<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="X31n0612">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 612 法華經精解評林</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經數位版, No. 612 法華經精解評林</title>
			<author>明 焦竑纂</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp5"><resp>corrections</resp><name>CBETA.ting</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp6"><resp>corrections</resp><name>CBETA.liyi</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>2卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">31</idno>.<idno type="no">612</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2023-05-17 10:23:44 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">法華經精解評林</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">CBETA 人工輸入，CBETA 掃瞄辨識</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>原書標點</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【卍續】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		<charDecl>
<char xml:id="CB00145">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00145</charName>
				<mapping cb:dec="983185" type="PUA">U+F0091</mapping>
			<mapping type="unicode">U+3779</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[少/兔]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB00501">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00501</charName>
				<mapping cb:dec="983541" type="PUA">U+F01F5</mapping>
			<mapping type="unicode">U+4B7E</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>馱</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[馬*犬]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB00562">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00562</charName>
				<mapping cb:dec="983602" type="PUA">U+F0232</mapping>
			<mapping type="unicode">U+47FD</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>疏</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[跳-兆+(梳-木)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB00589">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00589</charName>
				<mapping cb:dec="983629" type="PUA">U+F024D</mapping>
			<mapping type="unicode">U+3D4E</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>澗</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[澗-日+月]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB02494">
				<charName>CBETA CHARACTER CB02494</charName>
				<mapping cb:dec="985534" type="PUA">U+F09BE</mapping>
			<mapping type="unicode">U+47E6</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>跋</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[跳-兆+(乏-之+友)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB04676">
				<charName>CBETA CHARACTER CB04676</charName>
				<mapping cb:dec="987716" type="PUA">U+F1244</mapping>
			<mapping type="unicode">U+200D4</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>允</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[ㄠ-ㄙ+?]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB04974">
				<charName>CBETA CHARACTER CB04974</charName>
				<mapping cb:dec="988014" type="PUA">U+F136E</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+9E81</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>麤</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[夕/鹿]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15072">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15072</charName>
				<mapping cb:dec="998112" type="PUA">U+F3AE0</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+39DE</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>拔</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[托-七+友]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15081">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15081</charName>
				<mapping cb:dec="998121" type="PUA">U+F3AE9</mapping>
			<mapping type="unicode">U+41FF</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>策</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[竺-二+束]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15166">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15166</charName>
				<mapping cb:dec="998206" type="PUA">U+F3B3E</mapping>
			<mapping type="unicode">U+4749</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>蒙</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[蒙-卄+((並-(前-刖))-一)]</value></charProp></char>
</charDecl>
	</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-05-20">
			<name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication
		</change>
		<change when="2006-09-14T14:54:50">
			Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<milestone unit="juan" n="1"/>
<pb ed="X" xml:id="X31.0612.0605a" n="0605a"/>
<lb ed="X" n="0605a01"/>
<lb ed="X" n="0605a02"/>
<lb ed="X" n="0605a03"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 612-A 妙法蓮華經序</cb:mulu><head>No. 612-A
<lb ed="X" n="0605a04"/><lb ed="R093" n="0057a01"/> 妙法蓮華經序</head>
<lb ed="X" n="0605a05"/>
<lb ed="X" n="0605a06"/><lb ed="R093" n="0057a02"/><p xml:id="pX31p0605a0601">余少時讀普門品觀世音經。雖未能深解其義。然以
<lb ed="X" n="0605a07"/><lb ed="R093" n="0057a03"/>意測之曰。此佛氏之寓言也。昔唐李文公問藥山禪
<lb ed="X" n="0605a08"/><lb ed="R093" n="0057a04"/>師曰。如何是惡風吹船漂落鬼國。師曰。李翱小子問
<lb ed="X" n="0605a09"/><lb ed="R093" n="0057a05"/>此何爲。文公勃然怒形於色。師笑曰。發此嗔恚心。便
<lb ed="X" n="0605a10"/><lb ed="R093" n="0057a06"/>是黑風吹船飄入鬼國也。吁藥師可謂善啓發人矣。
<lb ed="X" n="0605a11"/><lb ed="R093" n="0057a07"/>以是推之。則知利欲熾然卽是火坑。貪愛沈溺便是
<lb ed="X" n="0605a12"/><lb ed="R093" n="0057a08"/>苦海。一念淸淨烈焰成池。一念驚覺船到彼岸。災患
<lb ed="X" n="0605a13"/><lb ed="R093" n="0057a09"/>纏縛隨寓而安。我無畏怖如械自脫。惡人侵凌待以
<lb ed="X" n="0605a14"/><lb ed="R093" n="0057a10"/>橫逆。我無忿嫉如獸自奔。讀是經者作如是觀。則知
<lb ed="X" n="0605a15"/><lb ed="R093" n="0057a11"/>補陀大士眞實爲人非浪語者。</p><p xml:id="pX31p0605a1513" cb:place="inline">西山眞德秀譔</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0605a16"/>
<lb ed="X" n="0605a17"/>
<lb ed="X" n="0605a18"/>
<lb ed="X" n="0605a19"/>
<lb ed="X" n="0605a20"/>
<lb ed="X" n="0605a21"/>
<lb ed="X" n="0605a22"/>
<lb ed="X" n="0605a23"/>
<lb ed="X" n="0605a24"/>
<pb ed="X" xml:id="X31.0612.0605b" n="0605b"/>
<lb ed="X" n="0605b01"/><cb:docNumber>No. 612</cb:docNumber>
<lb ed="X" n="0605b02"/><lb ed="R093" n="0057b01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>大乘妙法蓮華經精解評林卷上</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0605b03"/><lb ed="R093" n="0057b02"/>
<lb ed="X" n="0605b04"/><lb ed="R093" n="0057b03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">經題</cb:mulu><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0605b0401"><note place="inline">天台曰。發秘密之奧藏。稱之爲妙。示權實之正軌。故
<lb ed="X" n="0605b05"/><lb ed="R093" n="0057b04"/>號爲法。指久遠之本果。喩之以蓮。會不二之圓道。譬
<lb ed="X" n="0605b06"/><lb ed="R093" n="0057b05"/>之以花。聲爲佛事。稱之爲經。圓詮之初。目之爲序。此
<lb ed="X" n="0605b07"/><lb ed="R093" n="0057b06"/>經蕩化城之執敎。廢草菴之滯情。開方便之權門。示
<lb ed="X" n="0605b08"/><lb ed="R093" n="0057b07"/>眞實之妙理。會衆善之小行。歸廣大之一乘。文愽義
<lb ed="X" n="0605b09"/><lb ed="R093" n="0057b08"/>深。餘經莫及</note>。</p>
<lb ed="X" n="0605b10"/><lb ed="R093" n="0057b09"/><p xml:id="pX31p0605b1001">山谷意曰。梵云薩達磨。此云妙法。或云正法。盖薩
<lb ed="X" n="0605b11"/><lb ed="R093" n="0057b10"/>字之中含攝二義。故秦本妙法。晉本正法。皆無失
<lb ed="X" n="0605b12"/><lb ed="R093" n="0057b11"/>也。具十妙義獨勝餘經。故云妙也。一乘眞宗中道
<lb ed="X" n="0605b13"/><lb ed="R093" n="0057b12"/>了義。故云正也。住持眞理爲物軌範。故云法也。蓮
<lb ed="X" n="0605b14"/><lb ed="R093" n="0057b13"/>華。梵云奔茶利迦。此云白蓮華。白爲衆色之本。一
<lb ed="X" n="0605b15"/><lb ed="R093" n="0057b14"/>乘爲餘乘之宗。故取喩之。如下經中初放白毫之
<lb ed="X" n="0605b16"/><lb ed="R093" n="0057b15"/>光。終賜白牛之駕。是此義也。蓮華者。居泥不染。因
<lb ed="X" n="0605b17"/><lb ed="R093" n="0057b16"/>果齊彰。喩前妙法開權顯實會三歸一。明佛知見。
<lb ed="X" n="0605b18"/><lb ed="R093" n="0057b17"/>不同餘經。法喩雙題。故云妙法蓮華經。梵云素呾
<lb ed="X" n="0605b19"/><lb ed="R093" n="0057b18"/>纜。此云契經。契謂契理契機。經謂貫攝常法。卽契
<lb ed="X" n="0605b20"/><lb ed="R093" n="0057b19"/>理合機之敎。故云契經。今略契字。務從前簡也。</p>
<lb ed="X" n="0605b21"/><lb ed="R093" n="0057b20"/><p xml:id="pX31p0605b2101"><name role="" type="person">白樂天</name>序<name role="" type="person">法華院</name>石壁金字經云。開上悟入。諸佛
<lb ed="X" n="0605b22"/><lb ed="R093" n="0058a01"/>知見。以了義度無邊。以圓敎垂無窮。莫尊於妙法
<lb ed="X" n="0605b23"/><lb ed="R093" n="0058a02"/>蓮華經。是經也。三乘之要首。萬佛之秘藏盡矣。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0605b24"/><lb ed="R093" n="0058a03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">序品第一</cb:mulu><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0605b2401">○序品第一</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0605b25"/><lb ed="R093" n="0058a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0605b2501">行簡子曰。此經二十八品。初序分一品。二正宗分
<lb ed="X" n="0605b26"/><lb ed="R093" n="0058a05"/>十九品。三流通分八品。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0605b27"/><lb ed="R093" n="0058a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0605b2701">如是我聞。一時佛住<name role="" type="person">王舍城</name><name role="" type="person">耆闍崛山</name>中。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X31.0612.0605c" n="0605c"/>
<lb ed="X" n="0605c01"/><lb ed="R093" n="0058a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0605c0101"><note place="inline">及南曰。華嚴展轉十處。爲圓彰法戒。圓覺依大光明
<lb ed="X" n="0605c02"/><lb ed="R093" n="0058a08"/>藏。爲直示本起。此依人間之城者。同染淨以明蓮華
<lb ed="X" n="0605c03"/><lb ed="R093" n="0058a09"/>之義。據古佛之處者。示祖述以繼燈明之道耳</note>。</p>
<lb ed="X" n="0605c04"/><lb ed="R093" n="0058a10"/><p xml:id="pX31p0605c0401">戒環曰。如是之法我從佛聞。此阿難結集時。升座
<lb ed="X" n="0605c05"/><lb ed="R093" n="0058a11"/>最初之唱。以證法有所授而<anchor xml:id="nkr_note_add_0605c0501" n="0605c0501"/><anchor xml:id="beg0605c0501" n="0605c0501"/>已<anchor xml:id="end0605c0501"/>。<name role="" type="person">王舍城</name>。卽靈山所
<lb ed="X" n="0605c06"/><lb ed="R093" n="0058a12"/>附之城。<name role="" type="person">摩竭陀國</name>之屬境也。卽西域人間。耆闍崛
<lb ed="X" n="0605c07"/><lb ed="R093" n="0058a13"/>山。此云鷲頭山。從形得名。卽古佛住處。以古佛所
<lb ed="X" n="0605c08"/><lb ed="R093" n="0058a14"/>住。故稱靈鷲。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0605c09"/><lb ed="R093" n="0058a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0605c0901">與大比丘衆萬二千人俱。皆是阿羅漢。諸漏<anchor xml:id="nkr_note_add_0605c0901" n="0605c0901"/><anchor xml:id="beg0605c0901" n="0605c0901"/>已<anchor xml:id="end0605c0901"/>盡。無
<lb ed="X" n="0605c10"/><lb ed="R093" n="0058a16"/>復煩惱。逮得<anchor xml:id="nkr_note_add_0605c1001" n="0605c1001"/><anchor xml:id="beg0605c1001" n="0605c1001"/>己<anchor xml:id="end0605c1001"/>利。盡諸有結。心得自在。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0605c11"/><lb ed="R093" n="0058a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0605c1101"><note place="inline">戒環曰。三界因果皆爲他事。知斷功德乃名<anchor xml:id="nkr_note_add_0605c1101" n="0605c1101"/><anchor xml:id="beg0605c1101" n="0605c1101"/>己<anchor xml:id="end0605c1101"/>利。乃
<lb ed="X" n="0605c12"/><lb ed="R093" n="0058a18"/>堪爲人天福田。故號應供。律文凡於應供須忖<anchor xml:id="nkr_note_add_0605c1201" n="0605c1201"/><anchor xml:id="beg0605c1201" n="0605c1201"/>己<anchor xml:id="end0605c1201"/>德
<lb ed="X" n="0605c13"/><lb ed="R093" n="0058a19"/>行全缺者。使忖<anchor xml:id="nkr_note_add_0605c1301" n="0605c1301"/><anchor xml:id="beg0605c1301" n="0605c1301"/>己<anchor xml:id="end0605c1301"/>利也。盖夫苦身而作。端坐而食。擎
<lb ed="X" n="0605c14"/><lb ed="R093" n="0058a20"/>跪而拜。逆立而受。苟無<anchor xml:id="nkr_note_add_0605c1401" n="0605c1401"/><anchor xml:id="beg0605c1401" n="0605c1401"/>己<anchor xml:id="end0605c1401"/>利之德。其害非細。行人識
<lb ed="X" n="0605c15"/><lb ed="R093" n="0058b01"/>之</note>。</p>
<lb ed="X" n="0605c16"/><lb ed="R093" n="0058b02"/><p xml:id="pX31p0605c1601">祥邁曰。佛隨衆。止千二百五十人。今言萬二千者。
<lb ed="X" n="0605c17"/><lb ed="R093" n="0058b03"/>兼他方所集也。阿羅漢。義翻殺賊。亦曰應供。亦曰
<lb ed="X" n="0605c18"/><lb ed="R093" n="0058b04"/>不生。善淵之心不能全一。粘湛發識。流逸奔境名
<lb ed="X" n="0605c19"/><lb ed="R093" n="0058b05"/>漏。諸漏者。謂欲漏有漏無明漏。皆以粘湛妄識爲
<lb ed="X" n="0605c20"/><lb ed="R093" n="0058b06"/>體。爲三界煩惱之本。煩惱卽貪嗔癡等十使。爲諸
<lb ed="X" n="0605c21"/><lb ed="R093" n="0058b07"/>漏之緣。戕害法身。偪惱正性。名煩惱賊。言漏盡無
<lb ed="X" n="0605c22"/><lb ed="R093" n="0058b08"/>惱者。以本盡故緣無。是謂殺賊也。<anchor xml:id="nkr_note_add_0605c2201" n="0605c2201"/><anchor xml:id="beg0605c2201" n="0605c2201"/>己<anchor xml:id="end0605c2201"/>利卽證智斷
<lb ed="X" n="0605c23"/><lb ed="R093" n="0058b09"/>惑之事。諸有結者。卽惑習之業。爲二十五有之生
<lb ed="X" n="0605c24"/><lb ed="R093" n="0058b10"/>因。以因盡則果亡。是謂不生也。小乘有定無慧爲
<lb ed="X" n="0605c25"/><lb ed="R093" n="0058b11"/>偏。溥未得自有。名之自在。乃定慧兩足。俱解脫矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0605c26"/><lb ed="R093" n="0058b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0605c2601">其名曰<name role="" type="person">阿若憍陳如</name>。<name role="" type="person">摩訶迦葉</name>。<name role="" type="person">優樓頻螺迦葉</name>。伽耶
<pb ed="X" xml:id="X31.0612.0606a" n="0606a"/>
<lb ed="X" n="0606a01"/><lb ed="R093" n="0058b13"/>迦葉。<name role="" type="person">那提迦葉</name>。舍利弗。<name role="" type="person">大目犍連</name>。<name role="" type="person">摩訶迦旃延</name>。阿<g ref="#CB00145">㝹</g>
<lb ed="X" n="0606a02"/><lb ed="R093" n="0058b14"/>樓<g ref="#CB00501">䭾</g>。<name role="" type="person">劫賓那</name>。<name role="" type="person">憍梵波提</name>。離婆多。畢凌伽婆蹉。<name role="" type="person">薄拘羅</name>。
<lb ed="X" n="0606a03"/><lb ed="R093" n="0058b15"/>摩訶俱絺羅。難陀。<name role="" type="person">孫陀羅難陀</name>。富樓那彌多羅尼子。
<lb ed="X" n="0606a04"/><lb ed="R093" n="0058b16"/>須菩提。阿難。羅睺羅。如是衆所知識大阿羅漢等。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0606a05"/><lb ed="R093" n="0058b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0606a0501"><note place="inline">增一阿含云。憍陳初悟解。優樓供養衆。伽耶伏諸結。
<lb ed="X" n="0606a06"/><lb ed="R093" n="0058b18"/>那提善敎化。劫賓知星宿。憍梵受天供。離婆不倒亂。
<lb ed="X" n="0606a07"/><lb ed="R093" n="0058b19"/>畢凌能苦坐。薄拘壽不夭。俱絺善答難。孫陀容挺特。
<lb ed="X" n="0606a08"/><lb ed="R093" n="0059a01"/>各第一也</note>。</p>
<lb ed="X" n="0606a09"/><lb ed="R093" n="0059a02"/><p xml:id="pX31p0606a0901">戒環曰。此擧萬二千人領袖上德。卽十大弟子之
<lb ed="X" n="0606a10"/><lb ed="R093" n="0059a03"/>列也。佛有十大弟子。爲法王法臣。各備衆德。權示
<lb ed="X" n="0606a11"/><lb ed="R093" n="0059a04"/>專門。輔弼大化故。大迦葉頭陀第一。身子智慧第
<lb ed="X" n="0606a12"/><lb ed="R093" n="0059a05"/>一。目連神通。旃延論議。阿<g ref="#CB00145">㝹</g>天眼。富那說法。善吉
<lb ed="X" n="0606a13"/><lb ed="R093" n="0059a06"/>解空。阿難多聞。波離持律。羅云蜜行。各居第一。如
<lb ed="X" n="0606a14"/><lb ed="R093" n="0059a07"/>孔門十哲之列。是其常數。今從憍陳至羅云。有二
<lb ed="X" n="0606a15"/><lb ed="R093" n="0059a08"/>十人者。旁兼衆德。圓彰法化也。亦各有第一之德。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0606a16"/><lb ed="R093" n="0059a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0606a1601">菩薩摩訶薩八萬人。皆於阿耨多羅三藐三菩提不
<lb ed="X" n="0606a17"/><lb ed="R093" n="0059a10"/>退轉。皆得陀羅尼。樂說辯才。轉不退轉法輪。供養無
<lb ed="X" n="0606a18"/><lb ed="R093" n="0059a11"/>量百千諸佛。於諸佛所植衆德本。常爲諸佛之所稱
<lb ed="X" n="0606a19"/><lb ed="R093" n="0059a12"/>歎。以慈修身。善入佛慧。通達大智。到於彼岸。名稱普
<lb ed="X" n="0606a20"/><lb ed="R093" n="0059a13"/>聞無量世界。能度無數百千衆生。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0606a21"/><lb ed="R093" n="0059a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0606a2101"><note place="inline">戒環曰。菩薩摩訶薩者。謂菩薩中之大菩薩也。阿耨
<lb ed="X" n="0606a22"/><lb ed="R093" n="0059a15"/>菩提。云無上正眞也。陀羅尼云總持。謂得一切智。總
<lb ed="X" n="0606a23"/><lb ed="R093" n="0059a16"/>持萬法也</note>。</p><p xml:id="pX31p0606a2305" cb:place="inline"><note place="inline">祥邁曰。內德通達。則有見而化者。外德
<lb ed="X" n="0606a24"/><lb ed="R093" n="0059a17"/>普聞。則有聞而化者。故其所度。至於無數百千。皆大
<lb ed="X" n="0606a25"/><lb ed="R093" n="0059a18"/>菩薩之德。地前無所矣</note>。</p>
<lb ed="X" n="0606a26"/><lb ed="R093" n="0059a19"/><p xml:id="pX31p0606a2601">及南曰。樂說辯。卽四辯之想。八地<anchor xml:id="nkr_note_add_0606a2601" n="0606a2601"/><anchor xml:id="beg0606a2601" n="0606a2601"/>已<anchor xml:id="end0606a2601"/>上。名不退位。
<lb ed="X" n="0606a27"/><lb ed="R093" n="0059a20"/>五地七地。得陀羅尼。說決定法。名不退輪。諸皆離
<pb ed="X" xml:id="X31.0612.0606b" n="0606b"/>
<lb ed="X" n="0606b01"/><lb ed="R093" n="0059b01"/>德也。住不退位者。得是道以處<anchor xml:id="nkr_note_add_0606b0101" n="0606b0101"/><anchor xml:id="beg0606b0101" n="0606b0101"/>己<anchor xml:id="end0606b0101"/>。轉不退輪者。運
<lb ed="X" n="0606b02"/><lb ed="R093" n="0059b02"/>是道以利人。此自覺覺他之德也。以慈修身者。意
<lb ed="X" n="0606b03"/><lb ed="R093" n="0059b03"/>在供濟。善入佛慧。謂能運漚和。通達大智。則所證
<lb ed="X" n="0606b04"/><lb ed="R093" n="0059b04"/>者明。到於彼岸。則所造者實。此內德也。由是充實
<lb ed="X" n="0606b05"/><lb ed="R093" n="0059b05"/>著現。故名稱普聞。此外德也。故能度衆生。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0606b06"/><lb ed="R093" n="0059b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0606b0601">其名曰<name role="" type="person">文殊師利</name>菩薩。觀世音菩薩。得大勢菩薩。常
<lb ed="X" n="0606b07"/><lb ed="R093" n="0059b07"/>精進菩薩。不休息菩薩。寶掌菩薩。<name role="" type="person">藥上菩薩</name>。勇施菩
<lb ed="X" n="0606b08"/><lb ed="R093" n="0059b08"/>薩。寶月菩薩。月光菩薩。滿月菩薩。大力菩薩。無量力
<lb ed="X" n="0606b09"/><lb ed="R093" n="0059b09"/>菩薩。越三界菩薩。<g ref="#CB02494">䟦</g>陀婆羅菩薩。彌勒菩薩。寶積菩
<lb ed="X" n="0606b10"/><lb ed="R093" n="0059b10"/>薩。導師菩薩。如是等菩薩摩訶薩。八萬人俱。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0606b11"/><lb ed="R093" n="0059b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0606b1101"><note place="inline">此經以智立体。故文殊居首。盖文殊具大智妙德。爲
<lb ed="X" n="0606b12"/><lb ed="R093" n="0059b12"/>法身体。爲諸佛師。爲世間眼。開佛知見。莫先於此。餘
<lb ed="X" n="0606b13"/><lb ed="R093" n="0059b13"/>各表此經之德也。盖由大智開佛知見。而助智以悲
<lb ed="X" n="0606b14"/><lb ed="R093" n="0059b14"/>歷脩中德。乃至道邪人正。則一乘之体。具方行之用
<lb ed="X" n="0606b15"/><lb ed="R093" n="0059b15"/>全矣。不及普賢者。自觀音<anchor xml:id="nkr_note_add_0606b1501" n="0606b1501"/><anchor xml:id="beg0606b1501" n="0606b1501"/>已<anchor xml:id="end0606b1501"/>下。皆普賢之行。但初且
<lb ed="X" n="0606b16"/><lb ed="R093" n="0059b16"/>以智立体。開佛知見。終至以行成德。乃見普賢。各專
<lb ed="X" n="0606b17"/><lb ed="R093" n="0059b17"/>表也</note>。</p>
<lb ed="X" n="0606b18"/><lb ed="R093" n="0059b18"/><p xml:id="pX31p0606b1801">戒環曰。觀音助智行悲。大勢具大德用。精進念不
<lb ed="X" n="0606b19"/><lb ed="R093" n="0059b19"/>退轉。不息億劫勤修。寶掌掌握法寶。藥王應機發
<lb ed="X" n="0606b20"/><lb ed="R093" n="0059b20"/>藥。勇施一切能捨。寶月覺體明淨。月光能除痴闇。
<lb ed="X" n="0606b21"/><lb ed="R093" n="0060a01"/>滿月兼上二德。大力負荷大法。無量力對境不動。
<lb ed="X" n="0606b22"/><lb ed="R093" n="0060a02"/>越三界不現身意。<g ref="#CB02494">䟦</g>陀羅善護正見。彌勒以慈續
<lb ed="X" n="0606b23"/><lb ed="R093" n="0060a03"/>佛。寶積能聚能利。導師導邪入正。此八萬之上首。
<lb ed="X" n="0606b24"/><lb ed="R093" n="0060a04"/>一經之表法也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0606b25"/><lb ed="R093" n="0060a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0606b2501">爾時世尊。四衆圍繞。供養恭敬。尊重讚歎。爲諸菩薩
<lb ed="X" n="0606b26"/><lb ed="R093" n="0060a06"/>說大乘經。名無量義敎菩薩法。佛所護念。佛說此經
<pb ed="X" xml:id="X31.0612.0606c" n="0606c"/>
<lb ed="X" n="0606c01"/><lb ed="R093" n="0060a07"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0606c0101" n="0606c0101"/><anchor xml:id="beg0606c0101" n="0606c0101"/>已<anchor xml:id="end0606c0101"/>。結跏趺坐。入於無量義處三昧。身心不動。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0606c02"/><lb ed="R093" n="0060a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0606c0201"><note place="inline">祥邁曰。示於一理一動一寂之開莫不具無量義。然
<lb ed="X" n="0606c03"/><lb ed="R093" n="0060a09"/>後可入妙法</note>。</p>
<lb ed="X" n="0606c04"/><lb ed="R093" n="0060a10"/><p xml:id="pX31p0606c0401">無量義經云。無量義者。從一實相生無量法。衆集
<lb ed="X" n="0606c05"/><lb ed="R093" n="0060a11"/>先說無量義經。經畢復入無量義定者。所以發妙
<lb ed="X" n="0606c06"/><lb ed="R093" n="0060a12"/>法端緖也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0606c07"/><lb ed="R093" n="0060a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0606c0701">爾時佛放眉間白毫相。光照東方萬八千世界。靡不
<lb ed="X" n="0606c08"/><lb ed="R093" n="0060a14"/>周遍。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0606c09"/><lb ed="R093" n="0060a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0606c0901"><note place="inline">戒環曰。一光周亘。全彰妙体也。白毫卽本覺妙明。東
<lb ed="X" n="0606c10"/><lb ed="R093" n="0060a16"/>方爲不動智境。萬八千界。依根塵識十八界言也</note>。</p>
<lb ed="X" n="0606c11"/><lb ed="R093" n="0060a17"/><p xml:id="pX31p0606c1101">及南曰。衆生迷此本明本智。成十八界。自爲限礙。
<lb ed="X" n="0606c12"/><lb ed="R093" n="0060a18"/>難造妙體。故將說法華。先現此瑞。使行人直下自
<lb ed="X" n="0606c13"/><lb ed="R093" n="0060a19"/>發本明。照了本智。則根塵識界。通爲智境。無復限
<lb ed="X" n="0606c14"/><lb ed="R093" n="0060b01"/>痴。廓達圓融。故言萬八千界。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0606c15"/><lb ed="R093" n="0060b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0606c1501">幷見彼諸比丘。比丘尼。優婆塞。優婆夷。諸修行得道
<lb ed="X" n="0606c16"/><lb ed="R093" n="0060b03"/>者。復見諸菩薩摩訶薩。種種因緣。種種信解。種種相
<lb ed="X" n="0606c17"/><lb ed="R093" n="0060b04"/>貌。行菩薩道。復見諸佛般涅槃者。復見諸佛般涅槃
<lb ed="X" n="0606c18"/><lb ed="R093" n="0060b05"/>後。以佛舍利起七寶塔。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0606c19"/><lb ed="R093" n="0060b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0606c1901"><note place="inline">祥邁曰。世間萬法。自識境觀之。悉皆幻惑。莫得其實。
<lb ed="X" n="0606c20"/><lb ed="R093" n="0060b07"/>自智境觀之。如是性相因緣。如是果報本末。咸一妙
<lb ed="X" n="0606c21"/><lb ed="R093" n="0060b08"/>明。無非實相。若諸衆生本明洞發。本智現前。則廓照
<lb ed="X" n="0606c22"/><lb ed="R093" n="0060b09"/>圓現。與佛不殊。妙体實相昭昭心目矣</note>。</p>
<lb ed="X" n="0606c23"/><lb ed="R093" n="0060b10"/><p xml:id="pX31p0606c2301">及南曰。始自比丘四衆。修行得道。次見菩薩諸佛
<lb ed="X" n="0606c24"/><lb ed="R093" n="0060b11"/>行相。終至涅槃起塔。是現衆生諸佛之始終也。一
<lb ed="X" n="0606c25"/><lb ed="R093" n="0060b12"/>光東照。周亘圓現。如此詳悉者。直依智境。示諸法
<lb ed="X" n="0606c26"/><lb ed="R093" n="0060b13"/>實相也。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X31.0612.0607a" n="0607a"/>
<lb ed="X" n="0607a01"/><lb ed="R093" n="0060b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0607a0101">爾時彌勒菩薩作是念。今者世尊現神變相。以何因
<lb ed="X" n="0607a02"/><lb ed="R093" n="0060b15"/>緣而有此端。今佛世尊。入於三昧。是不可思議。現希
<lb ed="X" n="0607a03"/><lb ed="R093" n="0060b16"/>有事。當以問誰。誰能答者。復作此念。是<name role="" type="person">文殊師利</name>。法
<lb ed="X" n="0607a04"/><lb ed="R093" n="0060b17"/>王之子。<anchor xml:id="nkr_note_add_0607a0401" n="0607a0401"/><anchor xml:id="beg0607a0401" n="0607a0401"/>已<anchor xml:id="end0607a0401"/>曾親近供養過去無量諸佛。必應見此希
<lb ed="X" n="0607a05"/><lb ed="R093" n="0060b18"/>有之相。我今當問。爾時比丘。比丘尼。優婆塞。優婆夷。
<lb ed="X" n="0607a06"/><lb ed="R093" n="0060b19"/>及諸天龍鬼神等。咸作此念。是佛光明神通之相。今
<lb ed="X" n="0607a07"/><lb ed="R093" n="0061a01"/>當問誰。爾時彌勒菩薩。欲自決疑。又觀四衆比丘。比
<lb ed="X" n="0607a08"/><lb ed="R093" n="0061a02"/>丘尼。優婆塞。優婆夷。及諸天龍鬼神等。衆會之心。而
<lb ed="X" n="0607a09"/><lb ed="R093" n="0061a03"/>問<name role="" type="person">文殊師利</name>言。以何因緣而有此瑞。神通之相。放大
<lb ed="X" n="0607a10"/><lb ed="R093" n="0061a04"/>光明。照于東方萬八千土。悉見彼佛國界莊嚴。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0607a11"/><lb ed="R093" n="0061a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0607a1101"><note place="inline">戒環曰。彌勒爲補處之主。欲作當來之利。故於此示
<lb ed="X" n="0607a12"/><lb ed="R093" n="0061a06"/>疑。以問文殊。爲世間之眼。欲發群盲之智。故於後援
<lb ed="X" n="0607a13"/><lb ed="R093" n="0061a07"/>占以證。是謂助發</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0607a14"/><lb ed="R093" n="0061a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0607a1401">爾時<name role="" type="person">文殊師利</name>。語彌勒菩薩摩訶薩。及諸大士。善男
<lb ed="X" n="0607a15"/><lb ed="R093" n="0061a09"/>子等。如我惟忖。今佛世尊。欲說大法。雨大法雨。吹大
<lb ed="X" n="0607a16"/><lb ed="R093" n="0061a10"/>法螺。擊大法鼓。演大法義。諸善男子。我於過去諸佛。
<lb ed="X" n="0607a17"/><lb ed="R093" n="0061a11"/>曾見此瑞。放斯光<anchor xml:id="nkr_note_add_0607a1701" n="0607a1701"/><anchor xml:id="beg0607a1701" n="0607a1701"/>已<anchor xml:id="end0607a1701"/>。卽說大法。是故當知。今佛現光。
<lb ed="X" n="0607a18"/><lb ed="R093" n="0061a12"/>亦復如是。欲令衆生咸得聞知。一切世間難信之法。
<lb ed="X" n="0607a19"/><lb ed="R093" n="0061a13"/>故現斯瑞。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0607a20"/><lb ed="R093" n="0061a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0607a2001"><note place="inline">戒環曰。雨以一味沾洽。螺以一音亘微。鼓以號令群
<lb ed="X" n="0607a21"/><lb ed="R093" n="0061a15"/>衆。義以開發隨宜</note>。</p><p xml:id="pX31p0607a2108" cb:place="inline"><note place="inline">及南曰。卽往證今啓人之信從
<lb ed="X" n="0607a22"/><lb ed="R093" n="0061a16"/>也</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0607a23"/><lb ed="R093" n="0061a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0607a2301">諸善男子。如過去無量無邊。不可思議阿僧祇劫。爾
<lb ed="X" n="0607a24"/><lb ed="R093" n="0061a18"/>時有佛。號日月燈明。如來。應供。正遍知。明行足。善逝。
<lb ed="X" n="0607a25"/><lb ed="R093" n="0061a19"/>世間解。無上士調御丈夫。天人師。佛。世尊。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0607a26"/><lb ed="R093" n="0061a20"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0607a2601"><note place="inline">阿僧云無數。劫云時分。欲原光端本始。而推之於無
<pb ed="X" xml:id="X31.0612.0607b" n="0607b"/>
<lb ed="X" n="0607b01"/><lb ed="R093" n="0061b01"/>數不思之劫者。此光此法。固始於無始。超乎數量也。
<lb ed="X" n="0607b02"/><lb ed="R093" n="0061b02"/>佛號日月灯者日顯晝月顯夜。灯則照於日月所不
<lb ed="X" n="0607b03"/><lb ed="R093" n="0061b03"/>照。而通乎晝夜之道。相續無窮。彼佛妙智眞明。兼三
<lb ed="X" n="0607b04"/><lb ed="R093" n="0061b04"/>者之德。故以爲號</note>。</p>
<lb ed="X" n="0607b05"/><lb ed="R093" n="0061b05"/><p xml:id="pX31p0607b0501">戒環曰。佛十號。初言本。終言迹。中言德。本謂眞性
<lb ed="X" n="0607b06"/><lb ed="R093" n="0061b06"/>一切如也。故曰如來。迹謂化道人天尊仰。故曰世
<lb ed="X" n="0607b07"/><lb ed="R093" n="0061b07"/>尊。德卽萬德種智事也。爲良福田。故應供養。圓具
<lb ed="X" n="0607b08"/><lb ed="R093" n="0061b08"/>四智。故能正遍知。萬行眞明曰明行足。善入塵勞。
<lb ed="X" n="0607b09"/><lb ed="R093" n="0061b09"/>窮盡萬法。曰善逝世間解證無等等。曰無上士。化
<lb ed="X" n="0607b10"/><lb ed="R093" n="0061b10"/>物不暴。挺然不屈。曰調御丈夫。三界模範。曰天人
<lb ed="X" n="0607b11"/><lb ed="R093" n="0061b11"/>師。自他覺滿曰佛。總而言之。從如實道來具萬德。
<lb ed="X" n="0607b12"/><lb ed="R093" n="0061b12"/>應物爲世所尊之號也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0607b13"/><lb ed="R093" n="0061b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0607b1301">演說正法。初善中善後善。其義深遠。其語巧妙。純一
<lb ed="X" n="0607b14"/><lb ed="R093" n="0061b14"/>無雜。具足淸白梵行之相。爲求聲聞者。說應四諦法。
<lb ed="X" n="0607b15"/><lb ed="R093" n="0061b15"/>度生老病死。究竟涅槃。爲求辟支佛者。說應十二因
<lb ed="X" n="0607b16"/><lb ed="R093" n="0061b16"/>緣法。爲諸菩薩。說應六波羅蜜。令得阿耨多羅三藐
<lb ed="X" n="0607b17"/><lb ed="R093" n="0061b17"/>三菩提。成一切種智。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0607b18"/><lb ed="R093" n="0061b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0607b1801"><note place="inline">祥邁曰。四諦者<anchor xml:id="nkr_note_orig_0607001" n="0607001"/>〔菩〕寂集道也</note>。</p><p xml:id="pX31p0607b1812" cb:place="inline"><note place="inline">祥邁曰。十二因緣者。
<lb ed="X" n="0607b19"/><lb ed="R093" n="0061b19"/>無明緣。行緣。識緣。名色緣。六入緣。觸緣。受緣。愛緣。執
<lb ed="X" n="0607b20"/><lb ed="R093" n="0061b20"/>緣。取緣。有緣。生緣也</note>。</p><p xml:id="pX31p0607b2009" cb:place="inline"><note place="inline">及南曰。於聲聞言涅槃。於辟
<lb ed="X" n="0607b21"/><lb ed="R093" n="0062a01"/>支菩薩言種智者。聲聞厭生死苦。取滅諦小果。故進
<lb ed="X" n="0607b22"/><lb ed="R093" n="0062a02"/>之於究竟涅槃。辟支利智。菩薩大根。故成之以一切
<lb ed="X" n="0607b23"/><lb ed="R093" n="0062a03"/>種智。一切種智。唯佛能具</note>。</p>
<lb ed="X" n="0607b24"/><lb ed="R093" n="0062a04"/><p xml:id="pX31p0607b2401">戒環曰。此叙灯明亦於一乘隨宜說三也。初中後
<lb ed="X" n="0607b25"/><lb ed="R093" n="0062a05"/>者。指三乘之法。皆應機契道。無不善也。藉權顯實
<lb ed="X" n="0607b26"/><lb ed="R093" n="0062a06"/>故其義深遠。方便隨機故其語巧妙。本於一乘故
<lb ed="X" n="0607b27"/><lb ed="R093" n="0062a07"/>純一無雜。明菩薩行故具足淸白梵行之相。以一
<pb ed="X" xml:id="X31.0612.0607c" n="0607c"/>
<lb ed="X" n="0607c01"/><lb ed="R093" n="0062a08"/>乘應三乘而說。故云說應四諦等。於二乘言求。於
<lb ed="X" n="0607c02"/><lb ed="R093" n="0062a09"/>菩薩不言求者。佛爲大事出興。本說敎菩薩法。故
<lb ed="X" n="0607c03"/><lb ed="R093" n="0062a10"/>不待求。於餘乘非所願說。特因樂小者求而後說
<lb ed="X" n="0607c04"/><lb ed="R093" n="0062a11"/>也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0607c05"/><lb ed="R093" n="0062a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0607c0501">次復有佛。亦名日月燈明。次復有佛。亦名日月燈明。
<lb ed="X" n="0607c06"/><lb ed="R093" n="0062a13"/>如是二萬佛皆同一字。號日月燈明。又同一姓。姓頗
<lb ed="X" n="0607c07"/><lb ed="R093" n="0062a14"/>羅墮。彌勒當知。初佛後佛。皆同一字。名日月燈明。十
<lb ed="X" n="0607c08"/><lb ed="R093" n="0062a15"/>號具足。所可說法。初中後善。其最後佛未出家時。有
<lb ed="X" n="0607c09"/><lb ed="R093" n="0062a16"/>八王子。一名有意。二名善意。三名無量意。四名寶意。
<lb ed="X" n="0607c10"/><lb ed="R093" n="0062a17"/>五名增意。六名除疑意。七名響意。八名法意。是八王
<lb ed="X" n="0607c11"/><lb ed="R093" n="0062a18"/>子。威德自在。各領四天下。是諸王子。聞父出家得阿
<lb ed="X" n="0607c12"/><lb ed="R093" n="0062a19"/>耨多羅三藐三菩提。悉捨王位。亦隨出家。發大乘意。
<lb ed="X" n="0607c13"/><lb ed="R093" n="0062b01"/>常修梵行。皆爲法師。<anchor xml:id="nkr_note_add_0607c1301" n="0607c1301"/><anchor xml:id="beg0607c1301" n="0607c1301"/>已<anchor xml:id="end0607c1301"/>於千萬佛所。植諸善本。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0607c14"/><lb ed="R093" n="0062b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0607c1401"><note place="inline">此又引然灯本始以明妙法傳續之由也。自初燈明
<lb ed="X" n="0607c15"/><lb ed="R093" n="0062b03"/>至最後燈明。有二萬佛。然灯卽最後燈明之王子也
<lb ed="X" n="0607c16"/><lb ed="R093" n="0062b04"/>名字性皆同者。明道同也。有八王子者。聖人示迹表
<lb ed="X" n="0607c17"/><lb ed="R093" n="0062b05"/>法也。依燈明有八意。表從妙明眞心。出妙觀察意。其
<lb ed="X" n="0607c18"/><lb ed="R093" n="0062b06"/>用有八也</note>。</p><p xml:id="pX31p0607c1805" cb:place="inline"><note place="inline">及南曰。智勝王子。有珍玩之具。聞父得
<lb ed="X" n="0607c19"/><lb ed="R093" n="0062b07"/>道。捨之而徃。其意同此。心王出三界家。則八識之子
<lb ed="X" n="0607c20"/><lb ed="R093" n="0062b08"/>隨出。而爲諸法師。亦若是矣</note>。</p>
<lb ed="X" n="0607c21"/><lb ed="R093" n="0062b09"/><p xml:id="pX31p0607c2101">戒環曰。妙心本空。而能有用。故名有意。此妙有也。
<lb ed="X" n="0607c22"/><lb ed="R093" n="0062b10"/>出乎妙心。用無不善。故名善意。此妙善也。量不可
<lb ed="X" n="0607c23"/><lb ed="R093" n="0062b11"/>測。名無量意。此妙量也。對境利用名寶意。此妙寶
<lb ed="X" n="0607c24"/><lb ed="R093" n="0062b12"/>也。觸類而長名增意。此妙增也。善能覺了名除疑
<lb ed="X" n="0607c25"/><lb ed="R093" n="0062b13"/>意。此妙覺也。應物如響名響意。此妙響也。建立萬
<lb ed="X" n="0607c26"/><lb ed="R093" n="0062b14"/>法名法意。此妙法也。領四天下者。未出家時未免
<pb ed="X" xml:id="X31.0612.0608a" n="0608a"/>
<lb ed="X" n="0608a01"/><lb ed="R093" n="0062b15"/>物累也。聞父得道捨位出家者。離情去累。乃趣正
<lb ed="X" n="0608a02"/><lb ed="R093" n="0062b16"/>覺之表也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0608a03"/><lb ed="R093" n="0062b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0608a0301">是時日月灯明佛。說大乘經名無量義敎菩薩法佛
<lb ed="X" n="0608a04"/><lb ed="R093" n="0062b18"/>所護念。說是經<anchor xml:id="nkr_note_add_0608a0401" n="0608a0401"/><anchor xml:id="beg0608a0401" n="0608a0401"/>已<anchor xml:id="end0608a0401"/>。卽於大衆中。結加趺坐。入於無量
<lb ed="X" n="0608a05"/><lb ed="R093" n="0062b19"/>義處三昧。身心不動。彌勒當知。爾時會中有二十億
<lb ed="X" n="0608a06"/><lb ed="R093" n="0062b20"/>菩薩。樂欲聽法。是諸菩薩。見此光明普照佛土。得未
<lb ed="X" n="0608a07"/><lb ed="R093" n="0063a01"/>曾有。欲知此光所爲因緣。時有菩薩。名曰妙光。有八
<lb ed="X" n="0608a08"/><lb ed="R093" n="0063a02"/>百弟子。是時日月燈明佛。從三昧起。因妙光菩薩。說
<lb ed="X" n="0608a09"/><lb ed="R093" n="0063a03"/>大乘經名妙法蓮華敎菩薩法佛所護念。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0608a10"/><lb ed="R093" n="0063a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0608a1001"><note place="inline">此言昔衆見瑞。欲知其緣。亦如今衆</note>。</p><p xml:id="pX31p0608a1015" cb:place="inline"><note place="inline">及南曰。妙光
<lb ed="X" n="0608a11"/><lb ed="R093" n="0063a05"/>卽文殊前身。昔因妙光而說者。爲其爲世間眼。能證
<lb ed="X" n="0608a12"/><lb ed="R093" n="0063a06"/>此法故。今亦因其助發</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0608a13"/><lb ed="R093" n="0063a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0608a1301">六十小劫。不起于座。時會聽者。亦坐一處六十小劫。
<lb ed="X" n="0608a14"/><lb ed="R093" n="0063a08"/>身心不動。聽佛所說。謂如食頃。是時衆中。無有一人
<lb ed="X" n="0608a15"/><lb ed="R093" n="0063a09"/>若身若心。而生懈倦。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0608a16"/><lb ed="R093" n="0063a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0608a1601"><note place="inline">及南曰。此言法華三昧眞知見力。不爲頃久推移。不
<lb ed="X" n="0608a17"/><lb ed="R093" n="0063a11"/>爲時劫加損故也</note>。</p>
<lb ed="X" n="0608a18"/><lb ed="R093" n="0063a12"/><p xml:id="pX31p0608a1801">戒環曰。昔衆六十小劫謂如食頃。今衆五十小劫
<lb ed="X" n="0608a19"/><lb ed="R093" n="0063a13"/>謂如半日。皆由得法華三昧。於道不倦如此。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0608a20"/><lb ed="R093" n="0063a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0608a2001">日月燈明佛。於六十小劫。說是經<anchor xml:id="nkr_note_add_0608a2001" n="0608a2001"/><anchor xml:id="beg0608a2001" n="0608a2001"/>已<anchor xml:id="end0608a2001"/>。卽於梵魔沙門
<lb ed="X" n="0608a21"/><lb ed="R093" n="0063a15"/>婆羅門。及天人阿修羅衆中。而宣此言。如來於今日
<lb ed="X" n="0608a22"/><lb ed="R093" n="0063a16"/>中夜。當入無餘涅槃。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0608a23"/><lb ed="R093" n="0063a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0608a2301"><note place="inline">祥邁曰。涅槃此云滅度。謂滅盡諸苦。度生死海。眞常
<lb ed="X" n="0608a24"/><lb ed="R093" n="0063a18"/>道果之號。非喪亡之號也。眞常者。生靈性名之大本
<lb ed="X" n="0608a25"/><lb ed="R093" n="0063a19"/>也。聖人復還元覺。不沉諸妄。不受諸變。故曰眞常。與
<lb ed="X" n="0608a26"/><lb ed="R093" n="0063a20"/>儒所謂復則不妄。老所謂復命曰常。同意</note>。</p>
<lb ed="X" n="0608a27"/><lb ed="R093" n="0063a21"/><p xml:id="pX31p0608a2701">經<anchor xml:id="nkr_note_add_0608a2701" n="0608a2701"/><anchor xml:id="beg0608a2701" n="0608a2701"/>已<anchor xml:id="end0608a2701"/>唱滅。欲付大事。故今佛經<anchor xml:id="nkr_note_add_0608a2702" n="0608a2702"/><anchor xml:id="beg0608a2702" n="0608a2702"/>已<anchor xml:id="end0608a2702"/>。亦云不久涅槃。
<pb ed="X" xml:id="X31.0612.0608b" n="0608b"/>
<lb ed="X" n="0608b01"/><lb ed="R093" n="0063b01"/>欲以妙法付囑有在也。有餘無餘者。小乘厭生死
<lb ed="X" n="0608b02"/><lb ed="R093" n="0063b02"/>苦。欲速出三界。滯於偏眞。證性未圓。故名有餘。大
<lb ed="X" n="0608b03"/><lb ed="R093" n="0063b03"/>乘離生死。見無退無出。凝然常寂。證性<anchor xml:id="nkr_note_add_0608b0301" n="0608b0301"/><anchor xml:id="beg0608b0301" n="0608b0301"/>已<anchor xml:id="end0608b0301"/>圓。故名
<lb ed="X" n="0608b04"/><lb ed="R093" n="0063b04"/>無餘。今云入涅槃者。示脫幻妄塵擾。而反乎本眞
<lb ed="X" n="0608b05"/><lb ed="R093" n="0063b05"/>凝寂也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0608b06"/><lb ed="R093" n="0063b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0608b0601">時有菩薩。名曰德藏。日月燈明佛。卽授其記。吿諸比
<lb ed="X" n="0608b07"/><lb ed="R093" n="0063b07"/>丘。是<name role="" type="person">德藏菩薩</name>。次當作佛。號曰淨身。多陀阿伽度。阿
<lb ed="X" n="0608b08"/><lb ed="R093" n="0063b08"/>羅訶。三藐三佛陀。佛授記<anchor xml:id="nkr_note_add_0608b0801" n="0608b0801"/><anchor xml:id="beg0608b0801" n="0608b0801"/>已<anchor xml:id="end0608b0801"/>。便於中夜。入無餘涅槃。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0608b09"/><lb ed="R093" n="0063b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0608b0901"><note place="inline">祥邁曰。多陀阿伽度。云如來。阿羅訶云應供。三藐三
<lb ed="X" n="0608b10"/><lb ed="R093" n="0063b10"/>佛云正遍正覺。略稱十號之三也</note>。</p>
<lb ed="X" n="0608b11"/><lb ed="R093" n="0063b11"/><p xml:id="pX31p0608b1101">戒環曰。亦如今說經後。記諸弟子也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0608b12"/><lb ed="R093" n="0063b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0608b1201">佛滅度後。妙光菩薩。持妙法蓮華經。滿八十小劫。爲
<lb ed="X" n="0608b13"/><lb ed="R093" n="0063b13"/>人演說。日月燈明佛八子。皆師妙光。妙光敎化。令其
<lb ed="X" n="0608b14"/><lb ed="R093" n="0063b14"/>堅固阿耨多羅三藐三菩提。是諸王子。供養無量百
<lb ed="X" n="0608b15"/><lb ed="R093" n="0063b15"/>千萬億佛。<anchor xml:id="nkr_note_add_0608b1501" n="0608b1501"/><anchor xml:id="beg0608b1501" n="0608b1501"/>已<anchor xml:id="end0608b1501"/>皆成佛道。其最後成佛者。名曰然燈。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0608b16"/><lb ed="R093" n="0063b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0608b1601"><note place="inline">及南曰。是道出於本覺明心。而常資妙光。智體傳續
<lb ed="X" n="0608b17"/><lb ed="R093" n="0063b17"/>不窮。如一燈明然百千灯。其明不窮。其光不二。此妙
<lb ed="X" n="0608b18"/><lb ed="R093" n="0063b18"/>法大本也。故援引止此</note>。</p><p xml:id="pX31p0608b1810" cb:place="inline"><note place="inline">祥邁曰。大覺滅度譬薪火
<lb ed="X" n="0608b19"/><lb ed="R093" n="0063b19"/>者。以薪雖窮。而火傳不知其盡。所謂不滅也</note>。</p>
<lb ed="X" n="0608b20"/><lb ed="R093" n="0063b20"/><p xml:id="pX31p0608b2001">戒環曰。妙光。昔助燈明爲然燈之師。今助釋迦續
<lb ed="X" n="0608b21"/><lb ed="R093" n="0064a01"/>燈明之道。八子生於燈明師於妙光。至其成佛。又
<lb ed="X" n="0608b22"/><lb ed="R093" n="0064a02"/>號然燈。而然燈又爲釋迦之師。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0608b23"/><lb ed="R093" n="0064a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0608b2301">八百弟子中。有一人。號曰求名。貪著利養。雖復讀誦
<lb ed="X" n="0608b24"/><lb ed="R093" n="0064a04"/>衆經。而不通利。多所忘失。故號求名。是人亦以種諸
<lb ed="X" n="0608b25"/><lb ed="R093" n="0064a05"/>善根因緣故。得値無量百千萬億諸佛。供養恭敬。尊
<lb ed="X" n="0608b26"/><lb ed="R093" n="0064a06"/>重讚歎。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X31.0612.0608c" n="0608c"/>
<lb ed="X" n="0608c01"/><lb ed="R093" n="0064a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0608c0101"><note place="inline">及南曰。彌勒初心。貪着小乘利養。故於衆經。唯求名
<lb ed="X" n="0608c02"/><lb ed="R093" n="0064a08"/>言。無所通達。忘失正見。<g ref="#CB15166">𫎇</g>灯明敎故。得値多佛趨補
<lb ed="X" n="0608c03"/><lb ed="R093" n="0064a09"/>處</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0608c04"/><lb ed="R093" n="0064a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0608c0401">彌勒當知。爾時妙光菩薩。豈異人乎。我身是也。求名
<lb ed="X" n="0608c05"/><lb ed="R093" n="0064a11"/>菩薩。汝身是也。今見此瑞。與本無異。是故惟忖。今日
<lb ed="X" n="0608c06"/><lb ed="R093" n="0064a12"/>如來。當說大乘經。名妙法蓮華。敎菩薩法。佛所護念。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0608c07"/><lb ed="R093" n="0064a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0608c0701"><note place="inline">祥邁曰。引瑞事同。今所忖唯此。且又廣引三昧唱滅
<lb ed="X" n="0608c08"/><lb ed="R093" n="0064a14"/>等者。意在冥叙一經本末。故廣引之。事皆契後文</note>。</p>
<lb ed="X" n="0608c09"/><lb ed="R093" n="0064a15"/><p xml:id="pX31p0608c0901">戒環曰。今昔之事。宛然相契。則將說法華。斷可忖矣。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0608c10"/><lb ed="R093" n="0064a16"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">方便品第二</cb:mulu><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0608c1001">○方便品第二</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0608c11"/><lb ed="R093" n="0064a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0608c1101">方便者。謂諸法寂滅相。不可言說。惟方便開示。使
<lb ed="X" n="0608c12"/><lb ed="R093" n="0064a18"/>自得之。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0608c13"/><lb ed="R093" n="0064a19"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0608c1301">爾時世尊。從三昧安詳而起。吿舍利弗。諸佛智慧。甚
<lb ed="X" n="0608c14"/><lb ed="R093" n="0064b01"/>深無量。其智慧門。難解難入。一切聲聞辟支佛。所不
<lb ed="X" n="0608c15"/><lb ed="R093" n="0064b02"/>能知。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0608c16"/><lb ed="R093" n="0064b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0608c1601"><note place="inline">□□□□無量義三昧起也□□二智一乘之深也。
<lb ed="X" n="0608c17"/><lb ed="R093" n="0064b04"/>諸佛智慧。指權實二智也。權智說法。實智證法。其智
<lb ed="X" n="0608c18"/><lb ed="R093" n="0064b05"/>慧門。指一乘妙法也</note>。</p>
<lb ed="X" n="0608c19"/><lb ed="R093" n="0064b06"/><p xml:id="pX31p0608c1901">戒環曰。經初發緖。獨因文殊。而出定輙吿鶖子者。
<lb ed="X" n="0608c20"/><lb ed="R093" n="0064b07"/>此經。以智立體。會權歸實。文殊爲實智之首。鶖子
<lb ed="X" n="0608c21"/><lb ed="R093" n="0064b08"/>爲權智第一。所以吿之之意。在引權入實也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0608c22"/><lb ed="R093" n="0064b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0608c2201">所以者何。佛曾親近百千萬億無數諸佛。盡行諸佛
<lb ed="X" n="0608c23"/><lb ed="R093" n="0064b10"/>無量道法。勇猛精進。名稱普聞。成就甚深未曾有法。
<lb ed="X" n="0608c24"/><lb ed="R093" n="0064b11"/>隨宜所說。意趣難解。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0608c25"/><lb ed="R093" n="0064b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0608c2501"><note place="inline">祥邁曰。如此深難者。將以引權入實也。三歸一。欲發
<lb ed="X" n="0608c26"/><lb ed="R093" n="0064b13"/>歎二乘願慕</note>。</p>
<pb ed="X" xml:id="X31.0612.0609a" n="0609a"/>
<lb ed="X" n="0609a01"/><lb ed="R093" n="0064b14"/><p xml:id="pX31p0609a0101">戒環曰。釋上智深法深之由也。親無數佛。則所學
<lb ed="X" n="0609a02"/><lb ed="R093" n="0064b15"/>之深。行無量道。則所造之深。勇猛精進。則建志之
<lb ed="X" n="0609a03"/><lb ed="R093" n="0064b16"/>深。名稱普聞。則積德之深。成就深法。則所證之深。
<lb ed="X" n="0609a04"/><lb ed="R093" n="0064b17"/>隨宜所說。則方便之深。所以難解難入也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0609a05"/><lb ed="R093" n="0064b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0609a0501">舍利弗。吾從成佛<anchor xml:id="nkr_note_add_0609a0501" n="0609a0501"/><anchor xml:id="beg0609a0501" n="0609a0501"/>已<anchor xml:id="end0609a0501"/>來。種種因緣。種種譬喩。廣演言
<lb ed="X" n="0609a06"/><lb ed="R093" n="0064b19"/>敎。無數方便。引導衆生。令離諸著。所以者何。如來方
<lb ed="X" n="0609a07"/><lb ed="R093" n="0065a01"/>便知見彼羅蜜。皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0609a0701" n="0609a0701"/><anchor xml:id="beg0609a0701" n="0609a0701"/>已<anchor xml:id="end0609a0701"/>具足。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0609a08"/><lb ed="R093" n="0065a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0609a0801"><note place="inline">及南曰。世尊出興。種種演說。方便導生。皆由權實二智耳</note>。</p>
<lb ed="X" n="0609a09"/><lb ed="R093" n="0065a03"/><p xml:id="pX31p0609a0901">戒環曰。方便波羅蜜。權智也。知見波羅蜜。實智也。
<lb ed="X" n="0609a10"/><lb ed="R093" n="0065a04"/>非權不能導生。非實不能離著。故須兩具也。諸著
<lb ed="X" n="0609a11"/><lb ed="R093" n="0065a05"/>者。麤卽六塵業。細卽二乘法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0609a12"/><lb ed="R093" n="0065a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0609a1201">舍利弗。如來知見。廣大深遠。無量無礙。力無所畏。禪
<lb ed="X" n="0609a13"/><lb ed="R093" n="0065a07"/>定解脫三昧。深入無際。成就一切未曾有法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0609a14"/><lb ed="R093" n="0065a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0609a1401"><note place="inline">祥邁曰。此歎實智證法。盖是智也。攝一切法。如空包
<lb ed="X" n="0609a15"/><lb ed="R093" n="0065a09"/>色。融一切相。如海納流。故福廣大深遠</note>。</p>
<lb ed="X" n="0609a16"/><lb ed="R093" n="0065a10"/><p xml:id="pX31p0609a1601">戒環曰。如來眞知見力。廣無不容。深無不極。故四
<lb ed="X" n="0609a17"/><lb ed="R093" n="0065a11"/>無量心。四無礙辯。十力四無畏。深禪大定。諸解脫
<lb ed="X" n="0609a18"/><lb ed="R093" n="0065a12"/>法。諸三昧門。一一深造實際。凡一切未曾有法。無
<lb ed="X" n="0609a19"/><lb ed="R093" n="0065a13"/>不由此成就。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0609a20"/><lb ed="R093" n="0065a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0609a2001">舍利弗。如來能種種分別。巧說諸法。言詞柔軟。悅可
<lb ed="X" n="0609a21"/><lb ed="R093" n="0065a15"/>衆心。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0609a22"/><lb ed="R093" n="0065a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0609a2201"><note place="inline">祥邁曰。此難權智說法</note>。</p>
<lb ed="X" n="0609a23"/><lb ed="R093" n="0065a17"/><p xml:id="pX31p0609a2301">戒環曰。如來眞方便。力能分別萬法。巧說三乘。曲
<lb ed="X" n="0609a24"/><lb ed="R093" n="0065a18"/>徇機宣。故言詞柔軟。稱適物性。故悅可衆心。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0609a25"/><lb ed="R093" n="0065a19"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0609a2501">舍利弗。取要言之。無量無邊未曾有法。佛悉成就。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X31.0612.0609b" n="0609b"/>
<lb ed="X" n="0609b01"/><lb ed="R093" n="0065b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0609b0101"><note place="inline">祥邁曰。結二智德用也</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0609b02"/><lb ed="R093" n="0065b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0609b0201">止。舍利弗。不須復說。所以者何。佛所成就第一希有
<lb ed="X" n="0609b03"/><lb ed="R093" n="0065b03"/>難解之法。唯佛與佛。乃能究盡諸法實相。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0609b04"/><lb ed="R093" n="0065b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0609b0401"><note place="inline">乃南曰。如是實相。觸事而眞。擬之卽差。言之卽乖也。
<lb ed="X" n="0609b05"/><lb ed="R093" n="0065b05"/>言諸儒生類无能解者。以卽諸世諦性相。而默得於
<lb ed="X" n="0609b06"/><lb ed="R093" n="0065b06"/>色心之外爲難也</note>。</p>
<lb ed="X" n="0609b07"/><lb ed="R093" n="0065b07"/><p xml:id="pX31p0609b0701">戒環曰。止之不說。益顯深妙也。第一難解之法。卽
<lb ed="X" n="0609b08"/><lb ed="R093" n="0065b08"/>實相妙法。非言所及。故不須復說。非意所到。故希
<lb ed="X" n="0609b09"/><lb ed="R093" n="0065b09"/>有難解。非二乘所造。故唯佛能究。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0609b10"/><lb ed="R093" n="0065b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0609b1001">所謂諸法。如是相。如是性。如是體。如是力。如是作。如
<lb ed="X" n="0609b11"/><lb ed="R093" n="0065b11"/>是因。如是緣。如是果。如是報。如是本末究竟等。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0609b12"/><lb ed="R093" n="0065b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0609b1201"><note place="inline">補註曰。舊約四聖六凡十法界而說。以一界各具十
<lb ed="X" n="0609b13"/><lb ed="R093" n="0065b13"/>如。合爲十界百如。攝爲百界千如。融之以至於無盡。
<lb ed="X" n="0609b14"/><lb ed="R093" n="0065b14"/>此乃卽實相而明法性也。又作三觀而釋。空則是相
<lb ed="X" n="0609b15"/><lb ed="R093" n="0065b15"/>如。假則如是相。中則相如是。此乃卽實相而明觀智
<lb ed="X" n="0609b16"/><lb ed="R093" n="0065b16"/>也。然此正明諸法實相。乃一乘極談。不應作如如理
<lb ed="X" n="0609b17"/><lb ed="R093" n="0065b17"/>性釋之。況十如三觀。方是大乘圓融之法。於一乘實
<lb ed="X" n="0609b18"/><lb ed="R093" n="0065b18"/>相。同途異轍。達者審之</note>。</p>
<lb ed="X" n="0609b19"/><lb ed="R093" n="0065b19"/><p xml:id="pX31p0609b1901">戒環曰。上所謂實相者。卽世間諸法。性相體力。本
<lb ed="X" n="0609b20"/><lb ed="R093" n="0065b20"/>末究竟等是也。可見爲相。相本爲性。形具爲體。利
<lb ed="X" n="0609b21"/><lb ed="R093" n="0065b21"/>用爲力。乍起爲作。資始爲因。助因爲緣。緣熟爲果。
<lb ed="X" n="0609b22"/><lb ed="R093" n="0066a01"/>應果爲報。始終爲本末。窮盡爲究竟。一切諸法。不
<lb ed="X" n="0609b23"/><lb ed="R093" n="0066a02"/>離此十。亦各具此十也。如是者。隨事執法之辭。謂
<lb ed="X" n="0609b24"/><lb ed="R093" n="0066a03"/>諸法有如是之相。如是之性。乃至如是而始終。如
<lb ed="X" n="0609b25"/><lb ed="R093" n="0066a04"/>是而窮盡。無非實相也。卽此而推。現前種種。松直
<lb ed="X" n="0609b26"/><lb ed="R093" n="0066a05"/>棘曲。鵠白烏黑。竹如是翠。花如是黃。凡卽諸世諦
<lb ed="X" n="0609b27"/><lb ed="R093" n="0066a06"/>之事。無非實相也。唯其卽世諦。而無非實相。故證
<pb ed="X" xml:id="X31.0612.0609c" n="0609c"/>
<lb ed="X" n="0609c01"/><lb ed="R093" n="0066a07"/>之者。當不虧其天眞。不離其當體。而默得於色心
<lb ed="X" n="0609c02"/><lb ed="R093" n="0066a08"/>之外。是謂第一希有難解之法也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0609c03"/><lb ed="R093" n="0066a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0609c0301">爾時大衆中。有諸聲聞。漏盡阿羅漢。各作是念。今者
<lb ed="X" n="0609c04"/><lb ed="R093" n="0066a10"/>世尊。何故殷勤稱歎方便。而作是言。佛所得法。甚深
<lb ed="X" n="0609c05"/><lb ed="R093" n="0066a11"/>難解。有所言說。意趣難知。一切聲聞辟支佛。所不能
<lb ed="X" n="0609c06"/><lb ed="R093" n="0066a12"/>及。佛說一解脫義。我等亦得此法。到於涅槃。而今不
<lb ed="X" n="0609c07"/><lb ed="R093" n="0066a13"/>知是義所趣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0609c08"/><lb ed="R093" n="0066a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0609c0801"><note place="inline">及南曰。二乘聞佛深難二智。而不能解。故疑之。從而
<lb ed="X" n="0609c09"/><lb ed="R093" n="0066a15"/>作是言。佛說<anchor xml:id="nkr_note_add_0609c0901" n="0609c0901"/><anchor xml:id="beg0609c0901" n="0609c0901"/>已<anchor xml:id="end0609c0901"/>下。皆叙佛前言</note>。</p>
<lb ed="X" n="0609c10"/><lb ed="R093" n="0066a16"/><p xml:id="pX31p0609c1001">戒環曰。佛說下。因佛難解脫諸三昧。遂以二乘解
<lb ed="X" n="0609c11"/><lb ed="R093" n="0066a17"/>脫。等佛解脫。謂<anchor xml:id="nkr_note_add_0609c1101" n="0609c1101"/><anchor xml:id="beg0609c1101" n="0609c1101"/>己已<anchor xml:id="end0609c1101"/>得。不知二乘但離虗妄名爲
<lb ed="X" n="0609c12"/><lb ed="R093" n="0066a18"/>解脫。其實未得一切解脫也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0609c13"/><lb ed="R093" n="0066a19"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0609c1301">爾時舍利弗。知四衆心疑。自亦未了。而白佛言。世尊。
<lb ed="X" n="0609c14"/><lb ed="R093" n="0066b01"/>何因何緣。殷勤稱歎諸佛第一方便。甚深微妙難解
<lb ed="X" n="0609c15"/><lb ed="R093" n="0066b02"/>之法。我自昔來。未曾從佛聞如是說。今者四衆咸皆
<lb ed="X" n="0609c16"/><lb ed="R093" n="0066b03"/>有疑。惟願世尊敷演斯事。爾時佛吿舍利弗。止止。不
<lb ed="X" n="0609c17"/><lb ed="R093" n="0066b04"/>須復說。若說是事。一切世間諸天及人。皆當驚疑。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0609c18"/><lb ed="R093" n="0066b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0609c1901"><note place="inline">祥邁曰。此乃身子發問之詞</note>。</p><p xml:id="pX31p0609c1912" cb:place="inline"><note place="inline">及南曰。佛止不說。謂
<lb ed="X" n="0609c19"/><lb ed="R093" n="0066b06"/>道大機小。聞者驚疑</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0609c20"/><lb ed="R093" n="0066b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0609c2101">舍利弗。重白佛言。世尊。唯願說之。惟願說之。爾時佛
<lb ed="X" n="0609c21"/><lb ed="R093" n="0066b08"/>吿舍利弗。我今此衆。無復枝葉。純有眞實。舍利弗。如
<lb ed="X" n="0609c22"/><lb ed="R093" n="0066b09"/>是增上慢人。退亦佳矣。汝今善聽。當爲汝說。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0609c23"/><lb ed="R093" n="0066b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0609c2401"><note place="inline">戒環曰。佛依小根而止。身子依大根而請。爲法之切
<lb ed="X" n="0609c24"/><lb ed="R093" n="0066b11"/>如比。夫枝葉譬鎻末之衆。眞實譬成德之衆</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0609c25"/><lb ed="R093" n="0066b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0609c2601">佛吿舍利弗。如是妙法。諸佛如來。時乃說之。如優曇
<lb ed="X" n="0609c26"/><lb ed="R093" n="0066b13"/>鉢華。時一現耳。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X31.0612.0610a" n="0610a"/>
<lb ed="X" n="0610a01"/><lb ed="R093" n="0066b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0610a0101"><note place="inline">及南曰。此妙法卽佛知見。與所謂是法非思量分別
<lb ed="X" n="0610a02"/><lb ed="R093" n="0066b15"/>所解者盡此矣。直可非思量分別而解之</note>。</p>
<lb ed="X" n="0610a03"/><lb ed="R093" n="0066b16"/><p xml:id="pX31p0610a0301">戒環曰。直指妙法全體也。優曇此云靈瑞華。三千
<lb ed="X" n="0610a04"/><lb ed="R093" n="0066b17"/>年一現。現則金輪王出。譬妙法爲一大事。時乃說
<lb ed="X" n="0610a05"/><lb ed="R093" n="0066b18"/>之。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0610a06"/><lb ed="R093" n="0066b19"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0610a0601">所以者何。我以無數方便種種因緣。譬喩言<anchor xml:id="nkr_note_orig_0610001" n="0610001"/>詢。演說
<lb ed="X" n="0610a07"/><lb ed="R093" n="0066b20"/>諸法。是法非思量分別之所能解。唯有諸佛。乃能知
<lb ed="X" n="0610a08"/><lb ed="R093" n="0067a01"/>之。所以者何。諸佛世尊。唯以一大事因緣故。出現於
<lb ed="X" n="0610a09"/><lb ed="R093" n="0067a02"/>世。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0610a10"/><lb ed="R093" n="0067a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0610a1001"><note place="inline">及南曰。一大事。卽諸佛知見。當人妙心。萬法實相。無
<lb ed="X" n="0610a11"/><lb ed="R093" n="0067a04"/>二無三。故曰一此非小緣。故曰大事</note>。</p>
<lb ed="X" n="0610a12"/><lb ed="R093" n="0067a05"/><p xml:id="pX31p0610a1201">戒環曰。云我以方便演說。卽明權也。云是法非思
<lb ed="X" n="0610a13"/><lb ed="R093" n="0067a06"/>量所解。顯實也。所以非思量分別者。離識情也。唯
<lb ed="X" n="0610a14"/><lb ed="R093" n="0067a07"/>佛能知。非二乘法也。一大事者。一乘妙法也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0610a15"/><lb ed="R093" n="0067a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0610a1501">舍利弗。云何名諸佛世尊。唯以一大事因緣故。出現
<lb ed="X" n="0610a16"/><lb ed="R093" n="0067a09"/>於世。諸佛世尊。欲令衆生開佛知見。使得淸淨故。出
<lb ed="X" n="0610a17"/><lb ed="R093" n="0067a10"/>現於世。欲示衆生佛之知見故。出現於世。欲令衆生
<lb ed="X" n="0610a18"/><lb ed="R093" n="0067a11"/>悟佛知見故。出現於世。欲令衆生入佛知見道故。出
<lb ed="X" n="0610a19"/><lb ed="R093" n="0067a12"/>現於世。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0610a20"/><lb ed="R093" n="0067a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0610a2001"><note place="inline">及南曰。此眞知見。生佛等有。本來淸淨。唯人以妄塵
<lb ed="X" n="0610a21"/><lb ed="R093" n="0067a14"/>所染。光明所覆。而自迷失。故佛與開示。使得其本來
<lb ed="X" n="0610a22"/><lb ed="R093" n="0067a15"/>淸淨者。而自悟入。不復迷失也。開者破無明之封蔀。
<lb ed="X" n="0610a23"/><lb ed="R093" n="0067a16"/>示者指所迷之眞體。悟者豁然洞視。入者深造自得。
<lb ed="X" n="0610a24"/><lb ed="R093" n="0067a17"/>而證一切種智。是謂佛知見道也</note>。</p>
<lb ed="X" n="0610a25"/><lb ed="R093" n="0067a18"/><p xml:id="pX31p0610a2501">戒環曰。徵釋上義。明諸佛出興本懷也。佛知見者。
<lb ed="X" n="0610a26"/><lb ed="R093" n="0067a19"/>徹了實相。眞知眞見也。在法名一佛乘。在因名一
<lb ed="X" n="0610a27"/><lb ed="R093" n="0067a20"/>大事。在果名一切種智。故曰諸佛因一大事故出
<pb ed="X" xml:id="X31.0612.0610b" n="0610b"/>
<lb ed="X" n="0610b01"/><lb ed="R093" n="0067b01"/>興。爲一佛乘故說法。欲令衆生開佛知見。而究竟
<lb ed="X" n="0610b02"/><lb ed="R093" n="0067b02"/>皆得一切<anchor xml:id="nkr_note_orig_0610002" n="0610002"/>稱知也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0610b03"/><lb ed="R093" n="0067b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0610b0301">舍利弗。是爲諸佛。以一大事因緣故。出現於世。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0610b04"/><lb ed="R093" n="0067b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0610b0401"><note place="inline">祥邁曰。此結釋也</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0610b05"/><lb ed="R093" n="0067b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0610b0501">佛吿舍利弗。諸佛如來。但敎化菩薩。諸有所作。常爲
<lb ed="X" n="0610b06"/><lb ed="R093" n="0067b06"/>一事。唯以佛之知見。示悟衆生。舍利弗。如來<anchor xml:id="nkr_note_add_0610b0601" n="0610b0601"/><anchor xml:id="beg0610b0601" n="0610b0601"/>但<anchor xml:id="end0610b0601"/>以一
<lb ed="X" n="0610b07"/><lb ed="R093" n="0067b07"/>佛乘故。爲衆生說法。無有餘乘若二若三。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0610b08"/><lb ed="R093" n="0067b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0610b0801"><note place="inline">戒環曰。諸佛爲一大事出現故。諸有所作常爲一事。
<lb ed="X" n="0610b09"/><lb ed="R093" n="0067b09"/>以此而敎菩薩。以此而示衆生。以此而諸說法。曾無
<lb ed="X" n="0610b10"/><lb ed="R093" n="0067b10"/>他道也</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0610b11"/><lb ed="R093" n="0067b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0610b1101">舍利弗。一切十方諸佛。法亦如是。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0610b12"/><lb ed="R093" n="0067b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0610b1201"><note place="inline">及南曰。此言十方道同也</note>。</p>
<lb ed="X" n="0610b13"/><lb ed="R093" n="0067b13"/><p xml:id="pX31p0610b1301">戒環曰。亦莫不由斯道也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0610b14"/><lb ed="R093" n="0067b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0610b1401">舍利弗。過去諸佛。以無量無數方便。種種因緣。譬喩
<lb ed="X" n="0610b15"/><lb ed="R093" n="0067b15"/>言詞。而爲衆生演說諸法。是法皆爲一佛乘故。是諸
<lb ed="X" n="0610b16"/><lb ed="R093" n="0067b16"/>衆生。從諸佛聞法。究竟皆得一切種智。舍利弗。未來
<lb ed="X" n="0610b17"/><lb ed="R093" n="0067b17"/>諸佛當出於世。亦以無量無數方便。種種因緣。譬喩
<lb ed="X" n="0610b18"/><lb ed="R093" n="0067b18"/>言詞。而爲衆生演說諸法。是法皆爲一佛乘故。是諸
<lb ed="X" n="0610b19"/><lb ed="R093" n="0067b19"/>衆生。從佛聞法。究竟皆得一切種智。舍利弗。現在十
<lb ed="X" n="0610b20"/><lb ed="R093" n="0068a01"/>方無量百千萬億佛土中。諸佛世尊。多所饒益。安樂
<lb ed="X" n="0610b21"/><lb ed="R093" n="0068a02"/>衆生。是諸佛亦以無量無數方便。種種因緣。譬喩言
<lb ed="X" n="0610b22"/><lb ed="R093" n="0068a03"/>詞。而爲<anchor xml:id="nkr_note_orig_0610003" n="0610003"/>種生演說諸法。是法皆爲一佛乘故。是諸衆
<lb ed="X" n="0610b23"/><lb ed="R093" n="0068a04"/>生。從佛聞法。究竟皆得一切種智。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0610b24"/><lb ed="R093" n="0068a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0610b2401"><note place="inline">戒環曰。雖說百千億無數諸法門。其實爲一乘一切
<lb ed="X" n="0610b25"/><lb ed="R093" n="0068a06"/>種智。卽佛果智也</note>。</p><p xml:id="pX31p0610b2508" cb:place="inline"><note place="inline">及南曰。言說雖三。究竟則一</note>。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X31.0612.0610c" n="0610c"/>
<lb ed="X" n="0610c01"/><lb ed="R093" n="0068a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0610c0101">舍利弗。是諸佛但敎化菩薩。欲以佛之知見。示衆生
<lb ed="X" n="0610c02"/><lb ed="R093" n="0068a08"/>故。欲以佛之知見。悟衆生故。令衆生入佛之知見故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0610c03"/><lb ed="R093" n="0068a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0610c0301"><note place="inline">戒環曰。結指歸同也。不言開者。云敎化卽開義</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0610c04"/><lb ed="R093" n="0068a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0610c0401">舍利弗。我今亦復如是。知諸衆生。有種種欲。深心所
<lb ed="X" n="0610c05"/><lb ed="R093" n="0068a11"/>著。隨其本性。以種種因緣。譬喩言詞方便力。而爲說
<lb ed="X" n="0610c06"/><lb ed="R093" n="0068a12"/>法。舍利弗。如此皆爲得一佛乘。一切種智故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0610c07"/><lb ed="R093" n="0068a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0610c0701"><note place="inline">戒環曰。此言自行道同。謂我今說法。皆式諸佛。種種
<lb ed="X" n="0610c08"/><lb ed="R093" n="0068a14"/>欲着。或依濁業欲五塵着愛染。或依淨業欲小果着
<lb ed="X" n="0610c09"/><lb ed="R093" n="0068a15"/>二乘</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0610c10"/><lb ed="R093" n="0068a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0610c1001">舍利弗。十方世界中。尙無二乘。何況有三。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0610c11"/><lb ed="R093" n="0068a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0610c1101"><note place="inline">及南曰。此結顯一乘也</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0610c12"/><lb ed="R093" n="0068a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0610c1201">舍利弗。諸佛出於五濁惡世。所謂劫濁。煩惱濁。衆生
<lb ed="X" n="0610c13"/><lb ed="R093" n="0068a19"/>濁。見濁。命濁。如是舍利弗。劫濁亂時。衆生垢重。慳貪
<lb ed="X" n="0610c14"/><lb ed="R093" n="0068a20"/>嫉妬。成就諸不善根故。諸佛以方使力。於一佛乘。分
<lb ed="X" n="0610c15"/><lb ed="R093" n="0068b01"/>別說三。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0610c16"/><lb ed="R093" n="0068b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0610c1601"><note place="inline">祥邁曰。此言聖人始以乘時濟道。不得<anchor xml:id="nkr_note_add_0610c1601" n="0610c1601"/><anchor xml:id="beg0610c1601" n="0610c1601"/>已<anchor xml:id="end0610c1601"/>而說三。然
<lb ed="X" n="0610c17"/><lb ed="R093" n="0068b03"/>要其終。實爲一乘耳。堅着五欲癡愛生惱。煩惱濁。以
<lb ed="X" n="0610c18"/><lb ed="R093" n="0068b04"/>欲因緣。墜三惡輪六趣。衆生濁。受胎微形增長衆苦。
<lb ed="X" n="0610c19"/><lb ed="R093" n="0068b05"/>命濁。入邪見林着妄<anchor xml:id="nkr_note_add_0610c1901" n="0610c1901"/><anchor xml:id="beg0610c1901" n="0610c1901"/>諂<anchor xml:id="end0610c1901"/>曲。見濁。具足六十二見。於萬
<lb ed="X" n="0610c20"/><lb ed="R093" n="0068b06"/>億劫不聞佛名。不聞正法。劫濁</note>。</p>
<lb ed="X" n="0610c21"/><lb ed="R093" n="0068b07"/><p xml:id="pX31p0610c2101">戒環曰。五濁皆依性說。性本淵澄。五事交擾。起諸
<lb ed="X" n="0610c22"/><lb ed="R093" n="0068b08"/>塵滓名濁。所謂劫濁者。劫言時也。時多惡事。混濁
<lb ed="X" n="0610c23"/><lb ed="R093" n="0068b09"/>起業。煩惱濁者。開卽九十八使。總卽貪嗔痴等五
<lb ed="X" n="0610c24"/><lb ed="R093" n="0068b10"/>鈍。混濁障事。衆生濁者。長養無明。支離六道。衆惡
<lb ed="X" n="0610c25"/><lb ed="R093" n="0068b11"/>相生。混濁障性。見濁者。開卽六十二見。總卽身邊
<lb ed="X" n="0610c26"/><lb ed="R093" n="0068b12"/>等五利。混濁障理。命濁者。業識爲種。交遘發生。隨
<lb ed="X" n="0610c27"/><lb ed="R093" n="0068b13"/>劫短減。汩沒生死。劫濁無別體。但依四者增劇立
<pb ed="X" xml:id="X31.0612.0611a" n="0611a"/>
<lb ed="X" n="0611a01"/><lb ed="R093" n="0068b14"/>名。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0611a02"/><lb ed="R093" n="0068b15"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">譬喩品第三</cb:mulu><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0611a0201">○譬喩品第三</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0611a03"/><lb ed="R093" n="0068b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0611a0301">譬喩者。上知<anchor xml:id="nkr_note_add_0611a0301" n="0611a0301"/><anchor xml:id="beg0611a0301" n="0611a0301"/>已<anchor xml:id="end0611a0301"/>悟。中根未解。故引三車一門之淺。
<lb ed="X" n="0611a04"/><lb ed="R093" n="0068b17"/>以況三乘一道之深。所喩有九。謂火宅。窮子。藥草。
<lb ed="X" n="0611a05"/><lb ed="R093" n="0068b18"/>化城。繫珠。鑿井。王髻。父少。醫師。今遺二矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0611a06"/><lb ed="R093" n="0068b19"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0611a0601">爾時舍利弗。踊躍歡喜。而白佛言。世尊。我常獨處山
<lb ed="X" n="0611a07"/><lb ed="R093" n="0068b20"/>林樹下。若坐若行。每作是念。我等同入性法。云何如
<lb ed="X" n="0611a08"/><lb ed="R093" n="0069a01"/>來。以小乘法而見濟度。是我等咎。非世尊也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0611a09"/><lb ed="R093" n="0069a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0611a0901"><note place="inline">戒環曰。居常推尅聞同記異。非佛所私。咎實在我。同
<lb ed="X" n="0611a10"/><lb ed="R093" n="0069a03"/>入法性。謂同證眞理</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0611a11"/><lb ed="R093" n="0069a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0611a1101">所以者何。若我等待說所因。成就阿耨多羅三藐三
<lb ed="X" n="0611a12"/><lb ed="R093" n="0069a05"/>菩提者。必以大乘而得度脫。然我等不解方便隨宜
<lb ed="X" n="0611a13"/><lb ed="R093" n="0069a06"/>所說。初聞佛法。遇便信受。思惟取證。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0611a14"/><lb ed="R093" n="0069a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0611a1401"><note place="inline">戒環曰。釋自咎也。所因卽實智。爲菩提正因。佛固將
<lb ed="X" n="0611a15"/><lb ed="R093" n="0069a08"/>說。我不欵待。初聞四諦。卽便信受。速取小果。盖自誤
<lb ed="X" n="0611a16"/><lb ed="R093" n="0069a09"/>也</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0611a17"/><lb ed="R093" n="0069a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0611a1701">世尊。我從昔來。終日竟夜每自尅責。而今從佛聞所
<lb ed="X" n="0611a18"/><lb ed="R093" n="0069a11"/>未聞未曾有法。斷諸疑悔。身意泰然。快得安隱。今日
<lb ed="X" n="0611a19"/><lb ed="R093" n="0069a12"/>乃知眞是佛子。從佛口生。從法化生。得佛法分。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0611a20"/><lb ed="R093" n="0069a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0611a2001"><note place="inline">戒環曰。自慶所悟也。口生者。因聞一音。法生者。悟如
<lb ed="X" n="0611a21"/><lb ed="R093" n="0069a14"/>是法。法分者。得如來知見寶藏之分也</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0611a22"/><lb ed="R093" n="0069a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0611a2201">爾時佛吿舍利弗。吾今於天人沙門。婆羅門等大衆
<lb ed="X" n="0611a23"/><lb ed="R093" n="0069a16"/>中說。我昔曾於二萬億佛所。爲無上道故。常敎化汝。
<lb ed="X" n="0611a24"/><lb ed="R093" n="0069a17"/>汝亦長夜隨我受學。我以方便。引導汝故。生我法中。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0611a25"/><lb ed="R093" n="0069a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0611a2501"><note place="inline">戒經云。舍利弗曾於<anchor xml:id="nkr_note_orig_0611001" n="0611001"/>〔十六〕劫修菩薩道。今云二萬億
<lb ed="X" n="0611a26"/><lb ed="R093" n="0069a19"/>佛所。指彼時也。長夜隨學。言正智未明</note>。</p>
<lb ed="X" n="0611a27"/><lb ed="R093" n="0069a20"/><p xml:id="pX31p0611a2701">戒環曰。述其本因。以明領悟得記之由也。言於天
<pb ed="X" xml:id="X31.0612.0611b" n="0611b"/>
<lb ed="X" n="0611b01"/><lb ed="R093" n="0069a21"/>人衆中說者。將明遠因遠記。示不妄也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0611b02"/><lb ed="R093" n="0069b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0611b0201">舍利弗。我昔敎汝志願佛道。汝今悉忘。而便自謂<anchor xml:id="nkr_note_add_0611b0201" n="0611b0201"/><anchor xml:id="beg0611b0201" n="0611b0201"/>已<anchor xml:id="end0611b0201"/>
<lb ed="X" n="0611b03"/><lb ed="R093" n="0069b02"/>得滅度。我今還欲令汝憶念本願。所行道故。爲諸聲
<lb ed="X" n="0611b04"/><lb ed="R093" n="0069b03"/>聞。說是大乘經。名妙法蓮華。敎菩薩法。佛所護念。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0611b05"/><lb ed="R093" n="0069b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0611b0501"><note place="inline">戒環曰。昔<anchor xml:id="nkr_note_add_0611b0501" n="0611b0501"/><anchor xml:id="beg0611b0501" n="0611b0501"/>已<anchor xml:id="end0611b0501"/>繫珠。今復示珠</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0611b06"/><lb ed="R093" n="0069b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0611b0601">舍利弗。汝於未來世。過無量無邊。不可思議劫。供養
<lb ed="X" n="0611b07"/><lb ed="R093" n="0069b06"/>若干千萬億佛。奉持正法。具足菩薩所行之道。當得
<lb ed="X" n="0611b08"/><lb ed="R093" n="0069b07"/>作佛。號曰華光。如來。應供。正遍知。明行足。善逝。世間
<lb ed="X" n="0611b09"/><lb ed="R093" n="0069b08"/>解。無上士調御丈夫。天人師。佛。世尊。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0611b10"/><lb ed="R093" n="0069b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0611b1001"><note place="inline">及南曰。小乘雖悟實智。未修大行。故須經劫供佛。所
<lb ed="X" n="0611b11"/><lb ed="R093" n="0069b10"/>以廓其大心。成就萬德。萬德圓備。乃成十號具足之
<lb ed="X" n="0611b12"/><lb ed="R093" n="0069b11"/>佛。非自性天眞之佛比矣。若此頓敎所謂過無量不
<lb ed="X" n="0611b13"/><lb ed="R093" n="0069b12"/>思議劫者。直約正智頓斷無明頓圓種智。則無邊劫
<lb ed="X" n="0611b14"/><lb ed="R093" n="0069b13"/>迷。一時頓滅。是謂過無邊不成佛</note>。</p>
<lb ed="X" n="0611b15"/><lb ed="R093" n="0069b14"/><p xml:id="pX31p0611b1501">戒環曰。旣悟妙法。當成佛道。故得記作佛也。諸授
<lb ed="X" n="0611b16"/><lb ed="R093" n="0069b15"/>記文皆二。初供佛行道。因記也。次十號劫國。果記
<lb ed="X" n="0611b17"/><lb ed="R093" n="0069b16"/>也。此記大因大果。以<g ref="#CB15081">䇿</g>進小乘也。號華光者。華表
<lb ed="X" n="0611b18"/><lb ed="R093" n="0069b17"/>因行。光能發明。由最初領悟。發明是道故也。旣受
<lb ed="X" n="0611b19"/><lb ed="R093" n="0069b18"/>佛記。猶過多劫。然後得果者。成佛由智。得果由行
<lb ed="X" n="0611b20"/><lb ed="R093" n="0069b19"/>也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0611b21"/><lb ed="R093" n="0069b20"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0611b2101">國名離垢。其土平正。淸淨嚴飾。安隱豐樂。天人熾甚。
<lb ed="X" n="0611b22"/><lb ed="R093" n="0070a01"/>琉璃爲地。有八交道。黃金爲繩。以界其側。其傍各有
<lb ed="X" n="0611b23"/><lb ed="R093" n="0070a02"/>七寶行樹。常有華果。<name role="" type="person">華光如來</name>。亦以三乘敎化衆生。
<lb ed="X" n="0611b24"/><lb ed="R093" n="0070a03"/>舍利弗。彼佛出時。雖非惡世。以本願故。說三乘法。其
<lb ed="X" n="0611b25"/><lb ed="R093" n="0070a04"/>劫名大寶莊嚴。何故名曰大寶莊嚴。其國中以菩薩
<lb ed="X" n="0611b26"/><lb ed="R093" n="0070a05"/>爲大寶故。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X31.0612.0611c" n="0611c"/>
<lb ed="X" n="0611c01"/><lb ed="R093" n="0070a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0611c0101"><note place="inline">及南曰。反而求之。離垢淸淨之相。皆卽心地。安隱豐
<lb ed="X" n="0611c02"/><lb ed="R093" n="0070a07"/>樂之事。無非德性。染注轉變。常存乎人。使衆生不爲
<lb ed="X" n="0611c03"/><lb ed="R093" n="0070a08"/>堪忍苦。不起三濁業。不行邪<anchor xml:id="nkr_note_add_0611c0301" n="0611c0301"/><anchor xml:id="beg0611c0301" n="0611c0301"/>諂<anchor xml:id="end0611c0301"/>行。則眞離垢平正安
<lb ed="X" n="0611c04"/><lb ed="R093" n="0070a09"/>穩豐樂之國矣</note>。</p>
<lb ed="X" n="0611c05"/><lb ed="R093" n="0070a10"/><p xml:id="pX31p0611c0501">戒環曰。劫國莊嚴。皆因行依報也。鶖子因行。以大
<lb ed="X" n="0611c06"/><lb ed="R093" n="0070a11"/>智爲本。故國名離垢。因行發明敎菩薩法。故劫名
<lb ed="X" n="0611c07"/><lb ed="R093" n="0070a12"/>大寶莊嚴。而以菩薩爲大寶。淸淨嚴飾。則無諸穢
<lb ed="X" n="0611c08"/><lb ed="R093" n="0070a13"/>土。安隱豐樂。則無三災苦。天人熾甚。則無三惡道。
<lb ed="X" n="0611c09"/><lb ed="R093" n="0070a14"/>有八交道等者。八正道之所會也。七寶行樹等者。
<lb ed="X" n="0611c10"/><lb ed="R093" n="0070a15"/>七覺支之所生也。凡諸佛依報皆然。葢因行所同
<lb ed="X" n="0611c11"/><lb ed="R093" n="0070a16"/>也。若衆生依報。則國名堪忍。劫名五濁。其土坑坎
<lb ed="X" n="0611c12"/><lb ed="R093" n="0070a17"/>沙礫爲地。亦因行所同也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0611c13"/><lb ed="R093" n="0070a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0611c1301">彼諸菩薩。無量無邊。不可思議。筭數譬喩。所不能及。
<lb ed="X" n="0611c14"/><lb ed="R093" n="0070a19"/>非佛智力。無能知者。若欲行時。寶華承足。此諸菩薩
<lb ed="X" n="0611c15"/><lb ed="R093" n="0070b01"/>非初發意。皆久植德本。於無量百千萬億佛所。淨修
<lb ed="X" n="0611c16"/><lb ed="R093" n="0070b02"/>梵行。恒爲諸佛之所稱歎。常修佛慧。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0611002" n="0611002"/>眞大神通。善知
<lb ed="X" n="0611c17"/><lb ed="R093" n="0070b03"/>一切諸法之門。質直無僞。志念堅固。如是菩薩。充滿
<lb ed="X" n="0611c18"/><lb ed="R093" n="0070b04"/>其國。舍利弗。華光佛壽。十二小劫。除爲王子未作佛
<lb ed="X" n="0611c19"/><lb ed="R093" n="0070b05"/>時。其國人民壽八小劫。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0611c20"/><lb ed="R093" n="0070b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0611c2001"><note place="inline">戒環曰除爲王子時。獨記作佛後。壽十二劫</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0611c21"/><lb ed="R093" n="0070b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0611c2101"><name role="" type="person">華光如來</name>。過十二小劫。授堅滿菩薩。阿耨多羅三藐
<lb ed="X" n="0611c22"/><lb ed="R093" n="0070b08"/>二菩提記。吿諸比丘。是堅滿菩薩。次當作佛。號曰華
<lb ed="X" n="0611c23"/><lb ed="R093" n="0070b09"/>足安行。多陀阿伽度。阿羅呵。三藐三佛陀。其佛國土。
<lb ed="X" n="0611c24"/><lb ed="R093" n="0070b10"/>亦復如是。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0611c25"/><lb ed="R093" n="0070b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0611c2501"><note place="inline">此身子轉記堅滿。使傳續妙道也</note>。</p><p xml:id="pX31p0611c2514" cb:place="inline"><note place="inline">及南曰抑記號
<lb ed="X" n="0611c26"/><lb ed="R093" n="0070b12"/>華足安行。取其帶果行因也。菩薩寶華承足。取其藉
<pb ed="X" xml:id="X31.0612.0612a" n="0612a"/>
<lb ed="X" n="0612a01"/><lb ed="R093" n="0070b13"/>因得界也</note>。</p>
<lb ed="X" n="0612a02"/><lb ed="R093" n="0070b14"/><p xml:id="pX31p0612a0201">戒環曰。過十二小劫。卽臨滅時也。法華妙道。本於
<lb ed="X" n="0612a03"/><lb ed="R093" n="0070b15"/>燈明。傳於妙光。繼於然燈。佛佛手授。光光相續。故
<lb ed="X" n="0612a04"/><lb ed="R093" n="0070b16"/>身子得之。而記號華光。盖發明是道。使有目者共
<lb ed="X" n="0612a05"/><lb ed="R093" n="0070b17"/>覩也。堅滿得之。又號華足安行。則率循是道。使有
<lb ed="X" n="0612a06"/><lb ed="R093" n="0070b18"/>趾者共由也。至於其國菩薩。行則寶華承足。則從
<lb ed="X" n="0612a07"/><lb ed="R093" n="0070b19"/>其化者。莫不由是道也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0612a08"/><lb ed="R093" n="0071a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0612a0801">爾時四部大衆。見舍利弗。於佛前受阿耨多羅三藐
<lb ed="X" n="0612a09"/><lb ed="R093" n="0071a02"/>三菩提記。心大歡喜。踊躍無量。各各脫身所著上衣。
<lb ed="X" n="0612a10"/><lb ed="R093" n="0071a03"/>以供養佛。釋提桓因梵天王等。與無數天子。亦以天
<lb ed="X" n="0612a11"/><lb ed="R093" n="0071a04"/>妙衣。天曼陀羅花。摩訶曼陀羅華等。供養於佛。所散
<lb ed="X" n="0612a12"/><lb ed="R093" n="0071a05"/>天衣住虗空中。而自迴轉。諸天伎樂。百千萬種。於虗
<lb ed="X" n="0612a13"/><lb ed="R093" n="0071a06"/>空中。一時俱作。雨衆天花。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0612a14"/><lb ed="R093" n="0071a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0612a1401"><note place="inline">戒環曰。踊喜以謂我等亦如是。必當得作佛</note>。</p><p xml:id="pX31p0612a1418" cb:place="inline"><note place="inline">諸天
<lb ed="X" n="0612a15"/><lb ed="R093" n="0071a08"/>因聞妙法。得離性障。遂廻小向大。是以脫衣供佛。以
<lb ed="X" n="0612a16"/><lb ed="R093" n="0071a09"/>籍其誠。表解天弢隳天袠也。衣住空中而自廻轉。乃
<lb ed="X" n="0612a17"/><lb ed="R093" n="0071a10"/>廻向精誠所感也</note>。</p>
<lb ed="X" n="0612a18"/><lb ed="R093" n="0071a11"/><p xml:id="pX31p0612a1801">戒環曰。衣服。人之弢袠也。性障天之弢袠也。迴轉
<lb ed="X" n="0612a19"/><lb ed="R093" n="0071a12"/>卽迴向意也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0612a20"/><lb ed="R093" n="0071a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0612a2001">而作是言。佛昔於波羅奈初轉法輪。今乃復<anchor xml:id="nkr_note_orig_0612001" n="0612001"/>上無上
<lb ed="X" n="0612a21"/><lb ed="R093" n="0071a14"/>最大法輪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0612a22"/><lb ed="R093" n="0071a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0612a2201"><note place="inline">戒環曰。此言昔轉四諦爲最小。今轉一乘爲最大</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0612a23"/><lb ed="R093" n="0071a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0612a2301">爾時舍利弗。白佛言。是諸千二百心自在者。昔住學
<lb ed="X" n="0612a24"/><lb ed="R093" n="0071a17"/>地。佛常敎化言。我法能離生老病死。究竟涅槃。是學
<lb ed="X" n="0612a25"/><lb ed="R093" n="0071a18"/>無學人。亦各自<anchor xml:id="nkr_note_add_0612a2501" n="0612a2501"/><anchor xml:id="beg0612a2501" n="0612a2501"/>已<anchor xml:id="end0612a2501"/>離我見。及有無見等。謂得涅槃。而
<lb ed="X" n="0612a26"/><lb ed="R093" n="0071a19"/>今於世尊前。聞所未聞。皆墮疑惑。善哉世尊。願爲四
<pb ed="X" xml:id="X31.0612.0612b" n="0612b"/>
<lb ed="X" n="0612b01"/><lb ed="R093" n="0071a20"/>衆說其因緣。令離疑惑。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0612b02"/><lb ed="R093" n="0071b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0612b0201"><note place="inline">戒環曰。心自在。卽無學羅漢。學無學卽小聲聞。昔<g ref="#CB15166">𫎇</g>
<lb ed="X" n="0612b03"/><lb ed="R093" n="0071b02"/>佛敎自謂究竟。而息見趣寂。今聞雖說涅槃。亦非眞
<lb ed="X" n="0612b04"/><lb ed="R093" n="0071b03"/>滅。是以疑惑也</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0612b05"/><lb ed="R093" n="0071b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0612b0501">爾時佛吿舍利弗。若國邑聚落。有大長者。其年衰邁。
<lb ed="X" n="0612b06"/><lb ed="R093" n="0071b05"/>財賦無量。多有田宅。及諸僮僕。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0612b07"/><lb ed="R093" n="0071b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0612b0701"><note place="inline">及南曰。引起火宅之喩。明昔權敎。皆爲化迷也</note>。</p><p xml:id="pX31p0612b0719" cb:place="inline"><note place="inline">祥
<lb ed="X" n="0612b08"/><lb ed="R093" n="0071b07"/>邁曰。此譬佛王化三界也</note>。</p>
<lb ed="X" n="0612b09"/><lb ed="R093" n="0071b08"/><p xml:id="pX31p0612b0901">戒環曰。國有邑。邑有聚落。譬大千有三界。三界有
<lb ed="X" n="0612b10"/><lb ed="R093" n="0071b09"/>六道四生。大長者。譬如來爲一切世間之父。其年
<lb ed="X" n="0612b11"/><lb ed="R093" n="0071b10"/>衰邁。譬應緣<anchor xml:id="nkr_note_add_0612b1101" n="0612b1101"/><anchor xml:id="beg0612b1101" n="0612b1101"/>已<anchor xml:id="end0612b1101"/>久。欲般涅槃也。財賦無量。譬無量
<lb ed="X" n="0612b12"/><lb ed="R093" n="0071b11"/>知見之法財。多有田宅。譬方便智慧之福田。僮僕
<lb ed="X" n="0612b13"/><lb ed="R093" n="0071b12"/>譬慈悲無倦。以佑助正道。從事群機。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0612b14"/><lb ed="R093" n="0071b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0612b1401">其家廣大。唯有一門。多諸人衆。一百二百。乃至五百
<lb ed="X" n="0612b15"/><lb ed="R093" n="0071b14"/>人。止住其中。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0612b16"/><lb ed="R093" n="0071b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0612b1601"><note place="inline">及南曰。此言家廣人衆。譬五趣苦聚也</note>。</p>
<lb ed="X" n="0612b17"/><lb ed="R093" n="0071b16"/><p xml:id="pX31p0612b1701">戒環曰。家譬一界。一門譬一乘出離之道。五百人
<lb ed="X" n="0612b18"/><lb ed="R093" n="0071b17"/>譬五趣衆生。言一百二百者。自人天次第而數也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0612b19"/><lb ed="R093" n="0071b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0612b1901">堂閣朽故。墻壁隤落。柱根腐敗。梁棟傾危。周帀俱時
<lb ed="X" n="0612b20"/><lb ed="R093" n="0071b19"/>欻然火起。焚燒舍宅。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0612b21"/><lb ed="R093" n="0071b20"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0612b2101"><note place="inline">及南曰。此言宅弊火逼。譬身老苦逼也</note>。</p>
<lb ed="X" n="0612b22"/><lb ed="R093" n="0072a01"/><p xml:id="pX31p0612b2201">戒環曰。家有堂閣宅舍。舍宅有墻壁柱根梁棟。皆
<lb ed="X" n="0612b23"/><lb ed="R093" n="0072a02"/>朽腐將傾而不可居。譬三界有五陰衆生。衆生有
<lb ed="X" n="0612b24"/><lb ed="R093" n="0072a03"/>四大命根支體。皆變異速壞而不可保。然且於中
<lb ed="X" n="0612b25"/><lb ed="R093" n="0072a04"/>競造惡業。爲五欲財利生死悲惱之所燒煑。天上
<lb ed="X" n="0612b26"/><lb ed="R093" n="0072a05"/>人間。無能免者。故曰周帀俱時欻然火起。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X31.0612.0612c" n="0612c"/>
<lb ed="X" n="0612c01"/><lb ed="R093" n="0072a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0612c0101">長者諸子。若十二十。或至三十。在此宅中。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0612c02"/><lb ed="R093" n="0072a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0612c0201"><note place="inline">及南曰。前於五趣言百。此於三乘言十者。以五趣衆
<lb ed="X" n="0612c03"/><lb ed="R093" n="0072a08"/>生。從三乘之化者。十一而<anchor xml:id="nkr_note_add_0612c0301" n="0612c0301"/><anchor xml:id="beg0612c0301" n="0612c0301"/>已<anchor xml:id="end0612c0301"/></note>。</p>
<lb ed="X" n="0612c04"/><lb ed="R093" n="0072a09"/><p xml:id="pX31p0612c0401">戒環曰。言五百人。又言諸子者。人則汎擧群生。子
<lb ed="X" n="0612c05"/><lb ed="R093" n="0072a10"/>則特擧從化者。若十指菩薩子。二十三十指二乘。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0612c06"/><lb ed="R093" n="0072a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0612c0601">長者見是大火。從四面起。卽大驚怖。而作是念。我雖
<lb ed="X" n="0612c07"/><lb ed="R093" n="0072a12"/>能於此所燒之門。安隱得出。而諸子等。於火宅內。樂
<lb ed="X" n="0612c08"/><lb ed="R093" n="0072a13"/>著嬉戲。不覺不知。不驚不怖。火來逼身。苦痛切<anchor xml:id="nkr_note_add_0612c0801" n="0612c0801"/><anchor xml:id="beg0612c0801" n="0612c0801"/>己<anchor xml:id="end0612c0801"/>。心
<lb ed="X" n="0612c09"/><lb ed="R093" n="0072a14"/>不厭患。無求出意。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0612c10"/><lb ed="R093" n="0072a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0612c1001"><note place="inline">及南曰。此言長者□救譬觀六道苦起大悲心。衆生
<lb ed="X" n="0612c11"/><lb ed="R093" n="0072a16"/>徒見得忘形。見利忘眞。火宅之人。皆如是也</note>。</p>
<lb ed="X" n="0612c12"/><lb ed="R093" n="0072a17"/><p xml:id="pX31p0612c1201">戒環曰。四面卽衆生老病死。四相爲衆苦之本。所
<lb ed="X" n="0612c13"/><lb ed="R093" n="0072a18"/>燒之門安隱得出。譬佛於生死苦永盡。憂患不能
<lb ed="X" n="0612c14"/><lb ed="R093" n="0072a19"/>襲也。諸子樂著不覺不怖。譬身著世樂。無有慧心。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0612c15"/><lb ed="R093" n="0072b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0612c1501">舍利弗。是長者作是思惟。我身手有力。當以衣裓。若
<lb ed="X" n="0612c16"/><lb ed="R093" n="0072b02"/>以几案。從舍出之。復更思惟。是舍惟有一門。而復狹
<lb ed="X" n="0612c17"/><lb ed="R093" n="0072b03"/>小。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0612c18"/><lb ed="R093" n="0072b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0612c1801"><note place="inline">及南曰。沉思救焚之方也。謂將恃身手有力。顯幼稚
<lb ed="X" n="0612c19"/><lb ed="R093" n="0072b05"/>之微。欲以衣裓密扶而出之。身以几案憑挈而出之。
<lb ed="X" n="0612c20"/><lb ed="R093" n="0072b06"/>又思其門狹小不可用此。但以殷勤方便引而出之
<lb ed="X" n="0612c21"/><lb ed="R093" n="0072b07"/>也</note>。</p><p xml:id="pX31p0612c2102" cb:place="inline"><note place="inline">三藏法師云。衣裓者。西國盛華之具。貢上貴人
<lb ed="X" n="0612c22"/><lb ed="R093" n="0072b08"/>用之</note>。</p>
<lb ed="X" n="0612c23"/><lb ed="R093" n="0072b09"/><p xml:id="pX31p0612c2301">戒環曰。此譬三七思惟設敎之意。身手全體。譬如
<lb ed="X" n="0612c24"/><lb ed="R093" n="0072b10"/>來知見力無所畏。衣裓密用。譬有大神力。几案可
<lb ed="X" n="0612c25"/><lb ed="R093" n="0072b11"/>憑。譬智慧力。其門狹小。譬二乘心劣。不堪此法。故
<lb ed="X" n="0612c26"/><lb ed="R093" n="0072b12"/>後文云。若我但以神力。及智慧力。讚如來知見力
<lb ed="X" n="0612c27"/><lb ed="R093" n="0072b13"/>無所畏者。衆生不能以是得度故。但以方便拔濟
<pb ed="X" xml:id="X31.0612.0613a" n="0613a"/>
<lb ed="X" n="0613a01"/><lb ed="R093" n="0072b14"/>之也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0613a02"/><lb ed="R093" n="0072b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0613a0201">諸子幼稚。未有所識。戀著戲處。或當墮落。爲火所燒。
<lb ed="X" n="0613a03"/><lb ed="R093" n="0072b16"/>我當爲說怖畏之事。此舍<anchor xml:id="nkr_note_add_0613a0301" n="0613a0301"/><anchor xml:id="beg0613a0301" n="0613a0301"/>已<anchor xml:id="end0613a0301"/>燒。宜時疾出。無令爲火
<lb ed="X" n="0613a04"/><lb ed="R093" n="0072b17"/>之所燒害。作是念<anchor xml:id="nkr_note_add_0613a0401" n="0613a0401"/><anchor xml:id="beg0613a0401" n="0613a0401"/>已<anchor xml:id="end0613a0401"/>。如所思惟。具吿諸子。汝等速出。
<lb ed="X" n="0613a05"/><lb ed="R093" n="0072b18"/>父雖憐愍善言誘喩。而諸子等。染著嬉戲。不肯信受。
<lb ed="X" n="0613a06"/><lb ed="R093" n="0072b19"/>不驚不畏。了無出心。亦復不知何者是火。何者爲舍。
<lb ed="X" n="0613a07"/><lb ed="R093" n="0072b20"/>云何爲失。但東西走戲<anchor xml:id="nkr_note_orig_0613001" n="0613001"/>是父而<anchor xml:id="nkr_note_add_0613a0701" n="0613a0701"/><anchor xml:id="beg0613a0701" n="0613a0701"/>已<anchor xml:id="end0613a0701"/>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0613a08"/><lb ed="R093" n="0073a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0613a0801"><note place="inline">戒環曰。憂其無知。明吿其害。使知趍利</note>。</p><p xml:id="pX31p0613a0816" cb:place="inline"><note place="inline">戒環曰。此
<lb ed="X" n="0613a09"/><lb ed="R093" n="0073a02"/>言諸子癡迷。譬衆生爲貪欲所迷。雖遭大苦。不以爲
<lb ed="X" n="0613a10"/><lb ed="R093" n="0073a03"/>患</note>。</p>
<lb ed="X" n="0613a11"/><lb ed="R093" n="0073a04"/><p xml:id="pX31p0613a1101">及南曰。耽湎旣甚。不知何者是苦。何者是身。云何
<lb ed="X" n="0613a12"/><lb ed="R093" n="0073a05"/>爲貧。但迷<anchor xml:id="nkr_note_add_0613a1201" n="0613a1201"/><anchor xml:id="beg0613a1201" n="0613a1201"/>己<anchor xml:id="end0613a1201"/>逐物。火馳不返。雖値佛法。不從其化。
<lb ed="X" n="0613a13"/><lb ed="R093" n="0073a06"/>特視之而<anchor xml:id="nkr_note_add_0613a1301" n="0613a1301"/><anchor xml:id="beg0613a1301" n="0613a1301"/>已<anchor xml:id="end0613a1301"/>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0613a14"/><lb ed="R093" n="0073a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0613a1401">爾時長者。卽作是念。此舍<anchor xml:id="nkr_note_add_0613a1401" n="0613a1401"/><anchor xml:id="beg0613a1401" n="0613a1401"/>已<anchor xml:id="end0613a1401"/>爲大火所燒。我及諸子。
<lb ed="X" n="0613a15"/><lb ed="R093" n="0073a08"/>若不時出。必爲所焚。我今當設方便。令諸子等。得免
<lb ed="X" n="0613a16"/><lb ed="R093" n="0073a09"/>斯害。父知諸子先心各有所好。種種珍玩奇異之物。
<lb ed="X" n="0613a17"/><lb ed="R093" n="0073a10"/>情必樂著。而吿之言。汝等所可玩好希有難得。汝若
<lb ed="X" n="0613a18"/><lb ed="R093" n="0073a11"/>不取。後必憂悔。如此種種羊車鹿車牛車。今在門外。
<lb ed="X" n="0613a19"/><lb ed="R093" n="0073a12"/>可以遊戲。汝等於此火宅。宜速出來。隨汝所欲。皆當
<lb ed="X" n="0613a20"/><lb ed="R093" n="0073a13"/>與汝。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0613a21"/><lb ed="R093" n="0073a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0613a2101"><note place="inline">及南曰。徒令速出。則拂其所欲。旣不能化。故順其所
<lb ed="X" n="0613a22"/><lb ed="R093" n="0073a15"/>欲而化</note>。</p><p xml:id="pX31p0613a2204" cb:place="inline"><note place="inline">行簡子曰。聲聞乘爲羊車。辟支乘爲鹿車。
<lb ed="X" n="0613a23"/><lb ed="R093" n="0073a16"/>大乘爲牛車</note>。</p><p xml:id="pX31p0613a2306" cb:place="inline"><note place="inline">祥邁曰。羊鹿非可服乘。徒爲玩好之
<lb ed="X" n="0613a24"/><lb ed="R093" n="0073a17"/>具。如二乘不足致道。徒爲戲論之法而<anchor xml:id="nkr_note_add_0613a2401" n="0613a2401"/><anchor xml:id="beg0613a2401" n="0613a2401"/>已<anchor xml:id="end0613a2401"/></note>。</p>
<lb ed="X" n="0613a25"/><lb ed="R093" n="0073a18"/><p xml:id="pX31p0613a2501">戒環曰。長者亦自恐被焚者。譬佛示身三戒。與民
<lb ed="X" n="0613a26"/><lb ed="R093" n="0073a19"/>同患也。知子所好者。譬知諸衆生有種種<anchor xml:id="nkr_note_orig_0613002" n="0613002"/>憂。隨其
<pb ed="X" xml:id="X31.0612.0613b" n="0613b"/>
<lb ed="X" n="0613b01"/><lb ed="R093" n="0073a20"/>本性。方便說三也。車表果法。不屬三界。故云今在
<lb ed="X" n="0613b02"/><lb ed="R093" n="0073b01"/>門外。可以遊戲者。喩法樂可以自娛也。牛正服乘
<lb ed="X" n="0613b03"/><lb ed="R093" n="0073b02"/>之大力者。正譬大根。以任大乘。羊鹿非可服乘。徒
<lb ed="X" n="0613b04"/><lb ed="R093" n="0073b03"/>以像牛。爲幼稚玩好之具。權譬小根。以任小乘。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0613b05"/><lb ed="R093" n="0073b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0613b0501">爾時諸子。聞父所說珍玩之物。適其願故。心各勇銳。
<lb ed="X" n="0613b06"/><lb ed="R093" n="0073b05"/>互相推排。競共馳走。爭出火宅。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0613b07"/><lb ed="R093" n="0073b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0613b0701"><note place="inline">及南曰。此言諸子出宅。譬適其欲故。化無不從</note>。</p>
<lb ed="X" n="0613b08"/><lb ed="R093" n="0073b07"/><p xml:id="pX31p0613b0801">戒環曰。進之爲推。退之爲排。此爭出之勢也。譬隨
<lb ed="X" n="0613b09"/><lb ed="R093" n="0073b08"/>根利鈍。決擇三乘。以求出離。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0613b10"/><lb ed="R093" n="0073b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0613b1001">是時長者。見諸子等安隱得出。皆於四衢道中。露地
<lb ed="X" n="0613b11"/><lb ed="R093" n="0073b10"/>而坐。無復障礙。其心泰然。歡喜踊躍。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0613b12"/><lb ed="R093" n="0073b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0613b1201"><note place="inline">及南曰。乍喜諸子脫苦也。同衢露坐等。譬依四諦造
<lb ed="X" n="0613b13"/><lb ed="R093" n="0073b12"/>偏空。而不知進也</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0613b14"/><lb ed="R093" n="0073b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0613b1401">時諸子等各白父言。父先所許玩好之具。羊車鹿車
<lb ed="X" n="0613b15"/><lb ed="R093" n="0073b14"/>牛車。願時賜與。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0613b16"/><lb ed="R093" n="0073b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0613b1601"><note place="inline">戒環曰。諸子出宅就父索車。譬因獲三乘之利。遂執
<lb ed="X" n="0613b17"/><lb ed="R093" n="0073b16"/>三乘之果</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0613b18"/><lb ed="R093" n="0073b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0613b1801">舍利弗。爾時長者。各賜諸子等一大車。其車高廣。衆
<lb ed="X" n="0613b19"/><lb ed="R093" n="0073b18"/>寶莊校。周帀欄楯。四面懸鈴。又於其上。張設幰盖。亦
<lb ed="X" n="0613b20"/><lb ed="R093" n="0073b19"/>以珍奇雜寶。而嚴飾之。寶繩交絡。垂諸華瓔。重敷婉
<lb ed="X" n="0613b21"/><lb ed="R093" n="0074a01"/>筵。安置丹枕。駕以白牛。膚色充潔。形體姝好。有大筋
<lb ed="X" n="0613b22"/><lb ed="R093" n="0074a02"/>力。行步平正。其疾如風。又多僕從而侍衛之。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0613b23"/><lb ed="R093" n="0074a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0613b2301"><note place="inline">及南曰。譬說三之後。等示一乘。使知無二無三。卽廢
<lb ed="X" n="0613b24"/><lb ed="R093" n="0074a04"/>權立實也。惣而譬之。卽後所謂諸佛禪定解脫等娛
<lb ed="X" n="0613b25"/><lb ed="R093" n="0074a05"/>樂之具。一相一種淨妙之樂也</note>。</p>
<lb ed="X" n="0613b26"/><lb ed="R093" n="0074a06"/><p xml:id="pX31p0613b2601">戒環曰。車譬一乘。牛譬大根也。表一乘大根之德
<pb ed="X" xml:id="X31.0612.0613c" n="0613c"/>
<lb ed="X" n="0613c01"/><lb ed="R093" n="0074a07"/>用也。其事高廣者。高出三乘。廣攝九步也。衆寶譬
<lb ed="X" n="0613c02"/><lb ed="R093" n="0074a08"/>萬行。欄楯譬總持。懸鈴譬四辯之下化。幰盖譬慈
<lb ed="X" n="0613c03"/><lb ed="R093" n="0074a09"/>悲之普覆。雜寶譬衆善。所以嚴慈悲也。寶繩譬四
<lb ed="X" n="0613c04"/><lb ed="R093" n="0074a10"/>誓。所以固慈悲也。垂諸華瓔。則外布妙因聯續如
<lb ed="X" n="0613c05"/><lb ed="R093" n="0074a11"/>瓔。重敷婉筵。則內弘忍力柔軟如筵。安置丹枕者。
<lb ed="X" n="0613c06"/><lb ed="R093" n="0074a12"/>使心宜覺觀而默處是道也。駕以白牛者。非純一
<lb ed="X" n="0613c07"/><lb ed="R093" n="0074a13"/>大根不堪此乘也。膚色充潔。得其所養而無染也。
<lb ed="X" n="0613c08"/><lb ed="R093" n="0074a14"/>形體姝好。全其所賦而無惡也。有大筋力。譬堪任
<lb ed="X" n="0613c09"/><lb ed="R093" n="0074a15"/>大事。行步平正。譬<g ref="#CB04676">𠃔</g>蹈大方。其疾如風。譬一念頓
<lb ed="X" n="0613c10"/><lb ed="R093" n="0074a16"/>造。又多僕從。譬方便利生助道之事。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0613c11"/><lb ed="R093" n="0074a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0613c1101">所以者何。是大長者。財富無量。種種諸藏。悉皆充溢。
<lb ed="X" n="0613c12"/><lb ed="R093" n="0074a18"/>而作是念。我財物無極。不應以下劣小車。與諸子等。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0613c13"/><lb ed="R093" n="0074a19"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0613c1301"><note place="inline">及南曰。釋所以賜等一大車之意</note>。</p>
<lb ed="X" n="0613c14"/><lb ed="R093" n="0074b01"/><p xml:id="pX31p0613c1401">戒環曰。譬如來有無量知見力無所畏諸佛法藏。
<lb ed="X" n="0613c15"/><lb ed="R093" n="0074b02"/>能與衆生大乘之<anchor xml:id="nkr_note_orig_0613003" n="0613003"/>去。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0613c16"/><lb ed="R093" n="0074b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0613c1601">今此幼童。皆是吾子。愛無偏黨。我有如是七寶大車。
<lb ed="X" n="0613c17"/><lb ed="R093" n="0074b04"/>其數無量。應當等心各各與之。不宜差別。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0613c18"/><lb ed="R093" n="0074b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0613c1801"><note place="inline">戒環曰。譬諸衆生皆是我子。等與大乘。不令有人獨
<lb ed="X" n="0613c19"/><lb ed="R093" n="0074b06"/>得滅度</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0613c20"/><lb ed="R093" n="0074b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0613c2001">所以者何。以我此物。周給一國。猶尙不匱。何況諸子。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0613c21"/><lb ed="R093" n="0074b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0613c2101"><note place="inline">戒環曰。萬物皆徃資焉而不匱。此之謂也</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0613c22"/><lb ed="R093" n="0074b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0613c2201">是時諸子各乘大車。得未曾有。非本所望。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0613c23"/><lb ed="R093" n="0074b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0613c2301"><note place="inline">戒環曰。譬二乘得佛。過其所望</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0613c24"/><lb ed="R093" n="0074b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0613c2401">舍利弗。於汝意云何。是長者。等與諸子珍寶大車。寧
<lb ed="X" n="0613c25"/><lb ed="R093" n="0074b12"/>有虗妄不。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0613c26"/><lb ed="R093" n="0074b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0613c2601"><note place="inline">戒環曰。問許三而賜一。猶始權而終實。始終相違。涉
<pb ed="X" xml:id="X31.0612.0614a" n="0614a"/>
<lb ed="X" n="0614a01"/><lb ed="R093" n="0074b14"/>虗妄不</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0614a02"/><lb ed="R093" n="0074b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0614a0201">舍利弗言。不也。世尊。是長者但令諸子得免火難。全
<lb ed="X" n="0614a03"/><lb ed="R093" n="0074b16"/>其軀命。非爲虗妄。何以故。若全身命。便爲<anchor xml:id="nkr_note_add_0614a0301" n="0614a0301"/><anchor xml:id="beg0614a0301" n="0614a0301"/>已<anchor xml:id="end0614a0301"/>得玩好
<lb ed="X" n="0614a04"/><lb ed="R093" n="0074b17"/>之具。況後方便。於彼火宅而拔濟之。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0614a05"/><lb ed="R093" n="0074b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0614a0501"><note place="inline">戒環曰。身爲道本。本全則道全。所以至人常遺物抱
<lb ed="X" n="0614a06"/><lb ed="R093" n="0074b19"/>道。以全身養生。而火宅之人。唯物之玩。不自貴愛。故
<lb ed="X" n="0614a07"/><lb ed="R093" n="0074b20"/>此警之耳</note>。</p>
<lb ed="X" n="0614a08"/><lb ed="R093" n="0074b21"/><p xml:id="pX31p0614a0801">戒環曰。以全身命爲得玩好者。身之可玩。固甚於
<lb ed="X" n="0614a09"/><lb ed="R093" n="0075a01"/>物。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0614a10"/><lb ed="R093" n="0075a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0614a1001">世尊。若是長者。乃至不與最小一車。猶不虗妄。何以
<lb ed="X" n="0614a11"/><lb ed="R093" n="0075a03"/>故。是長者先作是意。我以方便令子得出。以是因緣。
<lb ed="X" n="0614a12"/><lb ed="R093" n="0075a04"/>無虗妄也。何況長者。自知財富無量。欲饒益諸子。等
<lb ed="X" n="0614a13"/><lb ed="R093" n="0075a05"/>與大車。佛吿舍利弗。善哉善哉。如汝所言。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0614a14"/><lb ed="R093" n="0075a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0614a1401"><note place="inline">戒環曰。此結不妄之意</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0614a15"/><lb ed="R093" n="0075a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0614a1501">舍利弗。如來亦復如是。則爲一切世間之父。於諸怖
<lb ed="X" n="0614a16"/><lb ed="R093" n="0075a08"/>畏衰惱憂患。無明暗蔽。永盡無餘。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0614a17"/><lb ed="R093" n="0075a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0614a1701"><note place="inline">戒環曰。視四生如一子。等三界以同仁</note>。</p>
<lb ed="X" n="0614a18"/><lb ed="R093" n="0075a10"/><p xml:id="pX31p0614a1801">戒環曰。怖畏惱患。卽三<anchor xml:id="nkr_note_orig_0614001" n="0614001"/>戒苦相。無明暗蔽。卽四生
<lb ed="X" n="0614a19"/><lb ed="R093" n="0075a11"/>苦本。於此永盡。卽如如佛。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0614a20"/><lb ed="R093" n="0075a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0614a2001">而悉成就無量知見。力無所畏。有大神力。及智慧力。
<lb ed="X" n="0614a21"/><lb ed="R093" n="0075a13"/>具足方便智慧波羅蜜。大慈大悲。常無懈倦。恒求善
<lb ed="X" n="0614a22"/><lb ed="R093" n="0075a14"/>事。利益一切。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0614a23"/><lb ed="R093" n="0075a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0614a2301"><note place="inline">戒環曰。知見力無畏。正智也。方便智度。權智也。神力
<lb ed="X" n="0614a24"/><lb ed="R093" n="0075a16"/>智力。所以資正智。慈悲無倦。所以運權智</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0614a25"/><lb ed="R093" n="0075a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0614a2501">而生三界朽故火宅。爲度衆生生老病死。憂悲苦惱。
<lb ed="X" n="0614a26"/><lb ed="R093" n="0075a18"/>愚癡暗蔽。三毒之火。敎化令得阿耨多羅三藐三菩
<pb ed="X" xml:id="X31.0612.0614b" n="0614b"/>
<lb ed="X" n="0614b01"/><lb ed="R093" n="0075a19"/>提。見諸衆生。爲生老病死憂悲苦惱之所燒煑。亦以
<lb ed="X" n="0614b02"/><lb ed="R093" n="0075b01"/>五欲財利故。受種種苦。又以貪著追求故。現受衆苦。
<lb ed="X" n="0614b03"/><lb ed="R093" n="0075b02"/>貧窮困苦。愛別離苦。冤憎會苦。如是等種種諸苦。衆
<lb ed="X" n="0614b04"/><lb ed="R093" n="0075b03"/>生沒在其中。歡喜遊戲。不覺不知。不驚不怖。亦不生
<lb ed="X" n="0614b05"/><lb ed="R093" n="0075b04"/>猒。不求解脫。於此三界火宅。東西馳走。雖遭大苦。不
<lb ed="X" n="0614b06"/><lb ed="R093" n="0075b05"/>以爲患。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0614b07"/><lb ed="R093" n="0075b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0614b0701"><note place="inline">戒環曰。而生下。言由慈悲故。示生三界之家。濟度五
<lb ed="X" n="0614b08"/><lb ed="R093" n="0075b07"/>趣之衆。以自永盡無明暗蔽故。欲度衆生愚癡暗蔽。
<lb ed="X" n="0614b09"/><lb ed="R093" n="0075b08"/>以自成就無量知見故。欲令衆生得大菩提。所謂欲
<lb ed="X" n="0614b10"/><lb ed="R093" n="0075b09"/>令一切衆如我等無異也。見諸衆生下。俻擧三界火
<lb ed="X" n="0614b11"/><lb ed="R093" n="0075b10"/>毛苦狀。該三世六道因果也</note>。</p>
<lb ed="X" n="0614b12"/><lb ed="R093" n="0075b11"/><p xml:id="pX31p0614b1201">戒環曰。苦惱爲果業。屬前因。五欲財利追求等苦
<lb ed="X" n="0614b13"/><lb ed="R093" n="0075b12"/>爲因業。屬後果。貧窮等苦。卽緣上因果。成六道業。
<lb ed="X" n="0614b14"/><lb ed="R093" n="0075b13"/>化爲異類。淪替不停。實可驚怖。彼且喜而不猒。遭
<lb ed="X" n="0614b15"/><lb ed="R093" n="0075b14"/>而不患。實癡暗所蔽也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0614b16"/><lb ed="R093" n="0075b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0614b1601">舍利弗。佛見此<anchor xml:id="nkr_note_add_0614b1601" n="0614b1601"/><anchor xml:id="beg0614b1601" n="0614b1601"/>已<anchor xml:id="end0614b1601"/>。便作是念。我爲衆生之父。應拔其
<lb ed="X" n="0614b17"/><lb ed="R093" n="0075b16"/>苦難。與無量無邊佛智慧樂。令其遊戲。舍利弗。如來
<lb ed="X" n="0614b18"/><lb ed="R093" n="0075b17"/>復作是念。若我但以神力及智慧力。舍於方便。爲諸
<lb ed="X" n="0614b19"/><lb ed="R093" n="0075b18"/>衆生。讚如來知見力無所畏者。衆生不能以是得度。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0614b20"/><lb ed="R093" n="0075b19"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0614b2001"><note place="inline">戒環曰。無邊佛慧樂。卽一乘法樂。如來知見力無所
<lb ed="X" n="0614b21"/><lb ed="R093" n="0075b20"/>畏。卽一乘法體。雖足以<g ref="#CB15072">㧞</g>苦。然非凡夫事。故不能以
<lb ed="X" n="0614b22"/><lb ed="R093" n="0076a01"/>是得度</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0614b23"/><lb ed="R093" n="0076a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0614b2301">所以者何。是諸衆生。未免生老病死憂悲苦惱。而爲
<lb ed="X" n="0614b24"/><lb ed="R093" n="0076a03"/>三界火宅所燒。何由能解佛之智慧。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0614b25"/><lb ed="R093" n="0076a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0614b2501"><note place="inline">戒環曰。所以不能以是得度者。爲衆苦所迷故</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0614b26"/><lb ed="R093" n="0076a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0614b2601">舍利弗。如彼長者。雖復身手有力。而不用之。但以殷
<pb ed="X" xml:id="X31.0612.0614c" n="0614c"/>
<lb ed="X" n="0614c01"/><lb ed="R093" n="0076a06"/>勤方便。勉濟諸子火宅之難。然後各與珍寶大車。如
<lb ed="X" n="0614c02"/><lb ed="R093" n="0076a07"/>來亦復如是。雖有力無所畏。而不用之。<anchor xml:id="nkr_note_add_0614c0201" n="0614c0201"/><anchor xml:id="beg0614c0201" n="0614c0201"/>但<anchor xml:id="end0614c0201"/>以智慧方
<lb ed="X" n="0614c03"/><lb ed="R093" n="0076a08"/>便。於三界火宅。拔濟衆生。爲說三乘。聲聞辟支佛佛
<lb ed="X" n="0614c04"/><lb ed="R093" n="0076a09"/>乘。而作是言。汝等莫得樂住三界火宅。勿貪麤弊色
<lb ed="X" n="0614c05"/><lb ed="R093" n="0076a10"/>聲香味觸也。若貪著生愛。則爲所燒。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0614c06"/><lb ed="R093" n="0076a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0614c0601"><note place="inline">戒環曰。此言善誘論力<g ref="#CB15072">㧞</g>其苦也。色等五欲。俗以爲
<lb ed="X" n="0614c07"/><lb ed="R093" n="0076a12"/>軟美。偏以爲<g ref="#CB04974">麁</g>弊。爲皆幻惑。濁惡能發業苦。實致火
<lb ed="X" n="0614c08"/><lb ed="R093" n="0076a13"/>之具也。故貪着生愛則爲所燒</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0614c09"/><lb ed="R093" n="0076a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0614c0901">汝速出三界。當得三乘聲聞辟支佛佛乘。我今爲汝。
<lb ed="X" n="0614c10"/><lb ed="R093" n="0076a15"/>保任此事。終不虗也。汝等但當勤修精進。如來以是
<lb ed="X" n="0614c11"/><lb ed="R093" n="0076a16"/>方便。誘進衆生。復作是言。汝等當知。此三乘法。皆是
<lb ed="X" n="0614c12"/><lb ed="R093" n="0076a17"/>聖所稱歎。自在無繫。無所依求。乘是三乘。以無漏根
<lb ed="X" n="0614c13"/><lb ed="R093" n="0076a18"/>力。覺道禪定。解脫三昧等。而自娛樂。便得無量安隱
<lb ed="X" n="0614c14"/><lb ed="R093" n="0076a19"/>快樂。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0614c15"/><lb ed="R093" n="0076b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0614c1501"><note place="inline">此三乘法聖所稱歎者。諸佛共尊也。能離生死故自
<lb ed="X" n="0614c16"/><lb ed="R093" n="0076b02"/>在無繫。異有爲法故無所依求。得是乘者。斯得無漏
<lb ed="X" n="0614c17"/><lb ed="R093" n="0076b03"/>五根五力七覺支八正道四禪九次第定八解脫諸
<lb ed="X" n="0614c18"/><lb ed="R093" n="0076b04"/>三昧法。足以娛樂。脫三界苦</note>。</p>
<lb ed="X" n="0614c19"/><lb ed="R093" n="0076b05"/><p xml:id="pX31p0614c1901">戒環曰。示以三乘而讚其法。使向慕也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0614c20"/><lb ed="R093" n="0076b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0614c2001">舍利弗。若有衆生。內有智性。從佛世尊。聞法信受。殷
<lb ed="X" n="0614c21"/><lb ed="R093" n="0076b07"/>勤精進。欲速出三界。自求涅槃。是名聲聞乘。如彼諸
<lb ed="X" n="0614c22"/><lb ed="R093" n="0076b08"/>子爲求羊車出於火宅。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0614c23"/><lb ed="R093" n="0076b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0614c2301"><note place="inline">此言初聲聞乘</note>。</p><p xml:id="pX31p0614c2307" cb:place="inline"><note place="inline">戒環曰。此辨三乘根性不等。取果
<lb ed="X" n="0614c24"/><lb ed="R093" n="0076b10"/>有異。如彼諸子玩好不同</note>。</p>
<lb ed="X" n="0614c25"/><lb ed="R093" n="0076b11"/><p xml:id="pX31p0614c2501">戒環曰。內有智性者。謂正因信種。揀非闡提也。內
<lb ed="X" n="0614c26"/><lb ed="R093" n="0076b12"/>有是因故。從佛爲緣。觀四諦理。聞聲<anchor xml:id="nkr_note_orig_0614002" n="0614002"/>悞道。名聲聞
<lb ed="X" n="0614c27"/><lb ed="R093" n="0076b13"/>乘。欲速機小。故譬羊車。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X31.0612.0615a" n="0615a"/>
<lb ed="X" n="0615a01"/><lb ed="R093" n="0076b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0615a0101">若有衆生。從佛世尊。聞法信受。殷勤精進。求自然慧。
<lb ed="X" n="0615a02"/><lb ed="R093" n="0076b15"/>樂獨善寂。深知諸法因緣。是名辟支佛乘。如彼諸子
<lb ed="X" n="0615a03"/><lb ed="R093" n="0076b16"/>爲求鹿車出於火宅。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0615a04"/><lb ed="R093" n="0076b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0615a0401"><note place="inline">及南曰。此言緣覺乘</note>。</p><p xml:id="pX31p0615a0409" cb:place="inline"><note place="inline">此乘斷三界見思。與聲聞同
<lb ed="X" n="0615a05"/><lb ed="R093" n="0076b18"/>更侵斷習氣。根性猛利。故居聲聞上。其機稍大。故譬
<lb ed="X" n="0615a06"/><lb ed="R093" n="0076b19"/>鹿車</note>。</p>
<lb ed="X" n="0615a07"/><lb ed="R093" n="0076b20"/><p xml:id="pX31p0615a0701">戒環曰。辟支此云獨覺。亦通緣覺。出無佛世。觀物
<lb ed="X" n="0615a08"/><lb ed="R093" n="0076b21"/>變易。自覺無生。故號獨覺。觀十二緣。覺眞諦理。故
<lb ed="X" n="0615a09"/><lb ed="R093" n="0077a01"/>號緣覺。求自然慧樂獨善寂。卽獨覺也。深知諸法
<lb ed="X" n="0615a10"/><lb ed="R093" n="0077a02"/>因緣。卽緣覺也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0615a11"/><lb ed="R093" n="0077a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0615a1101">若有衆生。從佛世尊。聞法信受。勤修精進。求一切智。
<lb ed="X" n="0615a12"/><lb ed="R093" n="0077a04"/>佛智。自然智。無師智。如來知見。力無所畏。愍念安樂
<lb ed="X" n="0615a13"/><lb ed="R093" n="0077a05"/>無量衆生。利益天人。度脫一切。是名大乘。菩薩求此
<lb ed="X" n="0615a14"/><lb ed="R093" n="0077a06"/>乘故。名爲摩訶薩。如彼諸子爲求牛車出於火宅。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0615a15"/><lb ed="R093" n="0077a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0615a1501"><note place="inline">及南曰。此言菩薩乘</note>。</p><p xml:id="pX31p0615a1509" cb:place="inline"><note place="inline">此兼三乘集衆智之大根也。
<lb ed="X" n="0615a16"/><lb ed="R093" n="0077a08"/>其機爲最。故譬牛車</note>。</p>
<lb ed="X" n="0615a17"/><lb ed="R093" n="0077a09"/><p xml:id="pX31p0615a1701">戒環曰。一切智卽菩薩智也。佛智卽一切種智也。
<lb ed="X" n="0615a18"/><lb ed="R093" n="0077a10"/>自然卽離諸證取者。無師卽不由他悟者。能求衆
<lb ed="X" n="0615a19"/><lb ed="R093" n="0077a11"/>智。及如來知見廣大德用。而愍安利度。所以爲大
<lb ed="X" n="0615a20"/><lb ed="R093" n="0077a12"/>菩薩。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0615a21"/><lb ed="R093" n="0077a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0615a2101">舍利弗如彼長者。見諸子等。安穩得出火宅。到無畏
<lb ed="X" n="0615a22"/><lb ed="R093" n="0077a14"/>處。自惟財富無量。等以大車而賜諸子。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0615a23"/><lb ed="R093" n="0077a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0615a2301"><note place="inline">此牒見子得出露地而坐。自念財物無極。不與小車
<lb ed="X" n="0615a24"/><lb ed="R093" n="0077a16"/>等文。次合</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0615a25"/><lb ed="R093" n="0077a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0615a2501">如來亦復如是。爲一切衆生之父。若見無量億千衆
<lb ed="X" n="0615a26"/><lb ed="R093" n="0077a18"/>生。以佛敎門。出三界苦怖畏險道。得涅槃樂。如來爾
<pb ed="X" xml:id="X31.0612.0615b" n="0615b"/>
<lb ed="X" n="0615b01"/><lb ed="R093" n="0077a19"/>時便作是念。我有無量無邊智慧力無畏等諸佛法
<lb ed="X" n="0615b02"/><lb ed="R093" n="0077b01"/>藏。是諸衆生。皆是我子。等與大乘。不令有人獨得滅
<lb ed="X" n="0615b03"/><lb ed="R093" n="0077b02"/>度。皆以如來滅度而滅度之。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0615b04"/><lb ed="R093" n="0077b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0615b0401"><note place="inline">及南曰。合上可明出三界苦得涅槃樂。卽權乘小果。
<lb ed="X" n="0615b05"/><lb ed="R093" n="0077b04"/>如來滅度而滅度之。卽大乘極果</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0615b06"/><lb ed="R093" n="0077b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0615b0601">是諸衆生。脫三界者。悉與諸佛禪定解脫等娛樂之
<lb ed="X" n="0615b07"/><lb ed="R093" n="0077b06"/>具。皆是一相一種。聖所稱歎。能生淨妙第一之樂。舍
<lb ed="X" n="0615b08"/><lb ed="R093" n="0077b07"/>利弗。如彼長者初以三車誘引諸子。然後但與大車。
<lb ed="X" n="0615b09"/><lb ed="R093" n="0077b08"/>寶物莊嚴。安隱第一。然彼長者。無虗妄之咎。如來亦
<lb ed="X" n="0615b10"/><lb ed="R093" n="0077b09"/>復如是。無有虗妄。初說三乘引導衆生。然後但以大
<lb ed="X" n="0615b11"/><lb ed="R093" n="0077b10"/>乘而度脫之。何以故。如來有無量智慧。力無所畏。諸
<lb ed="X" n="0615b12"/><lb ed="R093" n="0077b11"/>法之藏。能與一切衆生。大乘之法。但不能盡受。舍利
<lb ed="X" n="0615b13"/><lb ed="R093" n="0077b12"/>弗。以是因緣。當知諸佛方便力故。於一佛乘。分別說三。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0615b14"/><lb ed="R093" n="0077b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0615b1401"><note place="inline">戒環曰。是諸衆生下。<g ref="#CB00562">䟽</g>上等與大乘之意也。謂彼脫
<lb ed="X" n="0615b15"/><lb ed="R093" n="0077b14"/>三界者。雖得小乘禪定解脫。然猶厭有着空。非一相
<lb ed="X" n="0615b16"/><lb ed="R093" n="0077b15"/>也。裂爲二乘。非一種也。執着未除。非淨也。空有未融。
<lb ed="X" n="0615b17"/><lb ed="R093" n="0077b16"/>非妙也。故與之諸佛禪定解脫娛樂之具。一相一種
<lb ed="X" n="0615b18"/><lb ed="R093" n="0077b17"/>淨妙之樂。如彼大車衆美具備。舍利弗下。總結前文
<lb ed="X" n="0615b19"/><lb ed="R093" n="0077b18"/>也。不能盡受者。機不齊故</note>。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0615b20"/><lb ed="R093" n="0077b19"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">信解品第四</cb:mulu><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0615b2001">○信解品第四</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0615b21"/><lb ed="R093" n="0077b20"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0615b2101">信解者。因間窮說。以信得入。悟解法要也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0615b22"/><lb ed="R093" n="0078a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0615b2201">爾時慧命須菩提。<name role="" type="person">摩訶迦旃延</name>。<name role="" type="person">摩訶迦葉</name>。摩訶目犍
<lb ed="X" n="0615b23"/><lb ed="R093" n="0078a02"/>連。從佛所聞未曾有法。世尊授舍利弗阿耨多羅三
<lb ed="X" n="0615b24"/><lb ed="R093" n="0078a03"/>藐三菩提記。發希有心。歡喜踊躍。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0615b25"/><lb ed="R093" n="0078a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0615b2501"><note place="inline">及南云。湏菩提解空第一。而聲聞但念偏空。於菩薩
<lb ed="X" n="0615b26"/><lb ed="R093" n="0078a05"/>法。心不喜樂。今乃捨空法證實道。故以解空人表叙</note>。</p>
<pb ed="X" xml:id="X31.0612.0615c" n="0615c"/>
<lb ed="X" n="0615c01"/><lb ed="R093" n="0078a06"/><p xml:id="pX31p0615c0101">戒環曰。須菩提年德高衆。故稱長老。或曰具壽。或
<lb ed="X" n="0615c02"/><lb ed="R093" n="0078a07"/>曰慧命。或經云。是人佛法中能得智慧命。是也。合
<lb ed="X" n="0615c03"/><lb ed="R093" n="0078a08"/>先列大迦葉。而先須菩提者。亦當機故也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0615c04"/><lb ed="R093" n="0078a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0615c0401">世尊往昔說法旣久。我時在座。身體疲懈。但念空無
<lb ed="X" n="0615c05"/><lb ed="R093" n="0078a10"/>相無作。於菩薩法。遊戲神通。淨佛國土。成就衆生。心
<lb ed="X" n="0615c06"/><lb ed="R093" n="0078a11"/>不喜樂。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0615c07"/><lb ed="R093" n="0078a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0615c0701"><note place="inline">智者謂。依四諦以觀諸法。無我我所名空。以空故。萬
<lb ed="X" n="0615c08"/><lb ed="R093" n="0078a13"/>法一異等相。實不可得。名無相。知一切法無相不可
<lb ed="X" n="0615c09"/><lb ed="R093" n="0078a14"/>得。卽於三界無所願求。不復造作三有生死之業。名
<lb ed="X" n="0615c10"/><lb ed="R093" n="0078a15"/>無作。亦名無願</note>。</p>
<lb ed="X" n="0615c11"/><lb ed="R093" n="0078a16"/><p xml:id="pX31p0615c1101">戒環曰。說法旣久。指四十年說小敎時也。以疲懈
<lb ed="X" n="0615c12"/><lb ed="R093" n="0078a17"/>故。但念小乘空法。不復求進也。空無相無作。卽小
<lb ed="X" n="0615c13"/><lb ed="R093" n="0078a18"/>乘三解脫門也。菩薩法。卽大乘法也。遊戲神通等。
<lb ed="X" n="0615c14"/><lb ed="R093" n="0078a19"/>卽大乘行也。彼唯樂小。沈空趣寂。故於大法大行。
<lb ed="X" n="0615c15"/><lb ed="R093" n="0078a20"/>心不喜樂。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0615c16"/><lb ed="R093" n="0078b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0615c1601">所以者何。世尊令我等出於三界。得涅槃證。又令我
<lb ed="X" n="0615c17"/><lb ed="R093" n="0078b02"/>等年<anchor xml:id="nkr_note_add_0615c1701" n="0615c1701"/><anchor xml:id="beg0615c1701" n="0615c1701"/>已<anchor xml:id="end0615c1701"/>朽邁。於佛敎化菩薩阿耨多羅三藐三菩提。
<lb ed="X" n="0615c18"/><lb ed="R093" n="0078b03"/>不生一念好樂之心。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0615c19"/><lb ed="R093" n="0078b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0615c1901"><note place="inline">戒環曰。釋上之失。爲滯小故</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0615c20"/><lb ed="R093" n="0078b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0615c2001">我等今於佛前。聞授聲聞阿耨多羅三藐三菩提記。
<lb ed="X" n="0615c21"/><lb ed="R093" n="0078b06"/>心甚歡喜。得未<anchor xml:id="nkr_note_orig_0615001" n="0615001"/>聞有。不謂於今忽然得聞希有之法。
<lb ed="X" n="0615c22"/><lb ed="R093" n="0078b07"/>深自慶幸。獲大善利。無量珍寶。不自求得。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0615c23"/><lb ed="R093" n="0078b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0615c2301"><note place="inline">及南曰。此乃慶今所得也</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0615c24"/><lb ed="R093" n="0078b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0615c2401">世尊。我等今者樂說譬喩。以明斯義。譬若有人。年旣
<lb ed="X" n="0615c25"/><lb ed="R093" n="0078b10"/>幼稚。捨父逃逝。久住他國。或十二十。至五十歲。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0615c26"/><lb ed="R093" n="0078b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0615c2601"><note place="inline">行簡子曰。南華亦謂弱喪。正是此說</note>。</p>
<pb ed="X" xml:id="X31.0612.0616a" n="0616a"/>
<lb ed="X" n="0616a01"/><lb ed="R093" n="0078b12"/><p xml:id="pX31p0616a0101">戒環曰。幼稚譬專蒙無知。捨父譬棄背本覺。他國
<lb ed="X" n="0616a02"/><lb ed="R093" n="0078b13"/>譬淪滯五道。故曰至五十歲。或十二十。譬次第而
<lb ed="X" n="0616a03"/><lb ed="R093" n="0078b14"/>淪也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0616a04"/><lb ed="R093" n="0078b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0616a0401">年旣長大。加復窮困。馳騁四方。以求衣食。漸漸遊行。
<lb ed="X" n="0616a05"/><lb ed="R093" n="0078b16"/>遇向本國。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0616a06"/><lb ed="R093" n="0078b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0616a0601"><note place="inline">及南曰。遇向直方向之。且未能至也</note>。</p>
<lb ed="X" n="0616a07"/><lb ed="R093" n="0078b18"/><p xml:id="pX31p0616a0701">戒環曰。年長窮困。四方求食。譬困五道歷四生。以
<lb ed="X" n="0616a08"/><lb ed="R093" n="0078b19"/>自活命。漸向本國。譬因遇佛敎。遂能反省。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0616a09"/><lb ed="R093" n="0079a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0616a0901">其父先來求子不得。中止一城。其家大富。財寶無量。
<lb ed="X" n="0616a10"/><lb ed="R093" n="0079a02"/>金銀琉璃。珊瑚琥珀。頗梨珠等。其諸倉庫。委皆盈溢。
<lb ed="X" n="0616a11"/><lb ed="R093" n="0079a03"/>多有僮僕臣佐吏民。象馬車乘。牛羊無數。出入息利。
<lb ed="X" n="0616a12"/><lb ed="R093" n="0079a04"/>乃遍他國。商估賈客。亦甚衆多。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0616a13"/><lb ed="R093" n="0079a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0616a1301"><note place="inline">及南曰。倉盈法喜之食。庫溢諸法之財。僮僕所以自
<lb ed="X" n="0616a14"/><lb ed="R093" n="0079a06"/>奉。臣佐所以治民。譬自利利他事也。象馬牛羊。以譬
<lb ed="X" n="0616a15"/><lb ed="R093" n="0079a07"/>五乘敎授。商以迁有資無。賈以覆藏待價。商估猶商
<lb ed="X" n="0616a16"/><lb ed="R093" n="0079a08"/>人也</note>。</p>
<lb ed="X" n="0616a17"/><lb ed="R093" n="0079a09"/><p xml:id="pX31p0616a1701">戒環曰。其父譬覺皇也。先求不得。譬昔曾敎化。後
<lb ed="X" n="0616a18"/><lb ed="R093" n="0079a10"/>還退墮也。中止一城。譬華嚴法菩提場。其家大富
<lb ed="X" n="0616a19"/><lb ed="R093" n="0079a11"/>財寶諸珍。譬道場所得法具無量功德也。倉庫僮
<lb ed="X" n="0616a20"/><lb ed="R093" n="0079a12"/>僕等。譬滋息。廣被大千。故曰出入息利乃遍他國。
<lb ed="X" n="0616a21"/><lb ed="R093" n="0079a13"/>由是群生咸求法利。故曰商賈衆多。總譬出興利
<lb ed="X" n="0616a22"/><lb ed="R093" n="0079a14"/>澤也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0616a23"/><lb ed="R093" n="0079a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0616a2301">時貧窮子。遊諸聚落。經歷國邑。遂到其父所止之城。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0616a24"/><lb ed="R093" n="0079a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0616a2401"><note place="inline">及南曰。此節意謂。在昔迷淪。因敎漸引。遂入正道也</note>。</p>
<lb ed="X" n="0616a25"/><lb ed="R093" n="0079a17"/><p xml:id="pX31p0616a2501">戒環曰。窮子譬困於五道。從功德財。聚落荒淺。譬
<pb ed="X" xml:id="X31.0612.0616b" n="0616b"/>
<lb ed="X" n="0616b01"/><lb ed="R093" n="0079a18"/>小乘權敎。國邑盛麗。譬中乘漸敎。其父所止。譬大
<lb ed="X" n="0616b02"/><lb ed="R093" n="0079a19"/>乘正敎。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0616b03"/><lb ed="R093" n="0079b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0616b0301">父每念子。與子離別五十餘年。而未曾向人說如此
<lb ed="X" n="0616b04"/><lb ed="R093" n="0079b02"/>事。但自思惟。心懷悔恨。自念老朽。多有財物。金銀珍
<lb ed="X" n="0616b05"/><lb ed="R093" n="0079b03"/>寶倉庫盈溢。無有子息。一旦終歿。財物散失。無所委
<lb ed="X" n="0616b06"/><lb ed="R093" n="0079b04"/>付。是以殷勤每憶其子。復作是念。我若得子。委付財
<lb ed="X" n="0616b07"/><lb ed="R093" n="0079b05"/>物。坦然快樂。無復憂慮。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0616b08"/><lb ed="R093" n="0079b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0616b0801"><note place="inline">戒環曰。父每念子等者。譬佛念二乘之子。久淪五道。
<lb ed="X" n="0616b09"/><lb ed="R093" n="0079b07"/>性習昏淺。未堪說大也。思惟悔恨者。悔昔之敎未深。
<lb ed="X" n="0616b10"/><lb ed="R093" n="0079b08"/>恨今之機退失也。自念老朽等者。憂其無以續佛壽
<lb ed="X" n="0616b11"/><lb ed="R093" n="0079b09"/>命也</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0616b12"/><lb ed="R093" n="0079b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0616b1201">世尊。爾時窮子傭賃展轉。遇到父舍。住立門側。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0616b13"/><lb ed="R093" n="0079b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0616b1301"><note place="inline">補註曰。爲人之用曰傭。任力取利曰賃。城譬乍入。舍
<lb ed="X" n="0616b14"/><lb ed="R093" n="0079b12"/>譬深入。謂資籍權乘積漸深造也</note>。</p>
<lb ed="X" n="0616b15"/><lb ed="R093" n="0079b13"/><p xml:id="pX31p0616b1501">戒環曰。傭賃而作。徒取小利。功非<anchor xml:id="nkr_note_add_0616b1501" n="0616b1501"/><anchor xml:id="beg0616b1501" n="0616b1501"/>己<anchor xml:id="end0616b1501"/>有。譬資籍權
<lb ed="X" n="0616b16"/><lb ed="R093" n="0079b14"/>敎。終無實證也。到舍而住立門側。譬雖値佛道。不
<lb ed="X" n="0616b17"/><lb ed="R093" n="0079b15"/>能正入。猶依偏空而止。爲樂小故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0616b18"/><lb ed="R093" n="0079b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0616b1801">遙見其父踞師子床。寶几承足。諸婆羅門刹利居士。
<lb ed="X" n="0616b19"/><lb ed="R093" n="0079b17"/>皆恭敬圍繞。以珍珠瓔珞。價直千萬。莊嚴其身。吏民
<lb ed="X" n="0616b20"/><lb ed="R093" n="0079b18"/>僮僕。手執白拂。侍立左右。覆以寶帳。垂諸華幡。香水
<lb ed="X" n="0616b21"/><lb ed="R093" n="0079b19"/>洒地。散衆名華。羅列寶物。出內與取。有如是等種種
<lb ed="X" n="0616b22"/><lb ed="R093" n="0079b20"/>嚴飾。威德特尊。窮子見父有大力勢。卽懷恐怖。悔來
<lb ed="X" n="0616b23"/><lb ed="R093" n="0080a01"/>至此。竊作是<anchor xml:id="nkr_note_orig_0616001" n="0616001"/>命。此非是王或是王等。非我傭力得物
<lb ed="X" n="0616b24"/><lb ed="R093" n="0080a02"/>之處。不如往至貧里。肆力有地。衣食易得。若久住此。
<lb ed="X" n="0616b25"/><lb ed="R093" n="0080a03"/>或見逼迫。強使我作。作是念<anchor xml:id="nkr_note_add_0616b2501" n="0616b2501"/><anchor xml:id="beg0616b2501" n="0616b2501"/>已<anchor xml:id="end0616b2501"/>。疾走而去。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0616b26"/><lb ed="R093" n="0080a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0616b2601"><note place="inline">祥邁曰。此譬二乘初聞佛果萬德種智之事。而迷小
<pb ed="X" xml:id="X31.0612.0616c" n="0616c"/>
<lb ed="X" n="0616c01"/><lb ed="R093" n="0080a05"/>怖</note>。</p><p xml:id="pX31p0616c0102" cb:place="inline"><note place="inline">及南曰。內音納。或出或納也</note>。</p><p xml:id="pX31p0616c0113" cb:place="inline"><note place="inline">及南曰。威德特
<lb ed="X" n="0616c02"/><lb ed="R093" n="0080a06"/>尊以上。皆萬德種智之事。自窮子見父<anchor xml:id="nkr_note_add_0616c0201" n="0616c0201"/><anchor xml:id="beg0616c0201" n="0616c0201"/>已<anchor xml:id="end0616c0201"/>下。卽迷小
<lb ed="X" n="0616c03"/><lb ed="R093" n="0080a07"/>怖大之事</note>。</p><p xml:id="pX31p0616c0305" cb:place="inline"><note place="inline">行簡子曰。若修大乘。必入生死。廣學萬
<lb ed="X" n="0616c04"/><lb ed="R093" n="0080a08"/>行。故言逼迫</note>。</p><p xml:id="pX31p0616c0406" cb:place="inline"><note place="inline">補註曰。拂能去塵。白言不染。左右表
<lb ed="X" n="0616c05"/><lb ed="R093" n="0080a09"/>拂去空假之塵。而歸中道也</note>。</p>
<lb ed="X" n="0616c06"/><lb ed="R093" n="0080a10"/><p xml:id="pX31p0616c0601">戒環曰。遙見其父。譬未能親證。踞師子床者。表無
<lb ed="X" n="0616c07"/><lb ed="R093" n="0080a11"/>畏之德也。寶几承足者。尊萬行之本也。萬行本眞。
<lb ed="X" n="0616c08"/><lb ed="R093" n="0080a12"/>而能涉俗故。刹利居士皆悉圍繞。二乘不能涉俗
<lb ed="X" n="0616c09"/><lb ed="R093" n="0080a13"/>矣。因萬行以成萬德。故以眞珠瓔珞莊嚴其身。二
<lb ed="X" n="0616c10"/><lb ed="R093" n="0080a14"/>乘無此莊嚴矣。吏所以治。民所以役。僮任輕。僕任
<lb ed="X" n="0616c11"/><lb ed="R093" n="0080a15"/>重。譬一乘法中。所治所役輕重纖悉之法。無不俻
<lb ed="X" n="0616c12"/><lb ed="R093" n="0080a16"/>者。所謂治世語言資生業等。皆順正法。但以不染
<lb ed="X" n="0616c13"/><lb ed="R093" n="0080a17"/>不偏爲尙。故執白拂侍左右。寶帳譬慈悲廣被。故
<lb ed="X" n="0616c14"/><lb ed="R093" n="0080a18"/>言覆。華幡譬衆善下化。故言垂。水譬智。華譬因。香
<lb ed="X" n="0616c15"/><lb ed="R093" n="0080a19"/>水洒地者。以妙智淨衆生心地也。散衆名華者。以
<lb ed="X" n="0616c16"/><lb ed="R093" n="0080a20"/>妙因嚴衆生心地也。羅列寶物。所以示其玩好。出
<lb ed="X" n="0616c17"/><lb ed="R093" n="0080b01"/>內取與。所以隨其欲樂。譬成就大根而誘進小乘
<lb ed="X" n="0616c18"/><lb ed="R093" n="0080b02"/>也。王謂國王。王等謂王之族。譬法報二身也。貧居
<lb ed="X" n="0616c19"/><lb ed="R093" n="0080b03"/>里巷。譬二乘小道。肆力有地。譬進修有方。非得物
<lb ed="X" n="0616c20"/><lb ed="R093" n="0080b04"/>處。譬大法難<anchor xml:id="nkr_note_orig_0616002" n="0616002"/>乘。衣食易得。譬小果易求。或見逼迫。
<lb ed="X" n="0616c21"/><lb ed="R093" n="0080b05"/>譬慮佛道長久。久受勤苦。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0616c22"/><lb ed="R093" n="0080b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0616c2201">時富長者。於師子座。見子便識。心大歡喜。卽作是念。
<lb ed="X" n="0616c23"/><lb ed="R093" n="0080b07"/>我財物庫藏。今有所付。我常思念此子。無由見之。而
<lb ed="X" n="0616c24"/><lb ed="R093" n="0080b08"/>忽自來。甚適我願。我雖年朽。猶故貪惜。卽遣傍人。急
<lb ed="X" n="0616c25"/><lb ed="R093" n="0080b09"/>追將還。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0616c26"/><lb ed="R093" n="0080b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0616c2601"><note place="inline">見子便識。譬昔緣<anchor xml:id="nkr_note_add_0616c2601" n="0616c2601"/><anchor xml:id="beg0616c2601" n="0616c2601"/>已<anchor xml:id="end0616c2601"/>熟。財物有付。譬法有授。年朽猶
<pb ed="X" xml:id="X31.0612.0617a" n="0617a"/>
<lb ed="X" n="0617a01"/><lb ed="R093" n="0080b11"/>故貪惜。譬曠劫所修不妄與也。遣人急追。譬令菩薩
<lb ed="X" n="0617a02"/><lb ed="R093" n="0080b12"/>說頓法</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0617a03"/><lb ed="R093" n="0080b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0617a0301">爾時使者疾走往捉。窮子警愕。稱怨大喚。我不相犯。
<lb ed="X" n="0617a04"/><lb ed="R093" n="0080b14"/>何爲見捉。使者執之愈急。強牽將還。于時窮子自念。
<lb ed="X" n="0617a05"/><lb ed="R093" n="0080b15"/>無罪而被囚執。此必定死。轉更惶怖。問絕躃地。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0617a06"/><lb ed="R093" n="0080b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0617a0601"><note place="inline">補註曰。父命追子。實欲親之。而子驚悶絕。乃自棄也。
<lb ed="X" n="0617a07"/><lb ed="R093" n="0080b17"/>譬二乘初聞華嚴。怯其頓說。盖頓敎以煩惱卽菩提。
<lb ed="X" n="0617a08"/><lb ed="R093" n="0080b18"/>而二乘以煩惱爲冤賊。故稱怨也。頓以生死卽涅槃。
<lb ed="X" n="0617a09"/><lb ed="R093" n="0080b19"/>而二乘以生死爲苦縛。故大嘆</note>。</p>
<lb ed="X" n="0617a10"/><lb ed="R093" n="0080b20"/><p xml:id="pX31p0617a1001">戒環曰。不犯而被捉。譬不求而強化。急執而強牽。
<lb ed="X" n="0617a11"/><lb ed="R093" n="0081a01"/>譬不從而強牽也。菩薩示生三界。而<anchor xml:id="nkr_note_orig_0617001" n="0617001"/>一乘以三界
<lb ed="X" n="0617a12"/><lb ed="R093" n="0081a02"/>爲牢獄。故云無罪被囚。菩薩出入塵勞。而<anchor xml:id="note_star_1" n="0617001" type="star"/>一乘恐
<lb ed="X" n="0617a13"/><lb ed="R093" n="0081a03"/>喪定果。故云此必定死。由是如聾若啞。悶然不解。
<lb ed="X" n="0617a14"/><lb ed="R093" n="0081a04"/>故曰轉更惶怖悶絕躃地。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0617a15"/><lb ed="R093" n="0081a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0617a1501">父遙見之。而語使言。不須此人。勿強將來。以冷水灑
<lb ed="X" n="0617a16"/><lb ed="R093" n="0081a06"/>面。令得醒窹。莫復與語。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0617a17"/><lb ed="R093" n="0081a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0617a1701"><note place="inline">戒環曰。見其驚急悶絕。令姑息之。譬捨頓開權也。冷
<lb ed="X" n="0617a18"/><lb ed="R093" n="0081a08"/>水能蘇悶絕。譬權敎能治煩惱</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0617a19"/><lb ed="R093" n="0081a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0617a1901">所以者何。父知其子志意下劣。自知豪貴爲子所難。
<lb ed="X" n="0617a20"/><lb ed="R093" n="0081a10"/>審知是子。而以方便。不語他人云是我子。使者語之。
<lb ed="X" n="0617a21"/><lb ed="R093" n="0081a11"/>我今放汝。隨意所趣。窮子歡喜。得未曾有。從地而起。
<lb ed="X" n="0617a22"/><lb ed="R093" n="0081a12"/>往至貧臣。以求衣食。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0617a23"/><lb ed="R093" n="0081a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0617a2301"><note place="inline">祥邁曰。此譬知其志劣難堪大乘。故權息之也。不云
<lb ed="X" n="0617a24"/><lb ed="R093" n="0081a14"/>我子。未卽顯實也</note>。</p>
<lb ed="X" n="0617a25"/><lb ed="R093" n="0081a15"/><p xml:id="pX31p0617a2501">戒環曰。使者放之。譬捨頓也。隨意所趣。譬開權也。
<lb ed="X" n="0617a26"/><lb ed="R093" n="0081a16"/>從地而起。卽從迷而覺也。往至貧里以求衣食。卽
<lb ed="X" n="0617a27"/><lb ed="R093" n="0081a17"/>依二乘貧所樂法。爲入道資粮也。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X31.0612.0617b" n="0617b"/>
<lb ed="X" n="0617b01"/><lb ed="R093" n="0081a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0617b0101">爾時長者。將欲誘引其子。而設方便。密遣二人形色
<lb ed="X" n="0617b02"/><lb ed="R093" n="0081a19"/>憔悴。無威德者。汝可詣彼徐語窮子。此有作處。倍與
<lb ed="X" n="0617b03"/><lb ed="R093" n="0081b01"/>汝直。窮子若許。將來使作。若言欲何所<anchor xml:id="nkr_note_orig_0617002" n="0617002"/>若。便可語之。
<lb ed="X" n="0617b04"/><lb ed="R093" n="0081b02"/>雇汝除糞。我等二人亦共汝作。時二使人卽求窮子。
<lb ed="X" n="0617b05"/><lb ed="R093" n="0081b03"/>旣<anchor xml:id="nkr_note_add_0617b0501" n="0617b0501"/><anchor xml:id="beg0617b0501" n="0617b0501"/>已<anchor xml:id="end0617b0501"/>得之。具陳上事。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0617b06"/><lb ed="R093" n="0081b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0617b0601"><note place="inline">祥邁曰。此先叙設權也</note>。</p><p xml:id="pX31p0617b0610" cb:place="inline"><note place="inline">及南曰。除糞譬斷煩惱。煩
<lb ed="X" n="0617b07"/><lb ed="R093" n="0081b05"/>惱惑業糞穢心地。二乘作諸觀以除之。菩薩煩惱涅
<lb ed="X" n="0617b08"/><lb ed="R093" n="0081b06"/>槃相相留礙。而云亦共汝作者。以同事攝也</note>。</p><p xml:id="pX31p0617b0818" cb:place="inline"><note place="inline">行簡
<lb ed="X" n="0617b09"/><lb ed="R093" n="0081b07"/>子曰。但息一切人當求。是名除糞秪如今求佛求菩
<lb ed="X" n="0617b10"/><lb ed="R093" n="0081b08"/>提。是名運糞入。不名運糞出</note>。</p>
<lb ed="X" n="0617b11"/><lb ed="R093" n="0081b09"/><p xml:id="pX31p0617b1101">戒環曰。密遺二人者。使秘菩薩行者。示二乘法也。
<lb ed="X" n="0617b12"/><lb ed="R093" n="0081b10"/>形色憔悴。卽所謂隱其自在之力。倍與汝直。譬因
<lb ed="X" n="0617b13"/><lb ed="R093" n="0081b11"/>樂小而示近果也。顧汝除糞。卽所謂以貧所樂法
<lb ed="X" n="0617b14"/><lb ed="R093" n="0081b12"/>度之。具陳上事。譬順佛揚化。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0617b15"/><lb ed="R093" n="0081b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0617b1501">爾時窮子。先取其價。尋與除糞。其父見子。愍而怪之。
<lb ed="X" n="0617b16"/><lb ed="R093" n="0081b14"/>又以他日。於窓牖中。遙見子身<anchor xml:id="nkr_note_add_0617b1601" n="0617b1601"/><anchor xml:id="beg0617b1601" n="0617b1601"/>羸<anchor xml:id="end0617b1601"/>瘦憔悴。糞土塵坌
<lb ed="X" n="0617b17"/><lb ed="R093" n="0081b15"/>汚穢不淨。卽脫瓔珞細軟上服嚴飾之具。更著麤弊
<lb ed="X" n="0617b18"/><lb ed="R093" n="0081b16"/>垢膩之衣。塵土坌身。右手執持除糞之器。狀有所畏。
<lb ed="X" n="0617b19"/><lb ed="R093" n="0081b17"/>語諸作人。汝等勤作。勿得懈息。以方便故得近其子。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0617b20"/><lb ed="R093" n="0081b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0617b2001"><note place="inline">補註曰。瘦悴塵坌。譬二乘伏斷煩惱。不得其要。翻爲
<lb ed="X" n="0617b21"/><lb ed="R093" n="0081b19"/>煩惱所擾也。左逆右順。右手執器。譬順方便道而誘
<lb ed="X" n="0617b22"/><lb ed="R093" n="0081b20"/>之</note>。</p>
<lb ed="X" n="0617b23"/><lb ed="R093" n="0082a01"/><p xml:id="pX31p0617b2301">戒環曰。先取其價。譬樂小慕果。然後修因。所以四
<lb ed="X" n="0617b24"/><lb ed="R093" n="0082a02"/>諦法中。先果後因也。其父愍怪其樂小棄大也。又
<lb ed="X" n="0617b25"/><lb ed="R093" n="0082a03"/>以他日於窓牖中等。譬又多設方便。循其小兒。潛
<lb ed="X" n="0617b26"/><lb ed="R093" n="0082a04"/>施密化。使令慕大也。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X31.0612.0617c" n="0617c"/>
<lb ed="X" n="0617c01"/><lb ed="R093" n="0082a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0617c0101">後復吿言。咄男子。汝常此作。勿復餘去。當加汝價。諸
<lb ed="X" n="0617c02"/><lb ed="R093" n="0082a06"/>有所須盆噐米麵鹽醋之屬。莫自疑難。亦有老弊使
<lb ed="X" n="0617c03"/><lb ed="R093" n="0082a07"/>人。須者相給。好自安意。我如汝父。勿復憂慮。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0617c04"/><lb ed="R093" n="0082a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0617c0401"><note place="inline">及南曰。此乃方便叱省而親厚之。使安而無怯也</note>。</p>
<lb ed="X" n="0617c05"/><lb ed="R093" n="0082a09"/><p xml:id="pX31p0617c0501">戒環曰。當加汝價。譬自預流而進四果。盆噐譬助
<lb ed="X" n="0617c06"/><lb ed="R093" n="0082a10"/>道等法。米麵譬資粮等法。鹽醋所以和味。使於諸
<lb ed="X" n="0617c07"/><lb ed="R093" n="0082a11"/>法均調適中也。老弊使人譬二乘<anchor xml:id="nkr_note_add_0617c0701" n="0617c0701"/><anchor xml:id="beg0617c0701" n="0617c0701"/>已<anchor xml:id="end0617c0701"/>陳之法。如所
<lb ed="X" n="0617c08"/><lb ed="R093" n="0082a12"/>謂<anchor xml:id="nkr_note_add_0617c0801" n="0617c0801"/><anchor xml:id="beg0617c0801" n="0617c0801"/>已<anchor xml:id="end0617c0801"/>陳芻狗也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0617c09"/><lb ed="R093" n="0082a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0617c0901">所以者何。我年老大。而汝少壯。汝常作時。無有欺怠
<lb ed="X" n="0617c10"/><lb ed="R093" n="0082a14"/>瞋恨怨言。都不見汝有此諸惡。如餘作人。自今<anchor xml:id="nkr_note_add_0617c1001" n="0617c1001"/><anchor xml:id="beg0617c1001" n="0617c1001"/>已<anchor xml:id="end0617c1001"/>後。
<lb ed="X" n="0617c11"/><lb ed="R093" n="0082a15"/>如所生子。卽時長者更與作字。名之爲兒。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0617c12"/><lb ed="R093" n="0082a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0617c1201"><note place="inline">祥邁曰。貶<anchor xml:id="nkr_note_add_0617c1201" n="0617c1201"/><anchor xml:id="beg0617c1201" n="0617c1201"/>己<anchor xml:id="end0617c1201"/>衰老。褒子心力。譬斥大褒小。權進其功。
<lb ed="X" n="0617c13"/><lb ed="R093" n="0082a17"/>兒。憐愛之稱</note>。</p>
<lb ed="X" n="0617c14"/><lb ed="R093" n="0082a18"/><p xml:id="pX31p0617c1401">戒環曰。言自今如子等者。益親厚而進之也。更與
<lb ed="X" n="0617c15"/><lb ed="R093" n="0082a19"/>作字。譬改預流而進後果。上皆譬設權。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0617c16"/><lb ed="R093" n="0082b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0617c1601">爾時窮子。雖欣此遇。猶故自謂客作賤人。由是之故。
<lb ed="X" n="0617c17"/><lb ed="R093" n="0082b02"/>於二十年中。常令除糞。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0617c18"/><lb ed="R093" n="0082b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0617c1801"><note place="inline">及南曰。正譬滯權也</note>。</p>
<lb ed="X" n="0617c19"/><lb ed="R093" n="0082b04"/><p xml:id="pX31p0617c1901">戒環曰。謂雖欣佛化。而志尙卑劣。今且令於二乘
<lb ed="X" n="0617c20"/><lb ed="R093" n="0082b05"/>法中。斷除十使煩惱之糞也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0617c21"/><lb ed="R093" n="0082b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0617c2101">過是<anchor xml:id="nkr_note_add_0617c2101" n="0617c2101"/><anchor xml:id="beg0617c2101" n="0617c2101"/>已<anchor xml:id="end0617c2101"/>後。心相體信。入<anchor xml:id="nkr_note_orig_0617003" n="0617003"/>處無難。然其所止。猶在本處。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0617c22"/><lb ed="R093" n="0082b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0617c2201"><note place="inline">窮子過二十年。久漸親父。而猶住門側。譬依二乘敎
<lb ed="X" n="0617c23"/><lb ed="R093" n="0082b08"/>斷結之後。聞方等敎</note>。</p>
<lb ed="X" n="0617c24"/><lb ed="R093" n="0082b09"/><p xml:id="pX31p0617c2401">戒環曰。揚大而不謗。折小而不疑。是謂心相體信
<lb ed="X" n="0617c25"/><lb ed="R093" n="0082b10"/>也。進可語大。退不滯小。是謂入出無難也。猶在本
<lb ed="X" n="0617c26"/><lb ed="R093" n="0082b11"/>處。譬未能頓入。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X31.0612.0618a" n="0618a"/>
<lb ed="X" n="0618a01"/><lb ed="R093" n="0082b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0618a0101">世尊。爾時長者有疾。自知將死不久。語窮子言。我今
<lb ed="X" n="0618a02"/><lb ed="R093" n="0082b13"/>多有金銀珍寶。倉庫盈溢。其中多少。所應與取。悉汝
<lb ed="X" n="0618a03"/><lb ed="R093" n="0082b14"/>知之。我心如是。當體此意。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0618a04"/><lb ed="R093" n="0082b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0618a0401"><note place="inline">及南曰。此令轉敎菩薩之譬也。大般若吿湏菩提云。
<lb ed="X" n="0618a05"/><lb ed="R093" n="0082b16"/>汝當爲菩薩說般若。下文云。我等又因如來智慧。爲
<lb ed="X" n="0618a06"/><lb ed="R093" n="0082b17"/>諸菩薩開演。卽轉敎事</note>。</p>
<lb ed="X" n="0618a07"/><lb ed="R093" n="0082b18"/><p xml:id="pX31p0618a0701">戒環曰。譬如說般若。漸引入實也。長者有疾。譬方
<lb ed="X" n="0618a08"/><lb ed="R093" n="0082b19"/>等之後。名相未遣。人多法執之病。佛亦病之。將死
<lb ed="X" n="0618a09"/><lb ed="R093" n="0082b20"/>而語寶藏。譬化緣將畢。故說般若。爲法華先導。如
<lb ed="X" n="0618a10"/><lb ed="R093" n="0083a01"/>方語之寶藏。未卽付也。般若敎中。六度萬行具備。
<lb ed="X" n="0618a11"/><lb ed="R093" n="0083a02"/>故譬倉庫盈溢。然未爲圓敎故。其中寶物又有多
<lb ed="X" n="0618a12"/><lb ed="R093" n="0083a03"/>少。或取以自利。或與以利他。聖人之用心如是。宜
<lb ed="X" n="0618a13"/><lb ed="R093" n="0083a04"/>當體法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0618a14"/><lb ed="R093" n="0083a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0618a1401">所以者何。今我與汝。更爲不異。宜加用心。令無漏失。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0618a15"/><lb ed="R093" n="0083a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0618a1501"><note place="inline">及南曰。和同父子之情。使無疑間。而欣領寶藏也</note>。</p>
<lb ed="X" n="0618a16"/><lb ed="R093" n="0083a07"/><p xml:id="pX31p0618a1601">戒環曰。我汝不異等。譬般若之理一切皆如。無二
<lb ed="X" n="0618a17"/><lb ed="R093" n="0083a08"/>無別。是入圓頓之門。故宜加用心。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0618a18"/><lb ed="R093" n="0083a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0618a1801">爾時窮子。卽受敎勅。領知衆物。金銀珍寶及諸庫藏。
<lb ed="X" n="0618a19"/><lb ed="R093" n="0083a10"/>而無希取一飡之意。然其所止。故在本處。下劣之心。
<lb ed="X" n="0618a20"/><lb ed="R093" n="0083a11"/>亦未能捨。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0618a21"/><lb ed="R093" n="0083a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0618a2101"><note place="inline">及南曰。旣領寶藏。而略不希取。譬受敕以大乘轉敎
<lb ed="X" n="0618a22"/><lb ed="R093" n="0083a13"/>而自於此<anchor xml:id="nkr_note_add_0618a2201" n="0618a2201"/><anchor xml:id="beg0618a2201" n="0618a2201"/>无<anchor xml:id="end0618a2201"/>有志願也</note>。</p>
<lb ed="X" n="0618a23"/><lb ed="R093" n="0083a14"/><p xml:id="pX31p0618a2301">戒環曰。下劣之心亦未能捨。譬但念空無相無作
<lb ed="X" n="0618a24"/><lb ed="R093" n="0083a15"/>而<anchor xml:id="nkr_note_add_0618a2401" n="0618a2401"/><anchor xml:id="beg0618a2401" n="0618a2401"/>已<anchor xml:id="end0618a2401"/>。上總喩昔失。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0618a25"/><lb ed="R093" n="0083a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0618a2501">復經少時。父知子意漸<anchor xml:id="nkr_note_add_0618a2501" n="0618a2501"/><anchor xml:id="beg0618a2501" n="0618a2501"/>已<anchor xml:id="end0618a2501"/>通泰。成就大志。自鄙先心。
<pb ed="X" xml:id="X31.0612.0618b" n="0618b"/>
<lb ed="X" n="0618b01"/><lb ed="R093" n="0083a17"/>臨欲終時。而命其子。幷會親族國王大臣。刹利居士。
<lb ed="X" n="0618b02"/><lb ed="R093" n="0083a18"/>皆悉<anchor xml:id="nkr_note_add_0618b0201" n="0618b0201"/><anchor xml:id="beg0618b0201" n="0618b0201"/>已<anchor xml:id="end0618b0201"/>集。卽自宣言。諸君當知。此是我子。我之所生。
<lb ed="X" n="0618b03"/><lb ed="R093" n="0083b01"/>於某城中。捨吾逃走。跉俜辛苦五十餘年。其本字某。
<lb ed="X" n="0618b04"/><lb ed="R093" n="0083b02"/>我名某甲。昔在本城。懷憂推覔。忽於此間。遇會得之。
<lb ed="X" n="0618b05"/><lb ed="R093" n="0083b03"/>此實我子。我實其父。今我所有一切財物。皆是子有。
<lb ed="X" n="0618b06"/><lb ed="R093" n="0083b04"/>先所出內。是子所知。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0618b07"/><lb ed="R093" n="0083b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0618b0701"><note place="inline">祥邁曰。自我求之本始之覺。眞父子德性之用。眞寶
<lb ed="X" n="0618b08"/><lb ed="R093" n="0083b06"/>藏生而固有。誰獨具無。柰何自失於背馳。自迷於勿
<lb ed="X" n="0618b09"/><lb ed="R093" n="0083b07"/>乎。故佛慈憂慮。急使退復。倘能心相体性。斯可遇會
<lb ed="X" n="0618b10"/><lb ed="R093" n="0083b08"/>得之。曾無難者。彼且驚愕而失<anchor xml:id="nkr_note_add_0618b1001" n="0618b1001"/><anchor xml:id="beg0618b1001" n="0618b1001"/>己<anchor xml:id="end0618b1001"/>。稱怨以疑。佛設作
<lb ed="X" n="0618b11"/><lb ed="R093" n="0083b09"/>眞慈。多方善誘。終則跉俜窮困於四生五道。可爲長
<lb ed="X" n="0618b12"/><lb ed="R093" n="0083b10"/>嘆矣</note>。</p>
<lb ed="X" n="0618b13"/><lb ed="R093" n="0083b11"/><p xml:id="pX31p0618b1301">戒環曰。子志旣大。父乃聚族。始定父子。全付家業
<lb ed="X" n="0618b14"/><lb ed="R093" n="0083b12"/>也。復經少時等。譬般若之後。大機<anchor xml:id="nkr_note_add_0618b1401" n="0618b1401"/><anchor xml:id="beg0618b1401" n="0618b1401"/>已<anchor xml:id="end0618b1401"/>熟。可一變而
<lb ed="X" n="0618b15"/><lb ed="R093" n="0083b13"/>至道也。自鄙先心。譬捨小趣大。臨欲終時。命子會
<lb ed="X" n="0618b16"/><lb ed="R093" n="0083b14"/>族。如化城云。如來自知涅槃時到。便集菩薩聲聞。
<lb ed="X" n="0618b17"/><lb ed="R093" n="0083b15"/>爲說是經。則聲聞爲子。菩薩爲族也。聚族宣言此
<lb ed="X" n="0618b18"/><lb ed="R093" n="0083b16"/>是我子。卽於天人衆中說。我昔曾化故<anchor xml:id="nkr_note_orig_0618001" n="0618001"/>往我法中
<lb ed="X" n="0618b19"/><lb ed="R093" n="0083b17"/>之譬也。於某城中捨吾等者。自昔之後。汝今悉忘
<lb ed="X" n="0618b20"/><lb ed="R093" n="0083b18"/>之譬也。盖彼時根性未定。後還退墮。流浪五道。故
<lb ed="X" n="0618b21"/><lb ed="R093" n="0083b19"/>曰跉俜辛苦五十餘年。其本字某等者。指本名字
<lb ed="X" n="0618b22"/><lb ed="R093" n="0083b20"/>以證父子之的也。其本字某。卽化城云。爾時所化
<lb ed="X" n="0618b23"/><lb ed="R093" n="0084a01"/>之衆。汝等比丘聲聞弟子是也。我名某甲。卽第十
<lb ed="X" n="0618b24"/><lb ed="R093" n="0084a02"/>六我釋迦是也。本城推覔。此間遇會。譬昔依本性
<lb ed="X" n="0618b25"/><lb ed="R093" n="0084a03"/>闡化。至此頓門乃適然契會也。此實我子等。結上
<lb ed="X" n="0618b26"/><lb ed="R093" n="0084a04"/>的證全付家業。譬授記作佛。紹法王位也。我有財
<pb ed="X" xml:id="X31.0612.0618c" n="0618c"/>
<lb ed="X" n="0618c01"/><lb ed="R093" n="0084a05"/>物皆是子有者。此一大事。人人本具。不從外得也。
<lb ed="X" n="0618c02"/><lb ed="R093" n="0084a06"/>先所出納是子所知者。卽平常運用見聞之法。非
<lb ed="X" n="0618c03"/><lb ed="R093" n="0084a07"/>今別有也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0618c04"/><lb ed="R093" n="0084a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0618c0401">世尊。是時窮子。聞父此言。卽大歡喜。得未曾有。而作
<lb ed="X" n="0618c05"/><lb ed="R093" n="0084a09"/>是念。我本無心有所悕求。今此寶藏。自然而至。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0618c06"/><lb ed="R093" n="0084a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0618c0601"><note place="inline">戒環曰。結喩今得也</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0618c07"/><lb ed="R093" n="0084a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0618c0701">世尊。大富長者。則是如來。我等皆似佛子。如來常說
<lb ed="X" n="0618c08"/><lb ed="R093" n="0084a12"/>我等爲子。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0618c09"/><lb ed="R093" n="0084a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0618c0901"><note place="inline">戒環曰。須菩提眞佛子。爲合譬故言似</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0618c10"/><lb ed="R093" n="0084a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0618c1001">世尊。我等以三苦故。於生死中。受諸熱惱。迷惑無知。
<lb ed="X" n="0618c11"/><lb ed="R093" n="0084a15"/>樂著小法。今日世尊。令我等思惟。蠲除諸法戲論之
<lb ed="X" n="0618c12"/><lb ed="R093" n="0084a16"/>糞。我等於中勤加精進。得至涅槃。一日之價。旣得此
<lb ed="X" n="0618c13"/><lb ed="R093" n="0084a17"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0618c1301" n="0618c1301"/><anchor xml:id="beg0618c1301" n="0618c1301"/>已<anchor xml:id="end0618c1301"/>。心大歡喜。自以爲足。便自謂言。於佛法中。勤精進
<lb ed="X" n="0618c14"/><lb ed="R093" n="0084a18"/>故。所得弘多。然世尊先知我等心著弊欲。樂於小法。
<lb ed="X" n="0618c15"/><lb ed="R093" n="0084a19"/>便見縱捨。不爲分別汝等當有如來知見寶藏之分。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0618c16"/><lb ed="R093" n="0084b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0618c1601"><note place="inline">及南曰。三苦者。一苦苦。若根若境。乖違逼迫生老病
<lb ed="X" n="0618c17"/><lb ed="R093" n="0084b02"/>死。諸現苦相。二壞苦。因樂變異。生諸憂惱。所謂樂未
<lb ed="X" n="0618c18"/><lb ed="R093" n="0084b03"/>畢。哀又繼之。卽愛別離求不得之類。三行苦。卽念念
<lb ed="X" n="0618c19"/><lb ed="R093" n="0084b04"/>遷謝之相。五趣蘊苦。皆行苦攝一</note>。</p>
<lb ed="X" n="0618c20"/><lb ed="R093" n="0084b05"/><p xml:id="pX31p0618c2001">戒環曰。叙滯權也。云今日者對多生言。謂多生樂
<lb ed="X" n="0618c21"/><lb ed="R093" n="0084b06"/>小。而今猶濡滯也。於一切法。妄起惑染。顚倒分別。
<lb ed="X" n="0618c22"/><lb ed="R093" n="0084b07"/>種種戲論糞汚心地。名戲論糞。一日之價。譬小果
<lb ed="X" n="0618c23"/><lb ed="R093" n="0084b08"/>之利所獲不多。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0618c24"/><lb ed="R093" n="0084b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0618c2401">世尊以方便力。說如來智慧。我等從佛。得涅槃一日
<lb ed="X" n="0618c25"/><lb ed="R093" n="0084b10"/>之價。以爲大得。於此大乘。無有志求。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0618c26"/><lb ed="R093" n="0084b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0618c2601"><note place="inline">戒環曰。說如來智慧。卽般若敎</note>。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X31.0612.0619a" n="0619a"/>
<lb ed="X" n="0619a01"/><lb ed="R093" n="0084b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0619a0101">我等又因如來智慧。爲諸菩薩開示演說。而自於此
<lb ed="X" n="0619a02"/><lb ed="R093" n="0084b13"/>無有志願。所以者何。佛知我等心樂小法。以方便隨
<lb ed="X" n="0619a03"/><lb ed="R093" n="0084b14"/>力我等說。而我等不知眞是佛子。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0619a04"/><lb ed="R093" n="0084b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0619a0401"><note place="inline">戒環曰。此以般若轉敎菩薩。而自不希水也</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0619a05"/><lb ed="R093" n="0084b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0619a0501">今我等方知世尊。於佛智慧。無所恡惜。所以者何。我
<lb ed="X" n="0619a06"/><lb ed="R093" n="0084b17"/>等昔來眞是佛子。而但樂小法。若我等有樂大之心。
<lb ed="X" n="0619a07"/><lb ed="R093" n="0084b18"/>佛則爲我說大乘法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0619a08"/><lb ed="R093" n="0084b19"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0619a0801"><note place="inline">今得法華。始知般若之時。<anchor xml:id="nkr_note_add_0619a0801" n="0619a0801"/><anchor xml:id="beg0619a0801" n="0619a0801"/>已<anchor xml:id="end0619a0801"/>欲全付。<anchor xml:id="nkr_note_add_0619a0802" n="0619a0802"/><anchor xml:id="beg0619a0802" n="0619a0802"/>但<anchor xml:id="end0619a0802"/>以樂小自迷。
<lb ed="X" n="0619a09"/><lb ed="R093" n="0084b20"/>若我樂大。則全付久矣</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0619a10"/><lb ed="R093" n="0085a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0619a1001">於此經中。唯說一乘。而昔於菩薩前。毀呰聲聞樂小
<lb ed="X" n="0619a11"/><lb ed="R093" n="0085a02"/>法者。然佛實以大乘敎化。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0619a12"/><lb ed="R093" n="0085a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0619a1201"><note place="inline">觀今說一視。昔彈偏。足知佛心本以大化</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0619a13"/><lb ed="R093" n="0085a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0619a1301">是故我等說本無心。有所希求。今法王大寶自然而
<lb ed="X" n="0619a14"/><lb ed="R093" n="0085a05"/>至。如佛子所應得者。皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0619a1401" n="0619a1401"/><anchor xml:id="beg0619a1401" n="0619a1401"/>已<anchor xml:id="end0619a1401"/>得之。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0619a15"/><lb ed="R093" n="0085a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0619a1501"><note place="inline">戒環曰。結度今得也。佛子所應得者。一乘修證之法
<lb ed="X" n="0619a16"/><lb ed="R093" n="0085a07"/>也</note>。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0619a17"/><lb ed="R093" n="0085a08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">藥草喩品第五</cb:mulu><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0619a1701">○藥草喩品第五</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0619a18"/><lb ed="R093" n="0085a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0619a1801">此品中爲根。沐成頓悟之意。三乘根性。辟諸草木
<lb ed="X" n="0619a19"/><lb ed="R093" n="0085a10"/>覺皇道化。等如一雨。雨雖一味而種有差別。故根
<lb ed="X" n="0619a20"/><lb ed="R093" n="0085a11"/>莖大小之不同。法雖一相。而機有利鈍。故道果證
<lb ed="X" n="0619a21"/><lb ed="R093" n="0085a12"/>趣之各異。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0619a22"/><lb ed="R093" n="0085a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0619a2201">爾時世尊。吿<name role="" type="person">摩訶迦葉</name>。及諸大弟子。善哉善哉。迦葉
<lb ed="X" n="0619a23"/><lb ed="R093" n="0085a14"/>善說如來眞實功德。誠如所言。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0619a24"/><lb ed="R093" n="0085a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0619a2401"><note place="inline">戒環曰。迦葉領悟喩說。卽設大富長者之喩歎佛隱
<lb ed="X" n="0619a25"/><lb ed="R093" n="0085a16"/>勝現劣誘諸庸鄙。使得大法利。是善說如來眞實功
<lb ed="X" n="0619a26"/><lb ed="R093" n="0085a17"/>德</note>。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X31.0612.0619b" n="0619b"/>
<lb ed="X" n="0619b01"/><lb ed="R093" n="0085a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0619b0101">迦葉當知。如來是諸法之王。若有所說。皆不虗也。如
<lb ed="X" n="0619b02"/><lb ed="R093" n="0085a19"/>來觀知一切諸法之所歸趣。亦知一切衆生深心所
<lb ed="X" n="0619b03"/><lb ed="R093" n="0085a20"/>行。通達無礙。又於諸法。究盡明了。示諸衆生一切智
<lb ed="X" n="0619b04"/><lb ed="R093" n="0085b01"/>慧。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0619b05"/><lb ed="R093" n="0085b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0619b0501"><note place="inline">祥邁曰。不知法之歸趣。難以度心。不知心之所行。難
<lb ed="X" n="0619b06"/><lb ed="R093" n="0085b03"/>以說法今於二者通達無礙。可謂眞知冥化矣</note>。</p>
<lb ed="X" n="0619b07"/><lb ed="R093" n="0085b04"/><p xml:id="pX31p0619b0701">戒環曰。諸法歸趣。卽一乘實相。衆心所行。卽三乘
<lb ed="X" n="0619b08"/><lb ed="R093" n="0085b05"/>性欲。佛說一切法。爲度一切心。而又究明諸法。以
<lb ed="X" n="0619b09"/><lb ed="R093" n="0085b06"/>開示衆生。一切智慧。欲令悟入皆所謂無邊僧祇
<lb ed="X" n="0619b10"/><lb ed="R093" n="0085b07"/>功德也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0619b11"/><lb ed="R093" n="0085b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0619b1101">迦葉。譬如三千大千世界。山川谿谷土地所生。卉木
<lb ed="X" n="0619b12"/><lb ed="R093" n="0085b09"/>叢林。及諸藥草。種類若干。名色各異。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0619b13"/><lb ed="R093" n="0085b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0619b1301"><note place="inline">祥邁曰。此立譬本</note>。</p><p xml:id="pX31p0619b1308" cb:place="inline"><note place="inline">及南曰衆草爲卉。草之總名也
<lb ed="X" n="0619b14"/><lb ed="R093" n="0085b11"/>卉有叢。木有林</note>。</p>
<lb ed="X" n="0619b15"/><lb ed="R093" n="0085b12"/><p xml:id="pX31p0619b1501">戒環曰。大千同爲一地。而有山川溪谷之高下。譬
<lb ed="X" n="0619b16"/><lb ed="R093" n="0085b13"/>一眞境而有三界諸趣之別也。卉木同生一地。而
<lb ed="X" n="0619b17"/><lb ed="R093" n="0085b14"/>有種類名色之各異。譬一法性而有三乘大小之
<lb ed="X" n="0619b18"/><lb ed="R093" n="0085b15"/>辯也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0619b19"/><lb ed="R093" n="0085b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0619b1901">密雲彌布。遍覆三千大千世界。一時等澍。其澤普洽。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0619b20"/><lb ed="R093" n="0085b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0619b2001"><note place="inline">及南曰。一雲所雨。大千普洽譬一音密闡大小均被
<lb ed="X" n="0619b21"/><lb ed="R093" n="0085b18"/>也</note>。</p>
<lb ed="X" n="0619b22"/><lb ed="R093" n="0085b19"/><p xml:id="pX31p0619b2201">戒環曰。雲喩慈意。澤喩法意。言密雲者。雲不密。則
<lb ed="X" n="0619b23"/><lb ed="R093" n="0085b20"/>不能等澍。慈不密則不能廣利。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0619b24"/><lb ed="R093" n="0086a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0619b2401">卉木叢林。及諸藥草。小根小莖小枝小葉。中根中莖
<lb ed="X" n="0619b25"/><lb ed="R093" n="0086a02"/>中枝中葉。大根大莖大枝大葉。諸樹大小。隨上中下。
<lb ed="X" n="0619b26"/><lb ed="R093" n="0086a03"/>各有所受。一雲所雨。稱其種性。而得長生華菓敷實。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X31.0612.0619c" n="0619c"/>
<lb ed="X" n="0619c01"/><lb ed="R093" n="0086a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0619c0101"><note place="inline">祥邁曰。木質曰幹草質曰莖。皆依根而立根譬種性
<lb ed="X" n="0619c02"/><lb ed="R093" n="0086a05"/>莖譬發心。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0619001" n="0619001"/>〔根〕葉譬所熏敎理。花果譬所修行果。謂三
<lb ed="X" n="0619c03"/><lb ed="R093" n="0086a06"/>乘種性發心熏習之不同。同是一音敎澤之被而各
<lb ed="X" n="0619c04"/><lb ed="R093" n="0086a07"/>有所成也</note>。</p>
<lb ed="X" n="0619c05"/><lb ed="R093" n="0086a08"/><p xml:id="pX31p0619c0501">戒環曰。喩眞知冥化物物自遂也。根莖大小。總辯
<lb ed="X" n="0619c06"/><lb ed="R093" n="0086a09"/>草木。以明根機有異。諸樹大小。總結草木。以明一
<lb ed="X" n="0619c07"/><lb ed="R093" n="0086a10"/>雨是同。天以一雲一雨而滋衆物。稱其大小種性。
<lb ed="X" n="0619c08"/><lb ed="R093" n="0086a11"/>曾無夭閼。使爲花者敷。爲果者實。各各自遂。則佛
<lb ed="X" n="0619c09"/><lb ed="R093" n="0086a12"/>之眞知冥化。若此而矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0619c10"/><lb ed="R093" n="0086a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0619c1001">雖一地所生。一雨所潤。而諸草木各有差別。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0619c11"/><lb ed="R093" n="0086a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0619c1101"><note place="inline">及南曰。群生亦類也。所賦一性。所化一道。而有三乘
<lb ed="X" n="0619c12"/><lb ed="R093" n="0086a15"/>之殊者。亦機自異耳</note>。</p>
<lb ed="X" n="0619c13"/><lb ed="R093" n="0086a16"/><p xml:id="pX31p0619c1301">戒環曰。草木皆植類。樹之一地同。潤之一雨同。而
<lb ed="X" n="0619c14"/><lb ed="R093" n="0086a17"/>有大小之殊者。根自異也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0619c15"/><lb ed="R093" n="0086a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0619c1501">迦葉當知。如來亦復如是。出現於世。如大雲起。以大
<lb ed="X" n="0619c16"/><lb ed="R093" n="0086a19"/>音聲。普遍世界天人阿修羅。如彼大雲遍覆三千大
<lb ed="X" n="0619c17"/><lb ed="R093" n="0086a20"/>千國土。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0619c18"/><lb ed="R093" n="0086b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0619c1801"><note place="inline">祥邁曰。天人修羅爲三善道不言三惡道。爲障重非
<lb ed="X" n="0619c19"/><lb ed="R093" n="0086b02"/>機也</note>。</p>
<lb ed="X" n="0619c20"/><lb ed="R093" n="0086b03"/><p xml:id="pX31p0619c2001">戒環曰。明佛出興。廣覆群有。雲起無心。喩無緣慈
<lb ed="X" n="0619c21"/><lb ed="R093" n="0086b04"/>也。大音聲。卽廣長舌相之音也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0619c22"/><lb ed="R093" n="0086b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0619c2201">於大衆中。而唱是言。我是如來。應供。正遍知。明行足。
<lb ed="X" n="0619c23"/><lb ed="R093" n="0086b06"/>善逝。世間解。無上士調御丈夫。天人師。佛。世尊。未度
<lb ed="X" n="0619c24"/><lb ed="R093" n="0086b07"/>者令度。未解者令解。未安者令安。未涅槃者令得涅
<lb ed="X" n="0619c25"/><lb ed="R093" n="0086b08"/>槃。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0619c26"/><lb ed="R093" n="0086b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0619c2601"><note place="inline">及南曰。此叙佛初坐道場。唱顯化跡。宣度生事。使知
<lb ed="X" n="0619c27"/><lb ed="R093" n="0086b10"/>聖人出興之意也</note>。</p>
<pb ed="X" xml:id="X31.0612.0620a" n="0620a"/>
<lb ed="X" n="0620a01"/><lb ed="R093" n="0086b11"/><p xml:id="pX31p0620a0101">戒環曰。超證菩提曰度。了達萬法曰解。離衆結縛
<lb ed="X" n="0620a02"/><lb ed="R093" n="0086b12"/>曰安。究竟永寂曰涅槃。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0620a03"/><lb ed="R093" n="0086b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0620a0301">今世後世如實知之。我是一切知者。一切見者。知道
<lb ed="X" n="0620a04"/><lb ed="R093" n="0086b14"/>者。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0620001" n="0620001"/>聞道者。說道者。汝等天人阿修羅衆。皆應到此。爲
<lb ed="X" n="0620a05"/><lb ed="R093" n="0086b15"/>聽法故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0620a06"/><lb ed="R093" n="0086b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0620a0601"><note place="inline">及南曰。此示正知見。欲廣開悟也。如是唱者。爲警群
<lb ed="X" n="0620a07"/><lb ed="R093" n="0086b17"/>機故。召天人使令听受</note>。</p>
<lb ed="X" n="0620a08"/><lb ed="R093" n="0086b18"/><p xml:id="pX31p0620a0801">戒環曰。今世後世如實知者。以實相智。了三世事。
<lb ed="X" n="0620a09"/><lb ed="R093" n="0086b19"/>如華嚴一念普觀無去來住也。一切知一切見者。
<lb ed="X" n="0620a10"/><lb ed="R093" n="0087a01"/>以佛知見。徹了諸法也。知道者。言<anchor xml:id="nkr_note_add_0620a1001" n="0620a1001"/><anchor xml:id="beg0620a1001" n="0620a1001"/>已<anchor xml:id="end0620a1001"/>先知先覺也。
<lb ed="X" n="0620a11"/><lb ed="R093" n="0087a02"/>開道者。能以是道開覺後人也。說道者。能以是道
<lb ed="X" n="0620a12"/><lb ed="R093" n="0087a03"/>方便演說也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0620a13"/><lb ed="R093" n="0087a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0620a1301">如來于時觀是衆生。諸根利鈍。精進懈怠。隨其所堪
<lb ed="X" n="0620a14"/><lb ed="R093" n="0087a05"/>而爲說法。種種無量。皆令歡喜。快得善利。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0620a15"/><lb ed="R093" n="0087a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0620a1501"><note place="inline">及南曰。根有無量。而皆令利喜。是謂冥化</note>。</p>
<lb ed="X" n="0620a16"/><lb ed="R093" n="0087a07"/><p xml:id="pX31p0620a1601">戒環曰。所來之衆。根性不同。佛各隨其所堪而化
<lb ed="X" n="0620a17"/><lb ed="R093" n="0087a08"/>之。以堪人天者。爲說十善。堪二乘者。爲說諦緣。堪
<lb ed="X" n="0620a18"/><lb ed="R093" n="0087a09"/>大乘者。爲說六度。以至定不定性。人非人類。各隨
<lb ed="X" n="0620a19"/><lb ed="R093" n="0087a10"/>所堪。而爲說法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0620a20"/><lb ed="R093" n="0087a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0620a2001">是諸衆生聞是法<anchor xml:id="nkr_note_add_0620a2001" n="0620a2001"/><anchor xml:id="beg0620a2001" n="0620a2001"/>已<anchor xml:id="end0620a2001"/>。現世安隱。後生善處。以道受樂。
<lb ed="X" n="0620a21"/><lb ed="R093" n="0087a12"/>亦得聞法。旣聞法<anchor xml:id="nkr_note_add_0620a2101" n="0620a2101"/><anchor xml:id="beg0620a2101" n="0620a2101"/>已<anchor xml:id="end0620a2101"/>。離諸障礙。於諸法中。任力所能。
<lb ed="X" n="0620a22"/><lb ed="R093" n="0087a13"/>漸得入道。如彼大雲雨於一切。卉木叢林及諸藥草。
<lb ed="X" n="0620a23"/><lb ed="R093" n="0087a14"/>如其種性。具足蒙潤。各得生長。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0620a24"/><lb ed="R093" n="0087a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0620a2401"><note place="inline">祥邁曰。明作成之利也。聞法安隱者。衆生汩於塵勞。
<lb ed="X" n="0620a25"/><lb ed="R093" n="0087a16"/>二乘縛於空寂。聞是法者。足以滌塵勞解縛着。釋然
<pb ed="X" xml:id="X31.0612.0620b" n="0620b"/>
<lb ed="X" n="0620b01"/><lb ed="R093" n="0087a17"/>物外。優遊一生。此現世安隱也</note>。</p>
<lb ed="X" n="0620b02"/><lb ed="R093" n="0087a18"/><p xml:id="pX31p0620b0201">戒環曰。後生善處。卽聞法之報。以道受樂。卽修道
<lb ed="X" n="0620b03"/><lb ed="R093" n="0087a19"/>之果。言以道者。各隨其道受樂不同也。善十善。則
<lb ed="X" n="0620b04"/><lb ed="R093" n="0087b01"/>受人天樂。修諦緣。卽受二乘樂。修六度。則受菩薩
<lb ed="X" n="0620b05"/><lb ed="R093" n="0087b02"/>樂。各以其道也。離諸障礙者。惡道離業障。而之人
<lb ed="X" n="0620b06"/><lb ed="R093" n="0087b03"/>天。人天離事障。而入二乘。二乘離理障。而入菩薩。
<lb ed="X" n="0620b07"/><lb ed="R093" n="0087b04"/>各遂其才也。故曰於諸法中。任力所能。漸得入道。
<lb ed="X" n="0620b08"/><lb ed="R093" n="0087b05"/>如彼大雲。雨於一切。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0620b09"/><lb ed="R093" n="0087b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0620b0901">如來說法。一相一味。所謂解脫相。離相。滅相。究竟至
<lb ed="X" n="0620b10"/><lb ed="R093" n="0087b07"/>於一切種智。其有衆生。聞如來法。若持讀誦。如說修
<lb ed="X" n="0620b11"/><lb ed="R093" n="0087b08"/>行。所得功德。不自覺知。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0620b12"/><lb ed="R093" n="0087b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0620b1201"><note place="inline">及南曰。疏闡化之功也。解脫相。則不縛諸法。離相。則
<lb ed="X" n="0620b13"/><lb ed="R093" n="0087b10"/>不合諸塵。滅相。則生死永盡。而究竟皆至一切種智。
<lb ed="X" n="0620b14"/><lb ed="R093" n="0087b11"/>無一道也</note>。</p>
<lb ed="X" n="0620b15"/><lb ed="R093" n="0087b12"/><p xml:id="pX31p0620b1501">戒環曰。謂如來說法。方便雖多。實則一相一味。如
<lb ed="X" n="0620b16"/><lb ed="R093" n="0087b13"/>一雲一雨而<anchor xml:id="nkr_note_add_0620b1601" n="0620b1601"/><anchor xml:id="beg0620b1601" n="0620b1601"/>已<anchor xml:id="end0620b1601"/>。解脫離滅者。指一相一味之體也。
<lb ed="X" n="0620b17"/><lb ed="R093" n="0087b14"/>衆生聞持而所獲功利不自覺知者。一音密闡。眞
<lb ed="X" n="0620b18"/><lb ed="R093" n="0087b15"/>化冥運。若天地之產百<anchor xml:id="nkr_note_orig_0620002" n="0620002"/>加。雨露之滋衆卉。自生自
<lb ed="X" n="0620b19"/><lb ed="R093" n="0087b16"/>遂。孰足以知之。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0620b20"/><lb ed="R093" n="0087b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0620b2001">所以者何。唯有如來。知此衆生種相體性。念何事。思
<lb ed="X" n="0620b21"/><lb ed="R093" n="0087b18"/>何事。修何事。云何念。云何思。云何修。以何法念。以何
<lb ed="X" n="0620b22"/><lb ed="R093" n="0087b19"/>法思。以何法修。以何法得何法。衆生住於種種之地。
<lb ed="X" n="0620b23"/><lb ed="R093" n="0088a01"/>唯有如來。如實見之。明了無礙。如彼卉木叢林諸藥
<lb ed="X" n="0620b24"/><lb ed="R093" n="0088a02"/>草等。而不自知上中下性。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0620b25"/><lb ed="R093" n="0088a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0620b2501"><note place="inline">及南曰。此明觀根逗敎。不<anchor xml:id="nkr_note_orig_0620003" n="0620003"/>〔佛〕其性故。物得自遂也。三
<pb ed="X" xml:id="X31.0612.0620c" n="0620c"/>
<lb ed="X" n="0620c01"/><lb ed="R093" n="0088a04"/>乘種類。性欲不同。故念思修得。亦各不同。唯如來能
<lb ed="X" n="0620c02"/><lb ed="R093" n="0088a05"/>知能化。而彼不自知也</note>。</p>
<lb ed="X" n="0620c03"/><lb ed="R093" n="0088a06"/><p xml:id="pX31p0620c0301">戒環曰。念何事等。謂或念人天事。乃至聲聞菩薩
<lb ed="X" n="0620c04"/><lb ed="R093" n="0088a07"/>事也。云何念等。謂或正或邪。有爲無爲也。以何法
<lb ed="X" n="0620c05"/><lb ed="R093" n="0088a08"/>念等。謂或以大小頓漸。或以定慧覺觀也。以何法
<lb ed="X" n="0620c06"/><lb ed="R093" n="0088a09"/>得。謂或以四諦得聲聞法。乃至或以六度得菩薩
<lb ed="X" n="0620c07"/><lb ed="R093" n="0088a10"/>法也。如是念思。所住各不同。是謂住於種種之地。
<lb ed="X" n="0620c08"/><lb ed="R093" n="0088a11"/>如來皆能如實見之。如此委曲言者。明如來知根
<lb ed="X" n="0620c09"/><lb ed="R093" n="0088a12"/>之詳也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0620c10"/><lb ed="R093" n="0088a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0620c1001">如來知是一相一味之法。所謂解脫相。離相。滅相。究
<lb ed="X" n="0620c11"/><lb ed="R093" n="0088a14"/>竟涅槃常寂滅相。終歸於空。佛知是<anchor xml:id="nkr_note_add_0620c1101" n="0620c1101"/><anchor xml:id="beg0620c1101" n="0620c1101"/>已<anchor xml:id="end0620c1101"/>。觀衆生心欲。
<lb ed="X" n="0620c12"/><lb ed="R093" n="0088a15"/>而將護之是故不卽爲說一切種智。汝等迦葉甚爲
<lb ed="X" n="0620c13"/><lb ed="R093" n="0088a16"/>希有。能知如來隨宜說法能信能受所以者何。諸佛
<lb ed="X" n="0620c14"/><lb ed="R093" n="0088a17"/>世尊。隨宜說法。難解難知。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0620c15"/><lb ed="R093" n="0088a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0620c1501"><note place="inline">及南曰。此牒前文。而前言究竟至於一切種智。此言
<lb ed="X" n="0620c16"/><lb ed="R093" n="0088a19"/>究竟涅槃常寂滅相者。前依正智言。此依實相言。其
<lb ed="X" n="0620c17"/><lb ed="R093" n="0088b01"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0620004" n="0620004"/>〔機〕一也。終歸於空者。自解脫離滅究竟至於常寂滅
<lb ed="X" n="0620c18"/><lb ed="R093" n="0088b02"/>相。則識心緣影。一切蕩盡。而歸乎實相妙空。非斷空
<lb ed="X" n="0620c19"/><lb ed="R093" n="0088b03"/>也</note>。</p>
<lb ed="X" n="0620c20"/><lb ed="R093" n="0088b04"/><p xml:id="pX31p0620c2001">戒環曰。牒前一相一味等文。以明隨宜說法。難解
<lb ed="X" n="0620c21"/><lb ed="R093" n="0088b05"/>難知。而歎迦葉能信受也。一相一味等。卽一切種
<lb ed="X" n="0620c22"/><lb ed="R093" n="0088b06"/>智。所證之法。如來雖知。而觀衆生性欲不同。旦將
<lb ed="X" n="0620c23"/><lb ed="R093" n="0088b07"/>之護之。不卽明說。故甚難知。而迦葉能信能受。是
<lb ed="X" n="0620c24"/><lb ed="R093" n="0088b08"/>爲希有。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0620c25"/><lb ed="R093" n="0088b09"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">授記品第六</cb:mulu><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0620c2501">○授記品第六</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0620c26"/><lb ed="R093" n="0088b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0620c2601">授記者。謂迦葉領悟正道。當踐佛位。故與說來果。
<pb ed="X" xml:id="X31.0612.0621a" n="0621a"/>
<lb ed="X" n="0621a01"/><lb ed="R093" n="0088b11"/>名授記品。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0621a02"/><lb ed="R093" n="0088b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0621a0201">爾時世尊。說是偈<anchor xml:id="nkr_note_add_0621a0201" n="0621a0201"/><anchor xml:id="beg0621a0201" n="0621a0201"/>已<anchor xml:id="end0621a0201"/>。吿諸大衆。唱如是言。我此弟子
<lb ed="X" n="0621a03"/><lb ed="R093" n="0088b13"/><name role="" type="person">摩訶迦葉</name>。於未來世。當得奉覲三百萬億諸佛世尊。
<lb ed="X" n="0621a04"/><lb ed="R093" n="0088b14"/>供養恭敬。尊重讚歎。廣宣諸佛無量大法。於最後身
<lb ed="X" n="0621a05"/><lb ed="R093" n="0088b15"/>得成爲佛。名曰光明如來。應供。正遍知。明行足。善逝。
<lb ed="X" n="0621a06"/><lb ed="R093" n="0088b16"/>世間解。無上士調御丈夫。天人師。佛。世尊。國名光德。
<lb ed="X" n="0621a07"/><lb ed="R093" n="0088b17"/>劫名大莊嚴。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0621a08"/><lb ed="R093" n="0088b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0621a0801"><note place="inline">及南曰。大迦葉因地。事日月燈佛。至佛滅後。然灯續
<lb ed="X" n="0621a09"/><lb ed="R093" n="0088b19"/>明。以紫光金塗佛形像。又於法華妙性開明。故號光
<lb ed="X" n="0621a10"/><lb ed="R093" n="0088b20"/>明。至於國名光德劫名莊嚴。皆類其因行也</note>。</p>
<lb ed="X" n="0621a11"/><lb ed="R093" n="0089a01"/><p xml:id="pX31p0621a1101">戒環曰。諸授記文。皆二。十號之前爲因記。後爲果
<lb ed="X" n="0621a12"/><lb ed="R093" n="0089a02"/>記。諸弟子觀佛多寡之不同。各隨其願緣<anchor xml:id="nkr_note_add_0621a1201" n="0621a1201"/><anchor xml:id="beg0621a1201" n="0621a1201"/>已<anchor xml:id="end0621a1201"/>。事佛
<lb ed="X" n="0621a13"/><lb ed="R093" n="0089a03"/>功用之不同。各隨其才力也。成佛果號之不同。各
<lb ed="X" n="0621a14"/><lb ed="R093" n="0089a04"/>隨其因行也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0621a15"/><lb ed="R093" n="0089a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0621a1501">國界嚴飾。無諸穢惡瓦礫荆棘。便利不淨。其土平正。
<lb ed="X" n="0621a16"/><lb ed="R093" n="0089a06"/>無有高下坑坎堆阜。琉璃爲地。寶樹行列。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0621001" n="0621001"/>者金爲繩。
<lb ed="X" n="0621a17"/><lb ed="R093" n="0089a07"/>以界道側。散諸寶華。周遍淸淨。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0621a18"/><lb ed="R093" n="0089a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0621a1801"><note place="inline">祥邁曰。諸佛無雜染<anchor xml:id="nkr_note_add_0621a1801" n="0621a1801"/><anchor xml:id="beg0621a1801" n="0621a1801"/>諂<anchor xml:id="end0621a1801"/>心。故國界嚴飾。無諸穢惡。唯
<lb ed="X" n="0621a19"/><lb ed="R093" n="0089a09"/>修淸淨妙行。其土平正。百寶周遍。淨名曰。隨其心淨。
<lb ed="X" n="0621a20"/><lb ed="R093" n="0089a10"/>則佛土淨。隨其心淨。則一切功德淨。此其證矣</note>。</p>
<lb ed="X" n="0621a21"/><lb ed="R093" n="0089a11"/><p xml:id="pX31p0621a2101">戒環曰。依報所感。皆由心地。瓦礫荆棘。雜心感也。
<lb ed="X" n="0621a22"/><lb ed="R093" n="0089a12"/>便利不淨。染心感也。坑坎堆阜。<anchor xml:id="nkr_note_add_0621a2201" n="0621a2201"/><anchor xml:id="beg0621a2201" n="0621a2201"/>諂<anchor xml:id="end0621a2201"/>心感也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0621a23"/><lb ed="R093" n="0089a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0621a2301">爾時<name role="" type="person">大目犍連</name>。須菩提。<name role="" type="person">摩訶迦旃延</name>等。皆悉悚慄。一
<lb ed="X" n="0621a24"/><lb ed="R093" n="0089a14"/>心合掌。瞻仰尊顏。目不蹔捨。爾時世尊。知諸大弟子。
<lb ed="X" n="0621a25"/><lb ed="R093" n="0089a15"/>心之所念。吿諸比丘。是須菩提。於當來世。奉覲三百
<lb ed="X" n="0621a26"/><lb ed="R093" n="0089a16"/>億那由他佛。供養恭敬尊重讚歎。常修梵行。俱菩薩
<pb ed="X" xml:id="X31.0612.0621b" n="0621b"/>
<lb ed="X" n="0621b01"/><lb ed="R093" n="0089a17"/>道。於最後身。得成爲佛。號曰名相如來。應供。正遍知。
<lb ed="X" n="0621b02"/><lb ed="R093" n="0089a18"/>明行足。善逝。世間解。無上士調御丈夫。天人師。佛。世
<lb ed="X" n="0621b03"/><lb ed="R093" n="0089a19"/>尊。劫名有寶。國名寶生。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0621b04"/><lb ed="R093" n="0089b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0621b0401"><note place="inline">及南曰。法說云。千二百羅漢。悉亦當作佛。則與記<anchor xml:id="nkr_note_add_0621b0401" n="0621b0401"/><anchor xml:id="beg0621b0401" n="0621b0401"/>已<anchor xml:id="end0621b0401"/>
<lb ed="X" n="0621b05"/><lb ed="R093" n="0089b02"/>竟於此特授迦葉上首。則三聖之記。不言可論。而目
<lb ed="X" n="0621b06"/><lb ed="R093" n="0089b03"/>連等心不自安。如逢王饍未敢便食。是以悚<anchor xml:id="nkr_note_add_0621b0601" n="0621b0601"/><anchor xml:id="beg0621b0601" n="0621b0601"/>慄<anchor xml:id="end0621b0601"/>而請
<lb ed="X" n="0621b07"/><lb ed="R093" n="0089b04"/>也</note>。</p>
<lb ed="X" n="0621b08"/><lb ed="R093" n="0089b05"/><p xml:id="pX31p0621b0801">戒環曰。色心初破。萬法皆空。理事還源。一切眞寶。
<lb ed="X" n="0621b09"/><lb ed="R093" n="0089b06"/>須菩提昔者解空。無名無相。色心初破也。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0621002" n="0621002"/>人證實
<lb ed="X" n="0621b10"/><lb ed="R093" n="0089b07"/>果。反號名相。理事還源也。又其生時。家初忽空。今
<lb ed="X" n="0621b11"/><lb ed="R093" n="0089b08"/>劫名有寶。國名寶生。亦其義也。那由他卽垓數。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0621b12"/><lb ed="R093" n="0089b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0621b1201">其土平正。頗梨爲地。寶樹莊嚴。無諸丘坑沙礫荆棘
<lb ed="X" n="0621b13"/><lb ed="R093" n="0089b10"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0621003" n="0621003"/>嚴利之穢。寶華嚴地。周遍淸淨。其土人民皆處寶臺。
<lb ed="X" n="0621b14"/><lb ed="R093" n="0089b11"/>珍玅樓閣。聲聞弟子。無量無邊。筭數譬喩所不能知。
<lb ed="X" n="0621b15"/><lb ed="R093" n="0089b12"/>諸菩薩衆。無數千萬億那由他。佛壽十二小劫。正法
<lb ed="X" n="0621b16"/><lb ed="R093" n="0089b13"/>住世。二十小劫。像法亦位二十小劫。其佛常處虗空。
<lb ed="X" n="0621b17"/><lb ed="R093" n="0089b14"/>爲衆說法。度脫無量菩薩。及聲聞衆。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0621b18"/><lb ed="R093" n="0089b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0621b1801"><note place="inline">戒環云。所擧十號。明正報。劫國莊嚴明依報。華樹臺
<lb ed="X" n="0621b19"/><lb ed="R093" n="0089b16"/>閣皆悉寶成。應劫國之名也。其佛常處虛空說法者。
<lb ed="X" n="0621b20"/><lb ed="R093" n="0089b17"/>示因空悟解。伏由知證實也</note>。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0621b21"/><lb ed="R093" n="0089b18"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">化城喩品第七</cb:mulu><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0621b2101">○化城喩品第七</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0621b22"/><lb ed="R093" n="0089b19"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0621b2201">化城。謂佛化道所成者。非本有也。以畢竟空寂爲
<lb ed="X" n="0621b23"/><lb ed="R093" n="0089b20"/>莊嚴。園林以無漏法樹爲周匝。浴池以八解定水
<lb ed="X" n="0621b24"/><lb ed="R093" n="0090a01"/>爲渠流。樓閣以空無相無作爲重關。而方便其入
<lb ed="X" n="0621b25"/><lb ed="R093" n="0090a02"/>門也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0621b26"/><lb ed="R093" n="0090a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0621b2601">佛吿諸比丘。乃往過去無量無邊不可思議阿僧祇
<pb ed="X" xml:id="X31.0612.0621c" n="0621c"/>
<lb ed="X" n="0621c01"/><lb ed="R093" n="0090a04"/>劫。爾時有佛。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0621004" n="0621004"/>行大通智勝如來應供正遍知。明行足
<lb ed="X" n="0621c02"/><lb ed="R093" n="0090a05"/>善逝世間解。無上士調御丈夫天人師、佛、世尊。其國
<lb ed="X" n="0621c03"/><lb ed="R093" n="0090a06"/>名好成。劫名大相。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0621c04"/><lb ed="R093" n="0090a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0621c0401"><note place="inline">祥邁曰。衆生覺体本來若此。但爲有迷色心之內。故
<lb ed="X" n="0621c05"/><lb ed="R093" n="0090a08"/>小而不大。封滯無量之殼。故礙而不<anchor xml:id="nkr_note_orig_0621005" n="0621005"/>〔道〕潛伏妄識之
<lb ed="X" n="0621c06"/><lb ed="R093" n="0090a09"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0621006" n="0621006"/>〔而〕故劣而不勝。夫能了色心之迷渫。破無明之封殼
<lb ed="X" n="0621c07"/><lb ed="R093" n="0090a10"/>則勝智現前。與佛無別矣</note>。</p>
<lb ed="X" n="0621c08"/><lb ed="R093" n="0090a11"/><p xml:id="pX31p0621c0801">戒環曰。大通智勝者。一乘實智之果佛也。其智之
<lb ed="X" n="0621c09"/><lb ed="R093" n="0090a12"/>體。囊括十虗爲大。徹照塵劫爲通。物無與<anchor xml:id="nkr_note_orig_0621007" n="0621007"/>守爲勝。
<lb ed="X" n="0621c10"/><lb ed="R093" n="0090a13"/>以迹言之。則釋迦因地之宗師。以理推之。則衆生
<lb ed="X" n="0621c11"/><lb ed="R093" n="0090a14"/>本源之覺體也。言過無量不思議劫者。明此智體
<lb ed="X" n="0621c12"/><lb ed="R093" n="0090a15"/>其來無始。非情塵數量所及也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0621c13"/><lb ed="R093" n="0090a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0621c1301">諸比丘。彼佛滅度<anchor xml:id="nkr_note_add_0621c1301" n="0621c1301"/><anchor xml:id="beg0621c1301" n="0621c1301"/>已<anchor xml:id="end0621c1301"/>來。甚大久遠。譬如三千大千世
<lb ed="X" n="0621c14"/><lb ed="R093" n="0090a17"/>界。所有地種。假使有人磨以爲墨。過於東方千國土。
<lb ed="X" n="0621c15"/><lb ed="R093" n="0090a18"/>乃下一點大如微塵。又過千國土。復下一點。如是展
<lb ed="X" n="0621c16"/><lb ed="R093" n="0090a19"/>轉。盡地種墨。於汝等意云何。是諸國土。若筭師。若筭
<lb ed="X" n="0621c17"/><lb ed="R093" n="0090b01"/>師弟子。能得邊際。知其數不。不也世尊。諸比丘。是人
<lb ed="X" n="0621c18"/><lb ed="R093" n="0090b02"/>所經國土。若點不點。盡抹爲塵。一塵一劫。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0621c19"/><lb ed="R093" n="0090b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0621c1901"><note place="inline">戒環曰。諸比丘如是。將明極多之地。設此爲種。以出
<lb ed="X" n="0621c20"/><lb ed="R093" n="0090b04"/>生餘地</note>。</p><p xml:id="pX31p0621c2004" cb:place="inline"><note place="inline">假使有人下。乃擧極多之地</note>。</p><p xml:id="pX31p0621c2015" cb:place="inline"><note place="inline">諸比丘下
<lb ed="X" n="0621c21"/><lb ed="R093" n="0090b05"/>乃數極多之劫</note>。</p><p xml:id="pX31p0621c2107" cb:place="inline"><note place="inline">及南曰。法說明所化之因。但擧成
<lb ed="X" n="0621c22"/><lb ed="R093" n="0090b06"/>佛<anchor xml:id="nkr_note_add_0621c2201" n="0621c2201"/><anchor xml:id="beg0621c2201" n="0621c2201"/>已<anchor xml:id="end0621c2201"/>來。而不言劫數。于說則擧一方億佛所敎化之
<lb ed="X" n="0621c23"/><lb ed="R093" n="0090b07"/>事。至此則擧塵劫因緣。其對上中下根明矣</note>。</p>
<lb ed="X" n="0621c24"/><lb ed="R093" n="0090b08"/><p xml:id="pX31p0621c2401">戒環曰。智勝無古無今。未始滅度。而彼佛滅度如
<lb ed="X" n="0621c25"/><lb ed="R093" n="0090b09"/>是久遠者。對下根迷<anchor xml:id="nkr_note_orig_0621008" n="0621008"/>淸言之耳。若吾輩者。失滅勝
<lb ed="X" n="0621c26"/><lb ed="R093" n="0090b10"/>智。迷淪<anchor xml:id="nkr_note_add_0621c2601" n="0621c2601"/><anchor xml:id="beg0621c2601" n="0621c2601"/>已<anchor xml:id="end0621c2601"/>來。不知過若干劫耶。誠不可以塵墨數
<pb ed="X" xml:id="X31.0612.0622a" n="0622a"/>
<lb ed="X" n="0622a01"/><lb ed="R093" n="0090b11"/>也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0622a02"/><lb ed="R093" n="0090b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0622a0201">彼佛滅度<anchor xml:id="nkr_note_add_0622a0201" n="0622a0201"/><anchor xml:id="beg0622a0201" n="0622a0201"/>已<anchor xml:id="end0622a0201"/>來。復過是數無量無邊百千萬億阿僧
<lb ed="X" n="0622a03"/><lb ed="R093" n="0090b13"/>祇劫。我以如來知見力故。觀彼久遠猶若今日。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0622a04"/><lb ed="R093" n="0090b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0622a0401"><note place="inline">偈云。如來無礙者。知彼佛滅度。及聲聞菩薩。如見
<lb ed="X" n="0622a05"/><lb ed="R093" n="0090b15"/>今滅度。此頌釋迦之大通也</note>。</p>
<lb ed="X" n="0622a06"/><lb ed="R093" n="0090b16"/><p xml:id="pX31p0622a0601">戒環曰。以衆生知見。則迷淪妄計。故智勝之佛。隔
<lb ed="X" n="0622a07"/><lb ed="R093" n="0090b17"/>塵墨劫。以如來知見。則古今一時。故觀彼久遠。猶
<lb ed="X" n="0622a08"/><lb ed="R093" n="0090b18"/>若今日。此又釋迦之大通也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0622a09"/><lb ed="R093" n="0090b19"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0622a0901">佛吿諸比丘。大通智勝佛。壽五百四十萬億那由他
<lb ed="X" n="0622a10"/><lb ed="R093" n="0090b20"/>劫。其佛本坐道場。破魔軍<anchor xml:id="nkr_note_add_0622a1001" n="0622a1001"/><anchor xml:id="beg0622a1001" n="0622a1001"/>已<anchor xml:id="end0622a1001"/>。垂得阿耨多羅三藐三
<lb ed="X" n="0622a11"/><lb ed="R093" n="0091a01"/>菩提。而諸<anchor xml:id="nkr_note_orig_0622001" n="0622001"/>佛在前。如是一小劫。乃至十小劫。結加趺
<lb ed="X" n="0622a12"/><lb ed="R093" n="0091a02"/>坐。身心不動。而諸佛法。猶不在前。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0622a13"/><lb ed="R093" n="0091a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0622a1301"><note place="inline">戒環曰。法身慧命。其來無始。則天百萬億該劫。猶爲
<lb ed="X" n="0622a14"/><lb ed="R093" n="0091a04"/>應緣之壽。不足多也</note>。</p><p xml:id="pX31p0622a1409" cb:place="inline"><note place="inline">祥邁曰。根有利鈍故。人有頓
<lb ed="X" n="0622a15"/><lb ed="R093" n="0091a05"/>漸。劫有久暫也</note>。</p><p xml:id="pX31p0622a1507" cb:place="inline"><note place="inline">王子讚曰。爲度衆生故。於無量億
<lb ed="X" n="0622a16"/><lb ed="R093" n="0091a06"/>歲。爾乃得成佛。此應機若此</note>。</p>
<lb ed="X" n="0622a17"/><lb ed="R093" n="0091a07"/><p xml:id="pX31p0622a1701">戒環曰。所謂佛法者。一乘實智佛知見也。上根頓
<lb ed="X" n="0622a18"/><lb ed="R093" n="0091a08"/>悟。卽成佛道。下根障重。必假漸修。今大通經十小
<lb ed="X" n="0622a19"/><lb ed="R093" n="0091a09"/>劫。猶不現前。乃應下根示現而<anchor xml:id="nkr_note_add_0622a1901" n="0622a1901"/><anchor xml:id="beg0622a1901" n="0622a1901"/>已<anchor xml:id="end0622a1901"/>。盖下根因十使
<lb ed="X" n="0622a20"/><lb ed="R093" n="0091a10"/>煩惱惑障。失滅勝智。勝智甚大久遠。勢須積行次
<lb ed="X" n="0622a21"/><lb ed="R093" n="0091a11"/>第斷治。故言自一小劫至十小劫。斷盡惑障。智乃
<lb ed="X" n="0622a22"/><lb ed="R093" n="0091a12"/>現前。所以大通應機若此。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0622a23"/><lb ed="R093" n="0091a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0622a2301">爾時忉利諸天。先爲彼佛。於菩提樹下。敷師子座。高
<lb ed="X" n="0622a24"/><lb ed="R093" n="0091a14"/>一由旬。佛於此坐。當得阿耨多羅三藐三菩提。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0622a25"/><lb ed="R093" n="0091a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0622a2501"><note place="inline">行簡子曰。由旬此方一驛地也。卽四十里。又云十六
<lb ed="X" n="0622a26"/><lb ed="R093" n="0091a16"/>里</note>。</p><p xml:id="pX31p0622a2602" cb:place="inline"><note place="inline">及南曰。此叙大通將坐道場。諸天設<anchor xml:id="nkr_note_orig_0622002" n="0622002"/>〔衆〕請佛也</note>。</p>
<pb ed="X" xml:id="X31.0612.0622b" n="0622b"/>
<lb ed="X" n="0622b01"/><lb ed="R093" n="0091a17"/><p xml:id="pX31p0622b0101">戒環曰。或謂本坐道場佛法不現。移坐於此卽得
<lb ed="X" n="0622b02"/><lb ed="R093" n="0091a18"/>菩提。表遣迹忘緣。然後契道。然下云適坐此座。滿
<lb ed="X" n="0622b03"/><lb ed="R093" n="0091a19"/>十小劫。殆非移坐卽得。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0622b04"/><lb ed="R093" n="0091b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0622b0401">適坐此座。時諸梵天王。雨衆天華。面百由旬。香風時
<lb ed="X" n="0622b05"/><lb ed="R093" n="0091b02"/>來。吹去萎華。更雨新者。如是不絕。滿十小劫。供養於
<lb ed="X" n="0622b06"/><lb ed="R093" n="0091b03"/>佛。乃至滅度。常雨此華。四王諸天爲供養佛。常擊天
<lb ed="X" n="0622b07"/><lb ed="R093" n="0091b04"/>鼓。其餘諸天作天伎樂。滿十小劫。至于滅度。亦復如
<lb ed="X" n="0622b08"/><lb ed="R093" n="0091b05"/>是。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0622b09"/><lb ed="R093" n="0091b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0622b0901"><note place="inline">戒環曰。適坐初坐也初坐而雨華作樂。乃至滅度亦
<lb ed="X" n="0622b10"/><lb ed="R093" n="0091b07"/>復如是。言諸天欽向之生也</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0622b11"/><lb ed="R093" n="0091b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0622b1101">諸此丘。大通智勝佛。過十小劫。諸佛之法。乃現在前。
<lb ed="X" n="0622b12"/><lb ed="R093" n="0091b09"/>成阿耨多羅三藐三菩提。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0622b13"/><lb ed="R093" n="0091b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0622b1301"><note place="inline">戒環曰。表十使惑盡。勝智圓現。成最正覺</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0622b14"/><lb ed="R093" n="0091b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0622b1401">其佛未出家時。有十六子。其第一者。名曰智積。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0622b15"/><lb ed="R093" n="0091b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0622b1501"><note place="inline">及南曰。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0622003" n="0622003"/>〔心〕明之子。一名有意。亦有積之義</note>。</p>
<lb ed="X" n="0622b16"/><lb ed="R093" n="0091b13"/><p xml:id="pX31p0622b1601">戒環曰。諸佛應迹。本爲表法。燈明未出家。有八子。
<lb ed="X" n="0622b17"/><lb ed="R093" n="0091b14"/>大通未出家。有十六子。皆表在纏八識。前對上根。
<lb ed="X" n="0622b18"/><lb ed="R093" n="0091b15"/>正而不邪。故唯八而<anchor xml:id="nkr_note_add_0622b1801" n="0622b1801"/><anchor xml:id="beg0622b1801" n="0622b1801"/>已<anchor xml:id="end0622b1801"/>。此對下根。邪正兼混。故有
<lb ed="X" n="0622b19"/><lb ed="R093" n="0091b16"/>十六。一名智積者。由智有所積。故爲在纏之識。若
<lb ed="X" n="0622b20"/><lb ed="R093" n="0091b17"/>運而無積。斯爲大通勝智矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0622b21"/><lb ed="R093" n="0091b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0622b2101">諸子各有種種珍異翫好之具。聞父得成阿耨多羅
<lb ed="X" n="0622b22"/><lb ed="R093" n="0091b19"/>三藐三菩提。皆捨所珍。往詣佛所。諸母涕泣而隨送
<lb ed="X" n="0622b23"/><lb ed="R093" n="0092a01"/>之。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0622b24"/><lb ed="R093" n="0092a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0622b2401"><note place="inline">祥邁曰。燈明之子。止言領四天下。表上根唯四大爲
<lb ed="X" n="0622b25"/><lb ed="R093" n="0092a03"/>累而<anchor xml:id="nkr_note_add_0622b2501" n="0622b2501"/><anchor xml:id="beg0622b2501" n="0622b2501"/>已<anchor xml:id="end0622b2501"/>。智勝之子。言各有種種玩好者。表下根有種
<lb ed="X" n="0622b26"/><lb ed="R093" n="0092a04"/>種欲深心所着之<anchor xml:id="nkr_note_orig_0622004" n="0622004"/>〔績〕</note>。</p>
<pb ed="X" xml:id="X31.0612.0622c" n="0622c"/>
<lb ed="X" n="0622c01"/><lb ed="R093" n="0092a05"/><p xml:id="pX31p0622c0101">戒環曰。珍詣佛者。以其有積。則未能大通。能捨欲
<lb ed="X" n="0622c02"/><lb ed="R093" n="0092a06"/>者。乃證通智也。王子所養之母不一。故言諸母。涕
<lb ed="X" n="0622c03"/><lb ed="R093" n="0092a07"/>泣而隨。以愛難遽捨也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0622c04"/><lb ed="R093" n="0092a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0622c0401">佛吿諸比丘。大通智勝佛。得阿耨多羅三藐三菩提。
<lb ed="X" n="0622c05"/><lb ed="R093" n="0092a09"/>時十方各五百萬億諸佛世界。六種震動。其國中間
<lb ed="X" n="0622c06"/><lb ed="R093" n="0092a10"/>幽瞑之處。日月威光所不能照。而皆大明。其中衆生。
<lb ed="X" n="0622c07"/><lb ed="R093" n="0092a11"/>各得相見。咸作是言。此中云何忽生衆生。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0622c08"/><lb ed="R093" n="0092a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0622c0801"><note place="inline">祥邁曰。夫人以五蘊衆相和合有生。而封蔀無明。誠
<lb ed="X" n="0622c09"/><lb ed="R093" n="0092a13"/>非日月威光所能照燭。及乎勝智開明。乃知衆生之
<lb ed="X" n="0622c10"/><lb ed="R093" n="0092a14"/>相。從芒芴間。忽然幻有。亦若是矣</note>。</p>
<lb ed="X" n="0622c11"/><lb ed="R093" n="0092a15"/><p xml:id="pX31p0622c1101">戒環曰。衆生以無明固結。感地大礙而不通。障蔽
<lb ed="X" n="0622c12"/><lb ed="R093" n="0092a16"/>妙明。故諸佛得道。皆動地放光。示飜破無明。顯發
<lb ed="X" n="0622c13"/><lb ed="R093" n="0092a17"/>智光也。其國中間幽瞑之處。卽所謂鉄圍兩山黑
<lb ed="X" n="0622c14"/><lb ed="R093" n="0092a18"/>暗之間也。其中衆生。昔處幽瞑。各不相見。因明乃
<lb ed="X" n="0622c15"/><lb ed="R093" n="0092a19"/>見。故疑忽生也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0622c16"/><lb ed="R093" n="0092a20"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0622c1601">又其國界諸天宮殿。乃至梵宮六種震動。大光普照。
<lb ed="X" n="0622c17"/><lb ed="R093" n="0092b01"/>遍滿世界。勝諸天光。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0622c18"/><lb ed="R093" n="0092b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0622c1801"><note place="inline">戒環曰。諸天雖有常光。不及佛光</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0622c19"/><lb ed="R093" n="0092b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0622c1901">爾時東方五百萬億諸國土中。梵天宮殿。光明照耀。
<lb ed="X" n="0622c20"/><lb ed="R093" n="0092b04"/>倍於常明。諸梵天王各作是念。今者宮殿光明。昔所
<lb ed="X" n="0622c21"/><lb ed="R093" n="0092b05"/>未有。以何因緣而現此相。是時諸梵天王。卽各相詣。
<lb ed="X" n="0622c22"/><lb ed="R093" n="0092b06"/>共議此事。時彼衆中。有一大梵天王。名救一切。爲諸
<lb ed="X" n="0622c23"/><lb ed="R093" n="0092b07"/>梵衆而說偈言。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0622c24"/><lb ed="R093" n="0092b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0622c2401"><note place="inline">戒環曰。諸天有大威德者。將生則祥光先見。名大德
<lb ed="X" n="0622c25"/><lb ed="R093" n="0092b09"/>天</note>。</p>
<pb ed="X" xml:id="X31.0612.0623a" n="0623a"/>
<lb ed="X" n="0623a01"/><lb ed="R093" n="0092b10"/><p xml:id="pX31p0623a0101">偈曰。我等諸宮殿。光明昔未有。此是何因緣。宜各
<lb ed="X" n="0623a02"/><lb ed="R093" n="0092b11"/>共求之。爲大德天生。爲佛出世間。而此大光明。遍
<lb ed="X" n="0623a03"/><lb ed="R093" n="0092b12"/>照於十方。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0623a04"/><lb ed="R093" n="0092b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0623a0401">爾時五百萬億國土諸梵天王。與宮殿俱。各以衣裓。
<lb ed="X" n="0623a05"/><lb ed="R093" n="0092b14"/>盛諸天華。共詣西方。推尋是相。見大通智勝如來。處
<lb ed="X" n="0623a06"/><lb ed="R093" n="0092b15"/>于道場菩提樹下。坐師子座。諸天龍王乾闥婆緊那
<lb ed="X" n="0623a07"/><lb ed="R093" n="0092b16"/>羅摩睺羅伽人非人等。恭敬圍繞。及見十六王子。請
<lb ed="X" n="0623a08"/><lb ed="R093" n="0092b17"/>佛轉法輪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0623a09"/><lb ed="R093" n="0092b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0623a0901"><note place="inline">祥邁曰。此言尋光詣佛</note>。</p><p xml:id="pX31p0623a0910" cb:place="inline"><note place="inline">戒環曰。諸天有隨身宮殿。
<lb ed="X" n="0623a10"/><lb ed="R093" n="0092b19"/>故云與宮殿俱</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0623a11"/><lb ed="R093" n="0093a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0623a1101">卽時諸梵天王。頭面禮佛。繞百千匝。卽以天華而散
<lb ed="X" n="0623a12"/><lb ed="R093" n="0093a02"/>佛上。其所散華。如<name role="" type="person">須彌山</name>。幷以供養佛菩提樹。其菩
<lb ed="X" n="0623a13"/><lb ed="R093" n="0093a03"/>提樹高十由旬。華供養<anchor xml:id="nkr_note_add_0623a1301" n="0623a1301"/><anchor xml:id="beg0623a1301" n="0623a1301"/>已<anchor xml:id="end0623a1301"/>。各以宮殿奉上彼佛。而作
<lb ed="X" n="0623a14"/><lb ed="R093" n="0093a04"/>是言。唯見哀愍。饒益我等。所獻宮殿。願垂納處。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0623a15"/><lb ed="R093" n="0093a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0623a1501"><note place="inline">戒環曰。以華散佛。所以尋師。幷以供樹。所以重道。華
<lb ed="X" n="0623a16"/><lb ed="R093" n="0093a06"/>如<name role="" type="person">須彌山</name>樹高十由旬皆佛根身之量感變也。譬龍
<lb ed="X" n="0623a17"/><lb ed="R093" n="0093a07"/>王降雨。洪注十方。豈彼水之能多。所變在龍而<anchor xml:id="nkr_note_add_0623a1701" n="0623a1701"/><anchor xml:id="beg0623a1701" n="0623a1701"/>已<anchor xml:id="end0623a1701"/></note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0623a18"/><lb ed="R093" n="0093a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0623a1801">爾時諸梵天王。偈讚佛<anchor xml:id="nkr_note_add_0623a1801" n="0623a1801"/><anchor xml:id="beg0623a1801" n="0623a1801"/>已<anchor xml:id="end0623a1801"/>。各作是言。唯願世尊轉於
<lb ed="X" n="0623a19"/><lb ed="R093" n="0093a09"/>法輪。度脫衆生。開涅槃道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0623a20"/><lb ed="R093" n="0093a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0623a2001"><note place="inline">戒環曰。涅槃道。卽脫生死輪回之妙道也</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0623a21"/><lb ed="R093" n="0093a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0623a2101">爾時大通智勝如來。受十方諸梵天王。及十六王子
<lb ed="X" n="0623a22"/><lb ed="R093" n="0093a12"/>請。卽時三轉十二行法輪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0623a23"/><lb ed="R093" n="0093a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0623a2301"><note place="inline">及南曰。示相者。示四諦之行相。使知向方。卽見道位
<lb ed="X" n="0623a24"/><lb ed="R093" n="0093a14"/>也。勸修者。示四諦之功利。使知修行。卽修道位也。作
<lb ed="X" n="0623a25"/><lb ed="R093" n="0093a15"/>證者。示我<anchor xml:id="nkr_note_add_0623a2501" n="0623a2501"/><anchor xml:id="beg0623a2501" n="0623a2501"/>已<anchor xml:id="end0623a2501"/>證。汝亦應證。卽無學位也</note>。</p>
<lb ed="X" n="0623a26"/><lb ed="R093" n="0093a16"/><p xml:id="pX31p0623a2601">戒環曰。三轉者。示相轉。勸修轉。作證轉。令入見修
<pb ed="X" xml:id="X31.0612.0623b" n="0623b"/>
<lb ed="X" n="0623b01"/><lb ed="R093" n="0093a17"/>無學三位也。又三轉者。泛應三根。若下根須三。中
<lb ed="X" n="0623b02"/><lb ed="R093" n="0093a18"/>根可二。上根唯一。若上上根。則目擊道存。不容聲
<lb ed="X" n="0623b03"/><lb ed="R093" n="0093a19"/>矣。有所謂十二敎法輪。有所謂十二行法輪。敎爲
<lb ed="X" n="0623b04"/><lb ed="R093" n="0093a20"/>能轉。行爲所轉。依示勸證三轉四諦。卽十二敎法
<lb ed="X" n="0623b05"/><lb ed="R093" n="0093b01"/>輪也。依見修學三悟四諦。卽十二行法輪也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0623b06"/><lb ed="R093" n="0093b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0623b0601">若沙門婆羅門若天魔梵及餘世間所不能轉謂是
<lb ed="X" n="0623b07"/><lb ed="R093" n="0093b03"/>苦是苦集是苦滅是苦滅道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0623b08"/><lb ed="R093" n="0093b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0623b0801"><note place="inline">及南曰。若沙門四句。謂此等未能正證。則雖轉唯滯
<lb ed="X" n="0623b09"/><lb ed="R093" n="0093b05"/>言詮。謂是苦下示所轉之相。卽四諦法也</note>。</p><p xml:id="pX31p0623b0917" cb:place="inline"><note place="inline">祥邁曰。
<lb ed="X" n="0623b10"/><lb ed="R093" n="0093b06"/>皆謂之苦者。四諦因苦而設。爲滅苦之道故也</note>。</p>
<lb ed="X" n="0623b11"/><lb ed="R093" n="0093b07"/><p xml:id="pX31p0623b1101">戒環曰。生老病死等八。現前逼惱曰苦。煩惱結業。
<lb ed="X" n="0623b12"/><lb ed="R093" n="0093b08"/>召致未來八苦曰集。此通三世。謂過去集。致現在
<lb ed="X" n="0623b13"/><lb ed="R093" n="0093b09"/>苦。現在集致未來苦也。結業盡。則生死八苦永盡
<lb ed="X" n="0623b14"/><lb ed="R093" n="0093b10"/>曰滅。治結業。則修三十七道品曰道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0623b15"/><lb ed="R093" n="0093b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0623b1501">及廣說十二因緣法。無明緣行。行緣識。識緣名色。名
<lb ed="X" n="0623b16"/><lb ed="R093" n="0093b12"/>色緣六入。六入緣觸。觸緣受。受緣愛。愛緣取。取緣有。
<lb ed="X" n="0623b17"/><lb ed="R093" n="0093b13"/>有緣生。生緣老死憂悲苦惱。無明滅則行滅。行滅則
<lb ed="X" n="0623b18"/><lb ed="R093" n="0093b14"/>識滅。識滅則名色滅。名色滅則六入滅。六入滅則觸
<lb ed="X" n="0623b19"/><lb ed="R093" n="0093b15"/>滅。觸滅則受滅。受滅則愛滅。愛滅則取滅。取滅則有
<lb ed="X" n="0623b20"/><lb ed="R093" n="0093b16"/>滅。有滅則生滅。生滅則老死憂悲苦惱滅。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0623b21"/><lb ed="R093" n="0093b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0623b2101"><note place="inline">及南曰。夫四諦十二緣。名一而義多。有所謂小乘生
<lb ed="X" n="0623b22"/><lb ed="R093" n="0093b18"/>滅四諦。則依分段生死名苦。煩惱及業名集。擇滅生
<lb ed="X" n="0623b23"/><lb ed="R093" n="0093b19"/>空智品名道。有所謂大乘無□四諦則依□□□□
<lb ed="X" n="0623b24"/><lb ed="R093" n="0093b20"/>□□□知障名集。無住涅槃名滅。法空智品者道。或
<lb ed="X" n="0623b25"/><lb ed="R093" n="0094a01"/>曰八諦。卽合上言之。又有無量四諦。則依一乘圓頓
<lb ed="X" n="0623b26"/><lb ed="R093" n="0094a02"/>而說。卽諸苦集明第一義。外求滅道。了無所得。是謂
<lb ed="X" n="0623b27"/><lb ed="R093" n="0094a03"/>四聖諦也。十二緣亦如之。故諦緣之法。雖屬二乘。實
<pb ed="X" xml:id="X31.0612.0623c" n="0623c"/>
<lb ed="X" n="0623c01"/><lb ed="R093" n="0094a04"/>通大乘。其要皆爲斷生死本。滅無明因。使復還本明
<lb ed="X" n="0623c02"/><lb ed="R093" n="0094a05"/>妙性而<anchor xml:id="nkr_note_add_0623c0201" n="0623c0201"/><anchor xml:id="beg0623c0201" n="0623c0201"/>已<anchor xml:id="end0623c0201"/>。凡爲道有敎。當深乎此</note>。</p>
<lb ed="X" n="0623c03"/><lb ed="R093" n="0094a06"/><p xml:id="pX31p0623c0301">戒環曰。廣四諦說十二緣也。自無明緣行。至生緣
<lb ed="X" n="0623c04"/><lb ed="R093" n="0094a07"/>老死等。示生起相。卽廣苦集二諦而說也。自無明
<lb ed="X" n="0623c05"/><lb ed="R093" n="0094a08"/>滅。至憂悲苦惱滅。示修斷相。卽廣滅道二諦而說
<lb ed="X" n="0623c06"/><lb ed="R093" n="0094a09"/>也。四諦爲下根。聊陳麤相。所本在跡。十二緣爲中
<lb ed="X" n="0623c07"/><lb ed="R093" n="0094a10"/>根。細觀四諦。所本在心。謂性智本明。妙湛精了。由
<lb ed="X" n="0623c08"/><lb ed="R093" n="0094a11"/>妄塵瞥起。俄然晦昧。名無明。於無明體。一念初動
<lb ed="X" n="0623c09"/><lb ed="R093" n="0094a12"/>名行。晦昧搖動。則失彼精了。粘湛發知。故轉智名
<lb ed="X" n="0623c10"/><lb ed="R093" n="0094a13"/>識。十二緣中。此三爲根本。餘九爲支末。相因以成
<lb ed="X" n="0623c11"/><lb ed="R093" n="0094a14"/>三世之緣耳。智本無知。由識故知。形爲妄心。謂之
<lb ed="X" n="0623c12"/><lb ed="R093" n="0094a15"/>名。乃六賊之主也。性本無生。由識故生。形爲幻質。
<lb ed="X" n="0623c13"/><lb ed="R093" n="0094a16"/>謂之色。卽四陰之依也。則名色者。識初托胎凝滑
<lb ed="X" n="0623c14"/><lb ed="R093" n="0094a17"/>之相也。由凝滑而具六根。名六入。根成出胎。根與
<lb ed="X" n="0623c15"/><lb ed="R093" n="0094a18"/>境交。名觸。領納前境名受。有所受故愛心生。而愛
<lb ed="X" n="0623c16"/><lb ed="R093" n="0094a19"/>斯取之。由愛取故惑業相結。善惡有狀。名有。由諸
<lb ed="X" n="0623c17"/><lb ed="R093" n="0094b01"/>有結。爲三界之生因。名生。有生則老死苦惱隨之
<lb ed="X" n="0623c18"/><lb ed="R093" n="0094b02"/>矣。此生起之相也。將欲滅之。以何爲要耶。當知彼
<lb ed="X" n="0623c19"/><lb ed="R093" n="0094b03"/>無明者。非實有體。初一心源廓然妙湛。由知見立
<lb ed="X" n="0623c20"/><lb ed="R093" n="0094b04"/>知。妄塵瞥起。故有無明。若知見無見。則智性眞淨。
<lb ed="X" n="0623c21"/><lb ed="R093" n="0094b05"/>復還妙湛。洞徹精了。名無明滅。則自行<anchor xml:id="nkr_note_add_0623c2101" n="0623c2101"/><anchor xml:id="beg0623c2101" n="0623c2101"/>已<anchor xml:id="end0623c2101"/>下。莫不
<lb ed="X" n="0623c22"/><lb ed="R093" n="0094b06"/>皆滅。盖本旣不存。未無所附。此修斷之相也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0623c23"/><lb ed="R093" n="0094b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0623c2301">佛於天人大衆之中。說是法時。六百萬億那由他人。
<lb ed="X" n="0623c24"/><lb ed="R093" n="0094b08"/>以不受一切法故。而於諸漏。心得解脫。皆得深妙禪
<lb ed="X" n="0623c25"/><lb ed="R093" n="0094b09"/>定三明六通。具八解脫。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X31.0612.0624a" n="0624a"/>
<lb ed="X" n="0624a01"/><lb ed="R093" n="0094b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0624a0101"><note place="inline">及南曰。聖凡一体。迷悟同原。人者苟能悟患累之由。
<lb ed="X" n="0624a02"/><lb ed="R093" n="0094b11"/>達汩昏之始。果亦於法不受。則禪定解脫六通三明。
<lb ed="X" n="0624a03"/><lb ed="R093" n="0094b12"/>皆可得矣</note>。</p>
<lb ed="X" n="0624a04"/><lb ed="R093" n="0094b13"/><p xml:id="pX31p0624a0401">戒環曰。此於初會聞法獲益之利根也。不受一切
<lb ed="X" n="0624a05"/><lb ed="R093" n="0094b14"/>法者。悟諦緣空。了無所著也。盖心本解脫。有受故
<lb ed="X" n="0624a06"/><lb ed="R093" n="0094b15"/>累。性本明定。有著故昏。是以不受一切法故。遂於
<lb ed="X" n="0624a07"/><lb ed="R093" n="0094b16"/>諸漏。心得解脫。又得禪定三明六通。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0624a08"/><lb ed="R093" n="0094b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0624a0801">第二第三第四說法。時千萬億恒河沙那由他等衆
<lb ed="X" n="0624a09"/><lb ed="R093" n="0094b18"/>生。亦以不受一切法故。而於諸漏心得解脫。從是<anchor xml:id="nkr_note_add_0624a0901" n="0624a0901"/><anchor xml:id="beg0624a0901" n="0624a0901"/>已<anchor xml:id="end0624a0901"/>
<lb ed="X" n="0624a10"/><lb ed="R093" n="0094b19"/>後。諸聲聞衆。無量無邊不可稱數。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0624a11"/><lb ed="R093" n="0095a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0624a1101"><note place="inline">及南曰。從是<anchor xml:id="nkr_note_add_0624a1101" n="0624a1101"/><anchor xml:id="beg0624a1101" n="0624a1101"/>已<anchor xml:id="end0624a1101"/>後。非一席說。又有小根獲益。其數不
<lb ed="X" n="0624a12"/><lb ed="R093" n="0095a02"/>計</note>。</p>
<lb ed="X" n="0624a13"/><lb ed="R093" n="0095a03"/><p xml:id="pX31p0624a1301">戒環曰。此於次第聞法獲益。中下之根也。利根一
<lb ed="X" n="0624a14"/><lb ed="R093" n="0095a04"/>聞千悟。中下多聞少悟。故至於第三第四時。乃獲
<lb ed="X" n="0624a15"/><lb ed="R093" n="0095a05"/>益也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0624a16"/><lb ed="R093" n="0095a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0624a1601">爾時十六王子。皆以童子出家。而作沙彌。諸根通利。
<lb ed="X" n="0624a17"/><lb ed="R093" n="0095a07"/>智慧明了。<anchor xml:id="nkr_note_add_0624a1701" n="0624a1701"/><anchor xml:id="beg0624a1701" n="0624a1701"/>已<anchor xml:id="end0624a1701"/>曾供養百千萬億佛。淨修梵行。求阿耨
<lb ed="X" n="0624a18"/><lb ed="R093" n="0095a08"/>多羅三藐三菩提。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0624a19"/><lb ed="R093" n="0095a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0624a1901"><note place="inline">戒環曰。十六王子聞法獲益。於是出家復求大乘</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0624a20"/><lb ed="R093" n="0095a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0624a2001">俱白佛言世尊。是諸無量千萬億大德聲聞。皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0624a2001" n="0624a2001"/><anchor xml:id="beg0624a2001" n="0624a2001"/>已<anchor xml:id="end0624a2001"/>成
<lb ed="X" n="0624a21"/><lb ed="R093" n="0095a11"/>就。世尊亦當爲我等說阿耨多羅三藐三菩提法。我
<lb ed="X" n="0624a22"/><lb ed="R093" n="0095a12"/>等聞<anchor xml:id="nkr_note_add_0624a2201" n="0624a2201"/><anchor xml:id="beg0624a2201" n="0624a2201"/>已<anchor xml:id="end0624a2201"/>。皆共修學。世尊。我等志類如來知見。深心所
<lb ed="X" n="0624a23"/><lb ed="R093" n="0095a13"/>念。佛自證知。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0624a24"/><lb ed="R093" n="0095a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0624a2401"><note place="inline">此正叙請說法華也。然前所請皆願轉無上輪。而大
<lb ed="X" n="0624a25"/><lb ed="R093" n="0095a15"/>通<anchor xml:id="nkr_note_orig_0624001" n="0624001"/>□說諦緣之法。又待此請者。諸佛說法。皆自漸之
<lb ed="X" n="0624a26"/><lb ed="R093" n="0095a16"/>頓。藉權顯實。盖導之無漸。則駭而不信。非惟敎不陵
<lb ed="X" n="0624a27"/><lb ed="R093" n="0095a17"/>節。亦欲學不躐等故也</note>。</p>
<pb ed="X" xml:id="X31.0612.0624b" n="0624b"/>
<lb ed="X" n="0624b01"/><lb ed="R093" n="0095a18"/><p xml:id="pX31p0624b0101">戒環曰。皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0624b0101" n="0624b0101"/><anchor xml:id="beg0624b0101" n="0624b0101"/>已<anchor xml:id="end0624b0101"/>成就。謂<anchor xml:id="nkr_note_add_0624b0102" n="0624b0102"/><anchor xml:id="beg0624b0102" n="0624b0102"/>已<anchor xml:id="end0624b0102"/>成就大志。故請說大法。我
<lb ed="X" n="0624b02"/><lb ed="R093" n="0095a19"/>等志願下。自陳大志。望說大法也。如來知見。卽所
<lb ed="X" n="0624b03"/><lb ed="R093" n="0095a20"/>謂一大事也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0624b04"/><lb ed="R093" n="0095b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0624b0401">爾時彼佛受沙彌請。過二萬劫<anchor xml:id="nkr_note_add_0624b0401" n="0624b0401"/><anchor xml:id="beg0624b0401" n="0624b0401"/>已<anchor xml:id="end0624b0401"/>。乃於四衆之中。說
<lb ed="X" n="0624b05"/><lb ed="R093" n="0095b02"/>是大乘經。名妙法蓮華。敎菩薩法。佛所護念。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0624b06"/><lb ed="R093" n="0095b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0624b0601"><note place="inline">及南曰。釋迦現壽八十。而四十年說般若等敎。大通
<lb ed="X" n="0624b07"/><lb ed="R093" n="0095b04"/>現壽五百萬億那由他劫。則宜於二萬<anchor xml:id="nkr_note_orig_0624002" n="0624002"/>〔然〕說也</note>。</p>
<lb ed="X" n="0624b08"/><lb ed="R093" n="0095b05"/><p xml:id="pX31p0624b0801">戒環曰。過二萬劫。乃久嘿斯要。以待機也。則二萬
<lb ed="X" n="0624b09"/><lb ed="R093" n="0095b06"/>劫前。且說方等般若之敎。偈云。說六波羅蜜。及諸
<lb ed="X" n="0624b10"/><lb ed="R093" n="0095b07"/>神通事是也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0624b11"/><lb ed="R093" n="0095b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0624b1101">佛說是經。於八千劫。未曾休廢。說此經<anchor xml:id="nkr_note_add_0624b1101" n="0624b1101"/><anchor xml:id="beg0624b1101" n="0624b1101"/>已<anchor xml:id="end0624b1101"/>。卽入靜室。
<lb ed="X" n="0624b12"/><lb ed="R093" n="0095b09"/>住於禪定。八萬四千劫。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0624b13"/><lb ed="R093" n="0095b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0624b1301"><note place="inline">戒環曰。未曾休廢者。所謂熾然說無間也</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0624b14"/><lb ed="R093" n="0095b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0624b1401">是時十六菩薩沙彌。知佛入室寂然禪定。各陞法座。
<lb ed="X" n="0624b15"/><lb ed="R093" n="0095b12"/>亦於八萬四千劫。爲四部衆。廣說分別妙法華經。一
<lb ed="X" n="0624b16"/><lb ed="R093" n="0095b13"/>一皆度六百萬億那由他恒河沙等衆生。示敎利喜。
<lb ed="X" n="0624b17"/><lb ed="R093" n="0095b14"/>令發阿耨多羅三藐三菩提心。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0624b18"/><lb ed="R093" n="0095b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0624b1801"><note place="inline">爲疑惑之衆曲講也。十六王子。表在纏八識。十六菩
<lb ed="X" n="0624b19"/><lb ed="R093" n="0095b16"/>薩。表出纏八智。然有十六者。示以八正伏八邪也</note>。</p>
<lb ed="X" n="0624b20"/><lb ed="R093" n="0095b17"/><p xml:id="pX31p0624b2001">戒環曰。於八萬劫各度多衆者。表旣得大通之道。
<lb ed="X" n="0624b21"/><lb ed="R093" n="0095b18"/>則八萬法門。無所不通。故非唯八正爲妙智。雖八
<lb ed="X" n="0624b22"/><lb ed="R093" n="0095b19"/>邪亦妙智也。非唯八正之能度。雖八邪亦能度也。
<lb ed="X" n="0624b23"/><lb ed="R093" n="0096a01"/>所謂聖性無不通。逆順皆方便。唯其如此。故各能
<lb ed="X" n="0624b24"/><lb ed="R093" n="0096a02"/>演妙。至於窮劫。各能度衆。至於恒沙。不如是。不足
<lb ed="X" n="0624b25"/><lb ed="R093" n="0096a03"/>爲大通之道。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X31.0612.0624c" n="0624c"/>
<lb ed="X" n="0624c01"/><lb ed="R093" n="0096a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0624c0101">大通智勝佛。過八萬四千劫<anchor xml:id="nkr_note_add_0624c0101" n="0624c0101"/><anchor xml:id="beg0624c0101" n="0624c0101"/>已<anchor xml:id="end0624c0101"/>。從三昧起。往詣法座。
<lb ed="X" n="0624c02"/><lb ed="R093" n="0096a05"/>安詳而坐。普吿大衆。是十六菩薩沙彌。甚爲希有。諸
<lb ed="X" n="0624c03"/><lb ed="R093" n="0096a06"/>根通利。智慧明了<anchor xml:id="nkr_note_add_0624c0301" n="0624c0301"/><anchor xml:id="beg0624c0301" n="0624c0301"/>已<anchor xml:id="end0624c0301"/>曾供養無量千萬億數諸佛。於
<lb ed="X" n="0624c04"/><lb ed="R093" n="0096a07"/>諸佛所。常修梵行。受持佛智。開示衆生。令人其中。汝
<lb ed="X" n="0624c05"/><lb ed="R093" n="0096a08"/>等皆當數數親近而供養之。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0624c06"/><lb ed="R093" n="0096a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0624c0601"><note place="inline">戒環曰。可其所說。讚其德行。使衆親附也</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0624c07"/><lb ed="R093" n="0096a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0624c0701">所以者何。若聲聞辟支佛。及諸菩薩。能信是十六菩
<lb ed="X" n="0624c08"/><lb ed="R093" n="0096a11"/>薩所說經法。受持不毀者。是人皆當得阿耨多羅三
<lb ed="X" n="0624c09"/><lb ed="R093" n="0096a12"/>藐三菩提如來智慧。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0624c10"/><lb ed="R093" n="0096a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0624c1001"><note place="inline">戒環曰。三乘得妙。則同歸一乘</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0624c11"/><lb ed="R093" n="0096a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0624c1101">佛吿諸比丘。是十六菩薩。常樂說是妙華經。一一菩
<lb ed="X" n="0624c12"/><lb ed="R093" n="0096a15"/>薩所化六百萬億那由他恒河沙等衆生。世世所生。
<lb ed="X" n="0624c13"/><lb ed="R093" n="0096a16"/>與菩薩俱。從其聞法。悉皆信解。以此因緣。得値四萬
<lb ed="X" n="0624c14"/><lb ed="R093" n="0096a17"/>億諸佛世尊。于今不盡。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0624c15"/><lb ed="R093" n="0096a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0624c1501"><note place="inline">戒環曰。徵昔所化。會今之緣也。所化之衆常與師俱
<lb ed="X" n="0624c16"/><lb ed="R093" n="0096a19"/>者。爲化緣深故。以是得値億萬多佛。其緣未盡。今復
<lb ed="X" n="0624c17"/><lb ed="R093" n="0096b01"/>相値</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0624c18"/><lb ed="R093" n="0096b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0624c1801">諸比丘。我今與汝。彼佛弟子十六沙彌。今皆得阿耨
<lb ed="X" n="0624c19"/><lb ed="R093" n="0096b03"/>多羅三藐三菩提。於十方國土現在說法。有無量百
<lb ed="X" n="0624c20"/><lb ed="R093" n="0096b04"/>千萬億菩薩聲聞。以爲眷屬。其二沙彌東方作佛。一
<lb ed="X" n="0624c21"/><lb ed="R093" n="0096b05"/>名阿閦<note place="inline">音畜</note>。在歡喜國。二名須彌頂。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0624c22"/><lb ed="R093" n="0096b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0624c2201"><note place="inline">祥邁曰。經云毀譽不動如須彌。此佛出應群動。而其
<lb ed="X" n="0624c23"/><lb ed="R093" n="0096b07"/>體無動。又在動國。示卽動而靜也。二佛並化。其德相
<lb ed="X" n="0624c24"/><lb ed="R093" n="0096b08"/>資。故雖二名。可以合釋</note>。</p>
<lb ed="X" n="0624c25"/><lb ed="R093" n="0096b09"/><p xml:id="pX31p0624c2501">戒環曰。陳十六王子成佛名迹也。天地設位。道運
<lb ed="X" n="0624c26"/><lb ed="R093" n="0096b10"/>乎其中。聖人法之。以開物成務。冐天下之道。故八
<pb ed="X" xml:id="X31.0612.0625a" n="0625a"/>
<lb ed="X" n="0625a01"/><lb ed="R093" n="0096b11"/>方之佛。各依一方而示一德。所以開物。所以成物。
<lb ed="X" n="0625a02"/><lb ed="R093" n="0096b12"/>原始要終。則天下之道。無不冐矣。東方震爲動。歡
<lb ed="X" n="0625a03"/><lb ed="R093" n="0096b13"/>喜亦動也。阿閦云無動。須彌頂。又無動之極也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0625a04"/><lb ed="R093" n="0096b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0625a0401">東南方二佛。一名師子音。二名師子相。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0625a05"/><lb ed="R093" n="0096b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0625a0501"><note place="inline">及南曰。此佛以慈柔應物。以無畏說法</note>。</p>
<lb ed="X" n="0625a06"/><lb ed="R093" n="0096b16"/><p xml:id="pX31p0625a0601">戒環曰。東南巽爲柔順。師子音者。所說無畏。師子
<lb ed="X" n="0625a07"/><lb ed="R093" n="0096b17"/>相者。所示無畏。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0625a08"/><lb ed="R093" n="0096b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0625a0801">南方二佛。一名虗空住。二名常滅。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0625a09"/><lb ed="R093" n="0096b19"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0625a0901"><note place="inline">及南曰。不復更滅。是謂常滅</note>。</p>
<lb ed="X" n="0625a10"/><lb ed="R093" n="0097a01"/><p xml:id="pX31p0625a1001">戒環曰。南方離爲虗明。虗空住者。體至虗。以應群
<lb ed="X" n="0625a11"/><lb ed="R093" n="0097a02"/>實也。常滅者。了一切法。當體虗凝。卽寂滅相。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0625a12"/><lb ed="R093" n="0097a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0625a1201">西南方二佛。一名帝相。二名梵相。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0625a13"/><lb ed="R093" n="0097a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0625a1301"><note place="inline">及南曰。此佛以神應物。物資以生。而其德常淨。不累
<lb ed="X" n="0625a14"/><lb ed="R093" n="0097a05"/>於物</note>。</p>
<lb ed="X" n="0625a15"/><lb ed="R093" n="0097a06"/><p xml:id="pX31p0625a1501">戒環曰。西南坤爲資生。帝相者。神出而應物爲帝。
<lb ed="X" n="0625a16"/><lb ed="R093" n="0097a07"/>梵淨也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0625a17"/><lb ed="R093" n="0097a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0625a1701">西方二佛。一名阿彌陀。二名度一切世間苦惱。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0625a18"/><lb ed="R093" n="0097a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0625a1801"><note place="inline">及南曰。此佛於毀拆之際。示無量壽。則了無生死。以
<lb ed="X" n="0625a19"/><lb ed="R093" n="0097a10"/>救度世間生死苦惱</note>。</p>
<lb ed="X" n="0625a20"/><lb ed="R093" n="0097a11"/><p xml:id="pX31p0625a2001">戒環曰。西方兌爲毀拆。阿彌陀。云無量壽。世間苦
<lb ed="X" n="0625a21"/><lb ed="R093" n="0097a12"/>惱。卽生死無常也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0625a22"/><lb ed="R093" n="0097a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0625a2201">西北方二佛。一名多摩羅<g ref="#CB02494">䟦</g>旃檀香神通。二名須彌
<lb ed="X" n="0625a23"/><lb ed="R093" n="0097a14"/>相。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0625a24"/><lb ed="R093" n="0097a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0625a2401"><note place="inline">及南曰。此佛神通應物。如乾道不息。寂然不動。感而
<lb ed="X" n="0625a25"/><lb ed="R093" n="0097a16"/>遂通</note>。</p>
<lb ed="X" n="0625a26"/><lb ed="R093" n="0097a17"/><p xml:id="pX31p0625a2601">戒環曰。西北乾爲剛徤。多摩羅旃檀香。淸遠潛通。
<pb ed="X" xml:id="X31.0612.0625b" n="0625b"/>
<lb ed="X" n="0625b01"/><lb ed="R093" n="0097a18"/>以比神通。須彌相。亦無動義。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0625b02"/><lb ed="R093" n="0097a19"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0625b0201">北方二佛。一名雲自在。二名雲自在王。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0625b03"/><lb ed="R093" n="0097a20"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0625b0301"><note place="inline">及南曰。此佛以無緣慈。覆陰利澤險難衆生。而無心
<lb ed="X" n="0625b04"/><lb ed="R093" n="0097b01"/>無着。如雲之自在</note>。</p>
<lb ed="X" n="0625b05"/><lb ed="R093" n="0097b02"/><p xml:id="pX31p0625b0501">戒環曰。北方坎爲險陷。雲自在。謂無心而利物。雲
<lb ed="X" n="0625b06"/><lb ed="R093" n="0097b03"/>自在王。又自在之至也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0625b07"/><lb ed="R093" n="0097b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0625b0701">東北方佛。名壞一切世間怖畏。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0625b08"/><lb ed="R093" n="0097b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0625b0801"><note place="inline">此佛於生死畏中。以一眞凝常。開覺群物。使入於不
<lb ed="X" n="0625b09"/><lb ed="R093" n="0097b06"/>死不生。則怖畏壞矣</note>。</p>
<lb ed="X" n="0625b10"/><lb ed="R093" n="0097b07"/><p xml:id="pX31p0625b1001">戒環曰。東北艮。爲萬物成始成終之所。始終之理。
<lb ed="X" n="0625b11"/><lb ed="R093" n="0097b08"/>在物爲成壞。在人爲生死。乃世間之所怖畏也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0625b12"/><lb ed="R093" n="0097b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0625b1201">第十六我釋迦牟尼佛。於娑婆國土。成阿耨多羅三
<lb ed="X" n="0625b13"/><lb ed="R093" n="0097b10"/>藐三菩提。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0625b14"/><lb ed="R093" n="0097b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0625b1401"><note place="inline">或曰。八卦乃中夏之書。引配竺敎。豈佛意耶。及南曰。
<lb ed="X" n="0625b15"/><lb ed="R093" n="0097b12"/>竺夏一天下耳。壃畿所及。方位所同。卦乃天地自然
<lb ed="X" n="0625b16"/><lb ed="R093" n="0097b13"/>之理。獨不同哉。伏羲畫以示人。吾佛象以設法。各默
<lb ed="X" n="0625b17"/><lb ed="R093" n="0097b14"/>得其同耳。今經雖無八卦之文。顯有八方之象。借事
<lb ed="X" n="0625b18"/><lb ed="R093" n="0097b15"/>明理。烏乎不可</note>。</p>
<lb ed="X" n="0625b19"/><lb ed="R093" n="0097b16"/><p xml:id="pX31p0625b1901">戒環曰。釋迦牟尼。云能仁寂默。謂其德仁濟群類。
<lb ed="X" n="0625b20"/><lb ed="R093" n="0097b17"/>其道寂默無爲。以示化堪忍。故號能仁。此繼東北
<lb ed="X" n="0625b21"/><lb ed="R093" n="0097b18"/>方而特標者。大覺雖具成始成終之德。而其道圓
<lb ed="X" n="0625b22"/><lb ed="R093" n="0097b19"/>應。不滯方隅。無始無終。爲衆德之總故也。盖自無
<lb ed="X" n="0625b23"/><lb ed="R093" n="0097b20"/>動而出應群動。能柔能剛。說示無畏。虗<anchor xml:id="nkr_note_add_0625b2301" n="0625b2301"/><anchor xml:id="beg0625b2301" n="0625b2301"/>己<anchor xml:id="end0625b2301"/>應物。現
<lb ed="X" n="0625b24"/><lb ed="R093" n="0098a01"/>壽運神。乃至濟險滅怖。無非釋迦隨宜之行。故歷
<lb ed="X" n="0625b25"/><lb ed="R093" n="0098a02"/>言八方佛德。而以釋迦總之。斯乃範圍天地。曲成
<lb ed="X" n="0625b26"/><lb ed="R093" n="0098a03"/>萬物。無方無體之至德也。非成無上正道。何以與
<pb ed="X" xml:id="X31.0612.0625c" n="0625c"/>
<lb ed="X" n="0625c01"/><lb ed="R093" n="0098a04"/>此。故曰釋迦牟尼於娑婆國成阿耨菩提。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0625c02"/><lb ed="R093" n="0098a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0625c0201">諸比丘。我等爲沙彌時。各各敎化無量百千萬億恒
<lb ed="X" n="0625c03"/><lb ed="R093" n="0098a06"/>河沙等衆生。從我聞法。爲阿耨多羅三藐三菩提。此
<lb ed="X" n="0625c04"/><lb ed="R093" n="0098a07"/>諸衆生。于今有住聲聞地者。我常敎化阿耨多羅三
<lb ed="X" n="0625c05"/><lb ed="R093" n="0098a08"/>藐三菩提。是諸人等。應以漸入佛道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0625c06"/><lb ed="R093" n="0098a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0625c0601"><note place="inline">戒環曰。明昔因今緣。使知功行<anchor xml:id="nkr_note_add_0625c0601" n="0625c0601"/><anchor xml:id="beg0625c0601" n="0625c0601"/>已<anchor xml:id="end0625c0601"/>深。而成就之也。擧
<lb ed="X" n="0625c07"/><lb ed="R093" n="0098a10"/>爲沙彌所化。明昔因也。于今所化。明今緣也。應以是
<lb ed="X" n="0625c08"/><lb ed="R093" n="0098a11"/>法漸入佛道。卽成就之也</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0625c09"/><lb ed="R093" n="0098a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0625c0901">所以者何。如來智慧。難信難解。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0625c10"/><lb ed="R093" n="0098a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0625c1001"><note place="inline">祥邁曰。釋上旣曠劫蒙敎。今猶漸入者。以如來智慧
<lb ed="X" n="0625c11"/><lb ed="R093" n="0098a14"/>難信解故</note>。</p>
<lb ed="X" n="0625c12"/><lb ed="R093" n="0098a15"/><p xml:id="pX31p0625c1201">戒環曰。衆生莫不有如來智慧。而難解若此者。塵
<lb ed="X" n="0625c13"/><lb ed="R093" n="0098a16"/>習自障故也。以今人觀之。幸聞正法。不無宿因。安
<lb ed="X" n="0625c14"/><lb ed="R093" n="0098a17"/>知吾徒非智勝之遺塵。非未來之弟子。然緣障尙
<lb ed="X" n="0625c15"/><lb ed="R093" n="0098a18"/>稠。道果渺邈。卽曠劫蒙敎。今猶漸入者也。若能勤
<lb ed="X" n="0625c16"/><lb ed="R093" n="0098a19"/>進。猶可庶幾。設復退墮。又安知未來之期。比前塵
<lb ed="X" n="0625c17"/><lb ed="R093" n="0098a20"/>劫。不復過於是數耶。然則所謂難解者。非佛智之
<lb ed="X" n="0625c18"/><lb ed="R093" n="0098b01"/>難。機自難耳。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0625c19"/><lb ed="R093" n="0098b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0625c1901">諸比丘。若如來自知涅槃時到。衆又淸淨。信解堅固。
<lb ed="X" n="0625c20"/><lb ed="R093" n="0098b03"/>了達空法。深入禪定。便集諸菩薩及聲聞衆。爲說是
<lb ed="X" n="0625c21"/><lb ed="R093" n="0098b04"/>經。世間無有二乘而得滅度。唯一佛乘得滅度耳。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0625c22"/><lb ed="R093" n="0098b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0625c2201"><note place="inline">及南曰。前明始權。此會終實也</note>。</p><p xml:id="pX31p0625c2213" cb:place="inline"><note place="inline">祥邁曰。無有二乘。
<lb ed="X" n="0625c23"/><lb ed="R093" n="0098b06"/>卽前更無餘乘意也</note>。</p>
<lb ed="X" n="0625c24"/><lb ed="R093" n="0098b07"/><p xml:id="pX31p0625c2401">戒環曰。涅槃時到。言化緣將畢。衆又淸淨。言根機
<lb ed="X" n="0625c25"/><lb ed="R093" n="0098b08"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0625c2501" n="0625c2501"/><anchor xml:id="beg0625c2501" n="0625c2501"/>已<anchor xml:id="end0625c2501"/>熟。衆淸淨者。<anchor xml:id="nkr_note_add_0625c2502" n="0625c2502"/><anchor xml:id="beg0625c2502" n="0625c2502"/>已<anchor xml:id="end0625c2502"/>於藏敎斷惑除結也。信堅固者。
<lb ed="X" n="0625c26"/><lb ed="R093" n="0098b09"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0625c2601" n="0625c2601"/><anchor xml:id="beg0625c2601" n="0625c2601"/>已<anchor xml:id="end0625c2601"/>於通敎心相體信也。了達空法。謂<anchor xml:id="nkr_note_add_0625c2602" n="0625c2602"/><anchor xml:id="beg0625c2602" n="0625c2602"/>已<anchor xml:id="end0625c2602"/>悟般若。深
<pb ed="X" xml:id="X31.0612.0626a" n="0626a"/>
<lb ed="X" n="0626a01"/><lb ed="R093" n="0098b10"/>入禪定。謂妙造玄源。如此則諸病<anchor xml:id="nkr_note_add_0626a0101" n="0626a0101"/><anchor xml:id="beg0626a0101" n="0626a0101"/>已<anchor xml:id="end0626a0101"/>除。醫方亦遣。
<lb ed="X" n="0626a02"/><lb ed="R093" n="0098b11"/>故廢三權。特明一實。得滅度者。得眞常道果也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0626a03"/><lb ed="R093" n="0098b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0626a0301">比丘當知。如來方便。深入衆生之性。知其志樂小法。
<lb ed="X" n="0626a04"/><lb ed="R093" n="0098b13"/>深著五欲。爲是等故。說於涅槃。是人若聞。則便信受。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0626a05"/><lb ed="R093" n="0098b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0626a0501"><note place="inline">戒環曰。爲樂小者。權說小果。彼便信受。如滯化城</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0626a06"/><lb ed="R093" n="0098b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0626a0601">譬如五百由旬。險難惡道。曠絕無人。怖畏之處。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0626a07"/><lb ed="R093" n="0098b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0626a0701"><note place="inline">及南曰。譬諸生死煩惱惡道險難長遠也</note>。</p><p xml:id="pX31p0626a0717" cb:place="inline"><note place="inline">祥邁曰。
<lb ed="X" n="0626a08"/><lb ed="R093" n="0098b17"/>曠絕無人等。譬生死長遠。無眞知見。妄起怖畏</note>。</p>
<lb ed="X" n="0626a09"/><lb ed="R093" n="0098b18"/><p xml:id="pX31p0626a0901">戒環曰。五百由旬。舊說尤多。今取二乘斷三界結
<lb ed="X" n="0626a10"/><lb ed="R093" n="0098b19"/>惑。離分段生死。證有餘涅槃。是過三百由旬。而至
<lb ed="X" n="0626a11"/><lb ed="R093" n="0099a01"/>化城。然常滯變易生死。若回心向大。進至七地。斷
<lb ed="X" n="0626a12"/><lb ed="R093" n="0099a02"/>盡習氣。是過四百由旬。近於寶所。又進八地<anchor xml:id="nkr_note_add_0626a1201" n="0626a1201"/><anchor xml:id="beg0626a1201" n="0626a1201"/>已<anchor xml:id="end0626a1201"/>上
<lb ed="X" n="0626a13"/><lb ed="R093" n="0099a03"/>斷盡無明。離變易生死。證無餘涅槃。是過五百由
<lb ed="X" n="0626a14"/><lb ed="R093" n="0099a04"/>旬到寶所也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0626a15"/><lb ed="R093" n="0099a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0626a1501">若有多衆。欲過此道。至珍寶處。有一導師。聰慧明達。
<lb ed="X" n="0626a16"/><lb ed="R093" n="0099a06"/>善知險道通塞之相。將導衆人。欲過此難。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0626a17"/><lb ed="R093" n="0099a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0626a1701"><note place="inline">戒環曰。若有衆多三句。譬三乘求佛者</note>。</p><p xml:id="pX31p0626a1716" cb:place="inline"><note place="inline">又曰。善則
<lb ed="X" n="0626a18"/><lb ed="R093" n="0099a08"/>通。惡則塞。乃可無難</note>。</p>
<lb ed="X" n="0626a19"/><lb ed="R093" n="0099a09"/><p xml:id="pX31p0626a1901">戒環曰。導師。指津之人。譬釋尊也。通斯進之。塞斯
<lb ed="X" n="0626a20"/><lb ed="R093" n="0099a10"/>止之。通譬斷惑。塞譬起障。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0626a21"/><lb ed="R093" n="0099a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0626a2101">所將人衆。中路懈退。白道師言。我等疲極。而復怖畏。
<lb ed="X" n="0626a22"/><lb ed="R093" n="0099a12"/>不能復<anchor xml:id="nkr_note_orig_0626001" n="0626001"/>退。前路猶遠。今欲退還。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0626a23"/><lb ed="R093" n="0099a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0626a2301"><note place="inline">戒環曰。譬二乘求道。難進易退</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0626a24"/><lb ed="R093" n="0099a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0626a2401">導師多諸方便。而作是念。此等可愍。云何捨大珍寶。
<lb ed="X" n="0626a25"/><lb ed="R093" n="0099a15"/>而欲退還。作是念<anchor xml:id="nkr_note_add_0626a2501" n="0626a2501"/><anchor xml:id="beg0626a2501" n="0626a2501"/>已<anchor xml:id="end0626a2501"/>。以方便力。於險道中。過三百由
<pb ed="X" xml:id="X31.0612.0626b" n="0626b"/>
<lb ed="X" n="0626b01"/><lb ed="R093" n="0099a16"/>旬。化作一城。吿衆人言。汝等勿怖。莫得退還。今此大
<lb ed="X" n="0626b02"/><lb ed="R093" n="0099a17"/>城。可於中止。隨意所作。若入是城。快得安隱。若能前
<lb ed="X" n="0626b03"/><lb ed="R093" n="0099a18"/>至寶所。亦可得去。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0626b04"/><lb ed="R093" n="0099a19"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0626b0401"><note place="inline">戒環曰。譬因二乘斷三界結惑后。息以小果。而進之
<lb ed="X" n="0626b05"/><lb ed="R093" n="0099b01"/>智地也。隨意所作。卽任力所能。漸得入道之義</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0626b06"/><lb ed="R093" n="0099b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0626b0601">是時疲極之衆。心大歡喜。嘆未曾有。我等今者。勉斯
<lb ed="X" n="0626b07"/><lb ed="R093" n="0099b03"/>惡道。快得安隱。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0626b08"/><lb ed="R093" n="0099b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0626b0801"><note place="inline">戒環曰。稱願息之心故也</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0626b09"/><lb ed="R093" n="0099b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0626b0901">爾時導師。知此人衆。旣得止息。無復疲倦。卽滅化城。
<lb ed="X" n="0626b10"/><lb ed="R093" n="0099b06"/>語衆人言。汝等去來。寶處在近。向者大城。我所化作。
<lb ed="X" n="0626b11"/><lb ed="R093" n="0099b07"/>爲止息耳。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0626b12"/><lb ed="R093" n="0099b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0626b1201"><note place="inline">化非眞有。故斯須卽滅。唯寶所爲眞。權非實有。故終
<lb ed="X" n="0626b13"/><lb ed="R093" n="0099b09"/>竟而廢。唯一乘爲實</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0626b14"/><lb ed="R093" n="0099b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0626b1401">諸比丘。如來亦復如是。今爲汝等作大導師。知諸生
<lb ed="X" n="0626b15"/><lb ed="R093" n="0099b11"/>死煩惱。惡道險難長遠。應去應度。若衆生。但聞一佛
<lb ed="X" n="0626b16"/><lb ed="R093" n="0099b12"/>乘者。則不欲見佛。不欲親近。便作是念。佛道長遠。久
<lb ed="X" n="0626b17"/><lb ed="R093" n="0099b13"/>受勤苦。乃可得成。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0626b18"/><lb ed="R093" n="0099b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0626b1801"><note place="inline">及南曰。上言惡道長遠。此言佛道長遠者。上以正見
<lb ed="X" n="0626b19"/><lb ed="R093" n="0099b15"/>觀衆生。此以倒見觀佛道故也</note>。</p><p xml:id="pX31p0626b1913" cb:place="inline"><note place="inline">又曰。苟無生死無
<lb ed="X" n="0626b20"/><lb ed="R093" n="0099b16"/>惑業。則常體凝淨。何復何治。長遠之見切苦之功了
<lb ed="X" n="0626b21"/><lb ed="R093" n="0099b17"/>無。此致咎佛道。遂生懈退。大覺所以叙其倒見而誘
<lb ed="X" n="0626b22"/><lb ed="R093" n="0099b18"/>進之</note>。</p>
<lb ed="X" n="0626b23"/><lb ed="R093" n="0099b19"/><p xml:id="pX31p0626b2301">戒環曰。若<anchor xml:id="nkr_note_add_0626b2301" n="0626b2301"/><anchor xml:id="beg0626b2301" n="0626b2301"/>但<anchor xml:id="end0626b2301"/>聞一乘。而無權濟。則厭大而不欲見
<lb ed="X" n="0626b24"/><lb ed="R093" n="0099b20"/>佛。憚煩而憂其道遠。故須權濟也。佛道初不遠人。
<lb ed="X" n="0626b25"/><lb ed="R093" n="0100a01"/>本無修證。特由生死背馳。復之之難。故見其長遠。
<lb ed="X" n="0626b26"/><lb ed="R093" n="0100a02"/>惑業積障。治之之難。故見其勤苦。則長遠勤苦。由
<pb ed="X" xml:id="X31.0612.0626c" n="0626c"/>
<lb ed="X" n="0626c01"/><lb ed="R093" n="0100a03"/>倒妄起。何關於道哉。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0626c02"/><lb ed="R093" n="0100a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0626c0201">佛知是心怯弱下劣。以方便力。而於中道爲止息故。
<lb ed="X" n="0626c03"/><lb ed="R093" n="0100a05"/>說二涅槃。若衆生住於二地。如來爾時。卽便爲說。汝
<lb ed="X" n="0626c04"/><lb ed="R093" n="0100a06"/>等所作未<anchor xml:id="nkr_note_add_0626c0401" n="0626c0401"/><anchor xml:id="beg0626c0401" n="0626c0401"/>辦<anchor xml:id="end0626c0401"/>。汝所住地。近於佛慧。當觀察籌量。所得
<lb ed="X" n="0626c05"/><lb ed="R093" n="0100a07"/>涅槃。非眞實也。<anchor xml:id="nkr_note_add_0626c0501" n="0626c0501"/><anchor xml:id="beg0626c0501" n="0626c0501"/>但<anchor xml:id="end0626c0501"/>是如來方便之力。於一佛乘。分別
<lb ed="X" n="0626c06"/><lb ed="R093" n="0100a08"/>說三。如彼導師爲止息故。化作大城。旣知息<anchor xml:id="nkr_note_add_0626c0601" n="0626c0601"/><anchor xml:id="beg0626c0601" n="0626c0601"/>已<anchor xml:id="end0626c0601"/>。而吿
<lb ed="X" n="0626c07"/><lb ed="R093" n="0100a09"/>之言。寶處在近。此城非實。我化作耳。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0626c08"/><lb ed="R093" n="0100a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0626c0801"><note place="inline">戒環曰。中道。卽大小乘之中間也。二涅槃。卽二乘涅
<lb ed="X" n="0626c09"/><lb ed="R093" n="0100a11"/>槃。云下二地是也</note>。</p><p xml:id="pX31p0626c0908" cb:place="inline"><note place="inline">又曰。住於二地。謂滯二乘權果。
<lb ed="X" n="0626c10"/><lb ed="R093" n="0100a12"/>而不知進。故語之佛慧。令觀察籌量。而進取實果也</note>。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0626c11"/><lb ed="R093" n="0100a13"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">五百弟子授記品第八</cb:mulu><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0626c1101">○五百弟子授記品第八</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0626c12"/><lb ed="R093" n="0100a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0626c1201">此滿慈與五百羅漢。隨機領悟。佛爲述成與記。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0626c13"/><lb ed="R093" n="0100a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0626c1301">爾時富樓那彌多羅尼子。從佛聞是智慧方便隨宜
<lb ed="X" n="0626c14"/><lb ed="R093" n="0100a16"/>說法。又聞授諸大弟子阿耨多羅三藐三菩提記。復
<lb ed="X" n="0626c15"/><lb ed="R093" n="0100a17"/>聞宿世因緣之事。復聞諸佛有大自在神通之力。得
<lb ed="X" n="0626c16"/><lb ed="R093" n="0100a18"/>未曾有。心淨踊躍。卽從座起。到於佛前。頭面禮足。却
<lb ed="X" n="0626c17"/><lb ed="R093" n="0100a19"/>住一面。瞻仰尊顏。目不蹔捨。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0626c18"/><lb ed="R093" n="0100b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0626c1801"><note place="inline">戒環曰。聞方便隨宜。通領三周之說也。又聞大記。通
<lb ed="X" n="0626c19"/><lb ed="R093" n="0100b02"/>領舍利弗等受記事也。復聞因緣。卽別領大通之事。
<lb ed="X" n="0626c20"/><lb ed="R093" n="0100b03"/>復聞神力。別領導師神化之事。罕聞故得未曾有。惑
<lb ed="X" n="0626c21"/><lb ed="R093" n="0100b04"/>除故心淨踊躍</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0626c22"/><lb ed="R093" n="0100b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0626c2201">而作是念。世尊甚奇特。所爲希有。隨順世間若干種
<lb ed="X" n="0626c23"/><lb ed="R093" n="0100b06"/>性。以方便知見。而爲說法。拔出衆生處處貪著。我等
<lb ed="X" n="0626c24"/><lb ed="R093" n="0100b07"/>於佛功德。言不能宣。唯佛世尊。能知我等深心本願。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0626c25"/><lb ed="R093" n="0100b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0626c2501"><note place="inline">前乃經家叙置。此正滿慈之蹄。深心本願。謂精進護
<lb ed="X" n="0626c26"/><lb ed="R093" n="0100b09"/>持助宣佛法。乃至過去未來助宣之士。非謂願求記
<lb ed="X" n="0626c27"/><lb ed="R093" n="0100b10"/>也</note>。</p>
<pb ed="X" xml:id="X31.0612.0627a" n="0627a"/>
<lb ed="X" n="0627a01"/><lb ed="R093" n="0100b11"/><p xml:id="pX31p0627a0101">戒環曰。言奇特希有。至處處貪著。總嘆三周說法
<lb ed="X" n="0627a02"/><lb ed="R093" n="0100b12"/>也。我等於佛功德言不能宣。總歎授記。乃至導師
<lb ed="X" n="0627a03"/><lb ed="R093" n="0100b13"/>神化之德。不能備宣也。唯佛世尊<anchor xml:id="nkr_note_add_0627a0301" n="0627a0301"/><anchor xml:id="beg0627a0301" n="0627a0301"/>已<anchor xml:id="end0627a0301"/>下。申本願而
<lb ed="X" n="0627a04"/><lb ed="R093" n="0100b14"/>誓護持也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0627a05"/><lb ed="R093" n="0100b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0627a0501">爾時佛吿諸比丘。汝等見是富樓那彌多羅尼子不。
<lb ed="X" n="0627a06"/><lb ed="R093" n="0100b16"/>我常稱其於說法人中。最爲第一。亦常歎其種種功
<lb ed="X" n="0627a07"/><lb ed="R093" n="0100b17"/>德。精進護持。助宣我法。能於四衆示敎利喜。具足解
<lb ed="X" n="0627a08"/><lb ed="R093" n="0100b18"/>釋佛之正法。而大饒益同梵行者。自捨如來。無能盡
<lb ed="X" n="0627a09"/><lb ed="R093" n="0100b19"/>其言論之辨。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0627a10"/><lb ed="R093" n="0100b20"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0627a1001"><note place="inline">及南曰。說法第一。述其正行也。種種功德。述其衆行
<lb ed="X" n="0627a11"/><lb ed="R093" n="0101a01"/>也精進護持。述其本願也。言論之辨。述其才辨也</note>。</p>
<lb ed="X" n="0627a12"/><lb ed="R093" n="0101a02"/><p xml:id="pX31p0627a1201">戒環曰。述成其深心本願也。問衆見不者。以衆等
<lb ed="X" n="0627a13"/><lb ed="R093" n="0101a03"/>徒知滿慈之迹。而不知其深行。故開端以示之。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0627a14"/><lb ed="R093" n="0101a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0627a1401">汝等勿謂富樓那。但能護持助宣我法。亦於過去九
<lb ed="X" n="0627a15"/><lb ed="R093" n="0101a05"/>十億諸佛所。護持助宣佛之正法。於彼說法人中。亦
<lb ed="X" n="0627a16"/><lb ed="R093" n="0101a06"/>最第一。又於諸佛所說空法。明了道達。得四無礙智。
<lb ed="X" n="0627a17"/><lb ed="R093" n="0101a07"/>常能審諦淸淨說法。無有疑惑。具足菩薩神通之力。
<lb ed="X" n="0627a18"/><lb ed="R093" n="0101a08"/>隨其壽命。常修梵行。彼佛世人咸皆謂之實是聲聞。
<lb ed="X" n="0627a19"/><lb ed="R093" n="0101a09"/>而富樓那。以斯方便。饒益無量百千衆生。又化無量
<lb ed="X" n="0627a20"/><lb ed="R093" n="0101a10"/>阿僧祇人。令立阿耨多羅三藐三菩提。爲淨佛土故。
<lb ed="X" n="0627a21"/><lb ed="R093" n="0101a11"/>常依佛事。敎化衆生。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0627a22"/><lb ed="R093" n="0101a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0627a2201"><note place="inline">祥邁曰。上總述。此廣陳也。淨名云。菩薩隨所化衆生
<lb ed="X" n="0627a23"/><lb ed="R093" n="0101a13"/>而取佛土。所謂淨佛土者。自淨其心。以致佛土之淨
<lb ed="X" n="0627a24"/><lb ed="R093" n="0101a14"/>也。爲淨佛土。而必須敎化衆生者。要卽塵勞而能淨
<lb ed="X" n="0627a25"/><lb ed="R093" n="0101a15"/>非若二乘厭塵勞以求淨也。由是觀之。其本乃大權
<lb ed="X" n="0627a26"/><lb ed="R093" n="0101a16"/>聖人。示現弘法耳。故偈以內秘外現頌之</note>。</p><p xml:id="pX31p0627a2617" cb:place="inline"><note place="inline">及南曰
<pb ed="X" xml:id="X31.0612.0627b" n="0627b"/>
<lb ed="X" n="0627b01"/><lb ed="R093" n="0101a17"/>樓那內祕外現。爲衆綱領。故備述之</note>。</p>
<lb ed="X" n="0627b02"/><lb ed="R093" n="0101a18"/><p xml:id="pX31p0627b0201">戒環曰。擧九十億佛所。卽廣陳護宣遠因也。於佛
<lb ed="X" n="0627b03"/><lb ed="R093" n="0101a19"/>空法明了通達者。非若二乘滯於斷空也。得四無
<lb ed="X" n="0627b04"/><lb ed="R093" n="0101a20"/>礙淸淨說法者。如所如說。不泥名相也。菩薩神通。
<lb ed="X" n="0627b05"/><lb ed="R093" n="0101b01"/>非二乘比也。隨其壽命。言盡形壽也。令立菩提者。
<lb ed="X" n="0627b06"/><lb ed="R093" n="0101b02"/>令於正道有立也。爲淨佛土故化衆生者。藉利他
<lb ed="X" n="0627b07"/><lb ed="R093" n="0101b03"/>行。成<anchor xml:id="nkr_note_add_0627b0701" n="0627b0701"/><anchor xml:id="beg0627b0701" n="0627b0701"/>己<anchor xml:id="end0627b0701"/>行也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0627b08"/><lb ed="R093" n="0101b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0627b0801">諸比丘。富樓那亦於七佛說法人中。而得第一。今於
<lb ed="X" n="0627b09"/><lb ed="R093" n="0101b05"/>我所說法人中。亦爲第一。於賢劫中。當來諸佛說法
<lb ed="X" n="0627b10"/><lb ed="R093" n="0101b06"/>人中。亦復第一。而皆護持助宣佛法。亦於未來。護持
<lb ed="X" n="0627b11"/><lb ed="R093" n="0101b07"/>助宣無量無邊諸佛之法。敎化饒益無量衆生。令立
<lb ed="X" n="0627b12"/><lb ed="R093" n="0101b08"/>阿耨多羅三藐三菩提。爲淨佛土故。常勤精進。敎化
<lb ed="X" n="0627b13"/><lb ed="R093" n="0101b09"/>衆生。漸漸具足菩薩之道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0627b14"/><lb ed="R093" n="0101b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0627b1401"><note place="inline">祥邁曰。上陳遠因。此擧三世。皆明說法宣化之深行
<lb ed="X" n="0627b15"/><lb ed="R093" n="0101b11"/>也</note>。</p><p xml:id="pX31p0627b1502" cb:place="inline"><note place="inline">補註曰。三劫三千佛。其初千人。於莊嚴劫成佛。
<lb ed="X" n="0627b16"/><lb ed="R093" n="0101b12"/>華光爲首。至毗舍浮是也。其次千人。於賢劫成佛。拘
<lb ed="X" n="0627b17"/><lb ed="R093" n="0101b13"/>留孫爲首。至樓至是也。其后千人。於星宿劫成佛。日
<lb ed="X" n="0627b18"/><lb ed="R093" n="0101b14"/>光爲首。至須彌相是也</note>。</p>
<lb ed="X" n="0627b19"/><lb ed="R093" n="0101b15"/><p xml:id="pX31p0627b1901">戒環曰。七佛卽毗婆尸。尸棄。毗舍浮。拘留孫。拘那
<lb ed="X" n="0627b20"/><lb ed="R093" n="0101b16"/>含。迦葉。釋迦是也。上三屬前劫。下四屬今劫。三劫
<lb ed="X" n="0627b21"/><lb ed="R093" n="0101b17"/>三千佛。始於妙光佛。末法出家修道。聞五十三佛
<lb ed="X" n="0627b22"/><lb ed="R093" n="0101b18"/>名。深心仰慕。復化他人。滿三千衆。深心敬禮。卽超
<lb ed="X" n="0627b23"/><lb ed="R093" n="0101b19"/>多劫生死之罪。得證佛果。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0627b24"/><lb ed="R093" n="0102a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0627b2401">過無量阿僧祇劫。當於此土。得阿耨多羅三藐三菩
<lb ed="X" n="0627b25"/><lb ed="R093" n="0102a02"/>提。號曰法明如來。應供。正遍智。明行足。善逝。世間解。
<pb ed="X" xml:id="X31.0612.0627c" n="0627c"/>
<lb ed="X" n="0627c01"/><lb ed="R093" n="0102a03"/>無上士調御丈夫。天人師。佛。世尊。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0627c02"/><lb ed="R093" n="0102a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0627c0201"><note place="inline">華嚴記。發心菩薩。過千不可說劫。當得作佛。號淸淨
<lb ed="X" n="0627c03"/><lb ed="R093" n="0102a05"/>心。論謂。明達如是劫量法門。總淸淨故。正此意也。餘
<lb ed="X" n="0627c04"/><lb ed="R093" n="0102a06"/>記劫數深意並同</note>。</p>
<lb ed="X" n="0627c05"/><lb ed="R093" n="0102a07"/><p xml:id="pX31p0627c0501">戒環曰。滿慈旣於多佛植因之遠。而猶過僧祇劫。
<lb ed="X" n="0627c06"/><lb ed="R093" n="0102a08"/>乃得菩提。號法明者。謂於無數劫量法門。一時明
<lb ed="X" n="0627c07"/><lb ed="R093" n="0102a09"/>達。卽成佛道。非如情見久遠劫也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0627c08"/><lb ed="R093" n="0102a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0627c0801">其佛以恒河沙等三千大千世界。爲一佛土。七寶爲
<lb ed="X" n="0627c09"/><lb ed="R093" n="0102a11"/>地。地平<anchor xml:id="nkr_note_orig_0627001" n="0627001"/>爲掌。無有山陵。谿<g ref="#CB00589">㵎</g>溝壑。七寶臺觀充滿其
<lb ed="X" n="0627c10"/><lb ed="R093" n="0102a12"/>中。諸天宮殿。近處虗空。人天交接。兩得相見。無諸惡
<lb ed="X" n="0627c11"/><lb ed="R093" n="0102a13"/>道。亦無女人。一切衆生。皆以化生。無有婬欲。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0627c12"/><lb ed="R093" n="0102a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0627c1201"><note place="inline">戒環曰。此皆依報淸淨之相。由因中常修梵行。廣化
<lb ed="X" n="0627c13"/><lb ed="R093" n="0102a15"/>衆生。令立正道。故果地無邪穢之事。而交接皆上善
<lb ed="X" n="0627c14"/><lb ed="R093" n="0102a16"/>之人也</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0627c15"/><lb ed="R093" n="0102a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0627c1501">得大神通。身出光明。飛行自在。志念堅固。精進智慧。
<lb ed="X" n="0627c16"/><lb ed="R093" n="0102a18"/>普皆金色。三十二相而自莊嚴。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0627c17"/><lb ed="R093" n="0102a19"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0627c1701"><note place="inline">及南曰。以世考之。精華之氣。或化列星。吐納之人。猶
<lb ed="X" n="0627c18"/><lb ed="R093" n="0102b01"/>能輕擧。則滓濁旣盡。妙體精明。飛行自在。無足疑矣</note>。</p>
<lb ed="X" n="0627c19"/><lb ed="R093" n="0102b02"/><p xml:id="pX31p0627c1901">戒環曰。旣以化生。離諸欲染。故本來體相淨妙若
<lb ed="X" n="0627c20"/><lb ed="R093" n="0102b03"/>此。如是妙體。人固有之。特爲麤濁欲惡染蔽而<anchor xml:id="nkr_note_add_0627c2001" n="0627c2001"/><anchor xml:id="beg0627c2001" n="0627c2001"/>已<anchor xml:id="end0627c2001"/>。
<lb ed="X" n="0627c21"/><lb ed="R093" n="0102b04"/>故阿難曰。欲氣麤濁。腥臊交遘。不能發生勝淨妙
<lb ed="X" n="0627c22"/><lb ed="R093" n="0102b05"/>明。紫金光聚。苟斷欲愛。不受胎生。則本來體相。無
<lb ed="X" n="0627c23"/><lb ed="R093" n="0102b06"/>復染蔽。通光莊嚴。自能發現。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0627c24"/><lb ed="R093" n="0102b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0627c2401">其國衆生。常以二食。一者法喜食。二者禪悅食。有無
<lb ed="X" n="0627c25"/><lb ed="R093" n="0102b08"/>量阿僧祇千萬億那由他諸菩薩衆。得大神通。四無
<lb ed="X" n="0627c26"/><lb ed="R093" n="0102b09"/>礙智。善能敎化衆生之類。其聲聞衆。筭數校計所不
<pb ed="X" xml:id="X31.0612.0628a" n="0628a"/>
<lb ed="X" n="0628a01"/><lb ed="R093" n="0102b10"/>能知。皆得具足六通三明。及八解脫。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0628a02"/><lb ed="R093" n="0102b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0628a0201"><note place="inline">行簡子曰。八解脫。一有色觀諸色<anchor xml:id="nkr_note_orig_0628001" n="0628001"/>〔因〕無色想觀外諸
<lb ed="X" n="0628a03"/><lb ed="R093" n="0102b12"/>色。三淨勝解身作證。四超色想滅有時想。不思惟種
<lb ed="X" n="0628a04"/><lb ed="R093" n="0102b13"/>種想。入無邊空<anchor xml:id="nkr_note_orig_0628002" n="0628002"/>〔超〕五超空無邊處。入無邊識處。六超
<lb ed="X" n="0628a05"/><lb ed="R093" n="0102b14"/>識無邊處。入無所有所。七超無所有處。入非想非非
<lb ed="X" n="0628a06"/><lb ed="R093" n="0102b15"/>想處。八超一切非想非非想處。入滅想處也</note>。</p>
<lb ed="X" n="0628a07"/><lb ed="R093" n="0102b16"/><p xml:id="pX31p0628a0701">戒環曰。不由胎藏。故不假段食。唯飡<anchor xml:id="nkr_note_add_0628a0701" n="0628a0701"/><anchor xml:id="beg0628a0701" n="0628a0701"/>采<anchor xml:id="end0628a0701"/>法喜禪脫
<lb ed="X" n="0628a08"/><lb ed="R093" n="0102b17"/>而<anchor xml:id="nkr_note_add_0628a0801" n="0628a0801"/><anchor xml:id="beg0628a0801" n="0628a0801"/>已<anchor xml:id="end0628a0801"/>。有無量下。明國土人民。諸菩薩下。明同得法
<lb ed="X" n="0628a09"/><lb ed="R093" n="0102b18"/>侶。滿慈具足菩薩神通之力。得四無礙智。審諦說
<lb ed="X" n="0628a10"/><lb ed="R093" n="0102b19"/>法。敎化衆生。明了通達。故報緣法衆。其德皆類。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0628a11"/><lb ed="R093" n="0102b20"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0628a1101">其佛國土。有如是等無量功德。莊嚴成就。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0628a12"/><lb ed="R093" n="0102b21"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0628a1201"><note place="inline">戒環曰。此結前也</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0628a13"/><lb ed="R093" n="0103a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0628a1301">劫名寶明。國名善淨。其佛壽命。無量阿僧祇劫。法住
<lb ed="X" n="0628a14"/><lb ed="R093" n="0103a02"/>甚久。佛滅度後。起七寶塔。遍滿其國。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0628a15"/><lb ed="R093" n="0103a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0628a1501"><note place="inline">祥邁曰。國名善淨。盖心淸淨故。佛土淨也</note>。</p><p xml:id="pX31p0628a1517" cb:place="inline"><note place="inline">行簡子
<lb ed="X" n="0628a16"/><lb ed="R093" n="0103a04"/>曰。七寶者。金輪寶。白象寶。如意寶。玉女寶。主藏寶。主
<lb ed="X" n="0628a17"/><lb ed="R093" n="0103a05"/>兵寶。紺馬寶也</note>。</p>
<lb ed="X" n="0628a18"/><lb ed="R093" n="0103a06"/><p xml:id="pX31p0628a1801">戒環曰。劫有法寶眞明。故名寶明。國無女人惡道。
<lb ed="X" n="0628a19"/><lb ed="R093" n="0103a07"/>故名善淨。由三世說法。續佛壽命。故佛壽無量。法
<lb ed="X" n="0628a20"/><lb ed="R093" n="0103a08"/>住甚久。滅後起塔。遍滿其國。又以餘德散沾也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0628a21"/><lb ed="R093" n="0103a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0628a2101">爾時千二百阿羅漢。心自在者。作是念。我等歡喜。得
<lb ed="X" n="0628a22"/><lb ed="R093" n="0103a10"/>未曾有。若世尊各見授記。如餘大弟子者。不亦快乎。
<lb ed="X" n="0628a23"/><lb ed="R093" n="0103a11"/>佛知此等心之所念。吿<name role="" type="person">摩訶迦葉</name>。是千二百阿羅漢。
<lb ed="X" n="0628a24"/><lb ed="R093" n="0103a12"/>我今當現前次第與授阿耨多羅三藐三菩提記。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0628a25"/><lb ed="R093" n="0103a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0628a2501"><note place="inline">戒環曰。千二百阿羅漢。請記。世尊通許之。而特吿迦
<lb ed="X" n="0628a26"/><lb ed="R093" n="0103a14"/>葉者。以迦葉爲衆上首故吿之</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0628a27"/><lb ed="R093" n="0103a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0628a2701">於此衆中。我大弟子憍陳如比丘。當供養六萬二千
<pb ed="X" xml:id="X31.0612.0628b" n="0628b"/>
<lb ed="X" n="0628b01"/><lb ed="R093" n="0103a16"/>億佛。然後得成爲佛。號曰普明如來。應供。正遍知。明
<lb ed="X" n="0628b02"/><lb ed="R093" n="0103a17"/>行足。善逝。世間解。無上士調御丈夫。天人師。佛。世尊。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0628b03"/><lb ed="R093" n="0103a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0628b0301"><note place="inline">及南曰。普明謂以智慧明。破諸癡暗。普使衆生明了
<lb ed="X" n="0628b04"/><lb ed="R093" n="0103a19"/>法性。卽今住世應眞之首也</note>。</p>
<lb ed="X" n="0628b05"/><lb ed="R093" n="0103b01"/><p xml:id="pX31p0628b0501">戒環曰。憍陳最初得度。爲衆首。故特記之。號普明
<lb ed="X" n="0628b06"/><lb ed="R093" n="0103b02"/>者。偈云。常放大光明。一切之所敬。又云。常說無上
<lb ed="X" n="0628b07"/><lb ed="R093" n="0103b03"/>道。故號曰普明。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0628b08"/><lb ed="R093" n="0103b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0628b0801">其五百阿羅漢。<name role="" type="person">優樓頻螺迦葉</name>。<name role="" type="person">伽耶迦葉</name>。<name role="" type="person">那提迦葉</name>。
<lb ed="X" n="0628b09"/><lb ed="R093" n="0103b05"/><name role="" type="person">迦留陀夷</name>。<name role="" type="person">優陀夷</name>。阿<g ref="#CB00145">㝹</g>樓駄。離婆多。<name role="" type="person">劫賓那</name>。<name role="" type="person">薄拘羅</name>。
<lb ed="X" n="0628b10"/><lb ed="R093" n="0103b06"/>周陀。莎伽陀等。皆當得阿耨多羅三藐三菩提。盡同
<lb ed="X" n="0628b11"/><lb ed="R093" n="0103b07"/>一號。名曰普明。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0628b12"/><lb ed="R093" n="0103b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0628b1201"><note place="inline">祥邁曰。<name role="" type="person">優樓頻</name>螺等。卽序分所列羅漢上首。詳略等
<lb ed="X" n="0628b13"/><lb ed="R093" n="0103b09"/>擧也。同號普明。以德同故</note>。</p>
<lb ed="X" n="0628b14"/><lb ed="R093" n="0103b10"/><p xml:id="pX31p0628b1401">戒環曰。五百威德具足。爲千二之傑。故又別記。目
<lb ed="X" n="0628b15"/><lb ed="R093" n="0103b11"/>連記末云。我諸弟子。威德具足。其敎五百。卽此也。
<lb ed="X" n="0628b16"/><lb ed="R093" n="0103b12"/>餘七百衆。但於前通許。於頌通記。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0628b17"/><lb ed="R093" n="0103b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0628b1701">爾時五百阿羅漢。於佛前得授記<anchor xml:id="nkr_note_add_0628b1701" n="0628b1701"/><anchor xml:id="beg0628b1701" n="0628b1701"/>已<anchor xml:id="end0628b1701"/>。歡喜踊躍。卽從
<lb ed="X" n="0628b18"/><lb ed="R093" n="0103b14"/>座起。到於佛前。悔過自責。世尊。我等常作是念。自謂
<lb ed="X" n="0628b19"/><lb ed="R093" n="0103b15"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0628b1901" n="0628b1901"/><anchor xml:id="beg0628b1901" n="0628b1901"/>已<anchor xml:id="end0628b1901"/>得究竟滅度。今乃知之。如無智者。所以者何。我等
<lb ed="X" n="0628b20"/><lb ed="R093" n="0103b16"/>應得如來智慧。而便自以小智爲足。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0628b21"/><lb ed="R093" n="0103b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0628b2101"><note place="inline">戒環曰。悔責者。悔昔之失。慶今之得也。如來智慧。卽
<lb ed="X" n="0628b22"/><lb ed="R093" n="0103b18"/>一切種智。我等應得。而悔不早悟</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0628b23"/><lb ed="R093" n="0103b19"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0628b2301">世尊。譬如有人至親友家。醉酒而臥。是時親友官事
<lb ed="X" n="0628b24"/><lb ed="R093" n="0104a01"/>當行。以無價寶珠。繫其衣裏。與之而去。其人醉臥。都
<lb ed="X" n="0628b25"/><lb ed="R093" n="0104a02"/>不覺知。起<anchor xml:id="nkr_note_add_0628b2501" n="0628b2501"/><anchor xml:id="beg0628b2501" n="0628b2501"/>已<anchor xml:id="end0628b2501"/>遊行。到於他國。爲衣食故。勤力求索。甚
<pb ed="X" xml:id="X31.0612.0628c" n="0628c"/>
<lb ed="X" n="0628c01"/><lb ed="R093" n="0104a03"/>大艱難。若少有所得。便以爲足。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0628c02"/><lb ed="R093" n="0104a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0628c0201"><note place="inline">行簡子曰。弃其至寶。而營營外索者。天下比比是也。
<lb ed="X" n="0628c03"/><lb ed="R093" n="0104a05"/>不亦深可哀哉。列子好忘之喩類此</note>。</p>
<lb ed="X" n="0628c04"/><lb ed="R093" n="0104a06"/><p xml:id="pX31p0628c0401">戒環曰。親友繫珠。譬佛預十六菩薩時。爲說法華。
<lb ed="X" n="0628c05"/><lb ed="R093" n="0104a07"/>結大乘因也。醉酒而臥。譬我喩千萬億衆時。皆生
<lb ed="X" n="0628c06"/><lb ed="R093" n="0104a08"/>疑惑。昏昏如醉也。官事當行。卽佛化將畢。餘處利
<lb ed="X" n="0628c07"/><lb ed="R093" n="0104a09"/>生。公而不黨。故譬官事。起<anchor xml:id="nkr_note_add_0628c0701" n="0628c0701"/><anchor xml:id="beg0628c0701" n="0628c0701"/>已<anchor xml:id="end0628c0701"/>遊行。轉迷也。到於他
<lb ed="X" n="0628c08"/><lb ed="R093" n="0104a10"/>國。弃本也。爲衣食等。樂小也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0628c09"/><lb ed="R093" n="0104a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0628c0901">於後親友。會遇見之。而作是言。咄哉丈夫。何爲衣食
<lb ed="X" n="0628c10"/><lb ed="R093" n="0104a12"/>乃至如是。我昔欲令汝得安樂。五欲自恣。於某年日
<lb ed="X" n="0628c11"/><lb ed="R093" n="0104a13"/>月。以無價寶珠。繫汝衣裏。今故現在。而汝不知。勤苦
<lb ed="X" n="0628c12"/><lb ed="R093" n="0104a14"/>憂惱。以求自活。甚爲癡也。汝今可以此寶。貿易所須。
<lb ed="X" n="0628c13"/><lb ed="R093" n="0104a15"/>常可如意。無所乏短。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0628c14"/><lb ed="R093" n="0104a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0628c1401"><note place="inline">戒環曰。親友會遇。譬今復値佛。咄叱警戒。譬呵小進
<lb ed="X" n="0628c15"/><lb ed="R093" n="0104a17"/>大。言丈夫者。指大乘種性。而警進之也。餘意如下合
<lb ed="X" n="0628c16"/><lb ed="R093" n="0104a18"/>顯。貿易所須。譬卽性發揮。當得大利也。以時物迁貨
<lb ed="X" n="0628c17"/><lb ed="R093" n="0104a19"/>曰貿。以有易無曰易</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0628c18"/><lb ed="R093" n="0104a20"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0628c1801">佛亦如是。爲菩薩時。敎化我等。令發一切智心。而尋
<lb ed="X" n="0628c19"/><lb ed="R093" n="0104b01"/>癈忘。不知不覺。旣得阿羅漢道。自謂滅度。資生艱難。
<lb ed="X" n="0628c20"/><lb ed="R093" n="0104b02"/>得少爲足。一切智願。猶在不失。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0628c21"/><lb ed="R093" n="0104b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0628c2101"><note place="inline">戒環曰。令發智心。而廢忘不覺。如係珠醉臥也。旣得
<lb ed="X" n="0628c22"/><lb ed="R093" n="0104b04"/>羅漢。而未離法縛。是資生艱難也。智願不失。如衣珠
<lb ed="X" n="0628c23"/><lb ed="R093" n="0104b05"/>現在</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0628c24"/><lb ed="R093" n="0104b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0628c2401">今者世尊。覺悟我等。作如是言。諸比丘。汝等所得。非
<lb ed="X" n="0628c25"/><lb ed="R093" n="0104b07"/>究竟滅。我久令汝等。種佛善根。以方便故。示涅槃相。
<lb ed="X" n="0628c26"/><lb ed="R093" n="0104b08"/>而汝謂爲實得滅度。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0628c27"/><lb ed="R093" n="0104b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0628c2701"><note place="inline">戒環曰。□□□□叱□□□</note>。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X31.0612.0629a" n="0629a"/>
<lb ed="X" n="0629a01"/><lb ed="R093" n="0104b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0629a0101">世尊。我今乃知實是菩薩。得受阿耨多羅三藐三菩
<lb ed="X" n="0629a02"/><lb ed="R093" n="0104b11"/>提記。以是因緣。甚大歡喜。得未曾有。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0629a03"/><lb ed="R093" n="0104b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0629a0301"><note place="inline">戒環曰。此合貿寶如意也</note>。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0629a04"/><lb ed="R093" n="0104b13"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">授學無學人記品第九</cb:mulu><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0629a0401">○授學無學人記品第九</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0629a05"/><lb ed="R093" n="0104b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0629a0501">此記小聲衆也。研眞斷惑名學。眞窮惑盡名無學。
<lb ed="X" n="0629a06"/><lb ed="R093" n="0104b15"/>此未得無學。而亦預佛記者。若有聞法者。無不成
<lb ed="X" n="0629a07"/><lb ed="R093" n="0104b16"/>佛故也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0629a08"/><lb ed="R093" n="0104b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0629a0801">爾時阿難羅睺羅。而作是念。我等每自思惟。設得受
<lb ed="X" n="0629a09"/><lb ed="R093" n="0104b18"/>記。不亦快乎。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0629a10"/><lb ed="R093" n="0104b19"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0629a1001"><note place="inline">觀學衆記云。當供徹塵數佛。護持法藏。卽與阿難羅
<lb ed="X" n="0629a11"/><lb ed="R093" n="0105a01"/>云同德。故以二師總之</note>。</p>
<lb ed="X" n="0629a12"/><lb ed="R093" n="0105a02"/><p xml:id="pX31p0629a1201">戒環曰。阿難多聞。護持法藏。羅云密行。皆大弟子。
<lb ed="X" n="0629a13"/><lb ed="R093" n="0105a03"/>而與學衆同授記者。示彼亦內秘外現密行之儔
<lb ed="X" n="0629a14"/><lb ed="R093" n="0105a04"/>也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0629a15"/><lb ed="R093" n="0105a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0629a1501">卽從座起。俱白佛言。世尊。我等於此。亦應有分。唯有
<lb ed="X" n="0629a16"/><lb ed="R093" n="0105a06"/>如來。我等所歸。又我等爲一切世間天人阿修羅所
<lb ed="X" n="0629a17"/><lb ed="R093" n="0105a07"/>見知識。阿難常爲侍者。護持法藏。羅睺羅是佛之子。
<lb ed="X" n="0629a18"/><lb ed="R093" n="0105a08"/>若佛見授阿耨多羅三藐三菩提記者。我願旣滿衆
<lb ed="X" n="0629a19"/><lb ed="R093" n="0105a09"/>望亦足。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0629a20"/><lb ed="R093" n="0105a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0629a2001"><note place="inline">及南曰。菩薩爲通達佛道。無所不現。故淨名佛道品。
<lb ed="X" n="0629a21"/><lb ed="R093" n="0105a11"/>以法喜爲妻。慈悲爲女誠善爲男。而釋迦所以有邪
<lb ed="X" n="0629a22"/><lb ed="R093" n="0105a12"/>輸羅云。皆爲示現。非同世俗妻子也</note>。</p>
<lb ed="X" n="0629a23"/><lb ed="R093" n="0105a13"/><p xml:id="pX31p0629a2301">戒環曰。阿難羅云。親邇於佛。旣爲衆所見知。若不
<lb ed="X" n="0629a24"/><lb ed="R093" n="0105a14"/>得記。則無塞衆望也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0629a25"/><lb ed="R093" n="0105a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0629a2501">爾時佛吿阿難。汝於來世。當得作佛。號山海慧自在
<pb ed="X" xml:id="X31.0612.0629b" n="0629b"/>
<lb ed="X" n="0629b01"/><lb ed="R093" n="0105a16"/>通王如來。應供。正遍知。明行足。善逝。世間解。無上士。
<lb ed="X" n="0629b02"/><lb ed="R093" n="0105a17"/>調御丈夫。天人師。佛。世尊。當供養六十二億諸佛。護
<lb ed="X" n="0629b03"/><lb ed="R093" n="0105a18"/>持法藏。然後得阿耨多羅三藐三菩提。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0629b04"/><lb ed="R093" n="0105a19"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0629b0401"><note place="inline">祥邁曰。山海慧自在通王者。高莫逾於山。深莫浚於
<lb ed="X" n="0629b05"/><lb ed="R093" n="0105b01"/>海</note>。</p>
<lb ed="X" n="0629b06"/><lb ed="R093" n="0105b02"/><p xml:id="pX31p0629b0601">戒環曰。阿難宿持法藏。多聞愽達。智慧等之。於諸
<lb ed="X" n="0629b07"/><lb ed="R093" n="0105b03"/>法中。得大通達。自在如王。故得果以因爲號。當供
<lb ed="X" n="0629b08"/><lb ed="R093" n="0105b04"/>多佛護持法藏。然後成佛。盖其本願也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0629b09"/><lb ed="R093" n="0105b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0629b0901">敎化二十千萬億恒河沙諸菩薩等。令成阿耨多羅
<lb ed="X" n="0629b10"/><lb ed="R093" n="0105b06"/>三藐三菩提。國名常立勝幡。其土淸淨。琉璃爲地。却
<lb ed="X" n="0629b11"/><lb ed="R093" n="0105b07"/>名妙音遍滿。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0629b12"/><lb ed="R093" n="0105b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0629b1201"><note place="inline">及南曰。阿難當來作成。如此其多者。爲宿持法藏。化
<lb ed="X" n="0629b13"/><lb ed="R093" n="0105b09"/>緣深故</note>。</p>
<lb ed="X" n="0629b14"/><lb ed="R093" n="0105b10"/><p xml:id="pX31p0629b1401">戒環曰。幡表尊勝之德。阿難多聞第一。故國名常
<lb ed="X" n="0629b15"/><lb ed="R093" n="0105b11"/>立勝幡。宣傳法藏。故却名妙音遍滿。爲由法音宣
<lb ed="X" n="0629b16"/><lb ed="R093" n="0105b12"/>流也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0629b17"/><lb ed="R093" n="0105b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0629b1701">其佛壽命。無量千萬億阿僧祇劫。若人於千萬億無
<lb ed="X" n="0629b18"/><lb ed="R093" n="0105b14"/>量阿僧祇劫中。筭數校計不得知。正法住世。倍於壽
<lb ed="X" n="0629b19"/><lb ed="R093" n="0105b15"/>命。像法住世。復倍正法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0629b20"/><lb ed="R093" n="0105b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0629b2001"><note place="inline">問壽劫之說。悠然不窮。無所據依。及南曰。萬物死生
<lb ed="X" n="0629b21"/><lb ed="R093" n="0105b17"/>而不<anchor xml:id="nkr_note_add_0629b2101" n="0629b2101"/><anchor xml:id="beg0629b2101" n="0629b2101"/>已<anchor xml:id="end0629b2101"/>者。存壽有終窮乎。古今代謝而曾無紀極。劫
<lb ed="X" n="0629b22"/><lb ed="R093" n="0105b18"/>有終窮乎。聖人離死生。至道無代謝。則雖倍倍之劫。
<lb ed="X" n="0629b23"/><lb ed="R093" n="0105b19"/>未足盡其靈長矣</note>。</p>
<lb ed="X" n="0629b24"/><lb ed="R093" n="0105b20"/><p xml:id="pX31p0629b2401">戒環曰。佛壽無量劫。而正像之法。又復倍倍者。由
<lb ed="X" n="0629b25"/><lb ed="R093" n="0106a01"/>其宣傳法藏。因力緜遠也。</p><p xml:id="pX31p0629b2511" cb:place="inline">○行簡子補註曰。佛滅
<lb ed="X" n="0629b26"/><lb ed="R093" n="0106a02"/>度後。遺法有正像末三等。正法五百年。像法二千
<pb ed="X" xml:id="X31.0612.0629c" n="0629c"/>
<lb ed="X" n="0629c01"/><lb ed="R093" n="0106a03"/>年。末法二千年。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0629c02"/><lb ed="R093" n="0106a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0629c0201">阿難。是山海慧自在通王佛。爲十方無量千萬億恒
<lb ed="X" n="0629c03"/><lb ed="R093" n="0106a05"/>河沙等諸佛如來。所共讚歎。稱其功德。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0629c04"/><lb ed="R093" n="0106a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0629c0401"><note place="inline">戒環曰。爲其護持法藏。報得殊勝。名聞十方故</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0629c05"/><lb ed="R093" n="0106a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0629c0501">爾時會中新發意菩薩八千人。咸作是念。我等尙不
<lb ed="X" n="0629c06"/><lb ed="R093" n="0106a08"/>聞諸大菩薩得如是記。有何因緣。而諸聲聞得如是
<lb ed="X" n="0629c07"/><lb ed="R093" n="0106a09"/>決。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0629c08"/><lb ed="R093" n="0106a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0629c0801"><note place="inline">戒環曰。阿難果號劫國敎化作成等事。特異衆記。初
<lb ed="X" n="0629c09"/><lb ed="R093" n="0106a11"/>心不知遠因。故疑其何緣而得</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0629c10"/><lb ed="R093" n="0106a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0629c1001">爾時世尊。知諸菩薩心之所念。而吿之曰。諸善男子。
<lb ed="X" n="0629c11"/><lb ed="R093" n="0106a13"/>我與阿難等。於空王佛所。同時發阿耨多羅三藐三
<lb ed="X" n="0629c12"/><lb ed="R093" n="0106a14"/>菩提心。阿難常樂多聞。我常勤精進。是故我<anchor xml:id="nkr_note_add_0629c1201" n="0629c1201"/><anchor xml:id="beg0629c1201" n="0629c1201"/>已<anchor xml:id="end0629c1201"/>得成
<lb ed="X" n="0629c13"/><lb ed="R093" n="0106a15"/>阿耨多羅三藐三菩提。而阿難護持我法。亦護將來
<lb ed="X" n="0629c14"/><lb ed="R093" n="0106a16"/>諸佛法藏。敎化成就諸菩薩衆。其本願如是。故獲斯
<lb ed="X" n="0629c15"/><lb ed="R093" n="0106a17"/>記。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0629c16"/><lb ed="R093" n="0106a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0629c1601"><note place="inline">戒環曰。此吿其遠因。以同佛發心。功深願廣。宜得是
<lb ed="X" n="0629c17"/><lb ed="R093" n="0106a19"/>記也。俱舍論說。空王佛。乃釋迦三僧祇劫中間所逢
<lb ed="X" n="0629c18"/><lb ed="R093" n="0106b01"/>之佛</note>。</p>
<lb ed="X" n="0629c19"/><lb ed="R093" n="0106b02"/><p xml:id="pX31p0629c1901">及南曰。校其遠因。則功<anchor xml:id="nkr_note_add_0629c1901" n="0629c1901"/><anchor xml:id="beg0629c1901" n="0629c1901"/>已<anchor xml:id="end0629c1901"/>齊佛。但彼願護持法藏
<lb ed="X" n="0629c20"/><lb ed="R093" n="0106b03"/>故。常樂多聞。佛願成道利生故。常勤精進。由是佛
<lb ed="X" n="0629c21"/><lb ed="R093" n="0106b04"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0629c2101" n="0629c2101"/><anchor xml:id="beg0629c2101" n="0629c2101"/>已<anchor xml:id="end0629c2101"/>成道。而阿難尙須護法敎化。然後成佛。盖其本
<lb ed="X" n="0629c22"/><lb ed="R093" n="0106b05"/>願如是。非由根智勝劣。而有先後也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0629c23"/><lb ed="R093" n="0106b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0629c2301">阿難面於佛前。自聞授記。及國土莊嚴。所願具足。心
<lb ed="X" n="0629c24"/><lb ed="R093" n="0106b07"/>大歡喜。得未曾有。卽時憶念過去無量千萬億諸佛
<lb ed="X" n="0629c25"/><lb ed="R093" n="0106b08"/>法藏。通達無礙。如今所聞。亦識本願。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X31.0612.0630a" n="0630a"/>
<lb ed="X" n="0630a01"/><lb ed="R093" n="0106b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0630a0101"><note place="inline">戒環曰。卽時憶念等者。因佛與記。又叙往因。於是得
<lb ed="X" n="0630a02"/><lb ed="R093" n="0106b10"/>法性覺自在三昧。能憶過佛法藏。又識本昔願持之
<lb ed="X" n="0630a03"/><lb ed="R093" n="0106b11"/>因也</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0630a04"/><lb ed="R093" n="0106b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0630a0401">爾時佛吿羅睺羅。汝於來世。當得作佛。號蹈七寶華
<lb ed="X" n="0630a05"/><lb ed="R093" n="0106b13"/>如來。應供。正遍知。明行足。善逝。世間解。無上士調御
<lb ed="X" n="0630a06"/><lb ed="R093" n="0106b14"/>丈夫。天人師。佛。世尊。當供養十世界微塵等數諸佛
<lb ed="X" n="0630a07"/><lb ed="R093" n="0106b15"/>如來。常爲諸佛而作長子。猶如今也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0630a08"/><lb ed="R093" n="0106b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0630a0801"><note place="inline">祥邁曰。弘道以德行爲尙。故儒門四科。亦先德行
<lb ed="X" n="0630a09"/><lb ed="R093" n="0106b17"/>及南曰。隱大權之跡而示現爲佛子。功德不可數。唯
<lb ed="X" n="0630a10"/><lb ed="R093" n="0106b18"/>佛能知之。是謂密行也</note>。</p>
<lb ed="X" n="0630a11"/><lb ed="R093" n="0106b19"/><p xml:id="pX31p0630a1101">戒環曰。蹈七寶華。乃妙淨密行之應也。作長子者。
<lb ed="X" n="0630a12"/><lb ed="R093" n="0106b20"/>常以密行。繼續佛道也。如華嚴以普賢爲長子。亦
<lb ed="X" n="0630a13"/><lb ed="R093" n="0107a01"/>表大行能建佛家法也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0630a14"/><lb ed="R093" n="0107a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0630a1401">是蹈七寶華佛。國土莊嚴。壽命劫數。所化弟子。正法
<lb ed="X" n="0630a15"/><lb ed="R093" n="0107a03"/>像法。亦如山海慧自在通王如來無異。亦爲此佛。而
<lb ed="X" n="0630a16"/><lb ed="R093" n="0107a04"/>作長子。過是<anchor xml:id="nkr_note_add_0630a1601" n="0630a1601"/><anchor xml:id="beg0630a1601" n="0630a1601"/>已<anchor xml:id="end0630a1601"/>後。當得阿耨多羅三藐三菩提。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0630a17"/><lb ed="R093" n="0107a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0630a1701"><note place="inline">戒環曰。多聞密行常相資故。羅云國劫正像之果。並
<lb ed="X" n="0630a18"/><lb ed="R093" n="0107a06"/>同阿難而當來亦爲阿難長子</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0630a19"/><lb ed="R093" n="0107a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0630a1901">爾時世尊。見學無學二千人。其意柔軟。寂然淸淨。一
<lb ed="X" n="0630a20"/><lb ed="R093" n="0107a08"/>心觀佛。佛吿阿難。汝見是學無學二千人不。唯然<anchor xml:id="nkr_note_add_0630a2001" n="0630a2001"/><anchor xml:id="beg0630a2001" n="0630a2001"/>已<anchor xml:id="end0630a2001"/>
<lb ed="X" n="0630a21"/><lb ed="R093" n="0107a09"/>見。阿難。是諸人等。當供養五十世界微塵數諸佛如
<lb ed="X" n="0630a22"/><lb ed="R093" n="0107a10"/>來。恭敬尊重。護持法藏。末後同時。於十方國。各得成
<lb ed="X" n="0630a23"/><lb ed="R093" n="0107a11"/>佛。皆同一號。名曰寶相如來。應供。正遍知。明行足。善
<lb ed="X" n="0630a24"/><lb ed="R093" n="0107a12"/>逝。世間解。無上士調御丈夫。天人師。佛。世尊。壽命一
<lb ed="X" n="0630a25"/><lb ed="R093" n="0107a13"/>劫。國土莊嚴。聲聞菩薩。正法像法。皆悉同等。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0630a26"/><lb ed="R093" n="0107a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0630a2601"><note place="inline">戒環曰。此亦昔日所化。故今與記。其意柔軟。謂根機<anchor xml:id="nkr_note_add_0630a2601" n="0630a2601"/><anchor xml:id="beg0630a2601" n="0630a2601"/>已<anchor xml:id="end0630a2601"/>
<lb ed="X" n="0630a27"/><lb ed="R093" n="0107a15"/>熟。問其見不。默示昔因也。而阿難多聞愽達。固<anchor xml:id="nkr_note_add_0630a2701" n="0630a2701"/><anchor xml:id="beg0630a2701" n="0630a2701"/>已<anchor xml:id="end0630a2701"/>默
<lb ed="X" n="0630a28"/><lb ed="R093" n="0107a16"/>知。二千果號。皆同。以因同也。了學無學。卽證寔相。是
<pb ed="X" xml:id="X31.0612.0630b" n="0630b"/>
<lb ed="X" n="0630b01"/><lb ed="R093" n="0107a17"/>謂寶相。壽命一劫下。言二千同時成佛。依報法化皆同</note>。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0630b02"/><lb ed="R093" n="0107a18"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">法師品第十</cb:mulu><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0630b0201">○法師品第十</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0630b03"/><lb ed="R093" n="0107a19"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0630b0301">能持正法。足以師人。謂之法師。此授廣記。以圓該
<lb ed="X" n="0630b04"/><lb ed="R093" n="0107a20"/>前記。而號法師品者。所以廣記持經之人。而推尊
<lb ed="X" n="0630b05"/><lb ed="R093" n="0107b01"/>之故也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0630b06"/><lb ed="R093" n="0107b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0630b0601">爾時世尊。因藥王菩薩。吿八萬大士。藥王。汝見是大
<lb ed="X" n="0630b07"/><lb ed="R093" n="0107b03"/>衆中。無量諸天龍王。夜叉。乾闥婆。阿修羅。迦樓羅。緊
<lb ed="X" n="0630b08"/><lb ed="R093" n="0107b04"/>那羅。摩睺羅伽。人與非人。及比丘。比丘尼。優婆塞。優
<lb ed="X" n="0630b09"/><lb ed="R093" n="0107b05"/>婆夷。求聲聞者。求辟支佛者。求佛道者。如是等類。咸
<lb ed="X" n="0630b10"/><lb ed="R093" n="0107b06"/>於佛前。聞妙法華經。一偈一句。乃至一念隨喜者。我
<lb ed="X" n="0630b11"/><lb ed="R093" n="0107b07"/>皆與授記。當得阿耨多羅三藐三菩提。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0630b12"/><lb ed="R093" n="0107b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0630b1201"><note place="inline">及南曰。此言現前廣記</note>。</p><p xml:id="pX31p0630b1210" cb:place="inline"><note place="inline">祥邁曰。將授廣記。而因藥
<lb ed="X" n="0630b13"/><lb ed="R093" n="0107b09"/>王吿大士者。以廣記渺漠。法利勝妙。非深知宿契。及
<lb ed="X" n="0630b14"/><lb ed="R093" n="0107b10"/>大菩薩。無能證知故也。藥王卽喜見菩薩。久持此經。
<lb ed="X" n="0630b15"/><lb ed="R093" n="0107b11"/>燒身燃臂。可謂深知宿契矣</note>。</p>
<lb ed="X" n="0630b16"/><lb ed="R093" n="0107b12"/><p xml:id="pX31p0630b1601">戒環曰。八萬大士。卽經首八萬菩薩。現前八部四
<lb ed="X" n="0630b17"/><lb ed="R093" n="0107b13"/>衆。皆與授記者。所謂若有聞法者。無一不成佛也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0630b18"/><lb ed="R093" n="0107b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0630b1801">佛吿藥王。又如來滅度之後。若有人聞妙法華經。乃
<lb ed="X" n="0630b19"/><lb ed="R093" n="0107b15"/>至一偈一句。一念隨喜者。我亦與授阿耨多羅三藐
<lb ed="X" n="0630b20"/><lb ed="R093" n="0107b16"/>三菩提記。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0630b21"/><lb ed="R093" n="0107b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0630b2101"><note place="inline">及南曰。此後世廣記。言滅後有人。則其機未兆。亦懸
<lb ed="X" n="0630b22"/><lb ed="R093" n="0107b18"/>記之。則此品廣記。無所不圓。無所不該矣</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0630b23"/><lb ed="R093" n="0107b19"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0630b2301">藥王。若有人問。何等衆生。於未來世。當得作佛。應示。
<lb ed="X" n="0630b24"/><lb ed="R093" n="0107b20"/>是諸人等。於未來世。必得作佛。何以故。若善男子善
<lb ed="X" n="0630b25"/><lb ed="R093" n="0108a01"/>女人。於法華經。乃至一句。受持讀誦。解說書寫。種種
<lb ed="X" n="0630b26"/><lb ed="R093" n="0108a02"/>供養經卷。華香纓絡。抹香。塗香。燒香。繒盖幢幡。衣服
<pb ed="X" xml:id="X31.0612.0630c" n="0630c"/>
<lb ed="X" n="0630c01"/><lb ed="R093" n="0108a03"/>伎樂。合掌恭敬。是人一切世間。所應瞻奉。應以如來
<lb ed="X" n="0630c02"/><lb ed="R093" n="0108a04"/>供養。而供養之。當知此人是大菩薩。成就阿耨多羅
<lb ed="X" n="0630c03"/><lb ed="R093" n="0108a05"/>三藐三菩提。哀愍衆生。願生此間。廣演分別妙法華
<lb ed="X" n="0630c04"/><lb ed="R093" n="0108a06"/>經。何況盡能受持。種種供養者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0630c05"/><lb ed="R093" n="0108a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0630c0501"><note place="inline">戒環曰。令藥王宣明勝因也</note>。</p><p xml:id="pX31p0630c0512" cb:place="inline"><note place="inline">戒環曰。釋上以顯緣
<lb ed="X" n="0630c06"/><lb ed="R093" n="0108a08"/>勝人尊。故當作佛。但於一句。能具六種法師之功。猶
<lb ed="X" n="0630c07"/><lb ed="R093" n="0108a09"/>足推尊瞻奉。而當成菩提。況於一經盡能受持。則其
<lb ed="X" n="0630c08"/><lb ed="R093" n="0108a10"/>緣愈勝。其人愈尊。其作佛必矣</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0630c09"/><lb ed="R093" n="0108a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0630c0901">藥王。當知是人自捨淸淨業報。於我滅度後。愍衆生
<lb ed="X" n="0630c10"/><lb ed="R093" n="0108a12"/>故。生於惡世。廣演此經。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0630c11"/><lb ed="R093" n="0108a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0630c1101"><note place="inline">戒環曰。自捨淨報者。當是淨土果人。示生惡世</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0630c12"/><lb ed="R093" n="0108a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0630c1201">若善男子。善女人。我滅度後。能竊爲一人說法華經
<lb ed="X" n="0630c13"/><lb ed="R093" n="0108a15"/>乃至一句。當知是人則如來使。如來所遣。行如來事。
<lb ed="X" n="0630c14"/><lb ed="R093" n="0108a16"/>何況於大衆中。廣爲人說。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0630c15"/><lb ed="R093" n="0108a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0630c1501"><note place="inline">戒環曰。使卽將命之人。遣有付托之義。此令敬持經
<lb ed="X" n="0630c16"/><lb ed="R093" n="0108a18"/>人。視同將如命。爲如來付托。讚揚大事。宜在尊尙也</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0630c17"/><lb ed="R093" n="0108a19"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0630c1701">藥王。此經是諸佛秘要之藏。不可分布妄授與人。諸
<lb ed="X" n="0630c18"/><lb ed="R093" n="0108a20"/>佛世尊之所守護。從昔<anchor xml:id="nkr_note_add_0630c1801" n="0630c1801"/><anchor xml:id="beg0630c1801" n="0630c1801"/>已<anchor xml:id="end0630c1801"/>來未曾顯說。而此經者。如
<lb ed="X" n="0630c19"/><lb ed="R093" n="0108b01"/>來現在。猶多怨嫉。況滅度後。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0630c20"/><lb ed="R093" n="0108b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0630c2001"><note place="inline">戒環曰。秘密法要。妄授則上慢退席。顯說則窮子怖
<lb ed="X" n="0630c21"/><lb ed="R093" n="0108b03"/>父。而怨誹憎嫉生焉。如來現在尙爾。況滅後惡世。可
<lb ed="X" n="0630c22"/><lb ed="R093" n="0108b04"/>不擇機</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0630c23"/><lb ed="R093" n="0108b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0630c2301">藥王。當知如來滅後。其能書持讀誦供養。爲他人說
<lb ed="X" n="0630c24"/><lb ed="R093" n="0108b06"/>者。如來卽爲以衣覆之。又爲他方現在諸佛之所護
<lb ed="X" n="0630c25"/><lb ed="R093" n="0108b07"/>念。是人有大信力。及志願力。諸善根力。當知是人與
<lb ed="X" n="0630c26"/><lb ed="R093" n="0108b08"/>如來共宿。則如來手摩其頂。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0630c27"/><lb ed="R093" n="0108b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0630c2701"><note place="inline">及南曰。是經難得聞。信受持亦難。故凡書持讀說。非
<lb ed="X" n="0630c28"/><lb ed="R093" n="0108b10"/>假如來覆護。及自有信願善根。莫之能矣</note>。</p>
<pb ed="X" xml:id="X31.0612.0631a" n="0631a"/>
<lb ed="X" n="0631a01"/><lb ed="R093" n="0108b11"/><p xml:id="pX31p0631a0101">戒環曰。爲如來衣覆。謂得佛忍力也。與如來共宿。
<lb ed="X" n="0631a02"/><lb ed="R093" n="0108b12"/>謂栖心同佛也。爲如來摩頂。謂蒙佛慰安也。如此
<lb ed="X" n="0631a03"/><lb ed="R093" n="0108b13"/>故。能於後惡世。持說是法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0631a04"/><lb ed="R093" n="0108b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0631a0401">藥王。在在處處。若說若讀。若誦若書。若經卷所住之
<lb ed="X" n="0631a05"/><lb ed="R093" n="0108b15"/>處。皆應起七寶塔。極令高廣嚴飾。不須復安舍利。所
<lb ed="X" n="0631a06"/><lb ed="R093" n="0108b16"/>以者何。此中<anchor xml:id="nkr_note_add_0631a0601" n="0631a0601"/><anchor xml:id="beg0631a0601" n="0631a0601"/>已<anchor xml:id="end0631a0601"/>有如來全身。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0631a07"/><lb ed="R093" n="0108b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0631a0701"><note place="inline">戒環曰。此三周開示及餘助顯。無非如來全身也</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0631a08"/><lb ed="R093" n="0108b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0631a0801">此塔應以一切華香瓔珞繒盖幢幡伎樂歌頌。供養
<lb ed="X" n="0631a09"/><lb ed="R093" n="0108b19"/>恭敬。尊重讚歎。若有人得見此塔。禮拜供養。當知是
<lb ed="X" n="0631a10"/><lb ed="R093" n="0108b20"/>等。皆近阿耨多羅三藐三菩提。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0631a11"/><lb ed="R093" n="0109a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0631a1101"><note place="inline">戒環曰。以供養而成佛者。爲其因正。而緣勝故也</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0631a12"/><lb ed="R093" n="0109a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0631a1201">藥王。多有人在家出家。行菩薩道。若不能得見聞讀
<lb ed="X" n="0631a13"/><lb ed="R093" n="0109a03"/>誦書持供養是法華經者。當知是人未善行菩薩道。
<lb ed="X" n="0631a14"/><lb ed="R093" n="0109a04"/>若有得聞是經典者。乃能善行菩薩之道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0631a15"/><lb ed="R093" n="0109a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0631a1501"><note place="inline">戒環曰。行菩薩道。而不聞是經。如欲濟渴。而不知須
<lb ed="X" n="0631a16"/><lb ed="R093" n="0109a06"/>水也</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0631a17"/><lb ed="R093" n="0109a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0631a1701">其有衆生求佛道者。若見若聞是法華經。聞<anchor xml:id="nkr_note_add_0631a1701" n="0631a1701"/><anchor xml:id="beg0631a1701" n="0631a1701"/>已<anchor xml:id="end0631a1701"/>信解
<lb ed="X" n="0631a18"/><lb ed="R093" n="0109a08"/>受持者。當知是人。得近阿耨多羅三藐三菩提。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0631a19"/><lb ed="R093" n="0109a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0631a1901"><note place="inline">戒環曰。此如人鑿井。<anchor xml:id="nkr_note_add_0631a1901" n="0631a1901"/><anchor xml:id="beg0631a1901" n="0631a1901"/>已<anchor xml:id="end0631a1901"/>近泉源</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0631a20"/><lb ed="R093" n="0109a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0631a2001">藥王。譬如有人。渴乏須水。於彼高原。穿鑿求之。猶見
<lb ed="X" n="0631a21"/><lb ed="R093" n="0109a11"/>乾土。知水尙遠。施功不<anchor xml:id="nkr_note_add_0631a2101" n="0631a2101"/><anchor xml:id="beg0631a2101" n="0631a2101"/>已<anchor xml:id="end0631a2101"/>。轉見濕土。遂漸至泥。其心
<lb ed="X" n="0631a22"/><lb ed="R093" n="0109a12"/>決定知水必近。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0631a23"/><lb ed="R093" n="0109a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0631a2301"><note place="inline">及南曰。漸至于泥。則於水<anchor xml:id="nkr_note_add_0631a2301" n="0631a2301"/><anchor xml:id="beg0631a2301" n="0631a2301"/>已<anchor xml:id="end0631a2301"/>近。若能脫然造其眞源。
<lb ed="X" n="0631a24"/><lb ed="R093" n="0109a14"/>則妙湛圓發。不勞功用。視前所爲皆滓濁矣。經不言
<lb ed="X" n="0631a25"/><lb ed="R093" n="0109a15"/>此者所謂引而不發。使其自進。盖無功用處。不容言
<lb ed="X" n="0631a26"/><lb ed="R093" n="0109a16"/>論也</note>。</p>
<pb ed="X" xml:id="X31.0612.0631b" n="0631b"/>
<lb ed="X" n="0631b01"/><lb ed="R093" n="0109a17"/><p xml:id="pX31p0631b0101">戒環曰。高原鑿水。譬修菩薩道。不得其要。猶見乾
<lb ed="X" n="0631b02"/><lb ed="R093" n="0109a18"/>土。施功不<anchor xml:id="nkr_note_add_0631b0201" n="0631b0201"/><anchor xml:id="beg0631b0201" n="0631b0201"/>已<anchor xml:id="end0631b0201"/>。譬從乾慧地。由漸而進。轉見濕土。喩
<lb ed="X" n="0631b03"/><lb ed="R093" n="0109a19"/>歷聞般若。遂漸至泥。喩初聞法華。然尙滯修習。則
<lb ed="X" n="0631b04"/><lb ed="R093" n="0109a20"/>於佛智水。近之而<anchor xml:id="nkr_note_add_0631b0401" n="0631b0401"/><anchor xml:id="beg0631b0401" n="0631b0401"/>已<anchor xml:id="end0631b0401"/>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0631b05"/><lb ed="R093" n="0109b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0631b0501">菩薩亦復如是。若未聞未解。未能修習是法華經。當
<lb ed="X" n="0631b06"/><lb ed="R093" n="0109b02"/>知是人。去阿耨多羅三藐三菩提尙遠。若得聞解思
<lb ed="X" n="0631b07"/><lb ed="R093" n="0109b03"/>惟修習。必知得近阿耨多羅三藐三菩提。所以者何。
<lb ed="X" n="0631b08"/><lb ed="R093" n="0109b04"/>一切菩薩阿耨多羅三藐三菩提。皆屬此經。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0631b09"/><lb ed="R093" n="0109b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0631b0901"><note place="inline">戒環曰。佛果菩提。皆屬此經。則未聞未解。安可得道</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0631b10"/><lb ed="R093" n="0109b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0631b1001">此經。開方便門。示眞實相。法華經藏。深固幽遠。無人
<lb ed="X" n="0631b11"/><lb ed="R093" n="0109b07"/>能到。今佛敎化成就菩薩。而爲開示。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0631b12"/><lb ed="R093" n="0109b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0631b1201"><note place="inline">及南曰。開方便門。猶鑿井也。示眞寔相。猶見水也</note>。</p>
<lb ed="X" n="0631b13"/><lb ed="R093" n="0109b09"/><p xml:id="pX31p0631b1301">戒環曰。法華經藏。卽衆生如來藏也。於衆生則蘊
<lb ed="X" n="0631b14"/><lb ed="R093" n="0109b10"/>在塵勞。於菩薩則蘊在萬行。於寶所則過乎五百
<lb ed="X" n="0631b15"/><lb ed="R093" n="0109b11"/>由旬。可謂深固幽遠也。人無能到。故唯菩薩可以
<lb ed="X" n="0631b16"/><lb ed="R093" n="0109b12"/>開示。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0631b17"/><lb ed="R093" n="0109b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0631b1701">藥王。若有菩薩。聞是法華經。驚疑怖畏。當知是爲新
<lb ed="X" n="0631b18"/><lb ed="R093" n="0109b14"/>發意菩薩。若聲聞人。聞是經驚疑怖畏。當知是爲增
<lb ed="X" n="0631b19"/><lb ed="R093" n="0109b15"/>上慢者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0631b20"/><lb ed="R093" n="0109b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0631b2001"><note place="inline">戒環曰□□□新發意小根有增上慢。皆非機也</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0631b21"/><lb ed="R093" n="0109b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0631b2101">藥王。如來滅後。欲爲四衆說是法華經者。是入如來
<lb ed="X" n="0631b22"/><lb ed="R093" n="0109b18"/>室。著如來衣。坐如來座。爾乃應爲四衆廣說斯經。如
<lb ed="X" n="0631b23"/><lb ed="R093" n="0110a01"/>來室者。一切衆生中。大慈悲心是。如來衣者。柔和忍
<lb ed="X" n="0631b24"/><lb ed="R093" n="0110a02"/>辱心是。如來座者。一切法空是。安住是中。然後以不
<pb ed="X" xml:id="X31.0612.0631c" n="0631c"/>
<lb ed="X" n="0631c01"/><lb ed="R093" n="0110a03"/>懈怠心。爲諸菩薩及四衆。廣說是法華經。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0631c02"/><lb ed="R093" n="0110a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0631c0201"><note place="inline">及南曰。以大慈悲爲室。以柔和忍辱爲衣。以諸法空
<lb ed="X" n="0631c03"/><lb ed="R093" n="0110a05"/>爲座。决子聲間且入智慧。譬之掘井及泉。方是究竟</note>。</p>
<lb ed="X" n="0631c04"/><lb ed="R093" n="0110a06"/><p xml:id="pX31p0631c0401"><note place="inline">祥邁曰。一切法空者。非斷空也。卽一切法廓然了
<lb ed="X" n="0631c05"/><lb ed="R093" n="0110a07"/>達之謂也</note>。</p>
<lb ed="X" n="0631c06"/><lb ed="R093" n="0110a08"/><p xml:id="pX31p0631c0601">戒環曰。夫說法敎化之道。必<anchor xml:id="nkr_note_add_0631c0601" n="0631c0601"/><anchor xml:id="beg0631c0601" n="0631c0601"/>已<anchor xml:id="end0631c0601"/>有所處。然後能安
<lb ed="X" n="0631c07"/><lb ed="R093" n="0110a09"/>人。<anchor xml:id="nkr_note_add_0631c0701" n="0631c0701"/><anchor xml:id="beg0631c0701" n="0631c0701"/>已<anchor xml:id="end0631c0701"/>有所服。然後能伏人。<anchor xml:id="nkr_note_add_0631c0702" n="0631c0702"/><anchor xml:id="beg0631c0702" n="0631c0702"/>已<anchor xml:id="end0631c0702"/>有所據。然後能達人。
<lb ed="X" n="0631c08"/><lb ed="R093" n="0110a10"/>如來以慈悲爲室。柔忍爲衣。法空爲座。入慈悲室。
<lb ed="X" n="0631c09"/><lb ed="R093" n="0110a11"/>則<anchor xml:id="nkr_note_add_0631c0901" n="0631c0901"/><anchor xml:id="beg0631c0901" n="0631c0901"/>已<anchor xml:id="end0631c0901"/>有所處也。著柔忍衣。則<anchor xml:id="nkr_note_add_0631c0902" n="0631c0902"/><anchor xml:id="beg0631c0902" n="0631c0902"/>已<anchor xml:id="end0631c0902"/>有所服也。坐法空
<lb ed="X" n="0631c10"/><lb ed="R093" n="0110a12"/>座則<anchor xml:id="nkr_note_add_0631c1001" n="0631c1001"/><anchor xml:id="beg0631c1001" n="0631c1001"/>已<anchor xml:id="end0631c1001"/>有所據也。如此。則具佛之體。乃可廣說斯
<lb ed="X" n="0631c11"/><lb ed="R093" n="0110a13"/>經。苟未體此。自無主正。何以爲人哉。故曰。安住是
<lb ed="X" n="0631c12"/><lb ed="R093" n="0110a14"/>中。然後以不懈怠。廣說是法。今夫據寶花座。而聖
<lb ed="X" n="0631c13"/><lb ed="R093" n="0110a15"/>讀庸行者。宜深鑒乎。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0631c14"/><lb ed="R093" n="0110a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0631c1401">藥王。我於餘國遣化人。爲其集聽法衆。亦遣化比丘。
<lb ed="X" n="0631c15"/><lb ed="R093" n="0110a17"/>比丘尼。優婆塞。優婆夷。聽其說法。是諸化人。聞信受
<lb ed="X" n="0631c16"/><lb ed="R093" n="0110a18"/>隨順不逆。若說法者。在空閑處。我時廣遣天龍鬼神。
<lb ed="X" n="0631c17"/><lb ed="R093" n="0110a19"/>乾闥婆。阿修羅等。聽其說法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0631c18"/><lb ed="R093" n="0110b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0631c1801"><note place="inline">戒環曰。此佛力變化讚揚大事也。餘國則他方世界</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0631c19"/><lb ed="R093" n="0110b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0631c1901">我雖在異國。時時令說法者。得見我身。若於此經。忘
<lb ed="X" n="0631c20"/><lb ed="R093" n="0110b03"/>失句逗。我還爲說。令得具足。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0631c21"/><lb ed="R093" n="0110b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0631c2101"><note place="inline">戒環曰。在異國而令見。所謂隱顯化衆生</note>。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0631c22"/><lb ed="R093" n="0110b05"/>
<lb ed="X" n="0631c23"/><lb ed="R093" n="0110b06"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>妙法華經精解評林卷上</cb:jhead></cb:juan>
</body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0605c0501" to="#end0605c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0605c0901" to="#end0605c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0605c1001" to="#end0605c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0605c1101" to="#end0605c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0605c1201" to="#end0605c1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0605c1301" to="#end0605c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0605c1401" to="#end0605c1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0605c2201" to="#end0605c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0606a2601" to="#end0606a2601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0606b0101" to="#end0606b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0606b1501" to="#end0606b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0606c0101" to="#end0606c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0607a0401" to="#end0607a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0607a1701" to="#end0607a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0607c1301" to="#end0607c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0608a0401" to="#end0608a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0608a2001" to="#end0608a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0608a2701" to="#end0608a2701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0608a2702" to="#end0608a2702"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0608b0301" to="#end0608b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0608b0801" to="#end0608b0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0608b1501" to="#end0608b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0609a0501" to="#end0609a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0609a0701" to="#end0609a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0609c0901" to="#end0609c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0609c1101" to="#end0609c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己已</lem><rdg wit="#wit.orig">已巳</rdg></app>
<app from="#beg0610b0601" to="#end0610b0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0610c1601" to="#end0610c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0610c1901" to="#end0610c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">諂<note type="cf1">X30n0602_p0290c12</note></lem><rdg wit="#wit.orig">謟</rdg></app>
<app from="#beg0611a0301" to="#end0611a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0611b0201" to="#end0611b0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0611b0501" to="#end0611b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0611c0301" to="#end0611c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">諂<note type="cf1">X30n0602_p0294a21</note></lem><rdg wit="#wit.orig">謟</rdg></app>
<app from="#beg0612a2501" to="#end0612a2501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0612b1101" to="#end0612b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0612c0301" to="#end0612c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0612c0801" to="#end0612c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0613a0301" to="#end0613a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0613a0401" to="#end0613a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0613a0701" to="#end0613a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0613a1201" to="#end0613a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0613a1301" to="#end0613a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0613a1401" to="#end0613a1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0613a2401" to="#end0613a2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0614a0301" to="#end0614a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0614b1601" to="#end0614b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0614c0201" to="#end0614c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0615c1701" to="#end0615c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0616b1501" to="#end0616b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0616b2501" to="#end0616b2501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0616c0201" to="#end0616c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0616c2601" to="#end0616c2601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0617b0501" to="#end0617b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0617b1601" to="#end0617b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">羸<note type="cf1">T09n0262_p0017a14</note></lem><rdg wit="#wit.orig">嬴</rdg></app>
<app from="#beg0617c0701" to="#end0617c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0617c0801" to="#end0617c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0617c1001" to="#end0617c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0617c1201" to="#end0617c1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0617c2101" to="#end0617c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0618a2201" to="#end0618a2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">无</lem><rdg wit="#wit.orig">旡</rdg></app>
<app from="#beg0618a2401" to="#end0618a2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0618a2501" to="#end0618a2501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0618b0201" to="#end0618b0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0618b1001" to="#end0618b1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0618b1401" to="#end0618b1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0618c1301" to="#end0618c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0619a0801" to="#end0619a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0619a0802" to="#end0619a0802"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0619a1401" to="#end0619a1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0620a1001" to="#end0620a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0620a2001" to="#end0620a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0620a2101" to="#end0620a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0620b1601" to="#end0620b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0620c1101" to="#end0620c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0621a0201" to="#end0621a0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0621a1201" to="#end0621a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0621a1801" to="#end0621a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">諂<note type="cf1">X30n0602_p0309b20</note></lem><rdg wit="#wit.orig">謟</rdg></app>
<app from="#beg0621a2201" to="#end0621a2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">諂<note type="cf1">X30n0602_p0309b20</note></lem><rdg wit="#wit.orig">謟</rdg></app>
<app from="#beg0621b0401" to="#end0621b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0621b0601" to="#end0621b0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">慄</lem><rdg wit="#wit.orig">慓</rdg></app>
<app from="#beg0621c1301" to="#end0621c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0621c2201" to="#end0621c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0621c2601" to="#end0621c2601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0622a0201" to="#end0622a0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0622a1001" to="#end0622a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0622a1901" to="#end0622a1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0622b1801" to="#end0622b1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0622b2501" to="#end0622b2501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0623a1301" to="#end0623a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0623a1701" to="#end0623a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0623a1801" to="#end0623a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0623a2501" to="#end0623a2501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0623c0201" to="#end0623c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0623c2101" to="#end0623c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0624a0901" to="#end0624a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0624a1101" to="#end0624a1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0624a1701" to="#end0624a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0624a2001" to="#end0624a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0624a2201" to="#end0624a2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0624b0101" to="#end0624b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0624b0102" to="#end0624b0102"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0624b0401" to="#end0624b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0624b1101" to="#end0624b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0624c0101" to="#end0624c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0624c0301" to="#end0624c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0625b2301" to="#end0625b2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0625c0601" to="#end0625c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0625c2501" to="#end0625c2501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0625c2502" to="#end0625c2502"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0625c2601" to="#end0625c2601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0625c2602" to="#end0625c2602"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0626a0101" to="#end0626a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0626a1201" to="#end0626a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0626a2501" to="#end0626a2501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0626b2301" to="#end0626b2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0626c0401" to="#end0626c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">辦</lem><rdg wit="#wit.orig">辨</rdg></app>
<app from="#beg0626c0501" to="#end0626c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0626c0601" to="#end0626c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0627a0301" to="#end0627a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0627b0701" to="#end0627b0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0627c2001" to="#end0627c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0628a0701" to="#end0628a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">采</lem><rdg wit="#wit.orig">釆</rdg></app>
<app from="#beg0628a0801" to="#end0628a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0628b1701" to="#end0628b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0628b1901" to="#end0628b1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0628b2501" to="#end0628b2501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0628c0701" to="#end0628c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0629b2101" to="#end0629b2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0629c1201" to="#end0629c1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0629c1901" to="#end0629c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0629c2101" to="#end0629c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0630a1601" to="#end0630a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0630a2001" to="#end0630a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0630a2601" to="#end0630a2601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0630a2701" to="#end0630a2701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0630c1801" to="#end0630c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0631a0601" to="#end0631a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0631a1701" to="#end0631a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0631a1901" to="#end0631a1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0631a2101" to="#end0631a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0631a2301" to="#end0631a2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0631b0201" to="#end0631b0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0631b0401" to="#end0631b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0631c0601" to="#end0631c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0631c0701" to="#end0631c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0631c0702" to="#end0631c0702"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0631c0901" to="#end0631c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0631c0902" to="#end0631c0902"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0631c1001" to="#end0631c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="xuzang-notes">
<head>卍續藏 校注</head>
<p>
<note n="0607001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0607001">菩疑苦</note>
<note n="0610001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0610001">詢當作詞</note>
<note n="0610002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0610002">稱當作種</note>
<note n="0610003" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0610003">種當作衆</note>
<note n="0611001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0611001">十六疑倒</note>
<note n="0611002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0611002">眞疑逮</note>
<note n="0612001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0612001">上疑轉</note>
<note n="0613001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0613001">是當作視</note>
<note n="0613002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0613002">憂疑愛</note>
<note n="0613003" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0613003">去疑法</note>
<note n="0614001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0614001">戒疑界</note>
<note n="0614002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0614002">悞疑悟</note>
<note n="0615001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0615001">聞當作曾</note>
<note n="0616001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0616001">命當作念</note>
<note n="0616002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0616002">乘疑求</note>
<note n="0617001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0617001 #note_star_1">一疑二次同</note>
<note n="0617002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0617002">若疑作</note>
<note n="0617003" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0617003">處當作出</note>
<note n="0618001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0618001">往疑住</note>
<note n="0619001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0619001">根疑枝</note>
<note n="0620001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0620001">聞當作開</note>
<note n="0620002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0620002">加疑物</note>
<note n="0620003" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0620003">佛疑怫</note>
<note n="0620004" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0620004">機字原本不明</note>
<note n="0621001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0621001">者疑黃</note>
<note n="0621002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0621002">人疑今</note>
<note n="0621003" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0621003">嚴疑便</note>
<note n="0621004" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0621004">行疑名</note>
<note n="0621005" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0621005">道疑通</note>
<note n="0621006" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0621006">而疑內</note>
<note n="0621007" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0621007">守疑等</note>
<note n="0621008" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0621008">淸疑情</note>
<note n="0622001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0622001">佛下疑有脫字</note>
<note n="0622002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0622002">衆疑座</note>
<note n="0622003" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0622003">心疑灯</note>
<note n="0622004" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0622004">續疑積</note>
<note n="0624001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0624001">□疑且</note>
<note n="0624002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0624002">然疑劫</note>
<note n="0626001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0626001">退疑進</note>
<note n="0627001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0627001">爲疑如</note>
<note n="0628001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0628001">因疑二</note>
<note n="0628002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0628002">超疑處</note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
<note n="0605c0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0605c0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0605c0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0605c0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0605c1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0605c1001">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0605c1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0605c1101">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0605c1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0605c1201">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0605c1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0605c1301">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0605c1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0605c1401">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0605c2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0605c2201">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0606a2601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0606a2601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0606b0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0606b0101">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0606b1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0606b1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0606c0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0606c0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0607a0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0607a0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0607a1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0607a1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0607c1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0607c1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0608a0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0608a0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0608a2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0608a2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0608a2701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0608a2701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0608a2702" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0608a2702">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0608b0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0608b0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0608b0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0608b0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0608b1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0608b1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0609a0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0609a0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0609a0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0609a0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0609c0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0609c0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0609c1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0609c1101">己已【CB】，已巳【卍續】</note>
<note n="0610b0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0610b0601">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0610c1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0610c1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0610c1901" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="X31.0610c19.09" target="#nkr_note_add_0610c1901">諂【CB】，謟【卍續】</note>
<note n="0611a0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0611a0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0611b0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0611b0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0611b0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0611b0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0611c0301" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="X31.0611c03.12" target="#nkr_note_add_0611c0301">諂【CB】，謟【卍續】</note>
<note n="0612a2501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0612a2501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0612b1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0612b1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0612c0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0612c0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0612c0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0612c0801">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0613a0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0613a0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0613a0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0613a0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0613a0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0613a0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0613a1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0613a1201">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0613a1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0613a1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0613a1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0613a1401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0613a2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0613a2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0614a0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0614a0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0614b1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0614b1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0614c0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0614c0201">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0615c1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0615c1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0616b1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0616b1501">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0616b2501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0616b2501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0616c0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0616c0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0616c2601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0616c2601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0617b0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0617b0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0617b1601" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="X31.0617b16.13" target="#nkr_note_add_0617b1601">羸【CB】，嬴【卍續】</note>
<note n="0617c0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0617c0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0617c0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0617c0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0617c1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0617c1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0617c1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0617c1201">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0617c2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0617c2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0618a2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0618a2201">无【CB】，旡【卍續】</note>
<note n="0618a2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0618a2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0618a2501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0618a2501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0618b0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0618b0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0618b1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0618b1001">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0618b1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0618b1401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0618c1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0618c1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0619a0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0619a0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0619a0802" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0619a0802">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0619a1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0619a1401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0620a1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0620a1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0620a2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0620a2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0620a2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0620a2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0620b1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0620b1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0620c1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0620c1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0621a0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0621a0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0621a1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0621a1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0621a1801" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="X31.0621a18.09" target="#nkr_note_add_0621a1801">諂【CB】，謟【卍續】</note>
<note n="0621a2201" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="X31.0621a22.13" target="#nkr_note_add_0621a2201">諂【CB】，謟【卍續】</note>
<note n="0621b0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0621b0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0621b0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0621b0601">慄【CB】，慓【卍續】</note>
<note n="0621c1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0621c1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0621c2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0621c2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0621c2601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0621c2601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0622a0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0622a0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0622a1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0622a1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0622a1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0622a1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0622b1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0622b1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0622b2501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0622b2501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0623a1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0623a1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0623a1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0623a1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0623a1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0623a1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0623a2501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0623a2501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0623c0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0623c0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0623c2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0623c2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0624a0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0624a0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0624a1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0624a1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0624a1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0624a1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0624a2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0624a2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0624a2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0624a2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0624b0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0624b0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0624b0102" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0624b0102">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0624b0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0624b0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0624b1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0624b1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0624c0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0624c0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0624c0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0624c0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0625b2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0625b2301">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0625c0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0625c0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0625c2501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0625c2501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0625c2502" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0625c2502">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0625c2601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0625c2601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0625c2602" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0625c2602">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0626a0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0626a0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0626a1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0626a1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0626a2501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0626a2501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0626b2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0626b2301">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0626c0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0626c0401">辦【CB】，辨【卍續】</note>
<note n="0626c0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0626c0501">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0626c0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0626c0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0627a0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0627a0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0627b0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0627b0701">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0627c2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0627c2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0628a0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0628a0701">采【CB】，釆【卍續】</note>
<note n="0628a0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0628a0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0628b1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0628b1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0628b1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0628b1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0628b2501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0628b2501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0628c0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0628c0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0629b2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0629b2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0629c1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0629c1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0629c1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0629c1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0629c2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0629c2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0630a1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0630a1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0630a2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0630a2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0630a2601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0630a2601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0630a2701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0630a2701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0630c1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0630c1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0631a0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0631a0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0631a1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0631a1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0631a1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0631a1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0631a2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0631a2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0631a2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0631a2301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0631b0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0631b0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0631b0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0631b0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0631c0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0631c0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0631c0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0631c0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0631c0702" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0631c0702">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0631c0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0631c0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0631c0902" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0631c0902">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0631c1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0631c1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>