<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="X33n0628">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 628 法華經科拾</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經數位版, No. 628 法華經科拾</title>
			<author>淸 佛閑立科　智一拾遺</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp5"><resp>corrections</resp><name>CBETA.shin</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>7卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">33</idno>.<idno type="no">628</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2022-10-15 17:14:39 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">法華經科拾</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">CBETA 人工輸入，CBETA 掃瞄辨識</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>原書標點</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【卍續】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		<charDecl>
<char xml:id="CB00145">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00145</charName>
				<mapping cb:dec="983185" type="PUA">U+F0091</mapping>
			<mapping type="unicode">U+3779</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[少/兔]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB00501">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00501</charName>
				<mapping cb:dec="983541" type="PUA">U+F01F5</mapping>
			<mapping type="unicode">U+4B7E</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>馱</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[馬*犬]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB00931">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00931</charName>
				<mapping cb:dec="983971" type="PUA">U+F03A3</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+2A37F</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[麩-夫+廣]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB00985">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00985</charName>
				<mapping cb:dec="984025" type="PUA">U+F03D9</mapping>
			<mapping type="unicode">U+2039D</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>愆</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[億-音+(夫*夫)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB01738">
				<charName>CBETA CHARACTER CB01738</charName>
				<mapping cb:dec="984778" type="PUA">U+F06CA</mapping>
			<mapping type="unicode">U+246C6</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>犛</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[犛-未+牙]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB02494">
				<charName>CBETA CHARACTER CB02494</charName>
				<mapping cb:dec="985534" type="PUA">U+F09BE</mapping>
			<mapping type="unicode">U+47E6</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>跋</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[跳-兆+(乏-之+友)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB05427">
				<charName>CBETA CHARACTER CB05427</charName>
				<mapping cb:dec="988467" type="PUA">U+F1533</mapping>
			<mapping type="unicode">U+47E4</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[跳-兆+必]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB08504">
				<charName>CBETA CHARACTER CB08504</charName>
				<mapping cb:dec="991544" type="PUA">U+F2138</mapping>
			<mapping type="unicode">U+269A8</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>燄</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[舀*炎]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15081">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15081</charName>
				<mapping cb:dec="998121" type="PUA">U+F3AE9</mapping>
			<mapping type="unicode">U+41FF</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>策</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[竺-二+束]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15111">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15111</charName>
				<mapping cb:dec="998151" type="PUA">U+F3B07</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+89B7</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>覷</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[覤-儿+丘]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15117">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15117</charName>
				<mapping cb:dec="998157" type="PUA">U+F3B0D</mapping>
			<mapping type="unicode">U+2007C</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[、/(、*、)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15151">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15151</charName>
				<mapping cb:dec="998191" type="PUA">U+F3B2F</mapping>
			<charProp><localName>normalized form</localName><value>惛</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[惛-氏+(尤-尢+氏)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15179">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15179</charName>
				<mapping cb:dec="998219" type="PUA">U+F3B4B</mapping>
			<charProp><localName>normalized form</localName><value>雀</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[少/隹]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB16014">
				<charName>CBETA CHARACTER CB16014</charName>
				<mapping cb:dec="999054" type="PUA">U+F3E8E</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+979E</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>鞞</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[鞥-合+(白-日+田)]</value></charProp></char>
</charDecl>
	</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-05-20">
			<name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication
		</change>
		<change when="2006-09-18T16:23:36">
			Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<milestone unit="juan" n="1"/>
<pb ed="X" xml:id="X33.0628.0338a" n="0338a"/>
<lb ed="X" n="0338a01"/>
<lb ed="X" n="0338a02"/><cb:docNumber>No. 628</cb:docNumber>
<lb ed="X" n="0338a03"/><lb ed="R093" n="0199a01"/><cb:juan fun="open" n="1a"><cb:mulu type="卷" n="1a">第一之上</cb:mulu><cb:jhead>妙法蓮華經科拾卷第一<note place="inline">之上</note></cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0338a04"/>
<lb ed="X" n="0338a05"/><lb ed="R093" n="0199a02"/><byline cb:type="other">姚秦三藏法師　鳩摩羅什奉　詔譯</byline>
<lb ed="X" n="0338a06"/><lb ed="R093" n="0199a03"/><byline cb:type="author">西蜀沙門　佛閑勖<g ref="#CB15117">𠁼</g>大師　立科</byline>
<lb ed="X" n="0338a07"/><lb ed="R093" n="0199a04"/><byline cb:type="author">門人　智一雪墩　拾遺</byline>
<lb ed="X" n="0338a08"/><lb ed="R093" n="0199a05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">序品第一</cb:mulu><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0338a0801">△第七別解文義遵古分三。初舒光發軔問答智
<lb ed="X" n="0338a09"/><lb ed="R093" n="0199a06"/>境頓示始終門<note place="inline">卽初序品</note>。二約近跡垂化開權顯實令
<lb ed="X" n="0338a10"/><lb ed="R093" n="0199a07"/>悟一乘門<note place="inline">自方便品至法師品止爲正宗分</note>。三開近顯遠拂迹入
<lb ed="X" n="0338a11"/><lb ed="R093" n="0199a08"/>實令廣流通門<note place="inline">自見寶塔品至經盡共十八品爲流通分</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0338a12"/><lb ed="R093" n="0199a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0338a1201">妙法蓮華經序品第一</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0338a13"/><lb ed="R093" n="0199a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0338a1301">序有證信發起之別。皆爲正宗端其蒙也。品者梵
<lb ed="X" n="0338a14"/><lb ed="R093" n="0199a11"/>語<g ref="#CB02494">䟦</g>渠。此翻爲品。義類同者。集在一處。故名曰品
<lb ed="X" n="0338a15"/><lb ed="R093" n="0199a12"/>諸品之始。故云第一。</p><p xml:id="pX33p0338a1509" cb:place="inline">△文二。初證信。二發起。初中
<lb ed="X" n="0338a16"/><lb ed="R093" n="0199a13"/>又二初五句證信。二列衆證信。</p><p xml:id="pX33p0338a1613" cb:place="inline">今初。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0338a17"/><lb ed="R093" n="0199a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0338a1701">如是我聞一時佛住<name role="" type="person">王舍城</name><name role="" type="person">耆闍崛山</name>中。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0338a18"/><lb ed="R093" n="0199a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0338a1801">經首五句。皆證信也。由具斷疑息諍簡邪三義故。
<lb ed="X" n="0338a19"/><lb ed="R093" n="0199a16"/>緣如古引。阿難尊者。所以能結集者。始由得法性
<lb ed="X" n="0338a20"/><lb ed="R093" n="0199a17"/>覺自在王三昧。終由得記後。於過現無量諸佛法
<lb ed="X" n="0338a21"/><lb ed="R093" n="0199a18"/>藏。悉能通達。初言如是者。乃總指冥記無疑之法
<lb ed="X" n="0338a22"/><lb ed="R093" n="0199b01"/>門。以證信也。謂尊者於結集時。將在昔意之所持
<lb ed="X" n="0338a23"/><lb ed="R093" n="0199b02"/>懸爲指曰如是。一部妙法。自領受來。皆炳現於我
<lb ed="X" n="0338a24"/><lb ed="R093" n="0199b03"/>心海之內。無遺無忘。故曰如是。若就經宗言信者。
<pb ed="X" xml:id="X33.0628.0338b" n="0338b"/>
<lb ed="X" n="0338b01"/><lb ed="R093" n="0199b04"/>以當理之言。言理相順。故謂之如。則如之一言。通
<lb ed="X" n="0338b02"/><lb ed="R093" n="0199b05"/>能所詮。含於理事。理者道理。非唯眞如。是者。心境
<lb ed="X" n="0338b03"/><lb ed="R093" n="0199b06"/>相稱。無疑無非。深信之謂也。</p><p xml:id="pX33p0338b0312" cb:place="inline">我聞者。二約親領。以
<lb ed="X" n="0338b04"/><lb ed="R093" n="0199b07"/>證信也。謂諸佛妙法。貴在能傳。故次明之。我卽阿
<lb ed="X" n="0338b05"/><lb ed="R093" n="0199b08"/>難自謂。聞是自指耳根。卽以我無我之眞我。口順
<lb ed="X" n="0338b06"/><lb ed="R093" n="0199b09"/>世間。心造眞境之妙我。而用根境非一異之能聞。
<lb ed="X" n="0338b07"/><lb ed="R093" n="0199b10"/>領根境非一異之所聞也。</p><p xml:id="pX33p0338b0711" cb:place="inline">一時者。三約嘉會以證
<lb ed="X" n="0338b08"/><lb ed="R093" n="0199b11"/>信也。梵語劫波云時分。然時無別體。依法假立。若
<lb ed="X" n="0338b09"/><lb ed="R093" n="0199b12"/>離所依體不可得。今隨世俗。說有一時。一者揀異
<lb ed="X" n="0338b10"/><lb ed="R093" n="0199b13"/>餘時。如來說法。時有無量。不能別擧。故但言一。乃
<lb ed="X" n="0338b11"/><lb ed="R093" n="0199b14"/>法王啓運嘉會之時。亦可謂機敎相扣之時也。</p><p xml:id="pX33p0338b1119" cb:place="inline">佛
<lb ed="X" n="0338b12"/><lb ed="R093" n="0199b15"/>者。四約敎主證信也。具云佛陀。此云覺者。而義有
<lb ed="X" n="0338b13"/><lb ed="R093" n="0199b16"/>三。一自覺。謂雙覺理事。如睡夢覺。如蓮華開。此揀
<lb ed="X" n="0338b14"/><lb ed="R093" n="0199b17"/>凡夫。二覺他。揀異二乘。三覺滿。揀異菩薩。又離心
<lb ed="X" n="0338b15"/><lb ed="R093" n="0199b18"/>名自覺。離色名覺他。色心俱離名覺滿。乃十號中。
<lb ed="X" n="0338b16"/><lb ed="R093" n="0200a01"/>三覺圓明之號也。然前敎起中。<anchor xml:id="nkr_note_add_0338b1601" n="0338b1601"/><anchor xml:id="beg0338b1601" n="0338b1601"/>已<anchor xml:id="end0338b1601"/>明佛身。今以佛
<lb ed="X" n="0338b17"/><lb ed="R093" n="0200a02"/>乃敎主。應更略陳。蓋由經中前後。應具兩異故。以
<lb ed="X" n="0338b18"/><lb ed="R093" n="0200a03"/>諸聲聞於未解前。所見之身。旣是脫御著弊之劣
<lb ed="X" n="0338b19"/><lb ed="R093" n="0200a04"/>化。則於開解後。應見奇特勝應異前。無奈委付家
<lb ed="X" n="0338b20"/><lb ed="R093" n="0200a05"/>業之長者。竟未見有脫弊著御之明文者。以翳病
<lb ed="X" n="0338b21"/><lb ed="R093" n="0200a06"/>除。而狂華自滅。故得進悟。此佛乃是卽心之佛。全
<lb ed="X" n="0338b22"/><lb ed="R093" n="0200a07"/>體大用之所現故。此則體因用顯。乃不可思議之
<lb ed="X" n="0338b23"/><lb ed="R093" n="0200a08"/>妙化也。</p><p xml:id="pX33p0338b2304" cb:place="inline">住王下。約處證信也。王舍者。昔駁足王統
<lb ed="X" n="0338b24"/><lb ed="R093" n="0200a09"/>千王。共立舍城。都五山中。遂成大國。故以人名處
<pb ed="X" xml:id="X33.0628.0338c" n="0338c"/>
<lb ed="X" n="0338c01"/><lb ed="R093" n="0200a10"/>也。靈鷲是所屬之境。故以王舍冠之。耆闍崛此云
<lb ed="X" n="0338c02"/><lb ed="R093" n="0200a11"/>靈鷲。以峰形似鷲故。言靈者。以前佛今佛。同居此
<lb ed="X" n="0338c03"/><lb ed="R093" n="0200a12"/>故。若佛滅羅漢住法滅支弗住鬼神住。故俗呼爲
<lb ed="X" n="0338c04"/><lb ed="R093" n="0200a13"/>靈山。言住者。如來內住海印三昧。而攝無量義處
<lb ed="X" n="0338c05"/><lb ed="R093" n="0200a14"/>三昧及法華三昧等。悉入其中。隨機應現。外以身
<lb ed="X" n="0338c06"/><lb ed="R093" n="0200a15"/>相威儀。住於靈鷲。由此五事可據。故曰如是。一部
<lb ed="X" n="0338c07"/><lb ed="R093" n="0200a16"/>妙法。皆我親從佛所聞者。而以師資道合之時。住
<lb ed="X" n="0338c08"/><lb ed="R093" n="0200a17"/>於鷲頭山中。</p><p xml:id="pX33p0338c0806" cb:place="inline">△二列衆證信二。初列衆。二總結。初
<lb ed="X" n="0338c09"/><lb ed="R093" n="0200a18"/>中四。初聲聞。二菩薩。三八部。四王庶初二。初嘆德。
<lb ed="X" n="0338c10"/><lb ed="R093" n="0200b01"/>二列名。</p><p xml:id="pX33p0338c1004" cb:place="inline">今初。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0338c11"/><lb ed="R093" n="0200b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0338c1101">與大比丘衆萬二千人俱<note place="inline">至</note>盡諸有結心得自在。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0338c12"/><lb ed="R093" n="0200b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0338c1201">與者共也。大者器量尊重。爲天王人王等大人所
<lb ed="X" n="0338c13"/><lb ed="R093" n="0200b04"/>敬。有大道故。梵語比丘。或云有翻。翻爲除饉。謂衆
<lb ed="X" n="0338c14"/><lb ed="R093" n="0200b05"/>生薄福。在因無法。自資得報。多所饉乏。出家之人。
<lb ed="X" n="0338c15"/><lb ed="R093" n="0200b06"/>戒行是良福田。能除因果之饉乏。或云無翻。以名
<lb ed="X" n="0338c16"/><lb ed="R093" n="0200b07"/>含三義。一破惡。二怖魔。三乞士。恐取一失餘。故梵
<lb ed="X" n="0338c17"/><lb ed="R093" n="0200b08"/>語僧伽。此云和合衆。謂事和無別衆。法和無別理
<lb ed="X" n="0338c18"/><lb ed="R093" n="0200b09"/>也。由受比丘戒。始得比丘名。以此戒法。是最初出
<lb ed="X" n="0338c19"/><lb ed="R093" n="0200b10"/>苦之正因故。首以法標人。而有萬二千也。</p><p xml:id="pX33p0338c1917" cb:place="inline">阿羅漢。
<lb ed="X" n="0338c20"/><lb ed="R093" n="0200b11"/>或云有翻。翻爲無生。亦云無學。謂界內分段生死
<lb ed="X" n="0338c21"/><lb ed="R093" n="0200b12"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0338c2101" n="0338c2101"/><anchor xml:id="beg0338c2101" n="0338c2101"/>已<anchor xml:id="end0338c2101"/>盡故。眞窮惑盡。無可學故。或言無翻者。名含三
<lb ed="X" n="0338c22"/><lb ed="R093" n="0200b13"/>義。一云殺賊。賊卽界內分別俱生二惑。能劫衆生
<lb ed="X" n="0338c23"/><lb ed="R093" n="0200b14"/>功德法財。奪智慧命。比丘因中。能以定慧。殺之故。
<lb ed="X" n="0338c24"/><lb ed="R093" n="0200b15"/>羅漢果。名爲殺賊也。二云不生者。卽比丘怖魔之
<pb ed="X" xml:id="X33.0628.0339a" n="0339a"/>
<lb ed="X" n="0339a01"/><lb ed="R093" n="0200b16"/>果號。魔見不生。卽大憂怖。恐復化人。則魔界空虗
<lb ed="X" n="0339a02"/><lb ed="R093" n="0200b17"/>矣。三云應供。乃乞士之果號。由具智斷功德。堪爲
<lb ed="X" n="0339a03"/><lb ed="R093" n="0200b18"/>人天福田。故曰應供。</p><p xml:id="pX33p0339a0309" cb:place="inline">諸漏下。漏煩惱與結。名異體
<lb ed="X" n="0339a04"/><lb ed="R093" n="0201a01"/>一。卽根隨等二十六法。今且指漏爲種子。煩惱爲
<lb ed="X" n="0339a05"/><lb ed="R093" n="0201a02"/>現行。種旣盡。則無復現行擾亂矣。亦卽殺賊義逮
<lb ed="X" n="0339a06"/><lb ed="R093" n="0201a03"/>得句。以三界因果。皆名爲他。而智斷。功德。皆名爲
<lb ed="X" n="0339a07"/><lb ed="R093" n="0201a04"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0339a0701" n="0339a0701"/><anchor xml:id="beg0339a0701" n="0339a0701"/>己<anchor xml:id="end0339a0701"/>。今則<anchor xml:id="nkr_note_add_0339a0702" n="0339a0702"/><anchor xml:id="beg0339a0702" n="0339a0702"/>己<anchor xml:id="end0339a0702"/>利<anchor xml:id="nkr_note_add_0339a0703" n="0339a0703"/><anchor xml:id="beg0339a0703" n="0339a0703"/>已<anchor xml:id="end0339a0703"/>得。亦卽應供義。諸有之結旣盡。則
<lb ed="X" n="0339a08"/><lb ed="R093" n="0201a05"/>得有爲解脫。有爲智成。則無爲克證。而證無爲解
<lb ed="X" n="0339a09"/><lb ed="R093" n="0201a06"/>脫。旣無結縛。心得自在矣。卽無疑解脫之無學。亦
<lb ed="X" n="0339a10"/><lb ed="R093" n="0201a07"/>卽無生義也。</p><p xml:id="pX33p0339a1006" cb:place="inline">△二列名二。初比丘。二比丘尼。初二。
<lb ed="X" n="0339a11"/><lb ed="R093" n="0201a08"/>初多知識。二少知識。初又二。初列上首名。二總結。</p>
<lb ed="X" n="0339a12"/><lb ed="R093" n="0201a09"/><p xml:id="pX33p0339a1201">今初。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0339a13"/><lb ed="R093" n="0201a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0339a1301">其名曰<name role="" type="person">阿若憍陳如</name><note place="inline">至</note>須菩提阿難羅睺羅。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0339a14"/><lb ed="R093" n="0201a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0339a1401">阿若者名也。云無知。無知者。非無所知。乃知無也。
<lb ed="X" n="0339a15"/><lb ed="R093" n="0201a12"/>謂以無生智。知眞諦爲名也。憍陳如是姓。云火器。
<lb ed="X" n="0339a16"/><lb ed="R093" n="0201a13"/>其先祀火。從此命族。以火有照暗不生燒物不生
<lb ed="X" n="0339a17"/><lb ed="R093" n="0201a14"/>二義。邪計祀之。可出生死。或名<name role="" type="person">釋摩男</name>。聞法得道
<lb ed="X" n="0339a18"/><lb ed="R093" n="0201a15"/>最在一切人天二乘之前。佛之最長子也。</p><p xml:id="pX33p0339a1817" cb:place="inline">摩訶迦
<lb ed="X" n="0339a19"/><lb ed="R093" n="0201a16"/>葉云<name role="" type="person">大飮光</name>。以其身光。能飮蔽日月故。阿含云。羅
<lb ed="X" n="0339a20"/><lb ed="R093" n="0201a17"/>閱祇大富長者。名迦維羅。婦名檀那。子名畢波羅。
<lb ed="X" n="0339a21"/><lb ed="R093" n="0201a18"/>子婦名婆陀。其家千倍。勝缾沙王十六大國。無與
<lb ed="X" n="0339a22"/><lb ed="R093" n="0201b01"/>爲隣。畢鉢羅是樹名。尊者因禱樹而生故。以此命
<lb ed="X" n="0339a23"/><lb ed="R093" n="0201b02"/>名。摩訶一梵。含大多勝三義。卽五不翻中。多含不
<lb ed="X" n="0339a24"/><lb ed="R093" n="0201b03"/>翻也。迦葉種類最多故。標摩訶以揀餘族。能行頭
<pb ed="X" xml:id="X33.0628.0339b" n="0339b"/>
<lb ed="X" n="0339b01"/><lb ed="R093" n="0201b04"/>陀。上行稱爲第一。</p><p xml:id="pX33p0339b0108" cb:place="inline"><name role="" type="person">優樓頻</name>螺云木瓜林。伽耶云城。
<lb ed="X" n="0339b02"/><lb ed="R093" n="0201b05"/>那提云河。三人皆依所居之處彰名。</p><p xml:id="pX33p0339b0215" cb:place="inline">舍利弗具云
<lb ed="X" n="0339b03"/><lb ed="R093" n="0201b06"/>舍利弗怛羅。舍利云鶖。卽百舌鳥。亦云春鷺。其母
<lb ed="X" n="0339b04"/><lb ed="R093" n="0201b07"/>眼之明利似之。弗怛羅云子。依母立名。故名鶖子。
<lb ed="X" n="0339b05"/><lb ed="R093" n="0201b08"/>又云身子。此女好身形身之所生。故云身子。增一
<lb ed="X" n="0339b06"/><lb ed="R093" n="0201b09"/>云。智慧無窮。決了諸疑第一。</p><p xml:id="pX33p0339b0612" cb:place="inline"><name role="" type="person">大目犍連</name>云。採菽氏。
<lb ed="X" n="0339b07"/><lb ed="R093" n="0201b10"/>上古有仙。居山食豆。母是彼種。揀餘云大。增一云
<lb ed="X" n="0339b08"/><lb ed="R093" n="0201b11"/>神通輕飛。能到十方第一。</p><p xml:id="pX33p0339b0811" cb:place="inline"><name role="" type="person">摩訶迦旃延</name>云文飾。善
<lb ed="X" n="0339b09"/><lb ed="R093" n="0201b12"/>議論。敷演敎道者。文飭第一。</p><p xml:id="pX33p0339b0912" cb:place="inline">阿<g ref="#CB00145">㝹</g>樓陀云無貧。過
<lb ed="X" n="0339b10"/><lb ed="R093" n="0201b13"/>去弗沙佛末法。曾以一稗飯。施辟支弗。感九十一
<lb ed="X" n="0339b11"/><lb ed="R093" n="0201b14"/>劫。天上人間。財寶無盡。又因精進失明。佛令繫念
<lb ed="X" n="0339b12"/><lb ed="R093" n="0201b15"/>求天眼。四大淨色。半頭而發。明暗悉睹見大千界。
<lb ed="X" n="0339b13"/><lb ed="R093" n="0201b16"/>如觀掌果。天眼第一。</p><p xml:id="pX33p0339b1309" cb:place="inline"><name role="" type="person">劫賓那</name>云房宿。因禱房宿而
<lb ed="X" n="0339b14"/><lb ed="R093" n="0201b17"/>生故名。又善占星宿。明識圖讖第一。</p><p xml:id="pX33p0339b1415" cb:place="inline"><name role="" type="person">憍梵波提</name>云
<lb ed="X" n="0339b15"/><lb ed="R093" n="0201b18"/>牛呞。以曾爲牛王。餘習恒肆虗哨故名。又因避人
<lb ed="X" n="0339b16"/><lb ed="R093" n="0202a01"/>嘲笑招<g ref="#CB00985">𠎝</g>。恒居天上。受天供第一。</p><p xml:id="pX33p0339b1614" cb:place="inline">離婆多云離越。
<lb ed="X" n="0339b17"/><lb ed="R093" n="0202a02"/>善入禪定。心不倒亂第一。</p><p xml:id="pX33p0339b1711" cb:place="inline">畢陵伽婆蹉云餘習。以
<lb ed="X" n="0339b18"/><lb ed="R093" n="0202a03"/>曾久爲婆羅門。慢習仍現於今生果中故。</p><p xml:id="pX33p0339b1817" cb:place="inline"><name role="" type="person">薄拘羅</name>
<lb ed="X" n="0339b19"/><lb ed="R093" n="0202a04"/>云善容。容貌端嚴。壽百六十。以昔曾施一訶棃勒
<lb ed="X" n="0339b20"/><lb ed="R093" n="0202a05"/>果。今世無病無夭。常樂閑居第一。</p><p xml:id="pX33p0339b2014" cb:place="inline"><name role="" type="person">摩訶拘絺羅</name>云
<lb ed="X" n="0339b21"/><lb ed="R093" n="0202a06"/>大膝。膝骨粗大得名。又呼爲長爪梵志。因讀十八
<lb ed="X" n="0339b22"/><lb ed="R093" n="0202a07"/>般經。無暇剪爪故。</p><p xml:id="pX33p0339b2208" cb:place="inline">難陀云牧牛。亦云善歡喜。以慕
<lb ed="X" n="0339b23"/><lb ed="R093" n="0202a08"/>道爲名。故云善也。</p><p xml:id="pX33p0339b2308" cb:place="inline"><name role="" type="person">孫陀羅難陀</name>孫陀羅云好愛。妻
<lb ed="X" n="0339b24"/><lb ed="R093" n="0202a09"/>名也。難陀云歡喜。<anchor xml:id="nkr_note_add_0339b2401" n="0339b2401"/><anchor xml:id="beg0339b2401" n="0339b2401"/>己<anchor xml:id="end0339b2401"/>名也。揀異牧牛故。連妻得名。</p>
<pb ed="X" xml:id="X33.0628.0339c" n="0339c"/>
<lb ed="X" n="0339c01"/><lb ed="R093" n="0202a10"/><p xml:id="pX33p0339c0101">富樓那云滿。父名也。彌多羅云慈。母名也。尼乃天
<lb ed="X" n="0339c02"/><lb ed="R093" n="0202a11"/>竺女子之通稱。由連父母受名故。曰<name role="" type="person">滿慈子</name>。說法
<lb ed="X" n="0339c03"/><lb ed="R093" n="0202a12"/>第一。</p><p xml:id="pX33p0339c0303" cb:place="inline">須菩提云空生。以生時庫藏皆空。得名。解空
<lb ed="X" n="0339c04"/><lb ed="R093" n="0202a13"/>第一。</p><p xml:id="pX33p0339c0403" cb:place="inline">阿難云歡喜。佛得道日生。擧國皆喜得名。多
<lb ed="X" n="0339c05"/><lb ed="R093" n="0202a14"/>聞第一。</p><p xml:id="pX33p0339c0504" cb:place="inline">羅睺羅云覆障。一因昔塞鼠穴。一因六日
<lb ed="X" n="0339c06"/><lb ed="R093" n="0202a15"/>不看婆羅門故。得處胎六年之報。而以覆障名。密
<lb ed="X" n="0339c07"/><lb ed="R093" n="0202a16"/>行第一。塵餘云。阿難聞法時。尙在有學。結集時。始
<lb ed="X" n="0339c08"/><lb ed="R093" n="0202a17"/>證無生。今列羅漢中。羅云位居沙彌。<anchor xml:id="nkr_note_add_0339c0801" n="0339c0801"/><anchor xml:id="beg0339c0801" n="0339c0801"/>已<anchor xml:id="end0339c0801"/>證無學。今
<lb ed="X" n="0339c09"/><lb ed="R093" n="0202a18"/>列大比丘中。以二人乃是衆所知識故。</p><p xml:id="pX33p0339c0916" cb:place="inline">△二總結。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0339c10"/><lb ed="R093" n="0202b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0339c1001">如是衆所知識大阿羅漢等。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0339c11"/><lb ed="R093" n="0202b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0339c1101">聞名嘆德曰知。見形奉敎曰識。知識者多故。云衆
<lb ed="X" n="0339c12"/><lb ed="R093" n="0202b03"/>所知識。又知識有三種。謂敎授同行及外護也。</p><p xml:id="pX33p0339c1219" cb:place="inline">△
<lb ed="X" n="0339c13"/><lb ed="R093" n="0202b04"/>二少知識。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0339c14"/><lb ed="R093" n="0202b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0339c1401">復有學無學二千人。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0339c15"/><lb ed="R093" n="0202b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0339c1501">三果四向。皆有眞可研。有惑可斷。名有學。第四阿
<lb ed="X" n="0339c16"/><lb ed="R093" n="0202b07"/>羅漢果。眞窮惑盡。名無學。古謂此但擧位名數。而
<lb ed="X" n="0339c17"/><lb ed="R093" n="0202b08"/>不嘆德故。名爲少知識。聖與凡交絕本無多知少
<lb ed="X" n="0339c18"/><lb ed="R093" n="0202b09"/>識之分。特以希高慕遠者。以多引之。藏名隱德者。
<lb ed="X" n="0339c19"/><lb ed="R093" n="0202b10"/>以少引之。決不可以多少之迹。失其本也。</p><p xml:id="pX33p0339c1917" cb:place="inline">△二比
<lb ed="X" n="0339c20"/><lb ed="R093" n="0202b11"/>丘尼。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0339c21"/><lb ed="R093" n="0202b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0339c2101"><name role="" type="person">摩訶波闍波提</name>比丘尼<note place="inline">至</note>亦與眷屬俱。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0339c22"/><lb ed="R093" n="0202b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0339c2201"><name role="" type="person">摩訶波闍波提</name>云<name role="" type="person">大愛道</name>。亦云憍曇彌。云尼衆主。
<lb ed="X" n="0339c23"/><lb ed="R093" n="0202b14"/>乃佛之姨母也。能以碩見首出弱質。先登覺岸故。
<lb ed="X" n="0339c24"/><lb ed="R093" n="0202b15"/>名<name role="" type="person">大愛道</name>。又道慕於前。例倣於後故。云衆主。於佛
<pb ed="X" xml:id="X33.0628.0340a" n="0340a"/>
<lb ed="X" n="0340a01"/><lb ed="R093" n="0202b16"/>成道十四年。求出家。佛不之許。阿難爲陳三請。佛
<lb ed="X" n="0340a02"/><lb ed="R093" n="0202b17"/>令阿難傳八敬法。若能行者。可聽出家。彼云。能行。
<lb ed="X" n="0340a03"/><lb ed="R093" n="0202b18"/>乃聽。<name role="" type="person">耶輸陀羅</name>云華色。亦云名聞。以在家爲菩薩
<lb ed="X" n="0340a04"/><lb ed="R093" n="0203a01"/>之妻。捨俗爲尼衆之首。且證無學故。得名聞之稱。</p>
<lb ed="X" n="0340a05"/><lb ed="R093" n="0203a02"/><p xml:id="pX33p0340a0501">△二菩薩衆二。初標名擧數。二嘆德列名。</p><p xml:id="pX33p0340a0517" cb:place="inline">今初。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0340a06"/><lb ed="R093" n="0203a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0340a0601">菩薩摩訶薩八萬人。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0340a07"/><lb ed="R093" n="0203a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0340a0701">具足應云菩提薩埵<name role="" type="person">摩訶薩埵</name>。今略取之。菩提云
<lb ed="X" n="0340a08"/><lb ed="R093" n="0203a05"/>道。薩埵云心。摩訶云大。卽大道心也。古釋菩提。名
<lb ed="X" n="0340a09"/><lb ed="R093" n="0203a06"/>佛道。薩埵名成衆生。乃以佛道成就衆生也。又菩
<lb ed="X" n="0340a10"/><lb ed="R093" n="0203a07"/>提是自行。薩埵是化他行。如菩薩氣類者。有八萬
<lb ed="X" n="0340a11"/><lb ed="R093" n="0203a08"/>人。</p><p xml:id="pX33p0340a1102" cb:place="inline">△二嘆德列名二。初嘆德。二列名。初又二。初總
<lb ed="X" n="0340a12"/><lb ed="R093" n="0203a09"/>嘆。二別嘆。</p><p xml:id="pX33p0340a1205" cb:place="inline">今初。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0340a13"/><lb ed="R093" n="0203a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0340a1301">皆於阿耨多羅三藐三菩提不退轉。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0340a14"/><lb ed="R093" n="0203a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0340a1401">阿云無。耨多羅云上。三云正。藐云等。或云遍。菩提
<lb ed="X" n="0340a15"/><lb ed="R093" n="0203a12"/>云覺。合云無上正等正覺。乃菩薩修行所期之果
<lb ed="X" n="0340a16"/><lb ed="R093" n="0203a13"/>也。不退有三。一未成不退。信行地菩薩也。二成不
<lb ed="X" n="0340a17"/><lb ed="R093" n="0203a14"/>退。初地至七地也。三極成不退。八地<anchor xml:id="nkr_note_add_0340a1701" n="0340a1701"/><anchor xml:id="beg0340a1701" n="0340a1701"/>已<anchor xml:id="end0340a1701"/>上也。下文
<lb ed="X" n="0340a18"/><lb ed="R093" n="0203a15"/>云。智慧到彼岸。皆極中之極。於無上覺。得不退也。</p>
<lb ed="X" n="0340a19"/><lb ed="R093" n="0203a16"/><p xml:id="pX33p0340a1901">△二別嘆二。初供養諸佛。二廣利羣生。</p><p xml:id="pX33p0340a1916" cb:place="inline">今初。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0340a20"/><lb ed="R093" n="0203a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0340a2001">皆得陀羅尼樂說辯才<note place="inline">至</note>常爲諸佛之所稱歎。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0340a21"/><lb ed="R093" n="0203a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0340a2101">陀羅尼云總持。於一切善法。能持令不忘不失也。
<lb ed="X" n="0340a22"/><lb ed="R093" n="0203b01"/>又持善不失。持惡不生也。而有三種。一者聞持。於
<lb ed="X" n="0340a23"/><lb ed="R093" n="0203b02"/>一切言語諸法。耳之所聞。皆不忘失。二者分別。於
<lb ed="X" n="0340a24"/><lb ed="R093" n="0203b03"/>一切衆生。一切諸法。分別不錯。三者入音聲。於聞
<pb ed="X" xml:id="X33.0628.0340b" n="0340b"/>
<lb ed="X" n="0340b01"/><lb ed="R093" n="0203b04"/>罵詈及贊善。毫無喜怒。於諸色聲。深達實相故。復
<lb ed="X" n="0340b02"/><lb ed="R093" n="0203b05"/>有四種。謂法義呪忍四陀羅尼也。</p><p xml:id="pX33p0340b0214" cb:place="inline">樂說辯才。卽四
<lb ed="X" n="0340b03"/><lb ed="R093" n="0203b06"/>無礙辯之一。亦名四無礙智。謂菩薩於法於義。於
<lb ed="X" n="0340b04"/><lb ed="R093" n="0203b07"/>言辭於衆生根性。內以智明。外以妙辯。隨所樂聞。
<lb ed="X" n="0340b05"/><lb ed="R093" n="0203b08"/>而爲說之。各令歡喜也。</p><p xml:id="pX33p0340b0510" cb:place="inline">轉不退輪。輪有轉義摧碾
<lb ed="X" n="0340b06"/><lb ed="R093" n="0203b09"/>義。蓋轉者。旣摧自障。更除他惱。皆至不退而後<anchor xml:id="nkr_note_add_0340b0601" n="0340b0601"/><anchor xml:id="beg0340b0601" n="0340b0601"/>已<anchor xml:id="end0340b0601"/>。</p>
<lb ed="X" n="0340b07"/><lb ed="R093" n="0203b10"/><p xml:id="pX33p0340b0701">內凭總持。外以辯才。轉不退輪。卽是先以法施。而
<lb ed="X" n="0340b08"/><lb ed="R093" n="0203b11"/>攝財施。上供多佛也。</p><p xml:id="pX33p0340b0809" cb:place="inline">於諸佛下。以不離菩提心。上
<lb ed="X" n="0340b09"/><lb ed="R093" n="0203b12"/>供下化。便資種智故。又植衆德本。德之本卽菩提
<lb ed="X" n="0340b10"/><lb ed="R093" n="0203b13"/>心也。惟其德本成就。便得稱可佛心。而爲諸佛之
<lb ed="X" n="0340b11"/><lb ed="R093" n="0203b14"/>所稱嘆。</p><p xml:id="pX33p0340b1104" cb:place="inline">△二廣利羣生。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0340b12"/><lb ed="R093" n="0203b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0340b1201">以慈修身善入佛慧<note place="inline">至</note>能度無數百千衆生。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0340b13"/><lb ed="R093" n="0203b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0340b1301">以同體慈。熏修三業。成三不護。卽以此無礙三業。
<lb ed="X" n="0340b14"/><lb ed="R093" n="0203b17"/>擇法應根。妙契大權。故曰善入佛慧。重障除大智
<lb ed="X" n="0340b15"/><lb ed="R093" n="0203b18"/>現。故曰通達。揚般若之風帆。渡煩惱之苦海。到三
<lb ed="X" n="0340b16"/><lb ed="R093" n="0204a01"/>德之覺岸矣。盛德旣隆。佳聲亦遍。故名稱普聞於
<lb ed="X" n="0340b17"/><lb ed="R093" n="0204a02"/>無量。而無量界中之衆生。不獨覩形者。增道損生。
<lb ed="X" n="0340b18"/><lb ed="R093" n="0204a03"/>而聞名者。亦得福不唐捐。故稱能度。總之菩薩行
<lb ed="X" n="0340b19"/><lb ed="R093" n="0204a04"/>之大致。不越上供下利。皆以智慧爲本。</p><p xml:id="pX33p0340b1916" cb:place="inline">△二列名
<lb ed="X" n="0340b20"/><lb ed="R093" n="0204a05"/>二。初正列。二結屬。</p><p xml:id="pX33p0340b2008" cb:place="inline">今初。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0340b21"/><lb ed="R093" n="0204a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0340b2101">其名曰<name role="" type="person">文殊師利</name>菩薩<note place="inline">至</note>寶積菩薩導師菩薩。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0340b22"/><lb ed="R093" n="0204a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0340b2201">文殊三名。一名<name role="" type="person">文殊師利</name>。云妙德。謂具不可思議
<lb ed="X" n="0340b23"/><lb ed="R093" n="0204a08"/>微妙種種功德故。一名滿殊尸利。云妙首。謂具不
<lb ed="X" n="0340b24"/><lb ed="R093" n="0204a09"/>可思議微妙功德。在諸菩薩之上故。一名曼殊室
<pb ed="X" xml:id="X33.0628.0340c" n="0340c"/>
<lb ed="X" n="0340c01"/><lb ed="R093" n="0204a10"/>利。云玅吉祥。謂具不可思議微玅功德最勝吉祥
<lb ed="X" n="0340c02"/><lb ed="R093" n="0204a11"/>故。緣如餘引。今但釋名。餘名亦然。</p><p xml:id="pX33p0340c0214" cb:place="inline">梵語婆婁吉低
<lb ed="X" n="0340c03"/><lb ed="R093" n="0204a12"/>稅。云觀世音。能所圓融。有無兼暢。照窮正性。察其
<lb ed="X" n="0340c04"/><lb ed="R093" n="0204a13"/>本末。故稱觀也。世音者。所觀之境也。萬象流動。隔
<lb ed="X" n="0340c05"/><lb ed="R093" n="0204a14"/>別不同。類音殊唱。俱蒙解脫。故曰觀世音。梵語摩
<lb ed="X" n="0340c06"/><lb ed="R093" n="0204a15"/>訶那鉢。云大勢至。以凡投足處。震動三千大千。及
<lb ed="X" n="0340c07"/><lb ed="R093" n="0204a16"/>魔宮殿。故常精進者。如爲一人經劫不能受化。猶
<lb ed="X" n="0340c08"/><lb ed="R093" n="0204a17"/>無一念棄捨故。不休息者。以恒沙劫。爲一日夜。三
<lb ed="X" n="0340c09"/><lb ed="R093" n="0204a18"/>十日爲一月。十二月爲一歲。過千萬億歲。値一佛
<lb ed="X" n="0340c10"/><lb ed="R093" n="0204b01"/>如是値恒沙佛。修諸梵行。然後受記心亦不休故
<lb ed="X" n="0340c11"/><lb ed="R093" n="0204b02"/>寶掌者。大士能以右手。遍捫若干世界。出三寶之
<lb ed="X" n="0340c12"/><lb ed="R093" n="0204b03"/>聲。乃至慈悲喜捨等聲。更有七寶流出。施給貧乏。
<lb ed="X" n="0340c13"/><lb ed="R093" n="0204b04"/>始令歡喜。終至涅槃。則財寶法寶。皆一掌之所流
<lb ed="X" n="0340c14"/><lb ed="R093" n="0204b05"/>出矣。藥王者。能以上藥。遍治衆生身心二病故。勇
<lb ed="X" n="0340c15"/><lb ed="R093" n="0204b06"/>施等者。雖於財於法。悉達體空。而熾然行施。無厭
<lb ed="X" n="0340c16"/><lb ed="R093" n="0204b07"/>足故。所證三諦。可貴如寶。能證三智。圓明如月。故
<lb ed="X" n="0340c17"/><lb ed="R093" n="0204b08"/>能權能實之智體。如月隨時而現虧盈之象。光生
<lb ed="X" n="0340c18"/><lb ed="R093" n="0204b09"/>暗滅。故惑消智滿。如晦盡體圓。故三大士。於二利
<lb ed="X" n="0340c19"/><lb ed="R093" n="0204b10"/>中。同有障寂智朗。除熱生凉之德故。並以月喩。體
<lb ed="X" n="0340c20"/><lb ed="R093" n="0204b11"/>備用週。能救不可救者。故云大力。以大力用。遍應
<lb ed="X" n="0340c21"/><lb ed="R093" n="0204b12"/>衆緣。咸拔衆苦。名無量力。出界內分段。超界外變
<lb ed="X" n="0340c22"/><lb ed="R093" n="0204b13"/>易故。云越三界。<g ref="#CB02494">䟦</g>陀婆羅云善守。能令聞名者。必
<lb ed="X" n="0340c23"/><lb ed="R093" n="0204b14"/>獲果證故。又云賢首。以位居等覺。爲衆賢之首故。
<lb ed="X" n="0340c24"/><lb ed="R093" n="0204b15"/>彌勒云慈氏。自得慈心三昧。能令見者。亦同證得
<pb ed="X" xml:id="X33.0628.0341a" n="0341a"/>
<lb ed="X" n="0341a01"/><lb ed="R093" n="0204b16"/>故。諸佛法寶。咸被集積故。隨邪道者。以大悲心。引
<lb ed="X" n="0341a02"/><lb ed="R093" n="0204b17"/>歸正道故。</p><p xml:id="pX33p0341a0205" cb:place="inline">△二結屬。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0341a03"/><lb ed="R093" n="0204b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0341a0301">如是等菩薩摩訶薩八萬人俱。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0341a04"/><lb ed="R093" n="0205a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0341a0401">問。何以先列聲聞。次列菩薩。答。攝末歸本故。由小
<lb ed="X" n="0341a05"/><lb ed="R093" n="0205a02"/>之大故。當機應爾故。</p><p xml:id="pX33p0341a0509" cb:place="inline">△三八部衆。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0341a06"/><lb ed="R093" n="0205a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0341a0601">爾時釋提桓因<note place="inline">至</note>各與若干百千眷屬俱。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0341a07"/><lb ed="R093" n="0205a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0341a0701">梵語釋提桓因。因陀羅云能作。能作<name role="" type="person">忉利天</name>主也。
<lb ed="X" n="0341a08"/><lb ed="R093" n="0205a05"/>瓔珞經云。過此賢劫二千二十四劫作佛。號曰無
<lb ed="X" n="0341a09"/><lb ed="R093" n="0205a06"/>著明月等。三是帝釋內臣。如世卿相。明月卽寶吉
<lb ed="X" n="0341a10"/><lb ed="R093" n="0205a07"/>祥月天子也。普香是明星天子。寶光是寶意天子。
<lb ed="X" n="0341a11"/><lb ed="R093" n="0205a08"/>四大天王是帝釋外臣。如武將。各領二部鬼神。不
<lb ed="X" n="0341a12"/><lb ed="R093" n="0205a09"/>令惱人。故稱護世者。然天有三種。一世間天。卽諸
<lb ed="X" n="0341a13"/><lb ed="R093" n="0205a10"/>國王。雖在人中。而享天福故。二者生天。卽因修十
<lb ed="X" n="0341a14"/><lb ed="R093" n="0205a11"/>善報果生天者。三者淨天。卽聖弟子。斷諸漏染。證
<lb ed="X" n="0341a15"/><lb ed="R093" n="0205a12"/>淸淨果者。今是生天。則天者乃天然自然。身勝樂
<lb ed="X" n="0341a16"/><lb ed="R093" n="0205a13"/>勝之謂也。言天王者。謂爲諸天主。統治諸天。非同
<lb ed="X" n="0341a17"/><lb ed="R093" n="0205a14"/>春秋繫王於天也。言天子者。乃天王之子。非父天
<lb ed="X" n="0341a18"/><lb ed="R093" n="0205a15"/>母地之謂也。自在卽第五化樂天。自變五欲境。而
<lb ed="X" n="0341a19"/><lb ed="R093" n="0205a16"/>自娛樂者。大自在卽第六<name role="" type="person">他化天</name>。假他所化五欲。
<lb ed="X" n="0341a20"/><lb ed="R093" n="0205a17"/>以爲<anchor xml:id="nkr_note_add_0341a2001" n="0341a2001"/><anchor xml:id="beg0341a2001" n="0341a2001"/>己<anchor xml:id="end0341a2001"/>樂者。有指此爲魔王天者。而大集經云。欲
<lb ed="X" n="0341a21"/><lb ed="R093" n="0205a18"/>色二界之間。別有魔天。爲魔所居。上於欲界。但列
<lb ed="X" n="0341a22"/><lb ed="R093" n="0205b01"/>初二天及後二。而不列夜摩兜率者略耳。</p><p xml:id="pX33p0341a2217" cb:place="inline">娑婆云
<lb ed="X" n="0341a23"/><lb ed="R093" n="0205b02"/>忍。由諸衆生安忍十惡苦果。不肯出離。依人立名。
<lb ed="X" n="0341a24"/><lb ed="R093" n="0205b03"/>故云忍土。梵是西音。此云離欲。除下地繫。上升色
<pb ed="X" xml:id="X33.0628.0341b" n="0341b"/>
<lb ed="X" n="0341b01"/><lb ed="R093" n="0205b04"/>界。故曰離欲。尸棄云頂髻。先擧位次指人者。則娑
<lb ed="X" n="0341b02"/><lb ed="R093" n="0205b05"/>婆世界主梵天王。乃尸棄大梵也。此天居於初禪
<lb ed="X" n="0341b03"/><lb ed="R093" n="0205b06"/>中間。內有尋伺。外有言說。始能統上冠下。號令一
<lb ed="X" n="0341b04"/><lb ed="R093" n="0205b07"/>切故。以主字該括。而不細列上二界也。</p><p xml:id="pX33p0341b0416" cb:place="inline">龍總名也。
<lb ed="X" n="0341b05"/><lb ed="R093" n="0205b08"/>統有五種形。一者象形。以善住龍爲主。二者虵形。
<lb ed="X" n="0341b06"/><lb ed="R093" n="0205b09"/>以難陀龍爲主。三者馬形。以阿那婆龍爲主。四者
<lb ed="X" n="0341b07"/><lb ed="R093" n="0205b10"/>魚形。娑樓那主之。五蝦蟇形。摩那斯主之。又一切
<lb ed="X" n="0341b08"/><lb ed="R093" n="0205b11"/>龍。皆有四種熱惱。獨阿耨池中無。以是七地菩薩。
<lb ed="X" n="0341b09"/><lb ed="R093" n="0205b12"/>示居其處故。難陀云歡喜。<g ref="#CB02494">䟦</g>云善。乃兄弟二龍。常
<lb ed="X" n="0341b10"/><lb ed="R093" n="0205b13"/>護<name role="" type="person">摩竭陀國</name>。雨澤以時。國無飢年。<name role="" type="person">甁沙王</name>歲設一
<lb ed="X" n="0341b11"/><lb ed="R093" n="0205b14"/>會。以報之。百姓聞皆歡喜故名。亦卽目連所降之
<lb ed="X" n="0341b12"/><lb ed="R093" n="0205b15"/>龍也。娑伽羅云鹹水海。隨所居得名也。和修吉云
<lb ed="X" n="0341b13"/><lb ed="R093" n="0205b16"/>多頭。德叉迦云現毒。阿耨達與阿那婆達多。梵語
<lb ed="X" n="0341b14"/><lb ed="R093" n="0205b17"/>訛略也。云無惱。卽雪山頂池名。池中有五柱堂。住
<lb ed="X" n="0341b15"/><lb ed="R093" n="0205b18"/>此者。卽以不受熱惱得名。摩那斯云大身。若修羅
<lb ed="X" n="0341b16"/><lb ed="R093" n="0206a01"/>排海水。淹善見城。此龍能縈身遏而不沒。優鉢羅
<lb ed="X" n="0341b17"/><lb ed="R093" n="0206a02"/>云黛色蓮華池。住此者。卽依處以受名。又樹名也。</p>
<lb ed="X" n="0341b18"/><lb ed="R093" n="0206a03"/><p xml:id="pX33p0341b1801">緊那羅云疑神。形似人。而頭有一角。故號人非人。
<lb ed="X" n="0341b19"/><lb ed="R093" n="0206a04"/>乃帝釋法樂之臣。居十寶山。若身有異相。卽上天
<lb ed="X" n="0341b20"/><lb ed="R093" n="0206a05"/>奏樂。若佛說法。卽弦歌而頌法門。以法緊奏四諦。
<lb ed="X" n="0341b21"/><lb ed="R093" n="0206a06"/>妙緊奏十二因緣。大緊奏六度。持緊總奏前三。皆
<lb ed="X" n="0341b22"/><lb ed="R093" n="0206a07"/>外現內秘者也。</p><p xml:id="pX33p0341b2207" cb:place="inline">乾闥婆云嗅香。以香爲食故。亦云
<lb ed="X" n="0341b23"/><lb ed="R093" n="0206a08"/>香陰。身能出香故。乃天帝俗樂之神也。樂者緣幢
<lb ed="X" n="0341b24"/><lb ed="R093" n="0206a09"/>倒擲之伎也。樂音鼓節弦管也。管者幢倒中之勝。
<pb ed="X" xml:id="X33.0628.0341c" n="0341c"/>
<lb ed="X" n="0341c01"/><lb ed="R093" n="0206a10"/>美音者弦管中之勝者也。然緣幢倒擲。古無注什。</p>
<lb ed="X" n="0341c02"/><lb ed="R093" n="0206a11"/><p xml:id="pX33p0341c0201">阿修羅云無端正。男醜女美。又云。非天。所受福報。
<lb ed="X" n="0341c03"/><lb ed="R093" n="0206a12"/>略次諸天。而無天德。故似而又非。婆稚云團圓。曾
<lb ed="X" n="0341c04"/><lb ed="R093" n="0206a13"/>與天帝戰被縛。因誓得脫復還。故曰團圓。佉羅騫
<lb ed="X" n="0341c05"/><lb ed="R093" n="0206a14"/><g ref="#CB00501">䭾</g>。云廣肩胛。卽能湧水。淹善見城者。毗摩質多羅。
<lb ed="X" n="0341c06"/><lb ed="R093" n="0206a15"/>云淨心。卽舍脂父也。羅睺羅云障持。以日能照眼
<lb ed="X" n="0341c07"/><lb ed="R093" n="0206a16"/>故。擧手障之。世或謂之日蝕。私謂。凡在推步數外
<lb ed="X" n="0341c08"/><lb ed="R093" n="0206a17"/>所見者乃是。</p><p xml:id="pX33p0341c0806" cb:place="inline">迦樓羅云金翅。頸有如意珠。以龍爲
<lb ed="X" n="0341c09"/><lb ed="R093" n="0206a18"/>食。起世經云。此鳥與龍。各具四生。大海之北有樹。
<lb ed="X" n="0341c10"/><lb ed="R093" n="0206b01"/>名居吒奢摩離。高一百由旬。枝葉覆五十由旬。此
<lb ed="X" n="0341c11"/><lb ed="R093" n="0206b02"/>鳥與龍皆依此樹。四面而住。各有宮殿。縱廣六百
<lb ed="X" n="0341c12"/><lb ed="R093" n="0206b03"/>由旬七重垣牆。七寶莊嚴。其卵生鳥居樹之東。胎
<lb ed="X" n="0341c13"/><lb ed="R093" n="0206b04"/>南。濕西。化北。東鳥欲啖龍時。先上東枝。觀大海<anchor xml:id="nkr_note_add_0341c1301" n="0341c1301"/><anchor xml:id="beg0341c1301" n="0341c1301"/>已<anchor xml:id="end0341c1301"/>。
<lb ed="X" n="0341c14"/><lb ed="R093" n="0206b05"/>乃下。以翅扇大海。令水自開。二百由旬。取卵生龍
<lb ed="X" n="0341c15"/><lb ed="R093" n="0206b06"/>而食之。餘則不能。胎生鳥。能開海水。四百由旬。取
<lb ed="X" n="0341c16"/><lb ed="R093" n="0206b07"/>卵胎二龍食之。濕生鳥能開水。八百由旬。取卵胎
<lb ed="X" n="0341c17"/><lb ed="R093" n="0206b08"/>濕三種龍爲食。北居之鳥。能開海水。一千六百由
<lb ed="X" n="0341c18"/><lb ed="R093" n="0206b09"/>旬。取四生之龍爲食。故曰四生之鳥。還食四生之
<lb ed="X" n="0341c19"/><lb ed="R093" n="0206b10"/>龍。初鳥威懾羣龍故。次則身大於羣故。三則噉龍
<lb ed="X" n="0341c20"/><lb ed="R093" n="0206b11"/>須滿故。四則頸繫如意故。</p><p xml:id="pX33p0341c2011" cb:place="inline">△四王庶衆。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0341c21"/><lb ed="R093" n="0206b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0341c2101">韋提希子阿闍世王與若干百千眷屬俱。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0341c22"/><lb ed="R093" n="0206b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0341c2201">韋提希云思惟。闍王母也。阿闍世云未生怨。於未
<lb ed="X" n="0341c23"/><lb ed="R093" n="0206b14"/>生前。相師占云。此兒生<anchor xml:id="nkr_note_add_0341c2301" n="0341c2301"/><anchor xml:id="beg0341c2301" n="0341c2301"/>已<anchor xml:id="end0341c2301"/>。定當害父故名。又母姙
<lb ed="X" n="0341c24"/><lb ed="R093" n="0206b15"/>之日。<anchor xml:id="nkr_note_add_0341c2401" n="0341c2401"/><anchor xml:id="beg0341c2401" n="0341c2401"/>已<anchor xml:id="end0341c2401"/>有惡心。向<name role="" type="person">甁沙王</name>故。</p><p xml:id="pX33p0341c2412" cb:place="inline">問。前因當機故。先列
<pb ed="X" xml:id="X33.0628.0342a" n="0342a"/>
<lb ed="X" n="0342a01"/><lb ed="R093" n="0206b16"/>聲聞。次及菩薩。今何先天。次八部。後王庶耶。答。攝
<lb ed="X" n="0342a02"/><lb ed="R093" n="0206b17"/>末時。必先勝後劣故。上中下根得記。居然有次第
<lb ed="X" n="0342a03"/><lb ed="R093" n="0206b18"/>也。</p><p xml:id="pX33p0342a0302" cb:place="inline">△二總結。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0342a04"/><lb ed="R093" n="0207a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0342a0401">各禮佛足退坐一面。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0342a05"/><lb ed="R093" n="0207a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0342a0501">天及八部化人聽法。凡庸不識。聖眼知之。且針鋒
<lb ed="X" n="0342a06"/><lb ed="R093" n="0207a03"/>之地。能容多衆。不相妨礙。故各擧類之異。而復數
<lb ed="X" n="0342a07"/><lb ed="R093" n="0207a04"/>之多也。衆皆禮足。衆皆一面。圓回之妙。不可思議。
<lb ed="X" n="0342a08"/><lb ed="R093" n="0207a05"/>禮足者。謂以頭面。置佛足上。</p><p xml:id="pX33p0342a0812" cb:place="inline">△二發起二。初如來
<lb ed="X" n="0342a09"/><lb ed="R093" n="0207a06"/>爲衆發起。二菩薩問答決疑。初二。初說經入定。二
<lb ed="X" n="0342a10"/><lb ed="R093" n="0207a07"/>放光現相。初四。初四衆圍繞。二正爲說入。三雨花
<lb ed="X" n="0342a11"/><lb ed="R093" n="0207a08"/>動地。四大衆發喜。</p><p xml:id="pX33p0342a1108" cb:place="inline">今初。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0342a12"/><lb ed="R093" n="0207a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0342a1201">爾時世尊四衆圍繞供養恭敬尊重讚歎。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0342a13"/><lb ed="R093" n="0207a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0342a1301">爾時者。望前卽四衆雲集之時。望後卽將現六瑞
<lb ed="X" n="0342a14"/><lb ed="R093" n="0207a11"/>之時。乃佛十種化。不失時中之。第三授菩薩記。化
<lb ed="X" n="0342a15"/><lb ed="R093" n="0207a12"/>不失時之時也。世尊者。謂以智慧等法。破貪等不
<lb ed="X" n="0342a16"/><lb ed="R093" n="0207a13"/>善之法。滅生死苦。得無上覺。爲世與出世。咸皆尊
<lb ed="X" n="0342a17"/><lb ed="R093" n="0207a14"/>重。故曰世尊。</p><p xml:id="pX33p0342a1706" cb:place="inline">四衆者。聲聞菩薩八部王庶也。其出
<lb ed="X" n="0342a18"/><lb ed="R093" n="0207a15"/>家與在家之四。亦不出此。以八部王庶皆在家故。
<lb ed="X" n="0342a19"/><lb ed="R093" n="0207a16"/>又影響發起當機結緣之四。亦不越此四外。圍繞
<lb ed="X" n="0342a20"/><lb ed="R093" n="0207a17"/>者。若望禮拜言。卽因拜後瞻仰不<anchor xml:id="nkr_note_add_0342a2001" n="0342a2001"/><anchor xml:id="beg0342a2001" n="0342a2001"/>已<anchor xml:id="end0342a2001"/>。而更右旋數
<lb ed="X" n="0342a21"/><lb ed="R093" n="0207a18"/>匝。乃行家威儀也。若望退坐言。則多指週環。乃坐
<lb ed="X" n="0342a22"/><lb ed="R093" n="0207b01"/>家威儀也。</p><p xml:id="pX33p0342a2205" cb:place="inline">供養爲檀度所攝。而有上供下利之分。
<lb ed="X" n="0342a23"/><lb ed="R093" n="0207b02"/>於下利中。始論資生無畏法。而上供中。復有財供
<lb ed="X" n="0342a24"/><lb ed="R093" n="0207b03"/>法供及觀行供之三種。今對下尊重等。且約財供
<pb ed="X" xml:id="X33.0628.0342b" n="0342b"/>
<lb ed="X" n="0342b01"/><lb ed="R093" n="0207b04"/>言之。以運三業。皆可名供養故。則五體志心爲恭
<lb ed="X" n="0342b02"/><lb ed="R093" n="0207b05"/>敬。乃身供養也。一念耑注爲尊重。乃意供養也。發
<lb ed="X" n="0342b03"/><lb ed="R093" n="0207b06"/>言稱美爲贊歎。乃口供養也。</p><p xml:id="pX33p0342b0312" cb:place="inline">△二正爲說入。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0342b04"/><lb ed="R093" n="0207b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0342b0401">爲諸菩薩說大乘經<note place="inline">至</note>身心不動。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0342b05"/><lb ed="R093" n="0207b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0342b0501">爲言乃引爲也。葢世尊將與聲聞授記。復先爲菩
<lb ed="X" n="0342b06"/><lb ed="R093" n="0207b09"/>薩說無量義者。使其從旁聞之生疑。作會權入實
<lb ed="X" n="0342b07"/><lb ed="R093" n="0207b10"/>之先聲。則名雖爲菩薩。而實爲聲聞弄引也。</p><p xml:id="pX33p0342b0718" cb:place="inline">大乘
<lb ed="X" n="0342b08"/><lb ed="R093" n="0207b11"/>經者。大莊嚴經論。有七種大義。一者緣大。謂菩薩
<lb ed="X" n="0342b09"/><lb ed="R093" n="0207b12"/>修行大乘之法。以無量契經大法義。而爲所緣故。
<lb ed="X" n="0342b10"/><lb ed="R093" n="0207b13"/>二行大。謂菩薩修行大乘。能行二利大行故。三智
<lb ed="X" n="0342b11"/><lb ed="R093" n="0207b14"/>大。謂菩薩修行大乘。能達二無我理。於諸境界。善
<lb ed="X" n="0342b12"/><lb ed="R093" n="0207b15"/>能分別故。四勤大。謂菩薩修行大乘。曠大劫來。期
<lb ed="X" n="0342b13"/><lb ed="R093" n="0207b16"/>證聖果。精進無間故。五巧大。謂菩薩修行大乘。以
<lb ed="X" n="0342b14"/><lb ed="R093" n="0207b17"/>善巧方便。垂形六道。化諸衆生。去住自在故。六畏
<lb ed="X" n="0342b15"/><lb ed="R093" n="0207b18"/>大。卽無所畏也。謂菩薩修行大乘。智力內充。明了
<lb ed="X" n="0342b16"/><lb ed="R093" n="0208a01"/>決定。於大衆中。說一切法。無所懼故。七者事大。謂
<lb ed="X" n="0342b17"/><lb ed="R093" n="0208a02"/>菩薩修行大乘。欲令一切衆生。了其大事因緣故。
<lb ed="X" n="0342b18"/><lb ed="R093" n="0208a03"/>數數示現世間。演大妙法。入大涅槃故等。乘以運
<lb ed="X" n="0342b19"/><lb ed="R093" n="0208a04"/>載爲義。謂乘此大乘。自運運他。同到智地。故名大
<lb ed="X" n="0342b20"/><lb ed="R093" n="0208a05"/>乘。卽所詮也。其能詮此妙義者。則名爲經。是知大
<lb ed="X" n="0342b21"/><lb ed="R093" n="0208a06"/>乘經之三字。乃敎菩薩法門之通稱也。名無量義
<lb ed="X" n="0342b22"/><lb ed="R093" n="0208a07"/>者。如彼經。佛答大莊嚴菩薩云。有一法門。能令速
<lb ed="X" n="0342b23"/><lb ed="R093" n="0208a08"/>證菩提。謂無量義。從一法生。一法者。名爲實相。使
<lb ed="X" n="0342b24"/><lb ed="R093" n="0208a09"/>在座權乘聞而疑曰。旣無量法門。皆從一生。則我
<pb ed="X" xml:id="X33.0628.0342c" n="0342c"/>
<lb ed="X" n="0342c01"/><lb ed="R093" n="0208a10"/>所乘法。亦應究竟還歸一實。是故世尊。將演攝末
<lb ed="X" n="0342c02"/><lb ed="R093" n="0208a11"/>歸本法輪故。先示無量義。以發其端。又此法門。乃
<lb ed="X" n="0342c03"/><lb ed="R093" n="0208a12"/>佛在昔自所乘。而速得道果者。故爲佛所護念。決
<lb ed="X" n="0342c04"/><lb ed="R093" n="0208a13"/>不輕示於人者。</p><p xml:id="pX33p0342c0407" cb:place="inline">佛說下。明入定也。跏趺有二。一以
<lb ed="X" n="0342c05"/><lb ed="R093" n="0208a14"/>左壓右名半跏。若更<g ref="#CB05427">䟤</g>以右壓左。名全跏趺。古往
<lb ed="X" n="0342c06"/><lb ed="R093" n="0208a15"/>諸佛。盡行此法。然非世間受用法。亦不與外道共。
<lb ed="X" n="0342c07"/><lb ed="R093" n="0208a16"/>乘此威儀。卽能破魔斷結。故先跏趺。言入者。如來
<lb ed="X" n="0342c08"/><lb ed="R093" n="0208a17"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0342c0801" n="0342c0801"/><anchor xml:id="beg0342c0801" n="0342c0801"/>已<anchor xml:id="end0342c0801"/>離散心。無時不定。其見有出之與入者。特因能
<lb ed="X" n="0342c09"/><lb ed="R093" n="0208a18"/>見入定威儀。得益者而示之。理實世尊寂照雙流。
<lb ed="X" n="0342c10"/><lb ed="R093" n="0208b01"/>於正說時。又何嘗不在定中三昧。名無量義處者。
<lb ed="X" n="0342c11"/><lb ed="R093" n="0208b02"/>由無量諸法。卽是無量義處。乃能契世間常住妙
<lb ed="X" n="0342c12"/><lb ed="R093" n="0208b03"/>理之深定也。三昧云正受。以能入者。卽不受諸受
<lb ed="X" n="0342c13"/><lb ed="R093" n="0208b04"/>故。若身若心。皆云不動者。特緣妙定瑩然通徹內
<lb ed="X" n="0342c14"/><lb ed="R093" n="0208b05"/>外故。令身心寂而不動。則生身法身。冥同一體矣。</p>
<lb ed="X" n="0342c15"/><lb ed="R093" n="0208b06"/><p xml:id="pX33p0342c1501">△三雨花動地。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0342c16"/><lb ed="R093" n="0208b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0342c1601">是時天雨曼陀羅華<note place="inline">至</note>普佛世界六種震動。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0342c17"/><lb ed="R093" n="0208b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0342c1701">曼陀羅云適意。亦云白華。曼殊沙云柔軟。亦云赤
<lb ed="X" n="0342c18"/><lb ed="R093" n="0208b09"/>華。摩訶云大。卽小大白赤。四種華也。震動言六者。
<lb ed="X" n="0342c19"/><lb ed="R093" n="0208b10"/>以震略吼擊動。略起踴合。三聲三形故六。然據普
<lb ed="X" n="0342c20"/><lb ed="R093" n="0208b11"/>佛二字。應如華嚴有六三十八種震動。今經貴略
<lb ed="X" n="0342c21"/><lb ed="R093" n="0208b12"/>故。但言六。此之二瑞。若望前則爲在昔之人。雖聞
<lb ed="X" n="0342c22"/><lb ed="R093" n="0208b13"/>一切法門。而罔諳咸從一實所生之旨。今忽豁然
<lb ed="X" n="0342c23"/><lb ed="R093" n="0208b14"/>妙悟流溢。感彼依報。同現靈瑞。以慶今聞。望後則
<lb ed="X" n="0342c24"/><lb ed="R093" n="0208b15"/>華有感果之能。爲諸三乘。預現道成之兆。動有撼
<pb ed="X" xml:id="X33.0628.0343a" n="0343a"/>
<lb ed="X" n="0343a01"/><lb ed="R093" n="0208b16"/>執之力。爲彼三乘。先示盡結之徵。</p><p xml:id="pX33p0343a0114" cb:place="inline">△四大衆發喜。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0343a02"/><lb ed="R093" n="0208b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0343a0201">爾時會中比丘比丘尼<note place="inline">至</note>歡喜合掌一心觀佛。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0343a03"/><lb ed="R093" n="0208b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0343a0301">比丘比丘尼。乃出家二衆。解見前。優婆塞云近事
<lb ed="X" n="0343a04"/><lb ed="R093" n="0209a01"/>男。優婆夷云近事女。俱於人中。大具正見。能秉佛
<lb ed="X" n="0343a05"/><lb ed="R093" n="0209a02"/>戒。乘六妙行。速出生死者。故列八部之前。</p><p xml:id="pX33p0343a0517" cb:place="inline">天龍下。
<lb ed="X" n="0343a06"/><lb ed="R093" n="0209a03"/>翻譯名義云。夫佛之垂化道濟百靈。法之傳世慈
<lb ed="X" n="0343a07"/><lb ed="R093" n="0209a04"/>育萬有。三乘賢聖。旣肅爾以歸依。八部鬼神。亦森
<lb ed="X" n="0343a08"/><lb ed="R093" n="0209a05"/>然而翊衛。故諸經中多列。此乘急戒緩之流也。天
<lb ed="X" n="0343a09"/><lb ed="R093" n="0209a06"/>者天然樂勝。淸淨光明。尊勝無比。故名爲天。位列
<lb ed="X" n="0343a10"/><lb ed="R093" n="0209a07"/>雖多。必以梵釋居首者。蓋大梵是大千之主。帝釋
<lb ed="X" n="0343a11"/><lb ed="R093" n="0209a08"/>是<name role="" type="person">三十三天</name>之主故。龍者神靈之物。孔<g ref="#CB15179">雀</g>大雲等
<lb ed="X" n="0343a12"/><lb ed="R093" n="0209a09"/>經。列名雖有不同。而皆言其能護持佛法。夜叉云
<lb ed="X" n="0343a13"/><lb ed="R093" n="0209a10"/>勇健。有三種。一居天。一居空。一居地。唯天空二居
<lb ed="X" n="0343a14"/><lb ed="R093" n="0209a11"/>者。能飛行。地居則不能。乾闥婆云香陰。陰卽身也。
<lb ed="X" n="0343a15"/><lb ed="R093" n="0209a12"/>不啖酒肉。唯以香資陰故。阿修等三並見前。摩睺
<lb ed="X" n="0343a16"/><lb ed="R093" n="0209a13"/>羅伽。云大腹行。卽蟒神也。亦名地龍。此八部中有
<lb ed="X" n="0343a17"/><lb ed="R093" n="0209a14"/>人及鬼畜故。以人非人總結。轉輪聖王。卽諸國大
<lb ed="X" n="0343a18"/><lb ed="R093" n="0209a15"/>王。未可。卽作輪王說。大衆見佛說無量義經。便入
<lb ed="X" n="0343a19"/><lb ed="R093" n="0209a16"/>無量義定。由說處卽是行處。以致天地同歸。咸披
<lb ed="X" n="0343a20"/><lb ed="R093" n="0209a17"/>妙應。此由一人發眞歸源。所有依報。悉皆化成無
<lb ed="X" n="0343a21"/><lb ed="R093" n="0209a18"/>上知覺。是以爲祥爲瑞。而令見者。不知所以然。而
<lb ed="X" n="0343a22"/><lb ed="R093" n="0209b01"/>然內發大喜。或將擬曰旣有希奇之兆。必有非常
<lb ed="X" n="0343a23"/><lb ed="R093" n="0209b02"/>之事當現。乃整肅三業。不令異緣。故曰一心觀佛。
<lb ed="X" n="0343a24"/><lb ed="R093" n="0209b03"/>須知喜由瑞發。機因喜動。則喜非瑞攝說者察焉。</p>
<pb ed="X" xml:id="X33.0628.0343b" n="0343b"/>
<lb ed="X" n="0343b01"/><lb ed="R093" n="0209b04"/><p xml:id="pX33p0343b0101">△二放光現相二。初放光。二現相。初二。初光所從
<lb ed="X" n="0343b02"/><lb ed="R093" n="0209b05"/>處。二光照分齊。</p><p xml:id="pX33p0343b0207" cb:place="inline">今初。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0343b03"/><lb ed="R093" n="0209b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0343b0301">爾時佛放眉間白毫相光。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0343b04"/><lb ed="R093" n="0209b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0343b0401">天竺最重者。是以相觀人。凡人初生。必延師相之
<lb ed="X" n="0343b05"/><lb ed="R093" n="0209b08"/>故。大人之相。數有四八。唯法王與輪王乃具。又輪
<lb ed="X" n="0343b06"/><lb ed="R093" n="0209b09"/>王雖具而微。不若法王之顯著。以有漏福終乏。無
<lb ed="X" n="0343b07"/><lb ed="R093" n="0209b10"/>爲智以拯接故。白毫是四八中。第三十一相也。在
<lb ed="X" n="0343b08"/><lb ed="R093" n="0209b11"/>佛兩眉之間。以表得證中道。不落二邊。故其色白。
<lb ed="X" n="0343b09"/><lb ed="R093" n="0209b12"/>中表俱空。而有八楞。右旋而住。若明珠覆於額上。
<lb ed="X" n="0343b10"/><lb ed="R093" n="0209b13"/>太子初生。牽長五尺。苦行時長一丈。得佛道時。長
<lb ed="X" n="0343b11"/><lb ed="R093" n="0209b14"/>一丈五尺。又始從發心修行。終至涅槃。一切相貌。
<lb ed="X" n="0343b12"/><lb ed="R093" n="0209b15"/>悉皆影現。今則毫相上。舒金光湧照。</p><p xml:id="pX33p0343b1215" cb:place="inline">△二光照分
<lb ed="X" n="0343b13"/><lb ed="R093" n="0209b16"/>齊。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0343b14"/><lb ed="R093" n="0209b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0343b1401">照東方萬八千世界<note place="inline">至</note>上至阿迦尼吒天。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0343b15"/><lb ed="R093" n="0209b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0343b1501">所照橫豎。各有分齊。橫則四方四維。靡所不周。但
<lb ed="X" n="0343b16"/><lb ed="R093" n="0210a01"/>照由東始。故先及之。萬八千土者。機感使然。可弗
<lb ed="X" n="0343b17"/><lb ed="R093" n="0210a02"/>約表。如下智勝光照五百。則又何表。豎則上至阿
<lb ed="X" n="0343b18"/><lb ed="R093" n="0210a03"/>迦尼吒。下至阿鼻。阿迦尼吒云質礙。且指色界頂
<lb ed="X" n="0343b19"/><lb ed="R093" n="0210a04"/>言。下云。上至有頂。則透過色頂矣。阿鼻云無間。乃
<lb ed="X" n="0343b20"/><lb ed="R093" n="0210a05"/>造五逆罪者。所生之處。無間有五。謂趣果受苦時
<lb ed="X" n="0343b21"/><lb ed="R093" n="0210a06"/>及形命。皆無間歇也。而在地之下。故云地獄。</p><p xml:id="pX33p0343b2118" cb:place="inline">△二
<lb ed="X" n="0343b22"/><lb ed="R093" n="0210a07"/>現相二。初現凡相。二現聖相。</p><p xml:id="pX33p0343b2212" cb:place="inline">今初。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0343b23"/><lb ed="R093" n="0210a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0343b2301">於此世界盡見彼土六趣衆生。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0343b24"/><lb ed="R093" n="0210a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0343b2401">趣乃趣向意。其類有六。各有能趣之因。及所趣之
<pb ed="X" xml:id="X33.0628.0343c" n="0343c"/>
<lb ed="X" n="0343c01"/><lb ed="R093" n="0210a10"/>果。因果合擧。故言六趣。卽六凡也。</p><p xml:id="pX33p0343c0114" cb:place="inline">△二現聖相。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0343c02"/><lb ed="R093" n="0210a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0343c0201">又見彼土現在諸佛<note place="inline">至</note>以佛舍利起七寶塔。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0343c03"/><lb ed="R093" n="0210a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0343c0301">不離當下。便能見彼聞彼也。並見下。卽彼衆依敎
<lb ed="X" n="0343c04"/><lb ed="R093" n="0210a13"/>行證也。四衆云得道者。乃諸權乘。各至自所求果
<lb ed="X" n="0343c05"/><lb ed="R093" n="0210a14"/>也。菩薩云行道者。以秉一乘人。未至所求故。因緣
<lb ed="X" n="0343c06"/><lb ed="R093" n="0210a15"/>等各言種種者。以親生之因。與疎助之緣。內懷之
<lb ed="X" n="0343c07"/><lb ed="R093" n="0210a16"/>信解。外現之相貌。各有差別故。涅槃云大滅度。諸
<lb ed="X" n="0343c08"/><lb ed="R093" n="0210a17"/>佛化緣旣畢。故以寂滅果體。爲所歸故云般。般猶
<lb ed="X" n="0343c09"/><lb ed="R093" n="0210a18"/>入也。舍利云靈骨。塔婆云圓塚。爲藏靈骨之處。始
<lb ed="X" n="0343c10"/><lb ed="R093" n="0210b01"/>而聞法。終見入滅。乃四聖法界之始終。合上六凡。
<lb ed="X" n="0343c11"/><lb ed="R093" n="0210b02"/>同是一光所照。能照旣其平等被照。應無差別。則
<lb ed="X" n="0343c12"/><lb ed="R093" n="0210b03"/>平等一乘。平等授記之旨。俱先爲一光注破矣。上
<lb ed="X" n="0343c13"/><lb ed="R093" n="0210b04"/>乃經家。略叙十界因果。皆爲一光披露。至下偈中。
<lb ed="X" n="0343c14"/><lb ed="R093" n="0210b05"/>則爲一一指示。以顯此光之希有。迥異尋常。</p><p xml:id="pX33p0343c1418" cb:place="inline">△二
<lb ed="X" n="0343c15"/><lb ed="R093" n="0210b06"/>菩薩問答決疑二。初彌勒擬度以問。二文殊原古
<lb ed="X" n="0343c16"/><lb ed="R093" n="0210b07"/>以答。初二。初經家述疑。二彌勒起問。初二。初述彌
<lb ed="X" n="0343c17"/><lb ed="R093" n="0210b08"/>勒念。二述大衆念。</p><p xml:id="pX33p0343c1708" cb:place="inline">今初。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0343c18"/><lb ed="R093" n="0210b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0343c1801">爾時彌勒菩薩<note place="inline">至</note>希有之相我今當問。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0343c19"/><lb ed="R093" n="0210b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0343c1901">等覺大士。未離比觀。故云作念。神變者。謂由天心
<lb ed="X" n="0343c20"/><lb ed="R093" n="0210b11"/>神慧。運之於內。希有之相。變現於外。故名神變。大
<lb ed="X" n="0343c21"/><lb ed="R093" n="0210b12"/>寶積云。神變有三種。一說法神變。二敎誡神變。三
<lb ed="X" n="0343c22"/><lb ed="R093" n="0210b13"/>神變神變。今卽說法神變也。謂如來以無礙妙智。
<lb ed="X" n="0343c23"/><lb ed="R093" n="0210b14"/>知諸衆生善惡業因果報。應以何等法門。而得解
<lb ed="X" n="0343c24"/><lb ed="R093" n="0210b15"/>脫。如是知<anchor xml:id="nkr_note_add_0343c2401" n="0343c2401"/><anchor xml:id="beg0343c2401" n="0343c2401"/>已<anchor xml:id="end0343c2401"/>。爲現神變。而爲說法也。今則甘露將
<pb ed="X" xml:id="X33.0628.0344a" n="0344a"/>
<lb ed="X" n="0344a01"/><lb ed="R093" n="0210b16"/>降故。預現神變。令生渴仰。然此渴仰。俱由念始大
<lb ed="X" n="0344a02"/><lb ed="R093" n="0210b17"/>事因緣。非念不發。故先作念。是何緣有此瑞。則靈
<lb ed="X" n="0344a03"/><lb ed="R093" n="0210b18"/>山一會。聞法得記之機。皆緣此一念之蒙之所發
<lb ed="X" n="0344a04"/><lb ed="R093" n="0211a01"/>耳。</p><p xml:id="pX33p0344a0402" cb:place="inline">今佛下。謂此種境界。乃不可思議人。於不可思
<lb ed="X" n="0344a05"/><lb ed="R093" n="0211a02"/>議定中。所現之希有。自屬現量所緣。旣非我之測
<lb ed="X" n="0344a06"/><lb ed="R093" n="0211a03"/>度。可擬當更問誰。而誰是能答之者。</p><p xml:id="pX33p0344a0615" cb:place="inline">復作下。念問
<lb ed="X" n="0344a07"/><lb ed="R093" n="0211a04"/>文殊。由所覲之佛旣多。於中必有所見。故應問文
<lb ed="X" n="0344a08"/><lb ed="R093" n="0211a05"/>殊。</p><p xml:id="pX33p0344a0802" cb:place="inline">△二述大衆念。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0344a09"/><lb ed="R093" n="0211a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0344a0901">爾時比丘比丘尼<note place="inline">至</note>神通之相今當問誰。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0344a10"/><lb ed="R093" n="0211a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0344a1001">四衆八部。雖亦念瑞亦念問誰。而不能於誰中擇
<lb ed="X" n="0344a11"/><lb ed="R093" n="0211a08"/>出可問者。則所證之淺深可見矣。變與通雖同是
<lb ed="X" n="0344a12"/><lb ed="R093" n="0211a09"/>一。釋義則別於上。由光是色法。而從靈通妙慧所
<lb ed="X" n="0344a13"/><lb ed="R093" n="0211a10"/>發。故能徹照障外。非覆盆可能爲礙。故曰神通。</p><p xml:id="pX33p0344a1319" cb:place="inline">△
<lb ed="X" n="0344a14"/><lb ed="R093" n="0211a11"/>二彌勒起問二。初長行。二偈文。</p><p xml:id="pX33p0344a1413" cb:place="inline">今初。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0344a15"/><lb ed="R093" n="0211a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0344a1501">爾時彌勒菩薩<note place="inline">至</note>悉見彼佛國界莊嚴。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0344a16"/><lb ed="R093" n="0211a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0344a1601">四衆八部。外見光瑞。內發疑念。並爲開顯得記之
<lb ed="X" n="0344a17"/><lb ed="R093" n="0211a14"/>基。故世尊於後文中。普授廣記於現前也。</p><p xml:id="pX33p0344a1717" cb:place="inline">△二偈
<lb ed="X" n="0344a18"/><lb ed="R093" n="0211a15"/>文二。初叙意。二擧頌。</p><p xml:id="pX33p0344a1809" cb:place="inline">今初。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0344a19"/><lb ed="R093" n="0211a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0344a1901">於是彌勒菩薩欲重宣此義以偈問曰。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0344a20"/><lb ed="R093" n="0211a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0344a2001">偈卽是頌。譯人隨便取用。然有祇夜伽陀之別。祇
<lb ed="X" n="0344a21"/><lb ed="R093" n="0211a18"/>夜云重頌者。天竺梵文。有散華貫華二式。如此方
<lb ed="X" n="0344a22"/><lb ed="R093" n="0211b01"/>序後復有銘也。又因樂散說生解。樂章句生解者
<lb ed="X" n="0344a23"/><lb ed="R093" n="0211b02"/>之便故。又爲後來者。及鈍根者。不妨慈悲重爲宣
<lb ed="X" n="0344a24"/><lb ed="R093" n="0211b03"/>說。伽陀云孤起頌者。卽與上文。了不相蒙。而另有
<pb ed="X" xml:id="X33.0628.0344b" n="0344b"/>
<lb ed="X" n="0344b01"/><lb ed="R093" n="0211b04"/>所說也。此下偈文。雖襍糅相呈。而孤起居多。</p><p xml:id="pX33p0344b0118" cb:place="inline">△二
<lb ed="X" n="0344b02"/><lb ed="R093" n="0211b05"/>擧頌四。初總擧光瑞。二別列事相。三嘆光希有。四
<lb ed="X" n="0344b03"/><lb ed="R093" n="0211b06"/>釋難啓問。</p><p xml:id="pX33p0344b0305" cb:place="inline">今初。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0344b04"/><lb ed="R093" n="0211b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0344b0401"><name role="" type="person">文殊師利</name>導師何故<note place="inline">至</note>身意快然得未曾有。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0344b05"/><lb ed="R093" n="0211b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0344b0501">因覩光瑞之異。而發何故之問。</p><p xml:id="pX33p0344b0513" cb:place="inline">△二別列事相二。
<lb ed="X" n="0344b06"/><lb ed="R093" n="0211b09"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0344001" n="0344001"/>初二初以十頌問十界。二四十頌問六度。</p><p xml:id="pX33p0344b0617" cb:place="inline">今
<lb ed="X" n="0344b07"/><lb ed="R093" n="0211b10"/>初。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0344b08"/><lb ed="R093" n="0211b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0344b0801">眉間光明照於東方<note place="inline">至</note>求無上慧爲說淨道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0344b09"/><lb ed="R093" n="0211b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0344b0901">十界事相。本無遁藏。由乏妙用。遂至對面千里。無
<lb ed="X" n="0344b10"/><lb ed="R093" n="0211b13"/>所了別。今如來欲令一切各悟本有。乃於一光。圓
<lb ed="X" n="0344b11"/><lb ed="R093" n="0211b14"/>攝難思妙用。以加被之。普令法會三業澄淸。六根
<lb ed="X" n="0344b12"/><lb ed="R093" n="0211b15"/>互用。不離跬步。俾法界現事同陳。於見聞覺知之
<lb ed="X" n="0344b13"/><lb ed="R093" n="0211b16"/>內。是以彌勒。代衆一一點出。如指諸掌。以顯能照
<lb ed="X" n="0344b14"/><lb ed="R093" n="0211b17"/>之妙。而有所問。</p><p xml:id="pX33p0344b1407" cb:place="inline">能照毫相雖白。其所放之光。則作
<lb ed="X" n="0344b15"/><lb ed="R093" n="0211b18"/>金色。故被照之處。皆成金色。</p><p xml:id="pX33p0344b1512" cb:place="inline">前云阿迦尼吒。今至
<lb ed="X" n="0344b16"/><lb ed="R093" n="0212a01"/>有頂。則極非非想矣。此天雖無業果色。而定果色
<lb ed="X" n="0344b17"/><lb ed="R093" n="0212a02"/>中。亦可受化故。中陰經云。如來入中陰中。化無量
<lb ed="X" n="0344b18"/><lb ed="R093" n="0212a03"/>衆生<anchor xml:id="nkr_note_add_0344b1801" n="0344b1801"/><anchor xml:id="beg0344b1801" n="0344b1801"/>已<anchor xml:id="end0344b1801"/>。忽然不現。舍中陰形。入虗空三昧。於非非
<lb ed="X" n="0344b19"/><lb ed="R093" n="0212a04"/>想。現形說法。乃至觀音勢至。發願思齊。此上從阿
<lb ed="X" n="0344b20"/><lb ed="R093" n="0212a05"/>鼻至有頂。皆天眼所見之境。今仗佛光。得於肉眼
<lb ed="X" n="0344b21"/><lb ed="R093" n="0212a06"/>矣。</p><p xml:id="pX33p0344b2102" cb:place="inline">又覩下四頌。以深妙音。各於世界。講說正法。此
<lb ed="X" n="0344b22"/><lb ed="R093" n="0212a07"/>以主伴儀。說根本一乘也。</p><p xml:id="pX33p0344b2211" cb:place="inline">若人下三頌。明諸佛於
<lb ed="X" n="0344b23"/><lb ed="R093" n="0212a08"/>一佛乘。分別說三也。初爲厭苦急求出離者。說四
<lb ed="X" n="0344b24"/><lb ed="R093" n="0212a09"/>諦法。令得眞空涅槃。有福者。從供佛來求勝法。是
<pb ed="X" xml:id="X33.0628.0344c" n="0344c"/>
<lb ed="X" n="0344c01"/><lb ed="R093" n="0212a10"/>擇法。此從多聞來。以體空智。初觀因緣生。繼觀因
<lb ed="X" n="0344c02"/><lb ed="R093" n="0212a11"/>緣滅。故名緣覺。行有施戒等六。前曰種種。對前二
<lb ed="X" n="0344c03"/><lb ed="R093" n="0212a12"/>乘。曰無上慧。雖同上二齊用體空。而能於斷分別
<lb ed="X" n="0344c04"/><lb ed="R093" n="0212a13"/>俱生後。更侵二種習氣。所證眞空之理最深。是爲
<lb ed="X" n="0344c05"/><lb ed="R093" n="0212a14"/>上智觀得菩提也。</p><p xml:id="pX33p0344c0508" cb:place="inline">又法會於上所現事相。若卽現
<lb ed="X" n="0344c06"/><lb ed="R093" n="0212a15"/>前。而知彼所念。此融他心智於凡心也。若卽現果。
<lb ed="X" n="0344c07"/><lb ed="R093" n="0212a16"/>而知彼昔因。此融宿命於現識也。若卽現因。而見
<lb ed="X" n="0344c08"/><lb ed="R093" n="0212a17"/>來果。此融天眠於肉眼也。又見六凡是天眼。見二
<lb ed="X" n="0344c09"/><lb ed="R093" n="0212a18"/>乘之果是慧眼。見菩薩之行是法眼。若一刹那。遍
<lb ed="X" n="0344c10"/><lb ed="R093" n="0212b01"/>觀無遺。則是佛眼。然此勝用。固因佛加。又復須知。
<lb ed="X" n="0344c11"/><lb ed="R093" n="0212b02"/>此用與佛本有不一不異之旨。以衆生心中諸佛。
<lb ed="X" n="0344c12"/><lb ed="R093" n="0212b03"/>現神加被時。而諸佛心中衆生。亦得暫息塵勞。披
<lb ed="X" n="0344c13"/><lb ed="R093" n="0212b04"/>微露妙。苟使不然。何以山河大地。旣不在所照之
<lb ed="X" n="0344c14"/><lb ed="R093" n="0212b05"/>外。亦應同法會有此聞見之勝用矣。智者思之。</p><p xml:id="pX33p0344c1419" cb:place="inline">△
<lb ed="X" n="0344c15"/><lb ed="R093" n="0212b06"/>二以四十頌問六度二。初約次第問。二約不次問。
<lb ed="X" n="0344c16"/><lb ed="R093" n="0212b07"/>初二。初以頌半結前生後。二以十六正問六度。</p>
<lb ed="X" n="0344c17"/><lb ed="R093" n="0212b08"/><p xml:id="pX33p0344c1701">今初。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0344c18"/><lb ed="R093" n="0212b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0344c1801"><name role="" type="person">文殊師利</name>我住於此<note place="inline">至</note>如是衆多今當略說。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0344c19"/><lb ed="R093" n="0212b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0344c1901">初四結前後二生後。</p><p xml:id="pX33p0344c1909" cb:place="inline">△二以十六正問六度。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0344c20"/><lb ed="R093" n="0212b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0344c2001">我見彼土恒沙菩薩<note place="inline">至</note>破魔兵衆而擊法鼓。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0344c21"/><lb ed="R093" n="0212b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0344c2101">初一偈。以種種因緣。總問因華。而求佛果也。次六
<lb ed="X" n="0344c22"/><lb ed="R093" n="0212b13"/>偈問施。先財次身次命。卽本事經之三易也。初四
<lb ed="X" n="0344c23"/><lb ed="R093" n="0212b14"/>偈以不堅財。貿易堅財也。七寶及輦輿。皆財施所
<lb ed="X" n="0344c24"/><lb ed="R093" n="0212b15"/>攝。由世間財。聚散無常故施之。而求安樂涅槃。七
<pb ed="X" xml:id="X33.0628.0345a" n="0345a"/>
<lb ed="X" n="0345a01"/><lb ed="R093" n="0212b16"/>種堅固聖財。而爲諸佛所歎。</p><p xml:id="pX33p0345a0112" cb:place="inline">次身肉妻子一偈。以
<lb ed="X" n="0345a02"/><lb ed="R093" n="0212b17"/>不堅身。貿易堅身也。以父母所生之身。危脆不實。
<lb ed="X" n="0345a03"/><lb ed="R093" n="0212b18"/>生滅無常故施之。以易無上金剛不壞之身。</p><p xml:id="pX33p0345a0318" cb:place="inline">頭目
<lb ed="X" n="0345a04"/><lb ed="R093" n="0213a01"/>身體。卽命之所關。雖有壽夭。必同歸於盡。若了四
<lb ed="X" n="0345a05"/><lb ed="R093" n="0213a02"/>諦。深達三輪。施此頭目。可易常住無盡之慧命矣。</p>
<lb ed="X" n="0345a06"/><lb ed="R093" n="0213a03"/><p xml:id="pX33p0345a0601">人中自在。王獨稱尊。因聞妙道。欲得法王位。王法
<lb ed="X" n="0345a07"/><lb ed="R093" n="0213a04"/>國土。得法自在故。捨家出家。被法服登戒品。以爲
<lb ed="X" n="0345a08"/><lb ed="R093" n="0213a05"/>入聖初基。</p><p xml:id="pX33p0345a0805" cb:place="inline">比丘外捨憒閙。內處閑靜。因誦經典。而
<lb ed="X" n="0345a09"/><lb ed="R093" n="0213a06"/>了法無生。心不妄動。卽諦察法忍也。勇猛有三種。
<lb ed="X" n="0345a10"/><lb ed="R093" n="0213a07"/>大莊嚴經論云。一願勝勇猛。謂發四弘誓。二行勝
<lb ed="X" n="0345a11"/><lb ed="R093" n="0213a08"/>勇猛。謂乘願起行。三果勝勇猛。謂乘因得果時。樂
<lb ed="X" n="0345a12"/><lb ed="R093" n="0213a09"/>與諸佛。平等無二。思惟佛道。卽果勝勇猛也。精進
<lb ed="X" n="0345a13"/><lb ed="R093" n="0213a10"/>亦三。菩薩善戒經云。一莊嚴精進。謂菩薩勤修梵
<lb ed="X" n="0345a14"/><lb ed="R093" n="0213a11"/>行。莊嚴道果。乃至代衆生。受無量地獄苦。心不休
<lb ed="X" n="0345a15"/><lb ed="R093" n="0213a12"/>息。二攝善法精進。謂菩薩修六度時。不爲煩惱邪
<lb ed="X" n="0345a16"/><lb ed="R093" n="0213a13"/>見所動。攝世出世一切善法。心不放逸。三利益衆
<lb ed="X" n="0345a17"/><lb ed="R093" n="0213a14"/>生精進。謂菩薩於一切時。以種種法。化導衆生。滅
<lb ed="X" n="0345a18"/><lb ed="R093" n="0213a15"/>惡生善。縱經塵劫。心不疲倦。今以勇猛精進聯稱
<lb ed="X" n="0345a19"/><lb ed="R093" n="0213a16"/>者。由無怯無倦。始能遍<g ref="#CB15081">䇿</g>諸度。速成佛道。</p><p xml:id="pX33p0345a1917" cb:place="inline">禪中二
<lb ed="X" n="0345a20"/><lb ed="R093" n="0213a17"/>偈。與地藏十輪經中。三種定業輪義等。初偈離欲
<lb ed="X" n="0345a21"/><lb ed="R093" n="0213a18"/>等者。卽彼第一建立修習定業輪。謂定卽禪定。業
<lb ed="X" n="0345a22"/><lb ed="R093" n="0213b01"/>卽行業。輪有摧碾義。修禪者必。先離欲惡不善法。
<lb ed="X" n="0345a23"/><lb ed="R093" n="0213b02"/>有尋有伺。推破惑業。禪定轉深。則五通現前。故今
<lb ed="X" n="0345a24"/><lb ed="R093" n="0213b03"/>首明離欲。終示發通也。次偈卽彼第二建立誦習
<pb ed="X" xml:id="X33.0628.0345b" n="0345b"/>
<lb ed="X" n="0345b01"/><lb ed="R093" n="0213b04"/>業輪。謂由誦習大乘。心不散亂。卽能摧破惑業。今
<lb ed="X" n="0345b02"/><lb ed="R093" n="0213b05"/>於禪中。說偈至千萬之多。與彼始由誦習。終至破
<lb ed="X" n="0345b03"/><lb ed="R093" n="0213b06"/>惑義等。其第三建立營福業輪。偈雖未及。亦可含
<lb ed="X" n="0345b04"/><lb ed="R093" n="0213b07"/>於誦習中。以依敎修觀。最爲易故。又定心一念所
<lb ed="X" n="0345b05"/><lb ed="R093" n="0213b08"/>修。卽勝散心久遠所修。故可略。</p><p xml:id="pX33p0345b0513" cb:place="inline">智度中。初偈明自
<lb ed="X" n="0345b06"/><lb ed="R093" n="0213b09"/>利。由妙慧明徹。直窮理本故智深。由妙行熾然。了
<lb ed="X" n="0345b07"/><lb ed="R093" n="0213b10"/>法如幻。故志固。由決擇力。故能問。由明記力。故能
<lb ed="X" n="0345b08"/><lb ed="R093" n="0213b11"/>持。又見下二偈。承上禪智力。故定慧具。而利他行
<lb ed="X" n="0345b09"/><lb ed="R093" n="0213b12"/>顯。故縱倒嶽之機。傾湫之辯。轉化金剛心中諸大
<lb ed="X" n="0345b10"/><lb ed="R093" n="0213b13"/>士。以奢摩他。破諸魔衆。更復擊鼓<g ref="#CB15081">䇿</g>進。豎道場幡
<lb ed="X" n="0345b11"/><lb ed="R093" n="0213b14"/>而後<anchor xml:id="nkr_note_add_0345b1101" n="0345b1101"/><anchor xml:id="beg0345b1101" n="0345b1101"/>已<anchor xml:id="end0345b1101"/>也。</p><p xml:id="pX33p0345b1105" cb:place="inline">△二約不次問。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0345b12"/><lb ed="R093" n="0213b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0345b1201">又見菩薩寂然宴默<note place="inline">至</note>如天樹王其華開敷。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0345b13"/><lb ed="R093" n="0213b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0345b1301">科云不次者。麈餘云。光中所照。本無次第。如登高
<lb ed="X" n="0345b14"/><lb ed="R093" n="0213b17"/>而望九重。其中綠窗靑瑣。繡闥雕甍。金碧交輝。冠
<lb ed="X" n="0345b15"/><lb ed="R093" n="0213b18"/>蓋相映。耳目應接。不暇指點。衆妙無倫等。是故於
<lb ed="X" n="0345b16"/><lb ed="R093" n="0214a01"/>約次之後。但隨目之所擊。卽擧而爲言也。</p><p xml:id="pX33p0345b1617" cb:place="inline">初偈言
<lb ed="X" n="0345b17"/><lb ed="R093" n="0214a02"/>天龍敬不以爲喜者。緣勝定中。自具廣大寂靜妙
<lb ed="X" n="0345b18"/><lb ed="R093" n="0214a03"/>境。殊非天龍斯須之敬可動其心。故不爲喜。</p><p xml:id="pX33p0345b1818" cb:place="inline">林中
<lb ed="X" n="0345b19"/><lb ed="R093" n="0214a04"/>放光。無緣普度。偏言地獄者。劇苦先悲。如母愛子
<lb ed="X" n="0345b20"/><lb ed="R093" n="0214a05"/>病者偏憐。</p><p xml:id="pX33p0345b2005" cb:place="inline">次進偈中。意識<g ref="#CB15151">惛</g>熟曰睡。五情闇蔽。四
<lb ed="X" n="0345b21"/><lb ed="R093" n="0214a06"/>大放倚曰眠。此五蓋之一也。衆生以此睡眠因緣。
<lb ed="X" n="0345b22"/><lb ed="R093" n="0214a07"/>不能發生禪定善法。所以沉淪三界。今旣不睡。而
<lb ed="X" n="0345b23"/><lb ed="R093" n="0214a08"/>加經行。正四種三昧中之常行三昧也。梵語般舟
<lb ed="X" n="0345b24"/><lb ed="R093" n="0214a09"/>云佛立。立有三義。一佛威力。二三昧力。三行者功
<pb ed="X" xml:id="X33.0628.0345c" n="0345c"/>
<lb ed="X" n="0345c01"/><lb ed="R093" n="0214a10"/>德力。能於定中。見十方佛。在其前立。故云佛立。於
<lb ed="X" n="0345c02"/><lb ed="R093" n="0214a11"/>九旬內。不坐不臥。常行周旋。不息口稱彌陀聖號。
<lb ed="X" n="0345c03"/><lb ed="R093" n="0214a12"/>心想聖容。或先唱後想。或先想後唱。貴勿間斷。此
<lb ed="X" n="0345c04"/><lb ed="R093" n="0214a13"/>三昧力。極能斷除宿障。於諸功德。最爲第一。今人
<lb ed="X" n="0345c05"/><lb ed="R093" n="0214a14"/>見此不睡威儀。可以聳人視聽。動欲擧行。全不明
<lb ed="X" n="0345c06"/><lb ed="R093" n="0214a15"/>諳。經義應行。何事而反世務紛紜。幾成邀名射利
<lb ed="X" n="0345c07"/><lb ed="R093" n="0214a16"/>之術。殊可慨也。</p><p xml:id="pX33p0345c0707" cb:place="inline">戒偈中。卽智度十種戒中之二。以
<lb ed="X" n="0345c08"/><lb ed="R093" n="0214a17"/>初後而該中之八種。初無缺戒。此彼名全同。寶珠
<lb ed="X" n="0345c09"/><lb ed="R093" n="0214a18"/>有圓明意。卽彼第十具足戒也。</p><p xml:id="pX33p0345c0913" cb:place="inline">忍辱言力者。以忍
<lb ed="X" n="0345c10"/><lb ed="R093" n="0214b01"/>有生法之別。惡罵捶打。乃生忍中最粗之行相。故
<lb ed="X" n="0345c11"/><lb ed="R093" n="0214b02"/>特出之。</p><p xml:id="pX33p0345c1104" cb:place="inline">禪偈中。古云。離戲笑。是却掉悔蓋。離癡眷
<lb ed="X" n="0345c12"/><lb ed="R093" n="0214b03"/>屬。是除瞋葢。除亂却貪蓋。攝念除睡蓋。五蓋除而
<lb ed="X" n="0345c13"/><lb ed="R093" n="0214b04"/>所求可疾矣。歷億萬歲。若不出光照之一時。此乃
<lb ed="X" n="0345c14"/><lb ed="R093" n="0214b05"/>因光中之神力。攝九世而歸一念也。設因光照。而
<lb ed="X" n="0345c15"/><lb ed="R093" n="0214b06"/>知其久。此又因光。而發宿住智也。</p><p xml:id="pX33p0345c1514" cb:place="inline">次五偈。四事供
<lb ed="X" n="0345c16"/><lb ed="R093" n="0214b07"/>養三寶也。</p><p xml:id="pX33p0345c1605" cb:place="inline">次智中法本無言。故曰寂滅。然無言不
<lb ed="X" n="0345c17"/><lb ed="R093" n="0214b08"/>礙言。故可說。如空谷無聲。不妨響遍世間也。</p><p xml:id="pX33p0345c1718" cb:place="inline">由性
<lb ed="X" n="0345c18"/><lb ed="R093" n="0214b09"/>卽相故。可觀水成氷也。由相卽性。故無二相。氷成
<lb ed="X" n="0345c19"/><lb ed="R093" n="0214b10"/>水也。上偈約所觀境。此約能觀智。言無著者。由性
<lb ed="X" n="0345c20"/><lb ed="R093" n="0214b11"/>卽相故性離。由相卽性故相離。旣被妙觀所融。故
<lb ed="X" n="0345c21"/><lb ed="R093" n="0214b12"/>無所著。此偈亦可雙承上三。於所說法及所觀境。
<lb ed="X" n="0345c22"/><lb ed="R093" n="0214b13"/>皆不起法愛。故云無著。</p><p xml:id="pX33p0345c2210" cb:place="inline">涅槃中七偈。舍利有二種。
<lb ed="X" n="0345c23"/><lb ed="R093" n="0214b14"/>一者生身。卽佛滅後。由闍維而得者。本由五分妙
<lb ed="X" n="0345c24"/><lb ed="R093" n="0214b15"/>香熏所成就故。令一興供者。初獲千返生天之報。
<pb ed="X" xml:id="X33.0628.0346a" n="0346a"/>
<lb ed="X" n="0346a01"/><lb ed="R093" n="0214b16"/>終得無上佛果。二者法身舍利。卽契經也。然生身
<lb ed="X" n="0346a02"/><lb ed="R093" n="0214b17"/>實由法身而出。今但約供養。統以言之。次六偈。明
<lb ed="X" n="0346a03"/><lb ed="R093" n="0214b18"/>此人宿種勝因。今乃得値最上福田。是以不惜家
<lb ed="X" n="0346a04"/><lb ed="R093" n="0215a01"/>寶。廣興供養。所建之塔廟旣多。高廣之量復倍。內
<lb ed="X" n="0346a05"/><lb ed="R093" n="0215a02"/>外嚴飭。並用珠寶。以致八部同興供養。國界頗異
<lb ed="X" n="0346a06"/><lb ed="R093" n="0215a03"/>尋常。如天中之圓生樹王。於華開時。而天界之妙
<lb ed="X" n="0346a07"/><lb ed="R093" n="0215a04"/>好。更加殊特。</p><p xml:id="pX33p0346a0706" cb:place="inline">△三嘆光希有。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0346a08"/><lb ed="R093" n="0215a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0346a0801">佛放一光我及衆會<note place="inline">至</note>放一淨光照無量國。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0346a09"/><lb ed="R093" n="0215a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0346a0901">初偈總指光中之所見。次言能照之奇特。實由神
<lb ed="X" n="0346a10"/><lb ed="R093" n="0215a07"/>通智慧之希有。是故於一淨光。卽照無量國。令法
<lb ed="X" n="0346a11"/><lb ed="R093" n="0215a08"/>會於不可見聞處。而有見聞。於不可知覺處。而有
<lb ed="X" n="0346a12"/><lb ed="R093" n="0215a09"/>知覺。是知前文雖似問所照之境。而實問能照之
<lb ed="X" n="0346a13"/><lb ed="R093" n="0215a10"/>光也。</p><p xml:id="pX33p0346a1303" cb:place="inline">△四釋難啓問。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0346a14"/><lb ed="R093" n="0215a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0346a1401">我等見此得未曾有<note place="inline">至</note>瞻察仁者爲說何等。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0346a15"/><lb ed="R093" n="0215a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0346a1501">初半結前。次半啓後。請決下之四偈。准古釋文殊
<lb ed="X" n="0346a16"/><lb ed="R093" n="0215a13"/>四種伏難者。謂文殊心內搆難。其意有三。一此瑞
<lb ed="X" n="0346a17"/><lb ed="R093" n="0215a14"/>希有。不可倉卒輕判。二智衆如海。謙光推高。三靳
<lb ed="X" n="0346a18"/><lb ed="R093" n="0215a15"/>固前却生衆渴仰。故以伏難拒之。彌勒彰灼釋難。
<lb ed="X" n="0346a19"/><lb ed="R093" n="0215a16"/>意亦有三。一瑞大疑大。若不預釋。恐妨正說。二智
<lb ed="X" n="0346a20"/><lb ed="R093" n="0215a17"/>衆雖多。機在仁者。三闔衆瞻仁。立誠頗重。所以彰
<lb ed="X" n="0346a21"/><lb ed="R093" n="0215a18"/>言釋難請令時答初伏難者。因請主云。佛子文殊。
<lb ed="X" n="0346a22"/><lb ed="R093" n="0215b01"/>願決衆疑。文殊仍此。啓初伏難云。汝云衆疑。衆未
<lb ed="X" n="0346a23"/><lb ed="R093" n="0215b02"/>曾疑。若疑應問。衆旣不疑。我何所決。彌勒卽以第
<lb ed="X" n="0346a24"/><lb ed="R093" n="0215b03"/>一偈釋云。四衆欣仰。瞻仁及我。及我欲我問。瞻仁
<pb ed="X" xml:id="X33.0628.0346b" n="0346b"/>
<lb ed="X" n="0346b01"/><lb ed="R093" n="0215b04"/>欲得仁答。文殊因此啓第二難云。衆旣有疑。不易
<lb ed="X" n="0346b02"/><lb ed="R093" n="0215b05"/>可答。待佛出定。然後爲答。彌勒復以第二偈釋云。
<lb ed="X" n="0346b03"/><lb ed="R093" n="0215b06"/>若有疑在懷。憂兕不泰。應以時答。如來啓定。知在
<lb ed="X" n="0346b04"/><lb ed="R093" n="0215b07"/>何時。故請時答。決疑令喜。文殊因此。啓第三難。我
<lb ed="X" n="0346b05"/><lb ed="R093" n="0215b08"/>與仁者。同居學地。欲測佛意。微共籌量。獨令我答。
<lb ed="X" n="0346b06"/><lb ed="R093" n="0215b09"/>於理不可。彌勒復以第三偈釋云。我亦微心下忖。
<lb ed="X" n="0346b07"/><lb ed="R093" n="0215b10"/>踟躇兩楹。爲說妙法。爲當授記。文殊因此。啓第四
<lb ed="X" n="0346b08"/><lb ed="R093" n="0215b11"/>難。若如汝說。卽是決疑。何煩我答。彌勒復以第四
<lb ed="X" n="0346b09"/><lb ed="R093" n="0215b12"/>偈釋云。安得以我猶豫之心。判此大事。故云。示諸
<lb ed="X" n="0346b10"/><lb ed="R093" n="0215b13"/>佛土。此非小緣。文殊伏難旣窮。謙光亦止。此發問
<lb ed="X" n="0346b11"/><lb ed="R093" n="0215b14"/>中。文殊伏難是潛。彌勒四釋爲顯。則文殊爲賓。彌
<lb ed="X" n="0346b12"/><lb ed="R093" n="0215b15"/>勒爲主矣。</p><p xml:id="pX33p0346b1205" cb:place="inline">又瞻仁乃意索也。爲欲說此等。乃口索
<lb ed="X" n="0346b13"/><lb ed="R093" n="0215b16"/>也。然在法說名索果記。在喩說明索果車也。</p><p xml:id="pX33p0346b1318" cb:place="inline">末偈。
<lb ed="X" n="0346b14"/><lb ed="R093" n="0215b17"/>結成衆請。</p><p xml:id="pX33p0346b1405" cb:place="inline">懸序中。明如來之光有多種。獨以爲說
<lb ed="X" n="0346b15"/><lb ed="R093" n="0215b18"/>法華所放之光。爲希有光者。以能發起大事因緣
<lb ed="X" n="0346b16"/><lb ed="R093" n="0216a01"/>故也。</p><p xml:id="pX33p0346b1603" cb:place="inline">△二文殊原古以答二。初長文。二頌文。初三。
<lb ed="X" n="0346b17"/><lb ed="R093" n="0216a02"/>初惟忖略答。二詳示所同。三會通結答。</p><p xml:id="pX33p0346b1716" cb:place="inline">今初。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0346b18"/><lb ed="R093" n="0216a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0346b1801">爾時<name role="" type="person">文殊師利</name><note place="inline">至</note>難信之法故現斯瑞。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0346b19"/><lb ed="R093" n="0216a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0346b1901">文殊古佛。旣迹示等覺。則智屬比觀。故曰惟忖。惟
<lb ed="X" n="0346b20"/><lb ed="R093" n="0216a05"/>卽思量。惟昔如今也。忖卽籌度。忖今如昔也。由古
<lb ed="X" n="0346b21"/><lb ed="R093" n="0216a06"/>今之時雖異。而古今所見之瑞則同。故以初一句。
<lb ed="X" n="0346b22"/><lb ed="R093" n="0216a07"/>約法標。語彌勒曰。由我惟昔於見瑞。後卽聞大法。
<lb ed="X" n="0346b23"/><lb ed="R093" n="0216a08"/>故忖今佛。於現瑞後。亦應演說大法。文殊且以此
<lb ed="X" n="0346b24"/><lb ed="R093" n="0216a09"/>擬說。大法一句。略答所問。而決彌勒及大衆之疑。
<pb ed="X" xml:id="X33.0628.0346c" n="0346c"/>
<lb ed="X" n="0346c01"/><lb ed="R093" n="0216a10"/>下復以三喩。疊釋說大。所以謂世尊在昔。爲諸衆
<lb ed="X" n="0346c02"/><lb ed="R093" n="0216a11"/>生。說三乘法。雖令各獲果證。然非大法。故擬此後。
<lb ed="X" n="0346c03"/><lb ed="R093" n="0216a12"/>應有一味平等法雨。普潤人華。同圓極果。故以喩
<lb ed="X" n="0346c04"/><lb ed="R093" n="0216a13"/>釋曰。將雨大法雨。而爲溥潤。又世尊在昔。爲諸菩
<lb ed="X" n="0346c05"/><lb ed="R093" n="0216a14"/>薩。雖說大乘法。而有五性差別。亦非大法。故擬此
<lb ed="X" n="0346c06"/><lb ed="R093" n="0216a15"/>後。自應改號點權卽實。開顯一乘。故喩釋曰。將吹
<lb ed="X" n="0346c07"/><lb ed="R093" n="0216a16"/>大法螺。而爲改號。又世尊在昔。雖依一性。爲說一
<lb ed="X" n="0346c08"/><lb ed="R093" n="0216a17"/>乘。猶未彰灼顯廢昔權。而於實體。終屬不足。亦非
<lb ed="X" n="0346c09"/><lb ed="R093" n="0216a18"/>大法。故擬此後。直捨方便。<anchor xml:id="nkr_note_add_0346c0901" n="0346c0901"/><anchor xml:id="beg0346c0901" n="0346c0901"/>但<anchor xml:id="end0346c0901"/>說無上。指歸寶所。故
<lb ed="X" n="0346c10"/><lb ed="R093" n="0216b01"/>喩釋曰。將擊大法鼓。而爲<g ref="#CB15081">䇿</g>進。末乃結云。特以雨
<lb ed="X" n="0346c11"/><lb ed="R093" n="0216b02"/>能普潤。螺能改號。鼓能<g ref="#CB15081">䇿</g>進。皆大法中所具之義。
<lb ed="X" n="0346c12"/><lb ed="R093" n="0216b03"/>我故擬世尊於出定後。當演大法中之實義。要之
<lb ed="X" n="0346c13"/><lb ed="R093" n="0216b04"/>由我昔在光中於見所未見。後卽聞所未聞。旣今
<lb ed="X" n="0346c14"/><lb ed="R093" n="0216b05"/>得如昔見。亦應當聞希有矣。統上三喩一結。總釋
<lb ed="X" n="0346c15"/><lb ed="R093" n="0216b06"/>標中欲說大法一句之旨。而決其疑耳。下詳示所
<lb ed="X" n="0346c16"/><lb ed="R093" n="0216b07"/>同一大段。不過引古。證成欲說大法之意也。</p><p xml:id="pX33p0346c1618" cb:place="inline">問前
<lb ed="X" n="0346c17"/><lb ed="R093" n="0216b08"/>彌勒約二事騰疑。何今止答說法耶。答。說法授記。
<lb ed="X" n="0346c18"/><lb ed="R093" n="0216b09"/>皆一大事攝。旣說大法。於領解後。必爲授記。故可
<lb ed="X" n="0346c19"/><lb ed="R093" n="0216b10"/>略也。</p><p xml:id="pX33p0346c1903" cb:place="inline">諸善男子下。先以曾見。略證說大之擬見。非
<lb ed="X" n="0346c20"/><lb ed="R093" n="0216b11"/>胸臆言。咸聞難信者。由諸會衆。皆是一類自小之
<lb ed="X" n="0346c21"/><lb ed="R093" n="0216b12"/>大之機。而謂定有三乘五性之別。若聞十方國土
<lb ed="X" n="0346c22"/><lb ed="R093" n="0216b13"/>中。唯有一乘之語。則眞爲難信矣。欲說難信故。現
<lb ed="X" n="0346c23"/><lb ed="R093" n="0216b14"/>希有之瑞。</p><p xml:id="pX33p0346c2305" cb:place="inline">△二詳示所同三。初因機設敎與今佛
<lb ed="X" n="0346c24"/><lb ed="R093" n="0216b15"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0346c2401" n="0346c2401"/><anchor xml:id="beg0346c2401" n="0346c2401"/>已<anchor xml:id="end0346c2401"/>同。二入定放光與今佛現同。三說法授記今佛
<pb ed="X" xml:id="X33.0628.0347a" n="0347a"/>
<lb ed="X" n="0347a01"/><lb ed="R093" n="0216b16"/>當同。</p><p xml:id="pX33p0347a0103" cb:place="inline">今初。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0347a02"/><lb ed="R093" n="0216b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0347a0201">諸善男子如過去<note place="inline">至</note>所可說法初中後善。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0347a03"/><lb ed="R093" n="0216b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0347a0301">豎論時分。除現前一念。爲現在外。<anchor xml:id="nkr_note_add_0347a0301" n="0347a0301"/><anchor xml:id="beg0347a0301" n="0347a0301"/>已<anchor xml:id="end0347a0301"/>往者名過去。
<lb ed="X" n="0347a04"/><lb ed="R093" n="0217a01"/>將至者名爲未來。阿僧祇云無數。劫波云時分。今
<lb ed="X" n="0347a05"/><lb ed="R093" n="0217a02"/>指過去無量無邊不可思議無數劫之前。爾時有
<lb ed="X" n="0347a06"/><lb ed="R093" n="0217a03"/>佛降靈。別號日月燈明。會懸引玄贊云。日有二能。
<lb ed="X" n="0347a07"/><lb ed="R093" n="0217a04"/>一導明。二成熟。月有二能。一除熱。二淸凉。燈有二
<lb ed="X" n="0347a08"/><lb ed="R093" n="0217a05"/>能。一破暗。二傳照。別號以此彰名者。表彼佛能導
<lb ed="X" n="0347a09"/><lb ed="R093" n="0217a06"/>迷至覺。成器熟根。除煩惱之熱。得涅槃之凉。永破
<lb ed="X" n="0347a10"/><lb ed="R093" n="0217a07"/>愚癡化生傳法也。緣日月之照。不足以喩彼佛之
<lb ed="X" n="0347a11"/><lb ed="R093" n="0217a08"/>智明。復加以能照屈曲之燈。聊借三光片。喩難思
<lb ed="X" n="0347a12"/><lb ed="R093" n="0217a09"/>之智。故曰日月燈明。</p><p xml:id="pX33p0347a1209" cb:place="inline">如來下。十種通號也。以佛佛
<lb ed="X" n="0347a13"/><lb ed="R093" n="0217a10"/>道同。皆具此十。故十號之文。佈於一經。茲於經初。
<lb ed="X" n="0347a14"/><lb ed="R093" n="0217a11"/>合當廣略釋之。略則無虗妄名如來。良福田名應
<lb ed="X" n="0347a15"/><lb ed="R093" n="0217a12"/>供。知法名正徧知。具三明名明行足。不還來名善
<lb ed="X" n="0347a16"/><lb ed="R093" n="0217a13"/>逝。知衆生國土名世間解。無與等名無上士。調他
<lb ed="X" n="0347a17"/><lb ed="R093" n="0217a14"/>心名調御丈夫。爲衆生眼名天人師。知三聚名佛。
<lb ed="X" n="0347a18"/><lb ed="R093" n="0217a15"/>具此十德。名世間尊。若依佛說十號經廣釋者。則
<lb ed="X" n="0347a19"/><lb ed="R093" n="0217a16"/>合世間解無上士。以爲一號。雖有開合。其義則一。
<lb ed="X" n="0347a20"/><lb ed="R093" n="0217a17"/>今兩存之。一如來義有三。謂法報應。金剛經云。無
<lb ed="X" n="0347a21"/><lb ed="R093" n="0217a18"/>所從來。亦無所去。此法身如來也。轉法輪論云。第
<lb ed="X" n="0347a22"/><lb ed="R093" n="0217b01"/>一義諦名如。正覺名來。此報身如來也。成實論云。
<lb ed="X" n="0347a23"/><lb ed="R093" n="0217b02"/>乘如實道。來成正覺。此應身如來也。二應供。謂萬
<lb ed="X" n="0347a24"/><lb ed="R093" n="0217b03"/>行圓成。福德具足。應受天上人間供養。饒益有情
<pb ed="X" xml:id="X33.0628.0347b" n="0347b"/>
<lb ed="X" n="0347b01"/><lb ed="R093" n="0217b04"/>故。三正遍知。謂以一切智。於一切法。無不了知故。
<lb ed="X" n="0347b02"/><lb ed="R093" n="0217b05"/>又以一切法平等。開覺一切衆生。成無上覺故。號
<lb ed="X" n="0347b03"/><lb ed="R093" n="0217b06"/>正等覺。四明行足。明卽三明。行卽身口意。正眞淸
<lb ed="X" n="0347b04"/><lb ed="R093" n="0217b07"/>淨。於自願力。一切之行。善修滿足故。五善逝者。卽
<lb ed="X" n="0347b05"/><lb ed="R093" n="0217b08"/>妙往義。謂以無量智慧。能斷諸惑。妙出世間。能趣
<lb ed="X" n="0347b06"/><lb ed="R093" n="0217b09"/>佛果故。六世間解。無上士。世間解者。諸世出世間。
<lb ed="X" n="0347b07"/><lb ed="R093" n="0217b10"/>因果諸法。無不解了也。無上士者。謂業惑淨盡。更
<lb ed="X" n="0347b08"/><lb ed="R093" n="0217b11"/>無所斷。於人天凡聖之中。第一最上無等故。號世
<lb ed="X" n="0347b09"/><lb ed="R093" n="0217b12"/>間解無上士。七調御丈夫。謂具大丈夫力用。而說
<lb ed="X" n="0347b10"/><lb ed="R093" n="0217b13"/>種種諸法。調伏御制一切衆生。令離垢染。得涅槃
<lb ed="X" n="0347b11"/><lb ed="R093" n="0217b14"/>故。八天人師。謂非獨與四衆爲師。所有天上人間。
<lb ed="X" n="0347b12"/><lb ed="R093" n="0217b15"/>魔王外道。釋梵天龍。悉皆皈命。爲弟子故。九佛云
<lb ed="X" n="0347b13"/><lb ed="R093" n="0217b16"/>覺。謂智慧具足。三覺圓滿故。十世尊。謂以智慧等
<lb ed="X" n="0347b14"/><lb ed="R093" n="0217b17"/>法。破貪嗔癡。滅生死苦。得無上覺。世出世間。皆尊
<lb ed="X" n="0347b15"/><lb ed="R093" n="0217b18"/>重故。於時彼佛。旣現身輪。復以口輪。騰音聲輪。演
<lb ed="X" n="0347b16"/><lb ed="R093" n="0218a01"/>說正法。而被一類漸機。令其由小之大。初中後三
<lb ed="X" n="0347b17"/><lb ed="R093" n="0218a02"/>時所說。皆能契理契機。無往而不善也。然三善之
<lb ed="X" n="0347b18"/><lb ed="R093" n="0218a03"/>名。遍於諸經。釋義亦別。今欲切照下文。當以所說
<lb ed="X" n="0347b19"/><lb ed="R093" n="0218a04"/>聲聞緣覺菩薩三乘法門。卽爲三善。應作通別二
<lb ed="X" n="0347b20"/><lb ed="R093" n="0218a05"/>義。而釋通者。則初說四諦。能令聞者。得聲聞乘故
<lb ed="X" n="0347b21"/><lb ed="R093" n="0218a06"/>善。次說因緣。令得緣覺乘故善。後說六度。令得一
<lb ed="X" n="0347b22"/><lb ed="R093" n="0218a07"/>切智故善。此以彼佛一代聖敎。約通義分爲三善
<lb ed="X" n="0347b23"/><lb ed="R093" n="0218a08"/>也。若別明者。則三乘法門。應各具三善。初說聲聞
<lb ed="X" n="0347b24"/><lb ed="R093" n="0218a09"/>乘。以知苦斷集爲初善。修八正道爲中善。證滅名
<pb ed="X" xml:id="X33.0628.0347c" n="0347c"/>
<lb ed="X" n="0347c01"/><lb ed="R093" n="0218a10"/>後善。說因緣令觀流轉還滅爲初善。修七十七智
<lb ed="X" n="0347c02"/><lb ed="R093" n="0218a11"/>爲中善。證滅名後善。若菩薩則以不捨菩提心爲
<lb ed="X" n="0347c03"/><lb ed="R093" n="0218a12"/>初善。不念下乘爲中善。迴向一切智名後善。</p><p xml:id="pX33p0347c0318" cb:place="inline">其義
<lb ed="X" n="0347c04"/><lb ed="R093" n="0218a13"/>下。顯說法之德相。其義深遠者。謂能引發利益安
<lb ed="X" n="0347c05"/><lb ed="R093" n="0218a14"/>樂故。其語巧妙。謂善緝綴名等身故。不與外道共
<lb ed="X" n="0347c06"/><lb ed="R093" n="0218a15"/>故純一。義豐圓滿故無雜。一刹那自性解脫故淸
<lb ed="X" n="0347c07"/><lb ed="R093" n="0218a16"/>淨。多刹那相續。亦解脫故鮮白。梵行相者。謂八聖
<lb ed="X" n="0347c08"/><lb ed="R093" n="0218a17"/>道支。以滅諦名梵。道諦名行。此之八道。與滅爲因
<lb ed="X" n="0347c09"/><lb ed="R093" n="0218a18"/>故。曰梵行之相。</p><p xml:id="pX33p0347c0907" cb:place="inline">爲求下。正引初佛因機設敎。顯<anchor xml:id="nkr_note_add_0347c0901" n="0347c0901"/><anchor xml:id="beg0347c0901" n="0347c0901"/>已<anchor xml:id="end0347c0901"/>
<lb ed="X" n="0347c10"/><lb ed="R093" n="0218b01"/>同也。四諦者。四卽苦集滅道之四也。諦乃審諦誠
<lb ed="X" n="0347c11"/><lb ed="R093" n="0218b02"/>諦義。謂以析空觀諦審。佛說世間之苦集。出世之
<lb ed="X" n="0347c12"/><lb ed="R093" n="0218b03"/>滅道。皆是眞誠諦實之語。故依之修行。卽度生死
<lb ed="X" n="0347c13"/><lb ed="R093" n="0218b04"/>至涅槃。辟支佛云緣覺。以所覺十二支。皆名因緣
<lb ed="X" n="0347c14"/><lb ed="R093" n="0218b05"/>者。由展轉感果爲因。互相由藉爲緣故。如以過去
<lb ed="X" n="0347c15"/><lb ed="R093" n="0218b06"/>無明行二支爲因。感現在識名色六入觸受五支
<lb ed="X" n="0347c16"/><lb ed="R093" n="0218b07"/>爲果。復由現果中。起愛取有三支。爲現在因。感未
<lb ed="X" n="0347c17"/><lb ed="R093" n="0218b08"/>來生及老死二支爲果。三世相續。循環不<anchor xml:id="nkr_note_add_0347c1701" n="0347c1701"/><anchor xml:id="beg0347c1701" n="0347c1701"/>已<anchor xml:id="end0347c1701"/>。以故
<lb ed="X" n="0347c18"/><lb ed="R093" n="0218b09"/>十二俱名因緣也。是故聞此法門。於緣有覺。故名
<lb ed="X" n="0347c19"/><lb ed="R093" n="0218b10"/>辟支佛。六波羅密者。六卽施戒忍進禪智之六也。
<lb ed="X" n="0347c20"/><lb ed="R093" n="0218b11"/>波羅密云到彼岸。煩惱大海。以生死爲此岸。涅槃
<lb ed="X" n="0347c21"/><lb ed="R093" n="0218b12"/>爲彼岸。若能以施戒等六。爲舟楫爲浮囊。則可免
<lb ed="X" n="0347c22"/><lb ed="R093" n="0218b13"/>煩惱海之漂沉。而度彼岸。令得菩提。成一切種智。
<lb ed="X" n="0347c23"/><lb ed="R093" n="0218b14"/>種智卽佛智。謂能以一種智。知一切道。一切種也。
<lb ed="X" n="0347c24"/><lb ed="R093" n="0218b15"/>上引一佛因機設敎。與今佛<anchor xml:id="nkr_note_add_0347c2401" n="0347c2401"/><anchor xml:id="beg0347c2401" n="0347c2401"/>已<anchor xml:id="end0347c2401"/>同。</p><p xml:id="pX33p0347c2414" cb:place="inline">次復下。更引二
<pb ed="X" xml:id="X33.0628.0348a" n="0348a"/>
<lb ed="X" n="0348a01"/><lb ed="R093" n="0218b16"/>萬佛。亦與今佛<anchor xml:id="nkr_note_add_0348a0101" n="0348a0101"/><anchor xml:id="beg0348a0101" n="0348a0101"/>已<anchor xml:id="end0348a0101"/>同。二萬佛同號者。或是因中同
<lb ed="X" n="0348a02"/><lb ed="R093" n="0218b17"/>時開解。同蒙記莂。與今五百弟子。得同號普明之
<lb ed="X" n="0348a03"/><lb ed="R093" n="0218b18"/>記者相等。頗羅墮云利根。以彼佛現身。時非五濁
<lb ed="X" n="0348a04"/><lb ed="R093" n="0219a01"/>故。從道德姓中。捨家出家。具十號稱法王。而說初
<lb ed="X" n="0348a05"/><lb ed="R093" n="0219a02"/>中後善之法。</p><p xml:id="pX33p0348a0506" cb:place="inline">△二放光入定與今佛現同四。初王
<lb ed="X" n="0348a06"/><lb ed="R093" n="0219a03"/>子發心出家。二如來說經入定。三如來放光現瑞。
<lb ed="X" n="0348a07"/><lb ed="R093" n="0219a04"/>四大衆騰疑欲決。</p><p xml:id="pX33p0348a0708" cb:place="inline">今初。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0348a08"/><lb ed="R093" n="0219a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0348a0801">其最後佛未出家時<note place="inline">至</note><anchor xml:id="nkr_note_add_0348a0801" n="0348a0801"/><anchor xml:id="beg0348a0801" n="0348a0801"/>已<anchor xml:id="end0348a0801"/>於千萬佛所植諸善本。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0348a09"/><lb ed="R093" n="0219a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0348a0901">王子之名。皆在俗所起者。謂心之所嚮曰意。有意
<lb ed="X" n="0348a10"/><lb ed="R093" n="0219a07"/>者。非質稟中耎之。無所嚮者也。善意者。意之無惡
<lb ed="X" n="0348a11"/><lb ed="R093" n="0219a08"/>也。無量意者。意在廣遠。而非淺近劣識者比也。寶
<lb ed="X" n="0348a12"/><lb ed="R093" n="0219a09"/>意者知自重其意。不敢苟趨也。增意者增高其意。
<lb ed="X" n="0348a13"/><lb ed="R093" n="0219a10"/>不甘於卑微也。除疑意者。卽意所向。而能決諸惑
<lb ed="X" n="0348a14"/><lb ed="R093" n="0219a11"/>也。響意者。敏捷如響之應聲也。法意者。意惟在法。
<lb ed="X" n="0348a15"/><lb ed="R093" n="0219a12"/>不在非法也。後云發大乘意。咸由此在世意。而起
<lb ed="X" n="0348a16"/><lb ed="R093" n="0219a13"/>出世意也。</p><p xml:id="pX33p0348a1605" cb:place="inline">一四天下。乃爲一金輪所王。旣威德自
<lb ed="X" n="0348a17"/><lb ed="R093" n="0219a14"/>在。各領四天下。下妙光法師。爲人演說。劫滿八十。
<lb ed="X" n="0348a18"/><lb ed="R093" n="0219a15"/>足見彼佛所化之土。不獨疆域之廣。更見人之壽
<lb ed="X" n="0348a19"/><lb ed="R093" n="0219a16"/>命亦長矣。竊謂八子旣捨王位出家。則顯彼佛是
<lb ed="X" n="0348a20"/><lb ed="R093" n="0219a17"/>刹利種姓。似與二萬佛。不同一姓。父王成佛。由於
<lb ed="X" n="0348a21"/><lb ed="R093" n="0219a18"/>出家故。亦隨出家。發大乘意。卽發菩提心。修梵行
<lb ed="X" n="0348a22"/><lb ed="R093" n="0219b01"/>是自利。爲法師是利他。八子所以能於現前一身。
<lb ed="X" n="0348a23"/><lb ed="R093" n="0219b02"/><g ref="#CB15111">覷</g>破世緣。才一捨家。卽具二利者。緣彼<anchor xml:id="nkr_note_add_0348a2301" n="0348a2301"/><anchor xml:id="beg0348a2301" n="0348a2301"/>已<anchor xml:id="end0348a2301"/>於過去
<lb ed="X" n="0348a24"/><lb ed="R093" n="0219b03"/>多佛所。植衆善本。乃得如是。</p><p xml:id="pX33p0348a2412" cb:place="inline">△二如來說經入定。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X33.0628.0348b" n="0348b"/>
<lb ed="X" n="0348b01"/><lb ed="R093" n="0219b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0348b0101">是時日月燈明佛<note place="inline">至</note>歡喜合掌一心觀佛。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0348b02"/><lb ed="R093" n="0219b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0348b0201">欲顯法華一實相理。而先說無量義者。乃密示原
<lb ed="X" n="0348b03"/><lb ed="R093" n="0219b06"/>始要終意也。令悟無量義。旣始從一實相生。則實
<lb ed="X" n="0348b04"/><lb ed="R093" n="0219b07"/>相中妙義無窮。而無窮之義。未有往而不復者。是
<lb ed="X" n="0348b05"/><lb ed="R093" n="0219b08"/>故彼佛先說無量義經。復入無量義處三昧。由此
<lb ed="X" n="0348b06"/><lb ed="R093" n="0219b09"/>三昧。能觀無相理故。處謂處所。蓋無量諸法。卽是
<lb ed="X" n="0348b07"/><lb ed="R093" n="0219b10"/>實相。實相卽無量義。故說眞理名處。復爲敎所詮
<lb ed="X" n="0348b08"/><lb ed="R093" n="0219b11"/>顯。故經名義。爲智所詮定名義。處爲智所親證。</p><p xml:id="pX33p0348b0819" cb:place="inline">是
<lb ed="X" n="0348b09"/><lb ed="R093" n="0219b12"/>時下。明天地現瑞。大衆歡喜也。問。世尊說經入定。
<lb ed="X" n="0348b10"/><lb ed="R093" n="0219b13"/>何器界亦現瑞耶。答。緣諸法會。白無始來。於衆生
<lb ed="X" n="0348b11"/><lb ed="R093" n="0219b14"/>世界。生纏縛故。乃於器界。不能超越。今由卽心之
<lb ed="X" n="0348b12"/><lb ed="R093" n="0219b15"/>佛。度卽心之衆生。先以智拔。次以定動。令其得未
<lb ed="X" n="0348b13"/><lb ed="R093" n="0219b16"/>會有。則正報<anchor xml:id="nkr_note_add_0348b1301" n="0348b1301"/><anchor xml:id="beg0348b1301" n="0348b1301"/>已<anchor xml:id="end0348b1301"/>有發蒙之兆故。令依報亦將化成
<lb ed="X" n="0348b14"/><lb ed="R093" n="0219b17"/>無上知覺。而先現此相故。首楞云。根塵同源。縛脫
<lb ed="X" n="0348b15"/><lb ed="R093" n="0219b18"/>無二。</p><p xml:id="pX33p0348b1503" cb:place="inline">△三如來放光現瑞。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0348b16"/><lb ed="R093" n="0220a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0348b1601">爾時如來放眉間<note place="inline">至</note>如今所見是諸佛土。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0348b17"/><lb ed="R093" n="0220a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0348b1701">二萬佛序。<anchor xml:id="nkr_note_add_0348b1701" n="0348b1701"/><anchor xml:id="beg0348b1701" n="0348b1701"/>已<anchor xml:id="end0348b1701"/>同現同。最後佛序。出定說經。始終互
<lb ed="X" n="0348b18"/><lb ed="R093" n="0220a03"/>略。譯人高手。</p><p xml:id="pX33p0348b1806" cb:place="inline">△四大衆騰疑欲決。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0348b19"/><lb ed="R093" n="0220a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0348b1901">彌勒當知爾時會中<note place="inline">至</note>欲知此光所爲因緣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0348b20"/><lb ed="R093" n="0220a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0348b2001">樂欲聽法人。皆稱菩薩者。擬是結集人。據<anchor xml:id="nkr_note_add_0348b2001" n="0348b2001"/><anchor xml:id="beg0348b2001" n="0348b2001"/>已<anchor xml:id="end0348b2001"/>經開
<lb ed="X" n="0348b21"/><lb ed="R093" n="0220a06"/>顯得記後。而稱之者。所動之疑。全因光相之希有
<lb ed="X" n="0348b22"/><lb ed="R093" n="0220a07"/>而發故。獨以光爲問。而他非所急也。</p><p xml:id="pX33p0348b2215" cb:place="inline">△三說法授
<lb ed="X" n="0348b23"/><lb ed="R093" n="0220a08"/>記與今佛當同四。初出所說經名。二明說經時分。
<lb ed="X" n="0348b24"/><lb ed="R093" n="0220a09"/>三明唱滅付<anchor xml:id="nkr_note_add_0348b2401" n="0348b2401"/><anchor xml:id="beg0348b2401" n="0348b2401"/>囑<anchor xml:id="end0348b2401"/>。四明弘經作佛。</p><p xml:id="pX33p0348b2413" cb:place="inline">今初。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X33.0628.0348c" n="0348c"/>
<lb ed="X" n="0348c01"/><lb ed="R093" n="0220a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0348c0101">時有菩薩名曰妙光<note place="inline">至</note>敎菩薩法佛所護念。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0348c02"/><lb ed="R093" n="0220a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0348c0201">智光微妙。能導權實二機。故曰妙光。因妙光而說
<lb ed="X" n="0348c03"/><lb ed="R093" n="0220a12"/>者。由妙光能以自心爲智燈。燭經之幽致。且善爲
<lb ed="X" n="0348c04"/><lb ed="R093" n="0220a13"/>傳化故。大乘經。乃諸佛敎化菩薩法門之通稱也。
<lb ed="X" n="0348c05"/><lb ed="R093" n="0220a14"/>論列大乘有十七種名。今文具三。妙法蓮華之名。
<lb ed="X" n="0348c06"/><lb ed="R093" n="0220a15"/>在第十六。取蓮華爲喩者。蓋此妙法。權實一體。而
<lb ed="X" n="0348c07"/><lb ed="R093" n="0220a16"/>蓮華則華果同時。可喩妙法雙融之義。第四名敎
<lb ed="X" n="0348c08"/><lb ed="R093" n="0220a17"/>菩薩法者。謂此妙理。能化一切善根成熟菩薩。隨
<lb ed="X" n="0348c09"/><lb ed="R093" n="0220a18"/>順法器。令得佛果故。第五名佛所護念者。謂實相
<lb ed="X" n="0348c10"/><lb ed="R093" n="0220b01"/>妙理。生佛等有。佛雖先覺。每欲開示。但以衆生根
<lb ed="X" n="0348c11"/><lb ed="R093" n="0220b02"/>鈍。不敢輕示故。爲佛所護念也。</p><p xml:id="pX33p0348c1113" cb:place="inline">△二明說經時分。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0348c12"/><lb ed="R093" n="0220b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0348c1201">六十小劫不起於座<note place="inline">至</note>若身若心而生懈倦。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0348c13"/><lb ed="R093" n="0220b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0348c1301">彼佛於一時一處說經。與今佛之二處三會不同。
<lb ed="X" n="0348c14"/><lb ed="R093" n="0220b05"/>如食頃者。外蒙佛加。內與理冥。故令六根齊轉法
<lb ed="X" n="0348c15"/><lb ed="R093" n="0220b06"/>華。頓超時劫之外。雖經久遠。得如食頃。</p><p xml:id="pX33p0348c1516" cb:place="inline">△三明唱
<lb ed="X" n="0348c16"/><lb ed="R093" n="0220b07"/>滅付<anchor xml:id="nkr_note_add_0348c1601" n="0348c1601"/><anchor xml:id="beg0348c1601" n="0348c1601"/>囑<anchor xml:id="end0348c1601"/>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0348c17"/><lb ed="R093" n="0220b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0348c1701">日月燈明佛於六十小劫<note place="inline">至</note>入無餘涅槃。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0348c18"/><lb ed="R093" n="0220b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0348c1801">古謂六十小劫。最後一日。晨旦說經竟。便唱滅者。
<lb ed="X" n="0348c19"/><lb ed="R093" n="0220b10"/>顯彼時所化之機。校今爲勝。不似我佛更須捃拾
<lb ed="X" n="0348c20"/><lb ed="R093" n="0220b11"/>入無餘等者。以圓斷界內界外二障之子果故。</p><p xml:id="pX33p0348c2019" cb:place="inline">時
<lb ed="X" n="0348c21"/><lb ed="R093" n="0220b12"/>有下。爲德藏授補處記。於十號中。略擧其三。令大
<lb ed="X" n="0348c22"/><lb ed="R093" n="0220b13"/>會有所依止也。問。德藏所受之記。明是補處。文中
<lb ed="X" n="0348c23"/><lb ed="R093" n="0220b14"/>全無授聲聞記之說。何以科云說法授記。與今佛
<lb ed="X" n="0348c24"/><lb ed="R093" n="0220b15"/>當同耶。答。科准彌勒所擬。故雙擧。文殊准標辭而
<pb ed="X" xml:id="X33.0628.0349a" n="0349a"/>
<lb ed="X" n="0349a01"/><lb ed="R093" n="0220b16"/>釋。故可略也。</p><p xml:id="pX33p0349a0106" cb:place="inline">△四明弘經作佛二。初明利根弘經。
<lb ed="X" n="0349a02"/><lb ed="R093" n="0220b17"/>二明鈍根弘經。</p><p xml:id="pX33p0349a0207" cb:place="inline">今初。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0349a03"/><lb ed="R093" n="0220b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0349a0301">佛滅度後妙光菩薩<note place="inline">至</note>其最後成佛者名曰然燈。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0349a04"/><lb ed="R093" n="0221a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0349a0401">妙光弘經。滿八十劫。足見彼時。人壽甚長。不屬五
<lb ed="X" n="0349a05"/><lb ed="R093" n="0221a02"/>濁。然前言六十。與今八十。皆約今顯古。以見時之
<lb ed="X" n="0349a06"/><lb ed="R093" n="0221a03"/>久。須知彼時人壽。卽以今之一劫。准爲彼之一日。
<lb ed="X" n="0349a07"/><lb ed="R093" n="0221a04"/>亦未可知。而華嚴次第校諸刹時分。有日劫相倍
<lb ed="X" n="0349a08"/><lb ed="R093" n="0221a05"/>之。別可以參看。佛滅後。八子皆師妙光者。以妙光
<lb ed="X" n="0349a09"/><lb ed="R093" n="0221a06"/>是不可思議人。如初出定因妙光而有說者。由彼
<lb ed="X" n="0349a10"/><lb ed="R093" n="0221a07"/>佛旣別爲一類漸機。<anchor xml:id="nkr_note_add_0349a1001" n="0349a1001"/><anchor xml:id="beg0349a1001" n="0349a1001"/>已<anchor xml:id="end0349a1001"/>說三乘。今至成熟。當爲會
<lb ed="X" n="0349a11"/><lb ed="R093" n="0221a08"/>歸一乘。非妙光。不能互相鼓揚。故因妙光而普吿
<lb ed="X" n="0349a12"/><lb ed="R093" n="0221a09"/>一切。今其弘通於佛滅後。又非妙光。不能堅固無
<lb ed="X" n="0349a13"/><lb ed="R093" n="0221a10"/>上。故皆師之。最後成佛名然燈。皆展轉得補處記
<lb ed="X" n="0349a14"/><lb ed="R093" n="0221a11"/>者。有以世代祖孫論者。陋矣。</p><p xml:id="pX33p0349a1412" cb:place="inline">△二明鈍根弘經。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0349a15"/><lb ed="R093" n="0221a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0349a1501">八百弟子中有一人<note place="inline">至</note>供養恭敬尊重讚歎。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0349a16"/><lb ed="R093" n="0221a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0349a1601">心游於外。不達諸法如幻。始於利養。深生貪著。於
<lb ed="X" n="0349a17"/><lb ed="R093" n="0221a14"/>諸經典。縱有信心樂欲讀誦。由無勝解故不通利。
<lb ed="X" n="0349a18"/><lb ed="R093" n="0221a15"/>由無明記故多忘失。遂被世輕。加以求名之號。更
<lb ed="X" n="0349a19"/><lb ed="R093" n="0221a16"/>緣法音經耳。成聞之力。亦得漸次種善。得値多佛。</p>
<lb ed="X" n="0349a20"/><lb ed="R093" n="0221a17"/><p xml:id="pX33p0349a2001">上引初後二佛互顯。三同文中。但示佛佛道同。必
<lb ed="X" n="0349a21"/><lb ed="R093" n="0221a18"/>說大法。以決衆疑之大略。倘逢緣卽配曰。此如今
<lb ed="X" n="0349a22"/><lb ed="R093" n="0221b01"/>之某。又如今之某。則法王亦不得於法自在矣。何
<lb ed="X" n="0349a23"/><lb ed="R093" n="0221b02"/>也。以法屬死常故思之。</p><p xml:id="pX33p0349a2310" cb:place="inline">△三會通結答。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0349a24"/><lb ed="R093" n="0221b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0349a2401">彌勒當知爾時妙光菩薩<note place="inline">至</note>敎菩薩法佛所護念。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X33.0628.0349b" n="0349b"/>
<lb ed="X" n="0349b01"/><lb ed="R093" n="0221b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0349b0101">由會通文。則知前於二萬佛中。獨引最後佛。而明
<lb ed="X" n="0349b02"/><lb ed="R093" n="0221b05"/>現同當同者。彌勒於彼。始得參預法會故。其先後
<lb ed="X" n="0349b03"/><lb ed="R093" n="0221b06"/>說小說大一事。旣亦在昔。同見同聞。何以獨令我
<lb ed="X" n="0349b04"/><lb ed="R093" n="0221b07"/>答。是故覿面指名。決列今佛定後。亦必相同。</p><p xml:id="pX33p0349b0418" cb:place="inline">△二
<lb ed="X" n="0349b05"/><lb ed="R093" n="0221b08"/>偈文三。初頌入定放光。二頌出定說法。三結判勸
<lb ed="X" n="0349b06"/><lb ed="R093" n="0221b09"/>待。</p><p xml:id="pX33p0349b0602" cb:place="inline">今初。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0349b07"/><lb ed="R093" n="0221b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0349b0701">爾時<name role="" type="person">文殊師利</name>於大衆中欲重宣此義而說偈言。</p>
<lb ed="X" n="0349b08"/><lb ed="R093" n="0221b11"/><p xml:id="pX33p0349b0801">我念過去世<note place="inline">至</note>各各自相問是事何因緣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0349b09"/><lb ed="R093" n="0221b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0349b0901">共十八頌半。初曰我念者。文殊以大智。窮刹那際。
<lb ed="X" n="0349b10"/><lb ed="R093" n="0221b13"/>其未至者。尙能攝歸現前。況<anchor xml:id="nkr_note_add_0349b1001" n="0349b1001"/><anchor xml:id="beg0349b1001" n="0349b1001"/>已<anchor xml:id="end0349b1001"/>曾經。自應隨念炳
<lb ed="X" n="0349b11"/><lb ed="R093" n="0221b14"/>著於心。故曰我念。則凡昔所有諸緣。並從此念中。
<lb ed="X" n="0349b12"/><lb ed="R093" n="0221b15"/>一一指出。此下諸偈。與彌勒問中大同。但前無天
<lb ed="X" n="0349b13"/><lb ed="R093" n="0221b16"/>鼓鳴略也。其古今之不同處。惟玻瓈色與今之金
<lb ed="X" n="0349b14"/><lb ed="R093" n="0221b17"/>色耳。</p><p xml:id="pX33p0349b1403" cb:place="inline">知法寂滅。則不可說。而又說法求道者。無言
<lb ed="X" n="0349b15"/><lb ed="R093" n="0221b18"/>不礙言故。又法卽色心等法。當體卽是實相。故口
<lb ed="X" n="0349b16"/><lb ed="R093" n="0222a01"/>欲言而辭喪。心將緣而慮忘。諸相圓滅。惟智所知。</p>
<lb ed="X" n="0349b17"/><lb ed="R093" n="0222a02"/><p xml:id="pX33p0349b1701">△二出定說法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0349b18"/><lb ed="R093" n="0222a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0349b1801">天人所奉尊<note place="inline">至</note>妙光法師者今則我身是。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0349b19"/><lb ed="R093" n="0222a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0349b1901">彼佛出定。卽以世間眼贊。則正法眼藏。俱屬妙光
<lb ed="X" n="0349b20"/><lb ed="R093" n="0222a05"/>矣。</p><p xml:id="pX33p0349b2002" cb:place="inline">六十劫不起座。是說法之時。亦如今以七載紀
<lb ed="X" n="0349b21"/><lb ed="R093" n="0222a06"/>我佛說法華時也。彼佛最後垂範。獨以精進二字
<lb ed="X" n="0349b22"/><lb ed="R093" n="0222a07"/>爲誡者。由未見一善。從懶墮懈怠中生故。</p><p xml:id="pX33p0349b2217" cb:place="inline">無漏實
<lb ed="X" n="0349b23"/><lb ed="R093" n="0222a08"/>相者。以無生滅等行相。故名實相。體卽性淨涅槃。
<lb ed="X" n="0349b24"/><lb ed="R093" n="0222a09"/>性淨者。謂智雖能證。而不能淨。以無法可滅故。本
<pb ed="X" xml:id="X33.0628.0349c" n="0349c"/>
<lb ed="X" n="0349c01"/><lb ed="R093" n="0222a10"/>性淨故。又惑漏雖能依。而不能染。以無法可生故。
<lb ed="X" n="0349c02"/><lb ed="R093" n="0222a11"/>性本淨故。今取一分離過義。名無漏實相。下句復
<lb ed="X" n="0349c03"/><lb ed="R093" n="0222a12"/>取一分能證智義。名通達之心。</p><p xml:id="pX33p0349c0313" cb:place="inline">問。據其次作佛。仍
<lb ed="X" n="0349c04"/><lb ed="R093" n="0222a13"/>是記補處。豈彼竟不授二乘記耶。答。有二意。一<anchor xml:id="nkr_note_add_0349c0401" n="0349c0401"/><anchor xml:id="beg0349c0401" n="0349c0401"/>已<anchor xml:id="end0349c0401"/>
<lb ed="X" n="0349c05"/><lb ed="R093" n="0222a14"/>如上。擬說法與授記。本是一事。故屬可略。一或因
<lb ed="X" n="0349c06"/><lb ed="R093" n="0222a15"/>彼時非五濁。衆生諸根猛利故。一聞開解。便知一
<lb ed="X" n="0349c07"/><lb ed="R093" n="0222a16"/>切法。卽心自性成就。慧身不由他悟。此上上機。何
<lb ed="X" n="0349c08"/><lb ed="R093" n="0222a17"/>勞更與授記。</p><p xml:id="pX33p0349c0806" cb:place="inline">薪盡火滅。喩方便淨涅槃也。謂能感
<lb ed="X" n="0349c09"/><lb ed="R093" n="0222a18"/>之機如薪。隨機之應如火。由能感見佛聞法之善
<lb ed="X" n="0349c10"/><lb ed="R093" n="0222b01"/>根旣盡。而如來之應形。亦隨之而滅。並從無生滅
<lb ed="X" n="0349c11"/><lb ed="R093" n="0222b02"/>圓寂體中。而巧示有生滅。是名方便淨也。</p><p xml:id="pX33p0349c1117" cb:place="inline">結會古
<lb ed="X" n="0349c12"/><lb ed="R093" n="0222b03"/>今校長文稍廣者。正見此段因緣。本是我與汝。在
<lb ed="X" n="0349c13"/><lb ed="R093" n="0222b04"/>昔同所見者。又文殊恐四衆。疑其所引事。屬久遠。
<lb ed="X" n="0349c14"/><lb ed="R093" n="0222b05"/>無復可稽。故將彼時同會之人。並渠之往跡。班班
<lb ed="X" n="0349c15"/><lb ed="R093" n="0222b06"/>指出。以證所引。見非虗誕。此正以今人證往事。以
<lb ed="X" n="0349c16"/><lb ed="R093" n="0222b07"/>往事證<anchor xml:id="nkr_note_add_0349c1601" n="0349c1601"/><anchor xml:id="beg0349c1601" n="0349c1601"/>己<anchor xml:id="end0349c1601"/>所判也。</p><p xml:id="pX33p0349c1608" cb:place="inline">△三結判勸待。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0349c17"/><lb ed="R093" n="0222b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0349c1701">我見燈明佛<note place="inline">至</note>佛當爲除斷今盡無有餘。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0349c18"/><lb ed="R093" n="0222b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0349c1801">前彌勒以偈伏難。令文殊必定有答。今文殊亦以
<lb ed="X" n="0349c19"/><lb ed="R093" n="0222b10"/>四偈。斷伏疑。使彌勒莫復更問。初疑者。因文殊廣
<lb ed="X" n="0349c20"/><lb ed="R093" n="0222b11"/>引先佛曾說法華。故彌勒潛疑欲問。諸佛赴緣。人
<lb ed="X" n="0349c21"/><lb ed="R093" n="0222b12"/>時各異。古佛雖名法華。今佛何必如此。文殊卽以
<lb ed="X" n="0349c22"/><lb ed="R093" n="0222b13"/>第一偈斷云。我見燈明佛。本光瑞如此。以是。知今
<lb ed="X" n="0349c23"/><lb ed="R093" n="0222b14"/>佛欲說法華經。彌勒因此。又疑自有名同義同。自
<lb ed="X" n="0349c24"/><lb ed="R093" n="0222b15"/>有名同義異。此名何所顯召。文殊卽以第二偈斷
<pb ed="X" xml:id="X33.0628.0350a" n="0350a"/>
<lb ed="X" n="0350a01"/><lb ed="R093" n="0222b16"/>云。今相如本瑞。是諸佛方便。今佛放光明。助發實
<lb ed="X" n="0350a02"/><lb ed="R093" n="0222b17"/>相義。彌勒因此。又疑實相無相。何人能會。文殊乃
<lb ed="X" n="0350a03"/><lb ed="R093" n="0222b18"/>以第三偈斷云。諸人今當知。合掌一心待。佛當雨
<lb ed="X" n="0350a04"/><lb ed="R093" n="0223a01"/>法雨。充足求道者。彌勒因此。又疑佛雨法雨。止洽
<lb ed="X" n="0350a05"/><lb ed="R093" n="0223a02"/>菩薩。亦潤二乘。文殊卽以第四偈斷云。諸求三乘
<lb ed="X" n="0350a06"/><lb ed="R093" n="0223a03"/>人。若有疑悔者。佛當爲除斷。彌勒聯翩搆難。文殊
<lb ed="X" n="0350a07"/><lb ed="R093" n="0223a04"/>頻煩爲斷。旣事窮理盡。卽得之於懷。可謂善於問
<lb ed="X" n="0350a08"/><lb ed="R093" n="0223a05"/>答。具二莊嚴。</p><p xml:id="pX33p0350a0806" cb:place="inline">前彌勒。以四偈通伏難。廼光宅之巧
<lb ed="X" n="0350a09"/><lb ed="R093" n="0223a06"/>思。今文殊。答中亦以四偈斷伏疑。乃天台之巧思。
<lb ed="X" n="0350a10"/><lb ed="R093" n="0223a07"/>並錄之。以見其長。</p><p xml:id="pX33p0350a1008" cb:place="inline">前問中有索果記意。今答中佛
<lb ed="X" n="0350a11"/><lb ed="R093" n="0223a08"/>當雨法雨。卽許與義也。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0350a12"/><lb ed="R093" n="0223a09"/>
<lb ed="X" n="0350a13"/><lb ed="R093" n="0223a10"/><cb:juan fun="close" n="1a"><cb:jhead>妙法蓮華經科拾卷第一上</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0350a14"/>
<lb ed="X" n="0350a15"/>
<lb ed="X" n="0350a16"/><lb ed="R093" n="0223a12"/><cb:juan fun="open" n="1b"><cb:mulu type="卷" n="1b">第一之下</cb:mulu><cb:jhead>妙法蓮華經科拾卷第一<note place="inline">之下</note></cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0350a17"/>
<lb ed="X" n="0350a18"/><lb ed="R093" n="0223a13"/><byline cb:type="other">姚秦三藏法師　鳩摩羅什奉　詔譯</byline>
<lb ed="X" n="0350a19"/><lb ed="R093" n="0223a14"/><byline cb:type="author">西蜀沙門　佛閑勖<g ref="#CB15117">𠁼</g>大師　立科</byline>
<lb ed="X" n="0350a20"/><lb ed="R093" n="0223a15"/><byline cb:type="author">門人　智一雪墩　拾遺</byline>
<lb ed="X" n="0350a21"/><lb ed="R093" n="0223a16"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">方便品第二</cb:mulu><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0350a2101">△二約近跡垂化開權顯實令悟一乘門三。初法
<lb ed="X" n="0350a22"/><lb ed="R093" n="0223a17"/>說授記。二喩說授記。三因緣授記。初二。初法說。二
<lb ed="X" n="0350a23"/><lb ed="R093" n="0223a18"/>授記。初二。初無問略說顯諸佛智敎甚深。二三請
<lb ed="X" n="0350a24"/><lb ed="R093" n="0223b01"/>廣說顯佛乘唯一無餘。</p><p xml:id="pX33p0350a2410" cb:place="inline">初二。初自歎以衆以顯衆
<pb ed="X" xml:id="X33.0628.0350b" n="0350b"/>
<lb ed="X" n="0350b01"/><lb ed="R093" n="0223b02"/>生不知。二自止以顯能知唯佛。</p><p xml:id="pX33p0350b0113" cb:place="inline">初二。初總歎諸佛
<lb ed="X" n="0350b02"/><lb ed="R093" n="0223b03"/>智敎。二別歎自證智敎。初三。初雙標。二雙徵。三雙
<lb ed="X" n="0350b03"/><lb ed="R093" n="0223b04"/>釋。</p><p xml:id="pX33p0350b0302" cb:place="inline">今初。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0350b04"/><lb ed="R093" n="0223b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0350b0401">方便品第二</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0350b05"/><lb ed="R093" n="0223b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0350b0501">正宗分初。以方便兩字。題品之首者。蓋以今之妙
<lb ed="X" n="0350b06"/><lb ed="R093" n="0223b07"/>法。有能攝取一類漸機。令入佛慧之善巧故。竊謂。
<lb ed="X" n="0350b07"/><lb ed="R093" n="0223b08"/>妙法蓮華四字。固是一經之都名。而方便二字。復
<lb ed="X" n="0350b08"/><lb ed="R093" n="0223b09"/>是題中之要旨。原古德見世之蓮華。有爲蓮故華
<lb ed="X" n="0350b09"/><lb ed="R093" n="0223b10"/>意。遂取出。以喩妙法爲實施權之用。作方便之前
<lb ed="X" n="0350b10"/><lb ed="R093" n="0223b11"/>相。又以見有華開蓮現意。更可取喩妙法開權顯
<lb ed="X" n="0350b11"/><lb ed="R093" n="0223b12"/>實之用。而作方便之正體。是故譯家進收在昔所
<lb ed="X" n="0350b12"/><lb ed="R093" n="0223b13"/>施之權。以爲所開所顯。而以今能開能顯之妙法。
<lb ed="X" n="0350b13"/><lb ed="R093" n="0223b14"/>特授方便之名。以能決了昔之覆相故。以能點昔
<lb ed="X" n="0350b14"/><lb ed="R093" n="0223b15"/>之三權。卽是一實故。大約此中所有開顯文字。皆
<lb ed="X" n="0350b15"/><lb ed="R093" n="0223b16"/>從甚深方便之所流。故以方便。而揭品目也。其第
<lb ed="X" n="0350b16"/><lb ed="R093" n="0223b17"/>二週。不過爲未了者。更藉譬喩。以喩此方便。第三
<lb ed="X" n="0350b17"/><lb ed="R093" n="0223b18"/>週。不過引昔緣之未墜。而顯有今之方便也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0350b18"/><lb ed="R093" n="0224a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0350b1801">爾時世尊從三昧<note place="inline">至</note>辟支佛所不能知。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0350b19"/><lb ed="R093" n="0224a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0350b1901">如來十八不共法中之第五。無不定心。謂如來行
<lb ed="X" n="0350b20"/><lb ed="R093" n="0224a03"/>住坐臥。恒不離甚深勝定。今言起定者。示於定內
<lb ed="X" n="0350b21"/><lb ed="R093" n="0224a04"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0350b2101" n="0350b2101"/><anchor xml:id="beg0350b2101" n="0350b2101"/>已<anchor xml:id="end0350b2101"/>自緣理鑒機。定起之言。無不機投理契矣。又不
<lb ed="X" n="0350b22"/><lb ed="R093" n="0224a05"/>共中之十三。一切身業。隨智慧行。謂佛現諸勝相。
<lb ed="X" n="0350b23"/><lb ed="R093" n="0224a06"/>調伏衆生等。今明起定之威儀。而曰安詳者。殆顯
<lb ed="X" n="0350b24"/><lb ed="R093" n="0224a07"/>身業勝相中一種。舒徐之貌耳。吿舍利者。將欲破
<pb ed="X" xml:id="X33.0628.0350c" n="0350c"/>
<lb ed="X" n="0350c01"/><lb ed="R093" n="0224a08"/>小故。先呼智首。以撼羣機也。</p><p xml:id="pX33p0350c0112" cb:place="inline">諸佛下。先嘆二深也。
<lb ed="X" n="0350c02"/><lb ed="R093" n="0224a09"/>夫靈山一會。本爲開顯而設。今於未開顯之前。卽
<lb ed="X" n="0350c03"/><lb ed="R093" n="0224a10"/>嘆二深者。由迷者不達妙法。權實雙融。卽權卽實
<lb ed="X" n="0350c04"/><lb ed="R093" n="0224a11"/>之旨。而返認權爲實。不復前進故。先嘆其不知。而
<lb ed="X" n="0350c05"/><lb ed="R093" n="0224a12"/>令動執生疑。以爲發悟之基。何爲二深。謂證道及
<lb ed="X" n="0350c06"/><lb ed="R093" n="0224a13"/>敎道也。證卽諸佛能證實相之智道。今由智外無
<lb ed="X" n="0350c07"/><lb ed="R093" n="0224a14"/>如故。唯約能證言。又此智中雖權實雙融。復由實
<lb ed="X" n="0350c08"/><lb ed="R093" n="0224a15"/>外無權故。且約實智言。亦是自行方便。遂不對機。
<lb ed="X" n="0350c09"/><lb ed="R093" n="0224a16"/>而暵其甚深無量。以能豎窮實相之淵底故。又橫
<lb ed="X" n="0350c10"/><lb ed="R093" n="0224a17"/>該其涯際故。</p><p xml:id="pX33p0350c1006" cb:place="inline">其智下。嘆敎道深也。敎卽阿含。本是
<lb ed="X" n="0350c11"/><lb ed="R093" n="0224a18"/>妙智所流故。嘆敎卽嘆智也。而以門爲喩者。生公
<lb ed="X" n="0350c12"/><lb ed="R093" n="0224b01"/>云。夫知智在說。說則爲門等。卽指諸佛在昔。所施
<lb ed="X" n="0350c13"/><lb ed="R093" n="0224b02"/>三乘之敎。令秉此者。可爲入實之漸。無奈諸人不
<lb ed="X" n="0350c14"/><lb ed="R093" n="0224b03"/>識如來設權之別意。而反認權以爲究竟。是故嘆
<lb ed="X" n="0350c15"/><lb ed="R093" n="0224b04"/>智慧門之難解難入。此是利他方便故。對機而興
<lb ed="X" n="0350c16"/><lb ed="R093" n="0224b05"/>嘆也。下頌說不退菩薩。亦不能知。今由二乘執重
<lb ed="X" n="0350c17"/><lb ed="R093" n="0224b06"/>故特擧聲聞辟支也。</p><p xml:id="pX33p0350c1709" cb:place="inline">△二雙徵。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0350c18"/><lb ed="R093" n="0224b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0350c1801">所以者何。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0350c19"/><lb ed="R093" n="0224b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0350c1901">此句雙徵何故實智甚深。而慧門又難入。</p><p xml:id="pX33p0350c1917" cb:place="inline">△三雙
<lb ed="X" n="0350c20"/><lb ed="R093" n="0224b09"/>釋。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0350c21"/><lb ed="R093" n="0224b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0350c2101">佛曾親近百千萬億<note place="inline">至</note>隨宜所說意趣難解。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0350c22"/><lb ed="R093" n="0224b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0350c2201">佛曾下。先釋實智所以深者。由近佛之多故。福足
<lb ed="X" n="0350c23"/><lb ed="R093" n="0224b12"/>而轉。資種智之深。由盡行諸佛之道法故。令妙慧
<lb ed="X" n="0350c24"/><lb ed="R093" n="0224b13"/>滿足。共濟其深也。復次近佛。卽瞻其化儀而行道。
<pb ed="X" xml:id="X33.0628.0351a" n="0351a"/>
<lb ed="X" n="0351a01"/><lb ed="R093" n="0224b14"/>由聆其化法。以諸如來。有如是之妙因故。令果智
<lb ed="X" n="0351a02"/><lb ed="R093" n="0224b15"/>豎橫匹測。</p><p xml:id="pX33p0351a0205" cb:place="inline">勇猛下釋權智。上以難解難入。嘆慧門
<lb ed="X" n="0351a03"/><lb ed="R093" n="0224b16"/>之深。今釋二難之所以。緣諸二乘。不能勇猛精進
<lb ed="X" n="0351a04"/><lb ed="R093" n="0224b17"/>故。難解難入。由我往昔遍<g ref="#CB15081">䇿</g>諸度。勇猛精進。是以
<lb ed="X" n="0351a05"/><lb ed="R093" n="0224b18"/>解所難解。入所難入。而於因中。<anchor xml:id="nkr_note_add_0351a0501" n="0351a0501"/><anchor xml:id="beg0351a0501" n="0351a0501"/>已<anchor xml:id="end0351a0501"/>得名稱普聞。而
<lb ed="X" n="0351a06"/><lb ed="R093" n="0225a01"/>澤被無疆矣。此約勇進。釋得深之所以也。</p><p xml:id="pX33p0351a0617" cb:place="inline">成就下
<lb ed="X" n="0351a07"/><lb ed="R093" n="0225a02"/>結成二深。謂由此廣大因緣故。致果上得此甚深
<lb ed="X" n="0351a08"/><lb ed="R093" n="0225a03"/>未曾有法。此結實智也。復由體大用大。致隨宜所
<lb ed="X" n="0351a09"/><lb ed="R093" n="0225a04"/>說之意趣。故皆難解。所以難解者。以是四種意趣
<lb ed="X" n="0351a10"/><lb ed="R093" n="0225a05"/>中之別意意趣。故經云。雖復說三乘。但爲敎菩薩。
<lb ed="X" n="0351a11"/><lb ed="R093" n="0225a06"/>卽別意也。</p><p xml:id="pX33p0351a1105" cb:place="inline">△二別嘆自證智敎三。初約權智釋敎
<lb ed="X" n="0351a12"/><lb ed="R093" n="0225a07"/>顯益。二約實智徧收總嘆。三約二利雙結二智。</p>
<lb ed="X" n="0351a13"/><lb ed="R093" n="0225a08"/><p xml:id="pX33p0351a1301">今初。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0351a14"/><lb ed="R093" n="0225a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0351a1401">舍利弗吾從成佛<anchor xml:id="nkr_note_add_0351a1401" n="0351a1401"/><anchor xml:id="beg0351a1401" n="0351a1401"/>已<anchor xml:id="end0351a1401"/>來<note place="inline">至</note>知見波羅蜜皆以具足。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0351a15"/><lb ed="R093" n="0225a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0351a1501">初句所標之佛。且指菩提場道成之身。<anchor xml:id="nkr_note_add_0351a1501" n="0351a1501"/><anchor xml:id="beg0351a1501" n="0351a1501"/>已<anchor xml:id="end0351a1501"/>來二字
<lb ed="X" n="0351a16"/><lb ed="R093" n="0225a11"/>顯曾經之時。種種下。亦且指此身所演之敎。因緣
<lb ed="X" n="0351a17"/><lb ed="R093" n="0225a12"/>是能起法會之由。譬喩是況顯正說之助。言敎卽
<lb ed="X" n="0351a18"/><lb ed="R093" n="0225a13"/>是正說。凡所對機。若於正說。有所未明。卽加以譬
<lb ed="X" n="0351a19"/><lb ed="R093" n="0225a14"/>喩。或更藉過未因緣。而始有惺處。則三週說式。不
<lb ed="X" n="0351a20"/><lb ed="R093" n="0225a15"/>獨一經有矣。方便字應對上。三外凡有攝取衆生
<lb ed="X" n="0351a21"/><lb ed="R093" n="0225a16"/>之善巧。皆名方便。如冥加及光相等。皆約種種及
<lb ed="X" n="0351a22"/><lb ed="R093" n="0225a17"/>無數說者。以衆生處處著故。不達諸法實義。故非
<lb ed="X" n="0351a23"/><lb ed="R093" n="0225a18"/>以種種因緣。及無數方便。斷不能令其得益也。</p><p xml:id="pX33p0351a2319" cb:place="inline">所
<lb ed="X" n="0351a24"/><lb ed="R093" n="0225b01"/>以下。釋能令得益之因。由如來果上之方便。若道
<pb ed="X" xml:id="X33.0628.0351b" n="0351b"/>
<lb ed="X" n="0351b01"/><lb ed="R093" n="0225b02"/>種之知。法眼之見。究盡藥病。<anchor xml:id="nkr_note_add_0351b0101" n="0351b0101"/><anchor xml:id="beg0351b0101" n="0351b0101"/>已<anchor xml:id="end0351b0101"/>到彼岸故。</p><p xml:id="pX33p0351b0117" cb:place="inline">△二約
<lb ed="X" n="0351b02"/><lb ed="R093" n="0225b03"/>實智遍收總嘆。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0351b03"/><lb ed="R093" n="0225b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0351b0301">舍利弗如來知見<note place="inline">至</note>成就一切未曾有法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0351b04"/><lb ed="R093" n="0225b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0351b0401">文亦先標次釋。舍利弗如來。不但利他之權智。究
<lb ed="X" n="0351b05"/><lb ed="R093" n="0225b06"/>竟具足。卽自證之佛知佛見。莫不廣大深遠。豎窮
<lb ed="X" n="0351b06"/><lb ed="R093" n="0225b07"/>橫遍。</p><p xml:id="pX33p0351b0603" cb:place="inline">無量下。以能具德。釋深廣之由。如膏益盈。而
<lb ed="X" n="0351b07"/><lb ed="R093" n="0225b08"/>炷益徹也。以凡佛地中。所有之四無量心。四無礙
<lb ed="X" n="0351b08"/><lb ed="R093" n="0225b09"/>辨。十力四無所畏。深禪大定。諸解脫門。諸三昧門。
<lb ed="X" n="0351b09"/><lb ed="R093" n="0225b10"/>莫不深入。以致無際可窮。若更括之。卽一切未曾
<lb ed="X" n="0351b10"/><lb ed="R093" n="0225b11"/>有法。悉皆成就。是故知見。廣而更廣等。</p><p xml:id="pX33p0351b1016" cb:place="inline">△三約二
<lb ed="X" n="0351b11"/><lb ed="R093" n="0225b12"/>利雙結二智。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0351b12"/><lb ed="R093" n="0225b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0351b1201">舍利弗如來能種種分別<note place="inline">至</note>未曾有法佛悉成就。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0351b13"/><lb ed="R093" n="0225b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0351b1301">初節以悅所利。結顯能利之權智。<anchor xml:id="nkr_note_add_0351b1301" n="0351b1301"/><anchor xml:id="beg0351b1301" n="0351b1301"/>已<anchor xml:id="end0351b1301"/>得曲盡善巧
<lb ed="X" n="0351b14"/><lb ed="R093" n="0225b15"/>故。非二乘之所能知。</p><p xml:id="pX33p0351b1409" cb:place="inline">次節取要。結顯實智。由悉成
<lb ed="X" n="0351b15"/><lb ed="R093" n="0225b16"/>就自利未曾有法故。令實智廣大深遠。更非二乘
<lb ed="X" n="0351b16"/><lb ed="R093" n="0225b17"/>等所能知者耳。</p><p xml:id="pX33p0351b1607" cb:place="inline">△二自止以顯能知唯佛二。初長
<lb ed="X" n="0351b17"/><lb ed="R093" n="0225b18"/>文。二偈文。</p><p xml:id="pX33p0351b1705" cb:place="inline">今初。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0351b18"/><lb ed="R093" n="0226a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0351b1801">止舍利弗不須復說<note place="inline">至</note>如是本末究竟等。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0351b19"/><lb ed="R093" n="0226a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0351b1901">止猶杜也。上未曾有法。乃亡言之境也。非親證者。
<lb ed="X" n="0351b20"/><lb ed="R093" n="0226a03"/>縱傾河辨爲說。決不能知。故藉以響止響之辭。而
<lb ed="X" n="0351b21"/><lb ed="R093" n="0226a04"/>自杜其口曰止。不須復說。欲答徵中。以難解釋。不
<lb ed="X" n="0351b22"/><lb ed="R093" n="0226a05"/>說之故。而文有二轉。一以是第一希有。故難解。二
<lb ed="X" n="0351b23"/><lb ed="R093" n="0226a06"/>以難解釋不說。縱說亦不知故。其能知者。唯佛與
<lb ed="X" n="0351b24"/><lb ed="R093" n="0226a07"/>佛。其所究盡者。卽諸法實相。此句出第一希有之
<pb ed="X" xml:id="X33.0628.0351c" n="0351c"/>
<lb ed="X" n="0351c01"/><lb ed="R093" n="0226a08"/>體也。意謂。若自高遠求之。無怪其難解。今於極尋
<lb ed="X" n="0351c02"/><lb ed="R093" n="0226a09"/>常法中。皆忽略於當下。特爲拈出。方見第一希有
<lb ed="X" n="0351c03"/><lb ed="R093" n="0226a10"/>諸法。豈非尋常諸法當體。卽是實相。寧非難解。</p><p xml:id="pX33p0351c0319" cb:place="inline">何
<lb ed="X" n="0351c04"/><lb ed="R093" n="0226a11"/>等諸法卽實相。所謂諸法有如是相。表於外。如是
<lb ed="X" n="0351c05"/><lb ed="R093" n="0226a12"/>性。據於內。六根之體。功能之力。施設之作。親生之
<lb ed="X" n="0351c06"/><lb ed="R093" n="0226a13"/>因。疎助之緣。赴感之果。滿果之報。皆有始終本末
<lb ed="X" n="0351c07"/><lb ed="R093" n="0226a14"/>究竟處。雖法法互遍十界。悉是如來妙智。所究盡
<lb ed="X" n="0351c08"/><lb ed="R093" n="0226a15"/>處。旣諸法卽相性等。而相性卽實相。豈非希有。又
<lb ed="X" n="0351c09"/><lb ed="R093" n="0226a16"/>豈離於當下。類此而推。則現前之松直棘曲。鵠白
<lb ed="X" n="0351c10"/><lb ed="R093" n="0226a17"/>烏玄。無非實相。我故曰。諸法實相。皆我之所得。爾
<lb ed="X" n="0351c11"/><lb ed="R093" n="0226a18"/>輩之所昧者。據此則一乘平等之旨。<anchor xml:id="nkr_note_add_0351c1101" n="0351c1101"/><anchor xml:id="beg0351c1101" n="0351c1101"/>已<anchor xml:id="end0351c1101"/>躍然於言
<lb ed="X" n="0351c12"/><lb ed="R093" n="0226b01"/>外矣。</p><p xml:id="pX33p0351c1203" cb:place="inline">問。前自嘆中。旣約智說。今自止中。何約實相
<lb ed="X" n="0351c13"/><lb ed="R093" n="0226b02"/>言耶。答此正終實敎中。理事無礙之旨。由智外無
<lb ed="X" n="0351c14"/><lb ed="R093" n="0226b03"/>如故。初文約智。由離所證。無能證故。今但約理明。
<lb ed="X" n="0351c15"/><lb ed="R093" n="0226b04"/>其猶離水無氷。離氷無水。同成一味義也。</p><p xml:id="pX33p0351c1517" cb:place="inline">△二偈
<lb ed="X" n="0351c16"/><lb ed="R093" n="0226b05"/>文五。初頌衆生不知。二頌能知唯佛。三申明衆生
<lb ed="X" n="0351c17"/><lb ed="R093" n="0226b06"/>不知。四申明能知唯佛。五結實勸信。</p><p xml:id="pX33p0351c1715" cb:place="inline">今初。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0351c18"/><lb ed="R093" n="0226b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0351c1801">爾時世尊欲重宣此義而說偈言。</p>
<lb ed="X" n="0351c19"/><lb ed="R093" n="0226b08"/><p xml:id="pX33p0351c1901">世雄不可量<note place="inline">至</note>及佛諸餘法無能測量者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0351c20"/><lb ed="R093" n="0226b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0351c2001">一切衆生。皆雌伏於煩惱山中。唯諸佛。以雄猛實
<lb ed="X" n="0351c21"/><lb ed="R093" n="0226b10"/>智。斷盡煩惱。證窮實相。超出有頂。乃可稱爲世雄。
<lb ed="X" n="0351c22"/><lb ed="R093" n="0226b11"/>況復具足無量功德。詎諸世間所能測量者。</p><p xml:id="pX33p0351c2218" cb:place="inline">△二
<lb ed="X" n="0351c23"/><lb ed="R093" n="0226b12"/>頌能知唯佛。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0351c24"/><lb ed="R093" n="0226b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0351c2401">本從無數佛<note place="inline">至</note>除諸菩薩衆信力堅固者。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X33.0628.0352a" n="0352a"/>
<lb ed="X" n="0352a01"/><lb ed="R093" n="0226b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0352a0101">二佛因中。雖具行諸道。而於妙法。猶然難見難了。
<lb ed="X" n="0352a02"/><lb ed="R093" n="0226b15"/>直經多劫行道。<anchor xml:id="nkr_note_add_0352a0201" n="0352a0201"/><anchor xml:id="beg0352a0201" n="0352a0201"/>已<anchor xml:id="end0352a0201"/>於果位中。始能悉知悉見。如此
<lb ed="X" n="0352a03"/><lb ed="R093" n="0226b16"/>言絕果報等。唯我及十方佛。乃能知此卽相無相。
<lb ed="X" n="0352a04"/><lb ed="R093" n="0226b17"/>卽言亡言之旨。豈諸衆生。可以取解。要知入佛智
<lb ed="X" n="0352a05"/><lb ed="R093" n="0226b18"/>慧。唯有信力及智力。信力如舍利弗可入。智如不
<lb ed="X" n="0352a06"/><lb ed="R093" n="0227a01"/>退之不知。故知信窮因位。智在極果。因智盡處。方
<lb ed="X" n="0352a07"/><lb ed="R093" n="0227a02"/>可論知。</p><p xml:id="pX33p0352a0704" cb:place="inline">△三申明衆生不知。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0352a08"/><lb ed="R093" n="0227a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0352a0801">諸佛弟子衆<note place="inline">至</note>一心共思求亦復不能知。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0352a09"/><lb ed="R093" n="0227a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0352a0901">共九頌半。皆倍增以顯不知故。約人則由下位。以
<lb ed="X" n="0352a10"/><lb ed="R093" n="0227a05"/>至上位。約數則由少以及多。又於多人多數處。加
<lb ed="X" n="0352a11"/><lb ed="R093" n="0227a06"/>以長時。似於此處。宜當盡知。而返少分。亦不能知。
<lb ed="X" n="0352a12"/><lb ed="R093" n="0227a07"/>不獨見佛智之難知。亦更見行文之巧妙。文中旣
<lb ed="X" n="0352a13"/><lb ed="R093" n="0227a08"/>曰。唯佛能知。舊註猶約藏通別。論不退意。謂別敎
<lb ed="X" n="0352a14"/><lb ed="R093" n="0227a09"/>初地。圓敎初住。能知耶。經中以圓敎菩薩。皆稱之
<lb ed="X" n="0352a15"/><lb ed="R093" n="0227a10"/>曰佛耶。</p><p xml:id="pX33p0352a1504" cb:place="inline">△四申明能知唯佛。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0352a16"/><lb ed="R093" n="0227a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0352a1601">又吿舍利弗<note place="inline">至</note>唯我知是相十方佛亦然。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0352a17"/><lb ed="R093" n="0227a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0352a1701">實相法中。若染汚及不染汚無知。悉皆不干。故曰
<lb ed="X" n="0352a18"/><lb ed="R093" n="0227a13"/>無漏。亦非心口所能及。故絕思議。雖等覺亞聖。猶
<lb ed="X" n="0352a19"/><lb ed="R093" n="0227a14"/>隔羅縠而窺故。曰甚深微妙。唯我及十方佛。乃具
<lb ed="X" n="0352a20"/><lb ed="R093" n="0227a15"/>妙智。乃能知此。</p><p xml:id="pX33p0352a2007" cb:place="inline">△五結實勸信。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0352a21"/><lb ed="R093" n="0227a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0352a2101">舍利弗當知<note place="inline">至</note>衆生處處著引之令得出。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0352a22"/><lb ed="R093" n="0227a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0352a2201">初引諸佛無異之語。先斷其疑。次於<anchor xml:id="nkr_note_add_0352a2201" n="0352a2201"/><anchor xml:id="beg0352a2201" n="0352a2201"/>己<anchor xml:id="end0352a2201"/>所說。勸生
<lb ed="X" n="0352a23"/><lb ed="R093" n="0227a18"/>大信。世尊下。正爲顯有實說。謂我自鹿苑迄今。多
<lb ed="X" n="0352a24"/><lb ed="R093" n="0227b01"/>是方便說法。未言眞實。今在旣久之後。要當爲其
<pb ed="X" xml:id="X33.0628.0352b" n="0352b"/>
<lb ed="X" n="0352b01"/><lb ed="R093" n="0227b02"/>顯發。此<anchor xml:id="nkr_note_add_0352b0101" n="0352b0101"/><anchor xml:id="beg0352b0101" n="0352b0101"/>但<anchor xml:id="end0352b0101"/>許說。非正顯也。次二頌。申明不爲說實
<lb ed="X" n="0352b02"/><lb ed="R093" n="0227b03"/>之故。而特題出三乘之名吿者。蓋靈山法會。衆海
<lb ed="X" n="0352b03"/><lb ed="R093" n="0227b04"/>雲集。機宜頗夥。以此三輩。乃是正爲故。於衆中指
<lb ed="X" n="0352b04"/><lb ed="R093" n="0227b05"/>名吿之。曰汝等三乘。須知一向所秉之敎。皆非眞
<lb ed="X" n="0352b05"/><lb ed="R093" n="0227b06"/>實。以爾貪愛深厚。於界內法。處處染著。眞實妙法。
<lb ed="X" n="0352b06"/><lb ed="R093" n="0227b07"/>未敢遽說。故先以方便說法。引之且令出界。今旣
<lb ed="X" n="0352b07"/><lb ed="R093" n="0227b08"/>善根成熟。理合開顯。爲說妙法。此正吹大法螺。改
<lb ed="X" n="0352b08"/><lb ed="R093" n="0227b09"/>號之談。俾諸聞者。大生驚疑矣。</p><p xml:id="pX33p0352b0813" cb:place="inline">△二三請廣說顯
<lb ed="X" n="0352b09"/><lb ed="R093" n="0227b10"/>佛乘唯一無餘三。初初請二止。二二請三止。三三
<lb ed="X" n="0352b10"/><lb ed="R093" n="0227b11"/>請廣說。初二。初初請。二二止。初二。初長文。二偈文。
<lb ed="X" n="0352b11"/><lb ed="R093" n="0227b12"/>初二。初經家叙疑。二身子陳請。</p><p xml:id="pX33p0352b1113" cb:place="inline">今初。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0352b12"/><lb ed="R093" n="0227b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0352b1201">爾時大衆中有諸聞<note place="inline">至</note>而今不知是義所趣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0352b13"/><lb ed="R093" n="0227b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0352b1301">初擧<anchor xml:id="nkr_note_add_0352b1301" n="0352b1301"/><anchor xml:id="beg0352b1301" n="0352b1301"/>已<anchor xml:id="end0352b1301"/>得小果之千二。次擧正求二乘之四衆。所
<lb ed="X" n="0352b14"/><lb ed="R093" n="0227b15"/>以疑者。因聞久後要說眞實。幷斥昔說。俱是方便。
<lb ed="X" n="0352b15"/><lb ed="R093" n="0227b16"/>遂疑何故。慇懃稱嘆方便。然方便無二。何以旣斥
<lb ed="X" n="0352b16"/><lb ed="R093" n="0227b17"/>復嘆耶。以權實雙融。非所能知。是以稱嘆。復緣執
<lb ed="X" n="0352b17"/><lb ed="R093" n="0227b18"/>權爲實者。故復斥方便。而實警其人也。</p><p xml:id="pX33p0352b1716" cb:place="inline">而作下疑
<lb ed="X" n="0352b18"/><lb ed="R093" n="0228a01"/>實也。有所下疑權也。</p><p xml:id="pX33p0352b1809" cb:place="inline">佛說下。疑<anchor xml:id="nkr_note_add_0352b1801" n="0352b1801"/><anchor xml:id="beg0352b1801" n="0352b1801"/>己<anchor xml:id="end0352b1801"/>所得也。一解脫
<lb ed="X" n="0352b19"/><lb ed="R093" n="0228a02"/>卽二乘同證之果法。義乃三乘敎之所詮。我<anchor xml:id="nkr_note_add_0352b1901" n="0352b1901"/><anchor xml:id="beg0352b1901" n="0352b1901"/>已<anchor xml:id="end0352b1901"/>如
<lb ed="X" n="0352b20"/><lb ed="R093" n="0228a03"/>說而證。則我之所得。亦是佛之所證。同到涅槃。今
<lb ed="X" n="0352b21"/><lb ed="R093" n="0228a04"/>忽斥爲不解。故云不知是義所趣。殊弗諳。器皿中
<lb ed="X" n="0352b22"/><lb ed="R093" n="0228a05"/>之空與大空。體雖是同。而淺深小大之別。安可同
<lb ed="X" n="0352b23"/><lb ed="R093" n="0228a06"/>日語耶。</p><p xml:id="pX33p0352b2304" cb:place="inline">△二身子陳請。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0352b24"/><lb ed="R093" n="0228a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0352b2401">爾時舍利弗知四衆心疑<note place="inline">至</note>甚深微妙難解之法。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X33.0628.0352c" n="0352c"/>
<lb ed="X" n="0352c01"/><lb ed="R093" n="0228a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0352c0101">初陳<anchor xml:id="nkr_note_add_0352c0101" n="0352c0101"/><anchor xml:id="beg0352c0101" n="0352c0101"/>己<anchor xml:id="end0352c0101"/>疑。今者下陳衆疑。惟願下請決也。</p><p xml:id="pX33p0352c0117" cb:place="inline">△二偈
<lb ed="X" n="0352c02"/><lb ed="R093" n="0228a09"/>文二。初叙述前法。二陳疑啓請。</p><p xml:id="pX33p0352c0213" cb:place="inline">今初。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0352c03"/><lb ed="R093" n="0228a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0352c0301">爾時舍利弗欲重宣此義而說偈言。</p>
<lb ed="X" n="0352c04"/><lb ed="R093" n="0228a11"/><p xml:id="pX33p0352c0401">慧日大聖尊<note place="inline">至</note>智慧甚微妙諸佛之所得。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0352c05"/><lb ed="R093" n="0228a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0352c0501">△二陳疑啓請二。初陳疑。二啓請。初二。初衆疑。二
<lb ed="X" n="0352c06"/><lb ed="R093" n="0228a13"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0352c0601" n="0352c0601"/><anchor xml:id="beg0352c0601" n="0352c0601"/>己<anchor xml:id="end0352c0601"/>疑。</p><p xml:id="pX33p0352c0603" cb:place="inline">今初。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0352c07"/><lb ed="R093" n="0228a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0352c0701">無漏諸羅漢<note place="inline">至</note>是事爲云何願佛爲解說。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0352c08"/><lb ed="R093" n="0228a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0352c0801">△二<anchor xml:id="nkr_note_add_0352c0801" n="0352c0801"/><anchor xml:id="beg0352c0801" n="0352c0801"/>己<anchor xml:id="end0352c0801"/>疑。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0352c09"/><lb ed="R093" n="0228a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0352c0901">於諸聲聞衆<note place="inline">至</note>爲是究竟法爲是所行道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0352c10"/><lb ed="R093" n="0228a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0352c1001">爲是究竟二句。約二義生疑。若是諸佛究竟之法。
<lb ed="X" n="0352c11"/><lb ed="R093" n="0228a18"/>諸佛所證。諸佛之道。諸佛所行。我等或不能知。若
<lb ed="X" n="0352c12"/><lb ed="R093" n="0228b01"/>是同一解脫。得到涅槃。廼如佛所說。而證得者。如
<lb ed="X" n="0352c13"/><lb ed="R093" n="0228b02"/>何不知。我等所知。亦佛所示。而何云有所言說意
<lb ed="X" n="0352c14"/><lb ed="R093" n="0228b03"/>趣難解。如前之歎。必有因緣。</p><p xml:id="pX33p0352c1412" cb:place="inline">△二啓請二。初身子
<lb ed="X" n="0352c15"/><lb ed="R093" n="0228b04"/>獨請。二代衆普請。</p><p xml:id="pX33p0352c1508" cb:place="inline">今初。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0352c16"/><lb ed="R093" n="0228b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0352c1601">佛口所生子合掌瞻仰待願出微妙音時爲如實說。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0352c17"/><lb ed="R093" n="0228b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0352c1701">口有二義。一以口屬佛。若云從佛口生。從法化生。
<lb ed="X" n="0352c18"/><lb ed="R093" n="0228b07"/>則此口屬佛。若以口飮法乳。咀嚼法味。則口屬身
<lb ed="X" n="0352c19"/><lb ed="R093" n="0228b08"/>子矣。</p><p xml:id="pX33p0352c1903" cb:place="inline">△二代衆普請。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0352c20"/><lb ed="R093" n="0228b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0352c2001">諸天龍神等<note place="inline">至</note>合掌以敬心欲聞具足道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0352c21"/><lb ed="R093" n="0228b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0352c2101">上云示以三乘敎。今補求佛諸菩薩。則知三乘同
<lb ed="X" n="0352c22"/><lb ed="R093" n="0228b11"/>有疑矣。</p><p xml:id="pX33p0352c2204" cb:place="inline">△二二止。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0352c23"/><lb ed="R093" n="0228b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0352c2301">爾時佛吿舍利弗<note place="inline">至</note>諸天及人皆當驚疑。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0352c24"/><lb ed="R093" n="0228b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0352c2401">連以二止者。一恐執小故止。一恐疑大故止。</p><p xml:id="pX33p0352c2418" cb:place="inline">△二
<pb ed="X" xml:id="X33.0628.0353a" n="0353a"/>
<lb ed="X" n="0353a01"/><lb ed="R093" n="0228b14"/>二請三止二。初二請。二三止。初二。初長文。二偈文。</p>
<lb ed="X" n="0353a02"/><lb ed="R093" n="0228b15"/><p xml:id="pX33p0353a0201">今初。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0353a03"/><lb ed="R093" n="0228b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0353a0301">舍利弗重白佛言世尊<note place="inline">至</note>聞佛所說則能敬信。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0353a04"/><lb ed="R093" n="0228b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0353a0401">連聲唯願者。應二止也。釋徵中。以曾見佛。顯有宿
<lb ed="X" n="0353a05"/><lb ed="R093" n="0228b18"/>福。以根猛利。顯其能信。堪爲法器。</p><p xml:id="pX33p0353a0514" cb:place="inline">△二偈文。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0353a06"/><lb ed="R093" n="0229a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0353a0601">爾時舍利弗欲重宣此義而說偈言。</p>
<lb ed="X" n="0353a07"/><lb ed="R093" n="0229a02"/><p xml:id="pX33p0353a0701">法王無上尊惟說願勿慮是會無量衆有能敬信者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0353a08"/><lb ed="R093" n="0229a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0353a0801">△二三止。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0353a09"/><lb ed="R093" n="0229a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0353a0901">佛復止舍利弗<note place="inline">至</note>爾時世尊重說偈言。</p>
<lb ed="X" n="0353a10"/><lb ed="R093" n="0229a05"/><p xml:id="pX33p0353a1001">止止不須說我法妙難思諸增上慢者聞必不敬信。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0353a11"/><lb ed="R093" n="0229a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0353a1101">疑與慢惑也。不敬信。因惑所造之業也。大坑卽五
<lb ed="X" n="0353a12"/><lb ed="R093" n="0229a07"/>無間。是業所感之苦果。應當護念此輩。</p><p xml:id="pX33p0353a1216" cb:place="inline">△三三請
<lb ed="X" n="0353a13"/><lb ed="R093" n="0229a08"/>廣說二。初三請。二廣說。初二。初長文。二偈文。</p><p xml:id="pX33p0353a1318" cb:place="inline">今
<lb ed="X" n="0353a14"/><lb ed="R093" n="0229a09"/>初。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0353a15"/><lb ed="R093" n="0229a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0353a1501">爾時舍利弗重白佛言<note place="inline">至</note>長夜安隱多所饒益。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0353a16"/><lb ed="R093" n="0229a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0353a1601">△二偈文。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0353a17"/><lb ed="R093" n="0229a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0353a1701">爾時舍利弗欲重宣此義而說偈言。</p>
<lb ed="X" n="0353a18"/><lb ed="R093" n="0229a13"/><p xml:id="pX33p0353a1801">無上兩足尊<note place="inline">至</note>是等聞此法則生大歡喜。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0353a19"/><lb ed="R093" n="0229a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0353a1901">信爲善根之首。依明了智慧。則易起歡喜。乃四悉
<lb ed="X" n="0353a20"/><lb ed="R093" n="0229a15"/>之一。所以爲生善滅惡。入理之階故。每云敬信及
<lb ed="X" n="0353a21"/><lb ed="R093" n="0229a16"/>歡喜。</p><p xml:id="pX33p0353a2103" cb:place="inline">△二廣說三。初世尊許說。二大衆承旨。三如
<lb ed="X" n="0353a22"/><lb ed="R093" n="0229a17"/>來正說。</p><p xml:id="pX33p0353a2204" cb:place="inline">今初。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0353a23"/><lb ed="R093" n="0229a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0353a2301">爾時世尊吿舍利弗<note place="inline">至</note>汝今善聽當爲汝說。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0353a24"/><lb ed="R093" n="0229b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0353a2401">初是順許。汝<anchor xml:id="nkr_note_add_0353a2401" n="0353a2401"/><anchor xml:id="beg0353a2401" n="0353a2401"/>已<anchor xml:id="end0353a2401"/>下。誡許也。說此下。揀許也。先明上
<pb ed="X" xml:id="X33.0628.0353b" n="0353b"/>
<lb ed="X" n="0353b01"/><lb ed="R093" n="0229b02"/>慢退席。法不罕有。不令人退。前因此輩在座故三
<lb ed="X" n="0353b02"/><lb ed="R093" n="0229b03"/>止。今將說故。以威德遣去。所以下。經家釋退去之
<lb ed="X" n="0353b03"/><lb ed="R093" n="0229b04"/>故。卽是顯不制止之故。若南山云。爲進增慢之儔。
<lb ed="X" n="0353b04"/><lb ed="R093" n="0229b05"/>則是顯法衆也。約亦曾聞許開顯。卽結緣衆也。爾
<lb ed="X" n="0353b05"/><lb ed="R093" n="0229b06"/>時下結許也。以枝葉振落。則貞幹堅實。樑棟之材
<lb ed="X" n="0353b06"/><lb ed="R093" n="0229b07"/>得顯。故許以堪受大法。</p><p xml:id="pX33p0353b0610" cb:place="inline">△二大衆承旨。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0353b07"/><lb ed="R093" n="0229b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0353b0701">舍利弗言唯然世尊願樂欲聞。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0353b08"/><lb ed="R093" n="0229b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0353b0801">唯乃應聲之速也。</p><p xml:id="pX33p0353b0808" cb:place="inline">△三如來正說二。初長文。二頌
<lb ed="X" n="0353b09"/><lb ed="R093" n="0229b10"/>文。初四。初歎法勸信先示佛語不虗。二牒前釋成
<lb ed="X" n="0353b10"/><lb ed="R093" n="0229b11"/>略顯唯爲一事。三廣明諸佛唯一佛乘。四揀僞敦
<lb ed="X" n="0353b11"/><lb ed="R093" n="0229b12"/>信開除滅後。</p><p xml:id="pX33p0353b1106" cb:place="inline">今初。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0353b12"/><lb ed="R093" n="0229b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0353b1201">佛吿舍利弗如是妙法<note place="inline">至</note>佛之所說言不虗妄。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0353b13"/><lb ed="R093" n="0229b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0353b1301">先指出能詮諸法之全體。曰如是妙法。法卽敎法。
<lb ed="X" n="0353b14"/><lb ed="R093" n="0229b15"/>而言妙者。以權實隱顯故。非下位所能思議。故如
<lb ed="X" n="0353b15"/><lb ed="R093" n="0229b16"/>蓮之華實雙含。不可作同異見。故下以靈瑞現。喩
<lb ed="X" n="0353b16"/><lb ed="R093" n="0229b17"/>說此法之時。能令人得記成佛。如優曇開。而輪王
<lb ed="X" n="0353b17"/><lb ed="R093" n="0229b18"/>現舍利弗下。再諄勸者。以久聞權敎。恐不能頓改
<lb ed="X" n="0353b18"/><lb ed="R093" n="0230a01"/>故。</p><p xml:id="pX33p0353b1802" cb:place="inline">△二牒前釋成略顯唯爲一事。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0353b19"/><lb ed="R093" n="0230a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0353b1901">舍利弗諸佛隨宜說法<note place="inline">至</note>無有餘乘若二若三。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0353b20"/><lb ed="R093" n="0230a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0353b2001">初標難解。次釋徵言。非思量等者。正由唯佛與佛
<lb ed="X" n="0353b21"/><lb ed="R093" n="0230a04"/>乃知。顯非爾等之思量所能。亦非敎絕言默會也。
<lb ed="X" n="0353b22"/><lb ed="R093" n="0230a05"/>所以下。由重徵。乃洞示本懷。見佛之出世。唯爲一
<lb ed="X" n="0353b23"/><lb ed="R093" n="0230a06"/>大事因緣也。大疏釋一大事因緣云。若約絕待。則
<lb ed="X" n="0353b24"/><lb ed="R093" n="0230a07"/>非二非三。曰一。佛因佛果。曰大。因能感果。果能酬
<pb ed="X" xml:id="X33.0628.0353c" n="0353c"/>
<lb ed="X" n="0353c01"/><lb ed="R093" n="0230a08"/>因。因果幹。能俱能令物解脫。曰事。次以二義。釋因
<lb ed="X" n="0353c02"/><lb ed="R093" n="0230a09"/>緣二字。初將因緣。作所以釋。屬於如來。謂佛因此
<lb ed="X" n="0353c03"/><lb ed="R093" n="0230a10"/>緣此。出現於世。二將因緣。屬於大事。則因親緣疎。
<lb ed="X" n="0353c04"/><lb ed="R093" n="0230a11"/>因卽正因。緣卽緣因。又因卽了因之所了。緣卽生
<lb ed="X" n="0353c05"/><lb ed="R093" n="0230a12"/>因之所生。因卽佛種。必仗緣方啓。故佛出現。起斯
<lb ed="X" n="0353c06"/><lb ed="R093" n="0230a13"/>佛種。是則大事二字。通因通果。因緣<anchor xml:id="nkr_note_add_0353c0601" n="0353c0601"/><anchor xml:id="beg0353c0601" n="0353c0601"/>但<anchor xml:id="end0353c0601"/>語於因耳。</p>
<lb ed="X" n="0353c07"/><lb ed="R093" n="0230a14"/><p xml:id="pX33p0353c0701">若不解我爲大事出現。卽不解我所說法。是故前
<lb ed="X" n="0353c08"/><lb ed="R093" n="0230a15"/>於雙嘆後又止而不說也。次呼名自徵。復自釋也。
<lb ed="X" n="0353c09"/><lb ed="R093" n="0230a16"/>知見卽上智慧也。先約四義釋。次結無他事。四者
<lb ed="X" n="0353c10"/><lb ed="R093" n="0230a17"/>初以開字。約理智性相二對。雙明開三顯一者。論
<lb ed="X" n="0353c11"/><lb ed="R093" n="0230a18"/>云。開者無上義。謂一切衆生。本有無上菩提智果。
<lb ed="X" n="0353c12"/><lb ed="R093" n="0230b01"/>卽知見之相。本有無上涅槃理果。卽知見之性。而
<lb ed="X" n="0353c13"/><lb ed="R093" n="0230b02"/>皆墮在二乘汚泥濁水之中。如來爲欲開除能覆
<lb ed="X" n="0353c14"/><lb ed="R093" n="0230b03"/>之惑障。使本有得淸淨故。出現於世。二以示字約
<lb ed="X" n="0353c15"/><lb ed="R093" n="0230b04"/>果法。單明會三歸一者。論云。示者同義。謂二乘等
<lb ed="X" n="0353c16"/><lb ed="R093" n="0230b05"/>所有法身。與我法身。平等無異。今各證差別小果
<lb ed="X" n="0353c17"/><lb ed="R093" n="0230b06"/>無人能示。如來爲指示佛知見之性。大平等果故。
<lb ed="X" n="0353c18"/><lb ed="R093" n="0230b07"/>出現於世。三以悟字約行法。單明攝三爲一者。論
<lb ed="X" n="0353c19"/><lb ed="R093" n="0230b08"/>云。悟者不知義。謂一切衆生。不知惑體本空。凡諸
<lb ed="X" n="0353c20"/><lb ed="R093" n="0230b09"/>小行。皆可作一乘之因。感實報之智身。如來欲令
<lb ed="X" n="0353c21"/><lb ed="R093" n="0230b10"/>衆生。自了知見之相。卽報身故。出現於世。四以入
<lb ed="X" n="0353c22"/><lb ed="R093" n="0230b11"/>字約敎法。雙明廢三立一者。論云。入者因義。謂諸
<lb ed="X" n="0353c23"/><lb ed="R093" n="0230b12"/>衆生。雖有能證之智。及所證之理。而未能顯。如來
<lb ed="X" n="0353c24"/><lb ed="R093" n="0230b13"/>欲盪權乘之滯跡。依了義敎。令入初地。以能證智。
<pb ed="X" xml:id="X33.0628.0354a" n="0354a"/>
<lb ed="X" n="0354a01"/><lb ed="R093" n="0230b14"/>爲菩提因。以所證理。爲涅槃因。故出現於世。此上
<lb ed="X" n="0354a02"/><lb ed="R093" n="0230b15"/>四節。雙約論文及大疏會釋也。然據大疏。唯廢立
<lb ed="X" n="0354a03"/><lb ed="R093" n="0230b16"/>二字。局於敎上。餘則通三。今文且約局義顯也。舍
<lb ed="X" n="0354a04"/><lb ed="R093" n="0230b17"/>利下。先結釋。佛吿下。復通結云。諸佛出世。別無他
<lb ed="X" n="0354a05"/><lb ed="R093" n="0230b18"/>事。但爲敎化菩薩。此約人結果。法唯有一乘也。諸
<lb ed="X" n="0354a06"/><lb ed="R093" n="0231a01"/>有下。結行法。攝三爲一。舍利下。結敎法。廢三立一。
<lb ed="X" n="0354a07"/><lb ed="R093" n="0231a02"/>不結理者。影在前故。又四字中。唯約示悟。而該前
<lb ed="X" n="0354a08"/><lb ed="R093" n="0231a03"/>後兩字。南山云。統降靈之本。致正指此文。</p><p xml:id="pX33p0354a0817" cb:place="inline">△三廣
<lb ed="X" n="0354a09"/><lb ed="R093" n="0231a04"/>明諸佛唯一佛乘三。初通明三世開顯。二別明釋
<lb ed="X" n="0354a10"/><lb ed="R093" n="0231a05"/>迦開顯。三釋明說權所以。</p><p xml:id="pX33p0354a1011" cb:place="inline">今初。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0354a11"/><lb ed="R093" n="0231a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0354a1101">舍利弗一切十方諸佛法<note place="inline">至</note>入佛之知見故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0354a12"/><lb ed="R093" n="0231a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0354a1201">初橫顯十方道同。次豎顯三世道同。舍利下。大疏
<lb ed="X" n="0354a13"/><lb ed="R093" n="0231a08"/>云。開除惑障。顯示眞理。令悟體空。證入眞理。今文
<lb ed="X" n="0354a14"/><lb ed="R093" n="0231a09"/>但略開義。以眞理必先。由於除障故。文於三結處
<lb ed="X" n="0354a15"/><lb ed="R093" n="0231a10"/>同有是法皆爲一佛乘句。雖述昔之施權除障。而
<lb ed="X" n="0354a16"/><lb ed="R093" n="0231a11"/>却爲今之顯實。亦卽點權爲實意也。</p><p xml:id="pX33p0354a1615" cb:place="inline">△二別明釋
<lb ed="X" n="0354a17"/><lb ed="R093" n="0231a12"/>迦開顯二。初開權。二顯實。</p><p xml:id="pX33p0354a1711" cb:place="inline">今初。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0354a18"/><lb ed="R093" n="0231a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0354a1801">舍利弗我今亦復<note place="inline">至</note>方便力而爲說法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0354a19"/><lb ed="R093" n="0231a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0354a1901">性卽深心所著。習成於過去者。依此性。發起現前
<lb ed="X" n="0354a20"/><lb ed="R093" n="0231a15"/>欲樂。而爲能感。我則隨其性順其機。以種種緣。而
<lb ed="X" n="0354a21"/><lb ed="R093" n="0231a16"/>權爲說法。以漸導之。</p><p xml:id="pX33p0354a2109" cb:place="inline">△二顯實。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0354a22"/><lb ed="R093" n="0231a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0354a2201">舍利弗如此皆爲得一佛乘一切種智故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0354a23"/><lb ed="R093" n="0231a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0354a2301">亦與上點權卽實之意相等。皆始令聞種種。終令
<lb ed="X" n="0354a24"/><lb ed="R093" n="0231b01"/>得一乘也。一切種智者。謂能以一種智。知一切諸
<pb ed="X" xml:id="X33.0628.0354b" n="0354b"/>
<lb ed="X" n="0354b01"/><lb ed="R093" n="0231b02"/>佛之道法。一切衆生之因種也。</p><p xml:id="pX33p0354b0113" cb:place="inline">△三釋明說權所
<lb ed="X" n="0354b02"/><lb ed="R093" n="0231b03"/>以。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0354b03"/><lb ed="R093" n="0231b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0354b0301">舍利弗十方世界中<note place="inline">至</note>於一佛乘分別說三。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0354b04"/><lb ed="R093" n="0231b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0354b0401">言尙無及何況者。卽約遮詮。直顯唯有一乘。亦非
<lb ed="X" n="0354b05"/><lb ed="R093" n="0231b06"/>有所對待。然後言一也。舍利下。正出說三所以。因
<lb ed="X" n="0354b06"/><lb ed="R093" n="0231b07"/>佛現身於五濁故。劫波云分別時節。濁卽擾亂義。
<lb ed="X" n="0354b07"/><lb ed="R093" n="0231b08"/>能使心性。失其澄湛。但劫無別體。唯依四濁增劇
<lb ed="X" n="0354b08"/><lb ed="R093" n="0231b09"/>時。得名煩惱。以五鈍使爲體。見以五利使爲體。衆
<lb ed="X" n="0354b09"/><lb ed="R093" n="0231b10"/>生。則攬見慢果報。不孝父母。不畏惡道。信受邪法
<lb ed="X" n="0354b10"/><lb ed="R093" n="0231b11"/>也。壽短苦長命也。緣五濁障重。成就不善。使明利
<lb ed="X" n="0354b11"/><lb ed="R093" n="0231b12"/>淨慧。不得現前。不堪作大法器。是故以善巧方便
<lb ed="X" n="0354b12"/><lb ed="R093" n="0231b13"/>於無三處。而說有三乘。問。旣於無三處。而說有三。
<lb ed="X" n="0354b13"/><lb ed="R093" n="0231b14"/>寧不與華嚴唯說一乘義違耶。答。一乘妙法。權實
<lb ed="X" n="0354b14"/><lb ed="R093" n="0231b15"/>雙融。法身大士。縱聞說三。更助實用。諸鈍根人。於
<lb ed="X" n="0354b15"/><lb ed="R093" n="0231b16"/>說一時。縱有所聞。亦成<anchor xml:id="nkr_note_add_0354b1501" n="0354b1501"/><anchor xml:id="beg0354b1501" n="0354b1501"/>己<anchor xml:id="end0354b1501"/>見耳。</p><p xml:id="pX33p0354b1513" cb:place="inline">△四揀僞敦信開
<lb ed="X" n="0354b16"/><lb ed="R093" n="0231b17"/>除滅後三。初揀成眞僞。二開除釋疑。三結顯唯一。</p>
<lb ed="X" n="0354b17"/><lb ed="R093" n="0231b18"/><p xml:id="pX33p0354b1701">今初。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0354b18"/><lb ed="R093" n="0232a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0354b1801">舍利弗若我弟子<note place="inline">至</note>若不信此法無有是處。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0354b19"/><lb ed="R093" n="0232a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0354b1901">初約不順師法者。揀眞。謂若果是弟子。未有知始
<lb ed="X" n="0354b20"/><lb ed="R093" n="0232a03"/>說。而不知終者。汝雖自謂是我弟子。我何得認以
<lb ed="X" n="0354b21"/><lb ed="R093" n="0232a04"/>爲眞。遂擯於法海之外。故連以三非遣之。以不順
<lb ed="X" n="0354b22"/><lb ed="R093" n="0232a05"/>師法故。</p><p xml:id="pX33p0354b2204" cb:place="inline">又舍利下。約不肯增進者。成僞。謂若自謂
<lb ed="X" n="0354b23"/><lb ed="R093" n="0232a06"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0354b2301" n="0354b2301"/><anchor xml:id="beg0354b2301" n="0354b2301"/>已<anchor xml:id="end0354b2301"/>得無生。認此分段是最後身。捨此身卽究竟涅
<lb ed="X" n="0354b24"/><lb ed="R093" n="0232a07"/>槃。便置變易身。所有生死。於度外不復發心願求
<pb ed="X" xml:id="X33.0628.0354c" n="0354c"/>
<lb ed="X" n="0354c01"/><lb ed="R093" n="0232a08"/>無上者。當知此輩。與未得言得者何異。此增上慢
<lb ed="X" n="0354c02"/><lb ed="R093" n="0232a09"/>人。自應斥住我慢山中。與諸上慢。同成侶伴。此上
<lb ed="X" n="0354c03"/><lb ed="R093" n="0232a10"/>二節。准古敦逼使信義釋也。</p><p xml:id="pX33p0354c0312" cb:place="inline">△二開除釋疑。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0354c04"/><lb ed="R093" n="0232a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0354c0401">除佛滅度後現前無佛<note place="inline">至</note>於此法中便得決了。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0354c05"/><lb ed="R093" n="0232a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0354c0501">上文約佛在世。不聞不信者。卽成上慢。此下開除
<lb ed="X" n="0354c06"/><lb ed="R093" n="0232a13"/>佛後。縱有不信者。可容不成上慢。以此法雖復流
<lb ed="X" n="0354c07"/><lb ed="R093" n="0232a14"/>傳。而能解義人。實難得故。</p><p xml:id="pX33p0354c0711" cb:place="inline">若遇下。恐有疑云。佛滅
<lb ed="X" n="0354c08"/><lb ed="R093" n="0232a15"/>後。解義人旣難得。其得羅漢者。寧不永入滅耶。又
<lb ed="X" n="0354c09"/><lb ed="R093" n="0232a16"/>寧不與十方國土中。唯有一乘說違耶。釋云。世尊
<lb ed="X" n="0354c10"/><lb ed="R093" n="0232a17"/>以利他成事智。爲捨果縛之者。現變化淨土。爲彼
<lb ed="X" n="0354c11"/><lb ed="R093" n="0232a18"/>所依。亦於彼爲現變化身。卽於彼中。爲說此法。令
<lb ed="X" n="0354c12"/><lb ed="R093" n="0232b01"/>其決了唯一之旨。餘者。對我佛而言他佛也。准此
<lb ed="X" n="0354c13"/><lb ed="R093" n="0232b02"/>會初退席者。諒亦不在彼土之外矣。</p><p xml:id="pX33p0354c1315" cb:place="inline">△三結顯唯
<lb ed="X" n="0354c14"/><lb ed="R093" n="0232b03"/>一。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0354c15"/><lb ed="R093" n="0232b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0354c1501">舍利弗汝等當一心信解<note place="inline">至</note>無有餘乘唯一佛乘。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0354c16"/><lb ed="R093" n="0232b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0354c1601">先約<anchor xml:id="nkr_note_add_0354c1601" n="0354c1601"/><anchor xml:id="beg0354c1601" n="0354c1601"/>己<anchor xml:id="end0354c1601"/>言。次約諸佛。以顯師子吼決定說也。</p><p xml:id="pX33p0354c1618" cb:place="inline">△二
<lb ed="X" n="0354c17"/><lb ed="R093" n="0232b06"/>偈文二。初叙意。次擧頌。</p><p xml:id="pX33p0354c1710" cb:place="inline">今初。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0354c18"/><lb ed="R093" n="0232b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0354c1801">爾時世尊欲重宣此義而說偈言。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0354c19"/><lb ed="R093" n="0232b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0354c1901">△二擧頌三。初揀別僞流歎衆貞實。二正頌長文
<lb ed="X" n="0354c20"/><lb ed="R093" n="0232b09"/>顯法唯一。三贊法流通信喜作佛。</p><p xml:id="pX33p0354c2014" cb:place="inline">今初。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0354c21"/><lb ed="R093" n="0232b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0354c2101">比丘比丘尼<note place="inline">至</note>此衆無枝葉唯有諸貞實。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0354c22"/><lb ed="R093" n="0232b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0354c2201">慢有七種。一單名慢。二過慢。三慢過慢。四我慢。五
<lb ed="X" n="0354c23"/><lb ed="R093" n="0232b12"/>增上慢。六卑劣慢。七邪慢。文具五六。出家二衆。言
<lb ed="X" n="0354c24"/><lb ed="R093" n="0232b13"/>增上者。謂未得上人法。未證上人理。便言<anchor xml:id="nkr_note_add_0354c2401" n="0354c2401"/><anchor xml:id="beg0354c2401" n="0354c2401"/>已<anchor xml:id="end0354c2401"/>證<anchor xml:id="nkr_note_add_0354c2402" n="0354c2402"/><anchor xml:id="beg0354c2402" n="0354c2402"/>已<anchor xml:id="end0354c2402"/>
<pb ed="X" xml:id="X33.0628.0355a" n="0355a"/>
<lb ed="X" n="0355a01"/><lb ed="R093" n="0232b14"/>得。在家言我慢者。或恃種族及才能也。女智淺劣。
<lb ed="X" n="0355a02"/><lb ed="R093" n="0232b15"/>易被邪僻所惑。雖聞正法。難於生信。戒有三種。一
<lb ed="X" n="0355a03"/><lb ed="R093" n="0232b16"/>者律儀。通於聖凡定散。二者定共。通於聖凡。不屬
<lb ed="X" n="0355a04"/><lb ed="R093" n="0232b17"/>散心。三者道共。通學無學。言有缺漏者。於律儀有
<lb ed="X" n="0355a05"/><lb ed="R093" n="0232b18"/>失。如器缺。則易見。於定道有失。如器滲漏。則難見。
<lb ed="X" n="0355a06"/><lb ed="R093" n="0233a01"/>卽內起惡覺如玉含瑕。外動身口。如玉露玼。糟無
<lb ed="X" n="0355a07"/><lb ed="R093" n="0233a02"/>合歡之味。糠乏充飢之實。取此喩彼。顯不堪受大
<lb ed="X" n="0355a08"/><lb ed="R093" n="0233a03"/>法也。</p><p xml:id="pX33p0355a0803" cb:place="inline">唯有下。歎唯存貞實也。</p><p xml:id="pX33p0355a0812" cb:place="inline">△二正頌長文顯法
<lb ed="X" n="0355a09"/><lb ed="R093" n="0233a04"/>唯一二。初頌牒釋。二頌廣明。</p><p xml:id="pX33p0355a0912" cb:place="inline">今初。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0355a10"/><lb ed="R093" n="0233a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0355a1001">舍利弗善聽<note place="inline">至</note>乃至於一偈皆成佛無疑。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0355a11"/><lb ed="R093" n="0233a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0355a1101">初六頌。頌開權諸佛所得。若權若實。並皆寂滅離
<lb ed="X" n="0355a12"/><lb ed="R093" n="0233a07"/>言。非假方便。何能有說此能應也。衆生下。頌能感
<lb ed="X" n="0355a13"/><lb ed="R093" n="0233a08"/>也。佛悉下。頌說法應機。先令得歡喜益也。或說下
<lb ed="X" n="0355a14"/><lb ed="R093" n="0233a09"/>顯所說有種種也。修多羅云契經。然有通別之異
<lb ed="X" n="0355a15"/><lb ed="R093" n="0233a10"/>通卽聖敎之都名。別卽十二分中。直說法相者。今
<lb ed="X" n="0355a16"/><lb ed="R093" n="0233a11"/>文指此。伽陀云孤起。本事說本昔世界事也。本生
<lb ed="X" n="0355a17"/><lb ed="R093" n="0233a12"/>說本昔受生事也。未曾有佛現種種神力。衆生怪
<lb ed="X" n="0355a18"/><lb ed="R093" n="0233a13"/>未曾有也。因緣若<anchor xml:id="nkr_note_add_0355a1801" n="0355a1801"/><anchor xml:id="beg0355a1801" n="0355a1801"/>己<anchor xml:id="end0355a1801"/>若他。緣起事也。譬喩以比況
<lb ed="X" n="0355a19"/><lb ed="R093" n="0233a14"/>顯法也。祇夜云重頌。重頌上直說修多羅也。優波
<lb ed="X" n="0355a20"/><lb ed="R093" n="0233a15"/>提舍云論議。上皆隨宜所說也。又十二分敎。皆通
<lb ed="X" n="0355a21"/><lb ed="R093" n="0233a16"/>大小乘。今文且以四十年中。屬權小之九部言之
<lb ed="X" n="0355a22"/><lb ed="R093" n="0233a17"/>故。曰隨順衆生說有云。小之九部。除十二中之方
<lb ed="X" n="0355a23"/><lb ed="R093" n="0233a18"/>廣。自說。授記。大之九部。除十二中之因緣。譬喩。論
<lb ed="X" n="0355a24"/><lb ed="R093" n="0233b01"/>議。乃一往之說也。我設下。頌開權。所以下。頌說大。
<pb ed="X" xml:id="X33.0628.0355b" n="0355b"/>
<lb ed="X" n="0355b01"/><lb ed="R093" n="0233b02"/>所以有佛子下。正頌今日障除心淨。堪受大法也。
<lb ed="X" n="0355b02"/><lb ed="R093" n="0233b03"/>又旣許能聞一偈。成佛無疑。則前聞許開顯。後退
<lb ed="X" n="0355b03"/><lb ed="R093" n="0233b04"/>席者。亦應有分矣。</p><p xml:id="pX33p0355b0308" cb:place="inline">△二廣明二。初通明諸佛以<anchor xml:id="nkr_note_add_0355b0301" n="0355b0301"/><anchor xml:id="beg0355b0301" n="0355b0301"/>己<anchor xml:id="end0355b0301"/>
<lb ed="X" n="0355b04"/><lb ed="R093" n="0233b05"/>釋成。二別明三世以<anchor xml:id="nkr_note_add_0355b0401" n="0355b0401"/><anchor xml:id="beg0355b0401" n="0355b0401"/>己<anchor xml:id="end0355b0401"/>釋成。初二。初通明諸佛開
<lb ed="X" n="0355b05"/><lb ed="R093" n="0233b06"/>顯。二以<anchor xml:id="nkr_note_add_0355b0501" n="0355b0501"/><anchor xml:id="beg0355b0501" n="0355b0501"/>己<anchor xml:id="end0355b0501"/>釋成開顯。</p><p xml:id="pX33p0355b0509" cb:place="inline">今初。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0355b06"/><lb ed="R093" n="0233b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0355b0601">十方佛土中<note place="inline">至</note>無量衆所尊爲說實相印。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0355b07"/><lb ed="R093" n="0233b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0355b0701">初以七句。明施權說實。大疏釋無二無三云。若直
<lb ed="X" n="0355b08"/><lb ed="R093" n="0233b09"/>望經意。但立一乘爲眞。趣擧二三。悉皆不許。不論
<lb ed="X" n="0355b09"/><lb ed="R093" n="0233b10"/>小大。如說世中此人獨立。更無與比。非要別指張
<lb ed="X" n="0355b10"/><lb ed="R093" n="0233b11"/>王二人。下句釋疑。假名雖無實義。若藉爲引導之
<lb ed="X" n="0355b11"/><lb ed="R093" n="0233b12"/>梯。亦所不廢。上明諸佛。亦唯一乘。諸佛下五句。更
<lb ed="X" n="0355b12"/><lb ed="R093" n="0233b13"/>顯唯一事實。不以小乘濟度。佛自下。約諸佛自證。
<lb ed="X" n="0355b13"/><lb ed="R093" n="0233b14"/>以釋一乘一事意。如來定慧雙游。深心契寂。利智
<lb ed="X" n="0355b14"/><lb ed="R093" n="0233b15"/>貫達。以此二法。旣莊嚴自所得之法身。復以所證。
<lb ed="X" n="0355b15"/><lb ed="R093" n="0233b16"/>轉入敎道。利他旣自證大乘。若以小法。乃至化一
<lb ed="X" n="0355b16"/><lb ed="R093" n="0233b17"/>人。則墮慳貪矣。殊爲不可。是以凡能歸信者。我必
<lb ed="X" n="0355b17"/><lb ed="R093" n="0233b18"/>以淸淨三業應之。口無欺誑。不輕未學。意無貪嫉。
<lb ed="X" n="0355b18"/><lb ed="R093" n="0234a01"/>不妒彼勝。故於十方。以無畏相嚴之身。爲說一實
<lb ed="X" n="0355b19"/><lb ed="R093" n="0234a02"/>相印。印定一切。唯一實相。所謂無相。同證無上至
<lb ed="X" n="0355b20"/><lb ed="R093" n="0234a03"/>一之道。</p><p xml:id="pX33p0355b2004" cb:place="inline">△二以<anchor xml:id="nkr_note_add_0355b2001" n="0355b2001"/><anchor xml:id="beg0355b2001" n="0355b2001"/>己<anchor xml:id="end0355b2001"/>釋成開顯四。初原始要終。二明
<lb ed="X" n="0355b21"/><lb ed="R093" n="0234a04"/>五濁障重。三說小治障。四障除顯實。</p><p xml:id="pX33p0355b2115" cb:place="inline">今初。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0355b22"/><lb ed="R093" n="0234a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0355b2201">舍利弗當知<note place="inline">至</note>化一切衆生皆令入佛道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0355b23"/><lb ed="R093" n="0234a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0355b2301">初引本所發之誓。次頌。且約一期得說。以明願滿。
<lb ed="X" n="0355b24"/><lb ed="R093" n="0234a07"/>非括盡一切言滿也。</p><p xml:id="pX33p0355b2409" cb:place="inline">△二明五濁障重。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X33.0628.0355c" n="0355c"/>
<lb ed="X" n="0355c01"/><lb ed="R093" n="0234a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0355c0101">若我遇衆生<note place="inline">至</note>亦不聞正法如是人難度。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0355c02"/><lb ed="R093" n="0234a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0355c0201">初明隱實所以。諸佛心內衆生遭苦。衆生心內諸
<lb ed="X" n="0355c03"/><lb ed="R093" n="0234a10"/>佛興悲。故得相遇。遇時本欲盡以佛道敎之。其奈
<lb ed="X" n="0355c04"/><lb ed="R093" n="0234a11"/>無智者。迷而不受。則雖遇如不遇耳。然無智乃五
<lb ed="X" n="0355c05"/><lb ed="R093" n="0234a12"/>濁之源。故先揭之。次明五濁之相。夫自人壽八萬
<lb ed="X" n="0355c06"/><lb ed="R093" n="0234a13"/>減至二萬。則入五濁矣。當本師降神時。壽<anchor xml:id="nkr_note_add_0355c0601" n="0355c0601"/><anchor xml:id="beg0355c0601" n="0355c0601"/>已<anchor xml:id="end0355c0601"/>減至
<lb ed="X" n="0355c07"/><lb ed="R093" n="0234a14"/>百歲。正値五濁。咸臻之際。是故經中。豎將五濁。分
<lb ed="X" n="0355c08"/><lb ed="R093" n="0234a15"/>屬三世。以明衆生久被汩沒。誠爲難度。文有三節。
<lb ed="X" n="0355c09"/><lb ed="R093" n="0234a16"/>初用煩惱衆生二濁。以明過去。善本卽智未修。善
<lb ed="X" n="0355c10"/><lb ed="R093" n="0234a17"/>本則唯用識情。要知無智卽爲入濁之源。故衆生
<lb ed="X" n="0355c11"/><lb ed="R093" n="0234a18"/>於五欲境。或憎或愛。咸生熱惱。卽煩惱濁也。此屬
<lb ed="X" n="0355c12"/><lb ed="R093" n="0234b01"/>惑道。復由境迷惑現。發動七支業行因緣。致令墮
<lb ed="X" n="0355c13"/><lb ed="R093" n="0234b02"/>於三惡六趣。其能趣惡趣者衆生也。以身受遍諸
<lb ed="X" n="0355c14"/><lb ed="R093" n="0234b03"/>苦。卽衆生濁也。上約二濁。該惑業苦三於過去世。
<lb ed="X" n="0355c15"/><lb ed="R093" n="0234b04"/>受胎下。二約命濁見濁。以明現在。謂於往昔。設有
<lb ed="X" n="0355c16"/><lb ed="R093" n="0234b05"/>片善。感受人中胞胎微形。更緣業重福輕。於世世
<lb ed="X" n="0355c17"/><lb ed="R093" n="0234b06"/>中。亦不能逃於命濁。但受命短苦長之報。卽或發
<lb ed="X" n="0355c18"/><lb ed="R093" n="0234b07"/>心。厭苦求脫。又復悞入邪見稠林。信受斷常等說。
<lb ed="X" n="0355c19"/><lb ed="R093" n="0234b08"/>深著不捨。縱有正法在前。而由我慢充滿。聞亦不
<lb ed="X" n="0355c20"/><lb ed="R093" n="0234b09"/>信。成闡提種。墮於見濁之內。於千下。三獨顯邪見
<lb ed="X" n="0355c21"/><lb ed="R093" n="0234b10"/>過重。轉成劫濁。謂此邪見。不但障蔽現生。亦障未
<lb ed="X" n="0355c22"/><lb ed="R093" n="0234b11"/>來。千萬生中。不聞佛名。正法之善。故曰難度。如此
<lb ed="X" n="0355c23"/><lb ed="R093" n="0234b12"/>論濁。庶不與下文重疊矣。</p><p xml:id="pX33p0355c2311" cb:place="inline">△三說小治障。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0355c24"/><lb ed="R093" n="0234b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0355c2401">是故舍利弗我爲設方便說諸盡苦道示之以涅槃。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X33.0628.0356a" n="0356a"/>
<lb ed="X" n="0356a01"/><lb ed="R093" n="0234b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0356a0101">特以障重。不堪說大法。故以諦緣之法。先爲治障
<lb ed="X" n="0356a02"/><lb ed="R093" n="0234b15"/>之方便。盡苦道卽盡智也。</p><p xml:id="pX33p0356a0211" cb:place="inline">△四明障除顯實。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0356a03"/><lb ed="R093" n="0234b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0356a0301">我雖說涅槃<note place="inline">至</note>諸佛語無異唯一無二乘。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0356a04"/><lb ed="R093" n="0234b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0356a0401">初直顯昔果非眞。諸法下。釋非眞義。謂諸法本來
<lb ed="X" n="0356a05"/><lb ed="R093" n="0234b18"/>寂滅。無可取捨。若見有苦可捨。有滅可取。則乖一
<lb ed="X" n="0356a06"/><lb ed="R093" n="0235a01"/>理齊平之旨矣。若佛子能依此旨行道。<anchor xml:id="nkr_note_add_0356a0601" n="0356a0601"/><anchor xml:id="beg0356a0601" n="0356a0601"/>已<anchor xml:id="end0356a0601"/>未來成
<lb ed="X" n="0356a07"/><lb ed="R093" n="0235a02"/>佛。其若返掌。方名眞滅。特以小能治障。大敎方興
<lb ed="X" n="0356a08"/><lb ed="R093" n="0235a03"/>故。以方便開示三乘。然後說一。十方諸佛。咸遵此
<lb ed="X" n="0356a09"/><lb ed="R093" n="0235a04"/>式。須知諸佛能詮之語。彼此皆同。其所說之法。亦
<lb ed="X" n="0356a10"/><lb ed="R093" n="0235a05"/>惟有一。</p><p xml:id="pX33p0356a1004" cb:place="inline">△二別明三世以<anchor xml:id="nkr_note_add_0356a1001" n="0356a1001"/><anchor xml:id="beg0356a1001" n="0356a1001"/>己<anchor xml:id="end0356a1001"/>釋成二。初別明三世
<lb ed="X" n="0356a11"/><lb ed="R093" n="0235a06"/>開顯。二以<anchor xml:id="nkr_note_add_0356a1101" n="0356a1101"/><anchor xml:id="beg0356a1101" n="0356a1101"/>己<anchor xml:id="end0356a1101"/>釋成開顯。初三。初明過去。二明未來。
<lb ed="X" n="0356a12"/><lb ed="R093" n="0235a07"/>三明現在。初二。初頌諸佛開顯。二以方便助顯。</p>
<lb ed="X" n="0356a13"/><lb ed="R093" n="0235a08"/><p xml:id="pX33p0356a1301">今初。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0356a14"/><lb ed="R093" n="0235a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0356a1401">過去無數劫<note place="inline">至</note>化無量衆生令入於佛道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0356a15"/><lb ed="R093" n="0235a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0356a1501">△二以方便助顯二。初總明。二別明。</p><p xml:id="pX33p0356a1515" cb:place="inline">今初。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0356a16"/><lb ed="R093" n="0235a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0356a1601">又諸大聖主<note place="inline">至</note>更以異方便助顯第一義。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0356a17"/><lb ed="R093" n="0235a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0356a1701">異方便。且約事度言。助顯字卽釋異義。以去開顯
<lb ed="X" n="0356a18"/><lb ed="R093" n="0235a13"/>時遙故明異也。亦卽影顯前開三顯一。乃正方便
<lb ed="X" n="0356a19"/><lb ed="R093" n="0235a14"/>也。</p><p xml:id="pX33p0356a1902" cb:place="inline">問。人天因可以稱異。其前後爲實所施之權。旣
<lb ed="X" n="0356a20"/><lb ed="R093" n="0235a15"/>均屬事度。何得抑前揚後耶。答。據終敎的旨。凡咳
<lb ed="X" n="0356a21"/><lb ed="R093" n="0235a16"/>唾拈示。旣皆業識。卽如來藏顯發第一義處。有何
<lb ed="X" n="0356a22"/><lb ed="R093" n="0235a17"/>差別。今以善根成熟。近開顯之權。卽攝入正方便
<lb ed="X" n="0356a23"/><lb ed="R093" n="0235a18"/>中。其最初引令發心之權行。則名爲異。以去開顯
<lb ed="X" n="0356a24"/><lb ed="R093" n="0235b01"/>時甚遠故。</p><p xml:id="pX33p0356a2405" cb:place="inline">△二別明二。初以三乘助顯。二以人天
<pb ed="X" xml:id="X33.0628.0356b" n="0356b"/>
<lb ed="X" n="0356b01"/><lb ed="R093" n="0235b02"/>助顯。</p><p xml:id="pX33p0356b0103" cb:place="inline">今初。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0356b02"/><lb ed="R093" n="0235b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0356b0201">若有衆生類<note place="inline">至</note>如是諸衆生皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0356b0201" n="0356b0201"/><anchor xml:id="beg0356b0201" n="0356b0201"/>已<anchor xml:id="end0356b0201"/>成佛道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0356b03"/><lb ed="R093" n="0235b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0356b0301">此中止取能聞六度。一念之善。及見佛滅。一念善
<lb ed="X" n="0356b04"/><lb ed="R093" n="0235b05"/>軟之心。不可約修六度深言。而如來卽因此一念
<lb ed="X" n="0356b05"/><lb ed="R093" n="0235b06"/>之微。或因一念之隨喜。藉此以爲可敎之基。卽將
<lb ed="X" n="0356b06"/><lb ed="R093" n="0235b07"/>之護之。令其不昧。漸漸推廣。從微之著。所謂助顯
<lb ed="X" n="0356b07"/><lb ed="R093" n="0235b08"/>也。故異中之權。不得與最後所開之權平看。便該
<lb ed="X" n="0356b08"/><lb ed="R093" n="0235b09"/>至通別二敎。</p><p xml:id="pX33p0356b0806" cb:place="inline">於佛滅。能發一念之善輭。不被強擴
<lb ed="X" n="0356b09"/><lb ed="R093" n="0235b10"/>難調之煩惱所制者。亦爲將護至成熟位。必爲開
<lb ed="X" n="0356b10"/><lb ed="R093" n="0235b11"/>顯。俱<anchor xml:id="nkr_note_add_0356b1001" n="0356b1001"/><anchor xml:id="beg0356b1001" n="0356b1001"/>已<anchor xml:id="end0356b1001"/>成佛。</p><p xml:id="pX33p0356b1006" cb:place="inline">△二以人天助顯二。初約緣因顯實
<lb ed="X" n="0356b11"/><lb ed="R093" n="0235b12"/>二約了因顯實。初十。初志心起塔。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0356b12"/><lb ed="R093" n="0235b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0356b1201">諸佛滅度<anchor xml:id="nkr_note_add_0356b1201" n="0356b1201"/><anchor xml:id="beg0356b1201" n="0356b1201"/>已<anchor xml:id="end0356b1201"/><note place="inline">至</note>若於曠野中積土成佛廟。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0356b13"/><lb ed="R093" n="0235b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0356b1301">餘謂能於舍利塔前。一興供養。當獲千返生天之
<lb ed="X" n="0356b14"/><lb ed="R093" n="0235b15"/>報。況造塔者。自然蒙報。遐劫之後。所有餘福。漸當
<lb ed="X" n="0356b15"/><lb ed="R093" n="0235b16"/>開顯。</p><p xml:id="pX33p0356b1503" cb:place="inline">△二戲沙作塔。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0356b16"/><lb ed="R093" n="0235b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0356b1601">乃至童子戲聚沙爲佛塔如是諸人等皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0356b1601" n="0356b1601"/><anchor xml:id="beg0356b1601" n="0356b1601"/>已<anchor xml:id="end0356b1601"/>成佛道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0356b17"/><lb ed="R093" n="0235b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0356b1701">於塵勞中。雖是戲沙爲塔。亦如鑿石火發。而燎原
<lb ed="X" n="0356b18"/><lb ed="R093" n="0236a01"/>烈<g ref="#CB08504">𦦨</g>。何甞離此一星之外。據此則知上文六度皆
<lb ed="X" n="0356b19"/><lb ed="R093" n="0236a02"/>約最初傚法一念言。更有深意。是故經中。前言志
<lb ed="X" n="0356b20"/><lb ed="R093" n="0236a03"/>心。後言戲心。下皆倣此。</p><p xml:id="pX33p0356b2010" cb:place="inline">△三志心造像。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0356b21"/><lb ed="R093" n="0236a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0356b2101">若人爲佛故<note place="inline">至</note>自作若使人皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0356b2101" n="0356b2101"/><anchor xml:id="beg0356b2101" n="0356b2101"/>已<anchor xml:id="end0356b2101"/>成佛道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0356b22"/><lb ed="R093" n="0236a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0356b2201">造像功德。經明十一種功德。一者世世眼目淸潔。
<lb ed="X" n="0356b23"/><lb ed="R093" n="0236a06"/>二者生處無惡。三者常生貴家。四者身如金色。五
<lb ed="X" n="0356b24"/><lb ed="R093" n="0236a07"/>者豐饒珍玩。六者生賢善家。七者生得爲王。八者
<pb ed="X" xml:id="X33.0628.0356c" n="0356c"/>
<lb ed="X" n="0356c01"/><lb ed="R093" n="0236a08"/>作金輪王。九者生梵天住壽一劫。十者不墮惡道。
<lb ed="X" n="0356c02"/><lb ed="R093" n="0236a09"/>十一者後生還能敬重三寶。又云。若人臨終發心
<lb ed="X" n="0356c03"/><lb ed="R093" n="0236a10"/>造像。乃至如麥<g ref="#CB00931">𪍿</g>能除三世八十億劫生死重罪
<lb ed="X" n="0356c04"/><lb ed="R093" n="0236a11"/>據此言。報雖不唯在天乘。今文且約天說。</p><p xml:id="pX33p0356c0417" cb:place="inline">△四戲
<lb ed="X" n="0356c05"/><lb ed="R093" n="0236a12"/>心畵佛。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0356c06"/><lb ed="R093" n="0236a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0356c0601">乃至童子戲若草木及筆或以指爪甲而畵作佛像。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0356c07"/><lb ed="R093" n="0236a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0356c0701">五結成顯實。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0356c08"/><lb ed="R093" n="0236a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0356c0801">如是諸人等<note place="inline">至</note>但化諸菩薩度脫無量衆。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0356c09"/><lb ed="R093" n="0236a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0356c0901">亦但以<anchor xml:id="nkr_note_add_0356c0901" n="0356c0901"/><anchor xml:id="beg0356c0901" n="0356c0901"/>己<anchor xml:id="end0356c0901"/>昔被開顯之法門。而度多衆也。</p><p xml:id="pX33p0356c0917" cb:place="inline">△六約
<lb ed="X" n="0356c10"/><lb ed="R093" n="0236a17"/>諸塵供養。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0356c11"/><lb ed="R093" n="0236a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0356c1101">若人於塔廟<note place="inline">至</note>乃至一小音皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0356c1101" n="0356c1101"/><anchor xml:id="beg0356c1101" n="0356c1101"/>已<anchor xml:id="end0356c1101"/>成佛道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0356c12"/><lb ed="R093" n="0236b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0356c1201">△七散心獻供。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0356c13"/><lb ed="R093" n="0236b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0356c1301">若人散亂心乃至以一華供養於畵像漸見無數佛。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0356c14"/><lb ed="R093" n="0236b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0356c1401">△八明身業禮敬。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0356c15"/><lb ed="R093" n="0236b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0356c1501">或有人禮拜或復但合掌乃至擧一手或復小低頭。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0356c16"/><lb ed="R093" n="0236b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0356c1601">△九結兩番大益。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0356c17"/><lb ed="R093" n="0236b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0356c1701">以此供養像<note place="inline">至</note>入無餘涅槃如薪盡火滅。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0356c18"/><lb ed="R093" n="0236b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0356c1801">△十明隨口稱敬。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0356c19"/><lb ed="R093" n="0236b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0356c1901">若人散亂心入於塔廟中一稱南無佛皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0356c1901" n="0356c1901"/><anchor xml:id="beg0356c1901" n="0356c1901"/>已<anchor xml:id="end0356c1901"/>成佛道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0356c20"/><lb ed="R093" n="0236b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0356c2001">南無或云那謨。或云南摩。皆梵音楚夏也。此翻歸
<lb ed="X" n="0356c21"/><lb ed="R093" n="0236b10"/>命。或云度我。大品云。佛言若有一人。稱南無佛。乃
<lb ed="X" n="0356c22"/><lb ed="R093" n="0236b11"/>至畢苦。其福不盡。</p><p xml:id="pX33p0356c2208" cb:place="inline">△二約了因顯實。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0356c23"/><lb ed="R093" n="0236b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0356c2301">於諸過去佛在世或滅後若有聞是法皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0356c2301" n="0356c2301"/><anchor xml:id="beg0356c2301" n="0356c2301"/>已<anchor xml:id="end0356c2301"/>成佛道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0356c24"/><lb ed="R093" n="0236b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0356c2401">於過去佛法中。但得一聞此法。卽成了因智種。爲
<pb ed="X" xml:id="X33.0628.0357a" n="0357a"/>
<lb ed="X" n="0357a01"/><lb ed="R093" n="0236b14"/>開顯之基矣。宗鏡云。如世井泉。以海爲體。若人飮
<lb ed="X" n="0357a02"/><lb ed="R093" n="0236b15"/>者。皆得海味。一體無異。但隨業力。而得鹹味。具信
<lb ed="X" n="0357a03"/><lb ed="R093" n="0236b16"/>人聞。便得如來法身。大悲智味。闡提之人。無所堪
<lb ed="X" n="0357a04"/><lb ed="R093" n="0236b17"/>任。然如來智。亦作生因。如泥蛤生天。廐象悛惡是
<lb ed="X" n="0357a05"/><lb ed="R093" n="0236b18"/>也。</p><p xml:id="pX33p0357a0502" cb:place="inline">△二明未來。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0357a06"/><lb ed="R093" n="0237a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0357a0601">未來諸世尊<note place="inline">至</note>於道場知<anchor xml:id="nkr_note_add_0357a0601" n="0357a0601"/><anchor xml:id="beg0357a0601" n="0357a0601"/>已<anchor xml:id="end0357a0601"/>導師方便說。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0357a07"/><lb ed="R093" n="0237a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0357a0701">初明友便說法。</p><p xml:id="pX33p0357a0707" cb:place="inline">一切下。引權入實。</p><p xml:id="pX33p0357a0714" cb:place="inline">諸佛下。明本願。</p>
<lb ed="X" n="0357a08"/><lb ed="R093" n="0237a03"/><p xml:id="pX33p0357a0801">未來下。正明說一。諸佛下。釋說一所以。大疏云。以
<lb ed="X" n="0357a09"/><lb ed="R093" n="0237a04"/>唯一性。故說一乘。此一性者。卽以能證之智。遍知
<lb ed="X" n="0357a10"/><lb ed="R093" n="0237a05"/>色心等法。從本<anchor xml:id="nkr_note_add_0357a1001" n="0357a1001"/><anchor xml:id="beg0357a1001" n="0357a1001"/>已<anchor xml:id="end0357a1001"/>來。性相寂滅。於自他共非卽非
<lb ed="X" n="0357a11"/><lb ed="R093" n="0237a06"/>離。湛然常住。有來卽無。非推之使無。故曰常無性。
<lb ed="X" n="0357a12"/><lb ed="R093" n="0237a07"/>則常無性。卽所證之理耳。此無性理。卽是中道成
<lb ed="X" n="0357a13"/><lb ed="R093" n="0237a08"/>佛種子。亦卽正因佛性。是了因之所了者。緣卽緣
<lb ed="X" n="0357a14"/><lb ed="R093" n="0237a09"/>因佛性。是生因之所生者。體卽六度萬行。以此智
<lb ed="X" n="0357a15"/><lb ed="R093" n="0237a10"/>敎之緣起彼正因。令得佛果。上約因種種釋。若約
<lb ed="X" n="0357a16"/><lb ed="R093" n="0237a11"/>果種釋種性。關中云。佛報唯佛。其理不差。卽性義
<lb ed="X" n="0357a17"/><lb ed="R093" n="0237a12"/>也。說法度人。類皆相似。此種義也。果之種性。從眞
<lb ed="X" n="0357a18"/><lb ed="R093" n="0237a13"/>理生。故云從緣起。意云。佛緣理生。理旣無二。是故
<lb ed="X" n="0357a19"/><lb ed="R093" n="0237a14"/>說一乘。所謂證理成佛。稱理說一也。是法下。重釋
<lb ed="X" n="0357a20"/><lb ed="R093" n="0237a15"/>上偈也。謂是法卽前所知之法。所以常無性者。由
<lb ed="X" n="0357a21"/><lb ed="R093" n="0237a16"/>住眞如正位。世法卽如。故皆常住。謂因乖常理。成
<lb ed="X" n="0357a22"/><lb ed="R093" n="0237a17"/>三界無常。若解無常之實。卽無常而成常矣。則常
<lb ed="X" n="0357a23"/><lb ed="R093" n="0237a18"/>與無常。二理不偏。故涅槃經。況之二鳥。今於道場。
<lb ed="X" n="0357a24"/><lb ed="R093" n="0237b01"/>證知一切世間。無常卽眞常理。猶懸鏡高堂萬像
<pb ed="X" xml:id="X33.0628.0357b" n="0357b"/>
<lb ed="X" n="0357b01"/><lb ed="R093" n="0237b02"/>斯鑑。二而不二。不可言宣。以方便力。假以言說。一
<lb ed="X" n="0357b02"/><lb ed="R093" n="0237b03"/>尙假說。焉有二三。</p><p xml:id="pX33p0357b0208" cb:place="inline">△三明現在。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0357b03"/><lb ed="R093" n="0237b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0357b0301">天人所供養<note place="inline">至</note>譬喩亦言辭隨應方便說。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0357b04"/><lb ed="R093" n="0237b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0357b0401">眞如一心。本來寂滅。非輪迴生死之滅。亦非對治
<lb ed="X" n="0357b05"/><lb ed="R093" n="0237b06"/>之滅。故稱第一。於一心寂滅。無可說處。以方便力
<lb ed="X" n="0357b06"/><lb ed="R093" n="0237b07"/>作種種說。</p><p xml:id="pX33p0357b0605" cb:place="inline">△二約以<anchor xml:id="nkr_note_add_0357b0601" n="0357b0601"/><anchor xml:id="beg0357b0601" n="0357b0601"/>己<anchor xml:id="end0357b0601"/>釋成四。初以二偈標起。二
<lb ed="X" n="0357b07"/><lb ed="R093" n="0237b08"/>觀機起悲。三應機說法。四正捨方便。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0357b08"/><lb ed="R093" n="0237b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0357b0801">今我亦如是<note place="inline">至</note>方便說諸法皆令得歡喜。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0357b09"/><lb ed="R093" n="0237b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0357b0901">台家指此二偈。爲下說譬之本。私謂。下喩不過將
<lb ed="X" n="0357b10"/><lb ed="R093" n="0237b11"/>上法說畵出一圖。與之重爲比明而<anchor xml:id="nkr_note_add_0357b1001" n="0357b1001"/><anchor xml:id="beg0357b1001" n="0357b1001"/>已<anchor xml:id="end0357b1001"/>。何必剋指
<lb ed="X" n="0357b11"/><lb ed="R093" n="0237b12"/>亦如是等者。正以<anchor xml:id="nkr_note_add_0357b1101" n="0357b1101"/><anchor xml:id="beg0357b1101" n="0357b1101"/>己<anchor xml:id="end0357b1101"/>釋成。三世諸佛開顯之道。皆
<lb ed="X" n="0357b12"/><lb ed="R093" n="0237b13"/>同也。</p><p xml:id="pX33p0357b1203" cb:place="inline">△二觀機運悲。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0357b13"/><lb ed="R093" n="0237b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0357b1301">舍利弗當知<note place="inline">至</note>爲是衆生故而起大悲心。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0357b14"/><lb ed="R093" n="0237b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0357b1401">法性土中。佛眼圓鑒羣機。普應萬有。茲爲一類漸
<lb ed="X" n="0357b15"/><lb ed="R093" n="0237b16"/>機。應以先權後實法門攝受。乃脫御現身於五濁。
<lb ed="X" n="0357b16"/><lb ed="R093" n="0237b17"/>須知。此下橫論五濁。正申明上劫濁亂時。衆生垢
<lb ed="X" n="0357b17"/><lb ed="R093" n="0237b18"/>重之相。顯是五濁同集之時。致令障重執深。與世
<lb ed="X" n="0357b18"/><lb ed="R093" n="0238a01"/>尊悲願。更相關涉。是以驚入火宅。</p><p xml:id="pX33p0357b1814" cb:place="inline">六道爲無福慧
<lb ed="X" n="0357b19"/><lb ed="R093" n="0238a02"/>者行處。衆生濁也。</p><p xml:id="pX33p0357b1908" cb:place="inline">險道中易於數數喪身失命者。
<lb ed="X" n="0357b20"/><lb ed="R093" n="0238a03"/>命濁也。</p><p xml:id="pX33p0357b2004" cb:place="inline">外被欲塵所蒙。內以貪愛自蔽而墮。正如
<lb ed="X" n="0357b21"/><lb ed="R093" n="0238a04"/><g ref="#CB01738">𤛆</g>牛因愛尾之被害。此煩惱濁也。</p><p xml:id="pX33p0357b2114" cb:place="inline">唯佛始能破濁。
<lb ed="X" n="0357b22"/><lb ed="R093" n="0238a05"/>旣不求佛。則墮於劫濁矣。</p><p xml:id="pX33p0357b2211" cb:place="inline">深入邪見。旣被見濁所
<lb ed="X" n="0357b23"/><lb ed="R093" n="0238a06"/>蔽。縱有甘露。亦不肯飮。是以苦楚相連。無復能出。
<lb ed="X" n="0357b24"/><lb ed="R093" n="0238a07"/>惡人惡法。惡時惡世同集。正衆生垢重。劫濁攪亂
<pb ed="X" xml:id="X33.0628.0357c" n="0357c"/>
<lb ed="X" n="0357c01"/><lb ed="R093" n="0238a08"/>之際。安能不起大悲。而爲拔濟。</p><p xml:id="pX33p0357c0113" cb:place="inline">△三應機說法四。
<lb ed="X" n="0357c02"/><lb ed="R093" n="0238a09"/>初念自所得法。二念諸佛用權。三明諸佛現贊。四
<lb ed="X" n="0357c03"/><lb ed="R093" n="0238a10"/>明敬順佛敎。初四。初明所得微妙。二明所化根鈍。
<lb ed="X" n="0357c04"/><lb ed="R093" n="0238a11"/>三明釋梵請法。四明無機息化。</p><p xml:id="pX33p0357c0413" cb:place="inline">今初。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0357c05"/><lb ed="R093" n="0238a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0357c0501">我始坐道場<note place="inline">至</note>我所得智慧微妙最第一。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0357c06"/><lb ed="R093" n="0238a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0357c0601">道場在<name role="" type="person">摩竭提國</name>西南。去泥連河不遠。佛初在此。
<lb ed="X" n="0357c07"/><lb ed="R093" n="0238a14"/>修治得道。故云道場。始者約時而明。若約佛赴機。
<lb ed="X" n="0357c08"/><lb ed="R093" n="0238a15"/>無時不始。機若無感。則無有始。又登地聖人。恒見
<lb ed="X" n="0357c09"/><lb ed="R093" n="0238a16"/>常說一味之經。唯見有始。而無終窮。就佛而言。無
<lb ed="X" n="0357c10"/><lb ed="R093" n="0238a17"/>始不始。若約方便。皆從一乘印中。現差別相也。坐
<lb ed="X" n="0357c11"/><lb ed="R093" n="0238a18"/>道場者。古今情亡。心無初相。名之曰始。無身現身。
<lb ed="X" n="0357c12"/><lb ed="R093" n="0238b01"/>無住而住名坐。卽無念而照。見心常住。名坐道場。
<lb ed="X" n="0357c13"/><lb ed="R093" n="0238b02"/>此約終實義言也。始敎則以八相示成名化。四智
<lb ed="X" n="0357c14"/><lb ed="R093" n="0238b03"/>創圓名報。爲坐道場。小中則以三十四心斷結。五
<lb ed="X" n="0357c15"/><lb ed="R093" n="0238b04"/>分法身初圓。以丈六身。於木樹下。名坐道場。約頓
<lb ed="X" n="0357c16"/><lb ed="R093" n="0238b05"/>則無成無不成。譬如世界。乃有成壞。而虗空則無
<lb ed="X" n="0357c17"/><lb ed="R093" n="0238b06"/>增減。若約圓者。則以十佛法界之身雲。遍因陀羅
<lb ed="X" n="0357c18"/><lb ed="R093" n="0238b07"/>網無盡之時處。念念初初。爲物而現。攝三世間。主
<lb ed="X" n="0357c19"/><lb ed="R093" n="0238b08"/>伴具足。名坐道場。今指未開顯前事。何約小說。餘
<lb ed="X" n="0357c20"/><lb ed="R093" n="0238b09"/>四因便故來。觀樹者。感在樹下坐。得成佛道之恩
<lb ed="X" n="0357c21"/><lb ed="R093" n="0238b10"/>故觀察。經行者。念地德故。皆欲賽澤意也。於三七
<lb ed="X" n="0357c22"/><lb ed="R093" n="0238b11"/>下。通考諸經。如普曜密跡二經。皆云。於第二日說
<lb ed="X" n="0357c23"/><lb ed="R093" n="0238b12"/>三乘。四分律六七。興顯經七七。五分律八七。智論
<lb ed="X" n="0357c24"/><lb ed="R093" n="0238b13"/>五十箇七日。十二遊經一年。時旣不定。說亦不同。
<pb ed="X" xml:id="X33.0628.0358a" n="0358a"/>
<lb ed="X" n="0358a01"/><lb ed="R093" n="0238b14"/>皆隨機宜。以致見聞有異也。今云三七者。如因果
<lb ed="X" n="0358a02"/><lb ed="R093" n="0238b15"/>經云。佛成道初。一七日思惟。我法微妙。無能受者。
<lb ed="X" n="0358a03"/><lb ed="R093" n="0238b16"/>二七思惟衆生上中下根。三七思惟誰應先聞佛
<lb ed="X" n="0358a04"/><lb ed="R093" n="0238b17"/>法。獨彼經與今說稍合。但據今之思惟。耑以法大
<lb ed="X" n="0358a05"/><lb ed="R093" n="0238b18"/>機小爲言。故欲涅槃。須知言思惟者。俱是循機所
<lb ed="X" n="0358a06"/><lb ed="R093" n="0239a01"/>見。如來<anchor xml:id="nkr_note_add_0358a0601" n="0358a0601"/><anchor xml:id="beg0358a0601" n="0358a0601"/>已<anchor xml:id="end0358a0601"/>離覺觀故。現量緣境故。是五濁中所見
<lb ed="X" n="0358a07"/><lb ed="R093" n="0239a02"/>故。</p><p xml:id="pX33p0358a0702" cb:place="inline">△二明所化根鈍。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0358a08"/><lb ed="R093" n="0239a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0358a0801">衆生諸根鈍著樂癡所盲如斯之等類云何而可度。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0358a09"/><lb ed="R093" n="0239a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0358a0901">△三明釋梵請法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0358a10"/><lb ed="R093" n="0239a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0358a1001">爾時諸梵王<note place="inline">至</note>恭敬合掌禮請我轉法輪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0358a11"/><lb ed="R093" n="0239a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0358a1101">凡佛出世。皆有梵王請法程規。</p><p xml:id="pX33p0358a1113" cb:place="inline">△四明無機息化。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0358a12"/><lb ed="R093" n="0239a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0358a1201">我卽自思惟<note place="inline">至</note>我寧不說法疾入於涅槃。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0358a13"/><lb ed="R093" n="0239a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0358a1301">滅雖無益。而校因說有損差勝。故曰寧不說而入
<lb ed="X" n="0358a14"/><lb ed="R093" n="0239a09"/>滅也。</p><p xml:id="pX33p0358a1403" cb:place="inline">△二念諸佛用權。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0358a15"/><lb ed="R093" n="0239a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0358a1501">尋念過去佛所行方便力我今所得道亦應說三乘。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0358a16"/><lb ed="R093" n="0239a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0358a1601">仍念過去佛。旣用方便漸誘。不忍頓捨。我又何不
<lb ed="X" n="0358a17"/><lb ed="R093" n="0239a12"/>取法。大凡諸佛。爲一類漸機。雖同用先權後實法
<lb ed="X" n="0358a18"/><lb ed="R093" n="0239a13"/>門攝受其所被機。仍有難度易化者。以所出現之
<lb ed="X" n="0358a19"/><lb ed="R093" n="0239a14"/>時。有不同故。且如今賢劫千佛之首拘樓孫如來。
<lb ed="X" n="0358a20"/><lb ed="R093" n="0239a15"/>出於人壽五萬歲時。拘那含四萬歲。迦葉二萬。縱
<lb ed="X" n="0358a21"/><lb ed="R093" n="0239a16"/>皆先權後實。特緣時勝機勝。皆爲易化。本師應在
<lb ed="X" n="0358a22"/><lb ed="R093" n="0239a17"/>人壽一萬時出現。特緣無機可度。是以下延人壽
<lb ed="X" n="0358a23"/><lb ed="R093" n="0239a18"/>減至百歲。乃爲降靈。雖有可度。奈衆生色心俱劣。
<lb ed="X" n="0358a24"/><lb ed="R093" n="0239b01"/>更被五濁同時敦逼。故諸衆生。洵爲難度。縱法諸
<pb ed="X" xml:id="X33.0628.0358b" n="0358b"/>
<lb ed="X" n="0358b01"/><lb ed="R093" n="0239b02"/>佛。更須曲濟。</p><p xml:id="pX33p0358b0106" cb:place="inline">△三諸佛現贊。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0358b02"/><lb ed="R093" n="0239b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0358b0201">作是思惟時<note place="inline">至</note>雖復說三乘但爲敎菩薩。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0358b03"/><lb ed="R093" n="0239b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0358b0301">由方便體同。感應相宜故。蒙現贊言。第一者。緣現
<lb ed="X" n="0358b04"/><lb ed="R093" n="0239b05"/>身五濁。曲濟慈悲。化所難化。故據大論。稱釋迦文
<lb ed="X" n="0358b05"/><lb ed="R093" n="0239b06"/>尼。則文字乃牟字之楚夏也。</p><p xml:id="pX33p0358b0512" cb:place="inline">△四敬順佛敎。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0358b06"/><lb ed="R093" n="0239b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0358b0601">舍利弗當知<note place="inline">至</note>生死苦永盡我常如是說。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0358b07"/><lb ed="R093" n="0239b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0358b0701">聞贊而稱南無佛者。答以敬順意也。</p><p xml:id="pX33p0358b0715" cb:place="inline">思惟下。明順
<lb ed="X" n="0358b08"/><lb ed="R093" n="0239b09"/>機設化。波羅奈。中印土境。乃河名也。去河不遠。造
<lb ed="X" n="0358b09"/><lb ed="R093" n="0239b10"/>立王城。或翻江繞城。而國亦因此得名。又古世曾
<lb ed="X" n="0358b10"/><lb ed="R093" n="0239b11"/>豢鹿於此。故又名鹿苑。三七後。卽趣此說法。分明
<lb ed="X" n="0358b11"/><lb ed="R093" n="0239b12"/>隱略菩提場一段事。顯聲聞未曾見聞華嚴來。故
<lb ed="X" n="0358b12"/><lb ed="R093" n="0239b13"/>下天人亦祇擧二種法輪。如來於下文。亦祇擧宅
<lb ed="X" n="0358b13"/><lb ed="R093" n="0239b14"/>內許三。出宅與一之喩。</p><p xml:id="pX33p0358b1310" cb:place="inline">諸法下。正明設化。諸法森
<lb ed="X" n="0358b14"/><lb ed="R093" n="0239b15"/>然在目。似可敷陳。而由當體卽是寂滅實相。胡可
<lb ed="X" n="0358b15"/><lb ed="R093" n="0239b16"/>言宣。雖不可言。然亦不著無言。故以方便。先爲五
<lb ed="X" n="0358b16"/><lb ed="R093" n="0239b17"/>人。趣波羅奈。一夏調根。初爲陳如。說四諦得道。次
<lb ed="X" n="0358b17"/><lb ed="R093" n="0239b18"/>爲頞<g ref="#CB16014">鞞</g><g ref="#CB02494">䟦</g>提。說布施生天福樂。二人同時證果。三
<lb ed="X" n="0358b18"/><lb ed="R093" n="0240a01"/>爲迦葉拘利二人。亦如前說。皆得聖果。是爲三番
<lb ed="X" n="0358b19"/><lb ed="R093" n="0240a02"/>度五比丘。今爲夙緣所追。故先得度。</p><p xml:id="pX33p0358b1915" cb:place="inline">是名下。明三
<lb ed="X" n="0358b20"/><lb ed="R093" n="0240a03"/>寶之名初現。輪有運轉摧碾二義。佛今轉自心中
<lb ed="X" n="0358b21"/><lb ed="R093" n="0240a04"/>法。入於他心。摧其煩惱。轉凡成聖。故名轉法輪也
<lb ed="X" n="0358b22"/><lb ed="R093" n="0240a05"/>復緣弟子受行。煩惱斷處。涅槃名生。則以能說者
<lb ed="X" n="0358b23"/><lb ed="R093" n="0240a06"/>名佛。所說者名法。依法得果者。名羅漢僧伽。於是
<lb ed="X" n="0358b24"/><lb ed="R093" n="0240a07"/>小乘三寶之名。初現世間。</p><p xml:id="pX33p0358b2411" cb:place="inline">從久下。釋疑云。此輩所
<pb ed="X" xml:id="X33.0628.0358c" n="0358c"/>
<lb ed="X" n="0358c01"/><lb ed="R093" n="0240a08"/>以初聞卽能得果者。以我從久遠。鑒其樂小。乃爲
<lb ed="X" n="0358c02"/><lb ed="R093" n="0240a09"/>贊小。故今一聞得稱本習。卽能速證。然久遠義。亦
<lb ed="X" n="0358c03"/><lb ed="R093" n="0240a10"/>密含化城壽量矣。</p><p xml:id="pX33p0358c0308" cb:place="inline">△四正捨方便二。初明機宜叩
<lb ed="X" n="0358c04"/><lb ed="R093" n="0240a11"/>聖。二明正捨方便。</p><p xml:id="pX33p0358c0408" cb:place="inline">今初。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0358c05"/><lb ed="R093" n="0240a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0358c0501">舍利弗當知<note place="inline">至</note>爲說佛慧故今正是其時。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0358c06"/><lb ed="R093" n="0240a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0358c0601">今於未開解前。突指三乘。爲佛子者。直據正因言
<lb ed="X" n="0358c07"/><lb ed="R093" n="0240a14"/>也。言志求者。應約二種人言。一約二乘雖於往昔
<lb ed="X" n="0358c08"/><lb ed="R093" n="0240a15"/>退大。而願珠未失。今至成熟位中。言志求也。一約
<lb ed="X" n="0358c09"/><lb ed="R093" n="0240a16"/>權敎大乘。於出界後。不見果法。故言志求。皆索果
<lb ed="X" n="0358c10"/><lb ed="R093" n="0240a17"/>意也。咸以敬心來。卽指說無量義經時也。言曾聞
<lb ed="X" n="0358c11"/><lb ed="R093" n="0240a18"/>者。此又指有夙緣矣。然索果由於機發。應有四句
<lb ed="X" n="0358c12"/><lb ed="R093" n="0240b01"/>如舊注。</p><p xml:id="pX33p0358c1204" cb:place="inline">我卽下。正明障除機發。應三請之索起嘉
<lb ed="X" n="0358c13"/><lb ed="R093" n="0240b02"/>運。爲說佛慧也。是其時者。謂有障<anchor xml:id="nkr_note_add_0358c1301" n="0358c1301"/><anchor xml:id="beg0358c1301" n="0358c1301"/>已<anchor xml:id="end0358c1301"/>除。而大機<anchor xml:id="nkr_note_add_0358c1302" n="0358c1302"/><anchor xml:id="beg0358c1302" n="0358c1302"/>已<anchor xml:id="end0358c1302"/>
<lb ed="X" n="0358c14"/><lb ed="R093" n="0240b03"/>發者。亦有障雖未除。而大機<anchor xml:id="nkr_note_add_0358c1401" n="0358c1401"/><anchor xml:id="beg0358c1401" n="0358c1401"/>已<anchor xml:id="end0358c1401"/>熟者。況復小智<anchor xml:id="nkr_note_add_0358c1402" n="0358c1402"/><anchor xml:id="beg0358c1402" n="0358c1402"/>已<anchor xml:id="end0358c1402"/>
<lb ed="X" n="0358c15"/><lb ed="R093" n="0240b04"/>出。唯有利益矣。</p><p xml:id="pX33p0358c1507" cb:place="inline">△二明正捨方便。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0358c16"/><lb ed="R093" n="0240b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0358c1601">舍利弗當知<note place="inline">至</note>我今亦如是說無分別法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0358c17"/><lb ed="R093" n="0240b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0358c1701">言喜者。枝葉<anchor xml:id="nkr_note_add_0358c1701" n="0358c1701"/><anchor xml:id="beg0358c1701" n="0358c1701"/>已<anchor xml:id="end0358c1701"/>去。唯有貞實。故可直捨方便。但說
<lb ed="X" n="0358c18"/><lb ed="R093" n="0240b07"/>無上。則薝蔔林中。不聞餘香矣。於菩薩中。此約一
<lb ed="X" n="0358c19"/><lb ed="R093" n="0240b08"/>因會三果歸一果也。捨方便。乃約敎明廢三立一
<lb ed="X" n="0358c20"/><lb ed="R093" n="0240b09"/>也。文殊前云。諸求三乘人。若有疑悔者。佛當爲除
<lb ed="X" n="0358c21"/><lb ed="R093" n="0240b10"/>斷。今聞三世諸佛。唯以平等佛慧說法。彼諸權乘
<lb ed="X" n="0358c22"/><lb ed="R093" n="0240b11"/>菩薩。定性二乘。及無性闡提。捨不成佛之疑矣。千
<lb ed="X" n="0358c23"/><lb ed="R093" n="0240b12"/>二羅漢。一向自謂涅槃。無所堪任。今聞皆當作佛
<lb ed="X" n="0358c24"/><lb ed="R093" n="0240b13"/>之言。正昔所未聞。而今始聞也。菩薩除疑。羅漢作
<pb ed="X" xml:id="X33.0628.0359a" n="0359a"/>
<lb ed="X" n="0359a01"/><lb ed="R093" n="0240b14"/>佛各說一邊也。</p><p xml:id="pX33p0359a0107" cb:place="inline">如三下。順上總結以<anchor xml:id="nkr_note_add_0359a0101" n="0359a0101"/><anchor xml:id="beg0359a0101" n="0359a0101"/>己<anchor xml:id="end0359a0101"/>釋成之意。</p>
<lb ed="X" n="0359a02"/><lb ed="R093" n="0240b15"/><p xml:id="pX33p0359a0201">△三贊法流通信喜作佛。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0359a03"/><lb ed="R093" n="0240b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0359a0301">諸佛興出世<note place="inline">至</note>心生大歡喜自知當作佛。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0359a04"/><lb ed="R093" n="0240b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0359a0401">初明佛難値。懸遠者。且無論過無量劫。空過無佛
<lb ed="X" n="0359a05"/><lb ed="R093" n="0240b18"/>卽如今賢劫第三迦葉如來。於人壽減至二萬時。
<lb ed="X" n="0359a06"/><lb ed="R093" n="0241a01"/>乃出現。此後過百年。減一歲。過百減一。如此減至
<lb ed="X" n="0359a07"/><lb ed="R093" n="0241a02"/>百歲時。始逢我釋尊出世。其間所經歲月。安可計
<lb ed="X" n="0359a08"/><lb ed="R093" n="0241a03"/>筭。故云懸遠。文總在重顯難。而意重能聽之人難
<lb ed="X" n="0359a09"/><lb ed="R093" n="0241a04"/>得。故引喩釋成。能以一言贊善者。便如供養三世
<lb ed="X" n="0359a10"/><lb ed="R093" n="0241a05"/>佛。猶過靈瑞現之希有。今得手捧目觀口誦心惟
<lb ed="X" n="0359a11"/><lb ed="R093" n="0241a06"/>之人。倘不生難遭想。其辜<anchor xml:id="nkr_note_add_0359a1101" n="0359a1101"/><anchor xml:id="beg0359a1101" n="0359a1101"/>己<anchor xml:id="end0359a1101"/>靈多矣。</p><p xml:id="pX33p0359a1115" cb:place="inline">汝等下。勸當
<lb ed="X" n="0359a12"/><lb ed="R093" n="0241a07"/>因人信法。</p><p xml:id="pX33p0359a1205" cb:place="inline">汝等下。勸當因法知要。</p><p xml:id="pX33p0359a1214" cb:place="inline">以五下。揀非器
<lb ed="X" n="0359a13"/><lb ed="R093" n="0241a08"/>不求倂記。不信人墮苦。</p><p xml:id="pX33p0359a1310" cb:place="inline">有慚下。勸若得法器。應當
<lb ed="X" n="0359a14"/><lb ed="R093" n="0241a09"/>廣贊。</p><p xml:id="pX33p0359a1403" cb:place="inline">舍利下。先爲當機敦信於權。唯習學人。能知
<lb ed="X" n="0359a15"/><lb ed="R093" n="0241a10"/>如來方便說法。</p><p xml:id="pX33p0359a1507" cb:place="inline">汝等下。普對三乘。令其回視在昔
<lb ed="X" n="0359a16"/><lb ed="R093" n="0241a11"/>之方便。再覩今日之說實。旣於權實無疑。應當自
<lb ed="X" n="0359a17"/><lb ed="R093" n="0241a12"/>知作佛矣。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0359a18"/><lb ed="R093" n="0241a13"/>
<lb ed="X" n="0359a19"/><lb ed="R093" n="0241a14"/><cb:juan fun="close" n="1b"><cb:jhead>妙法蓮華經科拾卷第一下</cb:jhead></cb:juan>
</body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0338b1601" to="#end0338b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0338c2101" to="#end0338c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0339a0701" to="#end0339a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0339a0702" to="#end0339a0702"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0339a0703" to="#end0339a0703"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0339b2401" to="#end0339b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0339c0801" to="#end0339c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0340a1701" to="#end0340a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0340b0601" to="#end0340b0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0341a2001" to="#end0341a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0341c1301" to="#end0341c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0341c2301" to="#end0341c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0341c2401" to="#end0341c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0342a2001" to="#end0342a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0342c0801" to="#end0342c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0343c2401" to="#end0343c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0344b1801" to="#end0344b1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0345b1101" to="#end0345b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0346c0901" to="#end0346c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0346c2401" to="#end0346c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0347a0301" to="#end0347a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0347c0901" to="#end0347c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0347c1701" to="#end0347c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0347c2401" to="#end0347c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0348a0101" to="#end0348a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0348a0801" to="#end0348a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0348a2301" to="#end0348a2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0348b1301" to="#end0348b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0348b1701" to="#end0348b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0348b2001" to="#end0348b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0348b2401" to="#end0348b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5" cb:provider="來函：赵文平 (2020-05-26)">囑<note type="cf1">X33n0627_p0317a33</note></lem><rdg wit="#wit.orig">曯</rdg></app>
<app from="#beg0348c1601" to="#end0348c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5" cb:provider="來函：赵文平 (2020-05-26)">囑<note type="cf1">X33n0627_p0317a33</note></lem><rdg wit="#wit.orig">曯</rdg></app>
<app from="#beg0349a1001" to="#end0349a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0349b1001" to="#end0349b1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0349c0401" to="#end0349c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0349c1601" to="#end0349c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0350b2101" to="#end0350b2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0351a0501" to="#end0351a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0351a1401" to="#end0351a1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0351a1501" to="#end0351a1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0351b0101" to="#end0351b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0351b1301" to="#end0351b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0351c1101" to="#end0351c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0352a0201" to="#end0352a0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0352a2201" to="#end0352a2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0352b0101" to="#end0352b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0352b1301" to="#end0352b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0352b1801" to="#end0352b1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0352b1901" to="#end0352b1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0352c0101" to="#end0352c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0352c0601" to="#end0352c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0352c0801" to="#end0352c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0353a2401" to="#end0353a2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0353c0601" to="#end0353c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0354b1501" to="#end0354b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0354b2301" to="#end0354b2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0354c1601" to="#end0354c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0354c2401" to="#end0354c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0354c2402" to="#end0354c2402"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0355a1801" to="#end0355a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0355b0301" to="#end0355b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0355b0401" to="#end0355b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0355b0501" to="#end0355b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0355b2001" to="#end0355b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0355c0601" to="#end0355c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0356a0601" to="#end0356a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0356a1001" to="#end0356a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0356a1101" to="#end0356a1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0356b0201" to="#end0356b0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0356b1001" to="#end0356b1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0356b1201" to="#end0356b1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0356b1601" to="#end0356b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0356b2101" to="#end0356b2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0356c0901" to="#end0356c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0356c1101" to="#end0356c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0356c1901" to="#end0356c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0356c2301" to="#end0356c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0357a0601" to="#end0357a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0357a1001" to="#end0357a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0357b0601" to="#end0357b0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0357b1001" to="#end0357b1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0357b1101" to="#end0357b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0358a0601" to="#end0358a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0358c1301" to="#end0358c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0358c1302" to="#end0358c1302"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0358c1401" to="#end0358c1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0358c1402" to="#end0358c1402"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0358c1701" to="#end0358c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0359a0101" to="#end0359a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0359a1101" to="#end0359a1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="xuzang-notes">
<head>卍續藏 校注</head>
<p>
<note n="0344001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0344001">初二二字恐衍文</note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
<note n="0338b1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0338b1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0338c2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0338c2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0339a0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0339a0701">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0339a0702" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0339a0702">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0339a0703" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0339a0703">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0339b2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0339b2401">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0339c0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0339c0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0340a1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0340a1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0340b0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0340b0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0341a2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0341a2001">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0341c1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0341c1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0341c2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0341c2301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0341c2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0341c2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0342a2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0342a2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0342c0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0342c0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0343c2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0343c2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0344b1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0344b1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0345b1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0345b1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0346c0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0346c0901">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0346c2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0346c2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0347a0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0347a0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0347c0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0347c0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0347c1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0347c1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0347c2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0347c2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0348a0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0348a0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0348a0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0348a0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0348a2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0348a2301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0348b1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0348b1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0348b1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0348b1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0348b2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0348b2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0348b2401" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="X33.0348b24.06" target="#nkr_note_add_0348b2401">囑【CB】，曯【卍續】</note>
<note n="0348c1601" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="X33.0348c16.03" target="#nkr_note_add_0348c1601">囑【CB】，曯【卍續】</note>
<note n="0349a1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0349a1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0349b1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0349b1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0349c0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0349c0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0349c1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0349c1601">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0350b2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0350b2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0351a0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0351a0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0351a1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0351a1401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0351a1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0351a1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0351b0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0351b0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0351b1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0351b1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0351c1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0351c1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0352a0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0352a0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0352a2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0352a2201">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0352b0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0352b0101">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0352b1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0352b1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0352b1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0352b1801">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0352b1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0352b1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0352c0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0352c0101">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0352c0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0352c0601">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0352c0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0352c0801">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0353a2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0353a2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0353c0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0353c0601">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0354b1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0354b1501">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0354b2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0354b2301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0354c1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0354c1601">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0354c2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0354c2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0354c2402" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0354c2402">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0355a1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0355a1801">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0355b0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0355b0301">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0355b0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0355b0401">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0355b0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0355b0501">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0355b2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0355b2001">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0355c0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0355c0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0356a0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0356a0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0356a1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0356a1001">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0356a1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0356a1101">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0356b0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0356b0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0356b1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0356b1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0356b1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0356b1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0356b1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0356b1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0356b2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0356b2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0356c0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0356c0901">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0356c1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0356c1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0356c1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0356c1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0356c2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0356c2301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0357a0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0357a0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0357a1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0357a1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0357b0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0357b0601">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0357b1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0357b1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0357b1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0357b1101">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0358a0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0358a0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0358c1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0358c1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0358c1302" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0358c1302">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0358c1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0358c1401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0358c1402" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0358c1402">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0358c1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0358c1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0359a0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0359a0101">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0359a1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0359a1101">己【CB】，已【卍續】</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>