<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="X31n0609">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 609 法華經大意</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經數位版, No. 609 法華經大意</title>
			<author>明 無相說</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp5"><resp>corrections</resp><name>CBETA.ting</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>3卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">31</idno>.<idno type="no">609</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2023-05-09 19:33:36 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">法華經大意</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">CBETA 人工輸入，CBETA 掃瞄辨識</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>原書標點</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【卍續】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		<charDecl>
<char xml:id="CB00501">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00501</charName>
				<mapping cb:dec="983541" type="PUA">U+F01F5</mapping>
			<mapping type="unicode">U+4B7E</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>馱</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[馬*犬]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB00589">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00589</charName>
				<mapping cb:dec="983629" type="PUA">U+F024D</mapping>
			<mapping type="unicode">U+3D4E</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>澗</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[澗-日+月]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB01665">
				<charName>CBETA CHARACTER CB01665</charName>
				<mapping cb:dec="984705" type="PUA">U+F0681</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+2383D</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>杷</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[標-示+(革*月)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB01926">
				<charName>CBETA CHARACTER CB01926</charName>
				<mapping cb:dec="984966" type="PUA">U+F0786</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+7070</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>灰</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[厂@火]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB02133">
				<charName>CBETA CHARACTER CB02133</charName>
				<mapping cb:dec="985173" type="PUA">U+F0855</mapping>
			<mapping type="unicode">U+2E214</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[糸*系]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15081">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15081</charName>
				<mapping cb:dec="998121" type="PUA">U+F3AE9</mapping>
			<mapping type="unicode">U+41FF</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>策</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[竺-二+束]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15106">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15106</charName>
				<mapping cb:dec="998146" type="PUA">U+F3B02</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+9B31</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>鬱</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[鬱-山+止]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15131">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15131</charName>
				<mapping cb:dec="998171" type="PUA">U+F3B1B</mapping>
			<charProp><localName>normalized form</localName><value>邦</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[邱-丘+(看-目)]</value></charProp></char>
</charDecl>
	</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-05-20">
			<name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication
		</change>
		<change when="2006-09-14T14:54:47">
			Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<milestone unit="juan" n="1"/>
<pb ed="X" xml:id="X31.0609.0477a" n="0477a"/>
<lb ed="X" n="0477a01"/>
<lb ed="X" n="0477a02"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 609-A 法華大意序</cb:mulu><head>No. 609-A
<lb ed="X" n="0477a03"/><lb ed="R049" n="0705a01"/> 法華大意序</head>
<lb ed="X" n="0477a04"/>
<lb ed="X" n="0477a05"/><lb ed="R049" n="0705a02"/><p xml:id="pX31p0477a0501">法華大意廼廣陵大虗相師談經結案之語也。其所
<lb ed="X" n="0477a06"/><lb ed="R049" n="0705a03"/>謂大意者。述諸佛之本懷。顯衆生之妙性。會偏圓之
<lb ed="X" n="0477a07"/><lb ed="R049" n="0705a04"/>一致。廓宗說之通途。葢以一大事因緣。愚小莫能頓
<lb ed="X" n="0477a08"/><lb ed="R049" n="0705a05"/>契。諸法之實相。深妙難以言宣。故大覺初生。輒露眞
<lb ed="X" n="0477a09"/><lb ed="R049" n="0705a06"/>機於指顧。法華後唱。全彰妙體於白毫。眇目難窺。徽
<lb ed="X" n="0477a10"/><lb ed="R049" n="0705a07"/>猷曷隱。然則啓方便於九部。開實智於三乘者。特以
<lb ed="X" n="0477a11"/><lb ed="R049" n="0705a08"/>知音遼曠。未遇當機耳。若夫潛通秘鍵。妙叶玄樞。則
<lb ed="X" n="0477a12"/><lb ed="R049" n="0705a09"/>曲唱傍提。無非勝行。塵緣刹境。等一妙心。是故擧手
<lb ed="X" n="0477a13"/><lb ed="R049" n="0705a10"/>低頭。均蒙印記。譬猶都會大城。隨得一門而入。則八
<lb ed="X" n="0477a14"/><lb ed="R049" n="0705a11"/>達皆通衢矣。惟師衣珠不昧。寶所親登。旣闡義以發
<lb ed="X" n="0477a15"/><lb ed="R049" n="0705a12"/>金文。復徵心而提如意。奪妙解於思惟之域。洞玄旨
<lb ed="X" n="0477a16"/><lb ed="R049" n="0705a13"/>於威音以前。我執旣忘。妙圓斯應。是則開塔戶於擧
<lb ed="X" n="0477a17"/><lb ed="R049" n="0705a14"/>指。頓見古佛全身。觀龍女之獻珠。疾往無垢世界。河
<lb ed="X" n="0477a18"/><lb ed="R049" n="0705a15"/>沙之界不隔。塵墨之劫匪遙。入無量義三昧。坐不思
<lb ed="X" n="0477a19"/><lb ed="R049" n="0705a16"/>議道場。靈山一會。儼然未散。斯言信不誣矣。</p>
<lb ed="X" n="0477a20"/><lb ed="R049" n="0705a17"/><p xml:id="pX31p0477a2001">嘉靖丁巳歲孟冬天池沙門法聚謹序</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0477a21"/>
<lb ed="X" n="0477a22"/>
<lb ed="X" n="0477a23"/>
<lb ed="X" n="0477a24"/>
<pb ed="X" xml:id="X31.0609.0477b" n="0477b"/>
<lb ed="X" n="0477b01"/>
<lb ed="X" n="0477b02"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 609-B 法華大意開經叙啓</cb:mulu><head>No. 609-B
<lb ed="X" n="0477b03"/><lb ed="R049" n="0705b01"/> 法華大意開經叙啓</head>
<lb ed="X" n="0477b04"/>
<lb ed="X" n="0477b05"/><lb ed="R049" n="0705b02"/><p xml:id="pX31p0477b0501">夫妙法蓮華經者。十方諸佛之極證。一切菩薩之眞
<lb ed="X" n="0477b06"/><lb ed="R049" n="0705b03"/>行。六道含靈之所迷。衆子不識之甚謗。然謗也迷也
<lb ed="X" n="0477b07"/><lb ed="R049" n="0705b04"/>行也證也有四之不同。本也體也性也理也無四之
<lb ed="X" n="0477b08"/><lb ed="R049" n="0705b05"/>不一。以四之皆一。故東方有聖人生。其道同。其體同。
<lb ed="X" n="0477b09"/><lb ed="R049" n="0705b06"/>其言行行藏敎化。乃至纖悉云爲。無不同也。南北方。
<lb ed="X" n="0477b10"/><lb ed="R049" n="0705b07"/>上下方。盡空有二界。有聖人生。其道同。其體同。其言
<lb ed="X" n="0477b11"/><lb ed="R049" n="0705b08"/>行行藏敎化。纖悉云爲。無不同也。以四之不同。故古
<lb ed="X" n="0477b12"/><lb ed="R049" n="0705b09"/>時有異端出。其言不一。其好惡不一。乃至憂患恐懼
<lb ed="X" n="0477b13"/><lb ed="R049" n="0705b10"/>忿懥取舍。皆不一也。今時未來時。盡世代萬變有異
<lb ed="X" n="0477b14"/><lb ed="R049" n="0705b11"/>端出。其言不一。其好惡不一。乃至憂患恐懼忿懥取
<lb ed="X" n="0477b15"/><lb ed="R049" n="0705b12"/>舍。皆不一也。以不一故。車不同軌。書不同文。烏得大
<lb ed="X" n="0477b16"/><lb ed="R049" n="0705b13"/>道不生謗而甚疑。所以不難於先覺。難於後學也。以
<lb ed="X" n="0477b17"/><lb ed="R049" n="0705b14"/>同一故。天常同覆。地常同載。未甞大道不同行而極
<lb ed="X" n="0477b18"/><lb ed="R049" n="0705b15"/>明。所以不難於後學。難於先覺也。難於先覺。故先覺
<lb ed="X" n="0477b19"/><lb ed="R049" n="0705b16"/>明道。克苦修行。如雪山六年。少林九載。皇皇如喪家
<lb ed="X" n="0477b20"/><lb ed="R049" n="0705b17"/>之犬。汲汲如懷渴之鹿。或解人之惑而作論。或洗人
<lb ed="X" n="0477b21"/><lb ed="R049" n="0705b18"/>之非而上書。或爲道而戮身。或扶道而去首。或大辯
<lb ed="X" n="0477b22"/><lb ed="R049" n="0706a01"/>而<g ref="#CB15081">䇿</g>有萬言。或深隱而言無一發。甚至於奴之狗之
<lb ed="X" n="0477b23"/><lb ed="R049" n="0706a02"/>草之芥之。爲一言之不明也。極至於割之屠之囚之
<lb ed="X" n="0477b24"/><lb ed="R049" n="0706a03"/>煑之。爲半偈而可學也。嗚呼。所以難於先覺者此。不
<pb ed="X" xml:id="X31.0609.0477c" n="0477c"/>
<lb ed="X" n="0477c01"/><lb ed="R049" n="0706a04"/>難於後學。故後學有大聖人之經明如日。有大賢人
<lb ed="X" n="0477c02"/><lb ed="R049" n="0706a05"/>之註朗若星。解惑有高僧至論。破疑有大土宏辯。指
<lb ed="X" n="0477c03"/><lb ed="R049" n="0706a06"/>入道之徑路。弦如也。開見性之大門。豁如也。肯信則
<lb ed="X" n="0477c04"/><lb ed="R049" n="0706a07"/>直下成佛。皆居無垢世界。肯行則卽俗超凡。皆證淸
<lb ed="X" n="0477c05"/><lb ed="R049" n="0706a08"/>淨法身。況今夙承善力。際遇
<lb ed="X" n="0477c06" type="honorific"/><lb ed="R049" n="0706a09"/>大明。車同軌而書同文。天同覆而地同載。異端息而
<lb ed="X" n="0477c07"/><lb ed="R049" n="0706a10"/>大道明。謗毀消而聖敎顯。欲明斯明。日中觀手掌。肯
<lb ed="X" n="0477c08"/><lb ed="R049" n="0706a11"/>入卽入。家裏拜爺娘。何艱險之有。但不肯入。實容易
<lb ed="X" n="0477c09"/><lb ed="R049" n="0706a12"/>而不難。但不肯信。今日肯信。今日入佛之界。吾曰不
<lb ed="X" n="0477c10"/><lb ed="R049" n="0706a13"/>難於後學者此。相質實愚魯。幸入誠明之室。學固淺
<lb ed="X" n="0477c11"/><lb ed="R049" n="0706a14"/>狹。旱逢覺悟之師。旣蒙尊衆以推行。敢不罄懷而闡
<lb ed="X" n="0477c12"/><lb ed="R049" n="0706a15"/>演。伏惟尊衆。念吾佛大聖人欲正法久住之心。各各
<lb ed="X" n="0477c13"/><lb ed="R049" n="0706a16"/>起難遭之想。葢百年如電影。萬物人最靈。人而不明
<lb ed="X" n="0477c14"/><lb ed="R049" n="0706a17"/>此道。百年後。雖欲人身。其可得乎。生生之理。乾坤固
<lb ed="X" n="0477c15"/><lb ed="R049" n="0706a18"/>無止息之時。必得人身。恐造化不能專制。惟願衆悉
<lb ed="X" n="0477c16"/><lb ed="R049" n="0706b01"/>一心回向。聽說偈曰。妙法蓮華七卷經。此心暫離便
<lb ed="X" n="0477c17"/><lb ed="R049" n="0706b02"/>難明。愛憎取舍千分別。人我是非萬不平。大海本非
<lb ed="X" n="0477c18"/><lb ed="R049" n="0706b03"/>魚障礙。長空元任鶴飛鳴。今朝良遇眞如敎。惟願相
<lb ed="X" n="0477c19"/><lb ed="R049" n="0706b04"/>携入大乘。</p><p xml:id="pX31p0477c1905" cb:place="inline">太虗自述</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0477c20"/>
<lb ed="X" n="0477c21"/>
<lb ed="X" n="0477c22"/>
<lb ed="X" n="0477c23"/>
<lb ed="X" n="0477c24"/>
<pb ed="X" xml:id="X31.0609.0478a" n="0478a"/>
<lb ed="X" n="0478a01"/>
<lb ed="X" n="0478a02"/><cb:docNumber>No. 609</cb:docNumber>
<lb ed="X" n="0478a03"/><lb ed="R049" n="0707a01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>法華大意卷上</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0478a04"/>
<lb ed="X" n="0478a05"/><lb ed="R049" n="0707a02"/><byline cb:type="author">廣陵寶城寺沙門　無相　說</byline>
<lb ed="X" n="0478a06"/><lb ed="R049" n="0707a03"/><byline cb:type="other">吳興天池沙門　法聚　較正</byline>
<lb ed="X" n="0478a07"/><lb ed="R049" n="0707a04"/><byline cb:type="other">長水平林居士葉祺胤　重較</byline>
<lb ed="X" n="0478a08"/><lb ed="R049" n="0707a05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">經題</cb:mulu><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0478a0801">玅法蓮經卷第一</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0478a09"/><lb ed="R049" n="0707a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0478a0901">造化萬物而至神謂之玅。主宰一切而不異謂之
<lb ed="X" n="0478a10"/><lb ed="R049" n="0707a07"/>法。法卽性也。玅卽心也。葢此心人人本具。此性亦
<lb ed="X" n="0478a11"/><lb ed="R049" n="0707a08"/>人人本具。然有聖有凡之差者。非此心性有差。乃
<lb ed="X" n="0478a12"/><lb ed="R049" n="0707a09"/>人悟迷之有差耳。其心性本體。聖人與凡夫元無
<lb ed="X" n="0478a13"/><lb ed="R049" n="0707a10"/>相間隔也。非惟聖凡無間。乃至上天下地。紛紜萬
<lb ed="X" n="0478a14"/><lb ed="R049" n="0707a11"/>有。動靜云爲。亦無毫髮間隔者也。如是則玅法卽
<lb ed="X" n="0478a15"/><lb ed="R049" n="0707a12"/>心性之別名。心性乃太極之一體。人物共備。凡聖
<lb ed="X" n="0478a16"/><lb ed="R049" n="0707a13"/>同源。更何疑哉。蓮華者。淸淨無染。連續無間。亦喩
<lb ed="X" n="0478a17"/><lb ed="R049" n="0707a14"/>此心古今無間。三世相連。色空無間。十方相連。葢
<lb ed="X" n="0478a18"/><lb ed="R049" n="0707a15"/>人之玅心玅性。前前無始。後後無終。大大無外。細
<lb ed="X" n="0478a19"/><lb ed="R049" n="0707a16"/>細無內者也。經者。吾佛大聖人宣示此心此性之
<lb ed="X" n="0478a20"/><lb ed="R049" n="0707a17"/>直言也。以此言直示人心奧理故謂之經。卷第一
<lb ed="X" n="0478a21"/><lb ed="R049" n="0707a18"/>者。此經通有七卷。此爲首卷。故云第一。第二乃至
<lb ed="X" n="0478a22"/><lb ed="R049" n="0707b01"/>第七可知。此經雖七軸之微。實該盡三世間四法
<lb ed="X" n="0478a23"/><lb ed="R049" n="0707b02"/>界之大道也。茲蓋尊衆命宣此經。但相才荒見淺。
<lb ed="X" n="0478a24"/><lb ed="R049" n="0707b03"/>不能深發祕奧。請各靜中再參。幸甚。科主問曰。玅
<pb ed="X" xml:id="X31.0609.0478b" n="0478b"/>
<lb ed="X" n="0478b01"/><lb ed="R049" n="0707b04"/>法蓮華題目義。<anchor xml:id="nkr_note_add_0478b0101" n="0478b0101"/><anchor xml:id="beg0478b0101" n="0478b0101"/>已<anchor xml:id="end0478b0101"/>蒙開示至無疑。只是離却語言
<lb ed="X" n="0478b02"/><lb ed="R049" n="0707b05"/>外。未審如何得受持。師曰。個裏本無元字脚。不須
<lb ed="X" n="0478b03"/><lb ed="R049" n="0707b06"/>裏許更生疑。今朝擧起舊公案。萬象森羅悉受持。
<lb ed="X" n="0478b04"/><lb ed="R049" n="0707b07"/>曰。恁麼則泥團土塊先先佛。瓠子冬瓜上上機。師
<lb ed="X" n="0478b05"/><lb ed="R049" n="0707b08"/>曰。大丈夫兮須若此。莫敎落在二三機。曰。如是則
<lb ed="X" n="0478b06"/><lb ed="R049" n="0707b09"/>全身領荷。師曰。更待何時。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0478b07"/><lb ed="R049" n="0707b10"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">譯者</cb:mulu><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0478b0701">姚秦三藏法師鳩摩羅什奉　詔譯</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0478b08"/><lb ed="R049" n="0707b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0478b0801">姚秦。東晉僞王也。姓姚名興。爲秦國主。此經乃秦
<lb ed="X" n="0478b09"/><lb ed="R049" n="0707b12"/>詔命翻譯。故標其國號也。三藏乃譯僧之通稱。謂
<lb ed="X" n="0478b10"/><lb ed="R049" n="0707b13"/>其僧能通經藏律藏論藏也。法師。能弘揚敎法。堪
<lb ed="X" n="0478b11"/><lb ed="R049" n="0707b14"/>與人天爲師範也。鳩摩羅什。譯僧名也。此云童壽。
<lb ed="X" n="0478b12"/><lb ed="R049" n="0707b15"/>謂其僧童年而有耆壽之德也。奉詔譯。乃奉奏王
<lb ed="X" n="0478b13"/><lb ed="R049" n="0707b16"/>明詔。翻譯此經也。然羅什譯此玅法於東土。釋迦
<lb ed="X" n="0478b14"/><lb ed="R049" n="0707b17"/>談此玅法於西乾。且道釋迦佛未開口。羅什未落
<lb ed="X" n="0478b15"/><lb ed="R049" n="0707b18"/>筆。作什麼生是此經之玅法。葢此玅法。開口成雙
<lb ed="X" n="0478b16"/><lb ed="R049" n="0708a01"/>橛。揚眉落二三。便不開口與揚眉。不免至人還檢
<lb ed="X" n="0478b17"/><lb ed="R049" n="0708a02"/>點。擧如意云。會麼。若於此會得。上天下地。魚躍鳶
<lb ed="X" n="0478b18"/><lb ed="R049" n="0708a03"/>飛。乃至草木昆蟲。無不爲諸人翻譯此經玅法之
<lb ed="X" n="0478b19"/><lb ed="R049" n="0708a04"/>微義也。如或不然。各人且向山僧未開口。諸人未
<lb ed="X" n="0478b20"/><lb ed="R049" n="0708a05"/>到法堂。幷父母未曾生。乾坤未曾判<anchor xml:id="nkr_note_add_0478b2001" n="0478b2001"/><anchor xml:id="beg0478b2001" n="0478b2001"/>已<anchor xml:id="end0478b2001"/>前。着眼看
<lb ed="X" n="0478b21"/><lb ed="R049" n="0708a06"/>看。此玅法畢竟是何言句。咦。泥牛負夜到蓮池。木
<lb ed="X" n="0478b22"/><lb ed="R049" n="0708a07"/>馬<g ref="#CB00501">䭾</g>春來柳岸。問曰。泥牛負夜到蓮池是甚麼義。
<lb ed="X" n="0478b23"/><lb ed="R049" n="0708a08"/>師曰。是不到而到義。曰。木馬<g ref="#CB00501">䭾</g>春來柳岸是甚麼
<lb ed="X" n="0478b24"/><lb ed="R049" n="0708a09"/>義。師曰。是不來而來義。曰。恁麼則明明百草頭。明
<pb ed="X" xml:id="X31.0609.0478c" n="0478c"/>
<lb ed="X" n="0478c01"/><lb ed="R049" n="0708a10"/>明祖師意。師曰。又是不會翻譯。曰。如何是會翻譯。
<lb ed="X" n="0478c02"/><lb ed="R049" n="0708a11"/>師曰。請聽山僧一頌。玅法蓮華無一字。自來三藏
<lb ed="X" n="0478c03"/><lb ed="R049" n="0708a12"/>錯商量。今朝更強重粘起。不似當時出水香。曰。如
<lb ed="X" n="0478c04"/><lb ed="R049" n="0708a13"/>是則須向言前薦取。休於句下承當。師曰。具眼高
<lb ed="X" n="0478c05"/><lb ed="R049" n="0708a14"/>人。何勞再問。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0478c06"/><lb ed="R049" n="0708a15"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">序品第一</cb:mulu><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0478c0601">序品第一</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0478c07"/><lb ed="R049" n="0708a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0478c0701">玅法蓮華經五字如前說。序者。引起也。品者。品節
<lb ed="X" n="0478c08"/><lb ed="R049" n="0708a17"/>次第也。此品乃引起玅經之前導也。第一者。此經
<lb ed="X" n="0478c09"/><lb ed="R049" n="0708a18"/>有二十八品。此爲首品。故爲第一。此說乃講家義
<lb ed="X" n="0478c10"/><lb ed="R049" n="0708b01"/>解如是而<anchor xml:id="nkr_note_add_0478c1001" n="0478c1001"/><anchor xml:id="beg0478c1001" n="0478c1001"/>已<anchor xml:id="end0478c1001"/>。若是吾祖心法相傳卽不然。葢斯經
<lb ed="X" n="0478c11"/><lb ed="R049" n="0708b02"/>妙旨。在易謂之太極。在天地萬物謂之理。在造化
<lb ed="X" n="0478c12"/><lb ed="R049" n="0708b03"/>萬變謂之道。在人物爲憎愛取舍之主謂之心。在
<lb ed="X" n="0478c13"/><lb ed="R049" n="0708b04"/>動植云爲去就苦樂之覺謂之性。然太極也。心也。
<lb ed="X" n="0478c14"/><lb ed="R049" n="0708b05"/>性也。道理也。卽一體無二之物。吾佛大聖人由諸
<lb ed="X" n="0478c15"/><lb ed="R049" n="0708b06"/>人日用不覺。所以放光明洞照十方三世。爲玅經
<lb ed="X" n="0478c16"/><lb ed="R049" n="0708b07"/>之序引也。洞照三世。則無前際今際後際。洞照十
<lb ed="X" n="0478c17"/><lb ed="R049" n="0708b08"/>方。則無四方八面上下。無四方八面上下。則示統
<lb ed="X" n="0478c18"/><lb ed="R049" n="0708b09"/>體一極之元理也。無前際中際後際。則示全體一
<lb ed="X" n="0478c19"/><lb ed="R049" n="0708b10"/>佛之天命也。擧如意云會麼。若於此會得。可謂十
<lb ed="X" n="0478c20"/><lb ed="R049" n="0708b11"/>世古今。始終不離於當念。無邊刹海。自他不隔於
<lb ed="X" n="0478c21"/><lb ed="R049" n="0708b12"/>毫端。其或不然。且以今日山僧擧揚爲引序。其他
<lb ed="X" n="0478c22"/><lb ed="R049" n="0708b13"/>玅法。須向靜中掃盡萬別千差。妄知妄見。單單擧
<lb ed="X" n="0478c23"/><lb ed="R049" n="0708b14"/>個能知覺的道理。畢竟果是何物。於此豁然有悟。
<lb ed="X" n="0478c24"/><lb ed="R049" n="0708b15"/>當頓覺所謂玅法也。太極也。道理也。心性也。皆備
<pb ed="X" xml:id="X31.0609.0479a" n="0479a"/>
<lb ed="X" n="0479a01"/><lb ed="R049" n="0708b16"/>於我。何甞欠少。而向外覔哉。問曰。學人便直下承
<lb ed="X" n="0479a02"/><lb ed="R049" n="0708b17"/>當。還成佛否。師曰。你說個承當。承當個甚麼。曰。承
<lb ed="X" n="0479a03"/><lb ed="R049" n="0708b18"/>當作佛。師曰。是卽也是。只恐分成兩橛。曰。如何是
<lb ed="X" n="0479a04"/><lb ed="R049" n="0709a01"/>渾淪的道理。師曰。淸風兩檻竹。明月一庭松。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0479a05"/><lb ed="R049" n="0709a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0479a0501">如是我聞。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0479a06"/><lb ed="R049" n="0709a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0479a0601">如是我聞者。集諸經通語。謂如是之經。我親從佛
<lb ed="X" n="0479a07"/><lb ed="R049" n="0709a04"/>聞。乃<name role="" type="person">阿難陀</name>尊者結集法藏之擧。表此經有所傳
<lb ed="X" n="0479a08"/><lb ed="R049" n="0709a05"/>受而<anchor xml:id="nkr_note_add_0479a0801" n="0479a0801"/><anchor xml:id="beg0479a0801" n="0479a0801"/>已<anchor xml:id="end0479a0801"/>。更無他說。然如有是有非。我有眞有妄。妄
<lb ed="X" n="0479a09"/><lb ed="R049" n="0709a06"/>我者。卽今各人四大六根身相是也。以此爲我。我
<lb ed="X" n="0479a10"/><lb ed="R049" n="0709a07"/>爲不實。我旣不實。聞亦成妄。眞我者。擬心卽錯。動
<lb ed="X" n="0479a11"/><lb ed="R049" n="0709a08"/>念則乖。塵塵不昧。了了常知。無聲香之可聽嗅。無
<lb ed="X" n="0479a12"/><lb ed="R049" n="0709a09"/>形狀之可模寫。竪窮三際。橫遍十方者也。諸佛指
<lb ed="X" n="0479a13"/><lb ed="R049" n="0709a10"/>此眞我爲性。卽如是經。諸佛指此眞我名燈。卽如
<lb ed="X" n="0479a14"/><lb ed="R049" n="0709a11"/>是法。用如是眞實無妄之我。聽如是眞法華經。則
<lb ed="X" n="0479a15"/><lb ed="R049" n="0709a12"/>心外無法。法外無心。言心則法法皆心。泥團土塊。
<lb ed="X" n="0479a16"/><lb ed="R049" n="0709a13"/>糠粃瓦礫。皆自心也。言法則心心皆法。喜怒哀樂。
<lb ed="X" n="0479a17"/><lb ed="R049" n="0709a14"/>逆順取舍。皆玅法也。又如是者。聖人言性。言性則
<lb ed="X" n="0479a18"/><lb ed="R049" n="0709a15"/>無有不如者也。如非者。衆人論情。論情則無有相
<lb ed="X" n="0479a19"/><lb ed="R049" n="0709a16"/>如者也。以不相如故。六道四生。苦樂升沉。本無而
<lb ed="X" n="0479a20"/><lb ed="R049" n="0709a17"/>實有也。以相如故。萬物一馬。何眞何假。天地一指。
<lb ed="X" n="0479a21"/><lb ed="R049" n="0709a18"/>孰是孰非。如是領略。如是融會。方可謂之如是玅
<lb ed="X" n="0479a22"/><lb ed="R049" n="0709b01"/>法華經。我親從佛聞。否則如是我聞之義。天地相
<lb ed="X" n="0479a23"/><lb ed="R049" n="0709b02"/>間也。擧如意云。會麼。若於此會得。盡十方是個如
<lb ed="X" n="0479a24"/><lb ed="R049" n="0709b03"/>字。遍萬物是個是字。通今古是個我字。卽人法是
<pb ed="X" xml:id="X31.0609.0479b" n="0479b"/>
<lb ed="X" n="0479b01"/><lb ed="R049" n="0709b04"/>個聞字。咦。旣是是非干不著。平生生死豈相關。問
<lb ed="X" n="0479b02"/><lb ed="R049" n="0709b05"/>曰。如是說了。還當得修行也無。師曰。也當得。也當
<lb ed="X" n="0479b03"/><lb ed="R049" n="0709b06"/>不得。曰。如何當不得。師曰。說食不能飽。畫餠豈充
<lb ed="X" n="0479b04"/><lb ed="R049" n="0709b07"/>饑。曰。如何是當得。師曰。一擊虗空成粉粹。千差萬
<lb ed="X" n="0479b05"/><lb ed="R049" n="0709b08"/>別悉無名。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0479b06"/><lb ed="R049" n="0709b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0479b0601">一時佛住<name role="" type="person">王舍城</name><name role="" type="person">耆闍崛山</name>中。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0479b07"/><lb ed="R049" n="0709b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0479b0701">此三句經。卽靈山佛與大衆會集之一時也。更無
<lb ed="X" n="0479b08"/><lb ed="R049" n="0709b11"/>他說。今欲詳講者。葢此玅經旨趣。深固幽遠。若不
<lb ed="X" n="0479b09"/><lb ed="R049" n="0709b12"/>字字發明。則聞者到了不知所講者何事。故今不
<lb ed="X" n="0479b10"/><lb ed="R049" n="0709b13"/>避旁引碎分之誚。試爲逐句重拈一遍看。夫一時
<lb ed="X" n="0479b11"/><lb ed="R049" n="0709b14"/>者。非一非三。純眞不雜。圓融玅合之時。此時也。上
<lb ed="X" n="0479b12"/><lb ed="R049" n="0709b15"/>而無頂。下而無底。旁無邊畔。中無住處。易謂之太
<lb ed="X" n="0479b13"/><lb ed="R049" n="0709b16"/>極。華嚴謂之法界。本敎謂之法身。世通謂之道體。
<lb ed="X" n="0479b14"/><lb ed="R049" n="0709b17"/>卽所謂之喜怒哀樂未發之先。意必固我旣忘之
<lb ed="X" n="0479b15"/><lb ed="R049" n="0709b18"/>後時也。又謂之上不見有諸佛。下不見有衆生。外
<lb ed="X" n="0479b16"/><lb ed="R049" n="0710a01"/>不見有山河大地。內不見有見聞覺知時也。衆人
<lb ed="X" n="0479b17"/><lb ed="R049" n="0710a02"/>不一此時。背覺合塵。流浪生死。聖人常一此時。耀
<lb ed="X" n="0479b18"/><lb ed="R049" n="0710a03"/>古騰今。輝天鑑地。佛者覺也。以具三覺義。故譯不
<lb ed="X" n="0479b19"/><lb ed="R049" n="0710a04"/>翻。三覺者。自覺覺他。覺行圓滿。三覺具備。號之曰
<lb ed="X" n="0479b20"/><lb ed="R049" n="0710a05"/>佛。自覺卽明德。覺他卽新民。覺行圓滿。卽止於至
<lb ed="X" n="0479b21"/><lb ed="R049" n="0710a06"/>善也。止於至善之地。則三祗果滿。萬德功圓。新斯
<lb ed="X" n="0479b22"/><lb ed="R049" n="0710a07"/>民之耳目。則處處彌陀佛。家家觀世音。明明德於
<lb ed="X" n="0479b23"/><lb ed="R049" n="0710a08"/>自<anchor xml:id="nkr_note_add_0479b2301" n="0479b2301"/><anchor xml:id="beg0479b2301" n="0479b2301"/>己<anchor xml:id="end0479b2301"/>。則明徹古今。道同天地。具此三覺。十號圓滿。
<lb ed="X" n="0479b24"/><lb ed="R049" n="0710a09"/>萬德莊嚴。轉萬物總是自<anchor xml:id="nkr_note_add_0479b2401" n="0479b2401"/><anchor xml:id="beg0479b2401" n="0479b2401"/>己<anchor xml:id="end0479b2401"/>。卽一心含攝十虗。讚
<pb ed="X" xml:id="X31.0609.0479c" n="0479c"/>
<lb ed="X" n="0479c01"/><lb ed="R049" n="0710a10"/>嘆不能窮。思議何可得。盡虗空遍塵刹之國土。無
<lb ed="X" n="0479c02"/><lb ed="R049" n="0710a11"/>不尊崇。凡有血氣含識之生靈。無不親仰。天中之
<lb ed="X" n="0479c03"/><lb ed="R049" n="0710a12"/>天。聖中之聖。故曰佛住<name role="" type="person">王舍城</name><name role="" type="person">耆闍崛山</name>中。卽說
<lb ed="X" n="0479c04"/><lb ed="R049" n="0710a13"/>玅經佛所住處之靈山也。擧如意云。會麼。若於此
<lb ed="X" n="0479c05"/><lb ed="R049" n="0710a14"/>會得。便悟十世古今。始終不離於當念。無邊刹海。
<lb ed="X" n="0479c06"/><lb ed="R049" n="0710a15"/>自他不隔於毫端。一尊古佛。常在靈山。說此玅經。
<lb ed="X" n="0479c07"/><lb ed="R049" n="0710a16"/>筵不曾散。其或未然。古佛去此遠<anchor xml:id="nkr_note_add_0479c0701" n="0479c0701"/><anchor xml:id="beg0479c0701" n="0479c0701"/>已<anchor xml:id="end0479c0701"/>。聞者徒增喧
<lb ed="X" n="0479c08"/><lb ed="R049" n="0710a17"/>噪。雖然如是。夾路桃華風雨後。馬蹄無處避殘紅。
<lb ed="X" n="0479c09"/><lb ed="R049" n="0710a18"/>問曰。如何是一尊古佛。師曰。見山同山。見水同水。
<lb ed="X" n="0479c10"/><lb ed="R049" n="0710b01"/>曰。學人不會。師曰。著衣喫飯憑誰力。運水搬柴用
<lb ed="X" n="0479c11"/><lb ed="R049" n="0710b02"/>意參。曰。莫不參底心便是。師曰。認賊爲子。曰。如何
<lb ed="X" n="0479c12"/><lb ed="R049" n="0710b03"/>是不認賊爲子。師曰。潛天同天。潛地同地。曰。恁麼
<lb ed="X" n="0479c13"/><lb ed="R049" n="0710b04"/>則佛身充滿於法界也。師曰。木人石女本無情。堪
<lb ed="X" n="0479c14"/><lb ed="R049" n="0710b05"/>歎世間同謗讚。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0479c15"/><lb ed="R049" n="0710b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0479c1501">與大比丘衆<note place="inline">至</note>心得自在。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0479c16"/><lb ed="R049" n="0710b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0479c1601">此段經。吾佛大聖人說此經。相與具足大行大德
<lb ed="X" n="0479c17"/><lb ed="R049" n="0710b08"/>出家證道果者。有萬二千。同住同行。同乞同聽也。
<lb ed="X" n="0479c18"/><lb ed="R049" n="0710b09"/>又比丘者梵語。此云破惡怖魔乞士。乞士者。惟乞
<lb ed="X" n="0479c19"/><lb ed="R049" n="0710b10"/>自濟。不田不商。怖魔者。威德自重。無障無難。破惡
<lb ed="X" n="0479c20"/><lb ed="R049" n="0710b11"/>者。戒律自持。如氷如霜。阿羅漢者梵語。此云無著
<lb ed="X" n="0479c21"/><lb ed="R049" n="0710b12"/>不生應供。應供者。應受十方人天供養。不生者。不
<lb ed="X" n="0479c22"/><lb ed="R049" n="0710b13"/>生一切妄想業緣。無著者。無諸世間情色染著。諸
<lb ed="X" n="0479c23"/><lb ed="R049" n="0710b14"/>漏<anchor xml:id="nkr_note_add_0479c2301" n="0479c2301"/><anchor xml:id="beg0479c2301" n="0479c2301"/>已<anchor xml:id="end0479c2301"/>盡。諸漏落情想之心。從此永盡。無復煩惱。無
<lb ed="X" n="0479c24"/><lb ed="R049" n="0710b15"/>有復生世間煩惱。逮得<anchor xml:id="nkr_note_add_0479c2401" n="0479c2401"/><anchor xml:id="beg0479c2401" n="0479c2401"/>己<anchor xml:id="end0479c2401"/>利。一切妄想。智能獨斷。
<pb ed="X" xml:id="X31.0609.0480a" n="0480a"/>
<lb ed="X" n="0480a01"/><lb ed="R049" n="0710b16"/>得大利益。盡諸有結。結使煩惱。更不發生。心得自
<lb ed="X" n="0480a02"/><lb ed="R049" n="0710b17"/>在。從此超出凡情。了無拘繫。得大自在。擧如意云。
<lb ed="X" n="0480a03"/><lb ed="R049" n="0710b18"/>會麼。於此會得。一萬二千大比丘羅漢隨佛在此。
<lb ed="X" n="0480a04"/><lb ed="R049" n="0711a01"/>轉大法輪。放大光明。作大佛事。其或不然。諸人且
<lb ed="X" n="0480a05"/><lb ed="R049" n="0711a02"/>向靜中自看。看父母未曾生。天地未曾立。聖人未
<lb ed="X" n="0480a06"/><lb ed="R049" n="0711a03"/>曾出世。祖師未曾西來。畢竟喚什麼做佛法。忽然
<lb ed="X" n="0480a07"/><lb ed="R049" n="0711a04"/>看破。方悟人人本來面目。其大無外。其細無內。其
<lb ed="X" n="0480a08"/><lb ed="R049" n="0711a05"/>前無始。其後無終。竪窮三際。橫遍十方者也。到此
<lb ed="X" n="0480a09"/><lb ed="R049" n="0711a06"/>田地。自然會得。揚眉瞬目。也是佛與萬二千大比
<lb ed="X" n="0480a10"/><lb ed="R049" n="0711a07"/>丘說法。迎賓作主。也是佛與萬二千大比丘說法。
<lb ed="X" n="0480a11"/><lb ed="R049" n="0711a08"/>如是乃至塵塵刹刹。物物頭頭。俱是佛與萬二千
<lb ed="X" n="0480a12"/><lb ed="R049" n="0711a09"/>大比丘說法。問曰。只如說法。說個甚麼。師曰。說你
<lb ed="X" n="0480a13"/><lb ed="R049" n="0711a10"/>不薦。曰。只如薦。薦個什麼。師曰。本來是佛。曰。只如
<lb ed="X" n="0480a14"/><lb ed="R049" n="0711a11"/>不薦。還是佛麼。師曰。也是佛。只是不會說法。曰。會
<lb ed="X" n="0480a15"/><lb ed="R049" n="0711a12"/>說法時如何。師曰。方薦本來是佛。更聽說偈。衆生
<lb ed="X" n="0480a16"/><lb ed="R049" n="0711a13"/>諸佛一般般。不信分明是自瞞。普請今朝齊領悟。
<lb ed="X" n="0480a17"/><lb ed="R049" n="0711a14"/>一毫自覺大千寬。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0480a18"/><lb ed="R049" n="0711a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0480a1801">其名曰<note place="inline">至</note>如是衆所知識大阿羅漢等。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0480a19"/><lb ed="R049" n="0711a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0480a1901">此段經。列萬二千大比丘首領名字。雖各有程說。
<lb ed="X" n="0480a20"/><lb ed="R049" n="0711a17"/>不過因德因事權標名姓。據實而論。卽一法身之
<lb ed="X" n="0480a21"/><lb ed="R049" n="0711a18"/>性。一法身之名也。擧如意云。會麼。若於此會得。舍
<lb ed="X" n="0480a22"/><lb ed="R049" n="0711b01"/>利弗之大智。明貫天人。目犍連之神通。玅超今古。
<lb ed="X" n="0480a23"/><lb ed="R049" n="0711b02"/>旃延論義。辯似懸河。樓<g ref="#CB00501">䭾</g>見物。的如觀掌。如是乃
<lb ed="X" n="0480a24"/><lb ed="R049" n="0711b03"/>至迦葉之第一傳心。陳如之最先得度。須菩提之
<pb ed="X" xml:id="X31.0609.0480b" n="0480b"/>
<lb ed="X" n="0480b01"/><lb ed="R049" n="0711b04"/>能空萬有。<name role="" type="person">阿難陀</name>之善記諸經。俱在當下一時會
<lb ed="X" n="0480b02"/><lb ed="R049" n="0711b05"/>了。其或未委。須向動靜中返觀自<anchor xml:id="nkr_note_add_0480b0201" n="0480b0201"/><anchor xml:id="beg0480b0201" n="0480b0201"/>己<anchor xml:id="end0480b0201"/>。聽經時。能聽
<lb ed="X" n="0480b03"/><lb ed="R049" n="0711b06"/>者何物。著衣時。能著者何人。如是乃至折旋俯仰。
<lb ed="X" n="0480b04"/><lb ed="R049" n="0711b07"/>取舍進退。細細籌量。畢竟是何宗旨。忽然於此會
<lb ed="X" n="0480b05"/><lb ed="R049" n="0711b08"/>得。始信眞如界內絕生佛之假名。平等性中。無自
<lb ed="X" n="0480b06"/><lb ed="R049" n="0711b09"/>他之形像。不是虗語。聽說偈曰。本無形相本無名。
<lb ed="X" n="0480b07"/><lb ed="R049" n="0711b10"/>一有形名便不平。直下須能忘彼我。大千沙界一
<lb ed="X" n="0480b08"/><lb ed="R049" n="0711b11"/>函經。問曰。從上諸聖演敎度人。至今爲甚麼度人
<lb ed="X" n="0480b09"/><lb ed="R049" n="0711b12"/>不盡。師曰。夢裏明明有六趣。覺後空空無大千。曰。
<lb ed="X" n="0480b10"/><lb ed="R049" n="0711b13"/>恁麼則雲開空自闊。風息水元平。師曰。不可隨語
<lb ed="X" n="0480b11"/><lb ed="R049" n="0711b14"/>生解。曰。如何是不隨語生解一句。師曰。泥牛騎過
<lb ed="X" n="0480b12"/><lb ed="R049" n="0711b15"/>海門東。笑殺殿前老松樹。曰。再請道一句。師曰。但
<lb ed="X" n="0480b13"/><lb ed="R049" n="0711b16"/>行平等事。不必問前程。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0480b14"/><lb ed="R049" n="0711b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0480b1401">復有學無學二千人<note place="inline">至</note>亦與眷屬俱。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0480b15"/><lb ed="R049" n="0711b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0480b1501">復有。再擧之辭。學。先人皆訓爲效也。謂後覺者。倣
<lb ed="X" n="0480b16"/><lb ed="R049" n="0712a01"/>效先覺所爲。漸至於純熟自然。則名無學。此二千
<lb ed="X" n="0480b17"/><lb ed="R049" n="0712a02"/>尼衆。比前比丘未到純熟自然。故名學無學衆。又
<lb ed="X" n="0480b18"/><lb ed="R049" n="0712a03"/>名少知識衆。因學力淺。少人知識耳。此段經。大略
<lb ed="X" n="0480b19"/><lb ed="R049" n="0712a04"/>如此。山野不敏。敢再以學之一字細拈一遍看。葢
<lb ed="X" n="0480b20"/><lb ed="R049" n="0712a05"/>志於學者有萬不同。有志於功名而學者。則功名
<lb ed="X" n="0480b21"/><lb ed="R049" n="0712a06"/>遂而無學。非無可學。志滿<anchor xml:id="nkr_note_add_0480b2101" n="0480b2101"/><anchor xml:id="beg0480b2101" n="0480b2101"/>已<anchor xml:id="end0480b2101"/>。有志於文章華藻而
<lb ed="X" n="0480b22"/><lb ed="R049" n="0712a07"/>學者。則出言成文。拈筆成章而無學。至窮<anchor xml:id="nkr_note_add_0480b2201" n="0480b2201"/><anchor xml:id="beg0480b2201" n="0480b2201"/>已<anchor xml:id="end0480b2201"/>。有志
<lb ed="X" n="0480b23"/><lb ed="R049" n="0712a08"/>於神仙而學者。到成仙行空而無學。有志於政治
<lb ed="X" n="0480b24"/><lb ed="R049" n="0712a09"/>而學者。到國泰民安而無學。有志於聖賢而學者。
<pb ed="X" xml:id="X31.0609.0480c" n="0480c"/>
<lb ed="X" n="0480c01"/><lb ed="R049" n="0712a10"/>到聖賢田地而至盡。然俱與學佛不相似。且道如
<lb ed="X" n="0480c02"/><lb ed="R049" n="0712a11"/>何是學佛底志。葢果眞欲學佛。志必度盡衆生。衆
<lb ed="X" n="0480c03"/><lb ed="R049" n="0712a12"/>生情異。各不同道。必須隨類度脫。旣欲隨類度脫。
<lb ed="X" n="0480c04"/><lb ed="R049" n="0712a13"/>亦須化身宇宙。旣欲化身宇宙。必當高下無方。豈
<lb ed="X" n="0480c05"/><lb ed="R049" n="0712a14"/>可守一執固。旣不守一執固。又當博通諸子百家
<lb ed="X" n="0480c06"/><lb ed="R049" n="0712a15"/>異道之書。旣欲博通。則師亦不一。師旣不一。寧可
<lb ed="X" n="0480c07"/><lb ed="R049" n="0712a16"/>拘於敎體。旣不拘於敎體。則此心廣大如法界。究
<lb ed="X" n="0480c08"/><lb ed="R049" n="0712a17"/>竟如虗空。終日爲而無爲。長年作而無作。會古今
<lb ed="X" n="0480c09"/><lb ed="R049" n="0712a18"/>於一念。收刹海於毫端。與天地萬物鑄作一塊黃
<lb ed="X" n="0480c10"/><lb ed="R049" n="0712b01"/>金。卽今古含靈不是兩般白玉。到此田地。強名曰
<lb ed="X" n="0480c11"/><lb ed="R049" n="0712b02"/>道。學亦虗程。法界混融。志何用處。太極共芥子。本
<lb ed="X" n="0480c12"/><lb ed="R049" n="0712b03"/>是一樣稱呼。法身同鳶魚。不是兩家活計。擧如意
<lb ed="X" n="0480c13"/><lb ed="R049" n="0712b04"/>云。會麼。若於此會得。路遠夜行難把火。大家吹滅
<lb ed="X" n="0480c14"/><lb ed="R049" n="0712b05"/>暗中行。問曰。如何是暗中行。師曰。不見有背面。曰。
<lb ed="X" n="0480c15"/><lb ed="R049" n="0712b06"/>如何是無背面的消息。師曰。無耳方能聽。無舌始
<lb ed="X" n="0480c16"/><lb ed="R049" n="0712b07"/>能談。曰。學人不會。師曰。高低嶽瀆。共轉根本法輪。
<lb ed="X" n="0480c17"/><lb ed="R049" n="0712b08"/>大小鱗毛。普現色身三昧。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0480c18"/><lb ed="R049" n="0712b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0480c1801">菩薩摩訶薩八萬人。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0480c19"/><lb ed="R049" n="0712b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0480c1901">菩薩梵語。此云道學。摩訶薩。此云大道學。謂此八
<lb ed="X" n="0480c20"/><lb ed="R049" n="0712b11"/>萬人。皆道學中大道學人也。經意大略如此。然講
<lb ed="X" n="0480c21"/><lb ed="R049" n="0712b12"/>必以詳明爲要。禪乃用直指成功。今山野濫叨講
<lb ed="X" n="0480c22"/><lb ed="R049" n="0712b13"/>席。亦辱禪門。試爲諸公重拈一遍看。大道之語。不
<lb ed="X" n="0480c23"/><lb ed="R049" n="0712b14"/>徒空傳其言。必須眞證其實可也。眞證道之實者。
<lb ed="X" n="0480c24"/><lb ed="R049" n="0712b15"/>往古諸佛是也。學其證道之實者。往古諸聖賢是
<pb ed="X" xml:id="X31.0609.0481a" n="0481a"/>
<lb ed="X" n="0481a01"/><lb ed="R049" n="0712b16"/>也。傳道知道之言者。往古高僧名人是也。不知道
<lb ed="X" n="0481a02"/><lb ed="R049" n="0712b17"/>而各執一端者。往古支離偏見。如管窺豹。只見一
<lb ed="X" n="0481a03"/><lb ed="R049" n="0712b18"/>斑者是也。嗚呼大道之體。豈容易窺測。容易證入。
<lb ed="X" n="0481a04"/><lb ed="R049" n="0713a01"/>而爲一乎。擧如意云。會麼。若於此會得。便見悟者。
<lb ed="X" n="0481a05"/><lb ed="R049" n="0713a02"/>悟此也。參者參此也。格物者格此也。致知者知此
<lb ed="X" n="0481a06"/><lb ed="R049" n="0713a03"/>也。如是乃至傳道傳心。明理明性。傳此也。明此也。
<lb ed="X" n="0481a07"/><lb ed="R049" n="0713a04"/>明此大道之體。則大無不包。細無不入。前無不始。
<lb ed="X" n="0481a08"/><lb ed="R049" n="0713a05"/>後無不終。傳此大道之用。則善無不興。惡無不斷。
<lb ed="X" n="0481a09"/><lb ed="R049" n="0713a06"/>萬無不容。一無不入。致此大道之知。則評是非。准
<lb ed="X" n="0481a10"/><lb ed="R049" n="0713a07"/>若權衡。別眞僞。明如藻鏡。悟此大道之實。則往古
<lb ed="X" n="0481a11"/><lb ed="R049" n="0713a08"/>來今。不離一念。一念不動。往古來今。天地萬物。本
<lb ed="X" n="0481a12"/><lb ed="R049" n="0713a09"/>吾一體。一體不變。天地萬物。到此田地。無一物不
<lb ed="X" n="0481a13"/><lb ed="R049" n="0713a10"/>是大道全體。無一物不是大道眞名。洞山麻。盧陵
<lb ed="X" n="0481a14"/><lb ed="R049" n="0713a11"/>米。信手拈來。趙州茶。金牛飯。信口吐吞。其或不然。
<lb ed="X" n="0481a15"/><lb ed="R049" n="0713a12"/>更須諸緣放下。萬慮冰消。與蒲團打合。參箇父母
<lb ed="X" n="0481a16"/><lb ed="R049" n="0713a13"/>未生話頭。忽然參透。方知元來如此。元來如此。擧
<lb ed="X" n="0481a17"/><lb ed="R049" n="0713a14"/>如意云。咦。八萬高流來聽法。鼻端依舊大頭垂。問
<lb ed="X" n="0481a18"/><lb ed="R049" n="0713a15"/>曰。如何是道。師曰。何其大愚。曰。學人不會。師曰。用
<lb ed="X" n="0481a19"/><lb ed="R049" n="0713a16"/>會作麼。曰。恁麼則直下承當。更休擬議。師曰。聽說
<lb ed="X" n="0481a20"/><lb ed="R049" n="0713a17"/>山頌。大丈夫兮宜早早。休言今日又明朝。等閑踢
<lb ed="X" n="0481a21"/><lb ed="R049" n="0713a18"/>倒崑崙柱。風自淸來月自高。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0481a22"/><lb ed="R049" n="0713b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0481a2201">皆於阿耨多羅三藐三菩提不退轉<note place="inline">至</note>能度無數百
<lb ed="X" n="0481a23"/><lb ed="R049" n="0713b02"/>千衆生。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0481a24"/><lb ed="R049" n="0713b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0481a2401">此一段經。大略擧八萬人階位德行。更無他說。雖
<pb ed="X" xml:id="X31.0609.0481b" n="0481b"/>
<lb ed="X" n="0481b01"/><lb ed="R049" n="0713b04"/>然如是。若不一一細明。則聽者不知。阿耨者何意。
<lb ed="X" n="0481b02"/><lb ed="R049" n="0713b05"/>三藐者何爲。試再以前經拈一遍看。阿梵語。此云
<lb ed="X" n="0481b03"/><lb ed="R049" n="0713b06"/>無。耨多羅梵語。此云上。三藐梵語。此云正等。三菩
<lb ed="X" n="0481b04"/><lb ed="R049" n="0713b07"/>提梵語。此云正覺。具云無上正等正覺。無上正等
<lb ed="X" n="0481b05"/><lb ed="R049" n="0713b08"/>正覺六字。乃往古諸佛大聖人圓證之極果。六字
<lb ed="X" n="0481b06"/><lb ed="R049" n="0713b09"/>之中。又只正等二字。乃諸佛之本心。大聖之圓證。
<lb ed="X" n="0481b07"/><lb ed="R049" n="0713b10"/>無上二字。乃讚此正等田地。更無過上之道也。正
<lb ed="X" n="0481b08"/><lb ed="R049" n="0713b11"/>覺二字。謂到此正等田地。始謂之正覺之道。故往
<lb ed="X" n="0481b09"/><lb ed="R049" n="0713b12"/>古諸佛。到今大聖。到此正等。方爲究竟。夫正等者。
<lb ed="X" n="0481b10"/><lb ed="R049" n="0713b13"/>一般般之謂也。葢法身正等一般般之際。上不見
<lb ed="X" n="0481b11"/><lb ed="R049" n="0713b14"/>有諸佛之聖。下不見有衆生之凡。四圍不見有萬
<lb ed="X" n="0481b12"/><lb ed="R049" n="0713b15"/>類之差。一<anchor xml:id="nkr_note_add_0481b1201" n="0481b1201"/><anchor xml:id="beg0481b1201" n="0481b1201"/>己<anchor xml:id="end0481b1201"/>不見有三世之異。道個圓圓果海。判
<lb ed="X" n="0481b13"/><lb ed="R049" n="0713b16"/>屬言銓。指爲上上大乘。還成露布。擧如意云。會麼。
<lb ed="X" n="0481b14"/><lb ed="R049" n="0713b17"/>若於此會得。便見得十方諸佛。歷代祖師。無有兩
<lb ed="X" n="0481b15"/><lb ed="R049" n="0713b18"/>個鼻孔。古往聖人。後來作者。只是一樣舌頭。其或
<lb ed="X" n="0481b16"/><lb ed="R049" n="0714a01"/>不然。更須靜中看個一歸何處話頭。久久功深。忽
<lb ed="X" n="0481b17"/><lb ed="R049" n="0714a02"/>地頓悟。方自會得佛不出世。祖不西來。前後際斷。
<lb ed="X" n="0481b18"/><lb ed="R049" n="0714a03"/>人法兩忘。山野今日講演玅經。也是辨空華之濃
<lb ed="X" n="0481b19"/><lb ed="R049" n="0714a04"/>淡。較兔角之短長者也。謂之正等。也是三千里外
<lb ed="X" n="0481b20"/><lb ed="R049" n="0714a05"/>問長安。問曰。且道如何是正等。師曰。你從幾時不
<lb ed="X" n="0481b21"/><lb ed="R049" n="0714a06"/>正等。曰。恁麼夢裏明明有六趣。覺後空空無大千
<lb ed="X" n="0481b22"/><lb ed="R049" n="0714a07"/>師曰。有言<anchor xml:id="nkr_note_add_0481b2201" n="0481b2201"/><anchor xml:id="beg0481b2201" n="0481b2201"/>已<anchor xml:id="end0481b2201"/>便妨談道。無物何由更惹埃。曰。旣是
<lb ed="X" n="0481b23"/><lb ed="R049" n="0714a08"/>妙道不離無相旨。紛紜萬事總非眞。師曰。又是不
<lb ed="X" n="0481b24"/><lb ed="R049" n="0714a09"/>正等。曰。如何是正等。師曰。聽說偈曰。正等由來一
<pb ed="X" xml:id="X31.0609.0481c" n="0481c"/>
<lb ed="X" n="0481c01"/><lb ed="R049" n="0714a10"/>更圓。旣非形像豈容言。諸人果欲求根本。頭上元
<lb ed="X" n="0481c02"/><lb ed="R049" n="0714a11"/>無兩樣天。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0481c03"/><lb ed="R049" n="0714a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0481c0301">其名曰<name role="" type="person">文殊師利</name>菩薩<note place="inline">至</note>八萬人俱。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0481c04"/><lb ed="R049" n="0714a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0481c0401">此一段經。列八萬大菩薩上首之名也。然一一菩
<lb ed="X" n="0481c05"/><lb ed="R049" n="0714a14"/>薩。名有所表。如文殊表智。觀音表仁。一十八位菩
<lb ed="X" n="0481c06"/><lb ed="R049" n="0714a15"/>薩之表。共成一佛德也。山野見淺。再爲諸人詳拈
<lb ed="X" n="0481c07"/><lb ed="R049" n="0714a16"/>一一看。夫智者心胷了了。俯仰明明。旣不爲根塵
<lb ed="X" n="0481c08"/><lb ed="R049" n="0714a17"/>之所幻惑。豈更隨生死之所繞纏。有智者故謂之
<lb ed="X" n="0481c09"/><lb ed="R049" n="0714a18"/>玅德。以用力少而得功多也。又謂之玅吉祥。以道
<lb ed="X" n="0481c10"/><lb ed="R049" n="0714b01"/>理精明。行藏簡易。無有不吉祥者也。故爲君者。能
<lb ed="X" n="0481c11"/><lb ed="R049" n="0714b02"/>足此智。則可以令百姓如夷齊。爲臣者。能足此智。
<lb ed="X" n="0481c12"/><lb ed="R049" n="0714b03"/>則可以致君主爲堯舜。爲父母者。能足此智。則可
<lb ed="X" n="0481c13"/><lb ed="R049" n="0714b04"/>以令子孫純亦不<anchor xml:id="nkr_note_add_0481c1301" n="0481c1301"/><anchor xml:id="beg0481c1301" n="0481c1301"/>已<anchor xml:id="end0481c1301"/>。爲子孫者。能足此智。則可以
<lb ed="X" n="0481c14"/><lb ed="R049" n="0714b05"/>致父母克明峻德。爲夫者。能足此智。則可以加婦
<lb ed="X" n="0481c15"/><lb ed="R049" n="0714b06"/>貞潔。爲婦者。能足此智。則可以增夫仁義。如是乃
<lb ed="X" n="0481c16"/><lb ed="R049" n="0714b07"/>至兄弟之相規。朋友之相訓。長幼之相導。莫不皆
<lb ed="X" n="0481c17"/><lb ed="R049" n="0714b08"/>以智爲之先引。至若不足此智。則君臣陷於不仁
<lb ed="X" n="0481c18"/><lb ed="R049" n="0714b09"/>不義之坑。父子溺於無慈無孝之海。夫婦入於怨
<lb ed="X" n="0481c19"/><lb ed="R049" n="0714b10"/>天怨地之林。如是乃至生死之相續。如蟻旋磨。憎
<lb ed="X" n="0481c20"/><lb ed="R049" n="0714b11"/>愛交纏。似象溺泥。皆無智者之所爲也。又仁者千
<lb ed="X" n="0481c21"/><lb ed="R049" n="0714b12"/>古聖賢之心也。爲衆善之長。爲敎化之源。以之用
<lb ed="X" n="0481c22"/><lb ed="R049" n="0714b13"/>於一家。則一家康和。以之體於一國。則一國肝膽
<lb ed="X" n="0481c23"/><lb ed="R049" n="0714b14"/>以之敎於萬物。則萬物活潑潑地。一太極也。以之
<lb ed="X" n="0481c24"/><lb ed="R049" n="0714b15"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0481c2401" n="0481c2401"/><anchor xml:id="beg0481c2401" n="0481c2401"/>斂<anchor xml:id="end0481c2401"/>於一心。則一心眞卓卓然。一毗盧也。擧如意云。
<pb ed="X" xml:id="X31.0609.0482a" n="0482a"/>
<lb ed="X" n="0482a01"/><lb ed="R049" n="0714b16"/>會麼。若於此會得。文殊與諸人共目揚眉。觀音齊
<lb ed="X" n="0482a02"/><lb ed="R049" n="0714b17"/>萬物同舌開口。其或不然。且向靜中自看。著衣喫
<lb ed="X" n="0482a03"/><lb ed="R049" n="0714b18"/>飯。果憑誰力。運水搬柴。眞是何能。忽然會得。自信
<lb ed="X" n="0482a04"/><lb ed="R049" n="0715a01"/>道文殊與吾携水去。普賢猶未折華回。不爲分外。
<lb ed="X" n="0482a05"/><lb ed="R049" n="0715a02"/>如更遲疑。聽說山偈。大道明明不住形。呼驢呼馬
<lb ed="X" n="0482a06"/><lb ed="R049" n="0715a03"/>強安名。道人不住明明裏。呼馬呼驢信口譍。問曰
<lb ed="X" n="0482a07"/><lb ed="R049" n="0715a04"/>如何是卽今文殊大智。師曰。衆生怕受刀砧苦。山
<lb ed="X" n="0482a08"/><lb ed="R049" n="0715a05"/>僧怕食衆生肉。曰。恁麼則有智者趨吉避凶。師曰。
<lb ed="X" n="0482a09"/><lb ed="R049" n="0715a06"/>不止趨吉避凶。亦乃轉凡成聖。曰。旣吉旣聖。還用
<lb ed="X" n="0482a10"/><lb ed="R049" n="0715a07"/>智也無。師曰。還用。曰。旣吉旣聖。用智作什麼。師曰。
<lb ed="X" n="0482a11"/><lb ed="R049" n="0715a08"/>隨處弘揚諸佛敎。隨緣廣破衆生迷。曰。到什麼田
<lb ed="X" n="0482a12"/><lb ed="R049" n="0715a09"/>地。方不用智。師曰。同一法性。共一法身。曰。如何是
<lb ed="X" n="0482a13"/><lb ed="R049" n="0715a10"/>一法身。師曰。都講迴向。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0482a14"/><lb ed="R049" n="0715a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0482a1401">爾時釋提桓因與其眷屬萬二千天子俱<note place="inline">至</note>退坐一
<lb ed="X" n="0482a15"/><lb ed="R049" n="0715a12"/>面。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0482a16"/><lb ed="R049" n="0715a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0482a1601">此假經。序法華會上諸天人王皆來聽法也。如雲
<lb ed="X" n="0482a17"/><lb ed="R049" n="0715a14"/>從龍。風從虎。乃自然之道。又顯大聖人出現演敎。
<lb ed="X" n="0482a18"/><lb ed="R049" n="0715a15"/>如日麗天萬類無有不覩者。又擧萬類遠近高下
<lb ed="X" n="0482a19"/><lb ed="R049" n="0715a16"/>悉至者。大聖人威德仁慈。廣大悉備。不言可知。如
<lb ed="X" n="0482a20"/><lb ed="R049" n="0715a17"/>世典所謂聲名洋溢。凡有血氣。莫不尊親。葢自古
<lb ed="X" n="0482a21"/><lb ed="R049" n="0715a18"/>及今。道德不明。只是性命不明。性命若明。則道德
<lb ed="X" n="0482a22"/><lb ed="R049" n="0715b01"/>無有不明者。性卽理也。命卽我之理也。在我之理
<lb ed="X" n="0482a23"/><lb ed="R049" n="0715b02"/>明。在人之理亦明。在人之理明。在物之理益明。如
<lb ed="X" n="0482a24"/><lb ed="R049" n="0715b03"/>是乃至盡萬有之形類。極空界之紛紜。理無不明。
<pb ed="X" xml:id="X31.0609.0482b" n="0482b"/>
<lb ed="X" n="0482b01"/><lb ed="R049" n="0715b04"/>理旣明。事無不明。事旣明。所謂道德。所謂仁義。乃
<lb ed="X" n="0482b02"/><lb ed="R049" n="0715b05"/>至禮義敎化。文章刑政。無有不明者也。以大聖人
<lb ed="X" n="0482b03"/><lb ed="R049" n="0715b06"/>性明命明。名爲大經。大本。大法。大道。大德。大功。大
<lb ed="X" n="0482b04"/><lb ed="R049" n="0715b07"/>音。大行。以具備萬德。故高下遠近有血氣者。皆來
<lb ed="X" n="0482b05"/><lb ed="R049" n="0715b08"/>尊親。如自身親自身。不用他敎也。擧如意云。會麼。
<lb ed="X" n="0482b06"/><lb ed="R049" n="0715b09"/>若於此會得。見其相者無不敬。聞其言者無不信。
<lb ed="X" n="0482b07"/><lb ed="R049" n="0715b10"/>從其行者無不悅。共其住者無不一。其或不然。諸
<lb ed="X" n="0482b08"/><lb ed="R049" n="0715b11"/>人各向肝膽上繫個克字。如是克來克去。克到無
<lb ed="X" n="0482b09"/><lb ed="R049" n="0715b12"/>可克處。當自覺盡十方是個仁善。頓忘取舍之心。
<lb ed="X" n="0482b10"/><lb ed="R049" n="0715b13"/>極三際是個中常。圓入正等之域。到恁麼時節。聲
<lb ed="X" n="0482b11"/><lb ed="R049" n="0715b14"/>名洋溢。巨細尊親。亦分內事。更何疑哉。問曰。如何
<lb ed="X" n="0482b12"/><lb ed="R049" n="0715b15"/>卽是克義。師曰。如人家打墻。打過我家一尺。便克
<lb ed="X" n="0482b13"/><lb ed="R049" n="0715b16"/>去這一尺如本無一般。曰。恁麼則進道十分容易。
<lb ed="X" n="0482b14"/><lb ed="R049" n="0715b17"/>師曰。雖是容易。天下人不肯克去。曰。不肯克時如
<lb ed="X" n="0482b15"/><lb ed="R049" n="0715b18"/>何。師曰。你非我是今還古。虎戰龍爭卒未休。曰。直
<lb ed="X" n="0482b16"/><lb ed="R049" n="0716a01"/>下便克時如何。師曰。天其時。地其利。人物和。老者
<lb ed="X" n="0482b17"/><lb ed="R049" n="0716a02"/>安。少者懷。朋友信。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0482b18"/><lb ed="R049" n="0716a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0482b1801">爾時世尊四衆圍繞<note place="inline">至</note>一心觀佛。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0482b19"/><lb ed="R049" n="0716a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0482b1901">此一段經。的的大意。只是序說妙經之由。更無他
<lb ed="X" n="0482b20"/><lb ed="R049" n="0716a05"/>說。山野不敏。再以無量義處禪定拈一遍看。夫無
<lb ed="X" n="0482b21"/><lb ed="R049" n="0716a06"/>量義者。在了了明明之際謂之心。爲塵塵刹刹之
<lb ed="X" n="0482b22"/><lb ed="R049" n="0716a07"/>主謂之理。吾祖達磨大師自西而來。不立文字。直
<lb ed="X" n="0482b23"/><lb ed="R049" n="0716a08"/>指人心。見性成佛。謂之禪。本土孔孟諸子。立言設
<lb ed="X" n="0482b24"/><lb ed="R049" n="0716a09"/>敎。繼往聖開來學謂之中庸。諸塵勞中人。不明此
<pb ed="X" xml:id="X31.0609.0482c" n="0482c"/>
<lb ed="X" n="0482c01"/><lb ed="R049" n="0716a10"/>者。謂之迷妄。聰明知此而不修行者謂之自棄。間
<lb ed="X" n="0482c02"/><lb ed="R049" n="0716a11"/>有知此而修行。不能到此田地者。謂之不勇。有晝
<lb ed="X" n="0482c03"/><lb ed="R049" n="0716a12"/>夜精勤。竟無成實者。謂之不明。有成小聖及神仙。
<lb ed="X" n="0482c04"/><lb ed="R049" n="0716a13"/>幷能文能說。能伎藝。能脫化而止者。謂之不圓。有
<lb ed="X" n="0482c05"/><lb ed="R049" n="0716a14"/>纔得悟徹。便住寂滅者。謂之不大。有分彼分此執
<lb ed="X" n="0482c06"/><lb ed="R049" n="0716a15"/>道執儒者。謂之不一。又有著衣吃飯。竟不知著衣
<lb ed="X" n="0482c07"/><lb ed="R049" n="0716a16"/>吃飯者是誰。又有只知富貴榮華。不知富貴榮華
<lb ed="X" n="0482c08"/><lb ed="R049" n="0716a17"/>者何人。俱謂之不悟。擧如意云。會麼。若於此會得。
<lb ed="X" n="0482c09"/><lb ed="R049" n="0716a18"/>四衆圍繞。儼然靈山初會。豈分昨日今朝。四華繽
<lb ed="X" n="0482c10"/><lb ed="R049" n="0716b01"/>紛。朗然玅經初擧。豈別西來東土。其或未委。請各
<lb ed="X" n="0482c11"/><lb ed="R049" n="0716b02"/>發歡喜心。一心觀佛。以佛攝心。以心觀佛。工夫成
<lb ed="X" n="0482c12"/><lb ed="R049" n="0716b03"/>片。則當自知大千沙界海中漚。一切聖賢如電拂。
<lb ed="X" n="0482c13"/><lb ed="R049" n="0716b04"/>無量義處。更何疑哉。問曰。如何是無量義。師曰。桃
<lb ed="X" n="0482c14"/><lb ed="R049" n="0716b05"/>紅李白薔薇紫。薑辣梅酸甘蔗甜。曰。如是則心恐
<lb ed="X" n="0482c15"/><lb ed="R049" n="0716b06"/>不能一去。師曰。隨流認得性。無喜亦無憂。曰。恁麼
<lb ed="X" n="0482c16"/><lb ed="R049" n="0716b07"/>則處處綠楊堪繫馬。家家有路透長安。師曰。猶是
<lb ed="X" n="0482c17"/><lb ed="R049" n="0716b08"/>吃力。曰。如何是不吃力一句。師曰。綠楊休繫馬。有
<lb ed="X" n="0482c18"/><lb ed="R049" n="0716b09"/>路卽長安。曰。恁麼則大海從魚躍。長空任鳥飛。師
<lb ed="X" n="0482c19"/><lb ed="R049" n="0716b10"/>曰。又是放蕩。曰。如何是中庸一句。師曰。病率自知
<lb ed="X" n="0482c20"/><lb ed="R049" n="0716b11"/>飯滋味。到家自不問途程。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0482c21"/><lb ed="R049" n="0716b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0482c2101">爾時佛放眉間白毫相光<note place="inline">至</note>起七寶塔。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0482c22"/><lb ed="R049" n="0716b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0482c2201">此一段經。大聖人顯本現迹。光照萬八千世界。靡
<lb ed="X" n="0482c23"/><lb ed="R049" n="0716b14"/>不週遍。卽是大無不包。細無不入。了了常知。塵塵
<lb ed="X" n="0482c24"/><lb ed="R049" n="0716b15"/>不昧者也。於此世界盡見彼土。卽十方色空無間。
<pb ed="X" xml:id="X31.0609.0483a" n="0483a"/>
<lb ed="X" n="0483a01"/><lb ed="R049" n="0716b16"/>於此佛處聞彼佛說法。卽道理無間。於一時中。見
<lb ed="X" n="0483a02"/><lb ed="R049" n="0716b17"/>諸比丘。修行萬行。歷無窮劫。成佛度生。入大涅槃。
<lb ed="X" n="0483a03"/><lb ed="R049" n="0716b18"/>後人起塔。卽三世古今無間。葢玅法之體。卽人之
<lb ed="X" n="0483a04"/><lb ed="R049" n="0717a01"/>本有玅心。大此玅心。於無邊虗空之外。不見其外。
<lb ed="X" n="0483a05"/><lb ed="R049" n="0717a02"/>小此玅心。於無入微塵之內。不見其內。前此玅心。
<lb ed="X" n="0483a06"/><lb ed="R049" n="0717a03"/>於無量塵沙大劫之前。不見其始。後此玅心。於無
<lb ed="X" n="0483a07"/><lb ed="R049" n="0717a04"/>窮塵沙大劫之後。不見其終。識此玅心。則四海大
<lb ed="X" n="0483a08"/><lb ed="R049" n="0717a05"/>聖人說道理。乃說此心之道理也。萬世大賢人行
<lb ed="X" n="0483a09"/><lb ed="R049" n="0717a06"/>道理。乃行此心之道理也。以諸人於此心之道理
<lb ed="X" n="0483a10"/><lb ed="R049" n="0717a07"/>旣昧。故吾佛大聖人。於眉間光。圓現此個妙心卽
<lb ed="X" n="0483a11"/><lb ed="R049" n="0717a08"/>十方國土。圓現此個妙心卽三世年劫。以卽三世
<lb ed="X" n="0483a12"/><lb ed="R049" n="0717a09"/>年劫故。當知此心。不隨往而往。不隨來而來。若隨
<lb ed="X" n="0483a13"/><lb ed="R049" n="0717a10"/>往而往。則此心早隨前前而往。何有今日之知。若
<lb ed="X" n="0483a14"/><lb ed="R049" n="0717a11"/>隨來而來。則此心以隨後後而來。何有今日之覺。
<lb ed="X" n="0483a15"/><lb ed="R049" n="0717a12"/>以此心卽十方國土故。當知此心。不與萬法爲侶。
<lb ed="X" n="0483a16"/><lb ed="R049" n="0717a13"/>不與諸塵作對。以不與萬法爲侶諸塵作對。故知
<lb ed="X" n="0483a17"/><lb ed="R049" n="0717a14"/>此心不隨物而物矣。此心若隨物而物。見山化爲
<lb ed="X" n="0483a18"/><lb ed="R049" n="0717a15"/>山。見水化爲水。何得卽今靈然不昧。了了常知者
<lb ed="X" n="0483a19"/><lb ed="R049" n="0717a16"/>也。擧如意云。會麼。若於此會得。便見光明寂照遍
<lb ed="X" n="0483a20"/><lb ed="R049" n="0717a17"/>河沙。其或未然。再聽說偈。此心元不屬根塵。細入
<lb ed="X" n="0483a21"/><lb ed="R049" n="0717a18"/>寬包玅更神。只爲諸人迷不悟。眉光示現本來身。
<lb ed="X" n="0483a22"/><lb ed="R049" n="0717b01"/>問曰。如何是不屬根塵。師曰。了無名字。曰。如何是
<lb ed="X" n="0483a23"/><lb ed="R049" n="0717b02"/>妙更神。師曰。不可自昧。曰。如何是迷不悟。師曰。認
<lb ed="X" n="0483a24"/><lb ed="R049" n="0717b03"/>奴作郞。曰。如何是本來身。師曰。竪窮三際。橫逼十
<pb ed="X" xml:id="X31.0609.0483b" n="0483b"/>
<lb ed="X" n="0483b01"/><lb ed="R049" n="0717b04"/>方。曰。恁麼則人人是佛。不須更疑。師曰。開口成雙
<lb ed="X" n="0483b02"/><lb ed="R049" n="0717b05"/>橛。揚眉落二三。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0483b03"/><lb ed="R049" n="0717b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0483b0301">爾時彌勒菩薩<note place="inline">至</note>瞻察仁者爲說何等。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0483b04"/><lb ed="R049" n="0717b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0483b0401">此一段經。大略只是彌勒因佛放光圓現十方三
<lb ed="X" n="0483b05"/><lb ed="R049" n="0717b08"/>世而生疑。其不知十方三世原備於我。而彌勒自
<lb ed="X" n="0483b06"/><lb ed="R049" n="0717b09"/>狹。故有重重之問。葢人人玅性。大而無外。上天下
<lb ed="X" n="0483b07"/><lb ed="R049" n="0717b10"/>地。中間紛紜萬有。無不是在我玅性之實也。葢人
<lb ed="X" n="0483b08"/><lb ed="R049" n="0717b11"/>人玅性。微而無內。旣微而無內。往古來今。中間生
<lb ed="X" n="0483b09"/><lb ed="R049" n="0717b12"/>滅萬別。無不是在我妙性之體也。如是則十方諸
<lb ed="X" n="0483b10"/><lb ed="R049" n="0717b13"/>佛念念在此玅性中成等正覺。樂者愈樂。一切衆
<lb ed="X" n="0483b11"/><lb ed="R049" n="0717b14"/>生念念在此玅性中起輪迴見。苦者愈苦。更何疑
<lb ed="X" n="0483b12"/><lb ed="R049" n="0717b15"/>哉。擧如意云。會麼。若於此會得。世尊覩明星而悟。
<lb ed="X" n="0483b13"/><lb ed="R049" n="0717b16"/>悟此也。圓悟聞雞啼而了。了此也。如更有疑。各各
<lb ed="X" n="0483b14"/><lb ed="R049" n="0717b17"/>向蒲團上三十年莫開口。返復看個父母未生<anchor xml:id="nkr_note_add_0483b1401" n="0483b1401"/><anchor xml:id="beg0483b1401" n="0483b1401"/>已<anchor xml:id="end0483b1401"/>
<lb ed="X" n="0483b15"/><lb ed="R049" n="0717b18"/>前面目。久久打成一片。當自覺知眞如界內。絕衆
<lb ed="X" n="0483b16"/><lb ed="R049" n="0718a01"/>生諸佛之假名。平等性中。無自<anchor xml:id="nkr_note_add_0483b1601" n="0483b1601"/><anchor xml:id="beg0483b1601" n="0483b1601"/>己<anchor xml:id="end0483b1601"/>他人之影像。問
<lb ed="X" n="0483b17"/><lb ed="R049" n="0718a02"/>曰。道理本一。爲甚麼各不相顧。師曰。各不相顧者。
<lb ed="X" n="0483b18"/><lb ed="R049" n="0718a03"/>爲不知一。曰。如何是一。師曰。溪<g ref="#CB00589">㵎</g>溝壑之歸海。釵
<lb ed="X" n="0483b19"/><lb ed="R049" n="0718a04"/>釧甁盆之入爐。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0483b20"/><lb ed="R049" n="0718a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0483b2001">爾時<name role="" type="person">文殊師利</name><note place="inline">至</note>故現斯瑞。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0483b21"/><lb ed="R049" n="0718a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0483b2101">此一段經。是文殊答彌勒之問。言我曾於往古佛
<lb ed="X" n="0483b22"/><lb ed="R049" n="0718a07"/>會中。也曾見放光圓現十方世界。會合三世時節。
<lb ed="X" n="0483b23"/><lb ed="R049" n="0718a08"/>然後說玅法華經。今日佛旣放光圓現會合。與昔
<lb ed="X" n="0483b24"/><lb ed="R049" n="0718a09"/>日一般。我知佛當說玅法華經必矣。此段經。又謂
<pb ed="X" xml:id="X31.0609.0483c" n="0483c"/>
<lb ed="X" n="0483c01"/><lb ed="R049" n="0718a10"/>之引古證今。古佛光中。圓現十方三世全體。說法
<lb ed="X" n="0483c02"/><lb ed="R049" n="0718a11"/>華大經。今佛圓現十方三世全體。亦必說法華大
<lb ed="X" n="0483c03"/><lb ed="R049" n="0718a12"/>經。葢此大經。在諸佛大聖人之心謂之正等。正與
<lb ed="X" n="0483c04"/><lb ed="R049" n="0718a13"/>十方三世一般般也。又謂圓覺。圓攝十方三世。無
<lb ed="X" n="0483c05"/><lb ed="R049" n="0718a14"/>有不覺也。又謂之大乘。大包十方三世。無不乘載
<lb ed="X" n="0483c06"/><lb ed="R049" n="0718a15"/>也。又謂之中常。不偏不倚。不更不變也。又謂之圓
<lb ed="X" n="0483c07"/><lb ed="R049" n="0718a16"/>圓果海。諸修行人到此爲究竟之地也。又謂之深
<lb ed="X" n="0483c08"/><lb ed="R049" n="0718a17"/>深玅處。小智小見不能彷彿窺視也。又謂之法身
<lb ed="X" n="0483c09"/><lb ed="R049" n="0718a18"/>道體。太極法界。乃至殊方異域。立名安號。發明此
<lb ed="X" n="0483c10"/><lb ed="R049" n="0718b01"/>大經之大義。皆爲發明諸佛大聖人之元心也。良
<lb ed="X" n="0483c11"/><lb ed="R049" n="0718b02"/>久。人不明此心久矣。以不明此心。故吾佛大聖人
<lb ed="X" n="0483c12"/><lb ed="R049" n="0718b03"/>有此經之說。欲說此經。不是尋常之小事。故吾佛
<lb ed="X" n="0483c13"/><lb ed="R049" n="0718b04"/>大聖人又從眉間放大光明。光中圓現十方世界。
<lb ed="X" n="0483c14"/><lb ed="R049" n="0718b05"/>融會三世時節。以爲說此大經之先兆也。若有智。
<lb ed="X" n="0483c15"/><lb ed="R049" n="0718b06"/>卽知世尊說經<anchor xml:id="nkr_note_add_0483c1501" n="0483c1501"/><anchor xml:id="beg0483c1501" n="0483c1501"/>已<anchor xml:id="end0483c1501"/>畢。擧如意云。會麼。咦。十世古今。
<lb ed="X" n="0483c16"/><lb ed="R049" n="0718b07"/>始終不離於一念。無邊刹海。自他不隔於毫端。問
<lb ed="X" n="0483c17"/><lb ed="R049" n="0718b08"/>曰。如何是雨大法雨。師曰。枯槁一時新。曰。如何是
<lb ed="X" n="0483c18"/><lb ed="R049" n="0718b09"/>吹大法螺。師曰。聾者悉皆聞。曰。枯槁見不能生。聾
<lb ed="X" n="0483c19"/><lb ed="R049" n="0718b10"/>者見不能聽。如何。師曰。直捷根原佛所印。摘葉尋
<lb ed="X" n="0483c20"/><lb ed="R049" n="0718b11"/>枝我不能。曰。如何是直捷一句。師曰。聽說山偈。人
<lb ed="X" n="0483c21"/><lb ed="R049" n="0718b12"/>人是佛不須疑。記取中峰兩句詩。便就今朝成佛
<lb ed="X" n="0483c22"/><lb ed="R049" n="0718b13"/>去。樂<g ref="#CB15131">邦</g>化主<anchor xml:id="nkr_note_add_0483c2201" n="0483c2201"/><anchor xml:id="beg0483c2201" n="0483c2201"/>已<anchor xml:id="end0483c2201"/>嫌遲。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0483c23"/><lb ed="R049" n="0718b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0483c2301">諸善男子如過去無量無邊不可思議阿僧祇劫。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0483c24"/><lb ed="R049" n="0718b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0483c2401">劫之一字梵語。此間言語謂之時。阿僧祇梵語。此
<pb ed="X" xml:id="X31.0609.0484a" n="0484a"/>
<lb ed="X" n="0484a01"/><lb ed="R049" n="0718b16"/>間言語謂之無數。無數者。乃數目中之大數也。不
<lb ed="X" n="0484a02"/><lb ed="R049" n="0718b17"/>可思議。無量無邊。俱大數目也。以人心狹小自短。
<lb ed="X" n="0484a03"/><lb ed="R049" n="0718b18"/>不自覺悟本具之性。其前前無始。後後無終。吾佛
<lb ed="X" n="0484a04"/><lb ed="R049" n="0719a01"/>大聖人。光中融徹往古來今。意欲人人頓悟本具
<lb ed="X" n="0484a05"/><lb ed="R049" n="0719a02"/>之性。如是而長。如是而大也。其柰當人迷厚。猶不
<lb ed="X" n="0484a06"/><lb ed="R049" n="0719a03"/>領悟。所以彌勒有重重之問。文殊有重重之答。文
<lb ed="X" n="0484a07"/><lb ed="R049" n="0719a04"/>句雖多。其大略只是欲人人頓悟本具之性。大而
<lb ed="X" n="0484a08"/><lb ed="R049" n="0719a05"/>無外。小而無內。前而無始。後而無終也。此兩句經。
<lb ed="X" n="0484a09"/><lb ed="R049" n="0719a06"/>文殊雖是擧最前之遠。正欲露極後之長。試再以
<lb ed="X" n="0484a10"/><lb ed="R049" n="0719a07"/>無數時詳講一遍看。時卽劫。如八千里方徑厚之
<lb ed="X" n="0484a11"/><lb ed="R049" n="0719a08"/>大石。以二錢半輕帛。百年拂一遍。拂盡此石。不見
<lb ed="X" n="0484a12"/><lb ed="R049" n="0719a09"/>微塵。名爲劫。無數。卽阿僧祇。乃三千大千世界微
<lb ed="X" n="0484a13"/><lb ed="R049" n="0719a10"/>塵數也。以一捻微塵。尙有百萬之數。況以大千世
<lb ed="X" n="0484a14"/><lb ed="R049" n="0719a11"/>界微塵爲數。葢一千個天地。名爲小千世界。千個
<lb ed="X" n="0484a15"/><lb ed="R049" n="0719a12"/>小千。名爲中千世界。千個中千。方名大千世界。以
<lb ed="X" n="0484a16"/><lb ed="R049" n="0719a13"/>如是世界。總作微塵數。名阿僧祇也。阿僧祇。是大
<lb ed="X" n="0484a17"/><lb ed="R049" n="0719a14"/>千微塵數。大千微塵數。名爲不可思議數。不可思
<lb ed="X" n="0484a18"/><lb ed="R049" n="0719a15"/>議大千微塵數。名無邊數。無邊大千微塵數。名無
<lb ed="X" n="0484a19"/><lb ed="R049" n="0719a16"/>量數。良久。文殊引古證今。雖欲現示人人本具玅
<lb ed="X" n="0484a20"/><lb ed="R049" n="0719a17"/>性。故擧大數以充廣。然本具妙性。比不齊。類不及。
<lb ed="X" n="0484a21"/><lb ed="R049" n="0719a18"/>文殊雖有大智。旁引曲喩。亦不能盡此玅性之萬
<lb ed="X" n="0484a22"/><lb ed="R049" n="0719b01"/>一。妙性具體。豈容易領悟乎。諸人宜再細思。問曰。
<lb ed="X" n="0484a23"/><lb ed="R049" n="0719b02"/>妙性具體。如是難明。且道今日講演還明得也無。
<lb ed="X" n="0484a24"/><lb ed="R049" n="0719b03"/>師曰。如一毫置於太虗。似一滴投於巨壑。曰恁麼
<pb ed="X" xml:id="X31.0609.0484b" n="0484b"/>
<lb ed="X" n="0484b01"/><lb ed="R049" n="0719b04"/>則道曠無涯。行人不盡。師曰。誰著你行來。曰。便如
<lb ed="X" n="0484b02"/><lb ed="R049" n="0719b05"/>是坐斷時如何。師曰。諸佛皆稱讚。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0484b03"/><lb ed="R049" n="0719b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0484b0301">爾時有佛號日月燈明<note place="inline">至</note>敎菩薩法佛所護念。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0484b04"/><lb ed="R049" n="0719b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0484b0401">此段經。大略只是引古證今。更無他說。葢自有天
<lb ed="X" n="0484b05"/><lb ed="R049" n="0719b08"/>地人物<anchor xml:id="nkr_note_add_0484b0501" n="0484b0501"/><anchor xml:id="beg0484b0501" n="0484b0501"/>已<anchor xml:id="end0484b0501"/>來。聖人間出。相貌名號。各各不同。求其
<lb ed="X" n="0484b06"/><lb ed="R049" n="0719b09"/>性善之心。則無不同也。殊方異域。立言設敎。亦各
<lb ed="X" n="0484b07"/><lb ed="R049" n="0719b10"/>各不同。求其性善之言性善之敎。則無不同也。頭
<lb ed="X" n="0484b08"/><lb ed="R049" n="0719b11"/>戴足履。身服手持。亦各各不同。求其性善之威儀
<lb ed="X" n="0484b09"/><lb ed="R049" n="0719b12"/>性善之恭敬。則無不同也。以世道極澆。人心大繆。
<lb ed="X" n="0484b10"/><lb ed="R049" n="0719b13"/>吾佛大聖人出現於世。說法四十餘年。談經三百
<lb ed="X" n="0484b11"/><lb ed="R049" n="0719b14"/>餘會。人心旣純。世道一厚。乃放光圓現。露一法身。
<lb ed="X" n="0484b12"/><lb ed="R049" n="0719b15"/>意欲使人人頓悟一法身也。其柰衆人尙迷。故彌
<lb ed="X" n="0484b13"/><lb ed="R049" n="0719b16"/>勒有重重之問。重重問中。皆融古今於一念。收刹
<lb ed="X" n="0484b14"/><lb ed="R049" n="0719b17"/>海於毫端之句。其柰聽者不薦。所以文殊亦有重
<lb ed="X" n="0484b15"/><lb ed="R049" n="0719b18"/>重之答。重重答中。雖引古證今。亦融古今於一念。
<lb ed="X" n="0484b16"/><lb ed="R049" n="0720a01"/>收刹海於毫端之句也。如無量劫前雖遠。佛具十
<lb ed="X" n="0484b17"/><lb ed="R049" n="0720a02"/>號。與今佛具十號同。佛說法中善。與今佛說法善
<lb ed="X" n="0484b18"/><lb ed="R049" n="0720a03"/>同。如是乃至開權顯實。會三歸一。授記入滅。無有
<lb ed="X" n="0484b19"/><lb ed="R049" n="0720a04"/>不同。後人擧其敎者。精進必成。懈怠不廢。亦無有
<lb ed="X" n="0484b20"/><lb ed="R049" n="0720a05"/>不同者也。擧如意云。會麼。若於此會得。燈明不曾
<lb ed="X" n="0484b21"/><lb ed="R049" n="0720a06"/>過去。彌勒何有未來。泥團土塊。放大光明。瓠子冬
<lb ed="X" n="0484b22"/><lb ed="R049" n="0720a07"/>瓜。熾然常說。其或未然。且學玅光精勤。莫隨求名
<lb ed="X" n="0484b23"/><lb ed="R049" n="0720a08"/>懈怠。問曰。經中大意。只要攝末歸本。且道經歷無
<lb ed="X" n="0484b24"/><lb ed="R049" n="0720a09"/>數佛出。爲甚麼尙三界紛紜。師曰。自是你三界紛
<pb ed="X" xml:id="X31.0609.0484c" n="0484c"/>
<lb ed="X" n="0484c01"/><lb ed="R049" n="0720a10"/>紜。聖人何嘗不一。曰。爭柰目前分別何。師曰。縱分
<lb ed="X" n="0484c02"/><lb ed="R049" n="0720a11"/>別。俱是辨空華之濃淡。較兔角之短長。曰。如何是
<lb ed="X" n="0484c03"/><lb ed="R049" n="0720a12"/>無分別。師曰。芍藥華開菩薩面。棕櫚葉放夜叉頭。
<lb ed="X" n="0484c04"/><lb ed="R049" n="0720a13"/>曰。猶是學人分別處。師曰。能分別者無分別。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0484c05"/><lb ed="R049" n="0720a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0484c0501">爾時<name role="" type="person">文殊師利</name><note place="inline">至</note>佛當爲除斷令盡無有餘。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0484c06"/><lb ed="R049" n="0720a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0484c0601">此段經。是文殊把前說重拈一遍。謂古佛如此。今
<lb ed="X" n="0484c07"/><lb ed="R049" n="0720a16"/>佛亦如此。乃至十方佛亦如此。皆開三顯一。無二
<lb ed="X" n="0484c08"/><lb ed="R049" n="0720a17"/>道也。葢天地中間。惟人最靈。人之一身主宰。只一
<lb ed="X" n="0484c09"/><lb ed="R049" n="0720a18"/>個性字。性若明。道德仁義禮儀敎化無有不明。無
<lb ed="X" n="0484c10"/><lb ed="R049" n="0720b01"/>有不是。夫性者。在天地造化謂之理。故曰。宇宙中
<lb ed="X" n="0484c11"/><lb ed="R049" n="0720b02"/>間。一理而<anchor xml:id="nkr_note_add_0484c1101" n="0484c1101"/><anchor xml:id="beg0484c1101" n="0484c1101"/>已<anchor xml:id="end0484c1101"/>。在我性理之私謂之情。故曰。三界不
<lb ed="X" n="0484c12"/><lb ed="R049" n="0720b03"/>能超。惟情爲罣礙。苟能克去在我之情。惟是一團
<lb ed="X" n="0484c13"/><lb ed="R049" n="0720b04"/>天性。則念念燈明說法。頭頭玅光談經。六度萬行。
<lb ed="X" n="0484c14"/><lb ed="R049" n="0720b05"/>本自圓成。四德三身。竟非他得。其或未然。須向靜
<lb ed="X" n="0484c15"/><lb ed="R049" n="0720b06"/>中細看。自生此身<anchor xml:id="nkr_note_add_0484c1501" n="0484c1501"/><anchor xml:id="beg0484c1501" n="0484c1501"/>已<anchor xml:id="end0484c1501"/>來。十年二十年乃至七八十
<lb ed="X" n="0484c16"/><lb ed="R049" n="0720b07"/>年。年雖見有<anchor xml:id="nkr_note_add_0484c1601" n="0484c1601"/><anchor xml:id="beg0484c1601" n="0484c1601"/>已<anchor xml:id="end0484c1601"/>往之時。竟不隨<anchor xml:id="nkr_note_add_0484c1602" n="0484c1602"/><anchor xml:id="beg0484c1602" n="0484c1602"/>已<anchor xml:id="end0484c1602"/>往之時所遷者。
<lb ed="X" n="0484c17"/><lb ed="R049" n="0720b08"/>却是何物。卽知此心旣不隨<anchor xml:id="nkr_note_add_0484c1701" n="0484c1701"/><anchor xml:id="beg0484c1701" n="0484c1701"/>已<anchor xml:id="end0484c1701"/>往。必不隨後來。旣
<lb ed="X" n="0484c18"/><lb ed="R049" n="0720b09"/>不隨後來。亦不居現在。卽知此心無最初句。無末
<lb ed="X" n="0484c19"/><lb ed="R049" n="0720b10"/>後句。亦無現在句。以無過去未來現在。三世不能
<lb ed="X" n="0484c20"/><lb ed="R049" n="0720b11"/>遷變故。十方虗空亦不能包褁。虗空旣不能包褁
<lb ed="X" n="0484c21"/><lb ed="R049" n="0720b12"/>故。卽知此心竪窮三際。橫遍十方。擧如意云。會麼。
<lb ed="X" n="0484c22"/><lb ed="R049" n="0720b13"/>我見燈明佛本光瑞如此。以是知今佛欲說法華
<lb ed="X" n="0484c23"/><lb ed="R049" n="0720b14"/>經。其或不然。諸求三乘人。若有疑悔者。佛當爲斷
<lb ed="X" n="0484c24"/><lb ed="R049" n="0720b15"/>除。令盡無有餘。問曰。玅光法師是文殊前身。彌勒
<pb ed="X" xml:id="X31.0609.0485a" n="0485a"/>
<lb ed="X" n="0485a01"/><lb ed="R049" n="0720b16"/>菩薩是求名後體。恁麼則今古宛然。爲甚麼又道
<lb ed="X" n="0485a02"/><lb ed="R049" n="0720b17"/>本無今古。師曰。今自今。古自古。知今古者元無今
<lb ed="X" n="0485a03"/><lb ed="R049" n="0720b18"/>古。曰。如是則隨流認得性。無喜亦無憂。師曰。若存
<lb ed="X" n="0485a04"/><lb ed="R049" n="0721a01"/>個認字。三千里外問長安。曰。如何卽是。師曰。不許
<lb ed="X" n="0485a05"/><lb ed="R049" n="0721a02"/>道著。曰。恁麼則開口成雙橛。揚眉落二三。師曰。聽
<lb ed="X" n="0485a06"/><lb ed="R049" n="0721a03"/>說山偈。個裏元無古與今。化身隨類號觀音。諸人
<lb ed="X" n="0485a07"/><lb ed="R049" n="0721a04"/>要見觀音面。山自高兮水自深。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0485a08"/><lb ed="R049" n="0721a05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">方便品第二</cb:mulu><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0485a0801">方便品第二</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0485a09"/><lb ed="R049" n="0721a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0485a0901">方便者。卽隨方就便義也。如有大城。隨方來者。非
<lb ed="X" n="0485a10"/><lb ed="R049" n="0721a07"/>止一路。如東方來者從東門入。西方來者從西門
<lb ed="X" n="0485a11"/><lb ed="R049" n="0721a08"/>入。則爲便益。非此則不方便。葢人之備足玅性。雖
<lb ed="X" n="0485a12"/><lb ed="R049" n="0721a09"/>人人本具。欲全體指出。縱佛聖有大辨才。必不能
<lb ed="X" n="0485a13"/><lb ed="R049" n="0721a10"/>也。必因其<anchor xml:id="nkr_note_add_0485a1301" n="0485a1301"/><anchor xml:id="beg0485a1301" n="0485a1301"/>已<anchor xml:id="end0485a1301"/>發之端。旁引曲唱。令其自悟。故名方
<lb ed="X" n="0485a14"/><lb ed="R049" n="0721a11"/>便。如人殺物令苦。卽指曰。自性本無欲殺之理。卽
<lb ed="X" n="0485a15"/><lb ed="R049" n="0721a12"/>敎之令不殺生。又如人盜他人所愛。卽指曰。自性
<lb ed="X" n="0485a16"/><lb ed="R049" n="0721a13"/>本無欲他盜<anchor xml:id="nkr_note_add_0485a1601" n="0485a1601"/><anchor xml:id="beg0485a1601" n="0485a1601"/>己<anchor xml:id="end0485a1601"/>所愛之理。卽敎之令不偷盜。如是
<lb ed="X" n="0485a17"/><lb ed="R049" n="0721a14"/>乃至因人以見聞自狹。卽指曰。自性廣大。包納虗
<lb ed="X" n="0485a18"/><lb ed="R049" n="0721a15"/>空。因人以生死自短。卽指曰。自性固久。莫究始終。
<lb ed="X" n="0485a19"/><lb ed="R049" n="0721a16"/>如上所擧等有萬億差別。俱名迷妄自偏。故大聖
<lb ed="X" n="0485a20"/><lb ed="R049" n="0721a17"/>人有如上萬億法門。俱名方便。擧如意云。會麼。若
<lb ed="X" n="0485a21"/><lb ed="R049" n="0721a18"/>於此會得。諸佛不須出世。祖師豈用西來。山華開
<lb ed="X" n="0485a22"/><lb ed="R049" n="0721b01"/>似錦。毗盧玅相。依舊莊嚴。野水湛如藍。太極圓圖。
<lb ed="X" n="0485a23"/><lb ed="R049" n="0721b02"/>斬新拈出。其或不然。聽說山偈。自性堂堂要見聞。
<lb ed="X" n="0485a24"/><lb ed="R049" n="0721b03"/>鳶飛魚躍看精神。不然更欲行方便。甘作忙忙門
<pb ed="X" xml:id="X31.0609.0485b" n="0485b"/>
<lb ed="X" n="0485b01"/><lb ed="R049" n="0721b04"/>外人。問曰。有一人曾來不擧步。且道是門裏門外。
<lb ed="X" n="0485b02"/><lb ed="R049" n="0721b05"/>師曰。何止門外。三千里外。曰。如何是門內。師曰。曾
<lb ed="X" n="0485b03"/><lb ed="R049" n="0721b06"/>來不擧步。曰。恁麼則擬心一<g ref="#CB02133">𮈔</g>。對面千里。師曰。未
<lb ed="X" n="0485b04"/><lb ed="R049" n="0721b07"/>爲靈利。曰。如何是靈利。師曰。未出胎時。度人<anchor xml:id="nkr_note_add_0485b0401" n="0485b0401"/><anchor xml:id="beg0485b0401" n="0485b0401"/>已<anchor xml:id="end0485b0401"/>畢。
<lb ed="X" n="0485b05"/><lb ed="R049" n="0721b08"/>更討方便。笑殺旁觀。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0485b06"/><lb ed="R049" n="0721b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0485b0601">爾時世尊從三昧安詳而起吿舍利弗。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0485b07"/><lb ed="R049" n="0721b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0485b0701">此三句經。是經家提起說玅法之由。講說大略如
<lb ed="X" n="0485b08"/><lb ed="R049" n="0721b11"/>此。然講以明白爲能。禪以入定爲要。山野旣濫講
<lb ed="X" n="0485b09"/><lb ed="R049" n="0721b12"/>肆。亦辱禪門。試以三昧。二字。再細翻譯一遍。末後
<lb ed="X" n="0485b10"/><lb ed="R049" n="0721b13"/>以禪融會看。三昧。西國梵語。此國華言曰正受。正
<lb ed="X" n="0485b11"/><lb ed="R049" n="0721b14"/>定正心。正心者。無一切心中之常也。常中則自絕
<lb ed="X" n="0485b12"/><lb ed="R049" n="0721b15"/>忿懥憂患恐懼好樂之心。正定者。諸境不能動。誠
<lb ed="X" n="0485b13"/><lb ed="R049" n="0721b16"/>之極也。極誠則能經綸大經。建立大法。化育萬物。
<lb ed="X" n="0485b14"/><lb ed="R049" n="0721b17"/>正受者。諸事不能惑。聖人之至也。至聖則見而民
<lb ed="X" n="0485b15"/><lb ed="R049" n="0721b18"/>莫不敬。言而民莫不信。行而民莫不悅。正受旣聖
<lb ed="X" n="0485b16"/><lb ed="R049" n="0722a01"/>之至。正定又誠之極。正心中到之常。則大聖人之
<lb ed="X" n="0485b17"/><lb ed="R049" n="0722a02"/>心。如晴空止水。杲日精金。無毫髮瑕疵也。大聖人
<lb ed="X" n="0485b18"/><lb ed="R049" n="0722a03"/>之德。如天普覆。如地普擎。如日月普照。無偏私也。
<lb ed="X" n="0485b19"/><lb ed="R049" n="0722a04"/>大聖人之道。如春發生萬物。如秋成熟萬物。無不
<lb ed="X" n="0485b20"/><lb ed="R049" n="0722a05"/>善也。大聖人之量。如虗空包含萬有。如父母養育
<lb ed="X" n="0485b21"/><lb ed="R049" n="0722a06"/>諸子。自有餘也。大哉聖人之性。以十方三世爲一
<lb ed="X" n="0485b22"/><lb ed="R049" n="0722a07"/>體。以六道四生爲一身。如斯圓融玅會。稱讚不能
<lb ed="X" n="0485b23"/><lb ed="R049" n="0722a08"/>及。講演不能盡。修行不能到。譬喩不能齊。強名曰
<lb ed="X" n="0485b24"/><lb ed="R049" n="0722a09"/>三昧。三昧豈容易證入乎。吾佛於此三昧中。不見
<pb ed="X" xml:id="X31.0609.0485c" n="0485c"/>
<lb ed="X" n="0485c01"/><lb ed="R049" n="0722a10"/>有前際。不見有後際。不見有中際。不見內。不見外。
<lb ed="X" n="0485c02"/><lb ed="R049" n="0722a11"/>不見中間。然亦有中間內外前後等。故謂之佛之
<lb ed="X" n="0485c03"/><lb ed="R049" n="0722a12"/>三昧。問曰。講旣明矣。且道如何是禪。師曰。如棒打
<lb ed="X" n="0485c04"/><lb ed="R049" n="0722a13"/>虗空。棒棒不見痕。曰。恁麼則夢裏明明有六趣。覺
<lb ed="X" n="0485c05"/><lb ed="R049" n="0722a14"/>後空空無大千。師曰。亦是有無成二邊。夢覺分兩
<lb ed="X" n="0485c06"/><lb ed="R049" n="0722a15"/>法。曰。如何是不住二邊頓忘兩法之句。師曰。半夜
<lb ed="X" n="0485c07"/><lb ed="R049" n="0722a16"/>井吞水。長空雲弄風。曰。學人不會。師曰。舍利弗當
<lb ed="X" n="0485c08"/><lb ed="R049" n="0722a17"/>知。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0485c09"/><lb ed="R049" n="0722a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0485c0901">諸佛智慧甚深無量<note place="inline">至</note>所不能知。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0485c10"/><lb ed="R049" n="0722b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0485c1001">此一段經。言天下大聖人之心。無人能知。無人能
<lb ed="X" n="0485c11"/><lb ed="R049" n="0722b02"/>識也。葢諸佛至聖之心。無過去未來現在之時可
<lb ed="X" n="0485c12"/><lb ed="R049" n="0722b03"/>時。無東西南北上下之方可方。無衆生之名可名。
<lb ed="X" n="0485c13"/><lb ed="R049" n="0722b04"/>無天堂地獄之境可境。溥博高明。廣大純一。竪窮
<lb ed="X" n="0485c14"/><lb ed="R049" n="0722b05"/>三際。橫遍十方也。以橫遍十方。故此心無空色之
<lb ed="X" n="0485c15"/><lb ed="R049" n="0722b06"/>間。以豎窮三際。故此心無古今之間。以無古今之
<lb ed="X" n="0485c16"/><lb ed="R049" n="0722b07"/>間。乃前後際斷。以無色空之間。乃中外情忘。則還
<lb ed="X" n="0485c17"/><lb ed="R049" n="0722b08"/>一眞如也。前後際斷。則本一圓覺也。正當恁麼田
<lb ed="X" n="0485c18"/><lb ed="R049" n="0722b09"/>地。上而無頂。下而無底。傍無邊畔。中無住處。本敎
<lb ed="X" n="0485c19"/><lb ed="R049" n="0722b10"/>謂之圓體。卽淸淨法身。儒敎謂之原道。卽無極而
<lb ed="X" n="0485c20"/><lb ed="R049" n="0722b11"/>太極。老敎謂之一。卽無極大道。然此心也。有窺測
<lb ed="X" n="0485c21"/><lb ed="R049" n="0722b12"/>而知者。窺測而知者。乃天下有智者也。有悟此心
<lb ed="X" n="0485c22"/><lb ed="R049" n="0722b13"/>而修行。漸革平日之小者。乃天下之賢哲也。有修
<lb ed="X" n="0485c23"/><lb ed="R049" n="0722b14"/>行工夫純一。猶帶分別念在乃天下之小聖也。夫
<lb ed="X" n="0485c24"/><lb ed="R049" n="0722b15"/>諸聖之心。圓滿廣大。同天地之覆載。同日月之照
<pb ed="X" xml:id="X31.0609.0486a" n="0486a"/>
<lb ed="X" n="0486a01"/><lb ed="R049" n="0722b16"/>臨。體萬物性情而設敎。故凡有血氣。莫不尊親。隨
<lb ed="X" n="0486a02"/><lb ed="R049" n="0722b17"/>萬物方便而立行。故凡有形質。無不一體。擧如意
<lb ed="X" n="0486a03"/><lb ed="R049" n="0722b18"/>云。會麼。若於此會得。便見得山僧手中如意。却是
<lb ed="X" n="0486a04"/><lb ed="R049" n="0723a01"/>諸人眼見。雖是諸人眼見。却是山僧手持。其或不
<lb ed="X" n="0486a05"/><lb ed="R049" n="0723a02"/>然。更聽山偈。諸佛衆生一般眼。何事紛紜見萬差。
<lb ed="X" n="0486a06"/><lb ed="R049" n="0723a03"/>肯把藩籬俱撤去。依然還是大人家。問曰。如何是
<lb ed="X" n="0486a07"/><lb ed="R049" n="0723a04"/>諸佛智慧。師曰。過水脫鞋。買帽相頭。曰。此是常人
<lb ed="X" n="0486a08"/><lb ed="R049" n="0723a05"/>俱會。爲甚麼道所不能知。師曰。常人過水欲人背。
<lb ed="X" n="0486a09"/><lb ed="R049" n="0723a06"/>買帽欲人與。曰。恁麼。則克去<anchor xml:id="nkr_note_add_0486a0901" n="0486a0901"/><anchor xml:id="beg0486a0901" n="0486a0901"/>己<anchor xml:id="end0486a0901"/>私。便同佛智。師曰。
<lb ed="X" n="0486a10"/><lb ed="R049" n="0723a07"/>一聲齊喝采。聽唱太平歌。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0486a11"/><lb ed="R049" n="0723a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0486a1101">所以者何佛曾親近<note place="inline">至</note>意趣難解。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0486a12"/><lb ed="R049" n="0723a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0486a1201">此一段經。自問諸佛智慧甚深。小聖不知者何。向
<lb ed="X" n="0486a13"/><lb ed="R049" n="0723a10"/>下自答。以佛曾親近百千萬億無數諸佛。非惟親
<lb ed="X" n="0486a14"/><lb ed="R049" n="0723a11"/>近。亦乃聞其道。非惟聞道。亦乃行其道。以諸佛有
<lb ed="X" n="0486a15"/><lb ed="R049" n="0723a12"/>如是大久遠工夫。大廣博學問。大勇猛精進。大成
<lb ed="X" n="0486a16"/><lb ed="R049" n="0723a13"/>就道德。所以有說。意趣難解。葢諸佛大聖人之道。
<lb ed="X" n="0486a17"/><lb ed="R049" n="0723a14"/>中庸之道。故天下可均。爵祿可辭。白刃可蹈。中庸
<lb ed="X" n="0486a18"/><lb ed="R049" n="0723a15"/>不可能也。智卽般若之智。故衆生心處處能思惟。
<lb ed="X" n="0486a19"/><lb ed="R049" n="0723a16"/>不能思般若。經卽玅法華經。故大火洞然。擔入乾
<lb ed="X" n="0486a20"/><lb ed="R049" n="0723a17"/>草不燒。亦未爲難。暫讀此經爲難。大哉大聖人之
<lb ed="X" n="0486a21"/><lb ed="R049" n="0723a18"/>道。無方故不可到。無言故不可解。無相故不可視。
<lb ed="X" n="0486a22"/><lb ed="R049" n="0723b01"/>無意路故不可思。無柄<g ref="#CB01665">𣠽</g>故不可執。擧如意云。會
<lb ed="X" n="0486a23"/><lb ed="R049" n="0723b02"/>麼。若於此會得。便見得道本不遠而人自遠。道本
<lb ed="X" n="0486a24"/><lb ed="R049" n="0723b03"/>不難而人自難。洞山麻三觔。一夏將來合繩也好。
<pb ed="X" xml:id="X31.0609.0486b" n="0486b"/>
<lb ed="X" n="0486b01"/><lb ed="R049" n="0723b04"/>撚線也好。靑州衫七觔。冬天穿上。打眠也得。坐禪
<lb ed="X" n="0486b02"/><lb ed="R049" n="0723b05"/>也得。廬陵米。早炊可以作粥。晌午可以造飯。百丈
<lb ed="X" n="0486b03"/><lb ed="R049" n="0723b06"/>屎。和水則澆茄。拌<g ref="#CB01926">灰</g>則栽芋。更何疑哉。其或不然。
<lb ed="X" n="0486b04"/><lb ed="R049" n="0723b07"/>須是諸緣放下。萬慮撥開。單單看個一歸何處。忽
<lb ed="X" n="0486b05"/><lb ed="R049" n="0723b08"/>地頓悟。始信大千沙界海中漚。一切聖賢如電拂。
<lb ed="X" n="0486b06"/><lb ed="R049" n="0723b09"/>到此田地。佛法世法。打成一片。凡情聖情。元沒兩
<lb ed="X" n="0486b07"/><lb ed="R049" n="0723b10"/>般。更聽說偈。自家一個黃金面。世世生生被土埋。
<lb ed="X" n="0486b08"/><lb ed="R049" n="0723b11"/>香水滿盆能一洗。光明依舊照靈臺。問曰。如何是
<lb ed="X" n="0486b09"/><lb ed="R049" n="0723b12"/>黃金面。師曰。萬劫無更變。曰。如何是被土埋。師曰。
<lb ed="X" n="0486b10"/><lb ed="R049" n="0723b13"/>六道自輪迴。曰。如何是能一洗。師曰。四相頓空爾。
<lb ed="X" n="0486b11"/><lb ed="R049" n="0723b14"/>曰。如何是照靈臺。師曰。三身圓證來。曰。此大似講
<lb ed="X" n="0486b12"/><lb ed="R049" n="0723b15"/>說。師曰。誰爲你說禪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0486b13"/><lb ed="R049" n="0723b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0486b1301">舍利弗吾從成佛以來<note place="inline">至</note>令離諸著。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0486b14"/><lb ed="R049" n="0723b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0486b1401">此一段經。世尊自陳自成佛以來。四十餘年演敎。
<lb ed="X" n="0486b15"/><lb ed="R049" n="0723b18"/>只是要人離著。葢著者。心入諸境不能遠離是也。
<lb ed="X" n="0486b16"/><lb ed="R049" n="0724a01"/>境有有情境。有無情境。無情境者。大而天地。細而
<lb ed="X" n="0486b17"/><lb ed="R049" n="0724a02"/>微塵。衆而萬有紛紜。一而太極全體。但無知覺。名
<lb ed="X" n="0486b18"/><lb ed="R049" n="0724a03"/>無情境。有情境者。大而覺體。細而含靈。衆而萬類
<lb ed="X" n="0486b19"/><lb ed="R049" n="0724a04"/>升沉。一而法身不動。但有知覺。名有情境。如是乃
<lb ed="X" n="0486b20"/><lb ed="R049" n="0724a05"/>至眼所見。耳所聞。鼻所嗅。舌所甞。身所覺。意所思。
<lb ed="X" n="0486b21"/><lb ed="R049" n="0724a06"/>或順。或逆。或近。或遠。或善。或惡。或親。或疎。俱名爲
<lb ed="X" n="0486b22"/><lb ed="R049" n="0724a07"/>境。於此境上不能消融成一法身。不能明了成一
<lb ed="X" n="0486b23"/><lb ed="R049" n="0724a08"/>佛知見。俱名爲著。以衆人不能離此著故。吾佛大
<lb ed="X" n="0486b24"/><lb ed="R049" n="0724a09"/>聖人。以六度萬行。種種因緣譬喩言敎方便。廣談
<pb ed="X" xml:id="X31.0609.0486c" n="0486c"/>
<lb ed="X" n="0486c01"/><lb ed="R049" n="0724a10"/>曲論。四十餘年。無他意。只是要人離著。擧如意云。
<lb ed="X" n="0486c02"/><lb ed="R049" n="0724a11"/>會麼。若於此會得。靑靑翠竹。總是法身。<g ref="#CB15106">鬱</g><g ref="#CB15106">鬱</g>黃華。
<lb ed="X" n="0486c03"/><lb ed="R049" n="0724a12"/>無非般若。鳶飛魚躍。與四十餘年演敎無差。雨施
<lb ed="X" n="0486c04"/><lb ed="R049" n="0724a13"/>雲行。與三百餘會談經不異。其或不然。更須提個
<lb ed="X" n="0486c05"/><lb ed="R049" n="0724a14"/>父母未生前話頭。工夫純熟。忽然頓悟。到此田地。
<lb ed="X" n="0486c06"/><lb ed="R049" n="0724a15"/>方自悟得截瓊枝。寸寸是玉。析栴檀。片片皆香。無
<lb ed="X" n="0486c07"/><lb ed="R049" n="0724a16"/>淫怒癡可去。如一輪明月掛秋空。無戒定慧可修。
<lb ed="X" n="0486c08"/><lb ed="R049" n="0724a17"/>似一點寒冰烹大冶。咦。更聽說偈。通身是病通身
<lb ed="X" n="0486c09"/><lb ed="R049" n="0724a18"/>藥。身若空來藥亦空。我許道人俱勘破。泥牛騎過
<lb ed="X" n="0486c10"/><lb ed="R049" n="0724b01"/>海門東。問曰。如何是諸著。師曰。眼見耳聞幷意想。
<lb ed="X" n="0486c11"/><lb ed="R049" n="0724b02"/>曰。如何是離諸著。師曰。眼無見。耳無聞。意無想。曰。
<lb ed="X" n="0486c12"/><lb ed="R049" n="0724b03"/>恁麼則木人撫掌。石女謳歌。師曰。不可墮在無事
<lb ed="X" n="0486c13"/><lb ed="R049" n="0724b04"/>界裏。曰。如何是中庸一句。師曰。恁短恁長休剪綴。
<lb ed="X" n="0486c14"/><lb ed="R049" n="0724b05"/>隨高隨下自平治。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0486c15"/><lb ed="R049" n="0724b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0486c1501">所以者何如來方便知見<note place="inline">至</note>唯佛與佛乃能究盡。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0486c16"/><lb ed="R049" n="0724b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0486c1601">此一段經。大略只是極讚大聖人之心。究盡明了。
<lb ed="X" n="0486c17"/><lb ed="R049" n="0724b08"/>誠實廣大。非世間小聖小智小見小解所能窺測
<lb ed="X" n="0486c18"/><lb ed="R049" n="0724b09"/>者也。試再以目前淺小比並一遍看。葢世之言壽
<lb ed="X" n="0486c19"/><lb ed="R049" n="0724b10"/>者。廣成子千二百歲。彭祖八百歲。至壽者天地。邵
<lb ed="X" n="0486c20"/><lb ed="R049" n="0724b11"/>子推之。謂有十二萬九千六百歲。未有如佛言壽。
<lb ed="X" n="0486c21"/><lb ed="R049" n="0724b12"/>以三千大千世界微塵數歲猶爲至短。世之論國
<lb ed="X" n="0486c22"/><lb ed="R049" n="0724b13"/>一統者。不過四海九州之內。一萬八千之中。至廣
<lb ed="X" n="0486c23"/><lb ed="R049" n="0724b14"/>者不過日月出沒之際。星辰旋繞之間。未有如佛
<lb ed="X" n="0486c24"/><lb ed="R049" n="0724b15"/>之言日月出沒之際。星辰旋繞之間。乃一須彌盧
<pb ed="X" xml:id="X31.0609.0487a" n="0487a"/>
<lb ed="X" n="0487a01"/><lb ed="R049" n="0724b16"/>耳。如是千須彌盧謂之小千世界。如是千小千世
<lb ed="X" n="0487a02"/><lb ed="R049" n="0724b17"/>界。謂之中千世界。如是千中千世界。謂之大千世
<lb ed="X" n="0487a03"/><lb ed="R049" n="0724b18"/>界。如是千大千世界。微塵數大千世界。始是一層。
<lb ed="X" n="0487a04"/><lb ed="R049" n="0725a01"/>如是八萬四千層。始是一<name role="" type="person">華藏世界</name>。如是一華藏
<lb ed="X" n="0487a05"/><lb ed="R049" n="0725a02"/>世界微塵數<name role="" type="person">華藏世界</name>。名爲一<name role="" type="person">毗盧遮那佛</name>王化。
<lb ed="X" n="0487a06"/><lb ed="R049" n="0725a03"/>如是<name role="" type="person">毗盧遮那佛</name>不知其數。豈國土世界能知其
<lb ed="X" n="0487a07"/><lb ed="R049" n="0725a04"/>數。如是乃至論理論事。唯佛甚深。世莫能及。又有
<lb ed="X" n="0487a08"/><lb ed="R049" n="0725a05"/>謂佛言雖廣大無實。自是人不靜思。肯靜思則其
<lb ed="X" n="0487a09"/><lb ed="R049" n="0725a06"/>實自性之理。大而無外。非有形國土可能充滿。細
<lb ed="X" n="0487a10"/><lb ed="R049" n="0725a07"/>而無內。非有智聦明可能見識。擧如意云。會麼。若
<lb ed="X" n="0487a11"/><lb ed="R049" n="0725a08"/>於此會得。一月普現一切水。一切水月一月攝。如
<lb ed="X" n="0487a12"/><lb ed="R049" n="0725a09"/>帝網珠。光光互照。無前際。無後際。無南方。無北方。
<lb ed="X" n="0487a13"/><lb ed="R049" n="0725a10"/>圓陀陀。活潑潑。揑不成。劈不開。其或不然。更聽說
<lb ed="X" n="0487a14"/><lb ed="R049" n="0725a11"/>偈。人人心卽古毗盧。聲色門頭有卽無。但肯回光
<lb ed="X" n="0487a15"/><lb ed="R049" n="0725a12"/>光自照。乾坤何法可親疎。問曰。諸佛旣多。世界不
<lb ed="X" n="0487a16"/><lb ed="R049" n="0725a13"/>少。畢竟是一是多。師曰。非一非多。曰。如何是非一
<lb ed="X" n="0487a17"/><lb ed="R049" n="0725a14"/>非多。師曰。一有多種。二無兩般。曰。恁麼則論理元
<lb ed="X" n="0487a18"/><lb ed="R049" n="0725a15"/>非二。隨情有萬般。師曰。文字之師。皆如是見。曰。如
<lb ed="X" n="0487a19"/><lb ed="R049" n="0725a16"/>何是離文字一句。師曰。老虎看水磨。轉看轉不知。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0487a20"/><lb ed="R049" n="0725a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0487a2001">諸法實相<note place="inline">至</note>究竟等。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0487a21"/><lb ed="R049" n="0725a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0487a2101">此一段經。言諸法實相。卽目前萬法。正玅經本意。
<lb ed="X" n="0487a22"/><lb ed="R049" n="0725b01"/>卽十方諸佛圓證之實理。十方諸佛圓證之實理。
<lb ed="X" n="0487a23"/><lb ed="R049" n="0725b02"/>卽衆生本具覺性。衆生本具覺性。卽世間流轉苦
<lb ed="X" n="0487a24"/><lb ed="R049" n="0725b03"/>樂升沉之境。以衆生不悟諸法。不了諸法。不知諸
<pb ed="X" xml:id="X31.0609.0487b" n="0487b"/>
<lb ed="X" n="0487b01"/><lb ed="R049" n="0725b04"/>法。癡癡昧昧。於此境上起惡心。作惡業。死此生彼。
<lb ed="X" n="0487b02"/><lb ed="R049" n="0725b05"/>展轉流浪。受苦無窮。故大聖人指此諸法。謂之夢
<lb ed="X" n="0487b03"/><lb ed="R049" n="0725b06"/>幻。謂之泡影。令人於此諸法境上求個無相無名。
<lb ed="X" n="0487b04"/><lb ed="R049" n="0725b07"/>不動不變的眞理。以聲聞小乘人。不識諸法圓理。
<lb ed="X" n="0487b05"/><lb ed="R049" n="0725b08"/>於此境上。厭苦求樂。破有執空。故大聖人又指此
<lb ed="X" n="0487b06"/><lb ed="R049" n="0725b09"/>諸法。卽是眞空。卽是玅有。令人於此諸法境上。求
<lb ed="X" n="0487b07"/><lb ed="R049" n="0725b10"/>個圓融妙會的覺性。以菩薩大乘人未知諸法實
<lb ed="X" n="0487b08"/><lb ed="R049" n="0725b11"/>相。劫劫苦修。世世力進。務欲度盡衆生。必要證極
<lb ed="X" n="0487b09"/><lb ed="R049" n="0725b12"/>大道。故大聖人又指諸法卽是實相。卽是法性。卽
<lb ed="X" n="0487b10"/><lb ed="R049" n="0725b13"/>是佛理。葢諸法實相之玅。參此。儒謂之格物。悟此。
<lb ed="X" n="0487b11"/><lb ed="R049" n="0725b14"/>儒謂之致知。知至物格。則諸法實相。了了常知。明
<lb ed="X" n="0487b12"/><lb ed="R049" n="0725b15"/>明不昧者也。以至修身齊家治國平天下。無不靈
<lb ed="X" n="0487b13"/><lb ed="R049" n="0725b16"/>驗。以至超出死生。亘古亘今。以至頓入涅槃。徹上
<lb ed="X" n="0487b14"/><lb ed="R049" n="0725b17"/>徹下。無有不玅應者也。擧如意云。會麼。若於此會
<lb ed="X" n="0487b15"/><lb ed="R049" n="0725b18"/>得。松直棘曲。鵠白烏黑。皆實相之體。生迷佛悟。事
<lb ed="X" n="0487b16"/><lb ed="R049" n="0726a01"/>俗理眞。皆實相之用。其或不然。明日再爲諸人打
<lb ed="X" n="0487b17"/><lb ed="R049" n="0726a02"/>葛藤一遍。問曰。目前諸法皆實相。因何人不覺悟。
<lb ed="X" n="0487b18"/><lb ed="R049" n="0726a03"/>師曰。不是不悟。只是不肯悟。曰。學人參亦有年。也
<lb ed="X" n="0487b19"/><lb ed="R049" n="0726a04"/>不是不肯悟。師曰。旣肯悟今日又問什麼。曰。肯悟
<lb ed="X" n="0487b20"/><lb ed="R049" n="0726a05"/>時如何。師曰。諸法無非實相義。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0487b21"/><lb ed="R049" n="0726a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0487b2101">諸法實相<note place="inline">至</note>本末究竟等<note place="inline">重拈</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0487b22"/><lb ed="R049" n="0726a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0487b2201">此一段經。南嶽天台諸師。講各不同。惟溫陵環師
<lb ed="X" n="0487b23"/><lb ed="R049" n="0726a08"/>講爲切當。今依環師重拈一遍看。夫實相者。卽相
<lb ed="X" n="0487b24"/><lb ed="R049" n="0726a09"/>而眞。與十方往古大聖人同體無異。圓常明玅。更
<pb ed="X" xml:id="X31.0609.0487c" n="0487c"/>
<lb ed="X" n="0487c01"/><lb ed="R049" n="0726a10"/>無變別之法性也。然此法性。惟佛與佛乃能究盡。
<lb ed="X" n="0487c02"/><lb ed="R049" n="0726a11"/>故經云。佛所成就第一希有難解之法。惟佛與佛
<lb ed="X" n="0487c03"/><lb ed="R049" n="0726a12"/>乃能究盡諸法實相。諸法者。乾坤萬有紛紜。總不
<lb ed="X" n="0487c04"/><lb ed="R049" n="0726a13"/>出十法。十法者。一相。二性。三體。四力。五作。六因。七
<lb ed="X" n="0487c05"/><lb ed="R049" n="0726a14"/>緣。八果。九報。十本末究竟。本末究竟者。一切目前
<lb ed="X" n="0487c06"/><lb ed="R049" n="0726a15"/>萬法。一一皆有根本終窮。一一皆有窮盡實際。如
<lb ed="X" n="0487c07"/><lb ed="R049" n="0726a16"/>目前卓子香爐。乃至松樹桃樹人物等類。不能窮
<lb ed="X" n="0487c08"/><lb ed="R049" n="0726a17"/>盡實際。不足謂之格物。不能究盡根本。不足謂之
<lb ed="X" n="0487c09"/><lb ed="R049" n="0726a18"/>參禪。亦不謂之徹悟。亦不足謂之致知。致知徹悟。
<lb ed="X" n="0487c10"/><lb ed="R049" n="0726b01"/>則目前卓子香爐。松樹人物。無不能格無不能參
<lb ed="X" n="0487c11"/><lb ed="R049" n="0726b02"/>其本末究竟者也。再以十法細拈一遍看。報者。應
<lb ed="X" n="0487c12"/><lb ed="R049" n="0726b03"/>果爲報。如一樹桃子旣實爲果。果熟爲報。果者。緣
<lb ed="X" n="0487c13"/><lb ed="R049" n="0726b04"/>熟爲果。如一樹桃子旣開華結實。雨露潤滋糞土
<lb ed="X" n="0487c14"/><lb ed="R049" n="0726b05"/>封培。到香熟時節是也。緣者。助因爲緣。如一樹桃
<lb ed="X" n="0487c15"/><lb ed="R049" n="0726b06"/>子雖開華榮茂。若無雨露幷糞土封培爲助。終不
<lb ed="X" n="0487c16"/><lb ed="R049" n="0726b07"/>能自榮自華自果。因者。資始爲因。如一樹桃。雖目
<lb ed="X" n="0487c17"/><lb ed="R049" n="0726b08"/>前榮茂。其根本必有最初之日。作者。乍起爲作。如
<lb ed="X" n="0487c18"/><lb ed="R049" n="0726b09"/>一樹桃。雖有最初之日。種桃之心。乃乍然而發起
<lb ed="X" n="0487c19"/><lb ed="R049" n="0726b10"/>也。非固有之性也。力者。利用爲力。如一樹桃到香
<lb ed="X" n="0487c20"/><lb ed="R049" n="0726b11"/>熟時。食得其味。賣得其財是也。體者。形具爲體。如
<lb ed="X" n="0487c21"/><lb ed="R049" n="0726b12"/>一樹桃。或華或果。枝葉散殊。根本深厚是也。性者。
<lb ed="X" n="0487c22"/><lb ed="R049" n="0726b13"/>相本爲性。如一樹桃爲相。亦必有一樹桃之根性
<lb ed="X" n="0487c23"/><lb ed="R049" n="0726b14"/>也。相者。可見爲相。如一樹桃開華結果。人人皆見。
<lb ed="X" n="0487c24"/><lb ed="R049" n="0726b15"/>所謂其性其實。其本末究竟。人皆不知。故唯佛與
<pb ed="X" xml:id="X31.0609.0488a" n="0488a"/>
<lb ed="X" n="0488a01"/><lb ed="R049" n="0726b16"/>佛乃能究盡明了而無虗妄。其他聖人雖明不能
<lb ed="X" n="0488a02"/><lb ed="R049" n="0726b17"/>究盡。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0488a03"/><lb ed="R049" n="0726b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0488a0301">唯佛與佛乃能究盡諸法實相<note place="inline">至</note>本末究竟<note place="inline">再拈</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0488a04"/><lb ed="R049" n="0727a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0488a0401">此段經<anchor xml:id="nkr_note_add_0488a0401" n="0488a0401"/><anchor xml:id="beg0488a0401" n="0488a0401"/>已<anchor xml:id="end0488a0401"/>講兩遍。今當第三遍。聽者亦莫厭煩。葢
<lb ed="X" n="0488a05"/><lb ed="R049" n="0727a02"/>此段經乃格物之要端。參禪之正軌。若不細細條
<lb ed="X" n="0488a06"/><lb ed="R049" n="0727a03"/>陳。晚學終莫入頭。<note place="inline">相</note>才雖不敏。悟亦有宗。試再以
<lb ed="X" n="0488a07"/><lb ed="R049" n="0727a04"/>此經大略拈一遍看。夫世間萬法紛紜。不亦千變
<lb ed="X" n="0488a08"/><lb ed="R049" n="0727a05"/>萬化。故謂之諸法。雖不可一一指陳。總其切要。不
<lb ed="X" n="0488a09"/><lb ed="R049" n="0727a06"/>過此十法可以盡無餘蘊矣。一如是相者。卽是總
<lb ed="X" n="0488a10"/><lb ed="R049" n="0727a07"/>指萬有紛紜。千變萬化。眼可見之相狀也。然此相。
<lb ed="X" n="0488a11"/><lb ed="R049" n="0727a08"/>小聖無竪窮三際橫遍十方不可思議大眼目。局
<lb ed="X" n="0488a12"/><lb ed="R049" n="0727a09"/>於世間聞見之狹者。相雖可見。亦不能窮盡無餘。
<lb ed="X" n="0488a13"/><lb ed="R049" n="0727a10"/>故唯佛與佛乃能究盡。二如是性者。卽我與萬物
<lb ed="X" n="0488a14"/><lb ed="R049" n="0727a11"/>形狀雖殊。究其根本。無不一也。一卽是性。性卽理
<lb ed="X" n="0488a15"/><lb ed="R049" n="0727a12"/>也。此性此理。雖有二名。無二體也。故強謂之性。性
<lb ed="X" n="0488a16"/><lb ed="R049" n="0727a13"/>也者。大而無外。細而無內。前而無始。後而無終。大
<lb ed="X" n="0488a17"/><lb ed="R049" n="0727a14"/>聖明賢。指爲圓覺。太極。大道。元體。上帝。明德。中庸。
<lb ed="X" n="0488a18"/><lb ed="R049" n="0727a15"/>法身。亦不能盡此性溥博淵泉廣大悉備之全體
<lb ed="X" n="0488a19"/><lb ed="R049" n="0727a16"/>也。故曰。唯佛與佛乃能究盡。乃至如是體。如是力。
<lb ed="X" n="0488a20"/><lb ed="R049" n="0727a17"/>如是作。如是因。如是緣。如是本末究竟等。皆唯佛
<lb ed="X" n="0488a21"/><lb ed="R049" n="0727a18"/>與佛乃能究盡。非世間小聖可能盡知也。擧如意
<lb ed="X" n="0488a22"/><lb ed="R049" n="0727b01"/>云。會麼。若於此會得。可謂道是法住法位。世間相
<lb ed="X" n="0488a23"/><lb ed="R049" n="0727b02"/>常住。其或不然。須向靜室中焚香默坐。參此山僧
<lb ed="X" n="0488a24"/><lb ed="R049" n="0727b03"/>手中如意。前萬萬劫更前。却是何物。後萬萬劫更
<pb ed="X" xml:id="X31.0609.0488b" n="0488b"/>
<lb ed="X" n="0488b01"/><lb ed="R049" n="0727b04"/>後。復爲何物。工夫純熟。打成一片。則當自覺古今
<lb ed="X" n="0488b02"/><lb ed="R049" n="0727b05"/>不離於當念。刹海不隔於毫端。說甚唯佛與佛。問
<lb ed="X" n="0488b03"/><lb ed="R049" n="0727b06"/>曰。如何是諸法實相。師曰。唯佛與佛。乃能究盡。曰。
<lb ed="X" n="0488b04"/><lb ed="R049" n="0727b07"/>恁麼則衆人不會。師曰。不是不會。不肯信。曰。肯信
<lb ed="X" n="0488b05"/><lb ed="R049" n="0727b08"/>時如何。師曰。大地是黃金。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0488b06"/><lb ed="R049" n="0727b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0488b0601">如是體如是力<note place="inline">至</note>本末究竟等<note place="inline">復講</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0488b07"/><lb ed="R049" n="0727b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0488b0701">形具爲體。利用爲力。葢有如是體相。則有如是利
<lb ed="X" n="0488b08"/><lb ed="R049" n="0727b11"/>用也。如有三十二大人相形體。則有王化三千界
<lb ed="X" n="0488b09"/><lb ed="R049" n="0727b12"/>之利用。如有淸淨遍一切處之體。則有周遍十方
<lb ed="X" n="0488b10"/><lb ed="R049" n="0727b13"/>融徹三際之利用。如有牛之形具。則有耕耜利用。
<lb ed="X" n="0488b11"/><lb ed="R049" n="0727b14"/>馬之形具。則有馳驅利用。如是乃至誅草剖人。莧
<lb ed="X" n="0488b12"/><lb ed="R049" n="0727b15"/>苴剖鱉。水銀可以化金。硫黃可以乾汞。蓮華大藥。
<lb ed="X" n="0488b13"/><lb ed="R049" n="0727b16"/>服之則與日月齊壽。準提眞言。誦之則與乾坤等
<lb ed="X" n="0488b14"/><lb ed="R049" n="0727b17"/>倫。此皆常聞之語。至如擬心卽錯。動念卽乖。旃延
<lb ed="X" n="0488b15"/><lb ed="R049" n="0727b18"/>之口不能談。舍利之智不能測之大體大力。却又
<lb ed="X" n="0488b16"/><lb ed="R049" n="0728a01"/>許誰能見其形具。能知其利用哉。旣形具利用不
<lb ed="X" n="0488b17"/><lb ed="R049" n="0728a02"/>能盡知。則如是作。如是因。乃至如是本末究竟等。
<lb ed="X" n="0488b18"/><lb ed="R049" n="0728a03"/>又豈能盡知。故曰。唯佛與佛乃能究盡。其他非通
<lb ed="X" n="0488b19"/><lb ed="R049" n="0728a04"/>不知。不能盡知也。擧如意云。會麼。若於此會得。會
<lb ed="X" n="0488b20"/><lb ed="R049" n="0728a05"/>古今於一念。收刹海於毫端。其或不然。且向靜中
<lb ed="X" n="0488b21"/><lb ed="R049" n="0728a06"/>默默再看。生從何來。死從何去。忽然頓覺。當自信
<lb ed="X" n="0488b22"/><lb ed="R049" n="0728a07"/>知海底金烏天上日。眼中童子面前人。更說甚麼
<lb ed="X" n="0488b23"/><lb ed="R049" n="0728a08"/>唯佛與佛乃能究盡。咦。更聽說偈。乾坤萬別千差
<lb ed="X" n="0488b24"/><lb ed="R049" n="0728a09"/>體。根本由來一個身。於此一身心亦一。頭頭物物
<pb ed="X" xml:id="X31.0609.0488c" n="0488c"/>
<lb ed="X" n="0488c01"/><lb ed="R049" n="0728a10"/>總天眞。問曰。如何是成佛之因。師曰。善則力行。曰。
<lb ed="X" n="0488c02"/><lb ed="R049" n="0728a11"/>恁麼則見善則修。逢惡則止耶。師曰。聖聖相傳無
<lb ed="X" n="0488c03"/><lb ed="R049" n="0728a12"/>異語。曰。死來畢竟作麼生。師曰。若見有死。猶是道
<lb ed="X" n="0488c04"/><lb ed="R049" n="0728a13"/>眼不明。曰。道眼明時如何。師曰。本無生死。曰。目前
<lb ed="X" n="0488c05"/><lb ed="R049" n="0728a14"/>生生死死無有了期。何得言本無生死。師曰。唯佛
<lb ed="X" n="0488c06"/><lb ed="R049" n="0728a15"/>與佛乃能究盡。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0488c07"/><lb ed="R049" n="0728a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0488c0701">如是作如是因如是緣如是果如是報<note place="inline">復講</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0488c08"/><lb ed="R049" n="0728a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0488c0801">乍起謂之作。資始謂之因。助因謂之緣。緣熟謂之
<lb ed="X" n="0488c09"/><lb ed="R049" n="0728a18"/>果。應果謂之報。如人忽起一念害人之心。資此心
<lb ed="X" n="0488c10"/><lb ed="R049" n="0728b01"/>爲始。後逢同欲害其人者相助。則乍起害人之念
<lb ed="X" n="0488c11"/><lb ed="R049" n="0728b02"/>成矣。害人之事旣成。豈無後來害<anchor xml:id="nkr_note_add_0488c1101" n="0488c1101"/><anchor xml:id="beg0488c1101" n="0488c1101"/>己<anchor xml:id="end0488c1101"/>之報。又如人
<lb ed="X" n="0488c12"/><lb ed="R049" n="0728b03"/>忽起一念欲成佛之心。資此心爲始。念念不息。後
<lb ed="X" n="0488c13"/><lb ed="R049" n="0728b04"/>逢同欲成佛之人爲緣。共修六度萬行。則三十二
<lb ed="X" n="0488c14"/><lb ed="R049" n="0728b05"/>相。八十種好。萬德莊嚴之佛果必成。佛果旣成。人
<lb ed="X" n="0488c15"/><lb ed="R049" n="0728b06"/>天瞻仰。十方稱讚。豈是無應果之報。葢世萬法。總
<lb ed="X" n="0488c16"/><lb ed="R049" n="0728b07"/>不出如是性相等十法。如是十法。又總不出性相
<lb ed="X" n="0488c17"/><lb ed="R049" n="0728b08"/>因果四字。以有如是因。必有如是果。有如是相。必
<lb ed="X" n="0488c18"/><lb ed="R049" n="0728b09"/>具如是性。先聖所謂天生蒸民。有物有則。又云。出
<lb ed="X" n="0488c19"/><lb ed="R049" n="0728b10"/>乎爾者反乎爾者也。世所謂種瓜得瓜。種豆得豆。
<lb ed="X" n="0488c20"/><lb ed="R049" n="0728b11"/>作善見善。作惡逢惡。又因心作業。因從性之覺。緣
<lb ed="X" n="0488c21"/><lb ed="R049" n="0728b12"/>熟爲果。果因性之相。性相因果。展轉升沉。小聖不
<lb ed="X" n="0488c22"/><lb ed="R049" n="0728b13"/>能盡知。唯佛乃能究盡。擧如意云。會麼。若於此會
<lb ed="X" n="0488c23"/><lb ed="R049" n="0728b14"/>得。可謂道夢裏明明有六趣。覺後空空無大千。又
<lb ed="X" n="0488c24"/><lb ed="R049" n="0728b15"/>不止於有六趣空大千而<anchor xml:id="nkr_note_add_0488c2401" n="0488c2401"/><anchor xml:id="beg0488c2401" n="0488c2401"/>已<anchor xml:id="end0488c2401"/>。其或不然。聽說山偈。
<pb ed="X" xml:id="X31.0609.0489a" n="0489a"/>
<lb ed="X" n="0489a01"/><lb ed="R049" n="0728b16"/>本具圓明淨覺身。元非因果及根塵。當人肯息最
<lb ed="X" n="0489a02"/><lb ed="R049" n="0728b17"/>初念。法界依然只一眞。問曰。如何是一眞。師曰。仁
<lb ed="X" n="0489a03"/><lb ed="R049" n="0728b18"/>者見之謂之仁。智者見之謂之智。曰。恁麼則道本
<lb ed="X" n="0489a04"/><lb ed="R049" n="0729a01"/>一體。見有多端。師曰。我亦不知。曰。旣不知。爲恁麼
<lb ed="X" n="0489a05"/><lb ed="R049" n="0729a02"/>高談闊論。師曰。爲你不知。曰。知則如何。師曰。法界
<lb ed="X" n="0489a06"/><lb ed="R049" n="0729a03"/>無二相。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0489a07"/><lb ed="R049" n="0729a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0489a0701">爾時世尊<note place="inline">至</note>言辭相寂滅。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0489a08"/><lb ed="R049" n="0729a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0489a0801">此一段經。大略重頌諸佛權實二智。權智者。借事
<lb ed="X" n="0489a09"/><lb ed="R049" n="0729a06"/>明理。借世間文字語言。以明無文字語言之實理。
<lb ed="X" n="0489a10"/><lb ed="R049" n="0729a07"/>實智者。一切諸法之實體。文字不能彰。言語不能
<lb ed="X" n="0489a11"/><lb ed="R049" n="0729a08"/>覆。無起無滅。無成無壞。非同暫借不實之道也。十
<lb ed="X" n="0489a12"/><lb ed="R049" n="0729a09"/>方諸佛。往古諸佛。現今諸佛。未來諸佛。設敎化。建
<lb ed="X" n="0489a13"/><lb ed="R049" n="0729a10"/>法幢。度衆生。莫不皆以權實二智爲化度門。然權
<lb ed="X" n="0489a14"/><lb ed="R049" n="0729a11"/>智權設三乘。實智實示一法。而人皆不知諸佛本
<lb ed="X" n="0489a15"/><lb ed="R049" n="0729a12"/>懷。諸佛本懷者。不徒自誇權實二智。單單欲露人
<lb ed="X" n="0489a16"/><lb ed="R049" n="0729a13"/>人本具圓常覺體。大而更無有大。小而更無有小。
<lb ed="X" n="0489a17"/><lb ed="R049" n="0729a14"/>初而更無有初。末而更無有末者也。葢此圓常覺
<lb ed="X" n="0489a18"/><lb ed="R049" n="0729a15"/>體。衆生迷而流浪六趣。諸佛悟而高超萬有。又此
<lb ed="X" n="0489a19"/><lb ed="R049" n="0729a16"/>圓常覺體。衆生諸佛之本根。法界眞如之實際。所
<lb ed="X" n="0489a20"/><lb ed="R049" n="0729a17"/>以諸佛悟而常一。衆生迷而常萬。以常萬故。一切
<lb ed="X" n="0489a21"/><lb ed="R049" n="0729a18"/>衆生卒不能會歸一佛乘。以常一故。十方諸佛竟
<lb ed="X" n="0489a22"/><lb ed="R049" n="0729b01"/>不能散流衆生界內。擧如意云。會麼。若於此會得。
<lb ed="X" n="0489a23"/><lb ed="R049" n="0729b02"/>權也是。實也是。權實總不是。權實總皆是。其或不
<lb ed="X" n="0489a24"/><lb ed="R049" n="0729b03"/>然。須向父母未生前佛祖未開口<anchor xml:id="nkr_note_add_0489a2401" n="0489a2401"/><anchor xml:id="beg0489a2401" n="0489a2401"/>已<anchor xml:id="end0489a2401"/>前。默坐自參。
<pb ed="X" xml:id="X31.0609.0489b" n="0489b"/>
<lb ed="X" n="0489b01"/><lb ed="R049" n="0729b04"/>參來參去。工夫打成一片。當自大悟。窮諸玄辯。似
<lb ed="X" n="0489b02"/><lb ed="R049" n="0729b05"/>一毫致於太虗。竭世樞機。似一滴投於巨壑。其圓
<lb ed="X" n="0489b03"/><lb ed="R049" n="0729b06"/>常覺體。本非語言文字可以指陳。如更遲疑。聽說
<lb ed="X" n="0489b04"/><lb ed="R049" n="0729b07"/>山偈。本來圓滿大光明。迷自遷流萬不平。直下頓
<lb ed="X" n="0489b05"/><lb ed="R049" n="0729b08"/>能開活眼。不須重演玅蓮經。問曰。諸佛重重開示。
<lb ed="X" n="0489b06"/><lb ed="R049" n="0729b09"/>爲甚麼諸人不悟。師曰。自你不悟。曰。旣悟爲什麼
<lb ed="X" n="0489b07"/><lb ed="R049" n="0729b10"/>明日又講。師曰。雖是舊時天上月。一番觀看一番
<lb ed="X" n="0489b08"/><lb ed="R049" n="0729b11"/>新。曰。通不擧著時如何。師曰。不免一生鶻突。曰。時
<lb ed="X" n="0489b09"/><lb ed="R049" n="0729b12"/>時擧起時如何。師曰。杲日正中天。雲霞俱散盡。曰。
<lb ed="X" n="0489b10"/><lb ed="R049" n="0729b13"/>正當恁麼時。還有不具眼者麼。師曰。講座案前圍
<lb ed="X" n="0489b11"/><lb ed="R049" n="0729b14"/>裙。盲者亦不能見。曰。如何能同一佛眼。師曰。萬緣
<lb ed="X" n="0489b12"/><lb ed="R049" n="0729b15"/>都放下。四相頓空來。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0489b13"/><lb ed="R049" n="0729b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0489b1301">諸餘衆生類<note place="inline">至</note>一心共思求亦復不能知。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0489b14"/><lb ed="R049" n="0729b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0489b1401">此一段經。頌實相玅法如衆生羅漢菩薩所不能
<lb ed="X" n="0489b15"/><lb ed="R049" n="0729b18"/>知。葢實相玅法。在山同山。而不與山同起滅。在水
<lb ed="X" n="0489b16"/><lb ed="R049" n="0730a01"/>同水。而不與水同有無。如是乃至在萬物同萬物
<lb ed="X" n="0489b17"/><lb ed="R049" n="0730a02"/>而不與萬物同生死。故曰。是法不可示。言辭相寂
<lb ed="X" n="0489b18"/><lb ed="R049" n="0730a03"/>滅。擧如意云。會麼。若於此會得。便見得心同虗空
<lb ed="X" n="0489b19"/><lb ed="R049" n="0730a04"/>界。示等虗空法。證得虗空時。無是無非法。不是鑿
<lb ed="X" n="0489b20"/><lb ed="R049" n="0730a05"/>空說出。鳶飛戾天。魚躍於淵。上下昭著。不是無本
<lb ed="X" n="0489b21"/><lb ed="R049" n="0730a06"/>之語。其或不然。須是向二六時中靜靜看個萬法
<lb ed="X" n="0489b22"/><lb ed="R049" n="0730a07"/>歸一一歸何處。工夫打成一片。當自覺知一月普
<lb ed="X" n="0489b23"/><lb ed="R049" n="0730a08"/>現一切水。一切水月一月攝也。猶是指東畵西。何
<lb ed="X" n="0489b24"/><lb ed="R049" n="0730a09"/>故實相玅法觸事而眞。擬之卽差。言之卽乖也。如
<pb ed="X" xml:id="X31.0609.0489c" n="0489c"/>
<lb ed="X" n="0489c01"/><lb ed="R049" n="0730a10"/>更胸中窒礙未消。請聽山野說偈。法法本來無欠
<lb ed="X" n="0489c02"/><lb ed="R049" n="0730a11"/>餘。不消於法強親疎。肯能直下空思慮。生佛何曾
<lb ed="X" n="0489c03"/><lb ed="R049" n="0730a12"/>別兩途。問曰。猶是學人疑處。請向切要處倂却咽
<lb ed="X" n="0489c04"/><lb ed="R049" n="0730a13"/>喉唇吻頌四句。顯示實相妙法。師曰。倂却咽喉閉
<lb ed="X" n="0489c05"/><lb ed="R049" n="0730a14"/>却唇。十方諸淪許渾佛。當人切記渾淪裏。分二分
<lb ed="X" n="0489c06"/><lb ed="R049" n="0730a15"/>三自失眞。曰。恁麼則開口成雙橛。揚眉落二三。師
<lb ed="X" n="0489c07"/><lb ed="R049" n="0730a16"/>曰。開口也是。揚眉也是。曰。如是。則但莫憎愛洞然
<lb ed="X" n="0489c08"/><lb ed="R049" n="0730a17"/>明白兩句。便是祖師西來意。師曰。更聽說偈。佛祖
<lb ed="X" n="0489c09"/><lb ed="R049" n="0730a18"/>相傳此個心。人人本具莫追尋。愚癡更問西來意。
<lb ed="X" n="0489c10"/><lb ed="R049" n="0730b01"/>如挹黃金去換金。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0489c11"/><lb ed="R049" n="0730b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0489c1101">又吿舍利弗<note place="inline">至</note>世尊法久後要當說眞實。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0489c12"/><lb ed="R049" n="0730b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0489c1201">此十二句頌。大略只是言此實相玅法。唯佛能知。
<lb ed="X" n="0489c13"/><lb ed="R049" n="0730b04"/>餘不能了。當生大信。佛語眞實。且道大信信個什
<lb ed="X" n="0489c14"/><lb ed="R049" n="0730b05"/>麼。良久。僧問洞山如何是佛。山云麻三觔。諸人還
<lb ed="X" n="0489c15"/><lb ed="R049" n="0730b06"/>信麼。又僧問趙州如何是祖師西來意。州云庭前
<lb ed="X" n="0489c16"/><lb ed="R049" n="0730b07"/>栢樹子。諸人還不疑麼。於此二事若是通不疑而
<lb ed="X" n="0489c17"/><lb ed="R049" n="0730b08"/>生大信。則可謂截瓊枝。寸寸是玉。析栴檀。片片皆
<lb ed="X" n="0489c18"/><lb ed="R049" n="0730b09"/>香。如或不然。疑心更起。縱有多智。如河沙數。一心
<lb ed="X" n="0489c19"/><lb ed="R049" n="0730b10"/>思求。亦不能知。擧如意云。會麼。若於此會得。可謂
<lb ed="X" n="0489c20"/><lb ed="R049" n="0730b11"/>道水不洗水。金不博金。又可謂人人頭上靑天。元
<lb ed="X" n="0489c21"/><lb ed="R049" n="0730b12"/>是一樣。個個脚下黃壤。豈別兩般。又可謂千紅萬
<lb ed="X" n="0489c22"/><lb ed="R049" n="0730b13"/>紫雖然別。信道春風沒兩般。如更躊蹰。聽說山偈。
<lb ed="X" n="0489c23"/><lb ed="R049" n="0730b14"/>一覩明星悟徹來。十方諸佛眼同開。當人於此更
<lb ed="X" n="0489c24"/><lb ed="R049" n="0730b15"/>分別。萬劫千生未可猜。問曰。經云當生大信。畢竟
<pb ed="X" xml:id="X31.0609.0490a" n="0490a"/>
<lb ed="X" n="0490a01"/><lb ed="R049" n="0730b16"/>信個什麼。師曰。要信自<anchor xml:id="nkr_note_add_0490a0101" n="0490a0101"/><anchor xml:id="beg0490a0101" n="0490a0101"/>己<anchor xml:id="end0490a0101"/>與佛無二。曰。學人亦信。
<lb ed="X" n="0490a02"/><lb ed="R049" n="0730b17"/>爲甚麼不與佛一般。師曰。因你信不實。所以不與
<lb ed="X" n="0490a03"/><lb ed="R049" n="0730b18"/>佛一般。曰。與佛一般時如何。師曰。唯佛知是相。十
<lb ed="X" n="0490a04"/><lb ed="R049" n="0731a01"/>方佛亦然。曰。恁麼則迷則衆生悟則佛。不消更疑。
<lb ed="X" n="0490a05"/><lb ed="R049" n="0731a02"/>師曰。更聽說偈。迷時悟後主人翁。諸佛衆生本一
<lb ed="X" n="0490a06"/><lb ed="R049" n="0731a03"/>同。普勸諸人齊徹悟。千差萬別自然空。也不脫灑
<lb ed="X" n="0490a07"/><lb ed="R049" n="0731a04"/>更聽說偈。迷時悟亦是眞常。悟也元無第二光。徹
<lb ed="X" n="0490a08"/><lb ed="R049" n="0731a05"/>底掀翻華藏海。十方諸佛共思量。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0490a09"/><lb ed="R049" n="0731a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0490a0901">吿諸聲聞衆<note place="inline">至</note>引之令得出。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0490a10"/><lb ed="R049" n="0731a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0490a1001">此八句偈。頌佛佛初說種種法門。敎人修行。有證
<lb ed="X" n="0490a11"/><lb ed="R049" n="0731a08"/>聲聞者。有證辟支者。有證菩薩者。皆方便誘引。令
<lb ed="X" n="0490a12"/><lb ed="R049" n="0731a09"/>脫苦離著也。葢苦有多種。總之只三。著有多種。總
<lb ed="X" n="0490a13"/><lb ed="R049" n="0731a10"/>之亦三。三著者。一我著。二境著。三情著。情著者。以
<lb ed="X" n="0490a14"/><lb ed="R049" n="0731a11"/>被色聲香味等迷。留情不舍。故名爲著。著卽生苦。
<lb ed="X" n="0490a15"/><lb ed="R049" n="0731a12"/>境著者。以不悟色聲香味等。當體卽眞。於此境上
<lb ed="X" n="0490a16"/><lb ed="R049" n="0731a13"/>種種分別。取舍愛憎。故名爲著。著卽生苦。我著者。
<lb ed="X" n="0490a17"/><lb ed="R049" n="0731a14"/>以不悟本具法身。大而無外。細而無內。前而無始。
<lb ed="X" n="0490a18"/><lb ed="R049" n="0731a15"/>後而無終。認此父母所生形體爲自<anchor xml:id="nkr_note_add_0490a1801" n="0490a1801"/><anchor xml:id="beg0490a1801" n="0490a1801"/>己<anchor xml:id="end0490a1801"/>。以認此身
<lb ed="X" n="0490a19"/><lb ed="R049" n="0731a16"/>爲自故。則有生生死死之貪惡。上上下下之欣厭。
<lb ed="X" n="0490a20"/><lb ed="R049" n="0731a17"/>以有貪惡欣厭故。則有無量之苦隨之矣。三苦者。
<lb ed="X" n="0490a21"/><lb ed="R049" n="0731a18"/>一死苦。二刀杖苦。三不如意苦。不如意苦者。以不
<lb ed="X" n="0490a22"/><lb ed="R049" n="0731b01"/>悟色聲香味等。具爲夢幻。種種取著。取之不得。故
<lb ed="X" n="0490a23"/><lb ed="R049" n="0731b02"/>名爲苦。刀杖苦者。以貪色聲香味等。貪之不遂。遂
<lb ed="X" n="0490a24"/><lb ed="R049" n="0731b03"/>生嗔怒。加以刀杖。作旣有自。報亦必然。受他刀杖
<pb ed="X" xml:id="X31.0609.0490b" n="0490b"/>
<lb ed="X" n="0490b01"/><lb ed="R049" n="0731b04"/>凌逼百種。故名爲苦。死苦者。以有父母所生之形。
<lb ed="X" n="0490b02"/><lb ed="R049" n="0731b05"/>必然有死。死則與世永別。不能後活此身。故名爲
<lb ed="X" n="0490b03"/><lb ed="R049" n="0731b06"/>苦。如是三苦三著。俱是不悟本具淸淨法身。著於
<lb ed="X" n="0490b04"/><lb ed="R049" n="0731b07"/>諸境。苦受百端。故諸佛大聖人種種方便。敎化令
<lb ed="X" n="0490b05"/><lb ed="R049" n="0731b08"/>離著脫苦也。擧如意云。會麼。若於此會得。十方坐
<lb ed="X" n="0490b06"/><lb ed="R049" n="0731b09"/>斷。三際融通。諸佛不曾出世。衆生本不沉淪。其或
<lb ed="X" n="0490b07"/><lb ed="R049" n="0731b10"/>不然。聽說山偈。人人本具圓明體。諸佛衆生總一
<lb ed="X" n="0490b08"/><lb ed="R049" n="0731b11"/>般。自是不能離執著。難逃苦楚萬千端。問曰。如何
<lb ed="X" n="0490b09"/><lb ed="R049" n="0731b12"/>是具足圓明體。師曰。能問者是誰。曰。恁麼則六根
<lb ed="X" n="0490b10"/><lb ed="R049" n="0731b13"/>門首無人會。惹得胡僧特地來。師曰。錯認定盤星。
<lb ed="X" n="0490b11"/><lb ed="R049" n="0731b14"/>曰。不錯認時如何。師曰。能問者便是。曰。古人謂之
<lb ed="X" n="0490b12"/><lb ed="R049" n="0731b15"/>認識神。意旨如何。師曰。你有幾個識神。曰。恁麼則
<lb ed="X" n="0490b13"/><lb ed="R049" n="0731b16"/>百年三萬六千日。返覆元來是這漢。師曰。放你三
<lb ed="X" n="0490b14"/><lb ed="R049" n="0731b17"/>十柱杖。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0490b15"/><lb ed="R049" n="0731b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0490b1501">爾時大衆<note place="inline">至</note>則生大歡喜。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0490b16"/><lb ed="R049" n="0732a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0490b1601">擧爾時大衆至而今不知是義所趣。此一段經。科
<lb ed="X" n="0490b17"/><lb ed="R049" n="0732a02"/>家謂之衆疑請問。衆疑則疑佛平日不自誇道德。
<lb ed="X" n="0490b18"/><lb ed="R049" n="0732a03"/>今佛自誇道德智慧。非。三乘人所知。請問則問佛
<lb ed="X" n="0490b19"/><lb ed="R049" n="0732a04"/>所得深智。願佛宣揚。再擧爾時舍利弗至難解之
<lb ed="X" n="0490b20"/><lb ed="R049" n="0732a05"/>法。此一節經。科家謂之身子發問。再擧爾時舍利
<lb ed="X" n="0490b21"/><lb ed="R049" n="0732a06"/>弗至欲聞具足道。此一節經。科家謂之重頌疑問。
<lb ed="X" n="0490b22"/><lb ed="R049" n="0732a07"/>再擧爾時佛吿舍利弗至則生大歡喜。此一段經。
<lb ed="X" n="0490b23"/><lb ed="R049" n="0732a08"/>叙衆欲聞大法。佛不肯說。身子三請。佛將爲說。葢
<lb ed="X" n="0490b24"/><lb ed="R049" n="0732a09"/>此大乘玅法。卽人人本具玅性。人人本具玅性。與
<pb ed="X" xml:id="X31.0609.0490c" n="0490c"/>
<lb ed="X" n="0490c01"/><lb ed="R049" n="0732a10"/>十方諸佛歷代祖師了無毫髮間隔者也。世人迷
<lb ed="X" n="0490c02"/><lb ed="R049" n="0732a11"/>此妙性。隨物變遷。所以有六道四生也。至人悟此
<lb ed="X" n="0490c03"/><lb ed="R049" n="0732a12"/>玅性。轉物爲<anchor xml:id="nkr_note_add_0490c0301" n="0490c0301"/><anchor xml:id="beg0490c0301" n="0490c0301"/>己<anchor xml:id="end0490c0301"/>。所以有三身八解也。擧如意云。會
<lb ed="X" n="0490c04"/><lb ed="R049" n="0732a13"/>麼。若於此會得。毛吞巨海。芥納須彌。轉萬物卽是
<lb ed="X" n="0490c05"/><lb ed="R049" n="0732a14"/>自<anchor xml:id="nkr_note_add_0490c0501" n="0490c0501"/><anchor xml:id="beg0490c0501" n="0490c0501"/>己<anchor xml:id="end0490c0501"/>。似水投水。化自<anchor xml:id="nkr_note_add_0490c0502" n="0490c0502"/><anchor xml:id="beg0490c0502" n="0490c0502"/>己<anchor xml:id="end0490c0502"/>卽是萬物。如空合空。俱非
<lb ed="X" n="0490c06"/><lb ed="R049" n="0732a15"/>難事。如其纖塵未消。不免山是山。水是水。毫髮不
<lb ed="X" n="0490c07"/><lb ed="R049" n="0732a16"/>能相通。良久。還委悉麼。聽說山偈。衆生諸佛性無
<lb ed="X" n="0490c08"/><lb ed="R049" n="0732a17"/>差。生旣迷來佛乃誇。肯向今朝齊領悟。大家同駕
<lb ed="X" n="0490c09"/><lb ed="R049" n="0732a18"/>白牛車。問曰。諸佛衆生不同。病在甚麼處。師曰。佛
<lb ed="X" n="0490c10"/><lb ed="R049" n="0732b01"/>能克<anchor xml:id="nkr_note_add_0490c1001" n="0490c1001"/><anchor xml:id="beg0490c1001" n="0490c1001"/>己<anchor xml:id="end0490c1001"/>。衆生不能克<anchor xml:id="nkr_note_add_0490c1002" n="0490c1002"/><anchor xml:id="beg0490c1002" n="0490c1002"/>己<anchor xml:id="end0490c1002"/>。曰。恁麼則克<anchor xml:id="nkr_note_add_0490c1003" n="0490c1003"/><anchor xml:id="beg0490c1003" n="0490c1003"/>己<anchor xml:id="end0490c1003"/>名爲佛。師
<lb ed="X" n="0490c11"/><lb ed="R049" n="0732b02"/>曰。縱不成佛。也是善人君子。曰。不克<anchor xml:id="nkr_note_add_0490c1101" n="0490c1101"/><anchor xml:id="beg0490c1101" n="0490c1101"/>己<anchor xml:id="end0490c1101"/>旹如何。師
<lb ed="X" n="0490c12"/><lb ed="R049" n="0732b03"/>曰。三途苦百端。曰。克<anchor xml:id="nkr_note_add_0490c1201" n="0490c1201"/><anchor xml:id="beg0490c1201" n="0490c1201"/>己<anchor xml:id="end0490c1201"/>時如何。師曰。三身四智。八
<lb ed="X" n="0490c13"/><lb ed="R049" n="0732b04"/>解六通。曰。講師答語爲什麼與禪不同。師曰。你喚
<lb ed="X" n="0490c14"/><lb ed="R049" n="0732b05"/>甚麼作禪作講。曰。講卽高談闊論。禪卽棒喝交馳。
<lb ed="X" n="0490c15"/><lb ed="R049" n="0732b06"/>師曰。正是辯空華之濃淡。較兔角之短長。曰。如何
<lb ed="X" n="0490c16"/><lb ed="R049" n="0732b07"/>是到家一句。師曰。聽說山偈。妙性人皆具一個。緣
<lb ed="X" n="0490c17"/><lb ed="R049" n="0732b08"/>何東問復西慕。佛雖三止不須言。也是人情不會
<lb ed="X" n="0490c18"/><lb ed="R049" n="0732b09"/>做。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0490c19"/><lb ed="R049" n="0732b10"/>
<lb ed="X" n="0490c20"/><lb ed="R049" n="0732b11"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>法華大意卷上</cb:jhead></cb:juan>
</cb:div></body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0478b0101" to="#end0478b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0478b2001" to="#end0478b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0478c1001" to="#end0478c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0479a0801" to="#end0479a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0479b2301" to="#end0479b2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0479b2401" to="#end0479b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0479c0701" to="#end0479c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0479c2301" to="#end0479c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0479c2401" to="#end0479c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0480b0201" to="#end0480b0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0480b2101" to="#end0480b2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0480b2201" to="#end0480b2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0481b1201" to="#end0481b1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0481b2201" to="#end0481b2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0481c1301" to="#end0481c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0481c2401" to="#end0481c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">斂</lem><rdg wit="#wit.orig">歛</rdg></app>
<app from="#beg0483b1401" to="#end0483b1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0483b1601" to="#end0483b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0483c1501" to="#end0483c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0483c2201" to="#end0483c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0484b0501" to="#end0484b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0484c1101" to="#end0484c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0484c1501" to="#end0484c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0484c1601" to="#end0484c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0484c1602" to="#end0484c1602"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0484c1701" to="#end0484c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0485a1301" to="#end0485a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0485a1601" to="#end0485a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0485b0401" to="#end0485b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0486a0901" to="#end0486a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0488a0401" to="#end0488a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0488c1101" to="#end0488c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0488c2401" to="#end0488c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0489a2401" to="#end0489a2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0490a0101" to="#end0490a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0490a1801" to="#end0490a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0490c0301" to="#end0490c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0490c0501" to="#end0490c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0490c0502" to="#end0490c0502"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0490c1001" to="#end0490c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0490c1002" to="#end0490c1002"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0490c1003" to="#end0490c1003"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0490c1101" to="#end0490c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0490c1201" to="#end0490c1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="xuzang-notes">
<head>卍續藏 校注</head>
<p>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
<note n="0478b0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0478b0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0478b2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0478b2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0478c1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0478c1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0479a0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0479a0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0479b2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0479b2301">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0479b2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0479b2401">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0479c0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0479c0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0479c2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0479c2301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0479c2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0479c2401">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0480b0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0480b0201">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0480b2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0480b2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0480b2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0480b2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0481b1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0481b1201">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0481b2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0481b2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0481c1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0481c1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0481c2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0481c2401">斂【CB】，歛【卍續】</note>
<note n="0483b1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0483b1401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0483b1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0483b1601">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0483c1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0483c1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0483c2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0483c2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0484b0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0484b0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0484c1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0484c1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0484c1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0484c1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0484c1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0484c1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0484c1602" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0484c1602">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0484c1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0484c1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0485a1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0485a1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0485a1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0485a1601">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0485b0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0485b0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0486a0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0486a0901">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0488a0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0488a0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0488c1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0488c1101">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0488c2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0488c2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0489a2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0489a2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0490a0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0490a0101">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0490a1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0490a1801">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0490c0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0490c0301">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0490c0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0490c0501">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0490c0502" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0490c0502">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0490c1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0490c1001">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0490c1002" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0490c1002">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0490c1003" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0490c1003">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0490c1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0490c1101">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0490c1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0490c1201">己【CB】，巳【卍續】</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>