<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="X34n0638">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 638 法華經玄贊要集</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經數位版, No. 638 法華經玄贊要集</title>
			<author>唐 栖復集</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp5"><resp>corrections</resp><name>CBETA.poyung</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp6"><resp>corrections</resp><name>CBETA.shin</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp7"><resp>corrections</resp><name>CBETA.ting</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp8"><resp>corrections</resp><name>CBETA.liyi</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>31卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">34</idno>.<idno type="no">638</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2024-02-25 09:56:44 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">法華經玄贊要集</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">CBETA 人工輸入，CBETA 掃瞄辨識</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>原書標點</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【卍續】</witness>
						<witness xml:id="wit1">【卍續-CB】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		<charDecl>
<char xml:id="CB00501">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00501</charName>
				<mapping cb:dec="983541" type="PUA">U+F01F5</mapping>
			<mapping type="unicode">U+4B7E</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>馱</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[馬*犬]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB01674">
				<charName>CBETA CHARACTER CB01674</charName>
				<mapping cb:dec="984714" type="PUA">U+F068A</mapping>
			<mapping type="unicode">U+3A36</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[打-丁+鳥]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB01919">
				<charName>CBETA CHARACTER CB01919</charName>
				<mapping cb:dec="984959" type="PUA">U+F077F</mapping>
			<mapping type="unicode">U+7CD3</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>穀</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[穀-(一/禾)+釆]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB02284">
				<charName>CBETA CHARACTER CB02284</charName>
				<mapping cb:dec="985324" type="PUA">U+F08EC</mapping>
			<mapping type="unicode">U+2BFBB</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[改-己+易]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB02494">
				<charName>CBETA CHARACTER CB02494</charName>
				<mapping cb:dec="985534" type="PUA">U+F09BE</mapping>
			<mapping type="unicode">U+47E6</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>跋</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[跳-兆+(乏-之+友)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB02863">
				<charName>CBETA CHARACTER CB02863</charName>
				<mapping cb:dec="985903" type="PUA">U+F0B2F</mapping>
			<mapping type="unicode">U+34E8</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>刺</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[利-禾+夾]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB02932">
				<charName>CBETA CHARACTER CB02932</charName>
				<mapping cb:dec="985972" type="PUA">U+F0B74</mapping>
			<mapping type="unicode">U+2B03D</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[禾*禺]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB03213">
				<charName>CBETA CHARACTER CB03213</charName>
				<mapping cb:dec="986253" type="PUA">U+F0C8D</mapping>
			<mapping type="unicode">U+39E1</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[打-丁+亥]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB04395">
				<charName>CBETA CHARACTER CB04395</charName>
				<mapping cb:dec="987435" type="PUA">U+F112B</mapping>
			<mapping type="unicode">U+2124F</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[土*已]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB07416">
				<charName>CBETA CHARACTER CB07416</charName>
				<mapping cb:dec="990456" type="PUA">U+F1CF8</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+86A9</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>蚩</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[山/一/虫]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15035">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15035</charName>
				<mapping cb:dec="998075" type="PUA">U+F3ABB</mapping>
			<mapping type="unicode">U+41B3</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>邃</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[穴/逐]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15131">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15131</charName>
				<mapping cb:dec="998171" type="PUA">U+F3B1B</mapping>
			<charProp><localName>normalized form</localName><value>邦</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[邱-丘+(看-目)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB18026">
				<charName>CBETA CHARACTER CB18026</charName>
				<mapping cb:dec="1001066" type="PUA">U+F466A</mapping>
			<mapping type="unicode">U+246FE</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[牛*憂]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB18055">
				<charName>CBETA CHARACTER CB18055</charName>
				<mapping cb:dec="1001095" type="PUA">U+F4687</mapping>
			<mapping type="unicode">U+3A38</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[打-丁+密]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB18074">
				<charName>CBETA CHARACTER CB18074</charName>
				<mapping cb:dec="1001114" type="PUA">U+F469A</mapping>
			<mapping type="unicode">U+2BE97</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>整</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[愍-民+牙]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB18107">
				<charName>CBETA CHARACTER CB18107</charName>
				<mapping cb:dec="1001147" type="PUA">U+F46BB</mapping>
			<charProp><localName>composition</localName><value>[廷-壬+(序-予+手)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB18110">
				<charName>CBETA CHARACTER CB18110</charName>
				<mapping cb:dec="1001150" type="PUA">U+F46BE</mapping>
			<charProp><localName>composition</localName><value>[(哉-口+(万-一))/立]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB18834">
				<charName>CBETA CHARACTER CB18834</charName>
				<mapping cb:dec="1001874" type="PUA">U+F4992</mapping>
			<charProp><localName>composition</localName><value>編⃝</value></charProp></char>
</charDecl>
	</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-05-20">
			<name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication
		</change>
		<change when="2006-09-21T17:08:26">
			Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<milestone unit="juan" n="1"/>
<pb ed="X" xml:id="X34.0638.0170a" n="0170a"/>
<lb ed="X" n="0170a01"/>
<lb ed="X" n="0170a02"/>
<lb ed="X" n="0170a03"/>
<lb ed="X" n="0170a04"/><lb ed="R053" n="0341a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">目次</cb:mulu><head><anchor xml:id="nkr_note_orig_0170001" n="0170001"/>妙法蓮華經玄贊要集目次</head>
<lb ed="X" n="0170a05"/><lb ed="R053" n="0341a02"/>
<lb ed="X" n="0170a06"/><lb ed="R053" n="0341a03"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX34p0170a0601">卷第一
<lb ed="X" n="0170a07"/><lb ed="R053" n="0341a04"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX34p0170a0701">自釋疏卷一疏主叙<note place="inline">至</note>釋叙經起之意</item></list></item>
<lb ed="X" n="0170a08"/><lb ed="R053" n="0341a05"/><item xml:id="itemX34p0170a0801">卷第二
<lb ed="X" n="0170a09"/><lb ed="R053" n="0341a06"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX34p0170a0901">自釋叙經起之意<note place="inline">至</note>釋破疑執</item></list></item>
<lb ed="X" n="0170a10"/><lb ed="R053" n="0341a07"/><item xml:id="itemX34p0170a1001">卷第三
<lb ed="X" n="0170a11"/><lb ed="R053" n="0341a08"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX34p0170a1101">自釋後破執<note place="inline">至</note>釋後彰行</item></list></item>
<lb ed="X" n="0170a12"/><lb ed="R053" n="0341a09"/><item xml:id="itemX34p0170a1201">卷第四
<lb ed="X" n="0170a13"/><lb ed="R053" n="0341a10"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX34p0170a1301">自釋利今後<note place="inline">至</note>釋<name role="" type="person">施鹿林</name></item></list></item>
<lb ed="X" n="0170a14"/><lb ed="R053" n="0341a11"/><item xml:id="itemX34p0170a1401">卷第五
<lb ed="X" n="0170a15"/><lb ed="R053" n="0341a12"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX34p0170a1501">自釋四種種性<note place="inline">至</note>釋第三解經品得名</item></list></item>
<lb ed="X" n="0170a16"/><lb ed="R053" n="0341a13"/><item xml:id="itemX34p0170a1601">卷第六
<lb ed="X" n="0170a17"/><lb ed="R053" n="0341a14"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX34p0170a1701">自釋第三解經品得名<note place="inline">至</note>釋第六釋經本文</item></list></item>
<lb ed="X" n="0170a18"/><lb ed="R053" n="0341a15"/><item xml:id="itemX34p0170a1801">卷第七
<lb ed="X" n="0170a19"/><lb ed="R053" n="0341a16"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX34p0170a1901">自釋論說序品等<note place="inline">至</note>釋經我聞</item></list></item>
<lb ed="X" n="0170a20"/><lb ed="R053" n="0341a17"/><item xml:id="itemX34p0170a2001">卷第八
<lb ed="X" n="0170a21"/><lb ed="R053" n="0341a18"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX34p0170a2101">自釋經一時<note place="inline">至</note>釋經阿羅漢下第二總別相門</item></list></item>
<lb ed="X" n="0170a22"/><lb ed="R053" n="0341b01"/><item xml:id="itemX34p0170a2201">卷第九
<lb ed="X" n="0170a23"/><lb ed="R053" n="0341b02"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX34p0170a2301">自釋一應受飮等<note place="inline">至</note>釋疏卷二經皆得辨才等文</item></list></item>
<lb ed="X" n="0170a24"/><lb ed="R053" n="0341b03"/><item xml:id="itemX34p0170a2401">卷第十
<pb ed="X" xml:id="X34.0638.0170b" n="0170b"/>
<lb ed="X" n="0170b01"/><lb ed="R053" n="0341b04"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX34p0170b0101">自釋皆得陀羅尼樂說辨才<note place="inline">至</note>釋迦樓羅王</item></list></item>
<lb ed="X" n="0170b02"/><lb ed="R053" n="0341b05"/><item xml:id="itemX34p0170b0201">卷第十一
<lb ed="X" n="0170b03"/><lb ed="R053" n="0341b06"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX34p0170b0301">自釋人王衆<note place="inline">至</note>釋眉間白豪相光</item></list></item>
<lb ed="X" n="0170b04"/><lb ed="R053" n="0341b07"/><item xml:id="itemX34p0170b0401">卷第十二
<lb ed="X" n="0170b05"/><lb ed="R053" n="0341b08"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX34p0170b0501">自釋照境<note place="inline">至</note>釋頌境所見分齊</item></list></item>
<lb ed="X" n="0170b06"/><lb ed="R053" n="0341b09"/><item xml:id="itemX34p0170b0601">卷第十三
<lb ed="X" n="0170b07"/><lb ed="R053" n="0341b10"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX34p0170b0701">自釋頌照境所見六事<note place="inline">至</note>釋經演大法義文</item></list></item>
<lb ed="X" n="0170b08"/><lb ed="R053" n="0341b11"/><item xml:id="itemX34p0170b0801">卷第十四
<lb ed="X" n="0170b09"/><lb ed="R053" n="0341b12"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX34p0170b0901">自釋經卽說大法<note place="inline">至</note>于序品終</item></list></item>
<lb ed="X" n="0170b10"/><lb ed="R053" n="0341b13"/><item xml:id="itemX34p0170b1001">卷第十五
<lb ed="X" n="0170b11"/><lb ed="R053" n="0341b14"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX34p0170b1101">自釋疏卷三方便品始<note place="inline">至</note>釋八甚深中第三果行
<lb ed="X" n="0170b12"/><lb ed="R053" n="0341b15"/>甚深</item></list></item>
<lb ed="X" n="0170b13"/><lb ed="R053" n="0341b16"/><item xml:id="itemX34p0170b1301">卷第十六
<lb ed="X" n="0170b14"/><lb ed="R053" n="0341b17"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX34p0170b1401">自釋果行甚深<note place="inline">至</note>釋解脫三昧之總標</item></list></item>
<lb ed="X" n="0170b15"/><lb ed="R053" n="0341b18"/><item xml:id="itemX34p0170b1501">卷第十七
<lb ed="X" n="0170b16"/><lb ed="R053" n="0342a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX34p0170b1601">自釋八解脫總名<note place="inline">至</note>釋解脫體性<note place="inline"><anchor xml:id="nkr_note_add_0170b1601" n="0170b1601"/><anchor xml:id="beg0170b1601" n="0170b1601"/>已<anchor xml:id="end0170b1601"/>下逸失</note></item></list></item>
<lb ed="X" n="0170b17"/><lb ed="R053" n="0342a02"/><item xml:id="itemX34p0170b1701">卷第十八
<lb ed="X" n="0170b18"/><lb ed="R053" n="0342a03"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX34p0170b1801">自釋是法不可示<note place="inline">至</note>釋疏卷三終</item></list></item>
<lb ed="X" n="0170b19"/><lb ed="R053" n="0342a04"/><item xml:id="itemX34p0170b1901">卷第十九
<lb ed="X" n="0170b20"/><lb ed="R053" n="0342a05"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX34p0170b2001">自釋疏卷四一乘章<note place="inline">至</note>釋第二疑<note place="inline">經所以者何至無有是處</note></item></list></item>
<lb ed="X" n="0170b21"/><lb ed="R053" n="0342a06"/><item xml:id="itemX34p0170b2101">卷第二十
<lb ed="X" n="0170b22"/><lb ed="R053" n="0342a07"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX34p0170b2201">自釋第三疑<note place="inline">至</note>釋無數法化門其實爲一乘</item></list></item>
<lb ed="X" n="0170b23"/><lb ed="R053" n="0342a08"/><item xml:id="itemX34p0170b2301">卷第二十一
<lb ed="X" n="0170b24"/><lb ed="R053" n="0342a09"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX34p0170b2401">自釋諸佛兩足尊等文<note place="inline">至</note>于方便品終</item></list></item>
<pb ed="X" xml:id="X34.0638.0170c" n="0170c"/>
<lb ed="X" n="0170c01"/><lb ed="R053" n="0342a10"/><item xml:id="itemX34p0170c0101">卷第二十二
<lb ed="X" n="0170c02"/><lb ed="R053" n="0342a11"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX34p0170c0201">逸失<note place="inline">經卷二譬喩品疏卷五</note></item></list></item>
<lb ed="X" n="0170c03"/><lb ed="R053" n="0342a12"/><item xml:id="itemX34p0170c0301">卷第二十三
<lb ed="X" n="0170c04"/><lb ed="R053" n="0342a13"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX34p0170c0401">逸失</item></list></item>
<lb ed="X" n="0170c05"/><lb ed="R053" n="0342a14"/><item xml:id="itemX34p0170c0501">卷第二十四
<lb ed="X" n="0170c06"/><lb ed="R053" n="0342a15"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX34p0170c0601">自釋經而吿之言至皆當與汝<note place="inline">至</note>釋疏卷六經墻
<lb ed="X" n="0170c07"/><lb ed="R053" n="0342a16"/>壁<anchor xml:id="nkr_note_add_0170c0701" n="0170c0701"/><anchor xml:id="beg0170c0701" n="0170c0701"/>圮<anchor xml:id="end0170c0701"/>坼等文</item></list></item>
<lb ed="X" n="0170c08"/><lb ed="R053" n="0342a17"/><item xml:id="itemX34p0170c0801">卷第二十五
<lb ed="X" n="0170c09"/><lb ed="R053" n="0342a18"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX34p0170c0901">自釋經泥塗阤落等<note place="inline">至</note>釋八寒八熱處所<note place="inline">經其人命終至
<lb ed="X" n="0170c10"/><lb ed="R053" n="0342b01"/>至無數劫</note></item></list></item>
<lb ed="X" n="0170c11"/><lb ed="R053" n="0342b02"/><item xml:id="itemX34p0170c1101">卷第二十六
<lb ed="X" n="0170c12"/><lb ed="R053" n="0342b03"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX34p0170c1201">自釋八寒八熱果相<note place="inline">至</note>釋信解品所以者何至云
<lb ed="X" n="0170c13"/><lb ed="R053" n="0342b04"/>是我子等文</item></list></item>
<lb ed="X" n="0170c14"/><lb ed="R053" n="0342b05"/><item xml:id="itemX34p0170c1401">卷第二十七
<lb ed="X" n="0170c15"/><lb ed="R053" n="0342b06"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX34p0170c1501">自釋經所以者何等文<note place="inline">至</note>釋疏卷七藥草喩品諸
<lb ed="X" n="0170c16"/><lb ed="R053" n="0342b07"/>樹大小至各有所受等文</item></list></item>
<lb ed="X" n="0170c17"/><lb ed="R053" n="0342b08"/><item xml:id="itemX34p0170c1701">卷第二十八
<lb ed="X" n="0170c18"/><lb ed="R053" n="0342b09"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX34p0170c1801">自釋經一雲所雨至華菓敷實<note place="inline">至</note>釋化城喩品時
<lb ed="X" n="0170c19"/><lb ed="R053" n="0342b10"/>諸梵天至唯願垂納受等文</item></list></item>
<lb ed="X" n="0170c20"/><lb ed="R053" n="0342b11"/><item xml:id="itemX34p0170c2001">卷第二十九
<lb ed="X" n="0170c21"/><lb ed="R053" n="0342b12"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX34p0170c2101">自釋經爾時諸梵天王至當演深遠音<note place="inline">至</note>釋十二
<lb ed="X" n="0170c22"/><lb ed="R053" n="0342b13"/>緣起中第五諸緣生攝門<note place="inline">經無明滅至憂悲苦惱滅</note></item></list></item>
<lb ed="X" n="0170c23"/><lb ed="R053" n="0342b14"/><item xml:id="itemX34p0170c2301">卷第三十
<lb ed="X" n="0170c24"/><lb ed="R053" n="0342b15"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX34p0170c2401">逸失</item></list></item>
<pb ed="X" xml:id="X34.0638.0171a" n="0171a"/>
<lb ed="X" n="0171a01"/><lb ed="R053" n="0342b16"/><item xml:id="itemX34p0171a0101">卷第三十一
<lb ed="X" n="0171a02"/><lb ed="R053" n="0342b17"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX34p0171a0201">自釋<note place="inline">經卷四疏卷八</note>五百弟子受記品其後得成佛至亦
<lb ed="X" n="0171a03"/><lb ed="R053" n="0342b18"/>無諸惡道頌文<note place="inline">至</note>釋見寶塔品爾時佛前至住在
<lb ed="X" n="0171a04"/><lb ed="R053" n="0343a01"/>空中等文<note place="inline"><anchor xml:id="nkr_note_add_0171a0401" n="0171a0401"/><anchor xml:id="beg0171a0401" n="0171a0401"/>已<anchor xml:id="end0171a0401"/>下逸失</note></item></list></item>
<lb ed="X" n="0171a05"/><lb ed="R053" n="0343a02"/><item xml:id="itemX34p0171a0501">卷第三十二
<lb ed="X" n="0171a06"/><lb ed="R053" n="0343a03"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX34p0171a0601">逸失</item></list></item>
<lb ed="X" n="0171a07"/><lb ed="R053" n="0343a04"/><item xml:id="itemX34p0171a0701">卷第三十三
<lb ed="X" n="0171a08"/><lb ed="R053" n="0343a05"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX34p0171a0801">自釋<note place="inline">經卷五疏卷九</note>安樂行品但以因緣有至故說<note place="inline">至</note>釋
<lb ed="X" n="0171a09"/><lb ed="R053" n="0343a06"/>壽量品</item></list></item>
<lb ed="X" n="0171a10"/><lb ed="R053" n="0343a07"/><item xml:id="itemX34p0171a1001">卷第三十四
<lb ed="X" n="0171a11"/><lb ed="R053" n="0343a08"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX34p0171a1101">自釋分別功德品<note place="inline">至</note>釋藥王菩薩本事品燒身行</item></list></item>
<lb ed="X" n="0171a12"/><lb ed="R053" n="0343a09"/><item xml:id="itemX34p0171a1201">卷第三十五
<lb ed="X" n="0171a13"/><lb ed="R053" n="0343a10"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX34p0171a1301">自釋燒身行<note place="inline">至</note>釋勸發品終</item></list></item></list>
<lb ed="X" n="0171a14"/><lb ed="R053" n="0343a11"/>
<lb ed="X" n="0171a15"/><lb ed="R053" n="0343a12"/><p xml:id="pX34p0171a1501">妙法蓮華經玄贊要集目次<note place="inline">終</note></p></cb:div>
<lb ed="X" n="0171a16"/>
<lb ed="X" n="0171a17"/>
<lb ed="X" n="0171a18"/>
<lb ed="X" n="0171a19"/>
<lb ed="X" n="0171a20"/><cb:docNumber>No. 638</cb:docNumber>
<lb ed="X" n="0171a21"/><lb ed="R053" n="0344a01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>法華經玄贊要集卷第一</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0171a22"/>
<lb ed="X" n="0171a23"/><lb ed="R053" n="0344a02"/><byline cb:type="collector">鏡水寺沙門　栖復　集</byline>
<lb ed="X" n="0171a24"/><lb ed="R053" n="0344a03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">前文</cb:mulu><p xml:id="pX34p0171a2401">栖復自大和末。罷律講後。屢涉京師。輙廁經論末行。
<pb ed="X" xml:id="X34.0638.0171b" n="0171b"/>
<lb ed="X" n="0171b01"/><lb ed="R053" n="0344a04"/>多戴星霜。不憚寒暑。然精神曚昧。巡歷數度先輩法
<lb ed="X" n="0171b02"/><lb ed="R053" n="0344a05"/>席。隨記得少善言。集成一家之說。冀其易見云爾。</p>
<lb ed="X" n="0171b03"/><lb ed="R053" n="0344a06"/><p xml:id="pX34p0171b0301">今此玅法蓮華經。本末前後。一十六譯。若眞僞相兼。
<lb ed="X" n="0171b04"/><lb ed="R053" n="0344a07"/>一十七譯。若約全部而論。總有六譯。六譯之內。傳於
<lb ed="X" n="0171b05"/><lb ed="R053" n="0344a08"/>漢國。三本流行。正法妙法添品法華。今此講者。是後
<lb ed="X" n="0171b06"/><lb ed="R053" n="0344a09"/>秦弘始七年。鳩摩羅什三藏。譯出妙法蓮華經七卷。
<lb ed="X" n="0171b07"/><lb ed="R053" n="0344a10"/>或八卷。六萬九千七百五十四言也。然造疏。前後十九
<lb ed="X" n="0171b08"/><lb ed="R053" n="0344a11"/>餘家。盛傳於世者。卽天台紀國嘉祥慈恩也。天台疏
<lb ed="X" n="0171b09"/><lb ed="R053" n="0344a12"/>名文句。紀國名讚述。嘉祥疏名義記。慈恩疏名玄贊。
<lb ed="X" n="0171b10"/><lb ed="R053" n="0344a13"/>今之講者。卽慈恩疏也。西國有千部論師。造論解法
<lb ed="X" n="0171b11"/><lb ed="R053" n="0344a14"/>華經。卽天親菩薩。唐國有百本疏主。造疏解法華經。
<lb ed="X" n="0171b12"/><lb ed="R053" n="0344a15"/>卽慈恩和尙。古來諸德。科判此經絕多。今且道安和
<lb ed="X" n="0171b13"/><lb ed="R053" n="0344a16"/>尙。科一切經爲三分。暗合西天佛地論親光菩薩。科
<lb ed="X" n="0171b14"/><lb ed="R053" n="0344a17"/>一切經三分。將釋此經。大分三段。初一品序分。序者
<lb ed="X" n="0171b15"/><lb ed="R053" n="0344a18"/>始也由也。卽三根聲聞。大乘之性<anchor xml:id="nkr_note_add_0171b1501" n="0171b1501"/><anchor xml:id="beg0171b1501" n="0171b1501"/>已<anchor xml:id="end0171b1501"/>熟。世尊集十五
<lb ed="X" n="0171b16"/><lb ed="R053" n="0344b01"/>類徒。先談無量義經蓮華體性。後入定雨華動地。放
<lb ed="X" n="0171b17"/><lb ed="R053" n="0344b02"/>光照境。彌勒發問。文殊爲答等。皆是欲說正宗之漸
<lb ed="X" n="0171b18"/><lb ed="R053" n="0344b03"/>由。名序分。第二從方便品。至授學無學記品。爲第二
<lb ed="X" n="0171b19"/><lb ed="R053" n="0344b04"/>正宗分。卽是佛出定。三請<anchor xml:id="nkr_note_add_0171b1901" n="0171b1901"/><anchor xml:id="beg0171b1901" n="0171b1901"/>已<anchor xml:id="end0171b1901"/>後。如來法說。喩說。宿世
<lb ed="X" n="0171b20"/><lb ed="R053" n="0344b05"/>因緣。說於一乘。令聲聞捨小歸大。授菩提記。化彼二
<lb ed="X" n="0171b21"/><lb ed="R053" n="0344b06"/>乘。出濁水故。正爲二乘。傍爲菩薩。名正宗分。第三
<lb ed="X" n="0171b22"/><lb ed="R053" n="0344b07"/>從法師品。至普賢勸發品。一十九品。是第三段名
<lb ed="X" n="0171b23"/><lb ed="R053" n="0344b08"/>流通。卽是顯於此經書寫供養。施他聽聞。乃至思惟
<lb ed="X" n="0171b24"/><lb ed="R053" n="0344b09"/>修習。十種法行。若人若法所得功德。流通此經。正爲
<pb ed="X" xml:id="X34.0638.0171c" n="0171c"/>
<lb ed="X" n="0171c01"/><lb ed="R053" n="0344b10"/>菩薩。傍爲聲聞。是爲第三流通分<note place="inline">境行果三科</note>。今且依初
<lb ed="X" n="0171c02"/><lb ed="R053" n="0344b11"/>八品。爲正宗分。所釋之經。旣分三段。能解之疏。分三
<lb ed="X" n="0171c03"/><lb ed="R053" n="0344b12"/>亦然。初從蓋聞。至覺權眞<anchor xml:id="nkr_note_add_0171c0301" n="0171c0301"/><anchor xml:id="beg0171c0301" n="0171c0301"/>已<anchor xml:id="end0171c0301"/>下。疏之序分。將釋此經
<lb ed="X" n="0171c04"/><lb ed="R053" n="0344b13"/>略以六門料簡下。第二正宗分。某談遊之際。徒次傳
<lb ed="X" n="0171c05"/><lb ed="R053" n="0344b14"/>陵<anchor xml:id="nkr_note_add_0171c0501" n="0171c0501"/><anchor xml:id="beg0171c0501" n="0171c0501"/>已<anchor xml:id="end0171c0501"/>下。疏主流通分。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0171001" n="0171001"/>之段不同。初序中有二。初解疏
<lb ed="X" n="0171c06"/><lb ed="R053" n="0344b15"/>題目。後釋本文。且解題目。言題目者。卽是經題。目者
<lb ed="X" n="0171c07"/><lb ed="R053" n="0344b16"/>卽是疏目。故言題目。然今疏本。多云妙法蓮華經玄
<lb ed="X" n="0171c08"/><lb ed="R053" n="0344b17"/>贊卷第一。妙法蓮華。卽是本名。玄贊卽是疏語。旣有
<lb ed="X" n="0171c09"/><lb ed="R053" n="0344b18"/>本名。今當略釋。</p>
<lb ed="X" n="0171c10"/><lb ed="R053" n="0345a01"/><p xml:id="pX34p0171c1001">言妙法蓮華經者。上之四字。卽是別名。唯此經故。經
<lb ed="X" n="0171c11"/><lb ed="R053" n="0345a02"/>之一字。卽是通名。不異諸經故。初中分二。初妙法二字
<lb ed="X" n="0171c12"/><lb ed="R053" n="0345a03"/>是法。蓮華二字是喩。妙法如蓮華。蓮華是能喩。妙法
<lb ed="X" n="0171c13"/><lb ed="R053" n="0345a04"/>是所喩。故先解妙法。後解蓮華。先總解妙法。二別解
<lb ed="X" n="0171c14"/><lb ed="R053" n="0345a05"/>妙法。先總解妙<anchor xml:id="nkr_note_orig_0171002" n="0171002"/>法者何義。答卽是甚深難解。微妙希
<lb ed="X" n="0171c15"/><lb ed="R053" n="0345a06"/>有。無上殊勝。故言妙法。妙法者。是一切有情心心中
<lb ed="X" n="0171c16"/><lb ed="R053" n="0345a07"/>有佛性。佛性卽名爲妙法。本在有情妄想心。猶如何
<lb ed="X" n="0171c17"/><lb ed="R053" n="0345a08"/>等。如木中有火性。地中有水性。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0171003" n="0171003"/>壁中有金性。鏡中有
<lb ed="X" n="0171c18"/><lb ed="R053" n="0345a09"/>明性。卽驗有情心心中有佛性。見卽雖然不可見。佛
<lb ed="X" n="0171c19"/><lb ed="R053" n="0345a10"/>性元居各自心。人人身中有佛性。佛性卽妙法。妙法
<lb ed="X" n="0171c20"/><lb ed="R053" n="0345a11"/>有二。一理妙法。二行妙法。理妙法所謂眞如。行妙法
<lb ed="X" n="0171c21"/><lb ed="R053" n="0345a12"/>卽是菩提。菩提者是圓滿報身。言理妙者。卽淸淨法
<lb ed="X" n="0171c22"/><lb ed="R053" n="0345a13"/>身。卽此法身。是此經題妙法體。究竟窮其妙法處。各
<lb ed="X" n="0171c23"/><lb ed="R053" n="0345a14"/>自心中法報身。旣說有情各各心中。一一心中有妙
<lb ed="X" n="0171c24"/><lb ed="R053" n="0345a15"/>法。未審遣修何觀行。卽得心中妙法生。有人若要礦
<pb ed="X" xml:id="X34.0638.0172a" n="0172a"/>
<lb ed="X" n="0172a01"/><lb ed="R053" n="0345a16"/>中金。鍊鑛之時金自現。有人若要木中火。鑽火之時
<lb ed="X" n="0172a02"/><lb ed="R053" n="0345a17"/>火自生。有人若要鏡中明。磨鏡之時明自出。有人若
<lb ed="X" n="0172a03"/><lb ed="R053" n="0345a18"/>要地中水。穿地之時水自來。應是有心有識人。人人
<lb ed="X" n="0172a04"/><lb ed="R053" n="0345b01"/>若要心中佛。聞思惟修慧斷煩惱。障。盡心中佛自生。
<lb ed="X" n="0172a05"/><lb ed="R053" n="0345b02"/>聞敎思惟修學人。貪心嗔心癡心薄。一二三僧祗劫
<lb ed="X" n="0172a06"/><lb ed="R053" n="0345b03"/>滿。法報化佛果周圓。欲得成佛。但修心修淨。則心生
<lb ed="X" n="0172a07"/><lb ed="R053" n="0345b04"/>佛。善惡由心。心是主。修心決定得菩提。佛遣修心敢
<lb ed="X" n="0172a08"/><lb ed="R053" n="0345b05"/>不修。實有心中妙法否。妙法在心元不見。何以修心
<lb ed="X" n="0172a09"/><lb ed="R053" n="0345b06"/>妙法生佛道。佛性實居各自心。見則元來不可見。只
<lb ed="X" n="0172a10"/><lb ed="R053" n="0345b07"/>爲甚深難解了。分明擧喩況蓮華。蓮華性在蓮子中。
<lb ed="X" n="0172a11"/><lb ed="R053" n="0345b08"/>開破子時華不見。不以開時華不見。謂言蓮子裏沒
<lb ed="X" n="0172a12"/><lb ed="R053" n="0345b09"/>蓮華。有人於彼有情心心中。覓<anchor xml:id="nkr_note_orig_0172001" n="0172001"/>或佛時不曾見。不以
<lb ed="X" n="0172a13"/><lb ed="R053" n="0345b10"/>覓時不見佛。謂言佛性不居心。一一衆生五薀身。便
<lb ed="X" n="0172a14"/><lb ed="R053" n="0345b11"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0172002" n="0172002"/>共蓮華池不別。各各心中有煩惱。卽同池內有淤泥。
<lb ed="X" n="0172a15"/><lb ed="R053" n="0345b12"/>佛性只居煩惱中。便似泥中有蓮子。蓮子因緣未和
<lb ed="X" n="0172a16"/><lb ed="R053" n="0345b13"/>合。長時且在淤泥中。若到因緣會遇時。蓮子裏蓮華
<lb ed="X" n="0172a17"/><lb ed="R053" n="0345b14"/>自生長。我等心中有佛性。要須必假耳聞經句。聞經句
<lb ed="X" n="0172a18"/><lb ed="R053" n="0345b15"/>是因緣。滋潤心中佛種。漸漸心中能悟解。只向心中
<lb ed="X" n="0172a19"/><lb ed="R053" n="0345b16"/>佛自生。故將妙法喩蓮華。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0172003" n="0172003"/>所卽蓮華如妙法。妙法卽一
<lb ed="X" n="0172a20"/><lb ed="R053" n="0345b17"/>乘。一乘卽寶所。寶所卽妙法。妙法卽名佛性。故云妙法。</p>
<lb ed="X" n="0172a21"/><lb ed="R053" n="0345b18"/><p xml:id="pX34p0172a2101">二云。妙法兩字屬佛身。俱合理智。通因通果。因理果
<lb ed="X" n="0172a22"/><lb ed="R053" n="0346a01"/>理皆殊勝。因智果智悉幽玄。因果理性名法身。因果
<lb ed="X" n="0172a23"/><lb ed="R053" n="0346a02"/>智相稱報佛。究竟窮其妙法體。是各身中法報身。故
<lb ed="X" n="0172a24"/><lb ed="R053" n="0346a03"/>名妙法。妙法難解難明。蓮華則易知識。不識心中理
<pb ed="X" xml:id="X34.0638.0172b" n="0172b"/>
<lb ed="X" n="0172b01"/><lb ed="R053" n="0346a04"/>及智。相似池中蓮與華。蓮者況果。表三身之果圓。華
<lb ed="X" n="0172b02"/><lb ed="R053" n="0346a05"/>卽喩因。彰萬善之因滿。蓮華淤泥不染。妙法煩惱不
<lb ed="X" n="0172b03"/><lb ed="R053" n="0346a06"/>不侵。蓮華旣生淤泥。妙法亦混於煩惱。煩惱之中有
<lb ed="X" n="0172b04"/><lb ed="R053" n="0346a07"/>佛性。淤泥池內有蓮華。蓮華緣會自開敷。妙法因圓
<lb ed="X" n="0172b05"/><lb ed="R053" n="0346a08"/>必成佛。欲使人人識佛性。故將妙法。況蓮華也。</p>
<lb ed="X" n="0172b06"/><lb ed="R053" n="0346a09"/><p xml:id="pX34p0172b0601">三云。經亦得名中。三師解。初唯取行果名蓮華。行
<lb ed="X" n="0172b07"/><lb ed="R053" n="0346a10"/>爲華。果爲蓮。第二師。唯取敎理名蓮華。敎爲華。理爲
<lb ed="X" n="0172b08"/><lb ed="R053" n="0346a11"/>蓮。第三師。敎理行果。總名蓮華也。敎理行俱是華也。
<lb ed="X" n="0172b09"/><lb ed="R053" n="0346a12"/>理果俱是蓮也。敎行並開敷。理果俱出水也。經云諸
<lb ed="X" n="0172b10"/><lb ed="R053" n="0346a13"/>佛智慧甚深無量。理出水也。入佛知見。經云盡行諸
<lb ed="X" n="0172b11"/><lb ed="R053" n="0346a14"/>佛無量道法。論令證不退轉地。幷第二周牛車。此乘
<lb ed="X" n="0172b12"/><lb ed="R053" n="0346a15"/>此寶乘直至道場。行開敷也。開示悟三。幷第三周寶
<lb ed="X" n="0172b13"/><lb ed="R053" n="0346a16"/>所。卽果出水也。敎有能敷妙理之功德。理有所敷出
<lb ed="X" n="0172b14"/><lb ed="R053" n="0346a17"/>水之力。行有因敷趣果之用。果有結實酬因之能故
<lb ed="X" n="0172b15"/><lb ed="R053" n="0346a18"/>也<note place="inline">上總明妙法次別明妙法</note>。</p>
<lb ed="X" n="0172b16"/><lb ed="R053" n="0346b01"/><p xml:id="pX34p0172b1601">先解妙法。後解法。且妙者。初依疏主十玄門中。五義
<lb ed="X" n="0172b17"/><lb ed="R053" n="0346b02"/>解妙。後依北京瓚法師。十義解妙。一根本妙。二枝末
<lb ed="X" n="0172b18"/><lb ed="R053" n="0346b03"/>妙。三攝末歸本妙。四絕待妙。五無麤妙。一根本妙者。
<lb ed="X" n="0172b19"/><lb ed="R053" n="0346b04"/>謂華嚴會中。明一乘因果究竟法身。彼云。欲令衆生
<lb ed="X" n="0172b20"/><lb ed="R053" n="0346b05"/>生歡喜故。說王宮生。欲令衆生生戀慕故。示雙林滅
<lb ed="X" n="0172b21"/><lb ed="R053" n="0346b06"/>也。上名麤。又經云。如來實不出世。亦不涅槃。何以故
<lb ed="X" n="0172b22"/><lb ed="R053" n="0346b07"/>法身常住。同法界故。亦同此經云。是法住法位。世間
<lb ed="X" n="0172b23"/><lb ed="R053" n="0346b08"/>相常住義。又經云。如來如實知見三界之相。無有生
<lb ed="X" n="0172b24"/><lb ed="R053" n="0346b09"/>死若退若出。亦無在世及滅度者。非實非虗等。名根
<pb ed="X" xml:id="X34.0638.0172c" n="0172c"/>
<lb ed="X" n="0172c01"/><lb ed="R053" n="0346b10"/>本妙。二枝末妙。於一佛乘分別說三。三中之二。目之
<lb ed="X" n="0172c02"/><lb ed="R053" n="0346b11"/>爲麤。佛乘爲勝。故稱枝末妙。三攝末歸本妙。此經所
<lb ed="X" n="0172c03"/><lb ed="R053" n="0346b12"/>詮一乘。究竟圓滿。故稱爲妙。四絕待妙。上之三義。皆
<lb ed="X" n="0172c04"/><lb ed="R053" n="0346b13"/>以對麤稱妙。未辨不對於麤自體之妙。今約妙體。本
<lb ed="X" n="0172c05"/><lb ed="R053" n="0346b14"/>自離言。強歎爲妙。何所有文。答涅槃云。不因少涅槃。
<lb ed="X" n="0172c06"/><lb ed="R053" n="0346b15"/>名大涅槃。又智論云。十八空爲相待空。獨空獨空非
<lb ed="X" n="0172c07"/><lb ed="R053" n="0346b16"/>相待空。旣有待不待空。妙寧無待不待妙。羅什弟子
<lb ed="X" n="0172c08"/><lb ed="R053" n="0346b17"/>慧觀。著法華經序云。稱之爲妙。而體絕精麤。寄華宣
<lb ed="X" n="0172c09"/><lb ed="R053" n="0346b18"/>敎。而道玄象表。下云是法不可示。言詞相寂滅。什歎
<lb ed="X" n="0172c10"/><lb ed="R053" n="0347a01"/>云。善男子。若非深入經藏。不能作如是說無待名絕。
<lb ed="X" n="0172c11"/><lb ed="R053" n="0347a02"/>五無麤妙。卽淨土法門。故香積佛品云。我土無有聲
<lb ed="X" n="0172c12"/><lb ed="R053" n="0347a03"/>聞辟支佛名。是卽無麤也。唯有淸淨大菩薩衆。卽是
<lb ed="X" n="0172c13"/><lb ed="R053" n="0347a04"/>妙。智論云。七寶世界。純諸菩薩。亦同於此<note place="inline">上根本枝末攝末歸
<lb ed="X" n="0172c14"/><lb ed="R053" n="0347a05"/>本絕待無麤五妙了也</note>。</p>
<lb ed="X" n="0172c15"/><lb ed="R053" n="0347a06"/><p xml:id="pX34p0172c1501">次依瓚法師十義妙。一對揚妙。二補翼。三說處。四長
<lb ed="X" n="0172c16"/><lb ed="R053" n="0347a07"/>時。五法多。六名定。七中道。八威力。九利益。十挍量。一
<lb ed="X" n="0172c17"/><lb ed="R053" n="0347a08"/>對揚妙者。餘經化衆生。唯現在一佛身說。此經通十
<lb ed="X" n="0172c18"/><lb ed="R053" n="0347a09"/>方三世佛共說。三世者。多寶世尊是過去佛。經言爾
<lb ed="X" n="0172c19"/><lb ed="R053" n="0347a10"/>時寶塔中。出大音聲。歎言善哉善哉等。釋迦如來是
<lb ed="X" n="0172c20"/><lb ed="R053" n="0347a11"/>現在佛。八萬菩薩未<anchor xml:id="nkr_note_orig_0172004" n="0172004"/>來。又文殊卽過去佛。慈尊卽未
<lb ed="X" n="0172c21"/><lb ed="R053" n="0347a12"/>來佛。本師卽現在佛。又現在中。通十方故。經云爾時
<lb ed="X" n="0172c22"/><lb ed="R053" n="0347a13"/>一一方。四百萬億那由他國土諸佛如來。遍滿其中。
<lb ed="X" n="0172c23"/><lb ed="R053" n="0347a14"/>是時諸佛。各在寶樹下師子座。皆遣<anchor xml:id="nkr_note_orig_0172005" n="0172005"/>者。問訊釋迦牟
<lb ed="X" n="0172c24"/><lb ed="R053" n="0347a15"/>尼佛。各賷寶華滿掬。而吿之言。善男子。汝往詣耆闍
<pb ed="X" xml:id="X34.0638.0173a" n="0173a"/>
<lb ed="X" n="0173a01"/><lb ed="R053" n="0347a16"/>崛山釋迦牟尼佛所。如我詞曰。少病少惱。氣力安樂。
<lb ed="X" n="0173a02"/><lb ed="R053" n="0347a17"/>及菩薩聲聞衆。悉安穩否。以此寶華。散佛供養。而作
<lb ed="X" n="0173a03"/><lb ed="R053" n="0347a18"/>是言。彼某甲佛。與欲開此寶塔。諸佛遣使。亦復如
<lb ed="X" n="0173a04"/><lb ed="R053" n="0347b01"/>是。卽是十方三世諸佛。共化一會衆生。不同餘經唯
<lb ed="X" n="0173a05"/><lb ed="R053" n="0347b02"/>一佛化。故言對揚妙。二輔翼妙者。前後二十一衆。初
<lb ed="X" n="0173a06"/><lb ed="R053" n="0347b03"/>十五衆。一釋種淸高衆者。經云與大比丘衆萬二千
<lb ed="X" n="0173a07"/><lb ed="R053" n="0347b04"/>人俱等。二<anchor xml:id="nkr_note_add_0173a0701" n="0173a0701"/><anchor xml:id="beg0173a0701" n="0173a0701"/>已<anchor xml:id="end0173a0701"/>圓未滿衆者。經云復有學無學二千人。
<lb ed="X" n="0173a08"/><lb ed="R053" n="0347b05"/>三承恩入道衆。經云摩訶波闍比丘尼。四曩結深恩
<lb ed="X" n="0173a09"/><lb ed="R053" n="0347b06"/>衆。經云羅睺羅母。<name role="" type="person">耶輸陀羅</name>比丘尼。五聖難思衆。經
<lb ed="X" n="0173a10"/><lb ed="R053" n="0347b07"/>云菩薩摩訶薩八萬人。皆於阿耨多羅三藐三菩提
<lb ed="X" n="0173a11"/><lb ed="R053" n="0347b08"/>等。六帝釋臨天衆。經云爾時釋提桓因。與其眷屬二
<lb ed="X" n="0173a12"/><lb ed="R053" n="0347b09"/>萬天子俱。七屬護舒暉衆。經云復有名月天子。普香
<lb ed="X" n="0173a13"/><lb ed="R053" n="0347b10"/>天子。寶光天子。四大天王。與其眷屬萬天子俱。八小
<lb ed="X" n="0173a14"/><lb ed="R053" n="0347b11"/>大自在衆。經云自在天子。大自在天子。與其眷屬三
<lb ed="X" n="0173a15"/><lb ed="R053" n="0347b12"/>萬天子俱。九跨柅娑婆衆。經云<name role="" type="person">娑婆世界</name>主。梵天王。
<lb ed="X" n="0173a16"/><lb ed="R053" n="0347b13"/>尸棄大梵等。與其眷屬萬二千天子俱。十翳虗令洒
<lb ed="X" n="0173a17"/><lb ed="R053" n="0347b14"/>衆。經云有八龍王。<name role="" type="person">難陀龍王</name>。<g ref="#CB02494">䟦</g><name role="" type="person">難陀龍王</name>等。十一淸
<lb ed="X" n="0173a18"/><lb ed="R053" n="0347b15"/>歌雅樂衆。經云有四緊那羅王。法緊那羅王。妙法緊
<lb ed="X" n="0173a19"/><lb ed="R053" n="0347b16"/>那羅王等。十二勝芳烈樂衆。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0173001" n="0173001"/>經有四乾闥婆王。樂乾
<lb ed="X" n="0173a20"/><lb ed="R053" n="0347b17"/>闥婆王。樂音乾闥婆王等。十三動山涌海衆。經云有
<lb ed="X" n="0173a21"/><lb ed="R053" n="0347b18"/>四阿修羅王。婆稚阿修羅王。佉羅騫<g ref="#CB00501">䭾</g>阿修羅王等。
<lb ed="X" n="0173a22"/><lb ed="R053" n="0348a01"/>十四吞龍啖毒衆。經云有四迦樓羅王。大威德迦樓
<lb ed="X" n="0173a23"/><lb ed="R053" n="0348a02"/>羅王。大身迦樓羅王等。十五仁王自在衆。經云韋提
<lb ed="X" n="0173a24"/><lb ed="R053" n="0348a03"/>希子。阿闍世王<note place="inline">上十五衆</note>。後六衆者。一寶塔陵空衆。經云。</p>
<pb ed="X" xml:id="X34.0638.0173b" n="0173b"/>
<lb ed="X" n="0173b01"/><lb ed="R053" n="0348a04"/><p xml:id="pX34p0173b0101">爾時佛前有七寶塔。高五<anchor xml:id="nkr_note_orig_0173002" n="0173002"/>百。縱廣正等二百五十由
<lb ed="X" n="0173b02"/><lb ed="R053" n="0348a05"/>旬。從地涌出。住在空中等。二質影殊形衆。十方分身
<lb ed="X" n="0173b03"/><lb ed="R053" n="0348a06"/>諸佛。集在八方三變土田八方嚴淨等。三涌海承蓮
<lb ed="X" n="0173b04"/><lb ed="R053" n="0348a07"/>衆。經云爾時<name role="" type="person">文殊師利</name>。坐千葉蓮華大如車輪。俱來
<lb ed="X" n="0173b05"/><lb ed="R053" n="0348a08"/>菩薩。亦坐寶蓮華。四裂地星形衆。是諸菩薩聞釋迦
<lb ed="X" n="0173b06"/><lb ed="R053" n="0348a09"/>牟尼佛所說音聲。從下發來。一一菩薩。皆是大衆唱
<lb ed="X" n="0173b07"/><lb ed="R053" n="0348a10"/>導之首。各將六萬恒河沙眷屬等。五鸞歌逈發衆。經
<lb ed="X" n="0173b08"/><lb ed="R053" n="0348a11"/>云于時妙音菩薩。於彼國沒。與八萬四千菩薩。俱共發
<lb ed="X" n="0173b09"/><lb ed="R053" n="0348a12"/>來。所經諸國。六種震動。皆悉雨於七寶蓮華等。六御
<lb ed="X" n="0173b10"/><lb ed="R053" n="0348a13"/>象遐方衆。經云爾時普賢菩薩。以自在神通力威德
<lb ed="X" n="0173b11"/><lb ed="R053" n="0348a14"/>名聞。與大菩薩無量無邊不可稱數。從東方來。所經
<lb ed="X" n="0173b12"/><lb ed="R053" n="0348a15"/>諸國。普皆震動等。是諸衆等。莫不雲奔鷲嶺霧擁靈
<lb ed="X" n="0173b13"/><lb ed="R053" n="0348a16"/>山。同嗟昔處二權。共喜今聞一實。雖鹿園趍道之衆。
<lb ed="X" n="0173b14"/><lb ed="R053" n="0348a17"/>雙樹聞經之徒。方此來能過也。故云輔翼妙。三說處
<lb ed="X" n="0173b15"/><lb ed="R053" n="0348a18"/>妙。且諸經說處。各各不同。或在虗空。如勝鬘。佛於空
<lb ed="X" n="0173b16"/><lb ed="R053" n="0348b01"/>中現。仰惟佛世尊。普爲衆生現。或唯在地。或居穢土。
<lb ed="X" n="0173b17"/><lb ed="R053" n="0348b02"/>或處淨方來。若此經三處皆說。初居穢土以陳說。欲
<lb ed="X" n="0173b18"/><lb ed="R053" n="0348b03"/>令捨權而厭俗。次居淨方以宣唱。欲使忻樂於寶方。
<lb ed="X" n="0173b19"/><lb ed="R053" n="0348b04"/>後處空中。畢竟歸於眞性。是故稱說處妙。四長時妙。
<lb ed="X" n="0173b20"/><lb ed="R053" n="0348b05"/>且說諸經時節。各各不同。只如過去燈明佛。滿六十
<lb ed="X" n="0173b21"/><lb ed="R053" n="0348b06"/>小劫。爲人演說。經云日月燈明佛。因妙光菩薩。說大乘
<lb ed="X" n="0173b22"/><lb ed="R053" n="0348b07"/>經。名妙法蓮華等。又妙光法師八十小劫。爲人演說。
<lb ed="X" n="0173b23"/><lb ed="R053" n="0348b08"/>大通智勝如來。八千劫未曾休癈。經云佛說是經。於
<lb ed="X" n="0173b24"/><lb ed="R053" n="0348b09"/>八千劫。十六王子。八萬四千劫。爲四部衆。廣演此經。
<pb ed="X" xml:id="X34.0638.0173c" n="0173c"/>
<lb ed="X" n="0173c01"/><lb ed="R053" n="0348b10"/>我今<name role="" type="person">釋迦文佛</name>。序正之中。不言時節。涌出品內。菩薩
<lb ed="X" n="0173c02"/><lb ed="R053" n="0348b11"/>讚歎。滿五十小劫。及說三身壽量時節極長。是故名
<lb ed="X" n="0173c03"/><lb ed="R053" n="0348b12"/>時長妙。五法多妙。且華嚴十萬頌。大梵本三萬偈。今
<lb ed="X" n="0173c04"/><lb ed="R053" n="0348b13"/>所傳本。纔七十千頌。未若此經。如威音如來說二十
<lb ed="X" n="0173c05"/><lb ed="R053" n="0348b14"/>千萬億偈。大通如來說法時節旣遠。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0173003" n="0173003"/>久亦應長。日月
<lb ed="X" n="0173c06"/><lb ed="R053" n="0348b15"/>淨明德如來所說法華經。六百八十千萬億那由他
<lb ed="X" n="0173c07"/><lb ed="R053" n="0348b16"/>等偈。以此菩薩具數多意。欲顯其義廣。故云法多妙。
<lb ed="X" n="0173c08"/><lb ed="R053" n="0348b17"/>六名定妙。且諸經名非一定。如涅槃經。俱留孫佛六。
<lb ed="X" n="0173c09"/><lb ed="R053" n="0348b18"/>萬歲出。名曰法鏡經。拘那含牟尼佛四萬歲出。名甘
<lb ed="X" n="0173c10"/><lb ed="R053" n="0349a01"/>露皷經。迦葉佛二萬歲出。名分別空經。釋迦牟尼佛
<lb ed="X" n="0173c11"/><lb ed="R053" n="0349a02"/>百歲時出。名涅槃經。名皆不定。此經不爾。燈明佛。大
<lb ed="X" n="0173c12"/><lb ed="R053" n="0349a03"/>通智勝佛。威音王佛。日月淨明德佛。皆同名妙法蓮
<lb ed="X" n="0173c13"/><lb ed="R053" n="0349a04"/>華經。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0173004" n="0173004"/>云名定妙。七中道妙。如下云。十方世界中。唯有
<lb ed="X" n="0173c14"/><lb ed="R053" n="0349a05"/>一乘法。無二亦無三。無二者無第二獨覺乘。無三者
<lb ed="X" n="0173c15"/><lb ed="R053" n="0349a06"/>無第三聲聞乘。計二乘爲究竟。卽是遍計所收。卽是
<lb ed="X" n="0173c16"/><lb ed="R053" n="0349a07"/>空也。唯有一乘法者。卽是一乘理智二事。依圓有也。
<lb ed="X" n="0173c17"/><lb ed="R053" n="0349a08"/>不有者卽空<anchor xml:id="nkr_note_orig_0173005" n="0173005"/>識義。卽二乘無。不空者卽有義。卽一乘
<lb ed="X" n="0173c18"/><lb ed="R053" n="0349a09"/>有。不空不有。遠離二邊。故云中道妙。八威力妙者。如
<lb ed="X" n="0173c19"/><lb ed="R053" n="0349a10"/>龍宮海會等龍女道成。由經勝力。智積問<name role="" type="person">文殊師利</name>
<lb ed="X" n="0173c20"/><lb ed="R053" n="0349a11"/>言。仁往龍宮。所化衆生。其數幾何。<name role="" type="person">文殊師利</name>言。其數
<lb ed="X" n="0173c21"/><lb ed="R053" n="0349a12"/>無量<note place="inline">云云</note>。又言我於海中。唯常宣說妙法華經等。又
<lb ed="X" n="0173c22"/><lb ed="R053" n="0349a13"/>不輕品云。具聞威音王佛先所說法華經二十千萬
<lb ed="X" n="0173c23"/><lb ed="R053" n="0349a14"/>億等。九利益妙者<note place="inline">如利今後中說</note>。十校量妙者。如<anchor xml:id="nkr_note_orig_0173006" n="0173006"/>藥本事品
<lb ed="X" n="0173c24"/><lb ed="R053" n="0349a15"/>十二喩挍量勝。經云藥王譬如一切川流江河諸水
<pb ed="X" xml:id="X34.0638.0174a" n="0174a"/>
<lb ed="X" n="0174a01"/><lb ed="R053" n="0349a16"/>之中。海爲第一等。如淸涼地等。故挍量妙也。上別解
<lb ed="X" n="0174a02"/><lb ed="R053" n="0349a17"/>妙。一對揚。二輔翼。三說處。四時長。五多法。六名定。七
<lb ed="X" n="0174a03"/><lb ed="R053" n="0349a18"/>中道。八威力。九利益。十挍量<note place="inline">上解妙十五義畢</note>。</p>
<lb ed="X" n="0174a04"/><lb ed="R053" n="0349b01"/><p xml:id="pX34p0174a0401">次解法者。可執義。可持義。夫言法者。必具斯義。且如
<lb ed="X" n="0174a05"/><lb ed="R053" n="0349b02"/>世出世法。悉備持軌之義。水有濕性。火有煖性。是其
<lb ed="X" n="0174a06"/><lb ed="R053" n="0349b03"/>持義。人聞水火。作濕煖解。卽軌義。又如因明論中。佛
<lb ed="X" n="0174a07"/><lb ed="R053" n="0349b04"/>弟子對聲論師言。聲是有法。是持義。親證皆許。佛弟
<lb ed="X" n="0174a08"/><lb ed="R053" n="0349b05"/>子以無常故爲宗。作無常解。是<anchor xml:id="nkr_note_orig_0174001" n="0174001"/>軌義。外道以常爲宗。
<lb ed="X" n="0174a09"/><lb ed="R053" n="0349b06"/>卽作常解。是軌義。佛弟子聲是有法。定無常故。宗因
<lb ed="X" n="0174a10"/><lb ed="R053" n="0349b07"/>之所作性故。同喩如甁盆。異喩如虗空。卽同品有。異
<lb ed="X" n="0174a11"/><lb ed="R053" n="0349b08"/>品非有。又所爲喩作取。無常遠作之性。外道量云。聲
<lb ed="X" n="0174a12"/><lb ed="R053" n="0349b09"/>是有法。定常故。宗因云。所量性故。同喩如虗空。異喩
<lb ed="X" n="0174a13"/><lb ed="R053" n="0349b10"/>甁盆。亦同品有。異品非有<note place="inline">廣如因明論說</note>。然此法者。貫一切
<lb ed="X" n="0174a14"/><lb ed="R053" n="0349b11"/>有爲無爲。若色若心。有漏無漏等法。今此言法者。唯
<lb ed="X" n="0174a15"/><lb ed="R053" n="0349b12"/>取一乘相應敎理行果四種。名之爲法。言敎法者。卽
<lb ed="X" n="0174a16"/><lb ed="R053" n="0349b13"/>能詮之文。總攝三乘之敎。敎有根本方便。方便敎者。
<lb ed="X" n="0174a17"/><lb ed="R053" n="0349b14"/>經云我此九部法。隨順衆生說。入大乘爲本。以故說
<lb ed="X" n="0174a18"/><lb ed="R053" n="0349b15"/>是經。勝鬘經云。正法住。正法滅。波羅提木叉等。根本
<lb ed="X" n="0174a19"/><lb ed="R053" n="0349b16"/>敎者。經云其智慧門。難解難入。是也。理法者。卽二乘
<lb ed="X" n="0174a20"/><lb ed="R053" n="0349b17"/>所證生空理。菩薩所證二空理。皆是所攝。經云是法
<lb ed="X" n="0174a21"/><lb ed="R053" n="0349b18"/>住法位。世間相常住。於道場知<anchor xml:id="nkr_note_add_0174a2101" n="0174a2101"/><anchor xml:id="beg0174a2101" n="0174a2101"/>已<anchor xml:id="end0174a2101"/>。導師方便說。勝鬘
<lb ed="X" n="0174a22"/><lb ed="R053" n="0350a01"/>經云。聲聞知有作四聖諦。佛知無作四<anchor xml:id="nkr_note_orig_0174002" n="0174002"/>聖諦。法華論
<lb ed="X" n="0174a23"/><lb ed="R053" n="0350a02"/>云。念觀者。聲聞人觀人無我等。行法者。卽六度四攝。
<lb ed="X" n="0174a24"/><lb ed="R053" n="0350a03"/>七地四菩薩行。皆是行也。經云乘此寶車。直至道場。
<pb ed="X" xml:id="X34.0638.0174b" n="0174b"/>
<lb ed="X" n="0174b01"/><lb ed="R053" n="0350a04"/>又勝鬘經云。正法住。正法滅。波羅提木叉。毗尼受具
<lb ed="X" n="0174b02"/><lb ed="R053" n="0350a05"/>足戒。此六處爲大乘。故說敎是行所依<anchor xml:id="nkr_note_orig_0174003" n="0174003"/>此處。故法華
<lb ed="X" n="0174b03"/><lb ed="R053" n="0350a06"/>論。聲聞人觀陰界入。厭苦離苦。得解脫故。果法者。
<lb ed="X" n="0174b04"/><lb ed="R053" n="0350a07"/>卽法報二身。方便品中。前三知見。及牛車寶所。壽量
<lb ed="X" n="0174b05"/><lb ed="R053" n="0350a08"/>品中。皆明三佛出現於世。又云是法住法位。果法也。
<lb ed="X" n="0174b06"/><lb ed="R053" n="0350a09"/>及彼二乘自昔所證。亦此所攝。故勝鬘云。四智不究
<lb ed="X" n="0174b07"/><lb ed="R053" n="0350a10"/>竟。名向涅槃界。由上所引。敎理行果。根本方便。能成
<lb ed="X" n="0174b08"/><lb ed="R053" n="0350a11"/>佛德。皆號一乘。咸有運載之功能故也。此之四法。皆
<lb ed="X" n="0174b09"/><lb ed="R053" n="0350a12"/>具軌持。總名爲法。一乘相應。故名爲妙。此四法體上。
<lb ed="X" n="0174b10"/><lb ed="R053" n="0350a13"/>有此一乘相應之妙用。法體能持此妙用。故言妙法。
<lb ed="X" n="0174b11"/><lb ed="R053" n="0350a14"/>持業釋。問妙法是敎。經亦是敎。何名持業。答經卽所
<lb ed="X" n="0174b12"/><lb ed="R053" n="0350a15"/>說之經。是體。妙法卽<anchor xml:id="nkr_note_orig_0174004" n="0174004"/>是聲名句文。名詮自性。句詮差
<lb ed="X" n="0174b13"/><lb ed="R053" n="0350a16"/>別。文卽是字。爲二所依。是經上之業用。故名持業。問
<lb ed="X" n="0174b14"/><lb ed="R053" n="0350a17"/>妙法是理。何名爲敎。答將理就敎。俱得名敎。能詮所
<lb ed="X" n="0174b15"/><lb ed="R053" n="0350a18"/>詮。總得名理。能詮所詮。總得名敎。理爲言生因也<note place="inline">上解
<lb ed="X" n="0174b16"/><lb ed="R053" n="0350b01"/>法解妙。後解法。初總解妙法。後別解妙法。解妙法二字畢</note>。</p>
<lb ed="X" n="0174b17"/><lb ed="R053" n="0350b02"/><p xml:id="pX34p0174b1701">次解蓮華者。問有何意趣。將蓮華況法華耶。答佛遣
<lb ed="X" n="0174b18"/><lb ed="R053" n="0350b03"/>修心敢不修。實有心中佛性否。佛性在心元不見。何
<lb ed="X" n="0174b19"/><lb ed="R053" n="0350b04"/>以修心佛性生。佛性實居<anchor xml:id="nkr_note_orig_0174005" n="0174005"/>自心。見卽元來不可見。只
<lb ed="X" n="0174b20"/><lb ed="R053" n="0350b05"/>謂甚深難解了。世尊擧喩況蓮華。蓮華性在蓮子中。
<lb ed="X" n="0174b21"/><lb ed="R053" n="0350b06"/>開破子時華不見。謂言蓮子沒蓮華。有人於彼有情
<lb ed="X" n="0174b22"/><lb ed="R053" n="0350b07"/>心。心中<anchor xml:id="nkr_note_orig_0174006" n="0174006"/>不見佛不曾見。不以不見時不見佛。謂言佛
<lb ed="X" n="0174b23"/><lb ed="R053" n="0350b08"/>性不居心。一一有情五薀身。便與蓮華池不別。各各
<lb ed="X" n="0174b24"/><lb ed="R053" n="0350b09"/>身中有煩惱。卽同池內有淤泥。佛性只居煩惱中。便
<pb ed="X" xml:id="X34.0638.0174c" n="0174c"/>
<lb ed="X" n="0174c01"/><lb ed="R053" n="0350b10"/>似泥中有蓮<anchor xml:id="nkr_note_orig_0174007" n="0174007"/>華。子<anchor xml:id="nkr_note_orig_0174008" n="0174008"/>華子因緣<anchor xml:id="nkr_note_orig_0174009" n="0174009"/>和合。長時且在淤泥中。
<lb ed="X" n="0174c02"/><lb ed="R053" n="0350b11"/>若到因緣會遇時。蓮子裏蓮華自生長。衆生心中有
<lb ed="X" n="0174c03"/><lb ed="R053" n="0350b12"/>佛性。要須必假耳聞經。耳聞經句是因緣。滋潤心中
<lb ed="X" n="0174c04"/><lb ed="R053" n="0350b13"/>佛種性。漸漸心開能悟解。只向心中佛自生。故將妙
<lb ed="X" n="0174c05"/><lb ed="R053" n="0350b14"/>法喩蓮華。亦卽蓮如妙法。妙法本來是佛性。只在衆
<lb ed="X" n="0174c06"/><lb ed="R053" n="0350b15"/>生妄念心。三世諸佛說經時。一一諸佛皆同說。欲使
<lb ed="X" n="0174c07"/><lb ed="R053" n="0350b16"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0174010" n="0174010"/>人解佛性。故將妙法喩蓮華。問何名蓮華。蓮華是何
<lb ed="X" n="0174c08"/><lb ed="R053" n="0350b17"/>義。答言蓮華者。卽是<anchor xml:id="nkr_note_orig_0174011" n="0174011"/>有名相法。爲衆生故。以名相說。
<lb ed="X" n="0174c09"/><lb ed="R053" n="0350b18"/>欲令衆生因此名相。悟無名相。是設意也。故大品經
<lb ed="X" n="0174c10"/><lb ed="R053" n="0351a01"/>云。一切衆生。皆是名相中行。今欲止其名相。故借名
<lb ed="X" n="0174c11"/><lb ed="R053" n="0351a02"/>相。悟無名相。通而言之。妙法與蓮華。皆是其名。經云。
<lb ed="X" n="0174c12"/><lb ed="R053" n="0351a03"/>說大乘經。名妙法蓮華。別而言云。妙法是無名之名。
<lb ed="X" n="0174c13"/><lb ed="R053" n="0351a04"/>蓮華是無相而相。以此經題法喩雙擧。妙法是法。蓮
<lb ed="X" n="0174c14"/><lb ed="R053" n="0351a05"/>華是喩。故名雙擧。故名妙法蓮華也。</p>
<lb ed="X" n="0174c15"/><lb ed="R053" n="0351a06"/><p xml:id="pX34p0174c1501">又由十義。將喩蓮華。一者此華從種生。喩此一乘必
<lb ed="X" n="0174c16"/><lb ed="R053" n="0351a07"/>有其種。經云。諸佛兩足尊。知法常無性。佛種從緣起。
<lb ed="X" n="0174c17"/><lb ed="R053" n="0351a08"/>是故說一乘。二者此華從微至著。喩於佛乘漸漸增
<lb ed="X" n="0174c18"/><lb ed="R053" n="0351a09"/>長。經云。漸漸積功德。具足大悲心。皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0174c1801" n="0174c1801"/><anchor xml:id="beg0174c1801" n="0174c1801"/>已<anchor xml:id="end0174c1801"/>成佛道。三者
<lb ed="X" n="0174c19"/><lb ed="R053" n="0351a10"/>此華增長滿。具出濁水故。喩功德無不圓。果無不盡。
<lb ed="X" n="0174c20"/><lb ed="R053" n="0351a11"/>出離生死諸濁泥水。經云。如來<anchor xml:id="nkr_note_add_0174c2001" n="0174c2001"/><anchor xml:id="beg0174c2001" n="0174c2001"/>已<anchor xml:id="end0174c2001"/>離三界火宅。四者
<lb ed="X" n="0174c21"/><lb ed="R053" n="0351a12"/>此華雖出泥水。而不捨離泥水。喩如佛雖出四流之
<lb ed="X" n="0174c22"/><lb ed="R053" n="0351a13"/>外。而不捨三界之中。經云。時宅主在門外立。聞有人
<lb ed="X" n="0174c23"/><lb ed="R053" n="0351a14"/>言。汝諸子等。先因遊戲。來入此宅。稚小無知。歡娛樂
<lb ed="X" n="0174c24"/><lb ed="R053" n="0351a15"/>著。長者聞<anchor xml:id="nkr_note_add_0174c2401" n="0174c2401"/><anchor xml:id="beg0174c2401" n="0174c2401"/>已<anchor xml:id="end0174c2401"/>。驚入火宅。方宜救濟。五者此華微妙。鮮
<pb ed="X" xml:id="X34.0638.0175a" n="0175a"/>
<lb ed="X" n="0175a01"/><lb ed="R053" n="0351a16"/>潔第一。如佛乘。五乘之中。最爲第一。經云。是乘微妙
<lb ed="X" n="0175a02"/><lb ed="R053" n="0351a17"/>淸淨第一。六者此華爲凡聖之所稱歎。佛乘亦爾。爲
<lb ed="X" n="0175a03"/><lb ed="R053" n="0351a18"/>世間出世間凡聖。稱歎愛樂等。經云。佛所悅可。一切
<lb ed="X" n="0175a04"/><lb ed="R053" n="0351b01"/>衆生。所應稱讚。七者此華臺蘂具足。喩於佛乘萬德
<lb ed="X" n="0175a05"/><lb ed="R053" n="0351b02"/>圓備。經云。無量億千諸力解脫。禪定智慧。及佛餘法。
<lb ed="X" n="0175a06"/><lb ed="R053" n="0351b03"/>八者此華諸佛菩薩。而坐其上。大乘亦爾。爲諸佛菩
<lb ed="X" n="0175a07"/><lb ed="R053" n="0351b04"/>薩而住其中。經云。佛自住大乘。如其所得法。定慧力
<lb ed="X" n="0175a08"/><lb ed="R053" n="0351b05"/>莊嚴。以此度衆生。九者此華開合有時。喩此一乘之
<lb ed="X" n="0175a09"/><lb ed="R053" n="0351b06"/>法隱顯有時。經云。所以未曾說。說時未至故。今正是
<lb ed="X" n="0175a10"/><lb ed="R053" n="0351b07"/>其時。決定說大乘。十者此華劫初成時。大梵天王。而
<lb ed="X" n="0175a11"/><lb ed="R053" n="0351b08"/>坐其上。爲一切衆生之父。經云。譬如大梵王。一切衆
<lb ed="X" n="0175a12"/><lb ed="R053" n="0351b09"/>生之父。此經亦復如是。一切賢聖學無學。及發菩提
<lb ed="X" n="0175a13"/><lb ed="R053" n="0351b10"/>心者之父。又普賢觀經云。方等經是諸佛眼。諸佛因。
<lb ed="X" n="0175a14"/><lb ed="R053" n="0351b11"/>是得具五眼。及方等生。是大法印。印涅槃海。所以方
<lb ed="X" n="0175a15"/><lb ed="R053" n="0351b12"/>等經。生三種身。三種身者。由方等經故。故悟實相。斷
<lb ed="X" n="0175a16"/><lb ed="R053" n="0351b13"/>諸煩惱。煩惱斷故。卽法身顯。法身顯故有報身。報身
<lb ed="X" n="0175a17"/><lb ed="R053" n="0351b14"/>有故。乃有化身。有三身故。說十二部經。說十二部經
<lb ed="X" n="0175a18"/><lb ed="R053" n="0351b15"/>故有法寶。有三寶故。有世間出世間三善。三善者。人
<lb ed="X" n="0175a19"/><lb ed="R053" n="0351b16"/>天幷出世。故知法華經。是世間出世間之本也。故喩
<lb ed="X" n="0175a20"/><lb ed="R053" n="0351b17"/>蓮華也。</p>
<lb ed="X" n="0175a21"/><lb ed="R053" n="0351b18"/><p xml:id="pX34p0175a2101">爾雅云。芙蕖又云芙蓉。通名蓮華。今佛取爲喩者。依
<lb ed="X" n="0175a22"/><lb ed="R053" n="0352a01"/>本論師。解蓮華有二義。一出水義。出離小乘濁泥水
<lb ed="X" n="0175a23"/><lb ed="R053" n="0352a02"/>故。二華開義。以勝敎言開眞理故。前爲敎妙。後爲理
<lb ed="X" n="0175a24"/><lb ed="R053" n="0352a03"/>妙。論中但解無量義經第十六名蓮華故。唯指敎理
<pb ed="X" xml:id="X34.0638.0175b" n="0175b"/>
<lb ed="X" n="0175b01"/><lb ed="R053" n="0352a04"/>二種。准下疏解云。蓮華二義。雖解無量義經。果秀因
<lb ed="X" n="0175b02"/><lb ed="R053" n="0352a05"/>敷。未乖通理。卽敎行二種。並有開敷。理果之中。並能
<lb ed="X" n="0175b03"/><lb ed="R053" n="0352a06"/>出水。卽同此體通四法也。不同無量義經。然亦不乖
<lb ed="X" n="0175b04"/><lb ed="R053" n="0352a07"/>蓮華二義。此中意言緣彼蓮華。有其二義。一者蓮是
<lb ed="X" n="0175b05"/><lb ed="R053" n="0352a08"/>臺。此卽是果<anchor xml:id="nkr_note_orig_0175001" n="0175001"/>也。二者華卽是外華葉。此卽是因。今言
<lb ed="X" n="0175b06"/><lb ed="R053" n="0352a09"/>蓮華之時。雙說因果二義。此中敎爲能詮是因。爲所
<lb ed="X" n="0175b07"/><lb ed="R053" n="0352a10"/>顯是果。所以易云。筌者在魚。言者在意。卽知華不開
<lb ed="X" n="0175b08"/><lb ed="R053" n="0352a11"/>而臺不現。敎不言而理不顯。因華開而見臺。敎諭揚
<lb ed="X" n="0175b09"/><lb ed="R053" n="0352a12"/>而悟旨。故下疏云。如門爲入室之所由。敎爲顯理之
<lb ed="X" n="0175b10"/><lb ed="R053" n="0352a13"/>處所。書云。誰人入門。不由戶也。由此卽因爲華。理蓮
<lb ed="X" n="0175b11"/><lb ed="R053" n="0352a14"/>果。故論云。以勝敎言開眞理故。經云。諸佛智慧甚深
<lb ed="X" n="0175b12"/><lb ed="R053" n="0352a15"/>無量。其智慧門難解難入。此卽敎理蓮華也。二者行
<lb ed="X" n="0175b13"/><lb ed="R053" n="0352a16"/>爲華。而果爲蓮。蓮非一葉而能得佛果。非一行而獨
<lb ed="X" n="0175b14"/><lb ed="R053" n="0352a17"/>成因。衆華葉而共長養一箇蓮臺。因萬行圓而同成
<lb ed="X" n="0175b15"/><lb ed="R053" n="0352a18"/>佛果。由此卽以開示悟入爲果。入佛知見爲因。總合
<lb ed="X" n="0175b16"/><lb ed="R053" n="0352b01"/>二義。敎行二種並名華。皆有開敷義。理果二種皆名
<lb ed="X" n="0175b17"/><lb ed="R053" n="0352b02"/>蓮。皆有出水義。況詳四法。並皆超過二乘。並名出水。
<lb ed="X" n="0175b18"/><lb ed="R053" n="0352b03"/>今者唯言理果出水者。良爲理果之上不具開敷。所
<lb ed="X" n="0175b19"/><lb ed="R053" n="0352b04"/>以偏言出水。敎行獨有開敷之義。所以偏言開敷。若
<lb ed="X" n="0175b20"/><lb ed="R053" n="0352b05"/>敎行無出水者。豈敎行不超出二乘。故知且約一義
<lb ed="X" n="0175b21"/><lb ed="R053" n="0352b06"/>而配。故下疏云。法旣囊括四義。華亦苞羅四德。法四
<lb ed="X" n="0175b22"/><lb ed="R053" n="0352b07"/>義者。契秘賾之微詮敎也。叶幽根之玄旨理也。尅上
<lb ed="X" n="0175b23"/><lb ed="R053" n="0352b08"/>乘之奧業行也。圓至覺之眞宗果也。美無不殫。故稱
<lb ed="X" n="0175b24"/><lb ed="R053" n="0352b09"/>爲妙。華四義者。萏菡披敷。以見蓮。類敎<anchor xml:id="nkr_note_orig_0175002" n="0175002"/>論揚以悟旨。
<pb ed="X" xml:id="X34.0638.0175c" n="0175c"/>
<lb ed="X" n="0175c01"/><lb ed="R053" n="0352b10"/>芙蕖秀出於靈沼。喩理頻超於小運。擧蘤開而得實。
<lb ed="X" n="0175c02"/><lb ed="R053" n="0352b11"/>譬因嚴而果滿。標白華爲色本。顯佛智爲乘源。擧喩
<lb ed="X" n="0175c03"/><lb ed="R053" n="0352b12"/>蓮華。斯有由矣。</p>
<lb ed="X" n="0175c04"/><lb ed="R053" n="0352b13"/><p xml:id="pX34p0175c0401">問但名妙法卽得。何要將喩蓮華。共立題目。答下疏
<lb ed="X" n="0175c05"/><lb ed="R053" n="0352b14"/>云。然法藉喩明。微由著顯。假奔茶利之華實。況薩達
<lb ed="X" n="0175c06"/><lb ed="R053" n="0352b15"/>摩之果因。法旣囊括四義。華亦苞羅四德。問若以蓮
<lb ed="X" n="0175c07"/><lb ed="R053" n="0352b16"/>華有因果二義故。取爲喩者。餘一切華。皆應得喩妙
<lb ed="X" n="0175c08"/><lb ed="R053" n="0352b17"/>法。何以。有華有果故。答曰。諸華雖具因果。義乃不定。
<lb ed="X" n="0175c09"/><lb ed="R053" n="0352b18"/>且如桃杏。華開滿樹。結果能有幾多。何<anchor xml:id="nkr_note_orig_0175003" n="0175003"/>以蓮華个个
<lb ed="X" n="0175c10"/><lb ed="R053" n="0353a01"/>盡能結果。法中。論有因有果者。且如定姓二乘。行因
<lb ed="X" n="0175c11"/><lb ed="R053" n="0353a02"/>取果。如有果結。若不定姓二乘。捨小歸大。皆爲一乘。
<lb ed="X" n="0175c12"/><lb ed="R053" n="0353a03"/>汝等所行。是菩薩道。卽無二乘之果。便是有華而無
<lb ed="X" n="0175c13"/><lb ed="R053" n="0353a04"/>果。又解。有漏善而無果者。如善星比丘。佛<g ref="#CB18074">𫺗</g>富羅輪
<lb ed="X" n="0175c14"/><lb ed="R053" n="0353a05"/>王業謝惡果者。闍王造逆。懺悔業止。皆是有因而無
<lb ed="X" n="0175c15"/><lb ed="R053" n="0353a06"/>果。今此一乘。六度萬行。定當成佛。恰似蓮華个个結
<lb ed="X" n="0175c16"/><lb ed="R053" n="0353a07"/>實。故取爲喩。又陸地諸華。雖具因果。卽無出水之功。
<lb ed="X" n="0175c17"/><lb ed="R053" n="0353a08"/>水中有草雖出水。卽闕他開敷之義。陸地有華雖開
<lb ed="X" n="0175c18"/><lb ed="R053" n="0353a09"/>敷。卽闕他出水之義。今此一乘。一則出水。出離少乘
<lb ed="X" n="0175c19"/><lb ed="R053" n="0353a10"/>濁泥水故。二則華開。開眞理故。轉化生故。故疏云。華
<lb ed="X" n="0175c20"/><lb ed="R053" n="0353a11"/>兼秀發。總衆美而彰蓮。體業俱陳。法喩雙擧。由斯道
<lb ed="X" n="0175c21"/><lb ed="R053" n="0353a12"/>理。故取蓮華爲喩。斯有由矣。況云華葉則同菩薩道。
<lb ed="X" n="0175c22"/><lb ed="R053" n="0353a13"/>蓮子還如諸佛身。要假衆多華葉。然後長養一个蓮
<lb ed="X" n="0175c23"/><lb ed="R053" n="0353a14"/>臺。要須萬行齊修。然後方成佛果。一个蓮子落池內。
<lb ed="X" n="0175c24"/><lb ed="R053" n="0353a15"/>一朵蓮華水上開。展轉相生無盡時。看卽蓮華滿池
<pb ed="X" xml:id="X34.0638.0176a" n="0176a"/>
<lb ed="X" n="0176a01"/><lb ed="R053" n="0353a16"/>發。一个衆生若成佛。爲衆又說法華經。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0176001" n="0176001"/>此相生無盡。
<lb ed="X" n="0176a02"/><lb ed="R053" n="0353a17"/>斯何異蓮華滿池發。章僧錄云。蓮華萏菡若開敷。香
<lb ed="X" n="0176a03"/><lb ed="R053" n="0353a18"/>氣氳氳薰遠近。佛旣轉凡成聖了。威德光明遍十方。
<lb ed="X" n="0176a04"/><lb ed="R053" n="0353b01"/>若將手觸一蓮華。香惹遍身生喜悅。一念善心親近
<lb ed="X" n="0176a05"/><lb ed="R053" n="0353b02"/>佛。罪障消除福德生。一切諸華悉是華。將比蓮華不
<lb ed="X" n="0176a06"/><lb ed="R053" n="0353b03"/>香潔。菩薩二乘雖是聖。望我如來聖未圓。淤泥池內
<lb ed="X" n="0176a07"/><lb ed="R053" n="0353b04"/>長蓮華。長得蓮華香郁馥。煩惱之中出佛性。出得佛
<lb ed="X" n="0176a08"/><lb ed="R053" n="0353b05"/>身身最尊。旣知蓮子裏有蓮華。便了心中有佛性。欲
<lb ed="X" n="0176a09"/><lb ed="R053" n="0353b06"/>使人人生悟解。保知佛性在心中。聞思修慧善修行
<lb ed="X" n="0176a10"/><lb ed="R053" n="0353b07"/>戒定慧學懃觀察。佛意慈悲立此喩。指示一切修行
<lb ed="X" n="0176a11"/><lb ed="R053" n="0353b08"/>人。各各認得自心中。一一心中皆有佛性。誘進衆生
<lb ed="X" n="0176a12"/><lb ed="R053" n="0353b09"/>同出離。故將妙法喩蓮華。水深華亦出。水淺華亦出
<lb ed="X" n="0176a13"/><lb ed="R053" n="0353b10"/>二障雖淺深。眞如總皆出也。</p>
<lb ed="X" n="0176a14"/><lb ed="R053" n="0353b11"/><p xml:id="pX34p0176a1401">又有四種蓮華。一者泥裏蓮華。喩凡夫身中妙法。蓮
<lb ed="X" n="0176a15"/><lb ed="R053" n="0353b12"/>子泥中雖未出。必定生長白蓮華。衆生未解修行。且
<lb ed="X" n="0176a16"/><lb ed="R053" n="0353b13"/>在凡夫流轉。今日聞經修學。還如泥裏蓮華。煩惱如
<lb ed="X" n="0176a17"/><lb ed="R053" n="0353b14"/>彼淤泥。妙法還同蓮子。凡夫聞經心不退。一朵蓮華
<lb ed="X" n="0176a18"/><lb ed="R053" n="0353b15"/>泥裏生。二者濁水蓮華。喩二乘身中妙法。蓮華出其
<lb ed="X" n="0176a19"/><lb ed="R053" n="0353b16"/>泥裏。生在濁水之中。聲聞我執雖除。法執尙由未斷。
<lb ed="X" n="0176a20"/><lb ed="R053" n="0353b17"/>法執猶同濁水。我執恰以淸泥。出却淸泥在濁水。看
<lb ed="X" n="0176a21"/><lb ed="R053" n="0353b18"/>看卽是見蓮華。三者淸水蓮華。喩菩薩身中妙法。蓮
<lb ed="X" n="0176a22"/><lb ed="R053" n="0354a01"/>華出其泥裏。生在濁水之中。復出濁水之中。生彼淸
<lb ed="X" n="0176a23"/><lb ed="R053" n="0354a02"/>水之內。淸水蓮華。勝彼前來兩種。況菩薩證理次深。
<lb ed="X" n="0176a24"/><lb ed="R053" n="0354a03"/>至於凡夫及小聖。我法二執雙除斷。淸泥濁水不霑
<pb ed="X" xml:id="X34.0638.0176b" n="0176b"/>
<lb ed="X" n="0176b01"/><lb ed="R053" n="0354a04"/>華。出水在淸水中看。卽開敷水面上。菩薩修行不斷
<lb ed="X" n="0176b02"/><lb ed="R053" n="0354a05"/>絕。何愁不證大菩提。四者出水蓮華。喩佛身中妙法。
<lb ed="X" n="0176b03"/><lb ed="R053" n="0354a06"/>蓮華開敷水面上。本從蓮子長生芽。諸佛證大菩提。
<lb ed="X" n="0176b04"/><lb ed="R053" n="0354a07"/>還是凡夫修得<note place="inline">初法後喩解妙法蓮華了</note>。</p>
<lb ed="X" n="0176b05"/><lb ed="R053" n="0354a08"/><p xml:id="pX34p0176b0501">言經者。下疏云。爲常爲法。是攝是貫等。雜心論五義。
<lb ed="X" n="0176b06"/><lb ed="R053" n="0354a09"/>結鬘。繩墨。出生。顯示。涌泉。又云。經者逕也。如人遠涉
<lb ed="X" n="0176b07"/><lb ed="R053" n="0354a10"/>向他<g ref="#CB15131">邦</g>。事須知其有徑路。不知逕路。徒費勤勞。虗過
<lb ed="X" n="0176b08"/><lb ed="R053" n="0354a11"/>時光。終無到日。修行之人。亦復如是。欲得求釋梵。修
<lb ed="X" n="0176b09"/><lb ed="R053" n="0354a12"/>行十善以化人。若欲得不失人身。持五戒而方得。若
<lb ed="X" n="0176b10"/><lb ed="R053" n="0354a13"/>欲得願生兜率。須藉八戒以莊嚴。若欲早見彌陀佛。
<lb ed="X" n="0176b11"/><lb ed="R053" n="0354a14"/>十念事須成熟。若欲得小乘羅漢。須依四諦以身安。
<lb ed="X" n="0176b12"/><lb ed="R053" n="0354a15"/>欲得緣覺辟支。假藉緣生而進道。欲得此身當作佛。
<lb ed="X" n="0176b13"/><lb ed="R053" n="0354a16"/>要依妙法苦修行。若也捨離此因緣。永失菩提佛徑
<lb ed="X" n="0176b14"/><lb ed="R053" n="0354a17"/>路。故將逕字<anchor xml:id="nkr_note_add_0176b1401" n="0176b1401"/><anchor xml:id="beg0176b1401" n="0176b1401"/>已<anchor xml:id="end0176b1401"/>解經。故云經者徑也。聞經必得菩提
<lb ed="X" n="0176b15"/><lb ed="R053" n="0354a18"/>果。未有聞經不得果。未有得果不因經。則知經是果
<lb ed="X" n="0176b16"/><lb ed="R053" n="0354b01"/>家因。因經必得菩提果。旣也因經皆得果。人生須學
<lb ed="X" n="0176b17"/><lb ed="R053" n="0354b02"/>法華經<note place="inline">解經了</note>。</p>
<lb ed="X" n="0176b18"/><lb ed="R053" n="0354b03"/><p xml:id="pX34p0176b1801">玄贊者。問何名玄贊。答二義。一者所詮眞如妙理名
<lb ed="X" n="0176b19"/><lb ed="R053" n="0354b04"/>玄。七卷妙法蓮華經。十卷疏文名贊。是玄之贊。依主
<lb ed="X" n="0176b20"/><lb ed="R053" n="0354b05"/>釋。玄者杳冥深遠之義。經云。是法華經藏。深固幽遠。
<lb ed="X" n="0176b21"/><lb ed="R053" n="0354b06"/>無人能倒。又云。諸法寂滅相。不可以言宣。卽同法華
<lb ed="X" n="0176b22"/><lb ed="R053" n="0354b07"/>經。敎下所詮。眞如妙法理。唯根本智證。餘智變影。皆
<lb ed="X" n="0176b23"/><lb ed="R053" n="0354b08"/>不親得。故名爲玄。此解唯局眞<anchor xml:id="nkr_note_orig_0176002" n="0176002"/>如理。不通敎行也。問
<lb ed="X" n="0176b24"/><lb ed="R053" n="0354b09"/>何名贊。答贊者佐助義。如一縣之中佐官。名玄府。助
<pb ed="X" xml:id="X34.0638.0176c" n="0176c"/>
<lb ed="X" n="0176c01"/><lb ed="R053" n="0354b10"/>佐長官。理化一縣之事。名曰贊。眞如理。旣是離言絕
<lb ed="X" n="0176c02"/><lb ed="R053" n="0354b11"/>相法名玄。欲擬將此敎化衆生去。事須假別法佐助。
<lb ed="X" n="0176c03"/><lb ed="R053" n="0354b12"/>衆生始會。是故如來後得智中。於無名相法上。安名
<lb ed="X" n="0176c04"/><lb ed="R053" n="0354b13"/>相說。說出七卷妙法華經。佐助根本智中無言說法。
<lb ed="X" n="0176c05"/><lb ed="R053" n="0354b14"/>經云。更以異方便。助顯第一義。異方便者。卽法華經
<lb ed="X" n="0176c06"/><lb ed="R053" n="0354b15"/>也。如來說經時。詮眞如理一遍。疏主又更造疏。就上
<lb ed="X" n="0176c07"/><lb ed="R053" n="0354b16"/>解釋。令義分明。衆生易解也。此解眞如理名玄。七卷
<lb ed="X" n="0176c08"/><lb ed="R053" n="0354b17"/>經文。十卷文名贊也。第二義。妙法蓮華經。敎理行果
<lb ed="X" n="0176c09"/><lb ed="R053" n="0354b18"/>四法名玄。此解兼通道理理也。十卷疏文名贊。玄者
<lb ed="X" n="0176c10"/><lb ed="R053" n="0355a01"/>玄妙。敎理行果四法。總得名玄也。三周權實道理。早
<lb ed="X" n="0176c11"/><lb ed="R053" n="0355a02"/>甚分明。疏主又更造疏解釋。令人易解。只此十卷疏
<lb ed="X" n="0176c12"/><lb ed="R053" n="0355a03"/>文。便名爲贊。此解玄者妙。法之異名。贊者佐助之別
<lb ed="X" n="0176c13"/><lb ed="R053" n="0355a04"/>稱。經是玄。疏是贊。是玄之贊。依主釋。此後義偏勝。問
<lb ed="X" n="0176c14"/><lb ed="R053" n="0355a05"/>何以後義偏勝耶。答若取眞如理名玄者。豈敎理行
<lb ed="X" n="0176c15"/><lb ed="R053" n="0355a06"/>果不名玄耶。問何以故。將<anchor xml:id="nkr_note_orig_0176003" n="0176003"/>至玄字。屬經敎理行果耶。
<lb ed="X" n="0176c16"/><lb ed="R053" n="0355a07"/>答今總合諸文。玄有二義。一玄者懸也。卽是遠義。經
<lb ed="X" n="0176c17"/><lb ed="R053" n="0355a08"/>云懸遠値遇難。二者黑義。卽北方之行。名爲玄<anchor xml:id="nkr_note_orig_0176004" n="0176004"/>虎。論
<lb ed="X" n="0176c18"/><lb ed="R053" n="0355a09"/>語云。羔裘玄冠。是依初義。復有二義。一者近遠名遠
<lb ed="X" n="0176c19"/><lb ed="R053" n="0355a10"/>意說。此經所詮。卽是佛慧。佛慧有五種。一智慧性。卽
<lb ed="X" n="0176c20"/><lb ed="R053" n="0355a11"/>是法身。二智慧相。卽是報身。三智慧境。卽眞俗道理。
<lb ed="X" n="0176c21"/><lb ed="R053" n="0355a12"/>四智慧伴。塵沙萬德。五智慧因。所謂敎行也。此經具
<lb ed="X" n="0176c22"/><lb ed="R053" n="0355a13"/>說性相法報二身。要三大劫。長時不息。方乃證圓。故
<lb ed="X" n="0176c23"/><lb ed="R053" n="0355a14"/>說佛果。名之爲遠。猶如唐三藏和尙。天竺往來。經十
<lb ed="X" n="0176c24"/><lb ed="R053" n="0355a15"/>七年。卽爲所至遠也。故經時多。豈同二乘三生卽證。
<pb ed="X" xml:id="X34.0638.0177a" n="0177a"/>
<lb ed="X" n="0177a01"/><lb ed="R053" n="0355a16"/>由此玄者卽是妙法。故言玄也。此約證甚深說。法華
<lb ed="X" n="0177a02"/><lb ed="R053" n="0355a17"/>論有五甚深。一義甚深。差別義。二體甚深。自體性故。
<lb ed="X" n="0177a03"/><lb ed="R053" n="0355a18"/>三內證甚深。正智證如故。四依止甚深。法界法性。諸
<lb ed="X" n="0177a04"/><lb ed="R053" n="0355b01"/>佛本故。五無上甚深。體最勝故。名五甚深。甚深卽妙
<lb ed="X" n="0177a05"/><lb ed="R053" n="0355b02"/>法。妙卽是玄。下經云。說佛智慧故。諸佛出於世。又云
<lb ed="X" n="0177a06"/><lb ed="R053" n="0355b03"/>五百由旬。方至寶所。故云玄者遠也。此遠名玄。二者
<lb ed="X" n="0177a07"/><lb ed="R053" n="0355b04"/>深遠名遠。卽同<anchor xml:id="nkr_note_orig_0177001" n="0177001"/>咫千里。八寸謂之咫。此中意說。十方
<lb ed="X" n="0177a08"/><lb ed="R053" n="0355b05"/>世界中。唯有一乘法。雖昔說三乘。旣無三乘體。由如
<lb ed="X" n="0177a09"/><lb ed="R053" n="0355b06"/>長者言有三車。羊鹿但有假名。實無二車之體。二乘
<lb ed="X" n="0177a10"/><lb ed="R053" n="0355b07"/>但有名字。究竟唯有一乘法。二乘法無。二乘不測設
<lb ed="X" n="0177a11"/><lb ed="R053" n="0355b08"/>敎之意。遂乃執乘有三。卽此不測。故名爲玄贊。經云。
<lb ed="X" n="0177a12"/><lb ed="R053" n="0355b09"/>我說是方便。令得入佛慧。又言。但以假名字。引導於
<lb ed="X" n="0177a13"/><lb ed="R053" n="0355b10"/>衆生。雖說種種道。其實爲一乘。我此九部法。隨順衆
<lb ed="X" n="0177a14"/><lb ed="R053" n="0355b11"/>生說。入大乘爲本。以故說是經。卽謂二乘不知故。所
<lb ed="X" n="0177a15"/><lb ed="R053" n="0355b12"/>以敎門名甚深。卽論解五難云。其智慧門。難見難覺
<lb ed="X" n="0177a16"/><lb ed="R053" n="0355b13"/>難知難解難入眞。彼五難二乘不知故。一由所證義
<lb ed="X" n="0177a17"/><lb ed="R053" n="0355b14"/>深故。其門難見。二由智體深故。其門<anchor xml:id="nkr_note_orig_0177002" n="0177002"/>難見難覺。三由
<lb ed="X" n="0177a18"/><lb ed="R053" n="0355b15"/>智內證深故。其門難知。四由智依止深故。其門難解。
<lb ed="X" n="0177a19"/><lb ed="R053" n="0355b16"/>五由智無上深故。其門難入。疏主依此故言玄。此依
<lb ed="X" n="0177a20"/><lb ed="R053" n="0355b17"/>四阿含甚深。解初近遠名遠。初義訖。二者黑義。復有
<lb ed="X" n="0177a21"/><lb ed="R053" n="0355b18"/>二義。一者二乘不測知。名之爲黑。故論云。二者難了。
<lb ed="X" n="0177a22"/><lb ed="R053" n="0356a01"/>一切聲聞辟支佛所不能知。不測言黑者。如道德經
<lb ed="X" n="0177a23"/><lb ed="R053" n="0356a02"/>云。恍兮<anchor xml:id="nkr_note_orig_0177003" n="0177003"/>忽其中有物。杳兮冥其中有精。彼說道體難
<lb ed="X" n="0177a24"/><lb ed="R053" n="0356a03"/>知。今借彼文。以顯此義。卽是二乘不測敎理二種甚
<pb ed="X" xml:id="X34.0638.0177b" n="0177b"/>
<lb ed="X" n="0177b01"/><lb ed="R053" n="0356a04"/>深。下經云。假使滿世間。皆如舍利弗。盡思共度量。不
<lb ed="X" n="0177b02"/><lb ed="R053" n="0356a05"/>能測佛智。會前二深。悉皆不測。故言玄也。卽同歎法
<lb ed="X" n="0177b03"/><lb ed="R053" n="0356a06"/>師妙中。三番五段。證理不圓。功德不滿。說卽不深也。
<lb ed="X" n="0177b04"/><lb ed="R053" n="0356a07"/>卽是第二了義。一切聲聞辟支佛。所不能知。唯佛知
<lb ed="X" n="0177b05"/><lb ed="R053" n="0356a08"/>故。由此名玄。二者疏主自謙。故智論云。凡夫觀佛性。
<lb ed="X" n="0177b06"/><lb ed="R053" n="0356a09"/>由如生盲人。二乘觀佛性。如嬰兒見月。地前菩薩如
<lb ed="X" n="0177b07"/><lb ed="R053" n="0356a10"/>病眼人。初地至七地如電光。入觀卽見。出觀卽無。八
<lb ed="X" n="0177b08"/><lb ed="R053" n="0356a11"/>九如隔羅縠中見月。十地菩薩唯自見性。不見他佛
<lb ed="X" n="0177b09"/><lb ed="R053" n="0356a12"/>性。卽是黑暗義。疏主意云。遠觀佛慧。冥若夜遊。故云
<lb ed="X" n="0177b10"/><lb ed="R053" n="0356a13"/>玄。今此所解。遠義黑義。古有釋名。未廣行相。今將二
<lb ed="X" n="0177b11"/><lb ed="R053" n="0356a14"/>甚深義解。道理應通也。故名玄也。贊者佐助義。縣烝
<lb ed="X" n="0177b12"/><lb ed="R053" n="0356a15"/>名贊。所以一縣之中。縣令名明府。諸烝曹名贊府。謂
<lb ed="X" n="0177b13"/><lb ed="R053" n="0356a16"/>以一縣之事繁多。故乃疎簡。別爲曹目。功曹倉曹等。
<lb ed="X" n="0177b14"/><lb ed="R053" n="0356a17"/>然此諸曹。不離縣令所管。道理亦同。經如長官。總攝
<lb ed="X" n="0177b15"/><lb ed="R053" n="0356a18"/>衆義。疏如贊府。各別科條。卽如科爲三分三周之類。
<lb ed="X" n="0177b16"/><lb ed="R053" n="0356b01"/>一乘四諦等章。皆是助義。又如贊府等。皆須愽達之
<lb ed="X" n="0177b17"/><lb ed="R053" n="0356b02"/>事。諳古達今。將古治<anchor xml:id="nkr_note_orig_0177004" n="0177004"/>人之法。臨時隨制而用。以俾縣
<lb ed="X" n="0177b18"/><lb ed="R053" n="0356b03"/>令。今者疏主具依衆敎。先自三周以釋經文。用俾佛
<lb ed="X" n="0177b19"/><lb ed="R053" n="0356b04"/>意。故疏下云。兢兢依於聖敎。栗栗採於玄宗。由恐旨
<lb ed="X" n="0177b20"/><lb ed="R053" n="0356b05"/>謬言疎。寧輙枉爲援據。諸廳雖各主領。所化不離縣
<lb ed="X" n="0177b21"/><lb ed="R053" n="0356b06"/>中。但是佐助分治。今乃擧一縣字。總皆攝盡。十卷疏
<lb ed="X" n="0177b22"/><lb ed="R053" n="0356b07"/>文雖廣。義理不離經中。但是助顯分別。故言贊。所以
<lb ed="X" n="0177b23"/><lb ed="R053" n="0356b08"/>疏云妙法蓮華經玄贊。</p>
<lb ed="X" n="0177b24"/><lb ed="R053" n="0356b09"/><p xml:id="pX34p0177b2401">卷者。開合卷舒。名之<anchor xml:id="nkr_note_orig_0177005" n="0177005"/>云卷。第者次也。一者極也首也。
<pb ed="X" xml:id="X34.0638.0177c" n="0177c"/>
<lb ed="X" n="0177c01"/><lb ed="R053" n="0356b10"/>疏有十卷。今居其首。故言第一。言幷序者。作序者庠
<lb ed="X" n="0177c02"/><lb ed="R053" n="0356b11"/>序也。謨云餘邊作。又名叙。此叙字有二義。一者頭序。
<lb ed="X" n="0177c03"/><lb ed="R053" n="0356b12"/>二者次叙。且頭叙義者。義同絲邊。作者亦是頭緖之
<lb ed="X" n="0177c04"/><lb ed="R053" n="0356b13"/>緖。如城外人家<g ref="#CB18055">㨸</g>絲璽<anchor xml:id="nkr_note_orig_0177006" n="0177006"/>哀。得絲頭名緖。一卷疏文如
<lb ed="X" n="0177c05"/><lb ed="R053" n="0356b14"/>璽頭。一紙疏序如絲頭。欲擬撜絲去。先須得絲頭。欲
<lb ed="X" n="0177c06"/><lb ed="R053" n="0356b15"/>擬造十卷疏文解經去。先須得疏序。二者次序之序。
<lb ed="X" n="0177c07"/><lb ed="R053" n="0356b16"/>欲行千里。最初一步。欲次叙。欲擬造疏。先最初一紙。
<lb ed="X" n="0177c08"/><lb ed="R053" n="0356b17"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0177c0801" n="0177c0801"/><anchor xml:id="beg0177c0801" n="0177c0801"/>已<anchor xml:id="end0177c0801"/>下疏叙爲次叙也。二義之中。次序爲勝。然與疏中
<lb ed="X" n="0177c09"/><lb ed="R053" n="0356b18"/>叙字不同。序者庠序也。禮記云。國學也。國子監讀書
<lb ed="X" n="0177c10"/><lb ed="R053" n="0357a01"/>處。名國學也。乃至城邑村店學舘總名庠序也。今依
<lb ed="X" n="0177c11"/><lb ed="R053" n="0357a02"/>爾𤴓中解。與疏最相當。爾雅云。序者入門東西墻也。
<lb ed="X" n="0177c12"/><lb ed="R053" n="0357a03"/>卽屛墻也。卽是初始義。問何以東西墻。是初始義答
<lb ed="X" n="0177c13"/><lb ed="R053" n="0357a04"/>此國面南爲上。衙門宅門皆面南。入衙門。得見東西
<lb ed="X" n="0177c14"/><lb ed="R053" n="0357a05"/>墻。便是見大官君子之初始。入宅門。得見板障屛墻。
<lb ed="X" n="0177c15"/><lb ed="R053" n="0357a06"/>亦是家宅好惡之初。十卷疏文。頭頭見此序。便是見
<lb ed="X" n="0177c16"/><lb ed="R053" n="0357a07"/>經義廣大。疏義深遠初始。上來頭叙。次叙庠叙。三義
<lb ed="X" n="0177c17"/><lb ed="R053" n="0357a08"/>中。次序庠序爲勝。二義中。庠序爲正也。</p>
<lb ed="X" n="0177c18"/><lb ed="R053" n="0357a09"/><p xml:id="pX34p0177c1801">言<name role="" type="person">大慈恩寺</name>沙門基撰者。寺勝人尊。立制述之別號
<lb ed="X" n="0177c19"/><lb ed="R053" n="0357a10"/>也。<name role="" type="person">大慈恩寺</name>者。報慈母之恩。故名<name role="" type="person">慈恩寺</name>。大者卽十
<lb ed="X" n="0177c20"/><lb ed="R053" n="0357a11"/>大寺之數也。左街有五寺。安國荷恩薦福慈恩興善。
<lb ed="X" n="0177c21"/><lb ed="R053" n="0357a12"/>右街有五寺。莊嚴<note place="inline">改爲聖壽</note>永泰西明<note place="inline">改爲福壽</note>興福<note place="inline">改爲奉恩</note>化度。
<lb ed="X" n="0177c22"/><lb ed="R053" n="0357a13"/>貞觀二十三年六月二十二日。高宗皇帝在春宮日。
<lb ed="X" n="0177c23"/><lb ed="R053" n="0357a14"/>警大孝之廣。軫聖善之懷。爲母文德皇后。奄棄萬國。
<lb ed="X" n="0177c24"/><lb ed="R053" n="0357a15"/>酬昊天罔極之恩。遣左庶子。宣令有司。出京城內。擇
<pb ed="X" xml:id="X34.0638.0178a" n="0178a"/>
<lb ed="X" n="0178a01"/><lb ed="R053" n="0357a16"/>一故廢伽藍。事須顯要勝地。挾帶流泉。遂出宮城南
<lb ed="X" n="0178a02"/><lb ed="R053" n="0357a17"/>進昌里<note place="inline">古云里不云坊</note>。面曲江池。有一尼寺淨覺伽藍。久而
<lb ed="X" n="0178a03"/><lb ed="R053" n="0357a18"/>隳壞。迴造僧居。號<name role="" type="person">大慈恩寺</name>。重樓幅殿夕惹雲。疊閣
<lb ed="X" n="0178a04"/><lb ed="R053" n="0357b01"/>層堂。朝凝彩霧。于時皇儲親降慈恩。京城之內。度僧
<lb ed="X" n="0178a05"/><lb ed="R053" n="0357b02"/>千人。諸寺請擧三百僧住。坊院資什。並令官給。故名
<lb ed="X" n="0178a06"/><lb ed="R053" n="0357b03"/>慈恩也。問大慈恩得名如此。寺者何義。答寺是此方
<lb ed="X" n="0178a07"/><lb ed="R053" n="0357b04"/>名字。梵云毗訶羅。唐云遊行處。卽衆遊行處。意<anchor xml:id="nkr_note_orig_0178001" n="0178001"/>徒省
<lb ed="X" n="0178a08"/><lb ed="R053" n="0357b05"/>略。此方以寺名替之。釋名云。寺名嗣也。謂法官相續。
<lb ed="X" n="0178a09"/><lb ed="R053" n="0357b06"/>承嗣而住。卽是舊官人下去。新官人上來也。謨云此
<lb ed="X" n="0178a10"/><lb ed="R053" n="0357b07"/>國有九寺九卿。卽光祿酒肉司農碾磨莊宅衛尉卿
<lb ed="X" n="0178a11"/><lb ed="R053" n="0357b08"/>凶儀大常禮樂。宗正宗子大府<anchor xml:id="nkr_note_orig_0178002" n="0178002"/>斗秤大漢車乘鴻臚
<lb ed="X" n="0178a12"/><lb ed="R053" n="0357b09"/>賓客大理寺<anchor xml:id="nkr_note_orig_0178003" n="0178003"/>因提。今言寺。卽鴻臚管也。本因摩騰竺
<lb ed="X" n="0178a13"/><lb ed="R053" n="0357b10"/>法蘭。初到漢國。同外藩客。到<name role="" type="person">鴻臚寺</name>。安置師僧。不令
<lb ed="X" n="0178a14"/><lb ed="R053" n="0357b11"/>與未戒人同住。漢明帝所重。從漢<name role="" type="person">鴻臚寺</name>。別造房僧
<lb ed="X" n="0178a15"/><lb ed="R053" n="0357b12"/>居。分出白馬興聖二寺。天下寺舍。寺之一字。從此興
<lb ed="X" n="0178a16"/><lb ed="R053" n="0357b13"/>矣。</p>
<lb ed="X" n="0178a17"/><lb ed="R053" n="0357b14"/><p xml:id="pX34p0178a1701">言沙門者。所說沙門性之名婆羅門。亦名爲梵輪。眞
<lb ed="X" n="0178a18"/><lb ed="R053" n="0357b15"/>梵所轉故。沙門此云息惡。諸無漏道。是沙門性。懷此
<lb ed="X" n="0178a19"/><lb ed="R053" n="0357b16"/>道者。名曰沙門。</p>
<lb ed="X" n="0178a20"/><lb ed="R053" n="0357b17"/><p xml:id="pX34p0178a2001">言基撰者。基字是疏主名。當時唐初未諱。今時國諱
<lb ed="X" n="0178a21"/><lb ed="R053" n="0357b18"/>字也。唐三藏弟子。多於大乘下。著單名。大乘基法師
<lb ed="X" n="0178a22"/><lb ed="R053" n="0358a01"/>大乘光法師等。亦有云慧基。亦云窺基。三名之中。基
<lb ed="X" n="0178a23"/><lb ed="R053" n="0358a02"/>與窺基最親。唐三藏臨<anchor xml:id="nkr_note_orig_0178004" n="0178004"/>巳謝寺表中。有窺基名字。又
<lb ed="X" n="0178a24"/><lb ed="R053" n="0358a03"/>於奏請御製經序表中云。大唐龍朔三秊。於<name role="" type="person">玉華宮</name>。
<pb ed="X" xml:id="X34.0638.0178b" n="0178b"/>
<lb ed="X" n="0178b01"/><lb ed="R053" n="0358a04"/>譯經六百餘卷。至十一月二十三日。令弟子窺基。奉
<lb ed="X" n="0178b02"/><lb ed="R053" n="0358a05"/>表聞奏。疏主名窺基。字弘道。相洲人也。姓尉遲氏。貞
<lb ed="X" n="0178b03"/><lb ed="R053" n="0358a06"/>觀二十年。抽簪入道。配住安定坊<name role="" type="person">弘福寺</name>。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0178005" n="0178005"/>卽今修德坊
<lb ed="X" n="0178b04"/><lb ed="R053" n="0358a07"/>與福寺今改爲崇先寺。奉別勅擇聰睿五人。住大慈
<lb ed="X" n="0178b05"/><lb ed="R053" n="0358a08"/>恩寺。親侍奉三藏法師。習學梵語。一聞正說。一無遺
<lb ed="X" n="0178b06"/><lb ed="R053" n="0358a09"/>者。內外經典。目所覽而心傳。耳暫聞而口諷。實謂聖
<lb ed="X" n="0178b07"/><lb ed="R053" n="0358a10"/>哲間出。人寶挺生。一代<anchor xml:id="nkr_note_orig_0178006" n="0178006"/>莫豪。千齡俊彥。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0178007" n="0178007"/>從思於文場
<lb ed="X" n="0178b08"/><lb ed="R053" n="0358a11"/>之內。遊心於翰苑之中。橫筆陳而詞落。褰風鑒僞邪。
<lb ed="X" n="0178b09"/><lb ed="R053" n="0358a12"/>而心瑩秋月。一乘奧義。親稟前英。百本深文。仰遵慈
<lb ed="X" n="0178b10"/><lb ed="R053" n="0358a13"/>氏。所修玄贊。理無不窮。妙絕古今。未曾有也。年逾二
<lb ed="X" n="0178b11"/><lb ed="R053" n="0358a14"/>十五。應詔譯經。兼講經論。三十餘年。幷撰法菀大乘
<lb ed="X" n="0178b12"/><lb ed="R053" n="0358a15"/>唯識法華等疏。一百餘本。盛行於世。以永淳二年乙
<lb ed="X" n="0178b13"/><lb ed="R053" n="0358a16"/>酉十一月十三日。終於<name role="" type="person">大慈恩寺</name>翻經堂側少房。春
<lb ed="X" n="0178b14"/><lb ed="R053" n="0358a17"/>秋五十有一。其年十二月四日。葬于樊川北埠。唐三
<lb ed="X" n="0178b15"/><lb ed="R053" n="0358a18"/>藏和尙塋所。計從遷化。至今乾符四年。一百九十八
<lb ed="X" n="0178b16"/><lb ed="R053" n="0358b01"/>年。西國有千部論師。卽天親菩薩。東土有百本疏主。
<lb ed="X" n="0178b17"/><lb ed="R053" n="0358b02"/>卽慈恩和上。今此十卷疏文。卽百本中一本也。</p>
<lb ed="X" n="0178b18"/><lb ed="R053" n="0358b03"/><p xml:id="pX34p0178b1801">言蓋聞者。疏主自述謙字也。古來解釋。恭聞蓋聞。詳
<lb ed="X" n="0178b19"/><lb ed="R053" n="0358b04"/>夫竊以。奧推等書。是發語之端。問若總是發語之端。
<lb ed="X" n="0178b20"/><lb ed="R053" n="0358b05"/>何故偏乍蓋聞。答疏主將蓋聞來此安置。卽不是發
<lb ed="X" n="0178b21"/><lb ed="R053" n="0358b06"/>語之論端。自有別意。何意也。答謨云。疏主自述謙意。
<lb ed="X" n="0178b22"/><lb ed="R053" n="0358b07"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0178008" n="0178008"/>賀云設疑詞。問謙意與設疑詞何別。若乍觀名目各
<lb ed="X" n="0178b23"/><lb ed="R053" n="0358b08"/>別。若約道理。一種只設疑詞。便是謙意。知而故疑。卽
<lb ed="X" n="0178b24"/><lb ed="R053" n="0358b09"/>是謙也。三葢者略也。設疑詞者。不定之義。疏主意云。
<pb ed="X" xml:id="X34.0638.0178c" n="0178c"/>
<lb ed="X" n="0178c01"/><lb ed="R053" n="0358b10"/>此經道理。或權或實。不退菩薩猶迷。凡者何能得解。
<lb ed="X" n="0178c02"/><lb ed="R053" n="0358b11"/>今則造疏釋經。不敢的言中理。所以言蓋聞。旣於義
<lb ed="X" n="0178c03"/><lb ed="R053" n="0358b12"/>不定。如何製疏以示後人。答然則以凡測聖。天地實
<lb ed="X" n="0178c04"/><lb ed="R053" n="0358b13"/>以不同。今將性相道理。參詳上下經文比校。未必全
<lb ed="X" n="0178c05"/><lb ed="R053" n="0358b14"/>爲不當。未必的定如斯。以斯不定。所以稱疑。置此蓋
<lb ed="X" n="0178c06"/><lb ed="R053" n="0358b15"/>言設疑意。論云。疑者猶預爲性。問寧知疏主不敢定
<lb ed="X" n="0178c07"/><lb ed="R053" n="0358b16"/>言。答如下將火宅頌文。先科半頌喩貪。經云鵄梟鵰
<lb ed="X" n="0178c08"/><lb ed="R053" n="0358b17"/>鷲等。一頌喩嗔。經云蚖蝮虵蝎等。一頌喩癡。經云屎
<lb ed="X" n="0178c09"/><lb ed="R053" n="0358b18"/>尿臰處等。一頌喩疑。經云狐狼野干等。一頌半喩慢。
<lb ed="X" n="0178c10"/><lb ed="R053" n="0359a01"/>經云由是群狗等。經文無合等。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0178009" n="0178009"/>奈寧知作是解。答下
<lb ed="X" n="0178c11"/><lb ed="R053" n="0359a02"/>疏中云。順古且爾。理未必然。義符順故。未必不爾。意
<lb ed="X" n="0178c12"/><lb ed="R053" n="0359a03"/>言宅旣喩其本識。諸蘊卽是墻壁屋宅之徒。五百人
<lb ed="X" n="0178c13"/><lb ed="R053" n="0359a04"/>是五趣名言。三十子。三乘種姓。旣說有其虫鬼惡法。
<lb ed="X" n="0178c14"/><lb ed="R053" n="0359a05"/>卽合喩十煩惱行相相當故。故云義符順故。若言定
<lb ed="X" n="0178c15"/><lb ed="R053" n="0359a06"/>了者。經無明合。不同涅槃經。或卽不爾。以此不定故。
<lb ed="X" n="0178c16"/><lb ed="R053" n="0359a07"/>是設疑詞。問何以知蓋字是設疑詞。答論語云。子曰
<lb ed="X" n="0178c17"/><lb ed="R053" n="0359a08"/>吾未見好德如好色者。有人求學事業心。得似求財
<lb ed="X" n="0178c18"/><lb ed="R053" n="0359a09"/>色心否。答若道總無。於中懸頭<g ref="#CB02863">㓨</g>股。鑿壁偷光。求學
<lb ed="X" n="0178c19"/><lb ed="R053" n="0359a10"/>事業心。與求財色心一種。若一向道有。只是耳裏聞
<lb ed="X" n="0178c20"/><lb ed="R053" n="0359a11"/>說。眼且不見。所以夫子云。蓋有之矣。吾未之見也。葢
<lb ed="X" n="0178c21"/><lb ed="R053" n="0359a12"/>者說疑詞。亦是謙退語。又孝經云。仲尼述五孝。天子
<lb ed="X" n="0178c22"/><lb ed="R053" n="0359a13"/>行孝。諸侯行孝。卿大夫士之孝也。皆言蓋天子之孝
<lb ed="X" n="0178c23"/><lb ed="R053" n="0359a14"/>也。及至庶人行孝。便言此是庶人之孝也。夫子曰。我
<lb ed="X" n="0178c24"/><lb ed="R053" n="0359a15"/>不曾經過天子行孝。夫子官至司冠。更不作大官。未
<pb ed="X" xml:id="X34.0638.0179a" n="0179a"/>
<lb ed="X" n="0179a01"/><lb ed="R053" n="0359a16"/>曾經過諸侯之中行孝。不敢定斷。故云蓋也。及至庶
<lb ed="X" n="0179a02"/><lb ed="R053" n="0359a17"/>人云。此是庶人之孝也。夫子曰。我庶人中事。一一親
<lb ed="X" n="0179a03"/><lb ed="R053" n="0359a18"/>曾經過。所以不言葢也。問夫子制禮作樂。豈不知天
<lb ed="X" n="0179a04"/><lb ed="R053" n="0359b01"/>子諸侯行孝耶。答夫子實知假疑也。只此設疑。便是
<lb ed="X" n="0179a05"/><lb ed="R053" n="0359b02"/>謙退之語。此蓋字。若向夫子身上說。卽疑是假設。又
<lb ed="X" n="0179a06"/><lb ed="R053" n="0359b03"/>知而故問。便是謙詞。通此二說者。將蓋字向疏主身
<lb ed="X" n="0179a07"/><lb ed="R053" n="0359b04"/>上說。亦通二意。若疏主是菩薩化身。疑是假設。復得
<lb ed="X" n="0179a08"/><lb ed="R053" n="0359b05"/>名謙。若疏主實是凡夫。疑是實說。蓋之一字。唯通設
<lb ed="X" n="0179a09"/><lb ed="R053" n="0359b06"/>疑。不得名謙。疏主旣是凡夫。聖智懸隔。未曾親證。不
<lb ed="X" n="0179a10"/><lb ed="R053" n="0359b07"/>敢定斷。故置蓋言。謨云。亦顯敎法東流。轉喪眞本。自
<lb ed="X" n="0179a11"/><lb ed="R053" n="0359b08"/>如來說。如手中葉。結集三藏。莫失曾文。菩薩造論解
<lb ed="X" n="0179a12"/><lb ed="R053" n="0359b09"/>不同。翻譯之家。傳不盡經。至於制疏。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0179001" n="0179001"/>淡薄轉多。自述
<lb ed="X" n="0179a13"/><lb ed="R053" n="0359b10"/>謙敬。故言蓋也。如來在日。傳與阿難。阿難傳與千大
<lb ed="X" n="0179a14"/><lb ed="R053" n="0359b11"/>羅漢。羅漢書在貝葉。三藏將來。此間翻譯。如多人手
<lb ed="X" n="0179a15"/><lb ed="R053" n="0359b12"/>中掬水相傳。漸漸遺失。去聖遙遠。造疏解釋不測佛
<lb ed="X" n="0179a16"/><lb ed="R053" n="0359b13"/>意。不敢定准。所以設疑。故言蓋也。三蓋者略也。如大
<lb ed="X" n="0179a17"/><lb ed="R053" n="0359b14"/>般若經六百卷。多說性。當此經開佛知見。眞諦三藏
<lb ed="X" n="0179a18"/><lb ed="R053" n="0359b15"/>傳云。龍樹於海中。見華嚴大不思議解脫經。三本上
<lb ed="X" n="0179a19"/><lb ed="R053" n="0359b16"/>本十三千大千世界微塵數偈。一四天下微塵數品。
<lb ed="X" n="0179a20"/><lb ed="R053" n="0359b17"/>中本四十九萬偈。一千二百品。此上二本。並在龍宮。
<lb ed="X" n="0179a21"/><lb ed="R053" n="0359b18"/>以<name role="" type="person">須彌山</name>聚爲筆。四大海水爲墨書。海雲比丘所念
<lb ed="X" n="0179a22"/><lb ed="R053" n="0360a01"/>一品修多羅。上不能盡。下本。大唐顯慶二年。三藏實
<lb ed="X" n="0179a23"/><lb ed="R053" n="0360a02"/>叉難陀譯。然多說相。卽此經牛車。悟佛知見。今此一
<lb ed="X" n="0179a24"/><lb ed="R053" n="0360a03"/>乘。雙說性相。故論解方便品云。自下顯一乘因果。疏
<pb ed="X" xml:id="X34.0638.0179b" n="0179b"/>
<lb ed="X" n="0179b01"/><lb ed="R053" n="0360a04"/>解云。體相相狀。有差別故。由此諸經。卽是廣陳。此經
<lb ed="X" n="0179b02"/><lb ed="R053" n="0360a05"/>卽名略本。故言蓋也。然有此解。蓋字乃屬於經。又非
<lb ed="X" n="0179b03"/><lb ed="R053" n="0360a06"/>發語之始。故不依。但取初二解。一設疑詞。二謙恭之
<lb ed="X" n="0179b04"/><lb ed="R053" n="0360a07"/>意也。</p>
<lb ed="X" n="0179b05"/><lb ed="R053" n="0360a08"/><p xml:id="pX34p0179b0501">言聞者玉篇云。知聲也。切韻云。聞者耳知也。耳空爲
<lb ed="X" n="0179b06"/><lb ed="R053" n="0360a09"/>門。方聞聲境。故今耳字安在門中。耳根聞聲。事須藉
<lb ed="X" n="0179b07"/><lb ed="R053" n="0360a10"/>空緣。塞却耳根。便不聞聲。空處著耳。方得聞聲。門者
<lb ed="X" n="0179b08"/><lb ed="R053" n="0360a11"/>卽是空處。若四面打墻。不開門。來去擁塞處。一面開
<lb ed="X" n="0179b09"/><lb ed="R053" n="0360a12"/>門。是空處。空處著耳。方得名聞。耳識向耳根門中取
<lb ed="X" n="0179b10"/><lb ed="R053" n="0360a13"/>聲。故聞字門裏作耳。六書中會意字也。論中云。眼識
<lb ed="X" n="0179b11"/><lb ed="R053" n="0360a14"/>九緣生。耳識唯從八等。問何不言蓋見覺知空聞耶。
<lb ed="X" n="0179b12"/><lb ed="R053" n="0360a15"/>答但是疏主謙詞。且以聞思推度道理。如此言聞。未
<lb ed="X" n="0179b13"/><lb ed="R053" n="0360a16"/>是聖人親證。故不言見覺知也。疏主自述謙意訖。科
<lb ed="X" n="0179b14"/><lb ed="R053" n="0360a17"/>云通叙者。謂通三身。敎通餘敎。故言通叙。</p>
<lb ed="X" n="0179b15"/><lb ed="R053" n="0360a18"/><p xml:id="pX34p0179b1501">言此宗者。唯屬此宗也。永泰科云。通列至敎者。至覺
<lb ed="X" n="0179b16"/><lb ed="R053" n="0360b01"/>權眞二句。歎三身通一切經。有名通至也。次言靈樞
<lb ed="X" n="0179b17"/><lb ed="R053" n="0360b02"/>二句等。名通敎也。振融山等。別主敎也。法華經是化
<lb ed="X" n="0179b18"/><lb ed="R053" n="0360b03"/>身佛。對二乘凡夫。靈山說法。故名別主敎也。</p>
<lb ed="X" n="0179b19"/><lb ed="R053" n="0360b04"/><p xml:id="pX34p0179b1901">且依謨科云言菩提現身者。初總歎實身能現權身。
<lb ed="X" n="0179b20"/><lb ed="R053" n="0360b05"/>上句總歎實身。下句能現權身。問何名菩提現身。答
<lb ed="X" n="0179b21"/><lb ed="R053" n="0360b06"/>菩提者。卽自受用身。四智菩提也。有能現他受用身
<lb ed="X" n="0179b22"/><lb ed="R053" n="0360b07"/>大小化身功德能。名菩提現身也。言智辨應物者。次
<lb ed="X" n="0179b23"/><lb ed="R053" n="0360b08"/>二句疏。總歎實智能現權智。上句總歎實智也。下句
<lb ed="X" n="0179b24"/><lb ed="R053" n="0360b09"/>能現權智也。此自受用身。向上有四辨七辨利生功
<pb ed="X" xml:id="X34.0638.0179c" n="0179c"/>
<lb ed="X" n="0179c01"/><lb ed="R053" n="0360b10"/>能。名智辨應物。言成上身智者。後二句疏。總說權實
<lb ed="X" n="0179c02"/><lb ed="R053" n="0360b11"/>身智。卽爲能說法人。上句總說權實身。下句總說權
<lb ed="X" n="0179c03"/><lb ed="R053" n="0360b12"/>實智也。合此二句。卽是能說法人也。振融山而秀大
<lb ed="X" n="0179c04"/><lb ed="R053" n="0360b13"/>千。成上第一句第二句佛身也。騰委海而津八萬。成
<lb ed="X" n="0179c05"/><lb ed="R053" n="0360b14"/>上第三第四句佛智也。問菩提現身者。未審三身中。
<lb ed="X" n="0179c06"/><lb ed="R053" n="0360b15"/>現何種身。答二解。一約性解。二約相解。一性師云。眞
<lb ed="X" n="0179c07"/><lb ed="R053" n="0360b16"/>實至極之體。卽法身。二者眞實至極之用。卽報身。體
<lb ed="X" n="0179c08"/><lb ed="R053" n="0360b17"/>用不相離。一身卽三身。故涅槃經云。吾今此身。卽是
<lb ed="X" n="0179c09"/><lb ed="R053" n="0360b18"/>常身法身也。一性解云。佛果位中。無有有爲法。不可
<lb ed="X" n="0179c10"/><lb ed="R053" n="0361a01"/>三大劫修行。求有爲佛果身。解脫道<anchor xml:id="nkr_note_add_0179c1001" n="0179c1001"/><anchor xml:id="beg0179c1001" n="0179c1001"/>已<anchor xml:id="end0179c1001"/>去。自受用身。
<lb ed="X" n="0179c11"/><lb ed="R053" n="0361a02"/>四智菩提。總是無爲法。問若爾聖敎中。如何說自受
<lb ed="X" n="0179c12"/><lb ed="R053" n="0361a03"/>用身是有爲法。答一性宗會云。且約第十七地<anchor xml:id="nkr_note_add_0179c1201" n="0179c1201"/><anchor xml:id="beg0179c1201" n="0179c1201"/>已<anchor xml:id="end0179c1201"/>去。
<lb ed="X" n="0179c13"/><lb ed="R053" n="0361a04"/>菩薩所見之身。說是有爲也。若有菩薩成佛去。同時
<lb ed="X" n="0179c14"/><lb ed="R053" n="0361a05"/>類菩薩相送。至大寶華王座上。入金剛無間道時。身
<lb ed="X" n="0179c15"/><lb ed="R053" n="0361a06"/>猶有限量。入解脫道<anchor xml:id="nkr_note_add_0179c1501" n="0179c1501"/><anchor xml:id="beg0179c1501" n="0179c1501"/>已<anchor xml:id="end0179c1501"/>去。此佛身形。無有限量。便是
<lb ed="X" n="0179c16"/><lb ed="R053" n="0361a07"/>無爲。諸來菩薩。只見無間道身。不見解脫道身。只緣
<lb ed="X" n="0179c17"/><lb ed="R053" n="0361a08"/>見無間道身是有爲。將謂入解脫道<anchor xml:id="nkr_note_add_0179c1701" n="0179c1701"/><anchor xml:id="beg0179c1701" n="0179c1701"/>已<anchor xml:id="end0179c1701"/>去身。亦是有
<lb ed="X" n="0179c18"/><lb ed="R053" n="0361a09"/>爲也。所以五性宗師。向聖敎中。說自受用身。亦是有
<lb ed="X" n="0179c19"/><lb ed="R053" n="0361a10"/>爲法。此一性宗師會敎也。計彼金剛無間道<anchor xml:id="nkr_note_add_0179c1901" n="0179c1901"/><anchor xml:id="beg0179c1901" n="0179c1901"/>已<anchor xml:id="end0179c1901"/>。前身
<lb ed="X" n="0179c20"/><lb ed="R053" n="0361a11"/>是有爲。解脫道<anchor xml:id="nkr_note_add_0179c2001" n="0179c2001"/><anchor xml:id="beg0179c2001" n="0179c2001"/>已<anchor xml:id="end0179c2001"/>去。盡是無爲。第二約相宗解。菩提
<lb ed="X" n="0179c21"/><lb ed="R053" n="0361a12"/>現身者。若法皈分別。不相雜亂。淸淨法界爲法身。卽
<lb ed="X" n="0179c22"/><lb ed="R053" n="0361a13"/>是無爲也。四智菩提爲報身。及大小化身。卽是有爲
<lb ed="X" n="0179c23"/><lb ed="R053" n="0361a14"/>也。謨有二解。一者言菩提現身。通現法身報身化身
<lb ed="X" n="0179c24"/><lb ed="R053" n="0361a15"/>三佛菩提之身也。二者若據靈山會上。正爲三根聲
<pb ed="X" xml:id="X34.0638.0180a" n="0180a"/>
<lb ed="X" n="0180a01"/><lb ed="R053" n="0361a16"/>聞說法華。唯丈六化身。名菩提現身也。破謨義云。初
<lb ed="X" n="0180a02"/><lb ed="R053" n="0361a17"/>則太寬失。法身無形無相。自受用身體是菩提。今言
<lb ed="X" n="0180a03"/><lb ed="R053" n="0361a18"/>菩提現身者。卽合取菩提家所現之身。不合取他受
<lb ed="X" n="0180a04"/><lb ed="R053" n="0361b01"/>用大小化身。菩提爲能現。佛身爲所現。名菩提現身
<lb ed="X" n="0180a05"/><lb ed="R053" n="0361b02"/>也。後解太狹<anchor xml:id="nkr_note_orig_0180001" n="0180001"/>小。今言通序諸經。亦有是他受用身說
<lb ed="X" n="0180a06"/><lb ed="R053" n="0361b03"/>者。今若唯取丈六小化身。爲菩提現身者。乃成別序。
<lb ed="X" n="0180a07"/><lb ed="R053" n="0361b04"/>不名通序也。今依大乘正直道理。自作二解。一者約
<lb ed="X" n="0180a08"/><lb ed="R053" n="0361b05"/>增勝義。解菩提現身。問何名增勝。答四智中三个智。
<lb ed="X" n="0180a09"/><lb ed="R053" n="0361b06"/>現身增勝。說法義暗。妙觀察智。說法增勝。現身義暗。
<lb ed="X" n="0180a10"/><lb ed="R053" n="0361b07"/>所以大圓鏡智菩提。現自受用身。平等性智菩提。現
<lb ed="X" n="0180a11"/><lb ed="R053" n="0361b08"/>十重他受用身。成所作智菩提。現大小化身。妙觀察
<lb ed="X" n="0180a12"/><lb ed="R053" n="0361b09"/>智菩提。淨穢兩土說法。此智唯說法。不現身也。二者
<lb ed="X" n="0180a13"/><lb ed="R053" n="0361b10"/>約平等道理。菩提現身。四个智皆能現身。皆能說法。
<lb ed="X" n="0180a14"/><lb ed="R053" n="0361b11"/>名菩提現身也。大圓鏡智菩提。能現身說法平等性
<lb ed="X" n="0180a15"/><lb ed="R053" n="0361b12"/>智菩提。能現身說法。成所作智菩提。能現身說法。妙
<lb ed="X" n="0180a16"/><lb ed="R053" n="0361b13"/>觀察智亦爾。若四个智。通現三身不得。又若唯說法
<lb ed="X" n="0180a17"/><lb ed="R053" n="0361b14"/>不能現身。若唯現身不能說法者。只如成所作智。旣
<lb ed="X" n="0180a18"/><lb ed="R053" n="0361b15"/>是現身之智。如何論說起三業化。作四記等。此智旣
<lb ed="X" n="0180a19"/><lb ed="R053" n="0361b16"/>爾。餘智亦然。又佛果位中功德。無自在義。無上覺者。
<lb ed="X" n="0180a20"/><lb ed="R053" n="0361b17"/>神力難思。無形質法。能現質影。又唯識論中有二解。
<lb ed="X" n="0180a21"/><lb ed="R053" n="0361b18"/>一者大圓鏡智。能現法身。平等性智。能現報身。成所
<lb ed="X" n="0180a22"/><lb ed="R053" n="0362a01"/>作智。現大<anchor xml:id="nkr_note_orig_0180002" n="0180002"/>小身。妙觀察智。淨穢兩土說法。二者淸淨
<lb ed="X" n="0180a23"/><lb ed="R053" n="0362a02"/>法界現法身。大圓鏡智現自受用身。平等性智現十
<lb ed="X" n="0180a24"/><lb ed="R053" n="0362a03"/>重他受用身。成所作智現大小化身。妙觀察智淨穢
<pb ed="X" xml:id="X34.0638.0180b" n="0180b"/>
<lb ed="X" n="0180b01"/><lb ed="R053" n="0362a04"/>兩土說法。後解是正義也。今疏中意。菩提是自受用
<lb ed="X" n="0180b02"/><lb ed="R053" n="0362a05"/>身。四智菩提家所現身。卽他受用。大小化身。正是菩
<lb ed="X" n="0180b03"/><lb ed="R053" n="0362a06"/>薩現身。道理方是也<note place="inline">上問答菩提現身了下略說三身好。然後消疏也</note>。</p>
<lb ed="X" n="0180b04"/><lb ed="R053" n="0362a07"/><p xml:id="pX34p0180b0401">顯揚論歸敬頌云。善逝善說妙三身。無畏無流證敎
<lb ed="X" n="0180b05"/><lb ed="R053" n="0362a08"/>法。上乘眞實牟尼子。我今志誠先讚禮。若論諸佛之
<lb ed="X" n="0180b06"/><lb ed="R053" n="0362a09"/>身。本無有二。衆生所宜聞見。乃至三種。一法身。卽離
<lb ed="X" n="0180b07"/><lb ed="R053" n="0362a10"/>垢之眞理。二報身。卽會眞之實智。三化身。卽應物之
<lb ed="X" n="0180b08"/><lb ed="R053" n="0362a11"/>權質。故佛地論云。自性法身受用變化差別轉身分
<lb ed="X" n="0180b09"/><lb ed="R053" n="0362a12"/>三。三身之義。准論中。十三門分別。一釋名。二出體。三
<lb ed="X" n="0180b10"/><lb ed="R053" n="0362a13"/>三常三德。四說法不說法。五二利分別。六凡聖見殊。
<lb ed="X" n="0180b11"/><lb ed="R053" n="0362a14"/>七功德各異。八依止差別。九身土同異。十建立因由。
<lb ed="X" n="0180b12"/><lb ed="R053" n="0362a15"/>十一五法相攝。十二辨相多少。十三問答分別。此中
<lb ed="X" n="0180b13"/><lb ed="R053" n="0362a16"/>不可廣說。略解二門。釋名出體。且釋名分二。初解通
<lb ed="X" n="0180b14"/><lb ed="R053" n="0362a17"/>名。通名者。三是數義。身者。唯識云。體依聚義。總說名
<lb ed="X" n="0180b15"/><lb ed="R053" n="0362a18"/>身。二解別名分三。一淸淨法身<name role="" type="person">毗盧遮那佛</name>。釋曰。斷
<lb ed="X" n="0180b16"/><lb ed="R053" n="0362b01"/>煩惱障名淸。斷所知障名淨。二云。斷二障種名淸。除
<lb ed="X" n="0180b17"/><lb ed="R053" n="0362b02"/>二障習名淨。三云。伏障現行名淸。斷障種習名淨。最
<lb ed="X" n="0180b18"/><lb ed="R053" n="0362b03"/>勝王經云。譬如眞金鎔銷冶練。旣銷打<anchor xml:id="nkr_note_add_0180b1801" n="0180b1801"/><anchor xml:id="beg0180b1801" n="0180b1801"/>已<anchor xml:id="end0180b1801"/>。無復塵垢。
<lb ed="X" n="0180b19"/><lb ed="R053" n="0362b04"/>謂顯金性本淸淨故金體淸淨。非謂無金。如是法身
<lb ed="X" n="0180b20"/><lb ed="R053" n="0362b05"/>與煩惱苦集除<anchor xml:id="nkr_note_add_0180b2001" n="0180b2001"/><anchor xml:id="beg0180b2001" n="0180b2001"/>已<anchor xml:id="end0180b2001"/>。無復餘習。謂顯佛性本淸淨故。非
<lb ed="X" n="0180b21"/><lb ed="R053" n="0362b06"/>謂無體。譬如烟雲塵霧之所障蔽。若障屛<anchor xml:id="nkr_note_add_0180b2101" n="0180b2101"/><anchor xml:id="beg0180b2101" n="0180b2101"/>已<anchor xml:id="end0180b2101"/>是空界。
<lb ed="X" n="0180b22"/><lb ed="R053" n="0362b07"/>非謂無空。如是法身。一切衆苦。悉皆盡故。說爲淸淨。
<lb ed="X" n="0180b23"/><lb ed="R053" n="0362b08"/>非謂無體。法者軌持義。身者體義。依止義。無爲理體。
<lb ed="X" n="0180b24"/><lb ed="R053" n="0362b09"/>闕積集義。毗盧遮那者。此云遍一切處寂。問異生二
<pb ed="X" xml:id="X34.0638.0180c" n="0180c"/>
<lb ed="X" n="0180c01"/><lb ed="R053" n="0362b10"/>乘諸菩薩所有眞理。名法身否。答未有依止義。不名
<lb ed="X" n="0180c02"/><lb ed="R053" n="0362b11"/>法身。故成唯識云。自性身者。謂諸如來眞淨法界。受
<lb ed="X" n="0180c03"/><lb ed="R053" n="0362b12"/>用變化。平等所依。離相寂然。絕諸戲論。具無邊際眞
<lb ed="X" n="0180c04"/><lb ed="R053" n="0362b13"/>常功德。是一切法平等實性。卽此自性。亦名法身。大
<lb ed="X" n="0180c05"/><lb ed="R053" n="0362b14"/>功德法所依止故。大功德法者。卽是四智菩提也。故
<lb ed="X" n="0180c06"/><lb ed="R053" n="0362b15"/>唯識云。故此四智品。總攝佛他一切有爲功德皆盡
<lb ed="X" n="0180c07"/><lb ed="R053" n="0362b16"/>也。又勝鬘云。在纏名如來藏。出纏名大法身。釋曰。如
<lb ed="X" n="0180c08"/><lb ed="R053" n="0362b17"/>來藏有二。一空如來藏。煩惱有漏。虗妄不實名空。能
<lb ed="X" n="0180c09"/><lb ed="R053" n="0362b18"/>覆眞如。名如來藏。慈恩云。亦名能覆藏。藏如土覆物
<lb ed="X" n="0180c10"/><lb ed="R053" n="0363a01"/>名藏。二云不空如來藏。眞如無漏。體非虗妄。名不空。
<lb ed="X" n="0180c11"/><lb ed="R053" n="0363a02"/>彼煩惱所覆。名如來藏。慈恩云。亦名能顯得藏。如金
<lb ed="X" n="0180c12"/><lb ed="R053" n="0363a03"/>鋌等。問眞如佛性。是所顯得。如何却名能顯得藏。答
<lb ed="X" n="0180c13"/><lb ed="R053" n="0363a04"/>謂眞如佛性是本。能流出大定智悲等。如金鋌能出
<lb ed="X" n="0180c14"/><lb ed="R053" n="0363a05"/>釵鐺釧等。若准楞伽經。亦有兩種如來藏。一空。二不
<lb ed="X" n="0180c15"/><lb ed="R053" n="0363a06"/>空。有漏第八識。性虗妄故名空。能含四智本有無漏
<lb ed="X" n="0180c16"/><lb ed="R053" n="0363a07"/>種。故名如來藏。慈恩云。名能含藏。藏如庫藏等。四智
<lb ed="X" n="0180c17"/><lb ed="R053" n="0363a08"/>種子。體是無漏。非虗妄法。名不空。能含當來四智現
<lb ed="X" n="0180c18"/><lb ed="R053" n="0363a09"/>行。名如來藏。慈恩云。能<anchor xml:id="nkr_note_orig_0180003" n="0180003"/>生得藏。如穀麥等。二者圓滿
<lb ed="X" n="0180c19"/><lb ed="R053" n="0363a10"/>報身盧舍那者。釋曰。圓謂周圓。滿者遍也。舍那者。此
<lb ed="X" n="0180c20"/><lb ed="R053" n="0363a11"/>云光<anchor xml:id="nkr_note_orig_0180004" n="0180004"/>明光明遍照有二。一內。二外。內遍照者。目自受
<lb ed="X" n="0180c21"/><lb ed="R053" n="0363a12"/>用身。以無漏本智。照自內身中惑障闇也。外遍照者。
<lb ed="X" n="0180c22"/><lb ed="R053" n="0363a13"/>目他受用身。說十波羅蜜法。化十地菩薩。所化衆起
<lb ed="X" n="0180c23"/><lb ed="R053" n="0363a14"/>智斷惑。故報謂報。報者酬義。萬行所感。果報之身。酬
<lb ed="X" n="0180c24"/><lb ed="R053" n="0363a15"/>往因行。故名爲報。身具三義可知。此有二種。一自受
<pb ed="X" xml:id="X34.0638.0181a" n="0181a"/>
<lb ed="X" n="0181a01"/><lb ed="R053" n="0363a16"/>用身。論云。謂諸如來三無數劫。修習無量福慧資粮。
<lb ed="X" n="0181a02"/><lb ed="R053" n="0363a17"/>所起無邊眞實功德。及極圓淨常遍色身。相續湛然。
<lb ed="X" n="0181a03"/><lb ed="R053" n="0363a18"/>盡未來際。恒自受用廣大法樂。名自受用。二他受用
<lb ed="X" n="0181a04"/><lb ed="R053" n="0363b01"/>身。謂諸如來。由平等智。示現微妙淨功德身。居純淨
<lb ed="X" n="0181a05"/><lb ed="R053" n="0363b02"/>土。爲住十地諸菩薩衆。現大神通。轉正法輪。決衆疑
<lb ed="X" n="0181a06"/><lb ed="R053" n="0363b03"/>網。令彼受用大乘法樂。合此二種。名受用身。問十地
<lb ed="X" n="0181a07"/><lb ed="R053" n="0363b04"/>菩薩。出過見道。<anchor xml:id="nkr_note_add_0181a0701" n="0181a0701"/><anchor xml:id="beg0181a0701" n="0181a0701"/>已<anchor xml:id="end0181a0701"/>無疑網。如何論云決衆疑網。答慈
<lb ed="X" n="0181a08"/><lb ed="R053" n="0363b05"/>恩二解。一云。若約理疑。入見道卽除。今據事疑。不妨
<lb ed="X" n="0181a09"/><lb ed="R053" n="0363b06"/>許有。二云。是法執異熟生心。於境不決似疑。故與疑
<lb ed="X" n="0181a10"/><lb ed="R053" n="0363b07"/>名說。後解善。三千百億化身釋迦牟尼佛。釋曰。千百
<lb ed="X" n="0181a11"/><lb ed="R053" n="0363b08"/>億是數也。釋迦牟尼者。此云能寂。能寂有二。一能自
<lb ed="X" n="0181a12"/><lb ed="R053" n="0363b09"/>寂。卽菩提樹下。三十四心。斷滅煩惱種習。百論頌云。
<lb ed="X" n="0181a13"/><lb ed="R053" n="0363b10"/>頂禮佛足哀世尊。於無量劫荷衆苦。煩惱<anchor xml:id="nkr_note_add_0181a1301" n="0181a1301"/><anchor xml:id="beg0181a1301" n="0181a1301"/>已<anchor xml:id="end0181a1301"/>盡習亦
<lb ed="X" n="0181a14"/><lb ed="R053" n="0363b11"/>除。梵釋龍神<anchor xml:id="nkr_note_orig_0181001" n="0181001"/>感恭敬。二能寂他。卽是令所化二乘菩
<lb ed="X" n="0181a15"/><lb ed="R053" n="0363b12"/>薩衆。斷滅煩惱也。亦云。釋迦<anchor xml:id="nkr_note_orig_0181002" n="0181002"/>牟尼是姓。此云能。牟尼
<lb ed="X" n="0181a16"/><lb ed="R053" n="0363b13"/>是名。此稱爲仁。能仁之號。因此得也。成唯識云。三變
<lb ed="X" n="0181a17"/><lb ed="R053" n="0363b14"/>化身。謂諸如來。由成事智。變現無量隨類化身。居淨
<lb ed="X" n="0181a18"/><lb ed="R053" n="0363b15"/>穢土。爲未登地諸菩薩衆二乘異生。稱彼機宜。現通
<lb ed="X" n="0181a19"/><lb ed="R053" n="0363b16"/>說法。令各獲得諸利樂事。釋曰。變化者。轉換舊質名
<lb ed="X" n="0181a20"/><lb ed="R053" n="0363b17"/>變。無而忽有稱化。故言化身。問他化二身。俱從化五
<lb ed="X" n="0181a21"/><lb ed="R053" n="0363b18"/>蘊。如何報化名別。答他受用居純淨土。爲登地聖衆。
<lb ed="X" n="0181a22"/><lb ed="R053" n="0364a01"/>現示相說法。故得報名。化身亦居穢土。爲化中小二
<lb ed="X" n="0181a23"/><lb ed="R053" n="0364a02"/>乘凡夫異生等衆。示有妻子貪嗔癡等。或金鏘馬麥
<lb ed="X" n="0181a24"/><lb ed="R053" n="0364a03"/>背痛等。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0181003" n="0181003"/>等現種種苦相。故名化。又他受用身。色相細
<pb ed="X" xml:id="X34.0638.0181b" n="0181b"/>
<lb ed="X" n="0181b01"/><lb ed="R053" n="0364a04"/>妙。故得報名。化身麤著。故稱爲化。後結歸六釋。慈恩
<lb ed="X" n="0181b02"/><lb ed="R053" n="0364a05"/>云。三身皆唯持業。法卽是身等。薦福云。兼通依主釋。
<lb ed="X" n="0181b03"/><lb ed="R053" n="0364a06"/>法是眞理。理體爲主。與恒沙功德爲依止。身用屬客。
<lb ed="X" n="0181b04"/><lb ed="R053" n="0364a07"/>此是法家之身。名同體依主也。又云法身持業者。法
<lb ed="X" n="0181b05"/><lb ed="R053" n="0364a08"/>是眞理。身者依止義。攝依止用。歸眞理體。名法身者。
<lb ed="X" n="0181b06"/><lb ed="R053" n="0364a09"/>法卽是身持業釋也。如言水卽波。此亦未了。如何攝
<lb ed="X" n="0181b07"/><lb ed="R053" n="0364a10"/>所歸依止用。應云法身兩字俱通體用。法卽是身。身
<lb ed="X" n="0181b08"/><lb ed="R053" n="0364a11"/>卽是法。方爲盡理。如言思量卽意。意卽思量等。報身
<lb ed="X" n="0181b09"/><lb ed="R053" n="0364a12"/>者。若約自受用說。自報卽身。持業。若約他受用論。他
<lb ed="X" n="0181b10"/><lb ed="R053" n="0364a13"/>受用之身。依主也。二出三身體者。一自性法身者。於
<lb ed="X" n="0181b11"/><lb ed="R053" n="0364a14"/>百法中。取眞如無爲爲體。問何不取前五無爲爲體。
<lb ed="X" n="0181b12"/><lb ed="R053" n="0364a15"/>答前五無爲。是假非眞實。法身體旣是眞如無爲。俱
<lb ed="X" n="0181b13"/><lb ed="R053" n="0364a16"/>取果中無垢眞如。不取因位有垢眞如。問因中眞如
<lb ed="X" n="0181b14"/><lb ed="R053" n="0364a17"/>旣有垢。應不淸淨。答成唯識云。雖有容染。而性本淨。
<lb ed="X" n="0181b15"/><lb ed="R053" n="0364a18"/>如玉處泥。蓮華在水。問眞如本性非平等。有垢無垢
<lb ed="X" n="0181b16"/><lb ed="R053" n="0364b01"/>分兩般。眞如旣是平等法。如何因果分兩。答若約眞
<lb ed="X" n="0181b17"/><lb ed="R053" n="0364b02"/>如離詮論。平等實性元無二。將就詮約位說。因果門
<lb ed="X" n="0181b18"/><lb ed="R053" n="0364b03"/>中分兩般。故唯識云。眞如是迷悟依。在因是迷依。不
<lb ed="X" n="0181b19"/><lb ed="R053" n="0364b04"/>爲法身體。在果是悟依。堪爲法身體也。二者自受用
<lb ed="X" n="0181b20"/><lb ed="R053" n="0364b05"/>身。以實無漏五薀爲體。是大圓鏡智。一分後得智所
<lb ed="X" n="0181b21"/><lb ed="R053" n="0364b06"/>現相分。故成唯識云。大圓鏡智。相應心品。離諸分別。
<lb ed="X" n="0181b22"/><lb ed="R053" n="0364b07"/>所緣行相。微細難知。不<anchor xml:id="nkr_note_orig_0181004" n="0181004"/>忘不愚。一切境相。性相淸淨。
<lb ed="X" n="0181b23"/><lb ed="R053" n="0364b08"/>離諸雜染。純淨圓德。現種依持。能現能生身土智影。
<lb ed="X" n="0181b24"/><lb ed="R053" n="0364b09"/>無間無斷。窮未來際。如大圓鏡現衆色雜。釋曰。離諸
<pb ed="X" xml:id="X34.0638.0181c" n="0181c"/>
<lb ed="X" n="0181c01"/><lb ed="R053" n="0364b10"/>分別者。佛地論說。離我所執一切所取能取分別。所
<lb ed="X" n="0181c02"/><lb ed="R053" n="0364b11"/>緣行相微細難知者。境及行相。二俱頗難測。不妄者。
<lb ed="X" n="0181c03"/><lb ed="R053" n="0364b12"/>恒現前義。由此如來不成<anchor xml:id="nkr_note_add_0181c0301" n="0181c0301"/><anchor xml:id="beg0181c0301" n="0181c0301"/>忘<anchor xml:id="end0181c0301"/>失法。不愚者。不迷暗義。
<lb ed="X" n="0181c04"/><lb ed="R053" n="0364b13"/>由此如來。名一切智及一切種智。性相淸淨離諸雜
<lb ed="X" n="0181c05"/><lb ed="R053" n="0364b14"/>染者。有漏永亡故。純淨圓德者。純者無雜。簡因無漏。
<lb ed="X" n="0181c06"/><lb ed="R053" n="0364b15"/>淨者離過。簡一切有漏功德。圓者滿義。簡二乘無學
<lb ed="X" n="0181c07"/><lb ed="R053" n="0364b16"/>功德。現種依持者。現行功德之依種子。持功德種故。
<lb ed="X" n="0181c08"/><lb ed="R053" n="0364b17"/>能現能生身土智影者。若自色心等。望第八識。別有
<lb ed="X" n="0181c09"/><lb ed="R053" n="0364b18"/>種生。名能生。若他身諸趣等。無別種子。但於識上現
<lb ed="X" n="0181c10"/><lb ed="R053" n="0365a01"/>影。名能現。問此鏡智王所。二十二法爲共變。一自受
<lb ed="X" n="0181c11"/><lb ed="R053" n="0365a02"/>用身。各別變耶。答心王變此身是實。心所變是<anchor xml:id="nkr_note_orig_0181005" n="0181005"/>似。若
<lb ed="X" n="0181c12"/><lb ed="R053" n="0365a03"/>言心所同心王變。身是實者。卽犯衆生界增過。若令
<lb ed="X" n="0181c13"/><lb ed="R053" n="0365a04"/>不變卽闕緣。同義反例。因果有漏。本識王所變身。心
<lb ed="X" n="0181c14"/><lb ed="R053" n="0365a05"/>王相分是實。五所相分是假。實假令雜。共成一身。三
<lb ed="X" n="0181c15"/><lb ed="R053" n="0365a06"/>他受用身者。以化五薀爲體。是平等性智。後得智相
<lb ed="X" n="0181c16"/><lb ed="R053" n="0365a07"/>分。此相與見。同種而生。此五薀相分。色薀是化有。似
<lb ed="X" n="0181c17"/><lb ed="R053" n="0365a08"/>色之用。餘薀是心有。似緣慮之用。此佛爲居無漏淨
<lb ed="X" n="0181c18"/><lb ed="R053" n="0365a09"/>土。所化唯是登地聖衆。無天龍八部等。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0181006" n="0181006"/>他心所中。但
<lb ed="X" n="0181c19"/><lb ed="R053" n="0365a10"/>有遍行別境善十一心所。無根隨不定四心所也。四
<lb ed="X" n="0181c20"/><lb ed="R053" n="0365a11"/>者變化身。亦以化五薀爲體。是成所作智相分。佛地
<lb ed="X" n="0181c21"/><lb ed="R053" n="0365a12"/>論云。以化五薀爲體者。卽以所化衆生爲本質。如鏡
<lb ed="X" n="0181c22"/><lb ed="R053" n="0365a13"/>外樹。能化佛身。如鏡中樹影。影似<anchor xml:id="nkr_note_orig_0181007" n="0181007"/>於質。名之爲似。此
<lb ed="X" n="0181c23"/><lb ed="R053" n="0365a14"/>五薀中。色薀是化有。似色之用。餘薀是心有。似緣慮
<lb ed="X" n="0181c24"/><lb ed="R053" n="0365a15"/>之用<note place="inline">下消疏文</note>。</p>
<pb ed="X" xml:id="X34.0638.0182a" n="0182a"/>
<lb ed="X" n="0182a01"/><lb ed="R053" n="0365a16"/><p xml:id="pX34p0182a0101">言至覺權眞者。三解。一云。至覺者。三身之總。名號不
<lb ed="X" n="0182a02"/><lb ed="R053" n="0365a17"/>配法身。唯取自他二報。幷大小化身。總名至覺。不取
<lb ed="X" n="0182a03"/><lb ed="R053" n="0365a18"/>法身者。以無色相故。譬如虗空烟雲不染。亦如白玉
<lb ed="X" n="0182a04"/><lb ed="R053" n="0365b01"/>濕而不緇。問自他化三身。如何總名至覺。答梵云佛
<lb ed="X" n="0182a05"/><lb ed="R053" n="0365b02"/>陀。此云覺者。由此三身總名至覺。問何名權。答權者
<lb ed="X" n="0182a06"/><lb ed="R053" n="0365b03"/>大小化身具相好。隨類化身不具相好。總名爲權也。
<lb ed="X" n="0182a07"/><lb ed="R053" n="0365b04"/>眞者自受用他受用身。總得名眞。問自受用身。實無
<lb ed="X" n="0182a08"/><lb ed="R053" n="0365b05"/>漏五薀爲體。可得名眞。他受用身。功德非實。如何亦
<lb ed="X" n="0182a09"/><lb ed="R053" n="0365b06"/>得名眞。答對彼化身。亦名眞也。二云。至覺同前自他
<lb ed="X" n="0182a10"/><lb ed="R053" n="0365b07"/>化三身之總號。總名至覺也。問何名權。答他受用大
<lb ed="X" n="0182a11"/><lb ed="R053" n="0365b08"/>小化身名權也。問何名眞。答法身自受用身名眞也。
<lb ed="X" n="0182a12"/><lb ed="R053" n="0365b09"/>法身離妄名眞。自受用身眞實名眞。三云。至覺者報
<lb ed="X" n="0182a13"/><lb ed="R053" n="0365b10"/>身。權者化身。眞者法身。謨云。二說。一至覺者。唯自非
<lb ed="X" n="0182a14"/><lb ed="R053" n="0365b11"/>他。唯自受用身眞實。故名至覺。簡他受用身功德非
<lb ed="X" n="0182a15"/><lb ed="R053" n="0365b12"/>實。向權字中收。故云唯自非他。二者兼他受用身。亦
<lb ed="X" n="0182a16"/><lb ed="R053" n="0365b13"/>向至覺中收。問他受用身。何名至覺。答以能敎化上
<lb ed="X" n="0182a17"/><lb ed="R053" n="0365b14"/>位大菩薩故。能化之主。就所化論。亦名至覺也。權字
<lb ed="X" n="0182a18"/><lb ed="R053" n="0365b15"/>亦有二說。一者他受用身。大小化身。總名權。問他受
<lb ed="X" n="0182a19"/><lb ed="R053" n="0365b16"/>用身。何以名權。答是彼平等性智之上。權巧智用。亦
<lb ed="X" n="0182a20"/><lb ed="R053" n="0365b17"/>名權也。二者唯大小化身名權。簡他受用身。非是權
<lb ed="X" n="0182a21"/><lb ed="R053" n="0365b18"/>攝也。眞之一字。唯配法身也<note place="inline">將至覺等配三身下消疏文也</note>。至者極
<lb ed="X" n="0182a22"/><lb ed="R053" n="0366a01"/>也窮也邊也。覺卽佛也。權宜也。眞實也。簡要云至極。
<lb ed="X" n="0182a23"/><lb ed="R053" n="0366a02"/>至極卽覺。至極之覺。持業依主二釋。問何以通此二
<lb ed="X" n="0182a24"/><lb ed="R053" n="0366a03"/>釋。答前來賀解至覺二字。通法身報身。所以作此二
<pb ed="X" xml:id="X34.0638.0182b" n="0182b"/>
<lb ed="X" n="0182b01"/><lb ed="R053" n="0366a04"/>釋也。問至有能至所至。何者是能至。何者是所至。答
<lb ed="X" n="0182b02"/><lb ed="R053" n="0366a05"/>四智菩提報身爲能至。法身眞理爲所至。覺有能覺
<lb ed="X" n="0182b03"/><lb ed="R053" n="0366a06"/>所覺。何者是能。何者是所。答四智菩提是能。法身眞
<lb ed="X" n="0182b04"/><lb ed="R053" n="0366a07"/>理爲所。由此果中本智。證盡眞理。名爲至覺。問報身
<lb ed="X" n="0182b05"/><lb ed="R053" n="0366a08"/>是四智。可許爲至覺。法身是眞如。云何言至覺。答報
<lb ed="X" n="0182b06"/><lb ed="R053" n="0366a09"/>身是覺相。覺相名至覺。法身是覺性。亦得名至覺。問
<lb ed="X" n="0182b07"/><lb ed="R053" n="0366a10"/>報身是<anchor xml:id="nkr_note_orig_0182001" n="0182001"/>於智。可許名至覺。化身是於悲。云何言至覺。
<lb ed="X" n="0182b08"/><lb ed="R053" n="0366a11"/>答報身是覺體。覺體名至覺。化身是覺用。何妨名至
<lb ed="X" n="0182b09"/><lb ed="R053" n="0366a12"/>覺。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0182002" n="0182002"/>南問云。菩薩二乘及與外道等。皆有覺義。應名至
<lb ed="X" n="0182b10"/><lb ed="R053" n="0366a13"/>覺。答外道邪覺。二乘偏覺。菩薩分覺。所以菩薩等。不
<lb ed="X" n="0182b11"/><lb ed="R053" n="0366a14"/>得名至覺。唯有如來。因圓果滿。得名至覺。至覺有二。
<lb ed="X" n="0182b12"/><lb ed="R053" n="0366a15"/>一至極之覺。二至到之覺。名爲至覺。此卽生死爲此
<lb ed="X" n="0182b13"/><lb ed="R053" n="0366a16"/>岸。煩惱爲中流。乘六度船。至菩提涅槃彼岸。如睡夢
<lb ed="X" n="0182b14"/><lb ed="R053" n="0366a17"/>覺等。名至覺。問如何外道名邪覺等。答外道不契正
<lb ed="X" n="0182b15"/><lb ed="R053" n="0366a18"/>理。名邪覺。凡夫不覺察煩惱。名不自覺。二乘見理不
<lb ed="X" n="0182b16"/><lb ed="R053" n="0366b01"/>正。名偏覺理智二利。各得一邊。名之爲偏。故經云。眇
<lb ed="X" n="0182b17"/><lb ed="R053" n="0366b02"/>目矬陋。無威德者。菩薩名分覺。故唯識云。稽首唯識
<lb ed="X" n="0182b18"/><lb ed="R053" n="0366b03"/>性。滿分淸淨者。菩薩雖斷二障證二空理。覺未滿故。
<lb ed="X" n="0182b19"/><lb ed="R053" n="0366b04"/>但名分覺。所以如來。卽名滿淨。菩薩名分淨。故云滿
<lb ed="X" n="0182b20"/><lb ed="R053" n="0366b05"/>分淸淨也<note place="inline">上解至覺了</note>。</p>
<lb ed="X" n="0182b21"/><lb ed="R053" n="0366b06"/><p xml:id="pX34p0182b2101">言權眞者。謨云。變化名權。自受用身後智上。有隨生
<lb ed="X" n="0182b22"/><lb ed="R053" n="0366b07"/>性欲權巧智用名權。他受用身大小化身。本來無權
<lb ed="X" n="0182b23"/><lb ed="R053" n="0366b08"/>宜施設名權。後義勝。眞者離妄名眞。卽法身也。若眞
<lb ed="X" n="0182b24"/><lb ed="R053" n="0366b09"/>實名眞。卽兼自受用報身。今取眞實義爲勝。攝法寬
<pb ed="X" xml:id="X34.0638.0182c" n="0182c"/>
<lb ed="X" n="0182c01"/><lb ed="R053" n="0366b10"/>故。問此至覺權眞。如何配屬三佛菩提。答至覺二字。
<lb ed="X" n="0182c02"/><lb ed="R053" n="0366b11"/>總目三身。權眞二字。別配三身。問報化是有爲。可得
<lb ed="X" n="0182c03"/><lb ed="R053" n="0366b12"/>名至覺。法身是無爲理。如何名至覺。答法身覺之性。
<lb ed="X" n="0182c04"/><lb ed="R053" n="0366b13"/>故得名至覺。智度論云。菩提菩提斷。皆名爲菩提。又
<lb ed="X" n="0182c05"/><lb ed="R053" n="0366b14"/>云。說智及智處。皆爲般若。所以法身亦名至覺。問報
<lb ed="X" n="0182c06"/><lb ed="R053" n="0366b15"/>身體是實。可得名至覺。化身是化相。如何名至覺。答
<lb ed="X" n="0182c07"/><lb ed="R053" n="0366b16"/>報身是覺體。故得名至覺。化身是覺用。何妨名至覺。
<lb ed="X" n="0182c08"/><lb ed="R053" n="0366b17"/>故涅槃經云。吾今此身。卽是常身法身。所以化身。亦
<lb ed="X" n="0182c09"/><lb ed="R053" n="0366b18"/>名至覺。問報身能證理斷惑。名至覺。化身不證理。不
<lb ed="X" n="0182c10"/><lb ed="R053" n="0367a01"/>斷煩惱。如何名至覺。答依彼報身。方起化身。報身是
<lb ed="X" n="0182c11"/><lb ed="R053" n="0367a02"/>本。化身是末。攝末歸本。化身亦名至覺。是三身總目
<lb ed="X" n="0182c12"/><lb ed="R053" n="0367a03"/>至覺<note place="inline">下解權眞別配三身</note>。</p>
<lb ed="X" n="0182c13"/><lb ed="R053" n="0367a04"/><p xml:id="pX34p0182c1301">問權眞二字如何別配三身。答化身名權。法報二身
<lb ed="X" n="0182c14"/><lb ed="R053" n="0367a05"/>名眞。故權眞二字。別配三身。問如何權之一字。配於
<lb ed="X" n="0182c15"/><lb ed="R053" n="0367a06"/>化身。答權者權宜。隨根化物。從後得智。現起化身。是
<lb ed="X" n="0182c16"/><lb ed="R053" n="0367a07"/>化五薀。故名權也。問法報二身如何名眞。答眞者實
<lb ed="X" n="0182c17"/><lb ed="R053" n="0367a08"/>義。法身是眞如實理。故名爲眞。自報身從無漏四智
<lb ed="X" n="0182c18"/><lb ed="R053" n="0367a09"/>菩提種子生。是實五薀。亦名眞故。法報二身。總名眞
<lb ed="X" n="0182c19"/><lb ed="R053" n="0367a10"/>也。問他受用身。爲屬於權。爲屬於眞。答是權所攝。問
<lb ed="X" n="0182c20"/><lb ed="R053" n="0367a11"/>如何是權。答以他受用身是化五薀。爲應十地菩薩。
<lb ed="X" n="0182c21"/><lb ed="R053" n="0367a12"/>故名權也。若尅體就此疏說權。權宜權巧。卽他報化
<lb ed="X" n="0182c22"/><lb ed="R053" n="0367a13"/>身。應有情根而現身故。如應初地菩薩根宜。乃現身
<lb ed="X" n="0182c23"/><lb ed="R053" n="0367a14"/>坐百葉蓮華。爲二地菩薩。坐千葉蓮華說法等。爲應
<lb ed="X" n="0182c24"/><lb ed="R053" n="0367a15"/>地前資加二位二乘凡夫。所現大小化身。如斯所現。
<pb ed="X" xml:id="X34.0638.0183a" n="0183a"/>
<lb ed="X" n="0183a01"/><lb ed="R053" n="0367a16"/>爲應有情。故名權也。又云至覺二字。唯配自受用身
<lb ed="X" n="0183a02"/><lb ed="R053" n="0367a17"/>親證理。權之一字。配他化身應物權現。故眞之一字。
<lb ed="X" n="0183a03"/><lb ed="R053" n="0367a18"/>唯配法身。不生滅故。問疏主欲解經。何要先嘆佛身。
<lb ed="X" n="0183a04"/><lb ed="R053" n="0367b01"/>答欲識所說之法。必有能說人。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0183001" n="0183001"/>必有能說人。不過於
<lb ed="X" n="0183a05"/><lb ed="R053" n="0367b02"/>佛。故先嘆也。問佛有三身。法身最勝之法。報身化是
<lb ed="X" n="0183a06"/><lb ed="R053" n="0367b03"/>劣。何不先嘆法。豈有在最勝後歎法身耶。答三說。一
<lb ed="X" n="0183a07"/><lb ed="R053" n="0367b04"/>云。經以意趣求。隨文逐便。何先何後。不可一一難之。
<lb ed="X" n="0183a08"/><lb ed="R053" n="0367b05"/>二云。法身與報身。爲平等所依也。能依化身在上。故
<lb ed="X" n="0183a09"/><lb ed="R053" n="0367b06"/>先說所依。法身在下故後說。三謨云。疏主造疏。釋經
<lb ed="X" n="0183a10"/><lb ed="R053" n="0367b07"/>體下經文之意。所以先言至覺。今此經中。化迴心聲
<lb ed="X" n="0183a11"/><lb ed="R053" n="0367b08"/>聞。令捨羊鹿。上大牛車。所以出宅<anchor xml:id="nkr_note_add_0183a1101" n="0183a1101"/><anchor xml:id="beg0183a1101" n="0183a1101"/>已<anchor xml:id="end0183a1101"/>後。先言諸佛智
<lb ed="X" n="0183a12"/><lb ed="R053" n="0367b09"/>慧甚深無量。求於種智。疏主得此意故。所以言至覺。
<lb ed="X" n="0183a13"/><lb ed="R053" n="0367b10"/>能化聲聞迴。心向大。是化身之功能。故能權。以此之
<lb ed="X" n="0183a14"/><lb ed="R053" n="0367b11"/>二種必依法身。故最後言。眞之一字。三解之中。應存
<lb ed="X" n="0183a15"/><lb ed="R053" n="0367b12"/>後解<note place="inline">菩提了</note>。</p>
<lb ed="X" n="0183a16"/><lb ed="R053" n="0367b13"/><p xml:id="pX34p0183a1601">言乘物機而等者。明現身也。問有何所以而說現身。
<lb ed="X" n="0183a17"/><lb ed="R053" n="0367b14"/>答疏言乘物等。乘由駕也。憑也。今取憑義。憑託五乘
<lb ed="X" n="0183a18"/><lb ed="R053" n="0367b15"/>根性衆生。而現於跡。二云。乘者乘御。他化佛爲能乘。
<lb ed="X" n="0183a19"/><lb ed="R053" n="0367b16"/>五乘根性衆生爲所乘。經云。餘國有衆生。恭敬信樂
<lb ed="X" n="0183a20"/><lb ed="R053" n="0367b17"/>者。我復於彼中。爲說無上法<note place="inline">後勝</note>。物者。品物人物。一從
<lb ed="X" n="0183a21"/><lb ed="R053" n="0367b18"/>喩爲名。如世間非情物乃至一物。皆具能造四大。所
<lb ed="X" n="0183a22"/><lb ed="R053" n="0368a01"/>造四塵。色香味觸。除聲也。具此八法。然後得成。故言
<lb ed="X" n="0183a23"/><lb ed="R053" n="0368a02"/>物也。有情言物。亦復如是。五薀十二處十八界合成。
<lb ed="X" n="0183a24"/><lb ed="R053" n="0368a03"/>故言物也。二對乘稱物。如來身中有常樂我淨自在
<pb ed="X" xml:id="X34.0638.0183b" n="0183b"/>
<lb ed="X" n="0183b01"/><lb ed="R053" n="0368a04"/>眞我。衆生身中。元來沒我。不合言我。故但稱物。根者
<lb ed="X" n="0183b02"/><lb ed="R053" n="0368a05"/>本來作機字。玄宗皇帝名諱。改爲根。機者機巧機要。
<lb ed="X" n="0183b03"/><lb ed="R053" n="0368a06"/>今取機要之義。有情身中。有此機要。經云。如來于時
<lb ed="X" n="0183b04"/><lb ed="R053" n="0368a07"/>觀是衆生諸根利鈍。是也。機者亦是從喩爲名。如世
<lb ed="X" n="0183b05"/><lb ed="R053" n="0368a08"/>之機。以足蹴踏。文顯卽開。以擲之左右織絡。然後成
<lb ed="X" n="0183b06"/><lb ed="R053" n="0368a09"/>疋。法中論者。二深先唱。如以足踐踏。慇懃三請。文顯
<lb ed="X" n="0183b07"/><lb ed="R053" n="0368a10"/>卽開。卽是騰疑致惑請。供佛修因請。聞法歡喜請。如
<lb ed="X" n="0183b08"/><lb ed="R053" n="0368a11"/>來爲說開示悟入。以言敎拔左右織絡。然後當來成
<lb ed="X" n="0183b09"/><lb ed="R053" n="0368a12"/>佛曰華光。卽是疋。三十二相八十種好。卽是綾錦華
<lb ed="X" n="0183b10"/><lb ed="R053" n="0368a13"/>窠也。改爲根也。亦是從喩爲名也。根上千華萬葉。顏
<lb ed="X" n="0183b11"/><lb ed="R053" n="0368a14"/>色各各不同。良由向下根。根大樹卽大。根小樹卽小。
<lb ed="X" n="0183b12"/><lb ed="R053" n="0368a15"/>一切衆生。三乘五性。各自修行得果。大小差別。良由
<lb ed="X" n="0183b13"/><lb ed="R053" n="0368a16"/>種性大小各別也。而者助句。誕者切韻育也。大也。卽
<lb ed="X" n="0183b14"/><lb ed="R053" n="0368a17"/>大人降跡。亦爲生也。大人生也。尙書<anchor xml:id="nkr_note_orig_0183002" n="0183002"/>四云。帝乃誕敷
<lb ed="X" n="0183b15"/><lb ed="R053" n="0368a18"/>文德。言降誕。卽天子生日也。今取大義。跡者蹤跡。如
<lb ed="X" n="0183b16"/><lb ed="R053" n="0368b01"/>承雲中行有跡也。人所可見。見覩謂之跡。卽他受用。
<lb ed="X" n="0183b17"/><lb ed="R053" n="0368b02"/>釋小化身。故名爲跡。此說自受用身。誕他受用大少
<lb ed="X" n="0183b18"/><lb ed="R053" n="0368b03"/>化身跡。此正是此中疏意也。又云三身皆乘物根。三
<lb ed="X" n="0183b19"/><lb ed="R053" n="0368b04"/>身皆能誕跡。第一法身是佛身。乘自受用身三个根
<lb ed="X" n="0183b20"/><lb ed="R053" n="0368b05"/>本智幷相應心品。各有二十二法。爲物根。法身依此
<lb ed="X" n="0183b21"/><lb ed="R053" n="0368b06"/>物根之上。現一味淸淨相。名爲誕跡。唯果位出纏眞
<lb ed="X" n="0183b22"/><lb ed="R053" n="0368b07"/>如。能現此相。第二自受用身。乘三無數劫。度衆生悲
<lb ed="X" n="0183b23"/><lb ed="R053" n="0368b08"/>願。爲物根。誕自受用跡。衆生度盡。我卽成佛。衆生界
<lb ed="X" n="0183b24"/><lb ed="R053" n="0368b09"/>法爾無盡。自受用身窮生死際。盡未來時。建立佛事。
<pb ed="X" xml:id="X34.0638.0183c" n="0183c"/>
<lb ed="X" n="0183c01"/><lb ed="R053" n="0368b10"/>故壽量品云。我本行菩薩道時。所成壽命。今猶未盡。
<lb ed="X" n="0183c02"/><lb ed="R053" n="0368b11"/>復倍上數。願旣不盡。佛身終不盡。名乘物根而誕跡
<lb ed="X" n="0183c03"/><lb ed="R053" n="0368b12"/>又云自受用身。佛佛相見。語言談說。亦名乘物根而
<lb ed="X" n="0183c04"/><lb ed="R053" n="0368b13"/>誕跡也。第三他受用身。乘十地菩薩物根。誕十重他
<lb ed="X" n="0183c05"/><lb ed="R053" n="0368b14"/>受用身跡也。大小化身。乘四加行位菩薩二乘凡夫
<lb ed="X" n="0183c06"/><lb ed="R053" n="0368b15"/>物根。而誕大小化身跡也。上說三身總乘物根。總能
<lb ed="X" n="0183c07"/><lb ed="R053" n="0368b16"/>誕跡也。</p>
<lb ed="X" n="0183c08"/><lb ed="R053" n="0368b17"/><p xml:id="pX34p0183c0801">問他化身等。爲度衆生。可說誕跡之義。只如法身。體
<lb ed="X" n="0183c09"/><lb ed="R053" n="0368b18"/>是眞如。在因不減。至果不增。無去無來。馮何誕跡。答
<lb ed="X" n="0183c10"/><lb ed="R053" n="0369a01"/>若望法身。不可言跡。以智證圓。方爲法身。故說跡也。
<lb ed="X" n="0183c11"/><lb ed="R053" n="0369a02"/>問自受用身。體遍法界。自受用法樂。佛佛皆齊。不外
<lb ed="X" n="0183c12"/><lb ed="R053" n="0369a03"/>化衆生。馮何物根而誕跡。答他報身及化。悉皆有用。
<lb ed="X" n="0183c13"/><lb ed="R053" n="0369a04"/>有用之處。體必在中。化報身誕跡之時。則是自受用
<lb ed="X" n="0183c14"/><lb ed="R053" n="0369a05"/>身誕跡。又他化身皆是相分。無實緣慮用。明知說法
<lb ed="X" n="0183c15"/><lb ed="R053" n="0369a06"/>皆是自受用之身。故涅槃云。吾今此身卽是常身法
<lb ed="X" n="0183c16"/><lb ed="R053" n="0369a07"/>身。約此而論。自受用身。有誕跡也。又准壽量品中。解
<lb ed="X" n="0183c17"/><lb ed="R053" n="0369a08"/>三身壽量云。法身壽量<anchor xml:id="nkr_note_orig_0183003" n="0183003"/>住法性。報身壽量隨願緣他。
<lb ed="X" n="0183c18"/><lb ed="R053" n="0369a09"/>化身壽量應囑根。據此則自受用身。馮三大劫中悲
<lb ed="X" n="0183c19"/><lb ed="R053" n="0369a10"/>願之力。爲誕於跡。由因中發願。無邊衆生誓願度。由
<lb ed="X" n="0183c20"/><lb ed="R053" n="0369a11"/>此願力。得成佛身。衆生度旣未盡。明知佛身元來常
<lb ed="X" n="0183c21"/><lb ed="R053" n="0369a12"/>住。則是馮因中悲願之力。故說自受用身而誕於跡。
<lb ed="X" n="0183c22"/><lb ed="R053" n="0369a13"/>問卽悲願之力。如何言乘物根緣。答對根性方現他
<lb ed="X" n="0183c23"/><lb ed="R053" n="0369a14"/>報大小化。亦得名乘物根。只他報大小化身。現身之
<lb ed="X" n="0183c24"/><lb ed="R053" n="0369a15"/>時。則是自受用身誕跡。問與前解<anchor xml:id="nkr_note_orig_0183004" n="0183004"/>在用中。用現體現
<pb ed="X" xml:id="X34.0638.0184a" n="0184a"/>
<lb ed="X" n="0184a01"/><lb ed="R053" n="0369a16"/>何殊。答前解則定約體用。不言乘悲願力。此解則兼
<lb ed="X" n="0184a02"/><lb ed="R053" n="0369a17"/>言乘悲願之力。故勝前解。由因中悲願之力。方現於
<lb ed="X" n="0184a03"/><lb ed="R053" n="0369a18"/>身。所以衆生善根若感。如來則現。善根若無。佛則入
<lb ed="X" n="0184a04"/><lb ed="R053" n="0369b01"/>滅。如月處空。有水影現。隨水大小。月影圓缺不同隨
<lb ed="X" n="0184a05"/><lb ed="R053" n="0369b02"/>根勝劣。佛身有差別。所以下疏云。澄空壁彩。洞<anchor xml:id="nkr_note_orig_0184001" n="0184001"/>晈無
<lb ed="X" n="0184a06"/><lb ed="R053" n="0369b03"/>涯。任水旋光。暉華有極。水淸而月影便現。水濁乃月
<lb ed="X" n="0184a07"/><lb ed="R053" n="0369b04"/>影便沉。全破器現不同。暗明猶未有別。所以經云。菩
<lb ed="X" n="0184a08"/><lb ed="R053" n="0369b05"/>薩淸涼月。遊於畢竟空。衆生心水淨。菩提影現中。據
<lb ed="X" n="0184a09"/><lb ed="R053" n="0369b06"/>此有感則應。感盡則無。經云如薪盡火滅。衆生善根
<lb ed="X" n="0184a10"/><lb ed="R053" n="0369b07"/>如薪。如來應之如火。善根感盡。有類薪無。佛入涅槃。
<lb ed="X" n="0184a11"/><lb ed="R053" n="0369b08"/>還同火滅。故知三身皆乘物根誕跡。此解勝。若約正
<lb ed="X" n="0184a12"/><lb ed="R053" n="0369b09"/>說法華經。二乘凡夫物根。誕丈六化身跡也。卽是眞
<lb ed="X" n="0184a13"/><lb ed="R053" n="0369b10"/>佛之身。衆生不見。見現令見。權於眞身之上。現大小
<lb ed="X" n="0184a14"/><lb ed="R053" n="0369b11"/>化身之跡蹤。故名乘物機而誕跡也。</p>
<lb ed="X" n="0184a15"/><lb ed="R053" n="0369b12"/><p xml:id="pX34p0184a1501">言靈樞擅妙等者。問旣會證眞理。復乃馮物現身。爲
<lb ed="X" n="0184a16"/><lb ed="R053" n="0369b13"/>當說法。爲當不說法。答疏云靈樞擅妙等。況能說法
<lb ed="X" n="0184a17"/><lb ed="R053" n="0369b14"/>辨也。靈者卽是神也。周易云。妙萬物而爲言。陰陽不
<lb ed="X" n="0184a18"/><lb ed="R053" n="0369b15"/>測謂之神。妙萬物而爲言名神。妙者勝妙。過上之義
<lb ed="X" n="0184a19"/><lb ed="R053" n="0369b16"/>名妙。萬物喩佛。四辨七辨。利他門中。首出萬德。萬德
<lb ed="X" n="0184a20"/><lb ed="R053" n="0369b17"/>利他。更不過四辨七辨。陰陽不測謂之神。況佛說法。
<lb ed="X" n="0184a21"/><lb ed="R053" n="0369b18"/>凡夫二乘菩薩。不測知也。卽是其智慧門。難解難入。
<lb ed="X" n="0184a22"/><lb ed="R053" n="0370a01"/>一切聲聞辟支佛。所不能知。新發意菩薩不知。不退
<lb ed="X" n="0184a23"/><lb ed="R053" n="0370a02"/>菩薩不知。喩佛四辨七辨。故名靈也。樞者樞要<anchor xml:id="nkr_note_orig_0184002" n="0184002"/>開要。
<lb ed="X" n="0184a24"/><lb ed="R053" n="0370a03"/>門下軸也。俗書偷人舌作樞也。樞機一發。榮辱之本。
<pb ed="X" xml:id="X34.0638.0184b" n="0184b"/>
<lb ed="X" n="0184b01"/><lb ed="R053" n="0370a04"/>不可不愼。樞者門樞機。謂弩牙有杪。喩佛舌根。非也。
<lb ed="X" n="0184b02"/><lb ed="R053" n="0370a05"/>今疏中意。喩佛四辨七辨。爲正也。有二義。一開閇之
<lb ed="X" n="0184b03"/><lb ed="R053" n="0370a06"/>主。二明闇之主。十二部經。五乘敎法。如門扉。四辨七
<lb ed="X" n="0184b04"/><lb ed="R053" n="0370a07"/>辨。是樞也。上至城門。下至獨扉門子。開閇之時。事須
<lb ed="X" n="0184b05"/><lb ed="R053" n="0370a08"/>得樞。華嚴法華。是大門扉。二乘敎法小扉。大乘法小
<lb ed="X" n="0184b06"/><lb ed="R053" n="0370a09"/>乘法。說與不說。皆由四辨七辨。四十年前於一乘道。
<lb ed="X" n="0184b07"/><lb ed="R053" n="0370a10"/>分別說三乘。卽是開門也。法華會上。破却二乘。卽是
<lb ed="X" n="0184b08"/><lb ed="R053" n="0370a11"/>閇門。四十年前。久默斯要。不務速說。卽是閇門。法華
<lb ed="X" n="0184b09"/><lb ed="R053" n="0370a12"/>會上。今是其時。決定說大乘。卽是開門。門戶開之與
<lb ed="X" n="0184b10"/><lb ed="R053" n="0370a13"/>閇。皆由其樞。法敎說與不說。皆由四辨。二云。門者明
<lb ed="X" n="0184b11"/><lb ed="R053" n="0370a14"/>闇之主。門若開著則明。閇著則暗。明之與暗。皆由樞
<lb ed="X" n="0184b12"/><lb ed="R053" n="0370a15"/>也。法中喩。如來說法喩明。不說法入涅槃喩暗。說與
<lb ed="X" n="0184b13"/><lb ed="R053" n="0370a16"/>不說。皆由如來四辨七辨。問若如此說。但喚作樞卽
<lb ed="X" n="0184b14"/><lb ed="R053" n="0370a17"/>得。何更安靈字耶。答十地菩薩。二乘之人辨才。不得
<lb ed="X" n="0184b15"/><lb ed="R053" n="0370a18"/>名靈。二乘小分得。菩薩之人初地分得。九地任運。佛
<lb ed="X" n="0184b16"/><lb ed="R053" n="0370b01"/>位圓滿。因位菩薩。是有漏辨才依聲。不得名靈。如來
<lb ed="X" n="0184b17"/><lb ed="R053" n="0370b02"/>聲是無漏。能依辨才。亦名靈也。菩薩雖說。以彼舌根
<lb ed="X" n="0184b18"/><lb ed="R053" n="0370b03"/>是本識相分所變。所變同能皆是有漏。不名靈樞。菩
<lb ed="X" n="0184b19"/><lb ed="R053" n="0370b04"/>薩若與聲聞人說。只四諦。與緣覺人說。只十二因緣。
<lb ed="X" n="0184b20"/><lb ed="R053" n="0370b05"/>如來則不如是。本爲聲聞。說四諦法。三乘各各稟解
<lb ed="X" n="0184b21"/><lb ed="R053" n="0370b06"/>不同。經云。爲求聲聞者。說應四諦法等。又云。於一語
<lb ed="X" n="0184b22"/><lb ed="R053" n="0370b07"/>言中。演說無邊契經海等。是故如來辨才。稱爲靈樞。
<lb ed="X" n="0184b23"/><lb ed="R053" n="0370b08"/>擅有二義。一專義。二獨義。獨義爲勝。唯佛一人。獨得
<lb ed="X" n="0184b24"/><lb ed="R053" n="0370b09"/>此辨。名擅也。妙者巧妙勝妙。簡麤得名。一簡外道說
<pb ed="X" xml:id="X34.0638.0184c" n="0184c"/>
<lb ed="X" n="0184c01"/><lb ed="R053" n="0370b10"/>法不得妙。二簡二乘說法。亦不得妙。唯有如來。獨名
<lb ed="X" n="0184c02"/><lb ed="R053" n="0370b11"/>擅妙。經云佛以一音演說法等。如來說法。無非時失。
<lb ed="X" n="0184c03"/><lb ed="R053" n="0370b12"/>無非器失。無非處失。若合見靈山而得道者。卽現靈
<lb ed="X" n="0184c04"/><lb ed="R053" n="0370b13"/>山等。故云靈樞擅妙也。</p>
<lb ed="X" n="0184c05"/><lb ed="R053" n="0370b14"/><p xml:id="pX34p0184c0501">言應群品以揚筌者。問旣有靈樞擅妙。因何說法。答
<lb ed="X" n="0184c06"/><lb ed="R053" n="0370b15"/>疏言應群品等。應字通平去二音。若樂法之心。如來
<lb ed="X" n="0184c07"/><lb ed="R053" n="0370b16"/>說則去聲呼。經云爲求聲聞者。說應四諦法等。若無
<lb ed="X" n="0184c08"/><lb ed="R053" n="0370b17"/>請與說。如來知衆生令聞此法。佛觀衆生根<anchor xml:id="nkr_note_orig_0184003" n="0184003"/>機器堪
<lb ed="X" n="0184c09"/><lb ed="R053" n="0370b18"/>說何法。乃先爲說。則平聲應。音<note place="inline">於興反</note>當也。經云應以
<lb ed="X" n="0184c10"/><lb ed="R053" n="0371a01"/>聲聞身得度者。卽現聲聞身而爲說法。又云父知諸
<lb ed="X" n="0184c11"/><lb ed="R053" n="0371a02"/>子先心各有所好。種種珍翫奇異之物。情必樂著。而
<lb ed="X" n="0184c12"/><lb ed="R053" n="0371a03"/>吿之言。汝等所可玩好。希有難得。汝若不取。後必憂
<lb ed="X" n="0184c13"/><lb ed="R053" n="0371a04"/>悔。父知諸子志意下劣。自知豪貴。爲子所難。今此取
<lb ed="X" n="0184c14"/><lb ed="R053" n="0371a05"/>去音也。</p>
<lb ed="X" n="0184c15"/><lb ed="R053" n="0371a06"/><p xml:id="pX34p0184c1501">言群品者。對上物根。故云群品。三乘五性衆生。十地
<lb ed="X" n="0184c16"/><lb ed="R053" n="0371a07"/>菩薩。是也。群者衆義。品者品類。品類衆多。故言群品。
<lb ed="X" n="0184c17"/><lb ed="R053" n="0371a08"/>揚者宣揚。揚者說也。筌者敎法。則是如來應諸根性。
<lb ed="X" n="0184c18"/><lb ed="R053" n="0371a09"/>宣揚敎法也。疏中都有三詮字。第一筌字。竹下作全。
<lb ed="X" n="0184c19"/><lb ed="R053" n="0371a10"/>喚如來敎法作筌者。從喩爲名。此是取魚之器。江東
<lb ed="X" n="0184c20"/><lb ed="R053" n="0371a11"/>多有。截流而施。一面有孔。織竹爲戶。猶如叉手。魚入
<lb ed="X" n="0184c21"/><lb ed="R053" n="0371a12"/>則順。魚出則違。莊周云。筌者所以在魚。得魚而忘筌。
<lb ed="X" n="0184c22"/><lb ed="R053" n="0371a13"/>蹄者所以在兔。得兔而忘蹄。蹄者尋脚跡也。則知言
<lb ed="X" n="0184c23"/><lb ed="R053" n="0371a14"/>所以表象。得象者忘言。今有二義。一者將敎喩筌。將
<lb ed="X" n="0184c24"/><lb ed="R053" n="0371a15"/>理喩魚。卽因筌而得魚。因敎而悟理。二者敎喩於筌。
<pb ed="X" xml:id="X34.0638.0185a" n="0185a"/>
<lb ed="X" n="0185a01"/><lb ed="R053" n="0371a16"/>衆生喩魚。無量義經云。張大敎網。至生死河。漉人天
<lb ed="X" n="0185a02"/><lb ed="R053" n="0371a17"/>魚。置涅槃岸。欲得魚兔。無過結網織筌。欲得度衆生。
<lb ed="X" n="0185a03"/><lb ed="R053" n="0371a18"/>無過說於敎法。二者金邊作全。秤權衡也。權是秤鎚。
<lb ed="X" n="0185a04"/><lb ed="R053" n="0371b01"/>衡是秤幹。銓是秤上星故。言筌者。秤量審定義。四分
<lb ed="X" n="0185a05"/><lb ed="R053" n="0371b02"/>爲一兩。十六兩爲一斤。知輕知重。皆由秤權衡。改爲
<lb ed="X" n="0185a06"/><lb ed="R053" n="0371b03"/>銓也。亦與銓曹字同也。兵部史部。東銓西銓。此銓<anchor xml:id="nkr_note_orig_0185001" n="0185001"/>揀
<lb ed="X" n="0185a07"/><lb ed="R053" n="0371b04"/>此銓揀擇身。言書判。堪與何官。故名銓也。如來敎法。
<lb ed="X" n="0185a08"/><lb ed="R053" n="0371b05"/>銓量所銓道理。如秤權衡。故名銓也。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0185002" n="0185002"/>誠將能銓敎爲
<lb ed="X" n="0185a09"/><lb ed="R053" n="0371b06"/>稱。秤量所詮道理。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0185003" n="0185003"/>著輕重恰亭。又將五戒十善敎法
<lb ed="X" n="0185a10"/><lb ed="R053" n="0371b07"/>爲秤。坐人天果。向秤頭著。稱看恰停。試將三聚淨戒
<lb ed="X" n="0185a11"/><lb ed="R053" n="0371b08"/>法爲秤。權衡稱量佛果菩提。看輕重恰停。又敎能楷
<lb ed="X" n="0185a12"/><lb ed="R053" n="0371b09"/>定正邪。詮顯善惡。義亦同詮曾之詮也。三者銓言邊
<lb ed="X" n="0185a13"/><lb ed="R053" n="0371b10"/>作全。名爲銓。切云平也。如來說法。稱物而談。卽是平
<lb ed="X" n="0185a14"/><lb ed="R053" n="0371b11"/>義。表法中道。一則一等。言二乘是權。乃至謗法入惡
<lb ed="X" n="0185a15"/><lb ed="R053" n="0371b12"/>道等。決定果報。故詮平也。此是敎法爲詮。此解爲勝
<lb ed="X" n="0185a16"/><lb ed="R053" n="0371b13"/>也。敎法當體名詮也。</p>
<lb ed="X" n="0185a17"/><lb ed="R053" n="0371b14"/><p xml:id="pX34p0185a1701">言振融山等者。振者動也<anchor xml:id="nkr_note_orig_0185004" n="0185004"/>擧。今此動義爲正。卽動轉
<lb ed="X" n="0185a18"/><lb ed="R053" n="0371b15"/>移動。名振也。自受用身。體周沙界。無有分限。向無限
<lb ed="X" n="0185a19"/><lb ed="R053" n="0371b16"/>身上。起有分限身說法。敎化衆生。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0185005" n="0185005"/>可見底。丈六化身。
<lb ed="X" n="0185a20"/><lb ed="R053" n="0371b17"/>乃是自受用身上。移轉動轉來。故名爲振。振者動也。
<lb ed="X" n="0185a21"/><lb ed="R053" n="0371b18"/>融者明也。卽是明山。明山卽是金山。問何處經敎喚
<lb ed="X" n="0185a22"/><lb ed="R053" n="0372a01"/>佛身作金山。答經下文云。又見諸如來。自然成佛道。
<lb ed="X" n="0185a23"/><lb ed="R053" n="0372a02"/>身色如金山。端嚴甚微妙。如淨琉璃中。內現眞金<anchor xml:id="nkr_note_orig_0185006" n="0185006"/>山。
<lb ed="X" n="0185a24"/><lb ed="R053" n="0372a03"/>旣爾。經敎有文。故言融山。問緣自受用身。從體起用。
<pb ed="X" xml:id="X34.0638.0185b" n="0185b"/>
<lb ed="X" n="0185b01"/><lb ed="R053" n="0372a04"/>攝用就體。體用不相離。爲復只喚自受用身。作融山
<lb ed="X" n="0185b02"/><lb ed="R053" n="0372a05"/>秀出大千。爲復自受用身。從體起用。所起大小化身。
<lb ed="X" n="0185b03"/><lb ed="R053" n="0372a06"/>只此大小化身。便是振融山。而秀大千耶。答若一性
<lb ed="X" n="0185b04"/><lb ed="R053" n="0372a07"/>而論。吾今此身。卽是常法身。一身卽三身。三身卽一
<lb ed="X" n="0185b05"/><lb ed="R053" n="0372a08"/>身。若法歸分別。不相雜亂。靈山所見。唯丈六化身。若
<lb ed="X" n="0185b06"/><lb ed="R053" n="0372a09"/>准<anchor xml:id="nkr_note_orig_0185007" n="0185007"/>又准器敎菩薩。而卽報身感者。根器不同。應現故
<lb ed="X" n="0185b07"/><lb ed="R053" n="0372a10"/>通報化。若依此文。振融山而秀大千。通報通化。若疏
<lb ed="X" n="0185b08"/><lb ed="R053" n="0372a11"/>主深意。住標化處。說化身佛。卽唯取化身。爲勝也。秀
<lb ed="X" n="0185b09"/><lb ed="R053" n="0372a12"/>者出也生也。起化身出於三千界。名秀出大千。卽是
<lb ed="X" n="0185b10"/><lb ed="R053" n="0372a13"/>成所作智。擊大圓鏡智。起化身出大千界。名振融山。
<lb ed="X" n="0185b11"/><lb ed="R053" n="0372a14"/>問旣是小化身。只合出一四洲。如何出大千耶。答二
<lb ed="X" n="0185b12"/><lb ed="R053" n="0372a15"/>說。一約身解。云出大千界佛。是大化身。四加行位菩
<lb ed="X" n="0185b13"/><lb ed="R053" n="0372a16"/>薩所見。丈六釋迦。是凡夫二乘所見。只此丈六釋迦。
<lb ed="X" n="0185b14"/><lb ed="R053" n="0372a17"/>是大化身上現起來。攝用就體。擧勝身攝劣身。言出
<lb ed="X" n="0185b15"/><lb ed="R053" n="0372a18"/>大千。二云約界解。小化身只王一四洲。只合<anchor xml:id="nkr_note_orig_0185008" n="0185008"/>言出四
<lb ed="X" n="0185b16"/><lb ed="R053" n="0372b01"/>洲。以彼四洲是大千界中所管。不離大千界。擧其總
<lb ed="X" n="0185b17"/><lb ed="R053" n="0372b02"/>數。言出大千。如言長安城中住。不是總占得長安城。
<lb ed="X" n="0185b18"/><lb ed="R053" n="0372b03"/>所住宅子。屬長安城管。擧其總數。又云若從凡夫。化
<lb ed="X" n="0185b19"/><lb ed="R053" n="0372b04"/>入聲聞。卽合是小化。不合言出大千。今旣聲聞迴心
<lb ed="X" n="0185b20"/><lb ed="R053" n="0372b05"/>向大。則合是大化身。緣令聲聞所忻。所以疏言出大
<lb ed="X" n="0185b21"/><lb ed="R053" n="0372b06"/>千。故經云。如大雲起遍覆三千大千世界。大雲則是
<lb ed="X" n="0185b22"/><lb ed="R053" n="0372b07"/>佛身。所以言出大千也。問若言大化身是聲聞所忻
<lb ed="X" n="0185b23"/><lb ed="R053" n="0372b08"/>之境者。如何窮子遙見其父。疾走而去。故知大化不
<lb ed="X" n="0185b24"/><lb ed="R053" n="0372b09"/>是聲聞所忻。答當初見走。由來化以二乘。今旣得聲
<pb ed="X" xml:id="X34.0638.0185c" n="0185c"/>
<lb ed="X" n="0185c01"/><lb ed="R053" n="0372b10"/>聞果。却化令迴心向大。何妨言大化身是聲聞所忻。
<lb ed="X" n="0185c02"/><lb ed="R053" n="0372b11"/>之前後兩存妙矣。</p>
<lb ed="X" n="0185c03"/><lb ed="R053" n="0372b12"/><p xml:id="pX34p0185c0301">言騰委海而津等者。騰涌騰瀉之義。騰瀉<anchor xml:id="nkr_note_orig_0185009" n="0185009"/>正。謨云。委
<lb ed="X" n="0185c04"/><lb ed="R053" n="0372b13"/>源所成之海。委是能成。海是所成。納委細之流。積小
<lb ed="X" n="0185c05"/><lb ed="R053" n="0372b14"/>水以成其大。百川奔注。故得成海。喩佛智海萬德所
<lb ed="X" n="0185c06"/><lb ed="R053" n="0372b15"/>歸。果位智強。總名智海。此委之海。依主釋。禮記篇中
<lb ed="X" n="0185c07"/><lb ed="R053" n="0372b16"/>意。委卽是海。持業也。三王之祭川也。或源或海也。皆
<lb ed="X" n="0185c08"/><lb ed="R053" n="0372b17"/>先河而後海。君子務其本也。問何名爲源。答泉所流
<lb ed="X" n="0185c09"/><lb ed="R053" n="0372b18"/>處。水本曰源。河名委。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0185010" n="0185010"/>泉所流聚之處曰委。三王欲擬
<lb ed="X" n="0185c10"/><lb ed="R053" n="0373a01"/>祭海。事須先祭於河。欲擬祭河。事須先祭於源也。問
<lb ed="X" n="0185c11"/><lb ed="R053" n="0373a02"/>何以如此。答源是河之本。河是海之因。黃河出於昆
<lb ed="X" n="0185c12"/><lb ed="R053" n="0373a03"/>崙山。江出堀山。淮出於王屋山。初之處名爲水本。水
<lb ed="X" n="0185c13"/><lb ed="R053" n="0373a04"/>本曰源。是故積衆流而成委。衆流是能成。委是所成。
<lb ed="X" n="0185c14"/><lb ed="R053" n="0373a05"/>委卽是海。故名委海。持業也。兩釋中。持業爲正。委者
<lb ed="X" n="0185c15"/><lb ed="R053" n="0373a06"/>委輸。輸者輸納百川。輸納之處。名曰委。法中論之。自
<lb ed="X" n="0185c16"/><lb ed="R053" n="0373a07"/>受用身根本智。含薀萬德。萬德委積之處。名爲委海。
<lb ed="X" n="0185c17"/><lb ed="R053" n="0373a08"/>最初爲凡夫時。發得菩提心。如河出自崐崘。後供養
<lb ed="X" n="0185c18"/><lb ed="R053" n="0373a09"/>却二十六殑伽沙佛。或以身爲床座。或一句投火。半
<lb ed="X" n="0185c19"/><lb ed="R053" n="0373a10"/>偈捨身。六年苦行。七日翹足。或剝皮爲紙。刾血爲墨。
<lb ed="X" n="0185c20"/><lb ed="R053" n="0373a11"/>折骨爲筆。書寫大乘。乃至擧一手。或復小低頭。穿針
<lb ed="X" n="0185c21"/><lb ed="R053" n="0373a12"/>之善。尙自不遺。總喩積集衆流。而成委海來。三大阿
<lb ed="X" n="0185c22"/><lb ed="R053" n="0373a13"/>僧祇劫。所修福智。二種深廣如海。欲擬將此智海功
<lb ed="X" n="0185c23"/><lb ed="R053" n="0373a14"/>德。敎化衆生。所以從無相法界海中。騰至根本智從
<lb ed="X" n="0185c24"/><lb ed="R053" n="0373a15"/>根本智。騰至後得智從。從後得智。騰至他受用身。從他
<pb ed="X" xml:id="X34.0638.0186a" n="0186a"/>
<lb ed="X" n="0186a01"/><lb ed="R053" n="0373a16"/>受用身。騰至大化身。從大化身。騰至小化身。從小化
<lb ed="X" n="0186a02"/><lb ed="R053" n="0373a17"/>身。騰至二乘凡夫<anchor xml:id="nkr_note_orig_0186001" n="0186001"/>耳中。直從無相海中騰瀉水。將來
<lb ed="X" n="0186a03"/><lb ed="R053" n="0373a18"/>灌注。令枯槁衆生。皆令離苦。得安隱樂。故言騰委海。
<lb ed="X" n="0186a04"/><lb ed="R053" n="0373b01"/>而者助句也。津八萬者。津潤八萬四千病行衆生。如
<lb ed="X" n="0186a05"/><lb ed="R053" n="0373b02"/>來後得智中海內。演出十二分敎。利益五乘衆生。名
<lb ed="X" n="0186a06"/><lb ed="R053" n="0373b03"/>津八萬病行也。問何不言八萬四千。答擧其全數。如
<lb ed="X" n="0186a07"/><lb ed="R053" n="0373b04"/>言詩三百篇。俱舍云。數有八十千之類也。上解津者
<lb ed="X" n="0186a08"/><lb ed="R053" n="0373b05"/>潤也。又津者際也度也。如論語中微子云。長<anchor xml:id="nkr_note_add_0186a0801" n="0186a0801"/><anchor xml:id="beg0186a0801" n="0186a0801"/>沮<anchor xml:id="end0186a0801"/>桀溺
<lb ed="X" n="0186a09"/><lb ed="R053" n="0373b06"/><g ref="#CB02932">𫀽</g>而耕<note place="inline">注二人隱士也</note>。夫子至齊。齊人歸女樂。季桓子受之。
<lb ed="X" n="0186a10"/><lb ed="R053" n="0373b07"/>三日不朝。孔子行次。逢楚狂接輿歌而過。鳳兮鳳兮。
<lb ed="X" n="0186a11"/><lb ed="R053" n="0373b08"/>何德之衰。孔子欲與<anchor xml:id="nkr_note_orig_0186002" n="0186002"/>云言。趍而避之。不得與之言。後
<lb ed="X" n="0186a12"/><lb ed="R053" n="0373b09"/>逢長<anchor xml:id="nkr_note_add_0186a1201" n="0186a1201"/><anchor xml:id="beg0186a1201" n="0186a1201"/>沮<anchor xml:id="end0186a1201"/>。使子路問津。注津濟水之處。故渡也。長<anchor xml:id="nkr_note_add_0186a1202" n="0186a1202"/><anchor xml:id="beg0186a1202" n="0186a1202"/>沮<anchor xml:id="end0186a1202"/>曰。
<lb ed="X" n="0186a13"/><lb ed="R053" n="0373b10"/>夫執輿者爲誰。子路曰。爲孔丘。曰是魯孔丘歟。曰是
<lb ed="X" n="0186a14"/><lb ed="R053" n="0373b11"/>也。曰知津矣<note place="inline">馬曰言數周流自知津矣</note>。問於桀溺。桀溺曰子爲誰。
<lb ed="X" n="0186a15"/><lb ed="R053" n="0373b12"/>曰爲仲由。曰是魯孔丘之徒。歟對曰然。滔滔者天下
<lb ed="X" n="0186a16"/><lb ed="R053" n="0373b13"/>皆是也。而誰以易之<note place="inline">孔曰。滔滔者周流之皃。當今天下治亂同空。捨此適被。曰誰己
<lb ed="X" n="0186a17"/><lb ed="R053" n="0373b14"/>易之</note>。且而與其徒。避人之士。豈若避世之士哉<note place="inline">出有避人之法。
<lb ed="X" n="0186a18"/><lb ed="R053" n="0373b15"/>有避世之法。長<anchor xml:id="nkr_note_add_0186a1801" n="0186a1801"/><anchor xml:id="beg0186a1801" n="0186a1801"/>沮<anchor xml:id="end0186a1801"/>桀溺。謂孔子爲士。從避人之法也</note>。所以言津者。隆也。八萬
<lb ed="X" n="0186a19"/><lb ed="R053" n="0373b16"/>卽是八萬四千法門。緣衆生有八萬四千病行。所以
<lb ed="X" n="0186a20"/><lb ed="R053" n="0373b17"/>如來說此際渡也。八萬四千病行者。一百二十八煩
<lb ed="X" n="0186a21"/><lb ed="R053" n="0373b18"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0186003" n="0186003"/>惱。十煩惱。六通俱生。十分別起。取邪師邪敎。引起十
<lb ed="X" n="0186a22"/><lb ed="R053" n="0374a01"/>煩惱。互相引起。卽成一百。過去未來現在成三百。過
<lb ed="X" n="0186a23"/><lb ed="R053" n="0374a02"/>去漸長成一千。未來成一千。現在不長。但一百。三世
<lb ed="X" n="0186a24"/><lb ed="R053" n="0374a03"/>合說。成二千一百。對五停心觀。各二千一百。卽成一
<pb ed="X" xml:id="X34.0638.0186b" n="0186b"/>
<lb ed="X" n="0186b01"/><lb ed="R053" n="0374a04"/>萬五百。<anchor xml:id="nkr_note_add_0186b0101" n="0186b0101"/><anchor xml:id="beg0186b0101" n="0186b0101"/>已<anchor xml:id="end0186b0101"/>起一萬五百。未起一萬五百。成二萬一千。
<lb ed="X" n="0186b02"/><lb ed="R053" n="0374a05"/>對多貪嗔多癡等分四種人說。卽成八萬四千煩惱
<lb ed="X" n="0186b03"/><lb ed="R053" n="0374a06"/>門。今如將八萬四千法門。對治八萬四千塵勞煩惱
<lb ed="X" n="0186b04"/><lb ed="R053" n="0374a07"/>故言而津八萬也。</p>
<lb ed="X" n="0186b05"/><lb ed="R053" n="0374a08"/><p xml:id="pX34p0186b0501">言靉慈雲而廣庇等者。辨此宗也。亦名別序。三身七
<lb ed="X" n="0186b06"/><lb ed="R053" n="0374a09"/>辨。通貫諸經。五喩四法。局此經內。問平等無上。何故
<lb ed="X" n="0186b07"/><lb ed="R053" n="0374a10"/>不<anchor xml:id="nkr_note_orig_0186004" n="0186004"/>欲。答平等無上。依理敎行果向上功能分出。離却
<lb ed="X" n="0186b08"/><lb ed="R053" n="0374a11"/>四法。無平等無上。但歎四法。卽攝得平等無上。故不
<lb ed="X" n="0186b09"/><lb ed="R053" n="0374a12"/>別歎。問經有七喩。何故唯歎五喩。不欲窮子繫珠。答
<lb ed="X" n="0186b10"/><lb ed="R053" n="0374a13"/>二說。一云窮子但是四大聲聞。領解火宅喩詞。更無
<lb ed="X" n="0186b11"/><lb ed="R053" n="0374a14"/>別義。故不歎窮子。其繫珠喩。但是五百弟子。領解化
<lb ed="X" n="0186b12"/><lb ed="R053" n="0374a15"/>城喩詞。屬化城喩。故不別歎繫珠也。以不是佛說故。
<lb ed="X" n="0186b13"/><lb ed="R053" n="0374a16"/>問若不是佛說。應非是經。答雖然不是佛說。佛所印
<lb ed="X" n="0186b14"/><lb ed="R053" n="0374a17"/>可。總名爲經。如赦書敕所印可。總名敕語。問如何世
<lb ed="X" n="0186b15"/><lb ed="R053" n="0374a18"/>尊於藥草品初。歎言善哉善哉。迦葉善說如來眞實
<lb ed="X" n="0186b16"/><lb ed="R053" n="0374b01"/>功德誠如所言。佛旣印述。卽同佛言。如何疏主而不
<lb ed="X" n="0186b17"/><lb ed="R053" n="0374b02"/>歎窮子也。答二云。五喩是佛自說。故<anchor xml:id="nkr_note_orig_0186005" n="0186005"/>主歎之。餘二喩
<lb ed="X" n="0186b18"/><lb ed="R053" n="0374b03"/>雖佛印述。但是聲聞親談。故疏主不歎。但嘆五喩也。
<lb ed="X" n="0186b19"/><lb ed="R053" n="0374b04"/>問此窮子喩有佛印可。故名爲經。繫珠喩。無佛印可。
<lb ed="X" n="0186b20"/><lb ed="R053" n="0374b05"/>應非是經。答佛印有二。一則言印名印。二嘿印名印。
<lb ed="X" n="0186b21"/><lb ed="R053" n="0374b06"/>如下大通佛。嘿然許之。故名印也。問七喩之中。依經
<lb ed="X" n="0186b22"/><lb ed="R053" n="0374b07"/>文火宅居首。次窮子藥草。何故疏主先說藥草耶。答
<lb ed="X" n="0186b23"/><lb ed="R053" n="0374b08"/>四解。一云藥草喩中。說其五性。破乘同之病。疏主謂
<lb ed="X" n="0186b24"/><lb ed="R053" n="0374b09"/>順五性。所以先說藥草。顯三乘五性差別。二云先說
<pb ed="X" xml:id="X34.0638.0186c" n="0186c"/>
<lb ed="X" n="0186c01"/><lb ed="R053" n="0374b10"/>藥草者。疏主有深意。前來雖明菩提現身智辨利物。
<lb ed="X" n="0186c02"/><lb ed="R053" n="0374b11"/>未委現身之相。如何說法。復被何根性。所以疏主<anchor xml:id="nkr_note_orig_0186006" n="0186006"/>先
<lb ed="X" n="0186c03"/><lb ed="R053" n="0374b12"/>藥草。藥草喩中。說佛身現。猶如於雲。雲則遍於長空。
<lb ed="X" n="0186c04"/><lb ed="R053" n="0374b13"/>佛則遍於三千世界。雲起爲下於雨。佛出則說法利
<lb ed="X" n="0186c05"/><lb ed="R053" n="0374b14"/>生。雨則本來是一。草木稟潤不同。敎法元本無差。五
<lb ed="X" n="0186c06"/><lb ed="R053" n="0374b15"/>乘性殊。解亦有異。意明菩提現身之後。便通論如來
<lb ed="X" n="0186c07"/><lb ed="R053" n="0374b16"/>一世時中現身說法利生之相狀。所以先歎藥章。三
<lb ed="X" n="0186c08"/><lb ed="R053" n="0374b17"/>云疏主此處懸歎五喩。何必例便依經次第。餘四但
<lb ed="X" n="0186c09"/><lb ed="R053" n="0374b18"/>歎。卽得何必例<anchor xml:id="nkr_note_orig_0186007" n="0186007"/>使一<anchor xml:id="nkr_note_orig_0186008" n="0186008"/>云依次歎。四云疏主將藥草。向
<lb ed="X" n="0186c10"/><lb ed="R053" n="0375a01"/>牛車喩。向前安置著順如來說。權實次第。如來初成
<lb ed="X" n="0186c11"/><lb ed="R053" n="0375a02"/>道後。唯說華嚴經。菩薩悟解。聲聞凡夫如聾如醉。如
<lb ed="X" n="0186c12"/><lb ed="R053" n="0375a03"/>來若強將大乘爲他說。卽破法不信故。所以於麤野
<lb ed="X" n="0186c13"/><lb ed="R053" n="0375a04"/>菀中。權說於一乘道。分別三乘。便轉四諦法輪。菩薩
<lb ed="X" n="0186c14"/><lb ed="R053" n="0375a05"/>悟實理智。聲聞人悟權理權智。不知是權。執爲究竟。
<lb ed="X" n="0186c15"/><lb ed="R053" n="0375a06"/>所以如來靈山會上。說法華經。破權說實。各賜諸子
<lb ed="X" n="0186c16"/><lb ed="R053" n="0375a07"/>等一大車。不說羊鹿。卽是執所以藥草喩。亦是如來
<lb ed="X" n="0186c17"/><lb ed="R053" n="0375a08"/>鹿野菀中設權。牛車化城。是四十年後法華會上破
<lb ed="X" n="0186c18"/><lb ed="R053" n="0375a09"/>權。順彼如來設權破權次第。所以先藥草喩品。順先
<lb ed="X" n="0186c19"/><lb ed="R053" n="0375a10"/>設權也。問疏主作此安置。應可疏主巧於如來。如來
<lb ed="X" n="0186c20"/><lb ed="R053" n="0375a11"/>當日。何故不說藥草。後說諸喩耶。答如來說經。其意
<lb ed="X" n="0186c21"/><lb ed="R053" n="0375a12"/>又別。且藥草喩品中。解來意處。疏主會前方便品初
<lb ed="X" n="0186c22"/><lb ed="R053" n="0375a13"/>阿含甚深。阿含甚深。卽昔三乘敎法。法華經不越敎
<lb ed="X" n="0186c23"/><lb ed="R053" n="0375a14"/>理行果。理名證甚深。卽是法華經。權實道理也。牛車
<lb ed="X" n="0186c24"/><lb ed="R053" n="0375a15"/>是行。寶所是果。若行若果。皆是所證理收。卽是會理
<pb ed="X" xml:id="X34.0638.0187a" n="0187a"/>
<lb ed="X" n="0187a01"/><lb ed="R053" n="0375a16"/>也。藥草喩品。卽會敎也。三乘權敎。唯藥草喩會敎。故
<lb ed="X" n="0187a02"/><lb ed="R053" n="0375a17"/>居先說也。是佛意也。問准天親菩薩造論釋經。方便
<lb ed="X" n="0187a03"/><lb ed="R053" n="0375a18"/>品下。有二十七品經文。明其三法。所謂七喩三平等
<lb ed="X" n="0187a04"/><lb ed="R053" n="0375b01"/>十無上。此三是法華經大綱。疏主如何空歎喩文。不
<lb ed="X" n="0187a05"/><lb ed="R053" n="0375b02"/>歎三平等十無上。答三說。一云。喩文居初。所以先歎。
<lb ed="X" n="0187a06"/><lb ed="R053" n="0375b03"/>二種在喩後。所以不言。二云。經品題中。有喩名者。如
<lb ed="X" n="0187a07"/><lb ed="R053" n="0375b04"/>藥草化城等。所以先歎。平等無上。不爲品題。所以不
<lb ed="X" n="0187a08"/><lb ed="R053" n="0375b05"/>歎。三云。平等無上之名。是論家安立。喩文是經中自
<lb ed="X" n="0187a09"/><lb ed="R053" n="0375b06"/>有。疏主若解造論文。卽須三法總歎。今旣造疏解經。
<lb ed="X" n="0187a10"/><lb ed="R053" n="0375b07"/>所以先歎經文自有者。不歎論家安立之者。故不歎
<lb ed="X" n="0187a11"/><lb ed="R053" n="0375b08"/>也。</p>
<lb ed="X" n="0187a12"/><lb ed="R053" n="0375b09"/><p xml:id="pX34p0187a1201">言靉慈雲而廣等者。本喩有四段文。今歎中唯歎前
<lb ed="X" n="0187a13"/><lb ed="R053" n="0375b10"/>三段經也。靉慈雲而廣庇。歎法王出世喩。驟法雨以
<lb ed="X" n="0187a14"/><lb ed="R053" n="0375b11"/>遐淸。歎說敎普滋喩。滋兩木之分華。潤三草。之殊茂
<lb ed="X" n="0187a15"/><lb ed="R053" n="0375b12"/>兩句疏。嘆稟潤各異喩也。下喩有總有別。初總喩。經
<lb ed="X" n="0187a16"/><lb ed="R053" n="0375b13"/>云。迦葉譬如三千大千世界山川谿谷土地。所生卉
<lb ed="X" n="0187a17"/><lb ed="R053" n="0375b14"/>木藂林。及諸藥草。不歎總喩也。唯歎別喩。別喩有四。
<lb ed="X" n="0187a18"/><lb ed="R053" n="0375b15"/>第一法王出世喩。經云密雲彌布。卽同此中靉慈雲
<lb ed="X" n="0187a19"/><lb ed="R053" n="0375b16"/>而廣庇。第二說敎普滋喩。經云遍覆三千大千世界。
<lb ed="X" n="0187a20"/><lb ed="R053" n="0375b17"/>卽同此中驟法雨以遐淸。第三稟潤各異喩。有二。初
<lb ed="X" n="0187a21"/><lb ed="R053" n="0375b18"/>一雨所滋。二稟潤各異。此中唯嘆一雨所滋。一雨所
<lb ed="X" n="0187a22"/><lb ed="R053" n="0376a01"/>滋中。初則橫滋。二乃竪長且一橫滋者。經云小根小
<lb ed="X" n="0187a23"/><lb ed="R053" n="0376a02"/>莖小枝小葉。中根中莖中枝中葉。大根大莖大<anchor xml:id="nkr_note_orig_0187001" n="0187001"/>枝葉。
<lb ed="X" n="0187a24"/><lb ed="R053" n="0376a03"/>卽同此中潤三草之殊茂。二竪長者。經云。諸樹大小。
<pb ed="X" xml:id="X34.0638.0187b" n="0187b"/>
<lb ed="X" n="0187b01"/><lb ed="R053" n="0376a04"/>隨上中下。各有所受。卽同此中滋兩木之分華。闕第
<lb ed="X" n="0187b02"/><lb ed="R053" n="0376a05"/>四不自覺知喩。且一雨所滋中。本處經文。先歎橫滋。
<lb ed="X" n="0187b03"/><lb ed="R053" n="0376a06"/>後嘆竪長。此先嘆竪長。後歎橫滋。滋兩木之分華。是
<lb ed="X" n="0187b04"/><lb ed="R053" n="0376a07"/>竪長。潤三草之殊茂。是橫滋。橫滋通三乘五乘。竪長
<lb ed="X" n="0187b05"/><lb ed="R053" n="0376a08"/>唯大木小木也。問經文旣有四段。此中何唯歎前三。
<lb ed="X" n="0187b06"/><lb ed="R053" n="0376a09"/>無第四不自覺知耶。答二解。一云造文<anchor xml:id="nkr_note_orig_0187002" n="0187002"/>云人。要廣要
<lb ed="X" n="0187b07"/><lb ed="R053" n="0376a10"/>略也。要著卽依文。不要著亦無過失。二云。長行法述
<lb ed="X" n="0187b08"/><lb ed="R053" n="0376a11"/>喩述。無不自覺知經文。經文幽隱也。問不自覺知。旣
<lb ed="X" n="0187b09"/><lb ed="R053" n="0376a12"/>法述喩述無文。疏主依何道理開出。答疏主本處分
<lb ed="X" n="0187b10"/><lb ed="R053" n="0376a13"/>疎云。此解似疎。尋合當悉。緣向下合文云。如彼卉木
<lb ed="X" n="0187b11"/><lb ed="R053" n="0376a14"/>藂林諸藥草等。而不自知上中下性。以此一段經文
<lb ed="X" n="0187b12"/><lb ed="R053" n="0376a15"/>分明。疏主返照向前法述喩述。合有此意。此是疏主
<lb ed="X" n="0187b13"/><lb ed="R053" n="0376a16"/>以義開出也。靉慈雲而廣庇者。此明能說人<note place="inline">於代反</note>。雲
<lb ed="X" n="0187b14"/><lb ed="R053" n="0376a17"/>者。玉篇云。山川之氣也。龍吟卽雲起。靉靆謂翳薈也。
<lb ed="X" n="0187b15"/><lb ed="R053" n="0376a18"/>雲興盛皃。喩佛身也。如經云。靉靆垂布。如可承攬。喩
<lb ed="X" n="0187b16"/><lb ed="R053" n="0376b01"/>佛初作嬰童子。如雲未盛。三十四心成等正覺。如雲
<lb ed="X" n="0187b17"/><lb ed="R053" n="0376b02"/>興也。二靉者。如含雨未<anchor xml:id="nkr_note_orig_0187003" n="0187003"/>絕之狀。如慈心龍。欲下雨時。
<lb ed="X" n="0187b18"/><lb ed="R053" n="0376b03"/>先雲七日。待諸衆生作諸事業終畢。方降甘露。卽同
<lb ed="X" n="0187b19"/><lb ed="R053" n="0376b04"/>如來下降閻浮。八年作嬰孩。七年作童子。四年學五
<lb ed="X" n="0187b20"/><lb ed="R053" n="0376b05"/>明。十年受五欲樂。二十九出家。六年行苦行。三十五
<lb ed="X" n="0187b21"/><lb ed="R053" n="0376b06"/>成道。成道後樹下思惟。三七日不說法。待衆生根熟。
<lb ed="X" n="0187b22"/><lb ed="R053" n="0376b07"/>方可說法。所以靉者。含雨未絕之狀也。又有一般雲
<lb ed="X" n="0187b23"/><lb ed="R053" n="0376b08"/>雨。總未下。早收雲了。如多寶佛。亦成道了不說法。却
<lb ed="X" n="0187b24"/><lb ed="R053" n="0376b09"/>入涅槃。問何喚佛身作雲。答從龍起雲。化身必從自
<pb ed="X" xml:id="X34.0638.0187c" n="0187c"/>
<lb ed="X" n="0187c01"/><lb ed="R053" n="0376b10"/>受用身起。自受用如龍。龍則必能吐雲。有雲必降甘
<lb ed="X" n="0187c02"/><lb ed="R053" n="0376b11"/>雨。有自受用身。必起他化。他化必說妙法。故喚佛身
<lb ed="X" n="0187c03"/><lb ed="R053" n="0376b12"/>作雲也。經言譬如大雲普覆一切。又唯識云。大法智
<lb ed="X" n="0187c04"/><lb ed="R053" n="0376b13"/>雲。含衆德水。問旣喚佛身作雲。何故言慧雲。答<anchor xml:id="nkr_note_add_0187c0401" n="0187c0401"/><anchor xml:id="beg0187c0401" n="0187c0401"/>佛<anchor xml:id="end0187c0401"/>團
<lb ed="X" n="0187c05"/><lb ed="R053" n="0376b14"/>智慧成佛身故。故喚佛作智慧雲。問旣喚智慧作雲。
<lb ed="X" n="0187c06"/><lb ed="R053" n="0376b15"/>何故此間不言智慧。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0187004" n="0187004"/>而慈雲。答如先有龍。然後吐雲。
<lb ed="X" n="0187c07"/><lb ed="R053" n="0376b16"/>由先有慈心於先。然後起智慧。慈心爲能起。智慧爲
<lb ed="X" n="0187c08"/><lb ed="R053" n="0376b17"/>所起。能所合說。故言慈雲。慈意妙大雲。澍甘露法雨。
<lb ed="X" n="0187c09"/><lb ed="R053" n="0376b18"/>不同外道是無雨之雲。雖說法化衆生。乃是無利懃
<lb ed="X" n="0187c10"/><lb ed="R053" n="0377a01"/>苦。終不解脫。所說之法。不能潤菩提之芽。故外道與
<lb ed="X" n="0187c11"/><lb ed="R053" n="0377a02"/>無雨之雲不別。廣者寬廣無邊之義。庇者庇蔭覆蔭
<lb ed="X" n="0187c12"/><lb ed="R053" n="0377a03"/>之義。經云。密雲彌布。遍覆三千世界。又云。我今盧舍
<lb ed="X" n="0187c13"/><lb ed="R053" n="0377a04"/>那。方坐蓮華臺。周迊千華上。復現千釋迦。一華百億
<lb ed="X" n="0187c14"/><lb ed="R053" n="0377a05"/>國。一國一釋迦。各坐菩提樹。一時成佛道。意言密雲
<lb ed="X" n="0187c15"/><lb ed="R053" n="0377a06"/>滿空。行行皆能陰覆。萬億佛身。佛身皆慈悲利物也。
<lb ed="X" n="0187c16"/><lb ed="R053" n="0377a07"/>故云廣庇也<note place="inline">能說人了</note>。</p>
<lb ed="X" n="0187c17"/><lb ed="R053" n="0377a08"/><p xml:id="pX34p0187c1701">言驟法雨以遐等者。問雲旣廣庇。未委雲中下雨不
<lb ed="X" n="0187c18"/><lb ed="R053" n="0377a09"/>下雨。答疏言驟法雨以遐淸。驟者速疾之義。如經云。
<lb ed="X" n="0187c19"/><lb ed="R053" n="0377a10"/>四方俱下。一時等澍也。問小乘羅漢尙說法。不遲不
<lb ed="X" n="0187c20"/><lb ed="R053" n="0377a11"/>速說。況佛三十二相中。有遲不速說法之相。又經云。
<lb ed="X" n="0187c21"/><lb ed="R053" n="0377a12"/>久默斯要。不務速說。如何疏中言驟法雨。答不是忩
<lb ed="X" n="0187c22"/><lb ed="R053" n="0377a13"/>忩說名驟。應根說法。不失於時。赴救旋還。義同相驟。
<lb ed="X" n="0187c23"/><lb ed="R053" n="0377a14"/>如雞孚卵。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0187005" n="0187005"/>呼啄同時。正是衆生根熟時。便是如來說
<lb ed="X" n="0187c24"/><lb ed="R053" n="0377a15"/>法時。所以四十年前不說。緣說時未至故。今正是其
<pb ed="X" xml:id="X34.0638.0188a" n="0188a"/>
<lb ed="X" n="0188a01"/><lb ed="R053" n="0377a16"/>時。所以靈山會上。說法華經。時旣不失。便是驟也。法
<lb ed="X" n="0188a02"/><lb ed="R053" n="0377a17"/>者五乘敎法名雨。雨者是喩。合說故名法雨。問何以
<lb ed="X" n="0188a03"/><lb ed="R053" n="0377a18"/>喚化敎法。名法雨。答能生長萬物。雨若下時。萬草種
<lb ed="X" n="0188a04"/><lb ed="R053" n="0377b01"/>子。芽生吐葉開華。如來亦說法時。一切衆生菩提芽
<lb ed="X" n="0188a05"/><lb ed="R053" n="0377b02"/>長。故喚佛敎法作雨。雨有三个功能。一者雨有淸淨
<lb ed="X" n="0188a06"/><lb ed="R053" n="0377b03"/>功能。經云具足淸白。又經云。佛音甚希有。能除衆生
<lb ed="X" n="0188a07"/><lb ed="R053" n="0377b04"/>惱。洗除衆生身中煩惱塵垢。是淸淨義也。二者雨有
<lb ed="X" n="0188a08"/><lb ed="R053" n="0377b05"/>淸涼功能。經云。佛敎如甘露。除熱得淸涼。又云。日光
<lb ed="X" n="0188a09"/><lb ed="R053" n="0377b06"/>掩蔽。地上淸涼。三者雨有生長功能。經云。一切諸樹。
<lb ed="X" n="0188a10"/><lb ed="R053" n="0377b07"/>上中下等。稱其大小。各得生長。又云。一切衆生。聞我
<lb ed="X" n="0188a11"/><lb ed="R053" n="0377b08"/>法者。隨力所受。住於諸地。由具三義。故佛敎法如雨
<lb ed="X" n="0188a12"/><lb ed="R053" n="0377b09"/>也。遐者遠也。四方俱下。流注無量。率土充洽。是遐義
<lb ed="X" n="0188a13"/><lb ed="R053" n="0377b10"/>遠義。此亦有三義。一云約器解。雲旣遍滿三千大千
<lb ed="X" n="0188a14"/><lb ed="R053" n="0377b11"/>世界。雨從雲得。所以名遐淸。二云約所被根。佛以一
<lb ed="X" n="0188a15"/><lb ed="R053" n="0377b12"/>音演說法。衆生隨類各得解。以一味雨。潤於人華。各
<lb ed="X" n="0188a16"/><lb ed="R053" n="0377b13"/>得成實。故名遐淸。三云約世論。如來在日說法。滅後
<lb ed="X" n="0188a17"/><lb ed="R053" n="0377b14"/>向二千年。直至于今。衆生聞者。罪滅福生。又經云。從
<lb ed="X" n="0188a18"/><lb ed="R053" n="0377b15"/>久遠劫來。讚示涅槃法。生死苦永盡。從久遠劫來。是
<lb ed="X" n="0188a19"/><lb ed="R053" n="0377b16"/>遐義也。讚示涅槃法。雨也。生死苦永盡。淸也。故遐淸
<lb ed="X" n="0188a20"/><lb ed="R053" n="0377b17"/>也<note place="inline">上歎說敎普滋喩了</note>。</p>
<lb ed="X" n="0188a21"/><lb ed="R053" n="0377b18"/><p xml:id="pX34p0188a2101">言兩木之等者。歎稟潤各異喩也。問法雨旣驟。今被
<lb ed="X" n="0188a22"/><lb ed="R053" n="0378a01"/>何根性。答疏主滋兩木之分華等。滋者潤益之義。然
<lb ed="X" n="0188a23"/><lb ed="R053" n="0378a02"/>疏中意。兩木配滋。三草配潤。經云。一切諸樹。上中下
<lb ed="X" n="0188a24"/><lb ed="R053" n="0378a03"/>等。稱其大小。各得生長。又云。放無數光。度諸衆生。是
<pb ed="X" xml:id="X34.0638.0188b" n="0188b"/>
<lb ed="X" n="0188b01"/><lb ed="R053" n="0378a04"/>名大樹。而得增長。卽是滋長也。唯目兩木向上也。經
<lb ed="X" n="0188b02"/><lb ed="R053" n="0378a05"/>云。百<g ref="#CB01919">糓</g>苗稼。甘庶蒲桃。雨之所潤。潤卽唯目三草也。
<lb ed="X" n="0188b03"/><lb ed="R053" n="0378a06"/>又經云。如其體相。性分大小。所潤是一。而各滋茂。此
<lb ed="X" n="0188b04"/><lb ed="R053" n="0378a07"/>滋與茂。便一處說。兩木者。大木小木。況大小菩薩。華
<lb ed="X" n="0188b05"/><lb ed="R053" n="0378a08"/>者美謂之華。華好菩薩所修一乘之行獨勝故。名之
<lb ed="X" n="0188b06"/><lb ed="R053" n="0378a09"/>曰華。大木小木。大小菩薩。各自差別。故名華。華字若
<lb ed="X" n="0188b07"/><lb ed="R053" n="0378a10"/>作花。音呼。卽花者因義。因能得果。喚菩薩萬行作花。
<lb ed="X" n="0188b08"/><lb ed="R053" n="0378a11"/>地上地前。漏與無漏。各自差別。總能感果。故名分花
<lb ed="X" n="0188b09"/><lb ed="R053" n="0378a12"/>也。潤三草之殊茂者。對上分華。故言殊茂。小草中草
<lb ed="X" n="0188b10"/><lb ed="R053" n="0378a13"/>大草。故名三草。三草況五乘衆生。經云。小根小莖。小
<lb ed="X" n="0188b11"/><lb ed="R053" n="0378a14"/>枝小葉。中根中莖。中枝中葉。大根大莖。大枝大葉。殊
<lb ed="X" n="0188b12"/><lb ed="R053" n="0378a15"/>者異也。榮茂三草。開華布葉。各各不同。法中論。三乘
<lb ed="X" n="0188b13"/><lb ed="R053" n="0378a16"/>五性衆生。得道尅果各異。故名殊茂。經云。一雨所潤。
<lb ed="X" n="0188b14"/><lb ed="R053" n="0378a17"/>稱其大小。各得生長。根莖枝葉。華果光色。一雨所及。
<lb ed="X" n="0188b15"/><lb ed="R053" n="0378a18"/>皆得鮮澤。上說分華。唯大小菩薩殊茂。通貫五乘也。</p>
<lb ed="X" n="0188b16"/><lb ed="R053" n="0378b01"/><p xml:id="pX34p0188b1601">言然以幼商倦於等者。歎化城喩。然以者。謨云。雖明
<lb ed="X" n="0188b17"/><lb ed="R053" n="0378b02"/>蓋聞之種類。不辨然以之所由。意<anchor xml:id="nkr_note_orig_0188001" n="0188001"/>道解蓋聞處。詳夫。
<lb ed="X" n="0188b18"/><lb ed="R053" n="0378b03"/>竊以。元來不是蓋聞義。諸抄總引將來也。此間解然
<lb ed="X" n="0188b19"/><lb ed="R053" n="0378b04"/>以兩字。要解之處。諸抄盡無解處。今此都有三解。第
<lb ed="X" n="0188b20"/><lb ed="R053" n="0378b05"/>一是發語之由。問旣然是發之由。卽合向五喩頭安
<lb ed="X" n="0188b21"/><lb ed="R053" n="0378b06"/>之。何故置在中心。故此不當。第二云文家屬對。對下
<lb ed="X" n="0188b22"/><lb ed="R053" n="0378b07"/>由是。上安然以。若爾然以兩字與<anchor xml:id="nkr_note_orig_0188002" n="0188002"/>是。文勢懸遠。義亦
<lb ed="X" n="0188b23"/><lb ed="R053" n="0378b08"/>不相當。第三云通難詞。亦是答難詞。然則前喩文。以
<lb ed="X" n="0188b24"/><lb ed="R053" n="0378b09"/>者。卽陳後所以。因說著藥草喩品。生得衆人疑心。藥
<pb ed="X" xml:id="X34.0638.0188c" n="0188c"/>
<lb ed="X" n="0188c01"/><lb ed="R053" n="0378b10"/>草喩品。是難詞。然以兩字。是答詞。藥草品經文。則屬
<lb ed="X" n="0188c02"/><lb ed="R053" n="0378b11"/>法華經正宗。藥草喩義。則不屬法華經正宗。以法華
<lb ed="X" n="0188c03"/><lb ed="R053" n="0378b12"/>權實爲宗。藥草喩破乘同病。不說權實。法華經破二
<lb ed="X" n="0188c04"/><lb ed="R053" n="0378b13"/>歸一。藥草喩說三乘五性。如來本意。緣小菩薩。乍聞
<lb ed="X" n="0188c05"/><lb ed="R053" n="0378b14"/>著十方佛土中唯有一乘法無二<anchor xml:id="nkr_note_orig_0188003" n="0188003"/>亦三。便執唯有一
<lb ed="X" n="0188c06"/><lb ed="R053" n="0378b15"/>乘無別二乘。此名乘同病。如來破之。說藥草喩品。說
<lb ed="X" n="0188c07"/><lb ed="R053" n="0378b16"/>二乘五性衆生各自差別。問前陳藥草。所滋藥草。況
<lb ed="X" n="0188c08"/><lb ed="R053" n="0378b17"/>根性有三。說能滋之雨。以喩敎唯有一。故經云。一雨
<lb ed="X" n="0188c09"/><lb ed="R053" n="0378b18"/>所潤。而諸草木。各有差別。一雨者。卽昔三十年前所
<lb ed="X" n="0188c10"/><lb ed="R053" n="0379a01"/>說。三乘之敎。經云。雖說種種道。其實爲一乘。旣今一
<lb ed="X" n="0188c11"/><lb ed="R053" n="0379a02"/>雨。卽昔三乘。何故四十年前。不會於敎。言是一雨。答
<lb ed="X" n="0188c12"/><lb ed="R053" n="0379a03"/>疏言然以等。意言。然今一雨。卽昔三乘。四十年前。不
<lb ed="X" n="0188c13"/><lb ed="R053" n="0379a04"/>言一雨者。有所以。有何所以。緣幼商倦於<anchor xml:id="nkr_note_orig_0188004" n="0188004"/>綿險等。恰
<lb ed="X" n="0188c14"/><lb ed="R053" n="0379a05"/>似幻商懼於路遠。初不言此路而往寶方。且說若
<lb ed="X" n="0188c15"/><lb ed="R053" n="0379a06"/>入城卽便快得安樂。汝等勿怖莫怖。莫得退還。良爲
<lb ed="X" n="0188c16"/><lb ed="R053" n="0379a07"/>二乘倦修大行。如來昔不言唯有一乘。且說有三乘
<lb ed="X" n="0188c17"/><lb ed="R053" n="0379a08"/>解脫不同。未爲會言唯一。若衆生但聞一佛乘者。則
<lb ed="X" n="0188c18"/><lb ed="R053" n="0379a09"/>不欲見佛。不欲聞法。今時根熟。爲說一乘。所以竟照
<lb ed="X" n="0188c19"/><lb ed="R053" n="0379a10"/>進於等意。說二乘之人。不能直發大心。故說有三乘
<lb ed="X" n="0188c20"/><lb ed="R053" n="0379a11"/>解脫等。二問云。前藥草喩品說三草。以喩五性不同。
<lb ed="X" n="0188c21"/><lb ed="R053" n="0379a12"/>何故今此會中。言唯有一乘。無餘乘也。答疏云然以
<lb ed="X" n="0188c22"/><lb ed="R053" n="0379a13"/>昔言三乘。今言一乘者。良有所以。緣幼商倦於綿險。
<lb ed="X" n="0188c23"/><lb ed="R053" n="0379a14"/>始<anchor xml:id="nkr_note_orig_0188005" n="0188005"/>修等。順彼且言有三乘。今時大性以熟。故言唯一。
<lb ed="X" n="0188c24"/><lb ed="R053" n="0379a15"/>初得將能滋。後約所滋。故成二解<note place="inline">此中二意。初初難不依不定性</note>。三
<pb ed="X" xml:id="X34.0638.0189a" n="0189a"/>
<lb ed="X" n="0189a01"/><lb ed="R053" n="0379a16"/>云。問下言十方世界中。唯有一乘法。又云究竟令得
<lb ed="X" n="0189a02"/><lb ed="R053" n="0379a17"/>一切種智。以彼不定性人。無處令入二乘滅度。下經
<lb ed="X" n="0189a03"/><lb ed="R053" n="0379a18"/>云。我於餘國作佛。更有異名。是人雖生滅度之想入於
<lb ed="X" n="0189a04"/><lb ed="R053" n="0379b01"/>涅槃。而於彼土。求佛智慧。得聞是經。旣也究竟唯有
<lb ed="X" n="0189a05"/><lb ed="R053" n="0379b02"/>一乘法。何故四十年前。不作是說。今修行大行。令他
<lb ed="X" n="0189a06"/><lb ed="R053" n="0379b03"/>鶖子日夜<anchor xml:id="nkr_note_add_0189a0601" n="0189a0601"/><anchor xml:id="beg0189a0601" n="0189a0601"/>鳴<anchor xml:id="end0189a0601"/>呼。今日乃言唯一乘法耶。答疏言然以。
<lb ed="X" n="0189a07"/><lb ed="R053" n="0379b04"/>以鈍根樂小法。貪著於生死。於諸無量佛。不行深妙
<lb ed="X" n="0189a08"/><lb ed="R053" n="0379b05"/>道。衆苦所惱亂。爲是說涅槃。似幼商倦於路遠。且說
<lb ed="X" n="0189a09"/><lb ed="R053" n="0379b06"/>入於化城。今時說一乘者。有佛子心淨。柔軟亦利根。
<lb ed="X" n="0189a10"/><lb ed="R053" n="0379b07"/>方竟照進於<g ref="#CB18026">𤛾</g>駕等。四云。問准勝鬘經說。四乘是實。
<lb ed="X" n="0189a11"/><lb ed="R053" n="0379b08"/>一乘是權。今此經中。二乘是權。一乘是實。說此兩本。
<lb ed="X" n="0189a12"/><lb ed="R053" n="0379b09"/>經敎實有三乘五乘衆生。旣若實有三乘五乘。則合
<lb ed="X" n="0189a13"/><lb ed="R053" n="0379b10"/>法華經羊鹿實登。化城實入。如何更說先權後實耶。
<lb ed="X" n="0189a14"/><lb ed="R053" n="0379b11"/>量云。二乘是有法。定實有故。宗因云。三乘中隨一攝
<lb ed="X" n="0189a15"/><lb ed="R053" n="0379b12"/>故。如大乘。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0189001" n="0189001"/>如大乘三乘隨一攝。大乘是實有。二乘三
<lb ed="X" n="0189a16"/><lb ed="R053" n="0379b13"/>乘隨一攝。同彼大乘是實有。量云。大乘是有法定實。
<lb ed="X" n="0189a17"/><lb ed="R053" n="0379b14"/>是權不實有故。宗因云。三乘之中。隨一攝故。如<anchor xml:id="nkr_note_orig_0189002" n="0189002"/>二二
<lb ed="X" n="0189a18"/><lb ed="R053" n="0379b15"/>乘三乘隨一攝。二乘是不實。大乘三乘同一攝。同彼
<lb ed="X" n="0189a19"/><lb ed="R053" n="0379b16"/>二乘是不實<note place="inline">此違理</note>。二者違敎。若不許二乘是實者。卽
<lb ed="X" n="0189a20"/><lb ed="R053" n="0379b17"/>違勝鬘經四乘定實。違彼經文。如何通會。答疏云然
<lb ed="X" n="0189a21"/><lb ed="R053" n="0379b18"/>以幼商等。據其道理。然則如此。然則。然前難家之詞
<lb ed="X" n="0189a22"/><lb ed="R053" n="0380a01"/>也。以則生下答家之所以也。然則依定性人。以則約
<lb ed="X" n="0189a23"/><lb ed="R053" n="0380a02"/>不定性也。然依定性人說。實有三乘五乘也。以依此
<lb ed="X" n="0189a24"/><lb ed="R053" n="0380a03"/>經中爲不定性人。事須先說權後說實也。先說權者。
<pb ed="X" xml:id="X34.0638.0189b" n="0189b"/>
<lb ed="X" n="0189b01"/><lb ed="R053" n="0380a04"/><name role="" type="person">鹿野苑</name>中。順化小乘根性先熟。所以始修誘於化城。
<lb ed="X" n="0189b02"/><lb ed="R053" n="0380a05"/>轉四諦法輪。後說實者。則是法華會上。順他大乘根
<lb ed="X" n="0189b03"/><lb ed="R053" n="0380a06"/>性後熟。所以竟昭進於<g ref="#CB18026">𤛾</g>駕。交上牛車。然自目於難
<lb ed="X" n="0189b04"/><lb ed="R053" n="0380a07"/>詞。以字出答家之所以。兩字合說<anchor xml:id="nkr_note_orig_0189003" n="0189003"/>故然以。又然以者。
<lb ed="X" n="0189b05"/><lb ed="R053" n="0380a08"/>世尊一代時敎。三乘九部法。總是一乘故。四十年前
<lb ed="X" n="0189b06"/><lb ed="R053" n="0380a09"/>所說。但名阿含般若。不名法華。法華會上說經。但名
<lb ed="X" n="0189b07"/><lb ed="R053" n="0380a10"/>法華。不名阿含般若耶。答若據其道理。然則如此。以
<lb ed="X" n="0189b08"/><lb ed="R053" n="0380a11"/>緣四十年前大乘根性不熟。於一乘道。分別說三乘。
<lb ed="X" n="0189b09"/><lb ed="R053" n="0380a12"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0189004" n="0189004"/>說熟。與說法華經。但名法華。不名阿含般若。卽是竟
<lb ed="X" n="0189b10"/><lb ed="R053" n="0380a13"/>照<anchor xml:id="nkr_note_orig_0189005" n="0189005"/>音於<g ref="#CB18026">𤛾</g>駕也。意言勝鬘經所對四乘定性。法華經
<lb ed="X" n="0189b11"/><lb ed="R053" n="0380a14"/>所爲者。是不定性人。後必作佛。故言二乘權。非是此
<lb ed="X" n="0189b12"/><lb ed="R053" n="0380a15"/>經拔無定性。故不相違。故此經一乘。是密意說一乘
<lb ed="X" n="0189b13"/><lb ed="R053" n="0380a16"/>權實。道理亦同勝鬘四乘外權。一乘者。卽指此經。且
<lb ed="X" n="0189b14"/><lb ed="R053" n="0380a17"/>對不定性。唯言一乘。不說有餘乘。是隨根權時說。故
<lb ed="X" n="0189b15"/><lb ed="R053" n="0380a18"/>言權。非體無名權。今言實者。說不定性後必作佛。故
<lb ed="X" n="0189b16"/><lb ed="R053" n="0380b01"/>言實。今言然以幼商倦於綿險。始修誘於化城。卽說
<lb ed="X" n="0189b17"/><lb ed="R053" n="0380b02"/>二乘權。大乘根熟。卽一乘實。便卽晉於<g ref="#CB18026">𤛾</g>駕也。二經
<lb ed="X" n="0189b18"/><lb ed="R053" n="0380b03"/>亦不相違<note place="inline">解然以了</note>。</p>
<lb ed="X" n="0189b19"/><lb ed="R053" n="0380b04"/><p xml:id="pX34p0189b1901">言幼商倦於綿等者。化城喩也。有四。初將離險喩。中
<lb ed="X" n="0189b20"/><lb ed="R053" n="0380b05"/>途方退喩。爲設化城喩。衆倦皆息喩。此疏中唯歎前
<lb ed="X" n="0189b21"/><lb ed="R053" n="0380b06"/>三喩。無第四衆倦皆息喩。且初將離險有四。欲過惡
<lb ed="X" n="0189b22"/><lb ed="R053" n="0380b07"/>道。將往寶方。商主諳途。方行引導。經云。譬如五百由
<lb ed="X" n="0189b23"/><lb ed="R053" n="0380b08"/>旬。險難惡道。曠絕無人。怖畏之處。若有多衆。欲過此
<lb ed="X" n="0189b24"/><lb ed="R053" n="0380b09"/>道。至珍寶處。譬如險惡道。逈絕多毒獸。又復無水草。
<pb ed="X" xml:id="X34.0638.0189c" n="0189c"/>
<lb ed="X" n="0189c01"/><lb ed="R053" n="0380b10"/>人所怖畏處。卽同疏中。幼商倦於綿險。又經云。導師
<lb ed="X" n="0189c02"/><lb ed="R053" n="0380b11"/>多諸方便。而作是念。此等可愍。云何捨大珍寶。而欲
<lb ed="X" n="0189c03"/><lb ed="R053" n="0380b12"/>退還。作是念<anchor xml:id="nkr_note_add_0189c0301" n="0189c0301"/><anchor xml:id="beg0189c0301" n="0189c0301"/>已<anchor xml:id="end0189c0301"/>。以方便力。於險道中。過三百由旬。化
<lb ed="X" n="0189c04"/><lb ed="R053" n="0380b13"/>作一城。卽同此間始修誘於化城<note place="inline">上引經配疏下解經文也</note>。</p>
<lb ed="X" n="0189c05"/><lb ed="R053" n="0380b14"/><p xml:id="pX34p0189c0501">譬如五百由旬者。變易分段生死。惑業苦三。名爲五
<lb ed="X" n="0189c06"/><lb ed="R053" n="0380b15"/>百由旬。生死苦逼。名爲險難惡道。生死之中。本無聖
<lb ed="X" n="0189c07"/><lb ed="R053" n="0380b16"/>智。名曠絕無人。若有多衆者。二萬佛時。聞法華經衆
<lb ed="X" n="0189c08"/><lb ed="R053" n="0380b17"/>生也。欲過此道至珍寶處者。佛果位中。大般涅槃。大
<lb ed="X" n="0189c09"/><lb ed="R053" n="0380b18"/>功德法。而爲依止。名珍寶處。白道師言。前路猶遠。大
<lb ed="X" n="0189c10"/><lb ed="R053" n="0381a01"/>乘行修行取果難。況前路由遠。不能復進。不肯修行。
<lb ed="X" n="0189c11"/><lb ed="R053" n="0381a02"/>今欲退還。卽却退大乘。至第六住前。遇乞眼緣。退却
<lb ed="X" n="0189c12"/><lb ed="R053" n="0381a03"/>大乘。導師多諸方便者。導師者。佛也。多諸方便者。身
<lb ed="X" n="0189c13"/><lb ed="R053" n="0381a04"/>語意方便也。見他不肯修行。無計可爲。不免別呈方
<lb ed="X" n="0189c14"/><lb ed="R053" n="0381a05"/>便。而於中道。向三百旬外。二百由旬裏。兩楹中間。名
<lb ed="X" n="0189c15"/><lb ed="R053" n="0381a06"/>爲中道。卽是爲止息故。化作一城。是卽爲設化城喩
<lb ed="X" n="0189c16"/><lb ed="R053" n="0381a07"/>也<note place="inline">上略解經文。下消疏</note>。</p>
<lb ed="X" n="0189c17"/><lb ed="R053" n="0381a08"/><p xml:id="pX34p0189c1701">幼商者。謨云。小乘之人。名爲幼商。二乘種性。對大乘
<lb ed="X" n="0189c18"/><lb ed="R053" n="0381a09"/>名幼。幼者小也。又行賣曰商。坐賣曰賈。商人於諸處
<lb ed="X" n="0189c19"/><lb ed="R053" n="0381a10"/>補貨。向鄽市中。賣求宜利。三乘聖衆。於佛邊聞法。於
<lb ed="X" n="0189c20"/><lb ed="R053" n="0381a11"/>人天身上。規求二乘法寶。修行不住。義同行賣。名曰
<lb ed="X" n="0189c21"/><lb ed="R053" n="0381a12"/>商。得羅漢果名利。顯聲聞敎化。唯行自利。不能利他。
<lb ed="X" n="0189c22"/><lb ed="R053" n="0381a13"/>劣於菩薩。名幼商也。若唯喩中意。幼商却是大乘人。
<lb ed="X" n="0189c23"/><lb ed="R053" n="0381a14"/>經云。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0189006" n="0189006"/>獎導衆人。欲過此道。至珍寶處。珍寶處正是大
<lb ed="X" n="0189c24"/><lb ed="R053" n="0381a15"/>乘佛果菩提涅槃。此未起倦心<anchor xml:id="nkr_note_add_0189c2401" n="0189c2401"/><anchor xml:id="beg0189c2401" n="0189c2401"/>已<anchor xml:id="end0189c2401"/>前。是大乘人心。談
<pb ed="X" xml:id="X34.0638.0190a" n="0190a"/>
<lb ed="X" n="0190a01"/><lb ed="R053" n="0381a16"/>他本心。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0190001" n="0190001"/>欲擬過五百由旬取寶去。法中論。本擬取佛
<lb ed="X" n="0190a02"/><lb ed="R053" n="0381a17"/>果菩提。無心取有餘涅槃。誰知中路怯行廣時長。所
<lb ed="X" n="0190a03"/><lb ed="R053" n="0381a18"/>以退也。談彼本心。是大乘也。退名幼也。退去<anchor xml:id="nkr_note_add_0190a0301" n="0190a0301"/><anchor xml:id="beg0190a0301" n="0190a0301"/>已<anchor xml:id="end0190a0301"/>後。方
<lb ed="X" n="0190a04"/><lb ed="R053" n="0381b01"/>入二乘。問若是大乘人。何名幼商。答大乘心初發。未
<lb ed="X" n="0190a05"/><lb ed="R053" n="0381b02"/>廣修行。名幼也。規求大乘法寶。名商也。倦者疲也。倦
<lb ed="X" n="0190a06"/><lb ed="R053" n="0381b03"/>用也。綿者遠也長也。五百由旬。前路長遠也。險者危
<lb ed="X" n="0190a07"/><lb ed="R053" n="0381b04"/>險。險阻惡也。則是商人。見於路遠。又復險阻不能前
<lb ed="X" n="0190a08"/><lb ed="R053" n="0381b05"/>進。故擬退還也。譬如險道逈絕多毒獸。又復無水草。
<lb ed="X" n="0190a09"/><lb ed="R053" n="0381b06"/>是險義。始者初也。問化城對前發大乘心名後。如何
<lb ed="X" n="0190a10"/><lb ed="R053" n="0381b07"/>言初始。答化城對向後發大乘心。亦名始也。以彼化
<lb ed="X" n="0190a11"/><lb ed="R053" n="0381b08"/>城。對他法華會上大乘心。化城便是初誘也。又依不
<lb ed="X" n="0190a12"/><lb ed="R053" n="0381b09"/>定性人。事須初說小乘。後說大乘。故化城亦名初也。
<lb ed="X" n="0190a13"/><lb ed="R053" n="0381b10"/>又<name role="" type="person">鹿野苑</name>。對法華會。亦名始修誘也。修者。爾雅云。從
<lb ed="X" n="0190a14"/><lb ed="R053" n="0381b11"/>也。順從之義。順從他小性設化城。名修也。誘者導也
<lb ed="X" n="0190a15"/><lb ed="R053" n="0381b12"/>引也。旣見阻於路遠。恐却退還。所以且初順根誘引。
<lb ed="X" n="0190a16"/><lb ed="R053" n="0381b13"/>爲設化城。令其心息也。意言則是如來。恐聲聞退入
<lb ed="X" n="0190a17"/><lb ed="R053" n="0381b14"/>生死。且初順根宜。權設有餘涅槃。令息分段生死之
<lb ed="X" n="0190a18"/><lb ed="R053" n="0381b15"/>苦也。又論語云。夫子修修然。此修<anchor xml:id="nkr_note_orig_0190002" n="0190002"/>學。是次第義也。夫
<lb ed="X" n="0190a19"/><lb ed="R053" n="0381b16"/>子依次叙。敎人禮樂。名修修也。俗書作次叙義解。先
<lb ed="X" n="0190a20"/><lb ed="R053" n="0381b17"/>說權後說實。亦是次叙。</p>
<lb ed="X" n="0190a21"/><lb ed="R053" n="0381b18"/><p xml:id="pX34p0190a2101">言稚子翫於羬軒者。歎火宅。皆是破權顯實。破羊鹿
<lb ed="X" n="0190a22"/><lb ed="R053" n="0382a01"/>權智。歸牛車實智。破化城權理。歸寶所實理。旣一種
<lb ed="X" n="0190a23"/><lb ed="R053" n="0382a02"/>是破權顯實。如何疏主先歎化城。後歎火宅耶。答緣
<lb ed="X" n="0190a24"/><lb ed="R053" n="0382a03"/>二乘執。所得有餘涅槃爲極。先說化城。破彼執極之
<pb ed="X" xml:id="X34.0638.0190b" n="0190b"/>
<lb ed="X" n="0190b01"/><lb ed="R053" n="0382a04"/>心。以二乘人。不執生空智爲究竟。所以不先歎火宅
<lb ed="X" n="0190b02"/><lb ed="R053" n="0382a05"/>喩。故先歎化城也。問如二乘之我生<anchor xml:id="nkr_note_add_0190b0201" n="0190b0201"/><anchor xml:id="beg0190b0201" n="0190b0201"/>已<anchor xml:id="end0190b0201"/>盡梵行<anchor xml:id="nkr_note_add_0190b0202" n="0190b0202"/><anchor xml:id="beg0190b0202" n="0190b0202"/>已<anchor xml:id="end0190b0202"/>立
<lb ed="X" n="0190b03"/><lb ed="R053" n="0382a06"/>等。卽是執生空智爲實。如何不先歎火宅。答緣化城。
<lb ed="X" n="0190b04"/><lb ed="R053" n="0382a07"/>實能息苦。故卽先歎。以羊鹿無體。又不能實息苦。所
<lb ed="X" n="0190b05"/><lb ed="R053" n="0382a08"/>以後歎火宅喩也。稚子翫於羬軒者。羊車也。竟照晉
<lb ed="X" n="0190b06"/><lb ed="R053" n="0382a09"/>於<g ref="#CB18026">𤛾</g>駕者。牛車也。稚子者。謨云。大乘人大心未久。名
<lb ed="X" n="0190b07"/><lb ed="R053" n="0382a10"/>爲稚也。又云。稚者卽是小乘人。對大乘名稚也。問何
<lb ed="X" n="0190b08"/><lb ed="R053" n="0382a11"/>名爲子。答言敎所重。故名爲子也。翫習也。玩好也。著
<lb ed="X" n="0190b09"/><lb ed="R053" n="0382a12"/>也。經云。父知諸子先心。各有所好。種種珍翫奇異之
<lb ed="X" n="0190b10"/><lb ed="R053" n="0382a13"/>物。情必樂著。遂於宅內。權說有於二車。順於子心。故
<lb ed="X" n="0190b11"/><lb ed="R053" n="0382a14"/>是翫好。如來知二乘人大性未就。故且順根。爲說二
<lb ed="X" n="0190b12"/><lb ed="R053" n="0382a15"/>乘。令取小果。法旣契根。故名翫著。羬者<note place="inline">五咸反</note>爾雅云
<lb ed="X" n="0190b13"/><lb ed="R053" n="0382a16"/>羊高六尺曰羬。切韻。山羊曰羬。說文云。字從鹿邊作
<lb ed="X" n="0190b14"/><lb ed="R053" n="0382a17"/>咸也。又云。羬者羊之總名。雖有多解。疏主取山羊爲
<lb ed="X" n="0190b15"/><lb ed="R053" n="0382a18"/>喩。緣諸羊多居閑處。唯山羊居山樂靜。似聲聞故。取
<lb ed="X" n="0190b16"/><lb ed="R053" n="0382b01"/>爲喩也。又山羊少分似鹿。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0190003" n="0190003"/>似鹿喩緣覺。樂靜喩聲聞。
<lb ed="X" n="0190b17"/><lb ed="R053" n="0382b02"/>是疏主深意。字書云。從鹿邊作咸。況緣覺。羊邊作咸。
<lb ed="X" n="0190b18"/><lb ed="R053" n="0382b03"/>爲勝也。軒者車上作舍。似軒廊樣。故四羬軒。羬軒卽
<lb ed="X" n="0190b19"/><lb ed="R053" n="0382b04"/>羊車也。</p>
<lb ed="X" n="0190b20"/><lb ed="R053" n="0382b05"/><p xml:id="pX34p0190b2001">言竟照等者。竟謂究竟。昭者明也。四十年前不究竟。
<lb ed="X" n="0190b21"/><lb ed="R053" n="0382b06"/>密說不分明說。名暗晉。晉者進也。今日靈山會上。分
<lb ed="X" n="0190b22"/><lb ed="R053" n="0382b07"/>明說法華。令進取一乘。故名照晉也。經云。今爲汝等。
<lb ed="X" n="0190b23"/><lb ed="R053" n="0382b08"/>說最實事者。又云。是時諸子各乘大車。得未曾有。非
<lb ed="X" n="0190b24"/><lb ed="R053" n="0382b09"/>本所望。意云。稚子雖復翫於羊鹿。究竟門中。昭進於
<pb ed="X" xml:id="X34.0638.0190c" n="0190c"/>
<lb ed="X" n="0190c01"/><lb ed="R053" n="0382b10"/><g ref="#CB18026">𤛾</g>駕。故說一乘。無餘二乘也。長者初順子心。權與羬
<lb ed="X" n="0190c02"/><lb ed="R053" n="0382b11"/>軒之翫弄。若論長者之本意。究竟令進趣牛車。如來
<lb ed="X" n="0190c03"/><lb ed="R053" n="0382b12"/>初順二乘根宜。密意且說化城羊鹿。若論究竟昭進。
<lb ed="X" n="0190c04"/><lb ed="R053" n="0382b13"/>卽令取寶所牛車。初順根宜。說化城羊鹿。是佛密意。
<lb ed="X" n="0190c05"/><lb ed="R053" n="0382b14"/>故疏無昭進之言。今迴心向大。知化城不實。悟羊鹿
<lb ed="X" n="0190c06"/><lb ed="R053" n="0382b15"/>非眞。遣上牛車。令往寶所。是究竟顯了之說。故疏有
<lb ed="X" n="0190c07"/><lb ed="R053" n="0382b16"/>昭晉之言。謨云。若論密誘明進。三周皆有。四十年前
<lb ed="X" n="0190c08"/><lb ed="R053" n="0382b17"/>爲說小乘九部之法。乃是權說。爲入大乘之資粮。名
<lb ed="X" n="0190c09"/><lb ed="R053" n="0382b18"/>爲密誘。今時靈山會上。爲說法華。是眞實言。卽名明
<lb ed="X" n="0190c10"/><lb ed="R053" n="0383a01"/>進。經云。我此九部法。隨順衆生說。入大乘爲本。以故
<lb ed="X" n="0190c11"/><lb ed="R053" n="0383a02"/>說是經。卽密誘。十方佛土中。唯有一乘法。卽名明進。
<lb ed="X" n="0190c12"/><lb ed="R053" n="0383a03"/>第二周中。長者知三子性。各各所受不同。故於宅內。
<lb ed="X" n="0190c13"/><lb ed="R053" n="0383a04"/>總唱三車。名爲密誘。及至門外。則言羊鹿無體。唯令
<lb ed="X" n="0190c14"/><lb ed="R053" n="0383a05"/>上於牛車。卽名明進。經云。父知諸子先心各有所好。
<lb ed="X" n="0190c15"/><lb ed="R053" n="0383a06"/>至如此種種羊車鹿車今在門外。卽密誘也。爾時長
<lb ed="X" n="0190c16"/><lb ed="R053" n="0383a07"/>者。各賜諸子。等一大車。卽明晉也。第三周中。導師知
<lb ed="X" n="0190c17"/><lb ed="R053" n="0383a08"/>商人倦於路遠。中路權設化城。卽是密誘。商人息定。
<lb ed="X" n="0190c18"/><lb ed="R053" n="0383a09"/>乃滅却化城。令往寶所。卽名明進。經云。我見汝疲極。
<lb ed="X" n="0190c19"/><lb ed="R053" n="0383a10"/>中路欲退還。故以方便力。權化作此城。卽密誘。汝今
<lb ed="X" n="0190c20"/><lb ed="R053" n="0383a11"/>勤精進。共至寶所。此昭晉也。緣疏中<g ref="#CB18026">𤛾</g>宗。極多諸解。
<lb ed="X" n="0190c21"/><lb ed="R053" n="0383a12"/>今再論<g ref="#CB18026">𤛾</g>也。山海經云。東海有流波山。山中有獸名
<lb ed="X" n="0190c22"/><lb ed="R053" n="0383a13"/><g ref="#CB18026">𤛾</g>。大如牛。蒼色獨足。唯有一角。其聲如雷。黃帝伐<g ref="#CB07416">蚩</g>
<lb ed="X" n="0190c23"/><lb ed="R053" n="0383a14"/>尤得<g ref="#CB18026">𤛾</g>。以筋作絃。發矢五百里。以皮作鼓。擊出聲聞
<lb ed="X" n="0190c24"/><lb ed="R053" n="0383a15"/>五百里。以威天下。出入水中。皆有風雨也。山海經云。
<pb ed="X" xml:id="X34.0638.0191a" n="0191a"/>
<lb ed="X" n="0191a01"/><lb ed="R053" n="0383a16"/>岻山多<g ref="#CB18026">𤛾</g>。只有一足。肉重千斤。日行千里。能興雲致
<lb ed="X" n="0191a02"/><lb ed="R053" n="0383a17"/>雨。疏主應見此文。將替牛也。意言一足者。將喩一乘。
<lb ed="X" n="0191a03"/><lb ed="R053" n="0383a18"/>肉重千斤者。喩一乘中塵沙萬德。卽經云肥<anchor xml:id="nkr_note_orig_0191001" n="0191001"/>胝多力
<lb ed="X" n="0191a04"/><lb ed="R053" n="0383b01"/>也。此牛力大。能運載置遠。喩此一乘。能令衆生從生
<lb ed="X" n="0191a05"/><lb ed="R053" n="0383b02"/>死岸至涅槃岸。能興雲致雨者。況慈雲注其法雨也。
<lb ed="X" n="0191a06"/><lb ed="R053" n="0383b03"/>日行千里者。況本後二智。一刹那間。遍緣法界。了達
<lb ed="X" n="0191a07"/><lb ed="R053" n="0383b04"/>有情心行。有多功能。故取此也。若不爾者。牛之別名。
<lb ed="X" n="0191a08"/><lb ed="R053" n="0383b05"/>其類甚多。何偏取<g ref="#CB18026">𤛾</g>。以替牛也。賀云。此解有二妨。一
<lb ed="X" n="0191a09"/><lb ed="R053" n="0383b06"/>者牛之與車無別妨。二者與疏相違妨。且牛車無別
<lb ed="X" n="0191a10"/><lb ed="R053" n="0383b07"/>妨者。經中旣言其車高廣衆寶莊挍。斯謂一乘也。駕
<lb ed="X" n="0191a11"/><lb ed="R053" n="0383b08"/>以白牛。行步平正。其疾如風者。斯卽大乘也。今將牛
<lb ed="X" n="0191a12"/><lb ed="R053" n="0383b09"/>足。以喩一乘。故知牛之與車無別。二者與疏相違妨
<lb ed="X" n="0191a13"/><lb ed="R053" n="0383b10"/>者。經說牛車。疏主以喩於法空。根本後得二智。今以
<lb ed="X" n="0191a14"/><lb ed="R053" n="0383b11"/>牛一足。便喩一乘。豈不與疏相違也。自申解云。疏言
<lb ed="X" n="0191a15"/><lb ed="R053" n="0383b12"/><g ref="#CB18026">𤛾</g>者。但是都釋白牛。不取一者矣。對於羬。標於<g ref="#CB18026">𤛾</g>也。
<lb ed="X" n="0191a16"/><lb ed="R053" n="0383b13"/>文章相對。詞云美斯。釋牛車有殊。不違疏也。</p>
<lb ed="X" n="0191a17"/><lb ed="R053" n="0383b14"/><p xml:id="pX34p0191a1701">言由是摧十軍等者。此是解珠喩也。問疏主忽然言
<lb ed="X" n="0191a18"/><lb ed="R053" n="0383b15"/>由是二字。有何所以。答此生起之詞。此亦不然。喩以
<lb ed="X" n="0191a19"/><lb ed="R053" n="0383b16"/>說三。何要生起。又云對前然以。故言由是。此解不然。
<lb ed="X" n="0191a20"/><lb ed="R053" n="0383b17"/>若言囑對者。以隔數句。囑對<anchor xml:id="nkr_note_orig_0191002" n="0191002"/>之義亦不成。謨云。由前
<lb ed="X" n="0191a21"/><lb ed="R053" n="0383b18"/>捨權就實故。所以如來解珠授藥。由者因。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0191003" n="0191003"/>是以。由前
<lb ed="X" n="0191a22"/><lb ed="R053" n="0384a01"/>聲聞捨權就實。是以如來解珠授藥。聲聞昔執化城
<lb ed="X" n="0191a23"/><lb ed="R053" n="0384a02"/>爲實。羊鹿是眞。未捨小心而歸於大。如來則不解珠
<lb ed="X" n="0191a24"/><lb ed="R053" n="0384a03"/>授藥。今旣捨化城而歸寶所。棄羊鹿而上牛車。由除
<pb ed="X" xml:id="X34.0638.0191b" n="0191b"/>
<lb ed="X" n="0191b01"/><lb ed="R053" n="0384a04"/>昔日執小之心。歸趣一乘。以爲究竟。是以輪王解珠。
<lb ed="X" n="0191b02"/><lb ed="R053" n="0384a05"/>醫師授藥。又准經意。前五喩卽向正宗中說。正破執
<lb ed="X" n="0191b03"/><lb ed="R053" n="0384a06"/>小之心。後二喩向流通分明。乃表聲聞捨權就實。是
<lb ed="X" n="0191b04"/><lb ed="R053" n="0384a07"/>故如來說法華經分付。若不爾。何不於正宗分中明
<lb ed="X" n="0191b05"/><lb ed="R053" n="0384a08"/>此二喩。旣此兩喩向流通分別明。乃知由是聲聞捨
<lb ed="X" n="0191b06"/><lb ed="R053" n="0384a09"/>權就實之後。是以世尊解珠授藥。疏主得此經意。故
<lb ed="X" n="0191b07"/><lb ed="R053" n="0384a10"/>安由是也。</p>
<lb ed="X" n="0191b08"/><lb ed="R053" n="0384a11"/><p xml:id="pX34p0191b0801">言摧十軍之聖后者。摧者壞義。十軍者。有云十煩惱
<lb ed="X" n="0191b09"/><lb ed="R053" n="0384a12"/>爲十魔。非也。今依雜寶藏經。解十魔爲正。欲爲初軍。
<lb ed="X" n="0191b10"/><lb ed="R053" n="0384a13"/>憂愁爲第二。飢渴爲第三。睡眠爲第四。愛爲第五。怖
<lb ed="X" n="0191b11"/><lb ed="R053" n="0384a14"/>畏爲第六。疑爲第七。毒爲第八。憂爲第九。名利爲第
<lb ed="X" n="0191b12"/><lb ed="R053" n="0384a15"/>十。卽合飢渴。今卽開飢渴爲正。欲通三性。九名利。十
<lb ed="X" n="0191b13"/><lb ed="R053" n="0384a16"/>慢。憂愁通二性。頌曰。欲憂愁飢渴。愛睡眠怖畏。疑毒
<lb ed="X" n="0191b14"/><lb ed="R053" n="0384a17"/>及名利。自高輕慢彼。汝等軍如是。一切無能破。我智
<lb ed="X" n="0191b15"/><lb ed="R053" n="0384a18"/>箭定刀。摧坏甁枚水<note place="inline">如下說</note>。后者君也。佛是聖君。故名
<lb ed="X" n="0191b16"/><lb ed="R053" n="0384b01"/>聖后。爾雅云。皇王后譬君也。此<anchor xml:id="nkr_note_orig_0191004" n="0191004"/>間皇后之后。所以天
<lb ed="X" n="0191b17"/><lb ed="R053" n="0384b02"/>子亦爲皇。復稱爲王。亦號爲后。三般皆是天子異名。
<lb ed="X" n="0191b18"/><lb ed="R053" n="0384b03"/>故如來爲聖后也。因中自破十魔了。今此是破十魔
<lb ed="X" n="0191b19"/><lb ed="R053" n="0384b04"/>底聖后也。此中只要取聖后而解珠。不要摧十軍。只
<lb ed="X" n="0191b20"/><lb ed="R053" n="0384b05"/>要醫王。不要八諦。因便引來。</p>
<lb ed="X" n="0191b21"/><lb ed="R053" n="0384b06"/><p xml:id="pX34p0191b2101">言解髻上等者。解者說也。如來四辨七辨。說法華經。
<lb ed="X" n="0191b22"/><lb ed="R053" n="0384b07"/>名解。髻者頭髻。明珠是輪王保愛之物。藏在頭髻之
<lb ed="X" n="0191b23"/><lb ed="R053" n="0384b08"/>中。法華經敎。在如來大圓鏡智同時無垢識中。所以
<lb ed="X" n="0191b24"/><lb ed="R053" n="0384b09"/>如明珠於髻上。明珠於髻上。輪王長自守護。不妄與
<pb ed="X" xml:id="X34.0638.0191c" n="0191c"/>
<lb ed="X" n="0191c01"/><lb ed="R053" n="0384b10"/>人。法華經敎。在如來心中。如來長自守護。不妄宣說。
<lb ed="X" n="0191c02"/><lb ed="R053" n="0384b11"/>經云。此法華經。是諸佛秘要之藏。不可分布妄授與
<lb ed="X" n="0191c03"/><lb ed="R053" n="0384b12"/>人。諸佛世尊之所守護。輪王見於兵衆。昔日功勳狹
<lb ed="X" n="0191c04"/><lb ed="R053" n="0384b13"/>小。則賜與餘物。今見功勳大。乃賜明珠。如見聲聞未
<lb ed="X" n="0191c05"/><lb ed="R053" n="0384b14"/>迴心時。乃說餘經。今見迴心向大。當必能破變易四
<lb ed="X" n="0191c06"/><lb ed="R053" n="0384b15"/>魔。故爲說法華經也。若得輪王之珠。威德與輪王不
<lb ed="X" n="0191c07"/><lb ed="R053" n="0384b16"/>異。若聞妙法蓮華。當必能得菩提。經云。若有聞法者。
<lb ed="X" n="0191c08"/><lb ed="R053" n="0384b17"/>無一不成佛。又云。若有聞是法。皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0191c0801" n="0191c0801"/><anchor xml:id="beg0191c0801" n="0191c0801"/>已<anchor xml:id="end0191c0801"/>成佛道。問妙法
<lb ed="X" n="0191c09"/><lb ed="R053" n="0384b18"/>是如來所說本質敎。是無漏。如何將世間明珠。以喩
<lb ed="X" n="0191c10"/><lb ed="R053" n="0385a01"/>妙法。答明珠是世間有漏之法。不合況本質無漏妙
<lb ed="X" n="0191c11"/><lb ed="R053" n="0385a02"/>法。珠上有於三義。所以將喩斯經。一者光明義。表於
<lb ed="X" n="0191c12"/><lb ed="R053" n="0385a03"/>此經。能破癡闇。經云。亦復如是。能破一切不善之闇。
<lb ed="X" n="0191c13"/><lb ed="R053" n="0385a04"/>二者圓滿義。表此經能詮之敎。詮理周圓故。問妙法
<lb ed="X" n="0191c14"/><lb ed="R053" n="0385a05"/>華經。能詮所詮圓滿。卽將明珠爲喩。餘大乘經。能詮
<lb ed="X" n="0191c15"/><lb ed="R053" n="0385a06"/>所詮。亦圓滿故。何不將明珠爲喩。答餘大乘經。無二
<lb ed="X" n="0191c16"/><lb ed="R053" n="0385a07"/>乘迴心。亦無授記之事。義理未圓。故不以明珠爲喩
<lb ed="X" n="0191c17"/><lb ed="R053" n="0385a08"/>也。三者可重義。明珠在於輪王頂上。表此法華經諸
<lb ed="X" n="0191c18"/><lb ed="R053" n="0385a09"/>佛寶重。經云。此經爲尊。衆經中上。我常守護。不妄開
<lb ed="X" n="0191c19"/><lb ed="R053" n="0385a10"/>示。今正是時。爲汝等說。又云。<anchor xml:id="nkr_note_add_0191c1901" n="0191c1901"/><anchor xml:id="beg0191c1901" n="0191c1901"/>已<anchor xml:id="end0191c1901"/>說今說當說。而於其
<lb ed="X" n="0191c20"/><lb ed="R053" n="0385a11"/>中。此法華經。最爲難信難解。緣明珠具其三義。故喩
<lb ed="X" n="0191c21"/><lb ed="R053" n="0385a12"/>此經也<note place="inline">珠喩了</note>。</p>
<lb ed="X" n="0191c22"/><lb ed="R053" n="0385a13"/><p xml:id="pX34p0191c2201">言建八諦之醫王等者。建者立也起也。施設也。法本
<lb ed="X" n="0191c23"/><lb ed="R053" n="0385a14"/>無言。如來於後得智中。以方便建立。經云。諸法寂滅
<lb ed="X" n="0191c24"/><lb ed="R053" n="0385a15"/>相。不可以言宣。以方便力故。爲五比丘說。是名轉法
<pb ed="X" xml:id="X34.0638.0192a" n="0192a"/>
<lb ed="X" n="0192a01"/><lb ed="R053" n="0385a16"/>輪。八諦者。有作四聖諦。無作四聖諦。名八也。二乘人
<lb ed="X" n="0192a02"/><lb ed="R053" n="0385a17"/>修有作四聖諦。斷煩惱障。菩薩人修無作四聖諦。斷
<lb ed="X" n="0192a03"/><lb ed="R053" n="0385a18"/>所知障也。二乘之人。唯斷煩惱障。未斷所知障。望後
<lb ed="X" n="0192a04"/><lb ed="R053" n="0385b01"/>更有一重。可修可作。名有作也。問若不定性人。斷所
<lb ed="X" n="0192a05"/><lb ed="R053" n="0385b02"/>知障之望。可名有作。定性聲聞緣覺。無斷所知障之
<lb ed="X" n="0192a06"/><lb ed="R053" n="0385b03"/>望。何名有作。答自是定性聲聞。無心迴向修行。無作
<lb ed="X" n="0192a07"/><lb ed="R053" n="0385b04"/>不得。豈得道無無作四聖諦耶。如一个僧。只聽百法。
<lb ed="X" n="0192a08"/><lb ed="R053" n="0385b05"/>便休去。豈得法華經。唯識亦無耶。此依三乘。立八諦
<lb ed="X" n="0192a09"/><lb ed="R053" n="0385b06"/>也。亦有依五性立八諦者。甁盆車乘。唯俗非眞。第八
<lb ed="X" n="0192a10"/><lb ed="R053" n="0385b07"/>一眞法界。唯眞非俗。中間六个亦眞亦俗。兩解總得。
<lb ed="X" n="0192a11"/><lb ed="R053" n="0385b08"/>就中依三乘解八。爲善也。醫王者。醫中自在。故號醫
<lb ed="X" n="0192a12"/><lb ed="R053" n="0385b09"/>王。空識病不識藥。亦不名醫王。空識藥不識病。亦不
<lb ed="X" n="0192a13"/><lb ed="R053" n="0385b10"/>名醫王。聲聞說法。雖解說法。不識根。如識藥不識病
<lb ed="X" n="0192a14"/><lb ed="R053" n="0385b11"/>人。亦有識根。不解說法。如識病不識藥人。善窮四病
<lb ed="X" n="0192a15"/><lb ed="R053" n="0385b12"/>之源。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0192001" n="0192001"/>沙閑八術之要。故名醫王。如來說法。觀根受道。故
<lb ed="X" n="0192a16"/><lb ed="R053" n="0385b13"/>如醫王也。經云。譬如良醫。智慧聰遠。明練方藥等。又
<lb ed="X" n="0192a17"/><lb ed="R053" n="0385b14"/>云。依諸經方。求好藥草。言授掌中之妙藥者。有說。掌
<lb ed="X" n="0192a18"/><lb ed="R053" n="0385b15"/>中是男女。人喚男女作掌中珠。意道。醫王授與狂子
<lb ed="X" n="0192a19"/><lb ed="R053" n="0385b16"/>藥交喫。名授掌中之妙藥也。此解不然。掌中對髻上
<lb ed="X" n="0192a20"/><lb ed="R053" n="0385b17"/>文家屬對。六是向手掌之中著藥。與兒喫也。卽經言
<lb ed="X" n="0192a21"/><lb ed="R053" n="0385b18"/>與子令服也。妙藥者。諸家抄記。盡喚法華經作妙藥。
<lb ed="X" n="0192a22"/><lb ed="R053" n="0386a01"/>若將向下疏照此間。卽合是小乘法爲妙藥也。本文
<lb ed="X" n="0192a23"/><lb ed="R053" n="0386a02"/>之中。三生四生。排到妙藥。是二乘敎。卽是經云。色香
<lb ed="X" n="0192a24"/><lb ed="R053" n="0386a03"/>美味。皆悉具足。<g ref="#CB01674">㨶</g>篩和合。與子令服。此二乘敎也。若
<pb ed="X" xml:id="X34.0638.0192b" n="0192b"/>
<lb ed="X" n="0192b01"/><lb ed="R053" n="0386a04"/>不如此者。由是兩字。應成無用。疏主制作。多取向後。
<lb ed="X" n="0192b02"/><lb ed="R053" n="0386a05"/>却結前義。如前來成上身智也。此間由是之字。生前
<lb ed="X" n="0192b03"/><lb ed="R053" n="0386a06"/>起後也。前來幼商倦於綿險。始修誘於化城。下隔句
<lb ed="X" n="0192b04"/><lb ed="R053" n="0386a07"/>重成云。建八諦之醫王。授掌中之妙藥。前云稚子翫
<lb ed="X" n="0192b05"/><lb ed="R053" n="0386a08"/>於羬軒。竟昭晉於<g ref="#CB18026">𤛾</g>駕。下重成云。摧十軍之聖后。解
<lb ed="X" n="0192b06"/><lb ed="R053" n="0386a09"/>髻上之明珠也。所以掌中藥。成前來化城喩。將髻上
<lb ed="X" n="0192b07"/><lb ed="R053" n="0386a10"/>明珠。成前牛車喩也。謨云。明珠與藥。俱是法華。則重
<lb ed="X" n="0192b08"/><lb ed="R053" n="0386a11"/>言也。今取藥是小乘。珠是大乘。珠與藥。重成前化城。
<lb ed="X" n="0192b09"/><lb ed="R053" n="0386a12"/>升牛車<g ref="#CB18026">𤛾</g>駕也。若不爾者。由是之言。應成無用<note place="inline">上五喩了
<lb ed="X" n="0192b10"/><lb ed="R053" n="0386a13"/>下四明法</note>。</p>
<lb ed="X" n="0192b11"/><lb ed="R053" n="0386a14"/><p xml:id="pX34p0192b1101">言藻<anchor xml:id="nkr_note_orig_0192002" n="0192002"/><g ref="#CB03213">㧡</g>衆等者。歎敎也。藻者。切云。文彩也。水草有文
<lb ed="X" n="0192b12"/><lb ed="R053" n="0386a15"/>曰藻。詩云。魚在藻。王在鎬。藻況文章。況此經文詞句
<lb ed="X" n="0192b13"/><lb ed="R053" n="0386a16"/>美麗也。論語云。山節藻稅。亦此義也。有云。且如人天
<lb ed="X" n="0192b14"/><lb ed="R053" n="0386a17"/>交接兩得相見。僧大課叡公云文。香風吹萎華。更雨
<lb ed="X" n="0192b15"/><lb ed="R053" n="0386a18"/>新好者。詞揚笑詩人之筆。笈多之踐跡。竺護之推輪。
<lb ed="X" n="0192b16"/><lb ed="R053" n="0386b01"/>無以加也。掞者<note place="inline">書炎反</note>。如剔火令更盛之皃。意言。文章
<lb ed="X" n="0192b17"/><lb ed="R053" n="0386b02"/>炳煥。如火熾光焰上照。亦如夜設庭燎。文選蜀都賦
<lb ed="X" n="0192b18"/><lb ed="R053" n="0386b03"/>云。王褒暐曄而秀發。揚鳩含章而挺生。幽思絢道德。
<lb ed="X" n="0192b19"/><lb ed="R053" n="0386b04"/>樆藻掞天<g ref="#CB18107">󴚻</g>。此法華經能詮詞句。對於諸文字。華麗
<lb ed="X" n="0192b20"/><lb ed="R053" n="0386b05"/>名藻。衆詮者。卽是多也。筌者能詮也。卽是四十年前
<lb ed="X" n="0192b21"/><lb ed="R053" n="0386b06"/>所說餘經也。表者上也。出過之義。意道。法華經文藻
<lb ed="X" n="0192b22"/><lb ed="R053" n="0386b07"/>能出衆經之上。名表也。經云。藥王今吿汝。我所說諸
<lb ed="X" n="0192b23"/><lb ed="R053" n="0386b08"/>經。而於此經中。法華衆第一。又此深妙典。能光掞衆
<lb ed="X" n="0192b24"/><lb ed="R053" n="0386b09"/>經。故言藻掞衆詮之表也。問如何能光掞衆經。答佛
<pb ed="X" xml:id="X34.0638.0192c" n="0192c"/>
<lb ed="X" n="0192c01"/><lb ed="R053" n="0386b10"/>自成道來。處處毀責聲聞。此則化利門中道理。未是
<lb ed="X" n="0192c02"/><lb ed="R053" n="0386b11"/>了義。今者說彼聲聞當得作佛。此於化利門中。義理
<lb ed="X" n="0192c03"/><lb ed="R053" n="0386b12"/>圓。是則是餘經不了義敎。總爲不了義。所以道。此法
<lb ed="X" n="0192c04"/><lb ed="R053" n="0386b13"/>華經。能光掞餘衆經。問法華經敎。對外道小乘等敎。
<lb ed="X" n="0192c05"/><lb ed="R053" n="0386b14"/>可言衆筌之表居。對四十年前所說大乘。何得亦名
<lb ed="X" n="0192c06"/><lb ed="R053" n="0386b15"/>衆筌之表。答南曰。雖四十年前所說大乘。但爲諸菩
<lb ed="X" n="0192c07"/><lb ed="R053" n="0386b16"/>薩。不爲聲聞。說授<anchor xml:id="nkr_note_orig_0192003" n="0192003"/>說。方廣自說。不說聲聞當得作佛。
<lb ed="X" n="0192c08"/><lb ed="R053" n="0386b17"/>但得名大法輪。今日說此法華經。名爲無上最大法
<lb ed="X" n="0192c09"/><lb ed="R053" n="0386b18"/>輪。今旣言最大。信<anchor xml:id="nkr_note_orig_0192004" n="0192004"/>和能越四十年諸餘空敎大乘經
<lb ed="X" n="0192c10"/><lb ed="R053" n="0387a01"/>之佛。昔於波羅奈。初四諦法輪。今乃復轉無上最大
<lb ed="X" n="0192c11"/><lb ed="R053" n="0387a02"/>法輪。故云藻掞衆筌之表也<note place="inline">敎了</note>。</p>
<lb ed="X" n="0192c12"/><lb ed="R053" n="0387a03"/><p xml:id="pX34p0192c1201">言<anchor xml:id="nkr_note_orig_0192005" n="0192005"/><g ref="#CB15035">䆳</g>百宗等者。歎理也。邃深也。遠卽甚深之義。軼者
<lb ed="X" n="0192c13"/><lb ed="R053" n="0387a04"/>出義<note place="inline">逸音</note>。過義也。書云車相過也<note place="inline">果个反</note>。兩乘車竝頭行。
<lb ed="X" n="0192c14"/><lb ed="R053" n="0387a05"/>一乘牛<anchor xml:id="nkr_note_orig_0192006" n="0192006"/>牡。忽然向前去。名軼。軼者出過義<note place="inline">果波反</note>。又云。
<lb ed="X" n="0192c15"/><lb ed="R053" n="0387a06"/>況如衆車彼權。忽有一轍車。改而出越於諸車。名爲
<lb ed="X" n="0192c16"/><lb ed="R053" n="0387a07"/>軼也。百宗者。二說。一云百家諸子書。名曰百宗。二云
<lb ed="X" n="0192c17"/><lb ed="R053" n="0387a08"/>九十六種外道。佛法四宗。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0192007" n="0192007"/>破相立性立相四宗也。共
<lb ed="X" n="0192c18"/><lb ed="R053" n="0387a09"/>成百宗。後義勝。此經所詮道理深邃。出居百宗道理
<lb ed="X" n="0192c19"/><lb ed="R053" n="0387a10"/>之外。出居九十六種外道敎法。佛法四宗之外。名<g ref="#CB15035">䆳</g>
<lb ed="X" n="0192c20"/><lb ed="R053" n="0387a11"/>軼百宗之外。經云。此法華經藏。深固幽遠。無人能到。
<lb ed="X" n="0192c21"/><lb ed="R053" n="0387a12"/>理過一切。名邃軼<note place="inline">理了</note>。</p>
<lb ed="X" n="0192c22"/><lb ed="R053" n="0387a13"/><p xml:id="pX34p0192c2201">言籠七地而孤等者。歎行也。籠者籠羅。七地者。一種
<lb ed="X" n="0192c23"/><lb ed="R053" n="0387a14"/>性地。十信<anchor xml:id="nkr_note_add_0192c2301" n="0192c2301"/><anchor xml:id="beg0192c2301" n="0192c2301"/>已<anchor xml:id="end0192c2301"/>前。在凡夫位。總得言種性地。二勝解行地
<lb ed="X" n="0192c24"/><lb ed="R053" n="0387a15"/>在資粮加行二位。以勝解力。而修行故。能印能解。此
<pb ed="X" xml:id="X34.0638.0193a" n="0193a"/>
<lb ed="X" n="0193a01"/><lb ed="R053" n="0387a16"/>位菩薩。多住外門。修菩薩行。少分還住定門。唯識論
<lb ed="X" n="0193a02"/><lb ed="R053" n="0387a17"/>云。乃至未起識。求住唯識性。於二取隨眠。猶未能伏
<lb ed="X" n="0193a03"/><lb ed="R053" n="0387a18"/>滅。此四十心位也。煗位明得定。觀所取空。頂位明增
<lb ed="X" n="0193a04"/><lb ed="R053" n="0387b01"/>定。重觀所取空也。忍位印順定。觀能所取空。世第一
<lb ed="X" n="0193a05"/><lb ed="R053" n="0387b02"/>無間定。一刹那中。入眞見道。論云。現前立少物。謂是
<lb ed="X" n="0193a06"/><lb ed="R053" n="0387b03"/>唯識性。以有所得故。非實住唯識。三淨勝意樂地。卽
<lb ed="X" n="0193a07"/><lb ed="R053" n="0387b04"/>初地也。經云得無生法忍。初得在初地。四行正行地。
<lb ed="X" n="0193a08"/><lb ed="R053" n="0387b05"/>從二地至七地。皆此攝初二三地。相同世間正行。四
<lb ed="X" n="0193a09"/><lb ed="R053" n="0387b06"/>五六地。同出世間正行。從初至四地<anchor xml:id="nkr_note_add_0193a0901" n="0193a0901"/><anchor xml:id="beg0193a0901" n="0193a0901"/>已<anchor xml:id="end0193a0901"/>來。修菩提分
<lb ed="X" n="0193a10"/><lb ed="R053" n="0387b07"/>法觀。五地作四諦觀。六地作緣生觀。七地作六度三
<lb ed="X" n="0193a11"/><lb ed="R053" n="0387b08"/>性三無性觀。相同菩薩出世間故。問何名正行。答簡
<lb ed="X" n="0193a12"/><lb ed="R053" n="0387b09"/>異外道。名爲正行。五決定地。卽第八地。有三決定。此
<lb ed="X" n="0193a13"/><lb ed="R053" n="0387b10"/>卽是第三不虗行決定也。六決定行地。卽第九地具
<lb ed="X" n="0193a14"/><lb ed="R053" n="0387b11"/>四無礙解。七到究竟地。卽第十地滿足。及佛地究竟。
<lb ed="X" n="0193a15"/><lb ed="R053" n="0387b12"/>有二種。等覺位因究竟。妙覺位果究竟。今歎行。但取
<lb ed="X" n="0193a16"/><lb ed="R053" n="0387b13"/>因究竟。不取果究竟也。又七地是所依。菩薩是能依。
<lb ed="X" n="0193a17"/><lb ed="R053" n="0387b14"/>今只取能依行。不取所依地也。若言七地。卽寬。通攝
<lb ed="X" n="0193a18"/><lb ed="R053" n="0387b15"/>得地前。名之爲籠。若言十地。卽狹。攝地前不得。故言
<lb ed="X" n="0193a19"/><lb ed="R053" n="0387b16"/>七地也。孤榮者。孤者獨義。榮者榮茂。茂盛也。一切菩
<lb ed="X" n="0193a20"/><lb ed="R053" n="0387b17"/>薩所行之行。不離此七地。七地之中。所有菩薩行。此
<lb ed="X" n="0193a21"/><lb ed="R053" n="0387b18"/>經籠羅總盡。此經一乘行。有二功能。一能籠羅七地
<lb ed="X" n="0193a22"/><lb ed="R053" n="0388a01"/>菩薩行。二孤榮小乘九分敎。故名籠七地而孤榮九
<lb ed="X" n="0193a23"/><lb ed="R053" n="0388a02"/>分。問此歎行。何故說說九分敎。答此取九部敎下所
<lb ed="X" n="0193a24"/><lb ed="R053" n="0388a03"/>起行。不取敎也。此一乘行。向三乘九分敎下所起行
<pb ed="X" xml:id="X34.0638.0193b" n="0193b"/>
<lb ed="X" n="0193b01"/><lb ed="R053" n="0388a04"/>中。獨自榮茂。故言孤榮也。問四五六地。菩提分法觀。
<lb ed="X" n="0193b02"/><lb ed="R053" n="0388a05"/>相同二乘。只此菩薩行。便是九分所起行。如何言孤
<lb ed="X" n="0193b03"/><lb ed="R053" n="0388a06"/>榮九分。答若約所似人說。卽是相同二乘行。若望所
<lb ed="X" n="0193b04"/><lb ed="R053" n="0388a07"/>取佛果。論所修修行之行。卽是菩薩行。問如何孤榮
<lb ed="X" n="0193b05"/><lb ed="R053" n="0388a08"/>大乘行。答治云。大乘行有二。一者共行大乘。二者特
<lb ed="X" n="0193b06"/><lb ed="R053" n="0388a09"/>達大乘。共行大乘行者。卽四十年前。說三乘之行。雖
<lb ed="X" n="0193b07"/><lb ed="R053" n="0388a10"/>三乘人共行。是未了義。不名特達行。但名共行。如宅
<lb ed="X" n="0193b08"/><lb ed="R053" n="0388a11"/>內唱有三車一種也。今車四十年後。靈山會上。說法
<lb ed="X" n="0193b09"/><lb ed="R053" n="0388a12"/>華經。聲聞迴心授記。卽是了義大乘。對四十年前大
<lb ed="X" n="0193b10"/><lb ed="R053" n="0388a13"/>乘之行。名爲特達行也。卽是出門<anchor xml:id="nkr_note_add_0193b1001" n="0193b1001"/><anchor xml:id="beg0193b1001" n="0193b1001"/>已<anchor xml:id="end0193b1001"/>後。唯見牛車一
<lb ed="X" n="0193b11"/><lb ed="R053" n="0388a14"/>種。此行殊勝。故云孤榮也。九分者。卽是小乘九部敎。
<lb ed="X" n="0193b12"/><lb ed="R053" n="0388a15"/>卽經云。或說修多羅。伽陀及本事。本生未曾有。亦說
<lb ed="X" n="0193b13"/><lb ed="R053" n="0388a16"/>於因緣。譬喩幷祇夜。優<anchor xml:id="nkr_note_orig_0193001" n="0193001"/>提舍經也。治云。或是大乘九
<lb ed="X" n="0193b14"/><lb ed="R053" n="0388a17"/>分。如涅槃經說。護大乘者。受持九部。但於大乘十二
<lb ed="X" n="0193b15"/><lb ed="R053" n="0388a18"/>分。除論義。以大乘菩薩人不假問答。故除論義。二菩
<lb ed="X" n="0193b16"/><lb ed="R053" n="0388b01"/>薩無犯。不假因犯制戒。故除因緣。三菩薩旣是上根。
<lb ed="X" n="0193b17"/><lb ed="R053" n="0388b02"/>不假說喩。故除譬喩。謂疏中歎敎理行果越於衆筌。
<lb ed="X" n="0193b18"/><lb ed="R053" n="0388b03"/>乃至千古。兼越大乘。小乘何故唯說孤榮。小乘九分。
<lb ed="X" n="0193b19"/><lb ed="R053" n="0388b04"/>違此疏文。今依涅槃經。取大乘九部爲正。若說小乘
<lb ed="X" n="0193b20"/><lb ed="R053" n="0388b05"/>九部者。非也<note place="inline">上行了</note>。</p>
<lb ed="X" n="0193b21"/><lb ed="R053" n="0388b06"/><p xml:id="pX34p0193b2101">言冠五乘而獨等者。歎果也。冠在首。謂之貫。首者頭
<lb ed="X" n="0193b22"/><lb ed="R053" n="0388b07"/>也。一身之最上。莫過頭首。冠在頭首之上也。高上之
<lb ed="X" n="0193b23"/><lb ed="R053" n="0388b08"/>義。曰冠<note place="inline">古說反</note>。二十曰冠歲。今取去音。冠者蓋也上也。
<lb ed="X" n="0193b24"/><lb ed="R053" n="0388b09"/>此經最勝。能蓋於五乘。故言冠也。五乘者。定性人天
<pb ed="X" xml:id="X34.0638.0193c" n="0193c"/>
<lb ed="X" n="0193c01"/><lb ed="R053" n="0388b10"/>乘。定性聲聞乘。定性緣覺乘。定性菩薩乘。五不定性
<lb ed="X" n="0193c02"/><lb ed="R053" n="0388b11"/>乘。妙法蓮華經。出過五乘之上。故言貫五乘。蓋覆却
<lb ed="X" n="0193c03"/><lb ed="R053" n="0388b12"/>五乘。如向五乘頭土著蓋。故言冠五乘也。問若法華
<lb ed="X" n="0193c04"/><lb ed="R053" n="0388b13"/>經。離五乘外有。可言冠五乘。法華經是五乘內。不定
<lb ed="X" n="0193c05"/><lb ed="R053" n="0388b14"/>乘收。除却不定乘。只合言冠四乘。如何言冠五乘耶。
<lb ed="X" n="0193c06"/><lb ed="R053" n="0388b15"/>答二解。一云。法華經四十年前空敎大乘。中道大乘。
<lb ed="X" n="0193c07"/><lb ed="R053" n="0388b16"/>出於破相大乘。名冠五乘。二云。此經一乘。出餘四乘
<lb ed="X" n="0193c08"/><lb ed="R053" n="0388b17"/>所得之果。又因一乘之中果乘。出於因乘。故言冠五
<lb ed="X" n="0193c09"/><lb ed="R053" n="0388b18"/>乘。問若如此說。餘大乘經皆爾。何獨此經。答但表此
<lb ed="X" n="0193c10"/><lb ed="R053" n="0389a01"/>經出於五乘。不遮餘經也。若似此經。指昔無爲今有。
<lb ed="X" n="0193c11"/><lb ed="R053" n="0389a02"/>談前果爲後因。明捨權<anchor xml:id="nkr_note_orig_0193002" n="0193002"/>熟實。與聲聞授記。如此勝事。
<lb ed="X" n="0193c12"/><lb ed="R053" n="0389a03"/>餘經卽無。一則是中道大乘。冠彼<anchor xml:id="nkr_note_orig_0193003" n="0193003"/>故相大乘。二則嘆
<lb ed="X" n="0193c13"/><lb ed="R053" n="0389a04"/>果乘冠彼因乘。三則與聲聞授記。明權實之事。有斯
<lb ed="X" n="0193c14"/><lb ed="R053" n="0389a05"/>多勝。獨言冠也。頴者出也。禾末謂之頴。一段禾。於中
<lb ed="X" n="0193c15"/><lb ed="R053" n="0389a06"/>一穗獨出。出於衆禾之上。名頴。尙書云。嘉禾異壠同
<lb ed="X" n="0193c16"/><lb ed="R053" n="0389a07"/>頴。頴者出義也。千古者。對上百宗。而言千古。意表此
<lb ed="X" n="0193c17"/><lb ed="R053" n="0389a08"/>經出於五乘。獨逈千古。卽自受用身壽命。塵劫不盡。
<lb ed="X" n="0193c18"/><lb ed="R053" n="0389a09"/>且說分限。故言千古。卽是法華經。出於五乘。蓋覆五
<lb ed="X" n="0193c19"/><lb ed="R053" n="0389a10"/>乘。而獨頴出千古。歎果也<note place="inline">上別歎四法了</note>。</p>
<lb ed="X" n="0193c20"/><lb ed="R053" n="0389a11"/><p xml:id="pX34p0193c2001">言大矣哉者。標總歎四法也。大矣哉者。是極歎美之
<lb ed="X" n="0193c21"/><lb ed="R053" n="0389a12"/>詞也。如多寶讚言善哉善哉釋迦牟尼佛快說是法
<lb ed="X" n="0193c22"/><lb ed="R053" n="0389a13"/>華經。是極歎詞也。疏主以經宗玄遠論旨幽通。蓄吐
<lb ed="X" n="0193c23"/><lb ed="R053" n="0389a14"/>鳳之詞。<g ref="#CB02284">𫾻</g>燭龍之智。融性相於一實。束波瀾於九流。
<lb ed="X" n="0193c24"/><lb ed="R053" n="0389a15"/>五喩擧而諸子知歸。四法標而百家悅服。願搜微於
<pb ed="X" xml:id="X34.0638.0194a" n="0194a"/>
<lb ed="X" n="0194a01"/><lb ed="R053" n="0389a16"/>盡美。指包博於經篇。故言大矣哉大矣哉。問何故別
<lb ed="X" n="0194a02"/><lb ed="R053" n="0389a17"/>歎了。更總歎耶。答緣前歎歎不盡。如言藻掞衆詮之
<lb ed="X" n="0194a03"/><lb ed="R053" n="0389a18"/>表。唯歎著敎。其理行果三嘆不著。如言邃軼百宗之
<lb ed="X" n="0194a04"/><lb ed="R053" n="0389b01"/>外。唯歎著理。其行果二歎不著。行果亦然。所以此總
<lb ed="X" n="0194a05"/><lb ed="R053" n="0389b02"/>歎也。如愛一今君子人端正美皃。讚歎云大端正大
<lb ed="X" n="0194a06"/><lb ed="R053" n="0389b03"/>好人。可於總歎了。君言大好耳朵大好鼻孔大好眼。
<lb ed="X" n="0194a07"/><lb ed="R053" n="0389b04"/>從旦至暮。言語雖多。歎終不盡也。今此疏主意。徒嘆
<lb ed="X" n="0194a08"/><lb ed="R053" n="0389b05"/>四法總盡。都言大矣哉三个字。歎一部經敎理行果。
<lb ed="X" n="0194a09"/><lb ed="R053" n="0389b06"/>總了<note place="inline">上標之了下釋</note>。</p>
<lb ed="X" n="0194a10"/><lb ed="R053" n="0389b07"/><p xml:id="pX34p0194a1001">言揚一實而等者。問大矣哉則可知矣。未委大矣哉
<lb ed="X" n="0194a11"/><lb ed="R053" n="0389b08"/>義乃如何。答疏言揚一實等。揚者宣揚。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0194001" n="0194001"/>揚者說也。一
<lb ed="X" n="0194a12"/><lb ed="R053" n="0389b09"/>實卽一乘。經云唯此一事實。餘二卽非眞。又經云諸
<lb ed="X" n="0194a13"/><lb ed="R053" n="0389b10"/>佛世尊。唯以一大事因緣故。一大事者。所謂開示悟
<lb ed="X" n="0194a14"/><lb ed="R053" n="0389b11"/>入。菩提涅槃。雖理智有殊。皆是一實也。包者含也。總
<lb ed="X" n="0194a15"/><lb ed="R053" n="0389b12"/>者總攝也。一乘寬廣。理無不包。事無不攝。亦說實亦
<lb ed="X" n="0194a16"/><lb ed="R053" n="0389b13"/>說似。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0194002" n="0194002"/>門何物。答大似虗空相似也。虗空則參羅萬像
<lb ed="X" n="0194a17"/><lb ed="R053" n="0389b14"/>山岳草木無不含容也。一實者。若事若理。若權若實。
<lb ed="X" n="0194a18"/><lb ed="R053" n="0389b15"/>無不包盡。所以似太虗空也。</p>
<lb ed="X" n="0194a19"/><lb ed="R053" n="0389b16"/><p xml:id="pX34p0194a1901">言振兩權等者。振者擧也。前振融山。振者動也。作移
<lb ed="X" n="0194a20"/><lb ed="R053" n="0389b17"/>動義解。今此振者。作擧義解。兩權者。卽二乘敎也。謨
<lb ed="X" n="0194a21"/><lb ed="R053" n="0389b18"/>云。揚一實。則上包總大虗。談實無不盡。振兩權。則下
<lb ed="X" n="0194a22"/><lb ed="R053" n="0390a01"/>維羅萬像。說權無不周。然則萬像不遍太虗。表二乘
<lb ed="X" n="0194a23"/><lb ed="R053" n="0390a02"/>之狹劣。太虗含容萬像。表一乘之究竟也。此經之中。
<lb ed="X" n="0194a24"/><lb ed="R053" n="0390a03"/>擧兩權。權行衆多。似虗空之中。維羅萬像。非虗空不
<pb ed="X" xml:id="X34.0638.0194b" n="0194b"/>
<lb ed="X" n="0194b01"/><lb ed="R053" n="0390a04"/>能含容於萬象。萬象依虗空。若不是虗空。含容他萬
<lb ed="X" n="0194b02"/><lb ed="R053" n="0390a05"/>象不盡。萬象不合依餘法。只是依託於虗空。虗空似
<lb ed="X" n="0194b03"/><lb ed="R053" n="0390a06"/>一實也。非一實不能含於兩權。餘經說兩權。說他權
<lb ed="X" n="0194b04"/><lb ed="R053" n="0390a07"/>行不盡。此經之中。說兩權。似虗空中萬象。非萬象不
<lb ed="X" n="0194b05"/><lb ed="R053" n="0390a08"/>能依託於虗空。非兩權不依託於一實。一實之中。含
<lb ed="X" n="0194b06"/><lb ed="R053" n="0390a09"/>兩權。似虗空之中含萬象也。有疏遺。遺者落也。卽是
<lb ed="X" n="0194b07"/><lb ed="R053" n="0390a10"/>下義也。意道此經上包一乘萬行。如虗空相似。下羅
<lb ed="X" n="0194b08"/><lb ed="R053" n="0390a11"/>二乘之行二乘之行。如似萬象。故名遺也。有作維者。
<lb ed="X" n="0194b09"/><lb ed="R053" n="0390a12"/>維持也。卽網上綱繩。亦名大也。此經之中。揚一實。萬
<lb ed="X" n="0194b10"/><lb ed="R053" n="0390a13"/>行皆成。此經之中。擧兩權。一切權行。無不攝盡。問似
<lb ed="X" n="0194b11"/><lb ed="R053" n="0390a14"/>何物。答似擧綱。提網萬目開張。擧裘。提領衆毛皆整。
<lb ed="X" n="0194b12"/><lb ed="R053" n="0390a15"/>故作維也。羅謂該羅也。萬象者。小乘五薀三科。有爲
<lb ed="X" n="0194b13"/><lb ed="R053" n="0390a16"/>無爲。若色若心。名萬象。大乘萬象。卽六度萬行。三性
<lb ed="X" n="0194b14"/><lb ed="R053" n="0390a17"/>三無性等。名萬象也。</p>
<lb ed="X" n="0194b15"/><lb ed="R053" n="0390a18"/><p xml:id="pX34p0194b1501">言豈可以溟輸等者。破古人。見下經文。以山海爲況。
<lb ed="X" n="0194b16"/><lb ed="R053" n="0390b01"/>便將山海。以況此經敎理。問古人是誰。答卽紀國淨
<lb ed="X" n="0194b17"/><lb ed="R053" n="0390b02"/>法師。淨法師疏云。因以深同<name role="" type="person">溟渤</name>。高類須彌。照灼奪
<lb ed="X" n="0194b18"/><lb ed="R053" n="0390b03"/>朗月之華。破闇齊白日之力。以況此經也。故疏破云。
<lb ed="X" n="0194b19"/><lb ed="R053" n="0390b04"/>豈可以溟輸等。豈可兩便是責古人也。溟者。北溟南
<lb ed="X" n="0194b20"/><lb ed="R053" n="0390b05"/>海名也。輸網之處也。深旨者理也。古人見藥王品中
<lb ed="X" n="0194b21"/><lb ed="R053" n="0390b06"/>說衆山之中。<name role="" type="person">須彌山</name>爲第一。又如一切川流江河諸
<lb ed="X" n="0194b22"/><lb ed="R053" n="0390b07"/>水之中。海爲第一。此是分喩也。古人不知是少分喩。
<lb ed="X" n="0194b23"/><lb ed="R053" n="0390b08"/>只將山便喩此經敎。將海便況此理。將喩全喩得了
<lb ed="X" n="0194b24"/><lb ed="R053" n="0390b09"/>也。疏主道。溟海雖深。八萬由旬之數。尙可知之。此經
<pb ed="X" xml:id="X34.0638.0194c" n="0194c"/>
<lb ed="X" n="0194c01"/><lb ed="R053" n="0390b10"/>二空之理。不可測量。豈法華經敎。只如海耶。須彌雖
<lb ed="X" n="0194c02"/><lb ed="R053" n="0390b11"/>高。八萬四寶所成。亦有量數測知。此經一乘之敎甚
<lb ed="X" n="0194c03"/><lb ed="R053" n="0390b12"/>深。不可將妙高爲喩。減多經德。所以責之。豈可以等。
<lb ed="X" n="0194c04"/><lb ed="R053" n="0390b13"/>古人不了下文。取其分喩。乃將山海。全況此經敎理。
<lb ed="X" n="0194c05"/><lb ed="R053" n="0390b14"/>故疏破云豈可以。豈可以者。不可也。峻躅者。跡也。卽
<lb ed="X" n="0194c06"/><lb ed="R053" n="0390b15"/>是法華經敎跡也。</p>
<lb ed="X" n="0194c07"/><lb ed="R053" n="0390b16"/><p xml:id="pX34p0194c0701">言首稱妙法等者。標也。首者<anchor xml:id="nkr_note_orig_0194003" n="0194003"/>頭。是初始義。卷之初頭。</p>
<lb ed="X" n="0194c08"/><lb ed="R053" n="0390b17"/><p xml:id="pX34p0194c0801">言藻宏綱等者。問妙法蓮華經者。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0194004" n="0194004"/>何義。答疏言藻宏
<lb ed="X" n="0194c09"/><lb ed="R053" n="0390b18"/>綱等。謨云。藻者文藻。藻飾也。宏者大也。綱者網上大
<lb ed="X" n="0194c10"/><lb ed="R053" n="0391a01"/>繩。極唱者。卽極說也。最初名極。亦是初首也。妙法蓮
<lb ed="X" n="0194c11"/><lb ed="R053" n="0391a02"/>華經五个字。是一部之首唱也。法中論。何名<anchor xml:id="nkr_note_orig_0194005" n="0194005"/>橫綱。何
<lb ed="X" n="0194c12"/><lb ed="R053" n="0391a03"/>名極唱。答二說。一謨云。法華經中。七喩三平等十無
<lb ed="X" n="0194c13"/><lb ed="R053" n="0391a04"/>上。是一部中宏綱。妙法華經五个題目。能與宏綱。爲
<lb ed="X" n="0194c14"/><lb ed="R053" n="0391a05"/>文詞藻飾。亦能與宏綱。爲極唱首唱。欲擬說經去。事
<lb ed="X" n="0194c15"/><lb ed="R053" n="0391a06"/>須先向頭。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0194006" n="0194006"/>先向頭安妙法蓮華經五字。故名首唱。首
<lb ed="X" n="0194c16"/><lb ed="R053" n="0391a07"/>唱卽初說也。二云。妙法蓮華經。卽是宏綱。卽是藻飾。
<lb ed="X" n="0194c17"/><lb ed="R053" n="0391a08"/>卽是首唱。七卷妙法蓮華經。是綱也。網擧其綱。萬目
<lb ed="X" n="0194c18"/><lb ed="R053" n="0391a09"/>開張。提綱卽目正。擧領卽毛斊。網上衆目雖多。擧大
<lb ed="X" n="0194c19"/><lb ed="R053" n="0391a10"/>綱而皆見。經文義類雖廣。觀品題卽知是妙。故言藻
<lb ed="X" n="0194c20"/><lb ed="R053" n="0391a11"/>宏綱之極唱也。</p>
<lb ed="X" n="0194c21"/><lb ed="R053" n="0391a12"/><p xml:id="pX34p0194c2101">言旌一部之都名者。問何要經首安題目耶。答題目
<lb ed="X" n="0194c22"/><lb ed="R053" n="0391a13"/>能與一部經爲旌表。故言旌也。如見樹居白鷺表
<lb ed="X" n="0194c23"/><lb ed="R053" n="0391a14"/>水。非無旌者。由如旌旗。官健千人萬人。一處爭簡得。
<lb ed="X" n="0194c24"/><lb ed="R053" n="0391a15"/>但看旌旗。便知是神筞威遠。軍驍騎龍武。將旗立以
<pb ed="X" xml:id="X34.0638.0195a" n="0195a"/>
<lb ed="X" n="0195a01"/><lb ed="R053" n="0391a16"/>爲標。作三軍之標表。故旌者訓爲表也。此經七卷。文
<lb ed="X" n="0195a02"/><lb ed="R053" n="0391a17"/>句雖多。見題云妙法蓮華經。卽知一部經文。總皆是
<lb ed="X" n="0195a03"/><lb ed="R053" n="0391a18"/>妙法蓮華經。便知不是維摩經。不是楞伽經。涅槃經。
<lb ed="X" n="0195a04"/><lb ed="R053" n="0391b01"/>各自差別。不相雜亂。故喚題目爲旌表也。問題目與
<lb ed="X" n="0195a05"/><lb ed="R053" n="0391b02"/>經本文。其義何別。答題目是一部之都名。一部經文。
<lb ed="X" n="0195a06"/><lb ed="R053" n="0391b03"/>是別也。敎理行果。總是法華。散在一部之中。今此題
<lb ed="X" n="0195a07"/><lb ed="R053" n="0391b04"/>目。旣言妙法。與一部經中妙法。爲都名也。所以言旌
<lb ed="X" n="0195a08"/><lb ed="R053" n="0391b05"/>一部之都名也。</p>
<lb ed="X" n="0195a09"/><lb ed="R053" n="0391b06"/><p xml:id="pX34p0195a0901">言序品第一者。牒也。序品兩字。是能詮也。一品之內
<lb ed="X" n="0195a10"/><lb ed="R053" n="0391b07"/>經文。是所詮也。能詮詮所詮。</p>
<lb ed="X" n="0195a11"/><lb ed="R053" n="0391b08"/><p xml:id="pX34p0195a1101">言鏡義類者。序品者是何義。答疏言鏡義類等。如鏡
<lb ed="X" n="0195a12"/><lb ed="R053" n="0391b09"/>照物。鏡則能照物像。鏡中分明顯現。敎能詮。能詮詮
<lb ed="X" n="0195a13"/><lb ed="R053" n="0391b10"/>所詮理。所詮理向敎下。分別顯現。故敎喩如鏡也。問
<lb ed="X" n="0195a14"/><lb ed="R053" n="0391b11"/>何故喚一品經文。作所詮耶。答自下解品經得名中。
<lb ed="X" n="0195a15"/><lb ed="R053" n="0391b12"/>能詮却是所詮。今此間經是能詮。一部經文是所詮。
<lb ed="X" n="0195a16"/><lb ed="R053" n="0391b13"/>對經題目。立所詮也。鏡者鑒也。明鏡挂臺。妍<g ref="#CB07416">蚩</g>自現。
<lb ed="X" n="0195a17"/><lb ed="R053" n="0391b14"/>序品兩字。如鏡也。義類者。卽序品之中七種成就。七
<lb ed="X" n="0195a18"/><lb ed="R053" n="0391b15"/>種成就所詮義類。序成就。與衆成就。與說法時至成
<lb ed="X" n="0195a19"/><lb ed="R053" n="0391b16"/>就別。七般所詮義類。各自差別。雖然各自別。被頭上
<lb ed="X" n="0195a20"/><lb ed="R053" n="0391b17"/>安此兩个序品二字。照著一品經中七般義類。總屬
<lb ed="X" n="0195a21"/><lb ed="R053" n="0391b18"/>於序。由他頭上。安兩个字爲鏡。故見面之好醜。犯鏡
<lb ed="X" n="0195a22"/><lb ed="R053" n="0392a01"/>照則便知。義類七種雖多。見品則知一品。皆是其序
<lb ed="X" n="0195a23"/><lb ed="R053" n="0392a02"/>也。問何名鴻標。答毛詩云。鴻者大也。大者曰鴻。小者
<lb ed="X" n="0195a24"/><lb ed="R053" n="0392a03"/>曰鴈。故喚鴻字作大也。能與七般義類爲標題。擧著
<pb ed="X" xml:id="X34.0638.0195b" n="0195b"/>
<lb ed="X" n="0195b01"/><lb ed="R053" n="0392a04"/>序品兩字。七成就義類總名。故名鴻標也。</p>
<lb ed="X" n="0195b02"/><lb ed="R053" n="0392a05"/><p xml:id="pX34p0195b0201">言顯異詮之別目者。七種成就。皆有能詮所詮。問何
<lb ed="X" n="0195b03"/><lb ed="R053" n="0392a06"/>名異詮。何名別目。答文字章句。名爲能詮也。由所詮
<lb ed="X" n="0195b04"/><lb ed="R053" n="0392a07"/>道理別。故向能詮敎上。有七般文義差別。故名異詮。
<lb ed="X" n="0195b05"/><lb ed="R053" n="0392a08"/>向異詮上安題目。名異詮之別目。別目者。序品也。七
<lb ed="X" n="0195b06"/><lb ed="R053" n="0392a09"/>種成就。題名言各異。名曰異詮。今安序品兩字。向頭
<lb ed="X" n="0195b07"/><lb ed="R053" n="0392a10"/>上著。更與異詮。爲差別名目。遂令七種成就總名序
<lb ed="X" n="0195b08"/><lb ed="R053" n="0392a11"/>品。此序品兩字。與七般成就爲鏡。亦爲大標。亦爲差
<lb ed="X" n="0195b09"/><lb ed="R053" n="0392a12"/>別目也<note place="inline">上總解經題了</note>。</p>
<lb ed="X" n="0195b10"/><lb ed="R053" n="0392a13"/><p xml:id="pX34p0195b1001">言法含持軌等者。解法字。持謂任持。不捨自體。軌謂
<lb ed="X" n="0195b11"/><lb ed="R053" n="0392a14"/>軌則。令物生解。故名法含持軌。問敎理行果四法。何
<lb ed="X" n="0195b12"/><lb ed="R053" n="0392a15"/>名爲妙。答綰群祥故稱妙。綰者攝義也。祥者善也。綰
<lb ed="X" n="0195b13"/><lb ed="R053" n="0392a16"/>攝衆善。故稱妙也。問何處是綰攝衆義。答敎有能敷
<lb ed="X" n="0195b14"/><lb ed="R053" n="0392a17"/>妙理之功。理有所敷出水之力等。又契秘賾之微詮。
<lb ed="X" n="0195b15"/><lb ed="R053" n="0392a18"/>敎也。叶幽根之玄旨。理也。尅上乘之奧業。行也。圓至
<lb ed="X" n="0195b16"/><lb ed="R053" n="0392b01"/>覺之眞宗。果也。美無不殫。故稱爲妙也。問此經有四
<lb ed="X" n="0195b17"/><lb ed="R053" n="0392b02"/>法。此經得名妙。餘經有四法。何故不得名妙。答餘經
<lb ed="X" n="0195b18"/><lb ed="R053" n="0392b03"/>有四法。四法不綰於群。祥此經有四法。綰群祥。故稱
<lb ed="X" n="0195b19"/><lb ed="R053" n="0392b04"/>妙<note place="inline">上別明妙法</note>。</p>
<lb ed="X" n="0195b20"/><lb ed="R053" n="0392b05"/><p xml:id="pX34p0195b2001">言華兼秀發等。別解蓮華也。問何名秀發。答謨云。秀
<lb ed="X" n="0195b21"/><lb ed="R053" n="0392b06"/>者出水義。發者開敷義。若爾一切陸地華。皆能結果。
<lb ed="X" n="0195b22"/><lb ed="R053" n="0392b07"/>皆能開敷。應名蓮否。答陸地者。但得名華。不得名蓮
<lb ed="X" n="0195b23"/><lb ed="R053" n="0392b08"/>華。以不具衆美也。餘華雖秀發。無衆美。故非蓮也。是
<lb ed="X" n="0195b24"/><lb ed="R053" n="0392b09"/>法皆含軌持。失群祥故非妙。此蓮華向上有二義。一者
<pb ed="X" xml:id="X34.0638.0195c" n="0195c"/>
<lb ed="X" n="0195c01"/><lb ed="R053" n="0392b10"/>結實義。二者開敷義。所以言兼也。又具衆美。獨名蓮
<lb ed="X" n="0195c02"/><lb ed="R053" n="0392b11"/>華。若依謨。前來解秀與發。俱在華上者。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0195001" n="0195001"/>衆美不別。言
<lb ed="X" n="0195c03"/><lb ed="R053" n="0392b12"/>勢便重也。此華具有開敷義結實義。能含衆美。號蓮
<lb ed="X" n="0195c04"/><lb ed="R053" n="0392b13"/>華。妙法勝諸法。蓮華勝諸華。將來況妙法。法喩等無
<lb ed="X" n="0195c05"/><lb ed="R053" n="0392b14"/>差。<g ref="#CB18110">󴚾</g>得桃李與杏華。千樹萬樹不爲誇。一朵蓮華供
<lb ed="X" n="0195c06"/><lb ed="R053" n="0392b15"/>養佛。福由無量勝諸華。大集經云。慈悲爲莖。智慧爲
<lb ed="X" n="0195c07"/><lb ed="R053" n="0392b16"/>葉。三昧爲鬚。解脫爲敷。菩薩蜂王採其甘露。故我頂
<lb ed="X" n="0195c08"/><lb ed="R053" n="0392b17"/>禮妙法蓮華。問何處是蓮華。具衆美處。答菡萏披敷
<lb ed="X" n="0195c09"/><lb ed="R053" n="0392b18"/>以見蓮。類敎諭揚以悟旨。芙蕖秀出於靈沼。喩理類
<lb ed="X" n="0195c10"/><lb ed="R053" n="0393a01"/>超於小蓮。擧蘤開而得實。譬因嚴而果滿。標實結爲
<lb ed="X" n="0195c11"/><lb ed="R053" n="0393a02"/>華本。顯佛智爲乘源。擧喩蓮華。斯有由矣。此四句名
<lb ed="X" n="0195c12"/><lb ed="R053" n="0393a03"/>衆美。是蓮華向上德也。陸地華無此德也。</p>
<lb ed="X" n="0195c13"/><lb ed="R053" n="0393a04"/><p xml:id="pX34p0195c1301">言體業俱陳等者。合解妙法蓮華也。體業俱陳。標也。
<lb ed="X" n="0195c14"/><lb ed="R053" n="0393a05"/>法喩雙擧。釋也。半滿<anchor xml:id="nkr_note_add_0195c1401" n="0195c1401"/><anchor xml:id="beg0195c1401" n="0195c1401"/>已<anchor xml:id="end0195c1401"/>下二句。結也。一云。法是體。妙
<lb ed="X" n="0195c15"/><lb ed="R053" n="0393a06"/>是用。二云。無量義經出生。是體。法華經功能攝入。是
<lb ed="X" n="0195c16"/><lb ed="R053" n="0393a07"/>用也。三云敎理是體。行果是用。四云。一乘是體。破二
<lb ed="X" n="0195c17"/><lb ed="R053" n="0393a08"/>會二是用。五云。妙法是體。蓮華是用。諸抄偏取。法是
<lb ed="X" n="0195c18"/><lb ed="R053" n="0393a09"/>體。妙是用。但向法上解體業。不向喩上解體業。若爾
<lb ed="X" n="0195c19"/><lb ed="R053" n="0393a10"/>爭得名體業俱陳。今取妙法是體蓮華是用。爲勝也。
<lb ed="X" n="0195c20"/><lb ed="R053" n="0393a11"/>空言妙法是體。更著蓮華是用。名體業俱陳。空名妙
<lb ed="X" n="0195c21"/><lb ed="R053" n="0393a12"/>法是法。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0195002" n="0195002"/>法更著蓮華是喩。名法喩雙擧。今言妙法是
<lb ed="X" n="0195c22"/><lb ed="R053" n="0393a13"/>體。卽敎理行果也。蓮華是用。不取眼所見色塵蓮華。
<lb ed="X" n="0195c23"/><lb ed="R053" n="0393a14"/>准下釋名門中。妙法如蓮。亦持業釋。今此不欲別解
<lb ed="X" n="0195c24"/><lb ed="R053" n="0393a15"/>蓮華。蓮華是色法。妙法是心<anchor xml:id="nkr_note_orig_0195003" n="0195003"/>法。色法不成持業。今取
<pb ed="X" xml:id="X34.0638.0196a" n="0196a"/>
<lb ed="X" n="0196a01"/><lb ed="R053" n="0393a16"/>妙法敎理行果體上。有開敷出水功能。只此功能。便
<lb ed="X" n="0196a02"/><lb ed="R053" n="0393a17"/>是蓮義。攝此功能。就彼法體。名體業俱陳也。此解一
<lb ed="X" n="0196a03"/><lb ed="R053" n="0393a18"/>則與下句疏文相承。法喩雙擧。二則與下釋名門中
<lb ed="X" n="0196a04"/><lb ed="R053" n="0393b01"/>相承也。</p>
<lb ed="X" n="0196a05"/><lb ed="R053" n="0393b02"/><p xml:id="pX34p0196a0501">言半滿之途等者。二句疏。結前妙法蓮華四字。疏本
<lb ed="X" n="0196a06"/><lb ed="R053" n="0393b03"/>有作途路字。有作徒輩之徒。亦准涅槃經。云爲聲聞
<lb ed="X" n="0196a07"/><lb ed="R053" n="0393b04"/>人。說半字敎。聲聞人依半偈敎修行。名半徒。菩薩依
<lb ed="X" n="0196a08"/><lb ed="R053" n="0393b05"/>滿字敎修行。名滿徒。曉者。日欲出曉。世界明朗。萬物
<lb ed="X" n="0196a09"/><lb ed="R053" n="0393b06"/>皆<anchor xml:id="nkr_note_orig_0196001" n="0196001"/>都名曉。若天未曉。物皆不見。法華會前。聲聞人未
<lb ed="X" n="0196a10"/><lb ed="R053" n="0393b07"/>曉所修二乘法是半敎。自身半徒。悟今日所聞是滿
<lb ed="X" n="0196a11"/><lb ed="R053" n="0393b08"/>敎。依大乘修行。自身是滿徒。法華會上。是曉處也。若
<lb ed="X" n="0196a12"/><lb ed="R053" n="0393b09"/>作途者。途徹軌徹道理。對下取捨之路者。卽知羊鹿
<lb ed="X" n="0196a13"/><lb ed="R053" n="0393b10"/>可捨。牛車可取。化城可捨。寶所可取。取一乘寶所。捨
<lb ed="X" n="0196a14"/><lb ed="R053" n="0393b11"/>二乘化城。取一牛車。捨二羊鹿。著者明也。對上曉也。</p>
<lb ed="X" n="0196a15"/><lb ed="R053" n="0393b12"/><p xml:id="pX34p0196a1501">言經者等者。妙法蓮華。則可知矣。未委經者何義。答
<lb ed="X" n="0196a16"/><lb ed="R053" n="0393b13"/>疏言經者等。標也。</p>
<lb ed="X" n="0196a17"/><lb ed="R053" n="0393b14"/><p xml:id="pX34p0196a1701">言常則道等者。問何者是常義。法義。攝義。貫義。答疏
<lb ed="X" n="0196a18"/><lb ed="R053" n="0393b15"/>言。常則道軌百王等。釋也。百王不可改易。名常。常卽
<lb ed="X" n="0196a19"/><lb ed="R053" n="0393b16"/>經也。經與百王爲遊履之處。名道。亦與百王爲無爲
<lb ed="X" n="0196a20"/><lb ed="R053" n="0393b17"/>治化之處。垂衣南面。故名爲道。經與百王爲軌徹軌
<lb ed="X" n="0196a21"/><lb ed="R053" n="0393b18"/>則。故名軌。一能與百王爲大道。二能與百王爲軌徹。
<lb ed="X" n="0196a22"/><lb ed="R053" n="0394a01"/>帝代相承。不可改易。名常也。常則是經。問何名爲法。
<lb ed="X" n="0196a23"/><lb ed="R053" n="0394a02"/>答疏言法乃德摸千葉。此經法與百王爲德能。名曰
<lb ed="X" n="0196a24"/><lb ed="R053" n="0394a03"/>之德。此經法與百王爲摸軌。故名德摸千葉。一世一
<pb ed="X" xml:id="X34.0638.0196b" n="0196b"/>
<lb ed="X" n="0196b01"/><lb ed="R053" n="0394a04"/>代爲一葉。千代之王。不可改易<note place="inline">上二依俗</note>。</p>
<lb ed="X" n="0196b02"/><lb ed="R053" n="0394a05"/><p xml:id="pX34p0196b0201">言攝<anchor xml:id="nkr_note_orig_0196002" n="0196002"/>卽集斯者。問何名攝。答攝卽集斯妙理。契理也。
<lb ed="X" n="0196b03"/><lb ed="R053" n="0394a06"/>問何名貫。答貫又御彼庸生契根。敎能攝理。名之曰
<lb ed="X" n="0196b04"/><lb ed="R053" n="0394a07"/>集。貫者。貫穿不散。御者。控御制御也。西方持華供佛。
<lb ed="X" n="0196b05"/><lb ed="R053" n="0394a08"/>遇風吹散。皆以線貫。令不散失。衆生不造惡業。皆由
<lb ed="X" n="0196b06"/><lb ed="R053" n="0394a09"/>經敎貫穿。華若得線。遇<anchor xml:id="nkr_note_orig_0196003" n="0196003"/>任風而不移。衆生聞經。逢邪
<lb ed="X" n="0196b07"/><lb ed="R053" n="0394a10"/>見而不動。故云貫。又御彼庸生。庸者次下義。庸愚庸
<lb ed="X" n="0196b08"/><lb ed="R053" n="0394a11"/>下庸鏁。謂之常人愚短也。本性與佛無差。不能學出
<lb ed="X" n="0196b09"/><lb ed="R053" n="0394a12"/>離修行。只擬輪迴惡道。世尊恐其墮落。故將經制御。
<lb ed="X" n="0196b10"/><lb ed="R053" n="0394a13"/>不令造惡輪迴。如銜制馬也。夫子曰。動行不知所務。
<lb ed="X" n="0196b11"/><lb ed="R053" n="0394a14"/>正立不知所定。日選於物。不知所貴。從物而流。不知
<lb ed="X" n="0196b12"/><lb ed="R053" n="0394a15"/>所歸。若此可謂庸流人也。</p>
<lb ed="X" n="0196b13"/><lb ed="R053" n="0394a16"/><p xml:id="pX34p0196b1301">言庶令畢等者。問佛將經敎貫穿攝持衆生。意在於
<lb ed="X" n="0196b14"/><lb ed="R053" n="0394a17"/>何。答疏言庶令等。歎經功德。庶者幸也普也盡也。具
<lb ed="X" n="0196b15"/><lb ed="R053" n="0394a18"/>此三義。畢者畢竟也。如來說法意。卽是務令畢離苦
<lb ed="X" n="0196b16"/><lb ed="R053" n="0394b01"/>津。苦津卽二障生死也。生死爲此岸。<anchor xml:id="nkr_note_add_0196b1601" n="0196b1601"/><anchor xml:id="beg0196b1601" n="0196b1601"/>已<anchor xml:id="end0196b1601"/>起煩惱是。未
<lb ed="X" n="0196b17"/><lb ed="R053" n="0394b02"/>起煩惱爲中流。大般涅槃爲彼岸。六度爲舟。越於此
<lb ed="X" n="0196b18"/><lb ed="R053" n="0394b03"/>岸至彼岸。名畢離苦津也。津際也。</p>
<lb ed="X" n="0196b19"/><lb ed="R053" n="0394b04"/><p xml:id="pX34p0196b1901">言覺岸者。菩提涅槃也。</p>
<lb ed="X" n="0196b20"/><lb ed="R053" n="0394b05"/><p xml:id="pX34p0196b2001">言序者由也者。問則何者是由也始也之義。答疏言
<lb ed="X" n="0196b21"/><lb ed="R053" n="0394b06"/>陳敎起等。釋也。方便品說法一乘。名敎起。此品放光
<lb ed="X" n="0196b22"/><lb ed="R053" n="0394b07"/>雨華等。爲敎起之因由也。問何名始。答始者初始。方
<lb ed="X" n="0196b23"/><lb ed="R053" n="0394b08"/>便品說法名法興。此序品放光雨華動地。與法興作
<lb ed="X" n="0196b24"/><lb ed="R053" n="0394b09"/>漸次也。</p>
<pb ed="X" xml:id="X34.0638.0196c" n="0196c"/>
<lb ed="X" n="0196c01"/><lb ed="R053" n="0394b10"/><p xml:id="pX34p0196c0101">言品者類也者。標也。問何名品。答疏言區玄旨而異
<lb ed="X" n="0196c02"/><lb ed="R053" n="0394b11"/>類。區分也。玄者深也。旨者意也理也。區分所詮理。作
<lb ed="X" n="0196c03"/><lb ed="R053" n="0394b12"/>二十八段。故名異類。問何名別也。答疏言<anchor xml:id="nkr_note_add_0196c0301" n="0196c0301"/><anchor xml:id="beg0196c0301" n="0196c0301"/>派<anchor xml:id="end0196c0301"/>幽詮而
<lb ed="X" n="0196c04"/><lb ed="R053" n="0394b13"/>彚別。能詮敎也。派者水分流皃<note place="inline">普拜反</note>。亦作怕音。亦如
<lb ed="X" n="0196c05"/><lb ed="R053" n="0394b14"/>一河水。分成數流。一乘法問。分成二十八品。爲派也。
<lb ed="X" n="0196c06"/><lb ed="R053" n="0394b15"/>幽詮者。卽是法華經敎。意言。品能區分幽旨。道理成
<lb ed="X" n="0196c07"/><lb ed="R053" n="0394b16"/>其異類之義。七卷義理雖多。被品區分。乃成二十八
<lb ed="X" n="0196c08"/><lb ed="R053" n="0394b17"/>類。</p>
<lb ed="X" n="0196c09"/><lb ed="R053" n="0394b18"/><p xml:id="pX34p0196c0901">言彚別者。位音。類也。周易云。拔茅連茹。以其彚征。茅
<lb ed="X" n="0196c10"/><lb ed="R053" n="0395a01"/>是茅草。此草千修萬修。皆同一根生。把著一條。連根
<lb ed="X" n="0196c11"/><lb ed="R053" n="0395a02"/>不斷。此經所詮理是一。能詮敎。乃有二十八品不同。
<lb ed="X" n="0196c12"/><lb ed="R053" n="0395a03"/>雖二十八品不同。品品皆是同詮一乘之理。故言彚
<lb ed="X" n="0196c13"/><lb ed="R053" n="0395a04"/>別。若論一味之法。不合有品類多般。恐衆生難解。遂
<lb ed="X" n="0196c14"/><lb ed="R053" n="0395a05"/>分品類。令其易解也。名爲彚別。</p>
<lb ed="X" n="0196c15"/><lb ed="R053" n="0395a06"/><p xml:id="pX34p0196c1501">言經有二十八品類條貫者。都結一部經題目。品題
<lb ed="X" n="0196c16"/><lb ed="R053" n="0395a07"/>目也。</p>
<lb ed="X" n="0196c17"/><lb ed="R053" n="0395a08"/><p xml:id="pX34p0196c1701">言如是我聞者。奉天云。緣第六門。有解釋經本文。故
<lb ed="X" n="0196c18"/><lb ed="R053" n="0395a09"/>前擧也。更解前雖歎序等。今總聊簡一部經文。欲釋
<lb ed="X" n="0196c19"/><lb ed="R053" n="0395a10"/>大意。故先擧四个字也。</p>
<lb ed="X" n="0196c20"/><lb ed="R053" n="0395a11"/><p xml:id="pX34p0196c2001">言初釋經文者。標也。略以六門聊簡。是擧也。亦有疏
<lb ed="X" n="0196c21"/><lb ed="R053" n="0395a12"/>本作將字。將由欲也當也欲解擬解釋。其未解之前。
<lb ed="X" n="0196c22"/><lb ed="R053" n="0395a13"/>略以六門科簡。略有二義。一少略名略。玄談之中。不
<lb ed="X" n="0196c23"/><lb ed="R053" n="0395a14"/>能廣說。廣說不盡。且略以六門聊簡。二略者束略總
<lb ed="X" n="0196c24"/><lb ed="R053" n="0395a15"/>略。故名略。一部妙法蓮華經。三周大意。總作此六門
<pb ed="X" xml:id="X34.0638.0197a" n="0197a"/>
<lb ed="X" n="0197a01"/><lb ed="R053" n="0395a16"/>說盡。故名略。然<anchor xml:id="nkr_note_orig_0197001" n="0197001"/>天此經。體含理智。彰權表實。則大事
<lb ed="X" n="0197a02"/><lb ed="R053" n="0395a17"/>之因緣。會偏入圓。則玄經之旨趣。行斯羊鹿。終滯化
<lb ed="X" n="0197a03"/><lb ed="R053" n="0395a18"/>城。指彼牛車。直歸寶所。智生無漏之眼。方轉法輪。識
<lb ed="X" n="0197a04"/><lb ed="R053" n="0395b01"/>辨不測之先。詢<name role="" type="person">文殊師利</name>。多寶德圓曩劫。尙爲法來。
<lb ed="X" n="0197a05"/><lb ed="R053" n="0395b02"/>慈氏位在一生。由迷佛事。不可六門究盡。疏首故置
<lb ed="X" n="0197a06"/><lb ed="R053" n="0395b03"/>略以之言。標擧訖。</p>
<lb ed="X" n="0197a07"/><lb ed="R053" n="0395b04"/><p xml:id="pX34p0197a0701">言叙經起之意等者。正列六門也。六門分爲五對。一
<lb ed="X" n="0197a08"/><lb ed="R053" n="0395b05"/>能說所說對。叙經起之意。一門爲能說。餘五門爲所
<lb ed="X" n="0197a09"/><lb ed="R053" n="0395b06"/>說。二能詮所詮對。明經宗旨爲所詮。解經品得名爲
<lb ed="X" n="0197a10"/><lb ed="R053" n="0395b07"/>能詮。明經宗旨是理所詮。經品得名是敎是能詮。三
<lb ed="X" n="0197a11"/><lb ed="R053" n="0395b08"/>本末對。經得名。是佛說是本。品得名。是阿難結集安
<lb ed="X" n="0197a12"/><lb ed="R053" n="0395b09"/>置是末。又佛說是本。弟子說是末。四單重對。卽是經
<lb ed="X" n="0197a13"/><lb ed="R053" n="0395b10"/>品<anchor xml:id="nkr_note_add_0197a1301" n="0197a1301"/><anchor xml:id="beg0197a1301" n="0197a1301"/>廢<anchor xml:id="end0197a1301"/>立也。經<anchor xml:id="nkr_note_add_0197a1302" n="0197a1302"/><anchor xml:id="beg0197a1302" n="0197a1302"/>廢<anchor xml:id="end0197a1302"/>立。藥草品加日光喩。普門偈頌也。此
<lb ed="X" n="0197a14"/><lb ed="R053" n="0395b11"/>是經<anchor xml:id="nkr_note_add_0197a1401" n="0197a1401"/><anchor xml:id="beg0197a1401" n="0197a1401"/>廢<anchor xml:id="end0197a1401"/>立。名單也。問何名重。答單說經<anchor xml:id="nkr_note_add_0197a1402" n="0197a1402"/><anchor xml:id="beg0197a1402" n="0197a1402"/>廢<anchor xml:id="end0197a1402"/>立。更明品
<lb ed="X" n="0197a15"/><lb ed="R053" n="0395b12"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0197a1501" n="0197a1501"/><anchor xml:id="beg0197a1501" n="0197a1501"/>廢<anchor xml:id="end0197a1501"/>立。重也。卽是天授品有無。屬累品前後。是也。五次
<lb ed="X" n="0197a16"/><lb ed="R053" n="0395b13"/>第釋文對。次第者。卽是彰品品次第。釋文者。釋經文
<lb ed="X" n="0197a17"/><lb ed="R053" n="0395b14"/>本末。問何只說六門解釋。答則云將陳至敎。必有所
<lb ed="X" n="0197a18"/><lb ed="R053" n="0395b15"/>從。雖聖人無心。而爲物應現。故先之以起意。言敎之
<lb ed="X" n="0197a19"/><lb ed="R053" n="0395b16"/>旣立。固有所明。亦大言無黨。而對根遂顯。故次<anchor xml:id="nkr_note_orig_0197002" n="0197002"/>之宗
<lb ed="X" n="0197a20"/><lb ed="R053" n="0395b17"/>旨。實相雖著。假名尙存。則冥性無。而隨冥雖設。故次
<lb ed="X" n="0197a21"/><lb ed="R053" n="0395b18"/>之以得名。然後論其<anchor xml:id="nkr_note_add_0197a2101" n="0197a2101"/><anchor xml:id="beg0197a2101" n="0197a2101"/>廢<anchor xml:id="end0197a2101"/>立。則有無斯備矣。論次第。則
<lb ed="X" n="0197a22"/><lb ed="R053" n="0396a01"/>前後斯成矣。離有無而卽有無。非前後而仍前後。玄
<lb ed="X" n="0197a23"/><lb ed="R053" n="0396a02"/>關旣<anchor xml:id="nkr_note_orig_0197003" n="0197003"/>闕。至敎方陳。故次釋經<anchor xml:id="nkr_note_orig_0197004" n="0197004"/>文本。居後而說也。路云。
<lb ed="X" n="0197a24"/><lb ed="R053" n="0396a03"/>夫三藏敎法。各有趣求。何者論以性相求。故今疏主
<pb ed="X" xml:id="X34.0638.0197b" n="0197b"/>
<lb ed="X" n="0197b01"/><lb ed="R053" n="0396a04"/>依斯上義。科判經文。先叙經意。雖知意趣。若不<anchor xml:id="nkr_note_orig_0197005" n="0197005"/>開宗
<lb ed="X" n="0197b02"/><lb ed="R053" n="0396a05"/>所修之行。而無所歸。故次第二明經宗旨。雖閑宗旨
<lb ed="X" n="0197b03"/><lb ed="R053" n="0396a06"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0197b0301" n="0197b0301"/><anchor xml:id="beg0197b0301" n="0197b0301"/>已<anchor xml:id="end0197b0301"/>明所歸。若不了知品號經題表彰何義。故有第三
<lb ed="X" n="0197b04"/><lb ed="R053" n="0396a07"/>經品得名。雖明品題。不開<anchor xml:id="nkr_note_add_0197b0401" n="0197b0401"/><anchor xml:id="beg0197b0401" n="0197b0401"/>廢<anchor xml:id="end0197b0401"/>立。闕具由迷。故有第四
<lb ed="X" n="0197b05"/><lb ed="R053" n="0396a08"/>經品<anchor xml:id="nkr_note_add_0197b0501" n="0197b0501"/><anchor xml:id="beg0197b0501" n="0197b0501"/>廢<anchor xml:id="end0197b0501"/>立。雖彰<anchor xml:id="nkr_note_add_0197b0502" n="0197b0502"/><anchor xml:id="beg0197b0502" n="0197b0502"/>廢<anchor xml:id="end0197b0502"/>立。品次須分。故有第五品之次第。
<lb ed="X" n="0197b06"/><lb ed="R053" n="0396a09"/>旣知次第。須識本文。故有第六釋經文本。由此疏主
<lb ed="X" n="0197b07"/><lb ed="R053" n="0396a10"/>立以六門。解釋此經也<note place="inline">總別了</note>。</p>
<lb ed="X" n="0197b08"/><lb ed="R053" n="0396a11"/>
<lb ed="X" n="0197b09"/><lb ed="R053" n="0396a12"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>法華經玄贊要集卷第一</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0197b10"/>
<lb ed="X" n="0197b11"/>
<lb ed="X" n="0197b12"/><lb ed="R053" n="0396a14"/><cb:div type="w"><p xml:id="pX34p0197b1201">唐乹符六年冬。溫州<name role="" type="person">開元寺</name>講。慈恩比丘。弘擧傳
<lb ed="X" n="0197b13"/><lb ed="R053" n="0396a15"/>寫供養。</p>
<lb ed="X" n="0197b14"/><lb ed="R053" n="0396a16"/><p xml:id="pX34p0197b1401">此書從巨唐來。在智證大師經藏。深秘不出。只聞
<lb ed="X" n="0197b15"/><lb ed="R053" n="0396a17"/>其名。今<name role="" type="person">興福寺</name>釋眞喜仲算。與彼門徒智興闍梨。
<lb ed="X" n="0197b16"/><lb ed="R053" n="0396a18"/>有刎頸交。相<anchor xml:id="nkr_note_add_0197b1601" n="0197b1601"/><anchor xml:id="beg0197b1601" n="0197b1601"/>囑<anchor xml:id="end0197b1601"/>借請。始以書寫。後賢鑒。于時天祿
<lb ed="X" n="0197b17"/><lb ed="R053" n="0396b01"/>元年。歲次庚午也。</p>
<lb ed="X" n="0197b18"/><lb ed="R053" n="0396b02"/><p xml:id="pX34p0197b1801">弘長元年<note place="inline">辛酉</note>七月二十三日。<name role="" type="person">法隆寺</name>僧聖讚。全
<lb ed="X" n="0197b19"/><lb ed="R053" n="0396b03"/>本寫留之。施入于專寺大經藏。以無類本恐失墜。
<lb ed="X" n="0197b20"/><lb ed="R053" n="0396b04"/>更書寫之訖。</p>
<lb ed="X" n="0197b21"/><lb ed="R053" n="0396b05"/><p xml:id="pX34p0197b2101">法隆學問寺　正應</p></cb:div>
</cb:div></body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0170b1601" to="#end0170b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">己</rdg></app>
<app from="#beg0170c0701" to="#end0170c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">圮</lem><rdg wit="#wit.orig"><g ref="#CB04395">𡉏</g></rdg></app>
<app from="#beg0171a0401" to="#end0171a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0171b1501" to="#end0171b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0171b1901" to="#end0171b1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0171c0301" to="#end0171c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0171c0501" to="#end0171c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0173a0701" to="#end0173a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0174a2101" to="#end0174a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0174c1801" to="#end0174c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0174c2001" to="#end0174c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0174c2401" to="#end0174c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0176b1401" to="#end0176b1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0177c0801" to="#end0177c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0179c1001" to="#end0179c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0179c1201" to="#end0179c1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0179c1501" to="#end0179c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0179c1701" to="#end0179c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0179c1901" to="#end0179c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0179c2001" to="#end0179c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0180b1801" to="#end0180b1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0180b2001" to="#end0180b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0180b2101" to="#end0180b2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0181a0701" to="#end0181a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0181a1301" to="#end0181a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0181c0301" to="#end0181c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">忘<note type="cf1">K17n0614_p0590b10</note><note type="cf2">T43n1830_p0598c20</note><note type="cf3">T36n1736_p0620a16</note></lem><rdg wit="#wit.orig">妄</rdg></app>
<app from="#beg0183a1101" to="#end0183a1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0186a0801" to="#end0186a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5" cb:provider="趙文平 (2021-07-27)">沮<note type="cf1">《論語》（漢籍電子文獻資料庫）第165頁。</note></lem><rdg wit="#wit.orig">阻</rdg></app>
<app from="#beg0186a1201" to="#end0186a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5" cb:provider="趙文平 (2021-07-27)">沮<note type="cf1">《論語》（漢籍電子文獻資料庫）第165頁。</note></lem><rdg wit="#wit.orig">阻</rdg></app>
<app from="#beg0186a1202" to="#end0186a1202"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5" cb:provider="趙文平 (2021-07-27)">沮<note type="cf1">《論語》（漢籍電子文獻資料庫）第165頁。</note></lem><rdg wit="#wit.orig">阻</rdg></app>
<app from="#beg0186a1801" to="#end0186a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5" cb:provider="趙文平 (2021-07-27)">沮<note type="cf1">《論語》（漢籍電子文獻資料庫）第165頁。</note></lem><rdg wit="#wit.orig">阻</rdg></app>
<app from="#beg0186b0101" to="#end0186b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0187c0401" to="#end0187c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">佛</lem><rdg wit="#wit.orig">彿</rdg></app>
<app from="#beg0189a0601" to="#end0189a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">鳴</lem><rdg wit="#wit.orig">嗚</rdg></app>
<app from="#beg0189c0301" to="#end0189c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0189c2401" to="#end0189c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0190a0301" to="#end0190a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0190b0201" to="#end0190b0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0190b0202" to="#end0190b0202"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0191c0801" to="#end0191c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0191c1901" to="#end0191c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0192c2301" to="#end0192c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0193a0901" to="#end0193a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0193b1001" to="#end0193b1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0195c1401" to="#end0195c1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0196b1601" to="#end0196b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0196c0301" to="#end0196c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">派</lem><rdg wit="#wit.orig">泒</rdg></app>
<app from="#beg0197a1301" to="#end0197a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5" cb:provider="趙文平 (2021-07-27)">廢<note type="cf1">X34n0638_p0292a18</note></lem><rdg wit="#wit.orig">癈</rdg></app>
<app from="#beg0197a1302" to="#end0197a1302"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5" cb:provider="趙文平 (2021-07-27)">廢<note type="cf1">X34n0638_p0292a18</note></lem><rdg wit="#wit.orig">癈</rdg></app>
<app from="#beg0197a1401" to="#end0197a1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5" cb:provider="趙文平 (2021-07-27)">廢<note type="cf1">X34n0638_p0292a18</note></lem><rdg wit="#wit.orig">癈</rdg></app>
<app from="#beg0197a1402" to="#end0197a1402"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5" cb:provider="趙文平 (2021-07-27)">廢<note type="cf1">X34n0638_p0292a18</note></lem><rdg wit="#wit.orig">癈</rdg></app>
<app from="#beg0197a1501" to="#end0197a1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5" cb:provider="趙文平 (2021-07-27)">廢<note type="cf1">X34n0638_p0292a18</note></lem><rdg wit="#wit.orig">癈</rdg></app>
<app from="#beg0197a2101" to="#end0197a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5" cb:provider="趙文平 (2021-07-27)">廢<note type="cf1">X34n0638_p0292a18</note></lem><rdg wit="#wit.orig">癈</rdg></app>
<app from="#beg0197b0301" to="#end0197b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0197b0401" to="#end0197b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5" cb:provider="趙文平 (2021-07-27)">廢<note type="cf1">X34n0638_p0292a18</note></lem><rdg wit="#wit.orig">癈</rdg></app>
<app from="#beg0197b0501" to="#end0197b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5" cb:provider="趙文平 (2021-07-27)">廢<note type="cf1">X34n0638_p0292a18</note></lem><rdg wit="#wit.orig">癈</rdg></app>
<app from="#beg0197b0502" to="#end0197b0502"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5" cb:provider="趙文平 (2021-07-27)">廢<note type="cf1">X34n0638_p0292a18</note></lem><rdg wit="#wit.orig">癈</rdg></app>
<app from="#beg0197b1601" to="#end0197b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp6" cb:provider="來函：赵文平 (2020-05-26)">囑</lem><rdg wit="#wit.orig">曯</rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="cbeta-notes">
<head>CBETA 校注</head>
<p>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="xuzang-notes">
<head>卍續藏 校注</head>
<p>
<note n="0170001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0170001">目錄新作</note>
<note n="0171001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0171001">之疑三</note>
<note n="0171002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0171002">法下一有妙法二字</note>
<note n="0171003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0171003">壁疑礦</note>
<note n="0172001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0172001">或疑成</note>
<note n="0172002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0172002">共疑與</note>
<note n="0172003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0172003">所疑亦</note>
<note n="0172004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0172004">來下應有佛字</note>
<note n="0172005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0172005">者上應有侍字</note>
<note n="0173001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0173001">經下應有云字</note>
<note n="0173002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0173002">百下應有由旬二字</note>
<note n="0173003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0173003">久疑文</note>
<note n="0173004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0173004">云上應有故字</note>
<note n="0173005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0173005">一無識字</note>
<note n="0173006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0173006">藥下應有王字</note>
<note n="0174001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0174001">軌一作持</note>
<note n="0174002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0174002">一無聖字</note>
<note n="0174003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0174003">此一作止</note>
<note n="0174004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0174004">一無是字</note>
<note n="0174005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0174005">自一上有各字</note>
<note n="0174006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0174006">不見疑覔次同</note>
<note n="0174007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0174007">華字疑剩</note>
<note n="0174008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0174008">華疑蓮</note>
<note n="0174009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0174009">和上一有未字</note>
<note n="0174010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0174010">人下一有人字</note>
<note n="0174011" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0174011">有疑無</note>
<note n="0175001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0175001">一無也字</note>
<note n="0175002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0175002">論一作諭</note>
<note n="0175003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0175003">以疑似</note>
<note n="0176001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0176001">此上一有從字</note>
<note n="0176002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0176002">如下一有妙字</note>
<note n="0176003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0176003">一無至字</note>
<note n="0176004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0176004">虎一作唐</note>
<note n="0177001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0177001">咫下應有尺字</note>
<note n="0177002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0177002">一無難見二字</note>
<note n="0177003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0177003">忽下冥下疑脫兮字</note>
<note n="0177004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0177004">人一作今</note>
<note n="0177005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0177005">一無云字</note>
<note n="0177006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0177006">哀一作裏</note>
<note n="0178001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0178001">徒疑從</note>
<note n="0178002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0178002">斗一作計</note>
<note n="0178003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0178003">因一作囚</note>
<note n="0178004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0178004">巳一作亡</note>
<note n="0178005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0178005">一無卽今等八字</note>
<note n="0178006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0178006">莫疑英</note>
<note n="0178007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0178007">從疑縱</note>
<note n="0178008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0178008">常疑答（該當箇所ミアタラズ。<g ref="#CB18834">󴦒</g>）</note>
<note n="0178009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0178009">奈一作喩</note>
<note n="0179001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0179001">淡一作漠</note>
<note n="0180001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0180001">小疑失</note>
<note n="0180002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0180002">小下一有化字</note>
<note n="0180003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0180003">一無生字</note>
<note n="0180004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0180004">明下一有遍照二字</note>
<note n="0181001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0181001">感疑咸</note>
<note n="0181002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0181002">牟尼二字疑剩</note>
<note n="0181003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0181003">等字疑剩</note>
<note n="0181004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0181004">忘疑妄</note>
<note n="0181005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0181005">似一作假</note>
<note n="0181006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0181006">他一作化</note>
<note n="0181007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0181007">於一作本</note>
<note n="0182001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0182001">於一作本</note>
<note n="0182002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0182002">南字疑剩</note>
<note n="0183001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0183001">一無必有二字</note>
<note n="0183002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0183002">一無四字</note>
<note n="0183003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0183003">住一作任</note>
<note n="0183004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0183004">在上一有體字</note>
<note n="0184001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0184001">晈一作映</note>
<note n="0184002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0184002">一無開要二字</note>
<note n="0184003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0184003">一無機字</note>
<note n="0185001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0185001">揀下應有擇字</note>
<note n="0185002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0185002">＊誡一作試（誡ハ本文ニ誡トツクル。<g ref="#CB18834">󴦒</g>）</note>
<note n="0185003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0185003">著疑看</note>
<note n="0185004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0185004">擧一下有也字</note>
<note n="0185005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0185005">可上一有衆生二字</note>
<note n="0185006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0185006">山經作像</note>
<note n="0185007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0185007">又疑人</note>
<note n="0185008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0185008">一無言字</note>
<note n="0185009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0185009">正上一有爲字</note>
<note n="0185010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0185010">泉疑從</note>
<note n="0186001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0186001">耳疑身</note>
<note n="0186002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0186002">云疑之</note>
<note n="0186003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0186003">惱下一有中字</note>
<note n="0186004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0186004">欲疑歎</note>
<note n="0186005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0186005">主上一有疏字</note>
<note n="0186006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0186006">先下一有說字</note>
<note n="0186007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0186007">使一作便</note>
<note n="0186008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0186008">云疑一</note>
<note n="0187001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0187001">＊技下應有大字（技ハ本文ニ枝トツクル。<g ref="#CB18834">󴦒</g>）</note>
<note n="0187002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0187002">云疑之</note>
<note n="0187003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0187003">絕疑施次同</note>
<note n="0187004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0187004">而下一有言字</note>
<note n="0187005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0187005">呼疑啐</note>
<note n="0188001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0188001">道疑通</note>
<note n="0188002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0188002">是上一有由字</note>
<note n="0188003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0188003">亦下一有無字</note>
<note n="0188004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0188004">一無綿險二字</note>
<note n="0188005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0188005">修疑循下同</note>
<note n="0189001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0189001">如字疑剩</note>
<note n="0189002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0189002">二下疑脫乘字</note>
<note n="0189003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0189003">故下一有名字</note>
<note n="0189004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0189004">說下一有阿含般若則是始修誘於化城以緣法華會上大乘根二十一字</note>
<note n="0189005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0189005">音疑晉</note>
<note n="0189006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0189006">獎應作將</note>
<note n="0190001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0190001">欲一作故</note>
<note n="0190002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0190002">學疑字</note>
<note n="0190003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0190003">一無似字</note>
<note n="0191001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0191001">胝應作壯</note>
<note n="0191002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0191002">之一作對</note>
<note n="0191003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0191003">是下一有者字</note>
<note n="0191004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0191004">問一作簡</note>
<note n="0192001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0192001">沙疑妙</note>
<note n="0192002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0192002"><g ref="#CB03213">㧡</g>疏作掞</note>
<note n="0192003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0192003">說疑記</note>
<note n="0192004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0192004">和疑知</note>
<note n="0192005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0192005">邃下疏有帙字</note>
<note n="0192006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0192006">牡疑壯</note>
<note n="0192007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0192007">破上一有破性二字</note>
<note n="0193001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0193001">提上應有波字</note>
<note n="0193002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0193002">＊熱疑就（熱ハ本文ニ熟トツクル。<g ref="#CB18834">󴦒</g>）</note>
<note n="0193003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0193003">故疑破</note>
<note n="0194001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0194001">揚上疑脫宣字</note>
<note n="0194002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0194002">門疑問</note>
<note n="0194003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0194003">頭下一有首字</note>
<note n="0194004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0194004">何上一有是字</note>
<note n="0194005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0194005">橫疑宏</note>
<note n="0194006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0194006">一無先向頭三字</note>
<note n="0195001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0195001">衆上一有卽是二字</note>
<note n="0195002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0195002">法字疑剩</note>
<note n="0195003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0195003">法下一有心法二字</note>
<note n="0196001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0196001">都疑覩</note>
<note n="0196002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0196002">卽疏作則</note>
<note n="0196003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0196003">任疑狂</note>
<note n="0197001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0197001">天疑夫</note>
<note n="0197002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0197002">之下應有以字</note>
<note n="0197003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0197003">闕疑闢</note>
<note n="0197004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0197004">文本疑倒</note>
<note n="0197005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0197005">開一作閑</note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
<note n="0170b1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0170b1601">已【CB】，己【卍續】</note>
<note n="0170c0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0170c0701">圮【CB】，<g ref="#CB04395">𡉏</g>【卍續】</note>
<note n="0171a0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0171a0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0171b1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0171b1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0171b1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0171b1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0171c0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0171c0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0171c0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0171c0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0173a0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0173a0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0174a2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0174a2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0174c1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0174c1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0174c2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0174c2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0174c2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0174c2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0176b1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0176b1401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0177c0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0177c0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0179c1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0179c1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0179c1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0179c1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0179c1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0179c1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0179c1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0179c1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0179c1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0179c1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0179c2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0179c2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0180b1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0180b1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0180b2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0180b2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0180b2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0180b2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0181a0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0181a0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0181a1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0181a1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0181c0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0181c0301">忘【CB】，妄【卍續】</note>
<note n="0183a1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0183a1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0186a0801" resp="#resp3" type="add" cb:note_key="X34.0186a08.18" target="#nkr_note_add_0186a0801">沮【CB】，阻【卍續】</note>
<note n="0186a1201" resp="#resp3" type="add" cb:note_key="X34.0186a12.03" target="#nkr_note_add_0186a1201">沮【CB】，阻【卍續】</note>
<note n="0186a1202" resp="#resp3" type="add" cb:note_key="X34.0186a12.19" target="#nkr_note_add_0186a1202">沮【CB】，阻【卍續】</note>
<note n="0186a1801" resp="#resp3" type="add" cb:note_key="X34.0186a18.07" target="#nkr_note_add_0186a1801">沮【CB】，阻【卍續】</note>
<note n="0186b0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0186b0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0187c0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0187c0401">佛【CB】，彿【卍續】</note>
<note n="0189a0601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0189a0601">鳴【CB】，嗚【卍續】</note>
<note n="0189c0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0189c0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0189c2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0189c2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0190a0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0190a0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0190b0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0190b0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0190b0202" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0190b0202">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0191c0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0191c0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0191c1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0191c1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0192c2301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0192c2301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0193a0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0193a0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0193b1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0193b1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0195c1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0195c1401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0196b1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0196b1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0196c0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0196c0301">派【CB】，泒【卍續】</note>
<note n="0197a1301" resp="#resp3" type="add" cb:note_key="X34.0197a13.02" target="#nkr_note_add_0197a1301">廢【CB】，癈【卍續】</note>
<note n="0197a1302" resp="#resp3" type="add" cb:note_key="X34.0197a13.06" target="#nkr_note_add_0197a1302">廢【CB】，癈【卍續】</note>
<note n="0197a1401" resp="#resp3" type="add" cb:note_key="X34.0197a14.03" target="#nkr_note_add_0197a1401">廢【CB】，癈【卍續】</note>
<note n="0197a1402" resp="#resp3" type="add" cb:note_key="X34.0197a14.16" target="#nkr_note_add_0197a1402">廢【CB】，癈【卍續】</note>
<note n="0197a1501" resp="#resp3" type="add" cb:note_key="X34.0197a15.01" target="#nkr_note_add_0197a1501">廢【CB】，癈【卍續】</note>
<note n="0197a2101" resp="#resp3" type="add" cb:note_key="X34.0197a21.09" target="#nkr_note_add_0197a2101">廢【CB】，癈【卍續】</note>
<note n="0197b0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0197b0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0197b0401" resp="#resp3" type="add" cb:note_key="X34.0197b04.11" target="#nkr_note_add_0197b0401">廢【CB】，癈【卍續】</note>
<note n="0197b0501" resp="#resp3" type="add" cb:note_key="X34.0197b05.03" target="#nkr_note_add_0197b0501">廢【CB】，癈【卍續】</note>
<note n="0197b0502" resp="#resp3" type="add" cb:note_key="X34.0197b05.07" target="#nkr_note_add_0197b0502">廢【CB】，癈【卍續】</note>
<note n="0197b1601" resp="#resp3" type="add" cb:note_key="X34.0197b16.06" target="#nkr_note_add_0197b1601">囑【CB】，曯【卍續】（CBETA 按：此處參考《敎育部異體字字典》，「曯」爲「燭」之異體，釋義爲照；「囑」釋義爲託付。今依文意改爲「囑」。）</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>