n="0153b15"/>四依也羅漢遇之聞經決了又羅漢修念佛定見
<lb ed="X" n="0203b07"/><lb ed="R049" n="0153b16"/>十方佛爲說此經便得決了又凡夫行人苦到懺
<lb ed="X" n="0203b08"/><lb ed="R049" n="0153b17"/>悔見十方佛爲說亦得決了。</p><p xml:id="pX31p0203b0812" cb:place="inline">△五明無虗妄三初
<lb ed="X" n="0203b09"/><lb ed="R049" n="0153b18"/>勸信釋迦實說。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0203b10"/><lb ed="R049" n="0154a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0203b1001">舍利弗汝等當一心信解受持佛語。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0203b11"/><lb ed="R049" n="0154a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0203b1101">△二勸信諸佛無虗。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0203b12"/><lb ed="R049" n="0154a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0203b1201">諸佛如來言無虗妄。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0203b13"/><lb ed="R049" n="0154a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0203b1301">諸佛道同彌加信受。</p><p xml:id="pX31p0203b1309" cb:place="inline">△二結成不虗之意。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0203b14"/><lb ed="R049" n="0154a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0203b1401">無有餘乘唯一佛乘。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0203b15"/><lb ed="R049" n="0154a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0203b1501">△二偈頌二初頌上許答二初頌揀許二初頌五
<lb ed="X" n="0203b16"/><lb ed="R049" n="0154a07"/>千退席。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0203b17"/><lb ed="R049" n="0154a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0203b1701">爾斷世尊欲重宣此義而說偈言。</p>
<lb ed="X" n="0203b18"/><lb ed="R049" n="0154a09"/><p xml:id="pX31p0203b1801">比丘比丘尼有懷增上慢<note place="inline">至</note>不堪受是法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0203b19"/><lb ed="R049" n="0154a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0203b1901">上慢我慢不信四衆通有但出家二衆多脩道得
<lb ed="X" n="0203b20"/><lb ed="R049" n="0154a11"/>禪謬謂聖果偏起上慢在俗矜高多起我慢女人
<lb ed="X" n="0203b21"/><lb ed="R049" n="0154a12"/>智淺多邪辟不信不自見其過者三失覆心藏玼
<lb ed="X" n="0203b22"/><lb ed="R049" n="0154a13"/>揚德不能自省是無慚人也若自見過是有羞僧
<lb ed="X" n="0203b23"/><lb ed="R049" n="0154a14"/>也於戒有缺漏者律儀有失名缺定共道共有失
<lb ed="X" n="0203b24"/><lb ed="R049" n="0154a15"/>名漏無道定等故內起惡覺如玉含瑕無律儀故
<pb ed="X" xml:id="X31.0607.0203c" n="0203c"/>
<lb ed="X" n="0203c01"/><lb ed="R049" n="0154a16"/>外動身口如玉露玼覆罪自得故名護惜小智者
<lb ed="X" n="0203c02"/><lb ed="R049" n="0154a17"/>不得學無學智而有世間小智妄謂有漏以爲無
<lb ed="X" n="0203c03"/><lb ed="R049" n="0154a18"/>漏故言小智也糟糠者是五千等但有世間禪無
<lb ed="X" n="0203c04"/><lb ed="R049" n="0154b01"/>無漏禪定潤故如糟但有文字解無理慧之實故
<lb ed="X" n="0203c05"/><lb ed="R049" n="0154b02"/>如糠又糟糠無酒米譬其無大機下文枝葉譬其
<lb ed="X" n="0203c06"/><lb ed="R049" n="0154b03"/>非好器悉不任用故須遣之妙樂云糟糠者若依
<lb ed="X" n="0203c07"/><lb ed="R049" n="0154b04"/>世禪以得無漏如糟出酒從文入理如糠出米旣
<lb ed="X" n="0203c08"/><lb ed="R049" n="0154b05"/>無無漏反計世禪如棄酒存糟不得眞理反封文
<lb ed="X" n="0203c09"/><lb ed="R049" n="0154b06"/>字如棄米存糠。</p><p xml:id="pX31p0203c0907" cb:place="inline">△二頌衆<anchor xml:id="nkr_note_add_0203c0901" n="0203c0901"/><anchor xml:id="beg0203c0901" n="0203c0901"/>已<anchor xml:id="end0203c0901"/>淸淨。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0203c10"/><lb ed="R049" n="0154b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0203c1001">此衆無枝葉惟有諸貞實。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0203c11"/><lb ed="R049" n="0154b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0203c1101">△二頌誡許。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0203c12"/><lb ed="R049" n="0154b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0203c1201">舍利弗善聽。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0203c13"/><lb ed="R049" n="0154b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0203c1301">△二頌上正答二初頌四佛章四初總頌諸佛章
<lb ed="X" n="0203c14"/><lb ed="R049" n="0154b11"/>五初頌施權二初頌正施權法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0203c15"/><lb ed="R049" n="0154b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0203c1501">諸佛所得法無量方便力<note place="inline">至</note>優波提舍經。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0203c16"/><lb ed="R049" n="0154b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0203c1601">諸佛所得法者脩道得於諸權法也正當自行體
<lb ed="X" n="0203c17"/><lb ed="R049" n="0154b14"/>內之權卽此法體亦不可說以方便故爲衆生說
<lb ed="X" n="0203c18"/><lb ed="R049" n="0154b15"/>成化他權故云無量方便力而爲衆生說衆生心
<lb ed="X" n="0203c19"/><lb ed="R049" n="0154b16"/>念等者頌上隨宜說法也現起希望名念法門不
<lb ed="X" n="0203c20"/><lb ed="R049" n="0154b17"/>同名種種隨宜之相卽是照九法界機說七方便
<lb ed="X" n="0203c21"/><lb ed="R049" n="0154b18"/>法總言九七不可定判故言若干過去所習名性
<lb ed="X" n="0203c22"/><lb ed="R049" n="0155a01"/>現在欣樂名欲善惡業者七方便傳傳迭論善惡
<lb ed="X" n="0203c23"/><lb ed="R049" n="0155a02"/>佛悉知是<anchor xml:id="nkr_note_add_0203c2301" n="0203c2301"/><anchor xml:id="beg0203c2301" n="0203c2301"/>己<anchor xml:id="end0203c2301"/>等者佛以權智照諸方便性欲然後
<lb ed="X" n="0203c24"/><lb ed="R049" n="0155a03"/>以諸因緣譬喩隨其所宜說九部經修多羅此云
<pb ed="X" xml:id="X31.0607.0204a" n="0204a"/>
<lb ed="X" n="0204a01"/><lb ed="R049" n="0155a04"/>契經有通有別通則聖敎之都名別則爲十二部
<lb ed="X" n="0204a02"/><lb ed="R049" n="0155a05"/>中直說法相者名修多羅伽陀此云孤起不重頌
<lb ed="X" n="0204a03"/><lb ed="R049" n="0155a06"/>者是也本事者說本昔世界事也本生說本昔受
<lb ed="X" n="0204a04"/><lb ed="R049" n="0155a07"/>生事也未曾有者佛現種種神力衆生怪未曾有
<lb ed="X" n="0204a05"/><lb ed="R049" n="0155a08"/>也因緣者一切佛語緣起事皆名因緣也譬喩者
<lb ed="X" n="0204a06"/><lb ed="R049" n="0155a09"/>如云月隱重山擧扇喩之風息太虗動樹訓之祗
<lb ed="X" n="0204a07"/><lb ed="R049" n="0155a10"/>夜此云重頌重頌上直說修多羅也優波提舍此
<lb ed="X" n="0204a08"/><lb ed="R049" n="0155a11"/>云論議<anchor xml:id="nkr_note_add_0204a0801" n="0204a0801"/><anchor xml:id="beg0204a0801" n="0204a0801"/>已<anchor xml:id="end0204a0801"/>上九部言昔施權爲七方便人說也若
<lb ed="X" n="0204a09"/><lb ed="R049" n="0155a12"/>十二部更有方廣無問自說授記。</p><p xml:id="pX31p0204a0914" cb:place="inline">△二頌結施權
<lb ed="X" n="0204a10"/><lb ed="R049" n="0155a13"/>意。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0204a11"/><lb ed="R049" n="0155a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0204a1101">鈍根樂小法貪著於生死<note place="inline">至</note>爲是說涅槃。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0204a12"/><lb ed="R049" n="0155a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0204a1201">前世根鈍今世無機不堪聞大故言不行深妙道
<lb ed="X" n="0204a13"/><lb ed="R049" n="0155a16"/>前世貪著障重今世衆苦所惱唯可聞小故言爲
<lb ed="X" n="0204a14"/><lb ed="R049" n="0155a17"/>是說涅槃也。</p><p xml:id="pX31p0204a1406" cb:place="inline">△二頌顯實四初頌理一。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0204a15"/><lb ed="R049" n="0155a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0204a1501">我設是方便令得入佛慧<note place="inline">至</note>以故說是經。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0204a16"/><lb ed="R049" n="0155b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0204a1601">令得入佛慧頌上一大事因緣也決定說大乘總
<lb ed="X" n="0204a17"/><lb ed="R049" n="0155b02"/>頌上開示悟佛知見也入大乘爲本頌上入佛知
<lb ed="X" n="0204a18"/><lb ed="R049" n="0155b03"/>見也。</p><p xml:id="pX31p0204a1803" cb:place="inline">△二頌人一。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0204a19"/><lb ed="R049" n="0155b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0204a1901">有佛子心淨柔輭亦利根<note place="inline">至</note>皆成佛無疑。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0204a20"/><lb ed="R049" n="0155b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0204a2001">頌上諸佛如來但敎化菩薩也上直云敎化菩薩
<lb ed="X" n="0204a21"/><lb ed="R049" n="0155b06"/>頌中廣出諸方便人皆成實人有佛子心淨卽別
<lb ed="X" n="0204a22"/><lb ed="R049" n="0155b07"/>敎之人爲此佛子說大乘經得記心喜卽成圓敎
<lb ed="X" n="0204a23"/><lb ed="R049" n="0155b08"/>眞實之人聲聞若菩薩者聲聞兼得緣覺若菩薩
<lb ed="X" n="0204a24"/><lb ed="R049" n="0155b09"/>兼得六度通敎等諸菩薩皆成佛無疑者卽是七
<pb ed="X" xml:id="X31.0607.0204b" n="0204b"/>
<lb ed="X" n="0204b01"/><lb ed="R049" n="0155b10"/>種方便無非佛子也。</p><p xml:id="pX31p0204b0109" cb:place="inline">△三頌敎一。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0204b02"/><lb ed="R049" n="0155b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0204b0201">十方佛土中唯有一乘法<note place="inline">至</note>說佛智慧故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0204b03"/><lb ed="R049" n="0155b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0204b0301">頌上如來但以一佛乘爲衆生說法無有餘乘若
<lb ed="X" n="0204b04"/><lb ed="R049" n="0155b13"/>二若三也無二者無通敎中半滿相對之二也無
<lb ed="X" n="0204b05"/><lb ed="R049" n="0155b14"/>三者無三藏中之三乘也如此等二三皆是假名
<lb ed="X" n="0204b06"/><lb ed="R049" n="0155b15"/>引導衆生卽方便敎也今但一佛圓乘故云說佛
<lb ed="X" n="0204b07"/><lb ed="R049" n="0155b16"/>智慧也。</p><p xml:id="pX31p0204b0704" cb:place="inline">△四頌行一。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0204b08"/><lb ed="R049" n="0155b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0204b0801">諸佛出於世唯此一事實<note place="inline">至</note>此事爲不可。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0204b09"/><lb ed="R049" n="0155b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0204b0901">頌上諸有所作常爲一事也終不以小乘濟度於
<lb ed="X" n="0204b10"/><lb ed="R049" n="0156a01"/>衆生頌上常爲一事之意也佛自住大乘以此度
<lb ed="X" n="0204b11"/><lb ed="R049" n="0156a02"/>衆生頌上唯以佛之知見示悟衆生也後一行釋
<lb ed="X" n="0204b12"/><lb ed="R049" n="0156a03"/>不以小乘度之意。</p><p xml:id="pX31p0204b1208" cb:place="inline">△三頌勸信二初擧果勸信二
<lb ed="X" n="0204b13"/><lb ed="R049" n="0156a04"/>初擧內心。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0204b14"/><lb ed="R049" n="0156a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0204b1401">若人信歸佛如來不欺誑<note place="inline">至</note>而獨無所畏。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0204b15"/><lb ed="R049" n="0156a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0204b1501">如來不欺誑者明佛心淸淨無明慳垢衆惡<anchor xml:id="nkr_note_add_0204b1501" n="0204b1501"/><anchor xml:id="beg0204b1501" n="0204b1501"/>已<anchor xml:id="end0204b1501"/>斷
<lb ed="X" n="0204b16"/><lb ed="R049" n="0156a07"/>淨心中說故是可信。</p><p xml:id="pX31p0204b1609" cb:place="inline">△二明外色。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0204b17"/><lb ed="R049" n="0156a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0204b1701">我<anchor xml:id="nkr_note_add_0204b1701" n="0204b1701"/><anchor xml:id="beg0204b1701" n="0204b1701"/>已<anchor xml:id="end0204b1701"/>相嚴身光明照世間無量衆所尊爲說實相印。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0204b18"/><lb ed="R049" n="0156a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0204b1801">身相炳著光色端嚴內無暗惑外有光明則口無
<lb ed="X" n="0204b19"/><lb ed="R049" n="0156a10"/>欺誑爲衆所尊說大乘印則可信受釋論云諸小
<lb ed="X" n="0204b20"/><lb ed="R049" n="0156a11"/>乘經若有無常無我涅槃三印印之卽是佛說脩
<lb ed="X" n="0204b21"/><lb ed="R049" n="0156a12"/>之得道無三法印卽是魔說大乘經但有一法印
<lb ed="X" n="0204b22"/><lb ed="R049" n="0156a13"/>謂諸法實相名了義經能得大道若無實相印是
<lb ed="X" n="0204b23"/><lb ed="R049" n="0156a14"/>魔所說故身子云世尊說實道波旬無此事。</p><p xml:id="pX31p0204b2318" cb:place="inline">△二
<lb ed="X" n="0204b24"/><lb ed="R049" n="0156a15"/>擧因勸信二初擧昔誓。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X31.0607.0204c" n="0204c"/>
<lb ed="X" n="0204c01"/><lb ed="R049" n="0156a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0204c0101">舍利弗當知我本立誓願欲令一切衆如我等無異。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0204c02"/><lb ed="R049" n="0156a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0204c0201">我昔誓願非但自誓菩提亦誓衆生同入佛慧今
<lb ed="X" n="0204c03"/><lb ed="R049" n="0156a18"/>酬誓故說是亦可信。</p><p xml:id="pX31p0204c0309" cb:place="inline">△二明願滿。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0204c04"/><lb ed="R049" n="0156b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0204c0401">如我昔所願今者<anchor xml:id="nkr_note_add_0204c0401" n="0204c0401"/><anchor xml:id="beg0204c0401" n="0204c0401"/>已<anchor xml:id="end0204c0401"/>滿足化一切衆生皆令入佛道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0204c05"/><lb ed="R049" n="0156b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0204c0501">今菩提旣滿衆生亦入汝旣自證佛慧亦驗我誓
<lb ed="X" n="0204c06"/><lb ed="R049" n="0156b03"/>不虗妙樂云問佛初立誓誓度一切今衆生尙多
<lb ed="X" n="0204c07"/><lb ed="R049" n="0156b04"/>願云何滿答且從一期總而言之但令衆生得入
<lb ed="X" n="0204c08"/><lb ed="R049" n="0156b05"/>佛乘卽名願滿是故經云如我無異。</p><p xml:id="pX31p0204c0815" cb:place="inline">△四擧五濁
<lb ed="X" n="0204c09"/><lb ed="R049" n="0156b06"/>四初總明五濁障重令大不生。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0204c10"/><lb ed="R049" n="0156b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0204c1001">若我遇衆生盡敎以佛道無智者錯亂迷惑不受敎。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0204c11"/><lb ed="R049" n="0156b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0204c1101">衆生受苦諸佛興悲悲苦相對故云相遇遇則盡
<lb ed="X" n="0204c12"/><lb ed="R049" n="0156b09"/>令入於佛道故五濁不能障大無智不受故云障
<lb ed="X" n="0204c13"/><lb ed="R049" n="0156b10"/>大也。</p><p xml:id="pX31p0204c1303" cb:place="inline">△二別廣明五濁障過患之相五初衆生濁。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0204c14"/><lb ed="R049" n="0156b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0204c1401">我知此衆生未曾修善本<note place="inline">至</note>備受諸苦毒。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0204c15"/><lb ed="R049" n="0156b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0204c1501">善本者眞如實相也不依此種善根故不感大也
<lb ed="X" n="0204c16"/><lb ed="R049" n="0156b13"/>五欲者謂色聲香味觸並能生於行者須欲之心
<lb ed="X" n="0204c17"/><lb ed="R049" n="0156b14"/>故名五欲卽諸惡之本也癡卽無明愛卽貪愛從
<lb ed="X" n="0204c18"/><lb ed="R049" n="0156b15"/>癡有愛故現生苦惱後墮地獄餓鬼畜生也止觀
<lb ed="X" n="0204c19"/><lb ed="R049" n="0156b16"/>明五欲過患者色如熱金丸執之則燒聲如塗毒
<lb ed="X" n="0204c20"/><lb ed="R049" n="0156b17"/>鼓聞之必死香如憋龍氣嗅之則病味如沸蜜湯
<lb ed="X" n="0204c21"/><lb ed="R049" n="0156b18"/>舌則爛如蜜塗刀舐之則傷觸如臥獅子近之必
<lb ed="X" n="0204c22"/><lb ed="R049" n="0157a01"/>囓。</p><p xml:id="pX31p0204c2202" cb:place="inline">△二命濁相。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0204c23"/><lb ed="R049" n="0157a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0204c2301">受胎之微形世世常增長薄德少福人衆苦所逼迫。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0204c24"/><lb ed="R049" n="0157a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0204c2401">形卽五陰陰亦名世壽命連持諸陰入世初從薄
<pb ed="X" xml:id="X31.0607.0205a" n="0205a"/>
<lb ed="X" n="0205a01"/><lb ed="R049" n="0157a04"/>酪<anchor xml:id="nkr_note_add_0205a0101" n="0205a0101"/><anchor xml:id="beg0205a0101" n="0205a0101"/>已<anchor xml:id="end0205a0101"/>至老死故名世世增長下二句明命濁相也
<lb ed="X" n="0205a02"/><lb ed="R049" n="0157a05"/>翻譯名義明胎中五位初七日名歌羅邏此云凝
<lb ed="X" n="0205a03"/><lb ed="R049" n="0157a06"/>滑狀如凝酥二七日名頞部曇此云疱狀如瘡疱
<lb ed="X" n="0205a04"/><lb ed="R049" n="0157a07"/>三七日名蔽尸此云凝結狀如就血四七日名徤
<lb ed="X" n="0205a05"/><lb ed="R049" n="0157a08"/>男此云凝厚漸堅硬故五七日名鉢羅奢佉此云
<lb ed="X" n="0205a06"/><lb ed="R049" n="0157a09"/>形位具諸形故。</p><p xml:id="pX31p0205a0607" cb:place="inline">△三見濁相。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0205a07"/><lb ed="R049" n="0157a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0205a0701">入邪見稠林若有若無等依止此諸見具足六十二。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0205a08"/><lb ed="R049" n="0157a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0205a0801">五見交加如稠林密茂若有是常見若無是斷見
<lb ed="X" n="0205a09"/><lb ed="R049" n="0157a12"/>因此二見生六十二如外道計我有四句色卽是
<lb ed="X" n="0205a10"/><lb ed="R049" n="0157a13"/>我離色是我色大我小我住色中我大色小色住
<lb ed="X" n="0205a11"/><lb ed="R049" n="0157a14"/>我中四陰亦爾是爲二十三世爲六十幷根本斷
<lb ed="X" n="0205a12"/><lb ed="R049" n="0157a15"/>常二見爲六十二。</p><p xml:id="pX31p0205a1208" cb:place="inline">△四<anchor xml:id="nkr_note_orig_0205001" n="0205001"/>頌惱濁。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0205a13"/><lb ed="R049" n="0157a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0205a1301">深著虗妄法堅受不可捨我慢自矜高諂曲心不實。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0205a14"/><lb ed="R049" n="0157a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0205a1401">△五劫濁相。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0205a15"/><lb ed="R049" n="0157a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0205a1501">於千萬億劫不聞佛名字亦不聞正法如是人難度。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0205a16"/><lb ed="R049" n="0157b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0205a1601">長時無佛法卽是劫濁又上來四濁集在時中故
<lb ed="X" n="0205a17"/><lb ed="R049" n="0157b02"/>名劫濁如是人難度者五濁障故不信一乘則不
<lb ed="X" n="0205a18"/><lb ed="R049" n="0157b03"/>可度也。</p><p xml:id="pX31p0205a1804" cb:place="inline">△三明爲治五濁障故先說小。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0205a19"/><lb ed="R049" n="0157b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0205a1901">是故舍利弗我爲設方便說諸盡苦道示之以涅槃。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0205a20"/><lb ed="R049" n="0157b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0205a2001">此說三藏四諦也苦卽苦諦苦必有因卽集諦道
<lb ed="X" n="0205a21"/><lb ed="R049" n="0157b06"/>卽道諦涅槃卽滅諦。</p><p xml:id="pX31p0205a2109" cb:place="inline">△四明爲大說小小治濁大
<lb ed="X" n="0205a22"/><lb ed="R049" n="0157b07"/>興。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0205a23"/><lb ed="R049" n="0157b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0205a2301">我雖說涅槃是亦非眞滅<note place="inline">至</note>來世得作佛。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0205a24"/><lb ed="R049" n="0157b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0205a2401">析三界妄盡滅色取空則非眞滅若體達無明本
<pb ed="X" xml:id="X31.0607.0205b" n="0205b"/>
<lb ed="X" n="0205b01"/><lb ed="R049" n="0157b10"/>無常寂卽是眞滅雖本無常寂若不修道無由契
<lb ed="X" n="0205b02"/><lb ed="R049" n="0157b11"/>會故言佛子行道<anchor xml:id="nkr_note_add_0205b0201" n="0205b0201"/><anchor xml:id="beg0205b0201" n="0205b0201"/>已<anchor xml:id="end0205b0201"/>來世得作佛也。</p><p xml:id="pX31p0205b0215" cb:place="inline">△五頌不虗
<lb ed="X" n="0205b03"/><lb ed="R049" n="0157b12"/>三初明釋迦先開三。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0205b04"/><lb ed="R049" n="0157b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0205b0401">我有方便力開示三乘法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0205b05"/><lb ed="R049" n="0157b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0205b0501">△二明諸佛後顯實。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0205b06"/><lb ed="R049" n="0157b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0205b0601">一切諸世尊皆說一乘道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0205b07"/><lb ed="R049" n="0157b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0205b0701">△三正明不虗除疑。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0205b08"/><lb ed="R049" n="0157b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0205b0801">今此諸大衆皆應除疑惑諸佛語無異唯一無二乘。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0205b09"/><lb ed="R049" n="0157b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0205b0901">前權後實誠言不虗勿生疑也。</p><p xml:id="pX31p0205b0913" cb:place="inline">△二頌過去佛章
<lb ed="X" n="0205b10"/><lb ed="R049" n="0158a01"/>二初頌開三。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0205b11"/><lb ed="R049" n="0158a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0205b1101">過去無數劫無量滅度佛<note place="inline">至</note>演說諸法相。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0205b12"/><lb ed="R049" n="0158a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0205b1201">△二頌顯一二初略頌上三一。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0205b13"/><lb ed="R049" n="0158a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0205b1301">是諸世尊等皆說一乘法化無量衆生令入於佛道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0205b14"/><lb ed="R049" n="0158a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0205b1401">皆說一乘法是頌敎一化無量衆生是頌人一令
<lb ed="X" n="0205b15"/><lb ed="R049" n="0158a06"/>入於佛道是頌理一兼得行一也。</p><p xml:id="pX31p0205b1514" cb:place="inline">△二約五乘廣
<lb ed="X" n="0205b16"/><lb ed="R049" n="0158a07"/>頌顯一二初總約五乘顯一實。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0205b17"/><lb ed="R049" n="0158a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0205b1701">又諸大聖主知一切世間<note place="inline">至</note>助顯第一義。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0205b18"/><lb ed="R049" n="0158a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0205b1801">天人羣生類是擧諸乘以明人一更以異方便是
<lb ed="X" n="0205b19"/><lb ed="R049" n="0158a10"/>擧諸行以顯行一兼得敎一第一義卽是理一若
<lb ed="X" n="0205b20"/><lb ed="R049" n="0158a11"/>用圓妙正觀此卽實相方便不名爲異若用七方
<lb ed="X" n="0205b21"/><lb ed="R049" n="0158a12"/>便觀助顯第一義者名異方便。</p><p xml:id="pX31p0205b2113" cb:place="inline">△二別約五乘以
<lb ed="X" n="0205b22"/><lb ed="R049" n="0158a13"/>顯一三初開菩薩乘。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0205b23"/><lb ed="R049" n="0158a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0205b2301">若有衆生類値諸過去佛<note place="inline">至</note>皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0205b2301" n="0205b2301"/><anchor xml:id="beg0205b2301" n="0205b2301"/>已<anchor xml:id="end0205b2301"/>成佛道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0205b24"/><lb ed="R049" n="0158a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0205b2401">若作五乘釋者但是六度菩薩乘若作七方便釋
<pb ed="X" xml:id="X31.0607.0205c" n="0205c"/>
<lb ed="X" n="0205c01"/><lb ed="R049" n="0158a16"/>者兼得通別菩薩乘何者三敎大乘皆行六度而
<lb ed="X" n="0205c02"/><lb ed="R049" n="0158a17"/>運心有異相心行六度卽三藏菩薩無相卽通敎
<lb ed="X" n="0205c03"/><lb ed="R049" n="0158a18"/>菩薩非相無相次第行六度卽別敎菩薩今但列
<lb ed="X" n="0205c04"/><lb ed="R049" n="0158b01"/>六度未知定判屬誰尋上文云更以異方便者非
<lb ed="X" n="0205c05"/><lb ed="R049" n="0158b02"/>獨六度菩薩卽三敎菩薩方便也六度中前五是
<lb ed="X" n="0205c06"/><lb ed="R049" n="0158b03"/>福後一是慧故云種種福慧昔聞法皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0205c0601" n="0205c0601"/><anchor xml:id="beg0205c0601" n="0205c0601"/>已<anchor xml:id="end0205c0601"/>成敎一
<lb ed="X" n="0205c07"/><lb ed="R049" n="0158b04"/>昔六度行皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0205c0701" n="0205c0701"/><anchor xml:id="beg0205c0701" n="0205c0701"/>已<anchor xml:id="end0205c0701"/>成行一如是諸人等皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0205c0702" n="0205c0702"/><anchor xml:id="beg0205c0702" n="0205c0702"/>已<anchor xml:id="end0205c0702"/>成人一
<lb ed="X" n="0205c08"/><lb ed="R049" n="0158b05"/>皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0205c0801" n="0205c0801"/><anchor xml:id="beg0205c0801" n="0205c0801"/>已<anchor xml:id="end0205c0801"/>成佛道皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0205c0802" n="0205c0802"/><anchor xml:id="beg0205c0802" n="0205c0802"/>已<anchor xml:id="end0205c0802"/>成理一。</p><p xml:id="pX31p0205c0811" cb:place="inline">△二開二乘乘。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0205c09"/><lb ed="R049" n="0158b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0205c0901">諸佛滅度後若人善輭心如是諸衆生皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0205c0901" n="0205c0901"/><anchor xml:id="beg0205c0901" n="0205c0901"/>已<anchor xml:id="end0205c0901"/>成佛道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0205c10"/><lb ed="R049" n="0158b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0205c1001">此開聲聞緣覺皆入一乘何以得知大品歎阿羅
<lb ed="X" n="0205c11"/><lb ed="R049" n="0158b08"/>漢心調柔輭又淨名云住調伏心是賢聖行是以
<lb ed="X" n="0205c12"/><lb ed="R049" n="0158b09"/>知之昔善輭心皆成行一諸衆生是人一成佛道
<lb ed="X" n="0205c13"/><lb ed="R049" n="0158b10"/>是理一妙樂云二乘文中有人理行不云兼敎者
<lb ed="X" n="0205c14"/><lb ed="R049" n="0158b11"/>秪是文略。</p><p xml:id="pX31p0205c1405" cb:place="inline">△三開天人乘二初約天人小善成緣
<lb ed="X" n="0205c15"/><lb ed="R049" n="0158b12"/>因種子以顯實十初捨財造塔明天乘。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0205c16"/><lb ed="R049" n="0158b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0205c1601">諸佛滅度<anchor xml:id="nkr_note_add_0205c1601" n="0205c1601"/><anchor xml:id="beg0205c1601" n="0205c1601"/>已<anchor xml:id="end0205c1601"/><note place="inline">至</note>若於曠野中積土成佛廟。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0205c17"/><lb ed="R049" n="0158b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0205c1701">因時至心傾財捨寶果時任運自然受樂故是天
<lb ed="X" n="0205c18"/><lb ed="R049" n="0158b15"/>乘也木樒者長安有木名樒亦任造像金光明云
<lb ed="X" n="0205c19"/><lb ed="R049" n="0158b16"/>以佛舍利如芥粟許置小塔中<name role="" type="person">三十三天</name><anchor xml:id="nkr_note_add_0205c1901" n="0205c1901"/><anchor xml:id="beg0205c1901" n="0205c1901"/>已<anchor xml:id="end0205c1901"/>有自
<lb ed="X" n="0205c20"/><lb ed="R049" n="0158b17"/>然果報卽其義也。</p><p xml:id="pX31p0205c2008" cb:place="inline">△二戲沙作塔明人業。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0205c21"/><lb ed="R049" n="0158b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0205c2101">乃至童子戲聚沙爲佛塔如是諸人等皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0205c2101" n="0205c2101"/><anchor xml:id="beg0205c2101" n="0205c2101"/>已<anchor xml:id="end0205c2101"/>成佛道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0205c22"/><lb ed="R049" n="0159a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0205c2201">因時泛泛悠然作善果時作意勤求得樂故是人
<lb ed="X" n="0205c23"/><lb ed="R049" n="0159a02"/>業也。</p><p xml:id="pX31p0205c2303" cb:place="inline">△三志心建像明天業。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0205c24"/><lb ed="R049" n="0159a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0205c2401">若人爲佛故建立諸形像<note place="inline">至</note>皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0205c2401" n="0205c2401"/><anchor xml:id="beg0205c2401" n="0205c2401"/>已<anchor xml:id="end0205c2401"/>成佛道。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X31.0607.0206a" n="0206a"/>
<lb ed="X" n="0206a01"/><lb ed="R049" n="0159a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0206a0101">優婆塞戒經不許用膠得失意罪而此經用者古
<lb ed="X" n="0206a02"/><lb ed="R049" n="0159a05"/>師云外國用樹膠耳妙樂云造像功德經有十一
<lb ed="X" n="0206a03"/><lb ed="R049" n="0159a06"/>種功德一者世世眼目淸潔二者生處無惡三者
<lb ed="X" n="0206a04"/><lb ed="R049" n="0159a07"/>常生貴家四者身如紫磨金色五者豐饒珍玩六
<lb ed="X" n="0206a05"/><lb ed="R049" n="0159a08"/>者生賢善家七者生得爲王八者作金輪王九者
<lb ed="X" n="0206a06"/><lb ed="R049" n="0159a09"/>生梵天壽命一劫十者不墮惡道十一者後生還
<lb ed="X" n="0206a07"/><lb ed="R049" n="0159a10"/>能敬重三寶又云若人臨終發言造像乃至如麥
<lb ed="X" n="0206a08"/><lb ed="R049" n="0159a11"/><g ref="#CB00931">𪍿</g>能除三世八十億劫生死之罪。</p><p xml:id="pX31p0206a0814" cb:place="inline">△四戲畫作佛
<lb ed="X" n="0206a09"/><lb ed="R049" n="0159a12"/>明人業。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0206a10"/><lb ed="R049" n="0159a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0206a1001">乃至童子戲若草木及筆或以指爪甲而畫作佛像。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0206a11"/><lb ed="R049" n="0159a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0206a1101">△五結成建像者顯實。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0206a12"/><lb ed="R049" n="0159a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0206a1201">如是諸人等漸漸積功德<note place="inline">至</note>度脫無量衆。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0206a13"/><lb ed="R049" n="0159a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0206a1301">諸人皆成人一漸漸積功德具足大悲心卽成行
<lb ed="X" n="0206a14"/><lb ed="R049" n="0159a17"/>一佛道卽成理一旣<anchor xml:id="nkr_note_add_0206a1401" n="0206a1401"/><anchor xml:id="beg0206a1401" n="0206a1401"/>已<anchor xml:id="end0206a1401"/>成佛復能化他但化菩薩
<lb ed="X" n="0206a15"/><lb ed="R049" n="0159a18"/>卽是敎一。</p><p xml:id="pX31p0206a1505" cb:place="inline">△六諸塵供養明天業。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0206a16"/><lb ed="R049" n="0159b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0206a1601">若人於塔廟寶像及畫像<note place="inline">至</note>皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0206a1601" n="0206a1601"/><anchor xml:id="beg0206a1601" n="0206a1601"/>已<anchor xml:id="end0206a1601"/>成佛道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0206a17"/><lb ed="R049" n="0159b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0206a1701">唄者或云唄匿此云讚頌貝大螺也。</p><p xml:id="pX31p0206a1715" cb:place="inline">△七散心塵
<lb ed="X" n="0206a18"/><lb ed="R049" n="0159b03"/>供明人業。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0206a19"/><lb ed="R049" n="0159b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0206a1901">若人散亂心乃至以一華供養於<g ref="#CB15148">𦘕</g>像漸見無數佛。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0206a20"/><lb ed="R049" n="0159b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0206a2001">△八身業供養明天人業。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0206a21"/><lb ed="R049" n="0159b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0206a2101">或有人禮拜或復但合掌乃至擧一手或復小低頭。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0206a22"/><lb ed="R049" n="0159b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0206a2201">五體著地是上禮卽天業合掌低頭是中禮卽人
<lb ed="X" n="0206a23"/><lb ed="R049" n="0159b08"/>業。</p><p xml:id="pX31p0206a2302" cb:place="inline">△九結成供養者顯實。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0206a24"/><lb ed="R049" n="0159b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0206a2401">以此供養像漸見無量佛<note place="inline">至</note>如薪盡火滅。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X31.0607.0206b" n="0206b"/>
<lb ed="X" n="0206b01"/><lb ed="R049" n="0159b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0206b0101">非但自入佛道亦能化度衆生入於涅槃子果縛
<lb ed="X" n="0206b02"/><lb ed="R049" n="0159b11"/>盡名曰無餘機薪旣盡應火云亡故云薪盡火滅
<lb ed="X" n="0206b03"/><lb ed="R049" n="0159b12"/>也。</p><p xml:id="pX31p0206b0302" cb:place="inline">△十口業供養明人業。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0206b04"/><lb ed="R049" n="0159b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0206b0401">若人散亂心入於塔廟中一稱南無佛皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0206b0401" n="0206b0401"/><anchor xml:id="beg0206b0401" n="0206b0401"/>已<anchor xml:id="end0206b0401"/>成佛道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0206b05"/><lb ed="R049" n="0159b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0206b0501">南無或云那謨或云南摩此翻歸命或翻度我大
<lb ed="X" n="0206b06"/><lb ed="R049" n="0159b15"/>品云佛言若有一人稱南無佛乃至畢苦其福不
<lb ed="X" n="0206b07"/><lb ed="R049" n="0159b16"/>盡。</p><p xml:id="pX31p0206b0702" cb:place="inline">△二約聞法則成了因種子以明顯實。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0206b08"/><lb ed="R049" n="0159b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0206b0801">於諸過去佛在世或滅後若有聞是法皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0206b0801" n="0206b0801"/><anchor xml:id="beg0206b0801" n="0206b0801"/>已<anchor xml:id="end0206b0801"/>成佛道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0206b09"/><lb ed="R049" n="0159b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0206b0901">例上皆具相無相非相無相至心散心等五乘種
<lb ed="X" n="0206b10"/><lb ed="R049" n="0160a01"/>子今皆開入一實至心聞一句是天業散心聞一
<lb ed="X" n="0206b11"/><lb ed="R049" n="0160a02"/>句是人業。</p><p xml:id="pX31p0206b1105" cb:place="inline">△三頌未來佛章二初頌開三。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0206b12"/><lb ed="R049" n="0160a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0206b1201">未來諸世尊其數無有量<note place="inline">至</note>以無量方便。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0206b13"/><lb ed="R049" n="0160a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0206b1301">△二頌顯一四初頌人一。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0206b14"/><lb ed="R049" n="0160a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0206b1401">度脫諸衆生入佛無漏智若有聞法者無一不成佛。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0206b15"/><lb ed="R049" n="0160a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0206b1501">△二頌行一。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0206b16"/><lb ed="R049" n="0160a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0206b1601">諸佛本誓願我所行佛道普欲令衆生亦同得此道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0206b17"/><lb ed="R049" n="0160a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0206b1701">△三頌敎一。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0206b18"/><lb ed="R049" n="0160a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0206b1801">未來世諸佛雖說百千億<note place="inline">至</note>是故說一乘。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0206b19"/><lb ed="R049" n="0160a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0206b1901">知法常無性者實相常住無自性乃至無無因性
<lb ed="X" n="0206b20"/><lb ed="R049" n="0160a11"/>無性亦無性是名無性佛種從緣起者中道無性
<lb ed="X" n="0206b21"/><lb ed="R049" n="0160a12"/>卽是佛種迷此理者由無明爲緣則有衆生起解
<lb ed="X" n="0206b22"/><lb ed="R049" n="0160a13"/>此理者由敎行爲緣則有正覺起欲起佛種須一
<lb ed="X" n="0206b23"/><lb ed="R049" n="0160a14"/>乘敎是爲頌敎一也。</p><p xml:id="pX31p0206b2309" cb:place="inline">△四頌理一。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0206b24"/><lb ed="R049" n="0160a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0206b2401">是法住法位世間相常住於道場知<anchor xml:id="nkr_note_add_0206b2401" n="0206b2401"/><anchor xml:id="beg0206b2401" n="0206b2401"/>已<anchor xml:id="end0206b2401"/>導師方便說。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X31.0607.0206c" n="0206c"/>
<lb ed="X" n="0206c01"/><lb ed="R049" n="0160a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0206c0101">是法住法位者衆生正覺一如無二悉不出如故
<lb ed="X" n="0206c02"/><lb ed="R049" n="0160a17"/>皆以如法爲位也分局定限故名爲位世間相常
<lb ed="X" n="0206c03"/><lb ed="R049" n="0160a18"/>住者十界依正生住異滅之相名世間相以卽理
<lb ed="X" n="0206c04"/><lb ed="R049" n="0160b01"/>故皆常住也故法智尊者云生法卽性故常住異
<lb ed="X" n="0206c05"/><lb ed="R049" n="0160b02"/>滅卽性故常卽性之常非常無常言偏意圓斯之
<lb ed="X" n="0206c06"/><lb ed="R049" n="0160b03"/>謂歟又世間相常住者出世正覺以如爲位亦以
<lb ed="X" n="0206c07"/><lb ed="R049" n="0160b04"/>如爲相位相常住世間衆生亦以如爲位亦以如
<lb ed="X" n="0206c08"/><lb ed="R049" n="0160b05"/>爲相豈不常住世間相旣常住豈非理一於道場
<lb ed="X" n="0206c09"/><lb ed="R049" n="0160b06"/>知<anchor xml:id="nkr_note_add_0206c0901" n="0206c0901"/><anchor xml:id="beg0206c0901" n="0206c0901"/>已<anchor xml:id="end0206c0901"/>者此擧果釋成開權顯實道場朗然斯理久
<lb ed="X" n="0206c10"/><lb ed="R049" n="0160b07"/>暢物情障重方便施三故云導師方便說妙樂云
<lb ed="X" n="0206c11"/><lb ed="R049" n="0160b08"/>染淨之法皆名是法染謂衆生淨卽正覺一一皆
<lb ed="X" n="0206c12"/><lb ed="R049" n="0160b09"/>住眞如法位故云是法住法位。</p><p xml:id="pX31p0206c1213" cb:place="inline">△四頌現在佛章
<lb ed="X" n="0206c13"/><lb ed="R049" n="0160b10"/>三初頌化意。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0206c14"/><lb ed="R049" n="0160b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0206c1401">天人所供養現在十方佛<note place="inline">至</note>亦說如是法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0206c15"/><lb ed="R049" n="0160b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0206c1501">△二頌顯實。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0206c16"/><lb ed="R049" n="0160b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0206c1601">知第一寂滅以方便力故雖示種種道其實爲佛乘。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0206c17"/><lb ed="R049" n="0160b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0206c1701">知第一寂滅卽頌理一其實爲佛乘或頌敎一或
<lb ed="X" n="0206c18"/><lb ed="R049" n="0160b15"/>頌行一。</p><p xml:id="pX31p0206c1804" cb:place="inline">△三頌開權。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0206c19"/><lb ed="R049" n="0160b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0206c1901">知衆生諸行深心之所念<note place="inline">至</note>隨應方便說。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0206c20"/><lb ed="R049" n="0160b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0206c2001">△二頌釋迦章二初略頌上權實爲下總譬作本
<lb ed="X" n="0206c21"/><lb ed="R049" n="0160b18"/>二初頌顯實。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0206c22"/><lb ed="R049" n="0161a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0206c2201">今我亦如是安隱衆生故以種種法門宣示於佛道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0206c23"/><lb ed="R049" n="0161a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0206c2301">今我亦如是者我卽釋迦一化之主同以一實敎
<lb ed="X" n="0206c24"/><lb ed="R049" n="0161a03"/>化衆生故言如是爲下有大長者譬作本也安隱
<pb ed="X" xml:id="X31.0607.0207a" n="0207a"/>
<lb ed="X" n="0207a01"/><lb ed="R049" n="0161a04"/>者卽大涅槃常樂住處此處寂靜無五濁障故名
<lb ed="X" n="0207a02"/><lb ed="R049" n="0161a05"/>安隱安隱卽對不安隱謂三界有五濁障名不安
<lb ed="X" n="0207a03"/><lb ed="R049" n="0161a06"/>隱卽爲下火宅譬作本衆生卽是五道受化之徒
<lb ed="X" n="0207a04"/><lb ed="R049" n="0161a07"/>爲下五百人譬作本種種法門卽對不種種爲下
<lb ed="X" n="0207a05"/><lb ed="R049" n="0161a08"/>唯有一門譬作本妙樂云如來本以一門利物事
<lb ed="X" n="0207a06"/><lb ed="R049" n="0161a09"/>不獲<anchor xml:id="nkr_note_add_0207a0601" n="0207a0601"/><anchor xml:id="beg0207a0601" n="0207a0601"/>已<anchor xml:id="end0207a0601"/>施種種門施權之意本在顯實故云宣示
<lb ed="X" n="0207a07"/><lb ed="R049" n="0161a10"/>於佛道。</p><p xml:id="pX31p0207a0704" cb:place="inline">△二頌開權。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0207a08"/><lb ed="R049" n="0161a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0207a0801">我以智慧力知衆生性欲方便說諸法皆令得歡喜。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0207a09"/><lb ed="R049" n="0161a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0207a0901">智慧力者卽權智力也知衆生性欲者卽是五道
<lb ed="X" n="0207a10"/><lb ed="R049" n="0161a13"/>根性有三乘差別爲下三十子譬作本諸法卽三
<lb ed="X" n="0207a11"/><lb ed="R049" n="0161a14"/>乘法也又云知衆生性欲者鑑小機也方便說諸
<lb ed="X" n="0207a12"/><lb ed="R049" n="0161a15"/>法者正施權也皆令得歡喜者隨宜稱機也二偈
<lb ed="X" n="0207a13"/><lb ed="R049" n="0161a16"/>雖略收佛一化開權顯實原始要終罄無不盡故
<lb ed="X" n="0207a14"/><lb ed="R049" n="0161a17"/>稱略頌爲下總譬本也。</p><p xml:id="pX31p0207a1410" cb:place="inline">△二廣頌上六義爲下別
<lb ed="X" n="0207a15"/><lb ed="R049" n="0161a18"/>譬作本六初頌上五濁三初明佛有能見之眼。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0207a16"/><lb ed="R049" n="0161b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0207a1601">舍利弗當知我以佛眼觀。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0207a17"/><lb ed="R049" n="0161b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0207a1701">佛眼觀見爲下長者能見譬作本明佛在法身地
<lb ed="X" n="0207a18"/><lb ed="R049" n="0161b03"/>上以常寂佛眼圓照羣機若根利濁輕則以盧舍
<lb ed="X" n="0207a19"/><lb ed="R049" n="0161b04"/>那像說一乘法若根鈍濁重則脫瓔珞以老比丘
<lb ed="X" n="0207a20"/><lb ed="R049" n="0161b05"/>像驚入火宅方便開三秪是于時鑑機故言我以
<lb ed="X" n="0207a21"/><lb ed="R049" n="0161b06"/>佛眼觀見也若觀色法應用天眼若分別根機應
<lb ed="X" n="0207a22"/><lb ed="R049" n="0161b07"/>用法眼云何言以佛眼見耶佛眼圓通擧勝兼劣
<lb ed="X" n="0207a23"/><lb ed="R049" n="0161b08"/>又四眼入佛眼皆名爲佛眼故也。</p><p xml:id="pX31p0207a2314" cb:place="inline">△二頌上明所
<lb ed="X" n="0207a24"/><lb ed="R049" n="0161b09"/>見五濁五初衆生濁。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X31.0607.0207b" n="0207b"/>
<lb ed="X" n="0207b01"/><lb ed="R049" n="0161b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0207b0101">見六道衆生貧窮無福慧。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0207b02"/><lb ed="R049" n="0161b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0207b0201">妙樂云貧窮等爲衆生濁者貧故由無福痴故由
<lb ed="X" n="0207b03"/><lb ed="R049" n="0161b12"/>無慧痴貧衆生聚在一處故名衆生濁也。</p><p xml:id="pX31p0207b0317" cb:place="inline">△二頌
<lb ed="X" n="0207b04"/><lb ed="R049" n="0161b13"/>命濁。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0207b05"/><lb ed="R049" n="0161b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0207b0501">入生死險道相續苦不斷。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0207b06"/><lb ed="R049" n="0161b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0207b0601">妙樂云入生死爲命濁者於生死中又加險道險
<lb ed="X" n="0207b07"/><lb ed="R049" n="0161b16"/>道之中命易斷故卽短壽處而猶相續爲命濁也。</p>
<lb ed="X" n="0207b08"/><lb ed="R049" n="0161b17"/><p xml:id="pX31p0207b0801">△三頌煩惱濁。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0207b09"/><lb ed="R049" n="0161b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0207b0901">深著於五欲如<g ref="#CB01738">𤛆</g>牛愛尾以貪愛自蔽盲瞑無所見。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0207b10"/><lb ed="R049" n="0162a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0207b1001"><g ref="#CB01738">𤛆</g>牛者獸如牛而尾長說文云西南夷長髦牛也
<lb ed="X" n="0207b11"/><lb ed="R049" n="0162a02"/>牛愛其尾就身護尾人愛其尾故殺其身譬人貪
<lb ed="X" n="0207b12"/><lb ed="R049" n="0162a03"/>五欲而害其身亦若是也。</p><p xml:id="pX31p0207b1211" cb:place="inline">△四頌劫濁。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0207b13"/><lb ed="R049" n="0162a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0207b1301">不求大勢佛及與斷苦法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0207b14"/><lb ed="R049" n="0162a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0207b1401">妙樂云劫中無佛故名爲濁四濁生此亦無所求
<lb ed="X" n="0207b15"/><lb ed="R049" n="0162a06"/>劫若有佛雖濁能破故經云唯我一人能爲救護。</p>
<lb ed="X" n="0207b16"/><lb ed="R049" n="0162a07"/><p xml:id="pX31p0207b1601">△五頌見濁。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0207b17"/><lb ed="R049" n="0162a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0207b1701">深入諸邪見以苦欲捨苦。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0207b18"/><lb ed="R049" n="0162a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0207b1801">或云外道五熱炙身欲望捨苦反得苦報或云諸
<lb ed="X" n="0207b19"/><lb ed="R049" n="0162a10"/>見卽是受受卽是苦行此苦因望欲捨苦豈可得
<lb ed="X" n="0207b20"/><lb ed="R049" n="0162a11"/>耶妙樂云六十二多故名爲諸由此見故則有三
<lb ed="X" n="0207b21"/><lb ed="R049" n="0162a12"/>受見家之受故云見卽是受三受皆苦以此苦受
<lb ed="X" n="0207b22"/><lb ed="R049" n="0162a13"/>欲捨苦者無有是處。</p><p xml:id="pX31p0207b2209" cb:place="inline">△三明起大悲應赴機。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0207b23"/><lb ed="R049" n="0162a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0207b2301">爲是衆生故而起大悲心。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0207b24"/><lb ed="R049" n="0162a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0207b2401">爲五濁衆生故大悲熏心應入三界施設方便引
<pb ed="X" xml:id="X31.0607.0207c" n="0207c"/>
<lb ed="X" n="0207c01"/><lb ed="R049" n="0162a16"/>趣佛慧。</p><p xml:id="pX31p0207c0104" cb:place="inline">△三頌施化宜不得三初明用大擬宜。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0207c02"/><lb ed="R049" n="0162a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0207c0201">我始坐道場觀樹亦經行<note place="inline">至</note>微妙最第一。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0207c03"/><lb ed="R049" n="0162a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0207c0301">始坐道場者至理無時假時化物爲化之初故言
<lb ed="X" n="0207c04"/><lb ed="R049" n="0162b01"/>始也事釋者道場在<name role="" type="person">摩竭提國</name>西南去尼連河不
<lb ed="X" n="0207c05"/><lb ed="R049" n="0162b02"/>遠佛初在此處脩治得道故言道場坐此樹下得
<lb ed="X" n="0207c06"/><lb ed="R049" n="0162b03"/>三菩提故名道樹感樹恩故觀察念地德故經行
<lb ed="X" n="0207c07"/><lb ed="R049" n="0162b04"/>道成賽澤之時欲以大法擬宜衆生也樹地無有
<lb ed="X" n="0207c08"/><lb ed="R049" n="0162b05"/>分別豈須報恩未曾有經云秪以通化傳法名報
<lb ed="X" n="0207c09"/><lb ed="R049" n="0162b06"/>耳三七日者過去因果經云佛成道初一七日思
<lb ed="X" n="0207c10"/><lb ed="R049" n="0162b07"/>惟我法妙無能受者二七日思惟衆生上中下根
<lb ed="X" n="0207c11"/><lb ed="R049" n="0162b08"/>三七日思惟誰應先聞法卽至波羅奈爲五人說
<lb ed="X" n="0207c12"/><lb ed="R049" n="0162b09"/>四諦等且以三乘而爲三根此就小乘釋也今明
<lb ed="X" n="0207c13"/><lb ed="R049" n="0162b10"/>佛在法身之地寂而常照恒以佛眼洞覽無遺豈
<lb ed="X" n="0207c14"/><lb ed="R049" n="0162b11"/>始至道場淹留三七方思此事言三七者明有所
<lb ed="X" n="0207c15"/><lb ed="R049" n="0162b12"/>表也表佛初欲三周說法故假言三七耳初七思
<lb ed="X" n="0207c16"/><lb ed="R049" n="0162b13"/>法說次七思譬說後七思因緣說皆無機不得是
<lb ed="X" n="0207c17"/><lb ed="R049" n="0162b14"/>故息大施小也此偏就圓敎大乘爲釋耳若通途
<lb ed="X" n="0207c18"/><lb ed="R049" n="0162b15"/>約大乘釋者初七思惟欲說圓敎次七思惟欲說
<lb ed="X" n="0207c19"/><lb ed="R049" n="0162b16"/>別敎後七思惟欲說通敎皆無機不得是故息大
<lb ed="X" n="0207c20"/><lb ed="R049" n="0162b17"/>說三藏三乘爲方便之化也。</p><p xml:id="pX31p0207c2012" cb:place="inline">△二明衆生無機三
<lb ed="X" n="0207c21"/><lb ed="R049" n="0162b18"/>初明障重故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0207c22"/><lb ed="R049" n="0163a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0207c2201">衆生諸根鈍著樂癡所盲。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0207c23"/><lb ed="R049" n="0163a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0207c2301">△二明不堪聞。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0207c24"/><lb ed="R049" n="0163a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0207c2401">如斯之等類云何而可度。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X31.0607.0208a" n="0208a"/>
<lb ed="X" n="0208a01"/><lb ed="R049" n="0163a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0208a0101">△三明諸梵請。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0208a02"/><lb ed="R049" n="0163a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0208a0201">爾時諸梵王及諸天帝釋<note place="inline">至</note>請我轉法輪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0208a03"/><lb ed="R049" n="0163a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0208a0301">諸梵雖請說大佛知無機所以不說妙樂云問如
<lb ed="X" n="0208a04"/><lb ed="R049" n="0163a07"/>何得知梵王請大答據佛酬云若但讚佛乘等故
<lb ed="X" n="0208a05"/><lb ed="R049" n="0163a08"/>知是請大也若據一四天下只一梵王爲三界天
<lb ed="X" n="0208a06"/><lb ed="R049" n="0163a09"/>主今云諸梵王者如來統御大千世界有百億四
<lb ed="X" n="0208a07"/><lb ed="R049" n="0163a10"/>天下則有百億梵王又禪禪各一梵王故云諸也
<lb ed="X" n="0208a08"/><lb ed="R049" n="0163a11"/>若論請法正在初禪三界天主也。</p><p xml:id="pX31p0208a0814" cb:place="inline">△三明念欲息
<lb ed="X" n="0208a09"/><lb ed="R049" n="0163a12"/>化二初無機。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0208a10"/><lb ed="R049" n="0163a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0208a1001">我卽自思惟若但讚佛乘<note place="inline">至</note>墜於三惡道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0208a11"/><lb ed="R049" n="0163a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0208a1101">明無機強說聞則有損。</p><p xml:id="pX31p0208a1110" cb:place="inline">△二息化。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0208a12"/><lb ed="R049" n="0163a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0208a1201">我寧不說法疾入於涅槃。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0208a13"/><lb ed="R049" n="0163a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0208a1301">說則有損滅但無益故此思惟爲下施權之張本
<lb ed="X" n="0208a14"/><lb ed="R049" n="0163a17"/>也寧<note place="inline">平聲</note>願詞也如人言寧可如此是願如此也。</p>
<lb ed="X" n="0208a15"/><lb ed="R049" n="0163a18"/><p xml:id="pX31p0208a1501">△二念同諸佛用權稱宜二初明化得四初三乘
<lb ed="X" n="0208a16"/><lb ed="R049" n="0163b01"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0208001" n="0208001"/>疑宜。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0208a17"/><lb ed="R049" n="0163b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0208a1701">尋念過去佛所行方便力我今所得道亦應說三乘。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0208a18"/><lb ed="R049" n="0163b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0208a1801">尋念者仍念彼雖無大機不容永捨要以方便而
<lb ed="X" n="0208a19"/><lb ed="R049" n="0163b04"/>誘濟之非都不知開三欲引同諸佛故云尋念也。</p>
<lb ed="X" n="0208a20"/><lb ed="R049" n="0163b05"/><p xml:id="pX31p0208a2001">△二明有小機二初明諸佛稱歎五初釋迦自叙
<lb ed="X" n="0208a21"/><lb ed="R049" n="0163b06"/>諸佛現。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0208a22"/><lb ed="R049" n="0163b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0208a2201">作是思惟時十方佛皆現梵音慰喩我。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0208a23"/><lb ed="R049" n="0163b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0208a2301">佛現者由念佛方便力故現現由擬法會機二義
<lb ed="X" n="0208a24"/><lb ed="R049" n="0163b09"/>故佛現也。</p><p xml:id="pX31p0208a2405" cb:place="inline">△二佛歎釋迦隱實設權。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X31.0607.0208b" n="0208b"/>
<lb ed="X" n="0208b01"/><lb ed="R049" n="0163b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0208b0101">善哉釋迦文第一之導師<note place="inline">至</note>而用方便力。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0208b02"/><lb ed="R049" n="0163b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0208b0201">上欲大化於彼無機故諸佛不歎今欲說小曲會
<lb ed="X" n="0208b03"/><lb ed="R049" n="0163b12"/>根緣則始終得度所以佛歎善哉也爲一施三引
<lb ed="X" n="0208b04"/><lb ed="R049" n="0163b13"/>入佛慧卽是第一導師得是無上法者卽是得實
<lb ed="X" n="0208b05"/><lb ed="R049" n="0163b14"/>智微妙第一也而用方便力者隨諸一切佛隱實
<lb ed="X" n="0208b06"/><lb ed="R049" n="0163b15"/>用權也釋迦是姓此云能仁淨名疏云天竺語釋
<lb ed="X" n="0208b07"/><lb ed="R049" n="0163b16"/>迦爲能文文爲儒義卽名能儒大論亦云釋迦文
<lb ed="X" n="0208b08"/><lb ed="R049" n="0163b17"/>佛。</p><p xml:id="pX31p0208b0802" cb:place="inline">△二明諸佛亦隱實用權。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0208b09"/><lb ed="R049" n="0163b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0208b0901">我等亦皆得最妙第一法爲諸衆生類分別說三乘。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0208b10"/><lb ed="R049" n="0164a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0208b1001">△四雙釋隱實設權二義。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0208b11"/><lb ed="R049" n="0164a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0208b1101">少智樂小法不自信作佛是故以方便分別說諸果。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0208b12"/><lb ed="R049" n="0164a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0208b1201">爲衆生少智不堪聞大所以隱實而復樂小所以
<lb ed="X" n="0208b13"/><lb ed="R049" n="0164a04"/>施權。</p><p xml:id="pX31p0208b1303" cb:place="inline">△五雙結隱實設權二義。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0208b14"/><lb ed="R049" n="0164a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0208b1401">雖復說三乘但爲敎菩薩。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0208b15"/><lb ed="R049" n="0164a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0208b1501">雖復說三終爲顯實也。</p><p xml:id="pX31p0208b1510" cb:place="inline">△二明釋迦酬順二初發
<lb ed="X" n="0208b16"/><lb ed="R049" n="0164a07"/>言酬順。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0208b17"/><lb ed="R049" n="0164a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0208b1701">舍利弗當知我聞聖師子深淨微妙音稱南無諸佛。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0208b18"/><lb ed="R049" n="0164a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0208b1801">旣聞諸佛稱歎卽對曰南無諸佛南無此云敬從
<lb ed="X" n="0208b19"/><lb ed="R049" n="0164a10"/>若翻度我等非此意也妙樂云今釋迦因聞十方
<lb ed="X" n="0208b20"/><lb ed="R049" n="0164a11"/>諸佛慰喩乃稱南無答於諸佛故知釋迦不請諸
<lb ed="X" n="0208b21"/><lb ed="R049" n="0164a12"/>佛度也。</p><p xml:id="pX31p0208b2104" cb:place="inline">△二念順物機。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0208b22"/><lb ed="R049" n="0164a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0208b2201">復作如是念我出濁惡世如諸佛所說我亦隨順行。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0208b23"/><lb ed="R049" n="0164a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0208b2301">△三明施化小。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0208b24"/><lb ed="R049" n="0164a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0208b2401">思惟是事<anchor xml:id="nkr_note_add_0208b2401" n="0208b2401"/><anchor xml:id="beg0208b2401" n="0208b2401"/>已<anchor xml:id="end0208b2401"/>卽趣波羅奈<note place="inline">至</note>爲五比丘說。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X31.0607.0208c" n="0208c"/>
<lb ed="X" n="0208c01"/><lb ed="R049" n="0164a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0208c0101">波羅奈正音婆羅痆<note place="inline">女熙切</note><name role="" type="person">中印度</name>境婆沙云有河
<lb ed="X" n="0208c02"/><lb ed="R049" n="0164a17"/>名波羅奈去其不遠造立王城或翻江繞城亦云
<lb ed="X" n="0208c03"/><lb ed="R049" n="0164a18"/>鹿苑諸法寂滅相不可以言宣下卽是前說中道
<lb ed="X" n="0208c04"/><lb ed="R049" n="0164b01"/>無性佛種之理此理非數又不可說今以方便作
<lb ed="X" n="0208c05"/><lb ed="R049" n="0164b02"/>三乘說又非生非滅而以方便作生滅說又偏眞
<lb ed="X" n="0208c06"/><lb ed="R049" n="0164b03"/>之理亦不可說以方便故作四門說初爲五人說
<lb ed="X" n="0208c07"/><lb ed="R049" n="0164b04"/>無常有門也佛念五人當往先度故至波羅奈一
<lb ed="X" n="0208c08"/><lb ed="R049" n="0164b05"/>夏調根初爲陳如說四諦得道次爲頞<g ref="#CB16014">鞞</g><g ref="#CB02494">䟦</g>提說
<lb ed="X" n="0208c09"/><lb ed="R049" n="0164b06"/>布施生天福樂二人同時證果三爲迦葉拘利二
<lb ed="X" n="0208c10"/><lb ed="R049" n="0164b07"/>人亦如前說皆得聖果是爲三番度五比丘也。</p><p xml:id="pX31p0208c1019" cb:place="inline">△
<lb ed="X" n="0208c11"/><lb ed="R049" n="0164b08"/>四受行悟入。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0208c12"/><lb ed="R049" n="0164b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0208c1201">是名轉法輪便有涅槃音及以阿羅漢法僧差別名。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0208c13"/><lb ed="R049" n="0164b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0208c1301">轉佛心中化他之法度入他心名轉法輪陳如初
<lb ed="X" n="0208c14"/><lb ed="R049" n="0164b11"/>得初果卽斷見惑分證滅諦亦是分得有餘涅槃
<lb ed="X" n="0208c15"/><lb ed="R049" n="0164b12"/>涅槃之音起自於此由此得成無學便有羅漢之
<lb ed="X" n="0208c16"/><lb ed="R049" n="0164b13"/>名能說三乘者名佛所說三乘卽法初果與羅漢
<lb ed="X" n="0208c17"/><lb ed="R049" n="0164b14"/>名僧三寶於是現世間也妙樂云涅槃音者由弟
<lb ed="X" n="0208c18"/><lb ed="R049" n="0164b15"/>子受行煩惱斷處涅槃名生故名爲音衆敎之始
<lb ed="X" n="0208c19"/><lb ed="R049" n="0164b16"/>故言起自於此三寶現世間者亦約漸始且在小
<lb ed="X" n="0208c20"/><lb ed="R049" n="0164b17"/>乘未論一體。</p><p xml:id="pX31p0208c2006" cb:place="inline">△二釋疑念。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0208c21"/><lb ed="R049" n="0164b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0208c2101">從久遠劫來讚示涅槃法生死苦永盡我常如是說。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0208c22"/><lb ed="R049" n="0165a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0208c2201">恐疑師云佛初未能鑑機尋念諸佛始知根性卽
<lb ed="X" n="0208c23"/><lb ed="R049" n="0165a02"/>釋云非我不知用於方便特欲引同故念諸佛非
<lb ed="X" n="0208c24"/><lb ed="R049" n="0165a03"/>始念方知從久遠劫來見其樂小<anchor xml:id="nkr_note_add_0208c2401" n="0208c2401"/><anchor xml:id="beg0208c2401" n="0208c2401"/>已<anchor xml:id="end0208c2401"/>爲讚示令盡
<pb ed="X" xml:id="X31.0607.0209a" n="0209a"/>
<lb ed="X" n="0209a01"/><lb ed="R049" n="0165a04"/>衆苦所以聞小卽得解脫也恐疑弟子云云何衆
<lb ed="X" n="0209a02"/><lb ed="R049" n="0165a05"/>生一世暫聞卽證羅漢卽釋云從久遠劫來爲其
<lb ed="X" n="0209a03"/><lb ed="R049" n="0165a06"/>讚示稱於本習故速得道故以一偈釋二疑也。</p><p xml:id="pX31p0209a0319" cb:place="inline">△
<lb ed="X" n="0209a04"/><lb ed="R049" n="0165a07"/>三頌顯眞實四初頌人一。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0209a05"/><lb ed="R049" n="0165a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0209a0501">舍利弗當知<note place="inline">至</note>曾從諸佛聞方便所說法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0209a06"/><lb ed="R049" n="0165a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0209a0601">此二行頌人一三乘行人皆是佛子故也又此二
<lb ed="X" n="0209a07"/><lb ed="R049" n="0165a10"/>行亦名大乘機發亦云索果明由機發故索果索
<lb ed="X" n="0209a08"/><lb ed="R049" n="0165a11"/>果由於機發此應有四句自有障除機未發如諸
<lb ed="X" n="0209a09"/><lb ed="R049" n="0165a12"/>羅漢在三藏時以樂小故濁障雖除大根鈍故妙
<lb ed="X" n="0209a10"/><lb ed="R049" n="0165a13"/>機未發自有大機發障未除如法華中諸凡夫人
<lb ed="X" n="0209a11"/><lb ed="R049" n="0165a14"/>等雖未斷結以大根利故機發自有障卽除機卽
<lb ed="X" n="0209a12"/><lb ed="R049" n="0165a15"/>發如說無量義經時證二乘果卽於此座大機卽
<lb ed="X" n="0209a13"/><lb ed="R049" n="0165a16"/>發自有障未除機未發卽五千等是也志求佛道
<lb ed="X" n="0209a14"/><lb ed="R049" n="0165a17"/>者卽是索大非求小果也咸以恭敬心皆來至佛
<lb ed="X" n="0209a15"/><lb ed="R049" n="0165a18"/>所者一云耻小慕大大機感佛故云至佛所今明
<lb ed="X" n="0209a16"/><lb ed="R049" n="0165b01"/>非但機至佛所亦乃身到如無量義中四衆圍繞
<lb ed="X" n="0209a17"/><lb ed="R049" n="0165b02"/>合掌敬心欲聞具足道也曾從諸佛聞方便所說
<lb ed="X" n="0209a18"/><lb ed="R049" n="0165b03"/>法者此中初味調伏受行三藏六度通別等三敎
<lb ed="X" n="0209a19"/><lb ed="R049" n="0165b04"/>方便由此調熱故使障除機發而求大也。</p><p xml:id="pX31p0209a1917" cb:place="inline">△二頌
<lb ed="X" n="0209a20"/><lb ed="R049" n="0165b05"/>理一。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0209a21"/><lb ed="R049" n="0165b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0209a2101">我卽作是念如來所以出爲說佛慧故今正是其時。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0209a22"/><lb ed="R049" n="0165b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0209a2201">此一行頌理一故云爲說佛慧卽上種智佛知見
<lb ed="X" n="0209a23"/><lb ed="R049" n="0165b08"/>也又從此至下今我喜無畏二行一句亦名佛歡
<lb ed="X" n="0209a24"/><lb ed="R049" n="0165b09"/>喜佛爲佛慧故出昔障重無機不得卽說佛慧中
<pb ed="X" xml:id="X31.0607.0209b" n="0209b"/>
<lb ed="X" n="0209b01"/><lb ed="R049" n="0165b10"/>間雖障除又未得說今機發正是說時故云今正
<lb ed="X" n="0209b02"/><lb ed="R049" n="0165b11"/>是其時又昔衆生機鈍智小恐其謗法墮惡故未
<lb ed="X" n="0209b03"/><lb ed="R049" n="0165b12"/>是說時今機利智大聞必信解故佛歡喜無畏者
<lb ed="X" n="0209b04"/><lb ed="R049" n="0165b13"/>不畏執小謗大起罪墮惡故言無畏也。</p><p xml:id="pX31p0209b0416" cb:place="inline">△三頌敎
<lb ed="X" n="0209b05"/><lb ed="R049" n="0165b14"/>一。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0209b06"/><lb ed="R049" n="0165b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0209b0601">舍利弗當知鈍根小智人<note place="inline">至</note>但說無上道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0209b07"/><lb ed="R049" n="0165b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0209b0701">此二行頌敎一故云但說無上道又從於諸菩薩
<lb ed="X" n="0209b08"/><lb ed="R049" n="0165b17"/>衆至但說無上道三句亦名正顯實也五乘是曲
<lb ed="X" n="0209b09"/><lb ed="R049" n="0165b18"/>而非直通別偏傍而非正今皆捨彼偏曲但說正
<lb ed="X" n="0209b10"/><lb ed="R049" n="0166a01"/>直一道也。</p><p xml:id="pX31p0209b1005" cb:place="inline">△四頌行一。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0209b11"/><lb ed="R049" n="0166a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0209b1101">菩薩聞是法疑網皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0209b1101" n="0209b1101"/><anchor xml:id="beg0209b1101" n="0209b1101"/>已<anchor xml:id="end0209b1101"/>除千二百羅漢悉亦當作佛。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0209b12"/><lb ed="R049" n="0166a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0209b1201">此一行頌行一故云悉亦當作佛又此一行亦名
<lb ed="X" n="0209b13"/><lb ed="R049" n="0166a04"/>信行悟入六度通敎二菩薩初聞略說動舊執致
<lb ed="X" n="0209b14"/><lb ed="R049" n="0166a05"/>新疑今悉<anchor xml:id="nkr_note_add_0209b1401" n="0209b1401"/><anchor xml:id="beg0209b1401" n="0209b1401"/>已<anchor xml:id="end0209b1401"/>除非獨菩薩二乘亦爾而云聲聞皆
<lb ed="X" n="0209b15"/><lb ed="R049" n="0166a06"/>當作佛者昔敎不說二乘作佛今與授記授記豈
<lb ed="X" n="0209b16"/><lb ed="R049" n="0166a07"/>獨二乘除疑豈獨菩薩互存則兩備。</p><p xml:id="pX31p0209b1615" cb:place="inline">○舍利弗當
<lb ed="X" n="0209b17"/><lb ed="R049" n="0166a08"/>知下亦名大乘機動我卽作是念下亦名佛歡喜
<lb ed="X" n="0209b18"/><lb ed="R049" n="0166a09"/>於諸菩薩中下亦名正顯實菩薩聞是法下亦名
<lb ed="X" n="0209b19"/><lb ed="R049" n="0166a10"/>受行悟入。</p><p xml:id="pX31p0209b1905" cb:place="inline">△四歎法希有二初頌上如是妙法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0209b20"/><lb ed="R049" n="0166a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0209b2001">如三世諸佛說法之儀式我今亦如是說無分別法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0209b21"/><lb ed="R049" n="0166a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0209b2101">如三世者引同諸佛用權權是引物之儀式也說
<lb ed="X" n="0209b22"/><lb ed="R049" n="0166a13"/>無分別法引同諸佛顯實實則言語道斷豈存儀
<lb ed="X" n="0209b23"/><lb ed="R049" n="0166a14"/>式又權實無分別爲鈍根小智分別權實今還悟
<lb ed="X" n="0209b24"/><lb ed="R049" n="0166a15"/>入一三不二卽知佛說三一無分別也諸佛皆爾
<pb ed="X" xml:id="X31.0607.0209c" n="0209c"/>
<lb ed="X" n="0209c01"/><lb ed="R049" n="0166a16"/>何獨我耶。</p><p xml:id="pX31p0209c0105" cb:place="inline">△二頌上時乃說之五初擧人難遇。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0209c02"/><lb ed="R049" n="0166a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0209c0201">諸佛興出世懸遠値遇難。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0209c03"/><lb ed="R049" n="0166a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0209c0301">久久懸遠時有佛出此擧人難。</p><p xml:id="pX31p0209c0313" cb:place="inline">△二擧法難說。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0209c04"/><lb ed="R049" n="0166b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0209c0401">正使出于世說是法復難。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0209c05"/><lb ed="R049" n="0166b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0209c0501">如今佛出世四十餘年始顯眞實。</p><p xml:id="pX31p0209c0514" cb:place="inline">△三擧聞法難。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0209c06"/><lb ed="R049" n="0166b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0209c0601">無量無數劫聞是法亦難。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0209c07"/><lb ed="R049" n="0166b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0209c0701">如五千之流梵音盈耳越席而去聞豈不難乎。</p><p xml:id="pX31p0209c0719" cb:place="inline">△
<lb ed="X" n="0209c08"/><lb ed="R049" n="0166b05"/>四擧信受難。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0209c09"/><lb ed="R049" n="0166b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0209c0901">能聽是法者斯人亦復難。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0209c10"/><lb ed="R049" n="0166b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0209c1001">衆中唯身子前達中下之機雖聽猶未能了。</p><p xml:id="pX31p0209c1018" cb:place="inline">△五
<lb ed="X" n="0209c11"/><lb ed="R049" n="0166b08"/>擧華譬四難。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0209c12"/><lb ed="R049" n="0166b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0209c1201">譬如優曇華<note place="inline">至</note>是人甚希有過於優曇華。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0209c13"/><lb ed="R049" n="0166b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0209c1301">此華非其時不現現則維其時故云時時乃一出
<lb ed="X" n="0209c14"/><lb ed="R049" n="0166b11"/>但合聞者難餘例可解。</p><p xml:id="pX31p0209c1410" cb:place="inline">△五頌上不虗二初勿於
<lb ed="X" n="0209c15"/><lb ed="R049" n="0166b12"/>可信人生疑。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0209c16"/><lb ed="R049" n="0166b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0209c1601">汝等勿有疑我爲諸法王<note place="inline">至</note>無聲聞弟子。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0209c17"/><lb ed="R049" n="0166b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0209c1701">法王者夫爲人王言則不二佛爲法王豈容虗說
<lb ed="X" n="0209c18"/><lb ed="R049" n="0166b15"/>夫方便可是權假眞實寧應是妄聞法王說法勿
<lb ed="X" n="0209c19"/><lb ed="R049" n="0166b16"/>生疑也。</p><p xml:id="pX31p0209c1904" cb:place="inline">△二勿於可信法起疑。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0209c20"/><lb ed="R049" n="0166b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0209c2001">汝等舍利弗聲聞及菩薩當知是妙法諸佛之秘要。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0209c21"/><lb ed="R049" n="0166b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0209c2101">四十餘年蘊在佛心他無知者名爲秘一乘直道
<lb ed="X" n="0209c22"/><lb ed="R049" n="0167a01"/>總攝萬途故言要也。</p><p xml:id="pX31p0209c2209" cb:place="inline">△六揀衆敦信二初頌揀衆
<lb ed="X" n="0209c23"/><lb ed="R049" n="0167a02"/>三初頌揀增上慢非佛弟子。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0209c24"/><lb ed="R049" n="0167a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0209c2401">以五濁惡世但樂著諸欲如是等衆生終不求佛道。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X31.0607.0210a" n="0210a"/>
<lb ed="X" n="0210a01"/><lb ed="R049" n="0167a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0210a0101">若樂諸欲是行魔業故須揀之上文著涅槃尙非
<lb ed="X" n="0210a02"/><lb ed="R049" n="0167a05"/>佛弟子此文著生死那是佛弟子互揀非耳終不
<lb ed="X" n="0210a03"/><lb ed="R049" n="0167a06"/>求佛道者頌上揀增上慢上慢者未得上法謂得
<lb ed="X" n="0210a04"/><lb ed="R049" n="0167a07"/>上法是故其人不求佛道也。</p><p xml:id="pX31p0210a0412" cb:place="inline">△二頌佛滅後解義
<lb ed="X" n="0210a05"/><lb ed="R049" n="0167a08"/>者難得。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0210a06"/><lb ed="R049" n="0167a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0210a0601">當來世惡人聞佛說一乘迷惑不信受破法墮惡道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0210a07"/><lb ed="R049" n="0167a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0210a0701">此明不善人勿爲說也。</p><p xml:id="pX31p0210a0710" cb:place="inline">△三頌若遇餘佛便得決
<lb ed="X" n="0210a08"/><lb ed="R049" n="0167a11"/>了。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0210a09"/><lb ed="R049" n="0167a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0210a0901">有慚愧淸淨志求佛道者當爲如是等廣讚一乘道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0210a10"/><lb ed="R049" n="0167a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0210a1001">此明善人當爲說也。</p><p xml:id="pX31p0210a1009" cb:place="inline">△二頌敦信二初敦信於權。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0210a11"/><lb ed="R049" n="0167a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0210a1101">舍利弗當知諸佛法如是<note place="inline">至</note>不能曉了此。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0210a12"/><lb ed="R049" n="0167a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0210a1201">初一行結秘要明此法如是先以萬億方便然後
<lb ed="X" n="0210a13"/><lb ed="R049" n="0167a16"/>乃示眞實其不習學不能曉了此正結不善者勿
<lb ed="X" n="0210a14"/><lb ed="R049" n="0167a17"/>爲說也兼對習學者則能曉了此乃可爲說也。</p><p xml:id="pX31p0210a1419" cb:place="inline">△
<lb ed="X" n="0210a15"/><lb ed="R049" n="0167a18"/>二敦信於實。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0210a16"/><lb ed="R049" n="0167b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0210a1601">汝等旣<anchor xml:id="nkr_note_add_0210a1601" n="0210a1601"/><anchor xml:id="beg0210a1601" n="0210a1601"/>已<anchor xml:id="end0210a1601"/>知諸佛世之師<note place="inline">至</note>自知當作佛。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0210a17"/><lb ed="R049" n="0167b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0210a1701">方便施權正爲於實權實無疑自知作佛。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0210a18"/><lb ed="R049" n="0167b03"/>
<lb ed="X" n="0210a19"/><lb ed="R049" n="0167b04"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>妙法蓮華經科註卷第一</cb:jhead></cb:juan>
</body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0171a1601" to="#end0171a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0172a1001" to="#end0172a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0172b0101" to="#end0172b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0172c0801" to="#end0172c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0172c0901" to="#end0172c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0173a1201" to="#end0173a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0173a1701" to="#end0173a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0173b2001" to="#end0173b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0174b0901" to="#end0174b0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">諡</lem><rdg wit="#wit.orig">謚</rdg></app>
<app from="#beg0174b1501" to="#end0174b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0175b0301" to="#end0175b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">刺</lem><rdg wit="#wit.orig">剌</rdg></app>
<app from="#beg0175b0601" to="#end0175b0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">陝</lem><rdg wit="#wit.orig">陜</rdg></app>
<app from="#beg0175b1101" to="#end0175b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0175b1601" to="#end0175b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0176b0101" to="#end0176b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0176b1501" to="#end0176b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0176c1501" to="#end0176c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0177a0401" to="#end0177a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0177b1601" to="#end0177b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0177c2201" to="#end0177c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0178c0401" to="#end0178c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0179c1301" to="#end0179c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0179c1302" to="#end0179c1302"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0179c1401" to="#end0179c1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0179c2201" to="#end0179c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0179c2301" to="#end0179c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0179c2302" to="#end0179c2302"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0180b1701" to="#end0180b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">采</lem><rdg wit="#wit.orig">釆</rdg></app>
<app from="#beg0180c0401" to="#end0180c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0180c2101" to="#end0180c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0181b0201" to="#end0181b0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0181c0601" to="#end0181c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0182b1301" to="#end0182b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0182b1302" to="#end0182b1302"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0182c1601" to="#end0182c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0183a0901" to="#end0183a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0184c1001" to="#end0184c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0184c2001" to="#end0184c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0185b2401" to="#end0185b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0185c0401" to="#end0185c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0185c0501" to="#end0185c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0185c0601" to="#end0185c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0186b0601" to="#end0186b0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0186b1201" to="#end0186b1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0187c1101" to="#end0187c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0189c0101" to="#end0189c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0189c2201" to="#end0189c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0191a1201" to="#end0191a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0191c0101" to="#end0191c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0191c0901" to="#end0191c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0191c1001" to="#end0191c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0191c1201" to="#end0191c1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0191c1601" to="#end0191c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0192b0601" to="#end0192b0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0192c0701" to="#end0192c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0192c0801" to="#end0192c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0192c1701" to="#end0192c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0193a0901" to="#end0193a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0193b0801" to="#end0193b0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0193b1401" to="#end0193b1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0193b2001" to="#end0193b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0193c0101" to="#end0193c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0194a0301" to="#end0194a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0194c0701" to="#end0194c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0195a1101" to="#end0195a1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0196b2101" to="#end0196b2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0196c1901" to="#end0196c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0197a0101" to="#end0197a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0197a2101" to="#end0197a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0198b1001" to="#end0198b1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0198b1401" to="#end0198b1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0198b1402" to="#end0198b1402"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0198b1501" to="#end0198b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0198c2401" to="#end0198c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0199a0901" to="#end0199a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0199b2401" to="#end0199b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0199c1201" to="#end0199c1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0200b0401" to="#end0200b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0200c1501" to="#end0200c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0200c1502" to="#end0200c1502"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0200c1503" to="#end0200c1503"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0200c1701" to="#end0200c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0201c2101" to="#end0201c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0202a0301" to="#end0202a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0202b1801" to="#end0202b1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0203b0301" to="#end0203b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0203c0901" to="#end0203c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0203c2301" to="#end0203c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0204a0801" to="#end0204a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0204b1501" to="#end0204b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0204b1701" to="#end0204b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0204c0401" to="#end0204c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0205a0101" to="#end0205a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0205b0201" to="#end0205b0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0205b2301" to="#end0205b2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0205c0601" to="#end0205c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0205c0701" to="#end0205c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0205c0702" to="#end0205c0702"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0205c0801" to="#end0205c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0205c0802" to="#end0205c0802"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0205c0901" to="#end0205c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0205c1601" to="#end0205c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0205c1901" to="#end0205c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0205c2101" to="#end0205c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0205c2401" to="#end0205c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0206a1401" to="#end0206a1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0206a1601" to="#end0206a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0206b0401" to="#end0206b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0206b0801" to="#end0206b0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0206b2401" to="#end0206b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0206c0901" to="#end0206c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0207a0601" to="#end0207a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0208b2401" to="#end0208b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0208c2401" to="#end0208c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0209b1101" to="#end0209b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0209b1401" to="#end0209b1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0210a1601" to="#end0210a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="cbeta-notes">
<head>CBETA 校注</head>
<p>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="xuzang-notes">
<head>卍續藏 校注</head>
<p>
<note n="0183001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0183001">牟或作摩</note>
<note n="0205001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0205001">頌疑煩</note>
<note n="0208001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0208001">疑疑擬</note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
<note n="0171a1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0171a1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0172a1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0172a1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0172b0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0172b0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0172c0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0172c0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0172c0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0172c0901">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0173a1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0173a1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0173a1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0173a1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0173b2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0173b2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0174b0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0174b0901">諡【CB】，謚【卍續】</note>
<note n="0174b1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0174b1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0175b0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0175b0301">刺【CB】，剌【卍續】</note>
<note n="0175b0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0175b0601">陝【CB】，陜【卍續】</note>
<note n="0175b1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0175b1101">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0175b1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0175b1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0176b0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0176b0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0176b1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0176b1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0176c1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0176c1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0177a0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0177a0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0177b1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0177b1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0177c2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0177c2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0178c0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0178c0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0179c1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0179c1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0179c1302" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0179c1302">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0179c1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0179c1401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0179c2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0179c2201">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0179c2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0179c2301">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0179c2302" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0179c2302">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0180b1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0180b1701">采【CB】，釆【卍續】</note>
<note n="0180c0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0180c0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0180c2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0180c2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0181b0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0181b0201">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0181c0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0181c0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0182b1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0182b1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0182b1302" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0182b1302">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0182c1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0182c1601">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0183a0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0183a0901">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0184c1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0184c1001">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0184c2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0184c2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0185b2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0185b2401">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0185c0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0185c0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0185c0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0185c0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0185c0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0185c0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0186b0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0186b0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0186b1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0186b1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0187c1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0187c1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0189c0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0189c0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0189c2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0189c2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0191a1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0191a1201">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0191c0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0191c0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0191c0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0191c0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0191c1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0191c1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0191c1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0191c1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0191c1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0191c1601">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0192b0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0192b0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0192c0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0192c0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0192c0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0192c0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0192c1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0192c1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0193a0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0193a0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0193b0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0193b0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0193b1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0193b1401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0193b2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0193b2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0193c0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0193c0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0194a0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0194a0301">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0194c0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0194c0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0195a1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0195a1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0196b2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0196b2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0196c1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0196c1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0197a0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0197a0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0197a2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0197a2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0198b1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0198b1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0198b1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0198b1401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0198b1402" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0198b1402">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0198b1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0198b1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0198c2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0198c2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0199a0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0199a0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0199b2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0199b2401">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0199c1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0199c1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0200b0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0200b0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0200c1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0200c1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0200c1502" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0200c1502">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0200c1503" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0200c1503">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0200c1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0200c1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0201c2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0201c2101">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0202a0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0202a0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0202b1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0202b1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0203b0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0203b0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0203c0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0203c0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0203c2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0203c2301">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0204a0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0204a0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0204b1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0204b1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0204b1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0204b1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0204c0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0204c0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0205a0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0205a0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0205b0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0205b0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0205b2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0205b2301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0205c0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0205c0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0205c0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0205c0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0205c0702" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0205c0702">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0205c0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0205c0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0205c0802" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0205c0802">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0205c0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0205c0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0205c1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0205c1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0205c1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0205c1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0205c2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0205c2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0205c2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0205c2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0206a1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0206a1401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0206a1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0206a1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0206b0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0206b0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0206b0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0206b0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0206b2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0206b2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0206c0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0206c0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0207a0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0207a0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0208b2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0208b2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0208c2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0208c2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0209b1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0209b1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0209b1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0209b1401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0210a1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0210a1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>