<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="X34n0639">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 639 法華經玄贊釋</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經數位版, No. 639 法華經玄贊釋</title>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>1卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">34</idno>.<idno type="no">639</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2022-10-12 23:43:51 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">法華經玄贊釋</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">CBETA 人工輸入，CBETA 掃瞄辨識</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>原書標點</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【卍續】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		<charDecl>
<char xml:id="CB00145">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00145</charName>
				<mapping cb:dec="983185" type="PUA">U+F0091</mapping>
			<mapping type="unicode">U+3779</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[少/兔]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB00193">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00193</charName>
				<mapping cb:dec="983233" type="PUA">U+F00C1</mapping>
			<mapping type="unicode">U+243D9</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>暖</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[火*(而/而)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB00273">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00273</charName>
				<mapping cb:dec="983313" type="PUA">U+F0111</mapping>
			<mapping type="unicode">U+258EF</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[禾*憂]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB00501">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00501</charName>
				<mapping cb:dec="983541" type="PUA">U+F01F5</mapping>
			<mapping type="unicode">U+4B7E</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>馱</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[馬*犬]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB00592">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00592</charName>
				<mapping cb:dec="983632" type="PUA">U+F0250</mapping>
			<mapping type="unicode">U+3C89</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[穀-禾+卵]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB00626">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00626</charName>
				<mapping cb:dec="983666" type="PUA">U+F0272</mapping>
			<mapping type="unicode">U+3CB2</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[疊*毛]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB00832">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00832</charName>
				<mapping cb:dec="983872" type="PUA">U+F0340</mapping>
			<mapping type="unicode">U+4A31</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>覆</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[雨/復]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB01403">
				<charName>CBETA CHARACTER CB01403</charName>
				<mapping cb:dec="984443" type="PUA">U+F057B</mapping>
			<mapping type="unicode">U+361E</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[囗@力]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB01919">
				<charName>CBETA CHARACTER CB01919</charName>
				<mapping cb:dec="984959" type="PUA">U+F077F</mapping>
			<mapping type="unicode">U+7CD3</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>穀</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[穀-(一/禾)+釆]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB01926">
				<charName>CBETA CHARACTER CB01926</charName>
				<mapping cb:dec="984966" type="PUA">U+F0786</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+7070</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>灰</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[厂@火]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB02244">
				<charName>CBETA CHARACTER CB02244</charName>
				<mapping cb:dec="985284" type="PUA">U+F08C4</mapping>
			<charProp><localName>normalized form</localName><value>沷</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[泛-之+友]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB02274">
				<charName>CBETA CHARACTER CB02274</charName>
				<mapping cb:dec="985314" type="PUA">U+F08E2</mapping>
			<mapping type="unicode">U+2DFC7</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>眵</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[目*(山/虫)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB02426">
				<charName>CBETA CHARACTER CB02426</charName>
				<mapping cb:dec="985466" type="PUA">U+F097A</mapping>
			<mapping type="unicode">U+30A51</mapping><mapping type="normal_unicode">U+41A9</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>冥</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[穴/具]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB02494">
				<charName>CBETA CHARACTER CB02494</charName>
				<mapping cb:dec="985534" type="PUA">U+F09BE</mapping>
			<mapping type="unicode">U+47E6</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>跋</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[跳-兆+(乏-之+友)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB02863">
				<charName>CBETA CHARACTER CB02863</charName>
				<mapping cb:dec="985903" type="PUA">U+F0B2F</mapping>
			<mapping type="unicode">U+34E8</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>刺</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[利-禾+夾]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB04478">
				<charName>CBETA CHARACTER CB04478</charName>
				<mapping cb:dec="987518" type="PUA">U+F117E</mapping>
			<mapping type="unicode">U+2DFC2</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[強-弓+目]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB05577">
				<charName>CBETA CHARACTER CB05577</charName>
				<mapping cb:dec="988617" type="PUA">U+F15C9</mapping>
			<mapping type="unicode">U+2E30E</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>胸</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[(曷-曰)/月]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB06358">
				<charName>CBETA CHARACTER CB06358</charName>
				<mapping cb:dec="989398" type="PUA">U+F18D6</mapping>
			<mapping type="unicode">U+25AEB</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[竺-二+下]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB08099">
				<charName>CBETA CHARACTER CB08099</charName>
				<mapping cb:dec="991139" type="PUA">U+F1FA3</mapping>
			<mapping type="unicode">U+355B</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[又/又]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB08798">
				<charName>CBETA CHARACTER CB08798</charName>
				<mapping cb:dec="991838" type="PUA">U+F225E</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+7F3A</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>缺</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[卸-ㄗ+夬]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB10437">
				<charName>CBETA CHARACTER CB10437</charName>
				<mapping cb:dec="993477" type="PUA">U+F28C5</mapping>
			<charProp><localName>normalized form</localName><value>啄</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[口*豕]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB12381">
				<charName>CBETA CHARACTER CB12381</charName>
				<mapping cb:dec="995421" type="PUA">U+F305D</mapping>
			<mapping type="unicode">U+3224C</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>阼</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[阿-可+白]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15032">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15032</charName>
				<mapping cb:dec="998072" type="PUA">U+F3AB8</mapping>
			<mapping type="unicode">U+34B5</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>貌</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[白/八]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15072">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15072</charName>
				<mapping cb:dec="998112" type="PUA">U+F3AE0</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+39DE</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>拔</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[托-七+友]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15081">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15081</charName>
				<mapping cb:dec="998121" type="PUA">U+F3AE9</mapping>
			<mapping type="unicode">U+41FF</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>策</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[竺-二+束]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15109">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15109</charName>
				<mapping cb:dec="998149" type="PUA">U+F3B05</mapping>
			<mapping type="unicode">U+266BE</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>胸</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[离-禸+月]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15131">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15131</charName>
				<mapping cb:dec="998171" type="PUA">U+F3B1B</mapping>
			<charProp><localName>normalized form</localName><value>邦</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[邱-丘+(看-目)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15151">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15151</charName>
				<mapping cb:dec="998191" type="PUA">U+F3B2F</mapping>
			<charProp><localName>normalized form</localName><value>惛</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[惛-氏+(尤-尢+氏)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB16487">
				<charName>CBETA CHARACTER CB16487</charName>
				<mapping cb:dec="999527" type="PUA">U+F4067</mapping>
			<mapping type="unicode">U+2505E</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[書-曰+皿]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB18048">
				<charName>CBETA CHARACTER CB18048</charName>
				<mapping cb:dec="1001088" type="PUA">U+F4680</mapping>
			<charProp><localName>composition</localName><value>[黍*殳]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB18062">
				<charName>CBETA CHARACTER CB18062</charName>
				<mapping cb:dec="1001102" type="PUA">U+F468E</mapping>
			<mapping type="unicode">U+22668</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[怡-台+存]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB18064">
				<charName>CBETA CHARACTER CB18064</charName>
				<mapping cb:dec="1001104" type="PUA">U+F4690</mapping>
			<charProp><localName>composition</localName><value>[玩-兀+正]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB18834">
				<charName>CBETA CHARACTER CB18834</charName>
				<mapping cb:dec="1001874" type="PUA">U+F4992</mapping>
			<charProp><localName>composition</localName><value>編⃝</value></charProp></char>
<char xml:id="CB28575">
				<charName>CBETA CHARACTER CB28575</charName>
				<mapping cb:dec="1011615" type="PUA">U+F6F9F</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+3E26</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>牙</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[牙-(必-心)+(乂-(必-心))]</value></charProp></char>
</charDecl>
	</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-05-20">
			<name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication
		</change>
		<change when="2006-09-21T17:08:47">
			Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<milestone unit="juan" n="1"/>
<pb ed="X" xml:id="X34.0639.0930a" n="0930a"/>
<lb ed="X" n="0930a01"/>
<lb ed="X" n="0930a02"/>
<lb ed="X" n="0930a03"/><cb:docNumber>No. 639</cb:docNumber>
<lb ed="X" n="0930a04"/><lb ed="R093" n="0001a01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead><anchor xml:id="nkr_note_orig_0930001" n="0930001"/>法華經玄贊釋</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0930a05"/><lb ed="R093" n="0001a02"/>
<lb ed="X" n="0930a06"/><lb ed="R093" n="0001a03"/><cb:div><p xml:id="pX34p0930a0601">□□□□□□□□□□□□□□□□□則言。餘
<lb ed="X" n="0930a07"/><lb ed="R093" n="0001a04"/>所誘無<anchor xml:id="nkr_note_orig_0930002A" n="0930002A"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0930002A" n="0930002A"/>知。猶豫他令入。道因聲故起。是名眞佛敎。復
<lb ed="X" n="0930a08"/><lb ed="R093" n="0001a05"/>卽於此第二百<anchor xml:id="nkr_note_orig_0930002B" n="0930002B"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0930002B" n="0930002B"/>年。大衆部中流出八部。一一說部。二
<lb ed="X" n="0930a09"/><lb ed="R093" n="0001a06"/>說出世部。三鷄胤部。四多聞<anchor xml:id="nkr_note_orig_0930002C" n="0930002C"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0930002C" n="0930002C"/>部。五說假部。六<name role="" type="person">制多山</name>
<lb ed="X" n="0930a10"/><lb ed="R093" n="0001a07"/>部。七西山住部。八北山住部。幷本大<anchor xml:id="nkr_note_orig_0930003" n="0930003"/>衆。□□□□。□
<lb ed="X" n="0930a11"/><lb ed="R093" n="0001a08"/>□□□。□□□□。一味和合。三百年中。方有乖諍。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0930002D" n="0930002D"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0930002D" n="0930002D"/>分
<lb ed="X" n="0930a12"/><lb ed="R093" n="0001a09"/>爲十部。一說一切有部。亦名說因部。二犢子部。三法
<lb ed="X" n="0930a13"/><lb ed="R093" n="0001a10"/>上部。四賢<anchor xml:id="nkr_note_orig_0930002E" n="0930002E"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0930002E" n="0930002E"/>胄部。五正量部。六密林山部。七化地部。八
<lb ed="X" n="0930a14"/><lb ed="R093" n="0001a11"/>法藏部。九飮光<anchor xml:id="nkr_note_orig_0930002F" n="0930002F"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0930002F" n="0930002F"/>部。十經量部。幷本上座。合有十一。然
<lb ed="X" n="0930a15"/><lb ed="R093" n="0001a12"/>上座部分破<anchor xml:id="nkr_note_add_0930a1501" n="0930a1501"/><anchor xml:id="beg0930a1501" n="0930a1501"/>已<anchor xml:id="end0930a1501"/>後。轉名雪<anchor xml:id="nkr_note_orig_0930004" n="0930004"/>□。□部本末有二十部。若
<lb ed="X" n="0930a16"/><lb ed="R093" n="0001a13"/>除本二。卽唯十八。眞諦三藏所翻部<anchor xml:id="nkr_note_orig_0930005" n="0930005"/>□。總說十八。於
<lb ed="X" n="0930a17"/><lb ed="R093" n="0001a14"/>上座部。本末合說。有十一部。大衆本末唯說七部。此
<lb ed="X" n="0930a18"/><lb ed="R093" n="0001a15"/>說謬也。但由眞諦法師。相傳聞說。有十八部。若言二
<lb ed="X" n="0930a19"/><lb ed="R093" n="0001a16"/>十。恐有他非。遂略根本大衆不言。於中復減西山住
<lb ed="X" n="0930a20"/><lb ed="R093" n="0001a17"/>部。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0930006" n="0930006"/>成所說十八部故。文殊問經雖說二十。然翻譯家。
<lb ed="X" n="0930a21"/><lb ed="R093" n="0001a18"/>於大衆部但說爲八。上座部內開爲十二。於雪山外。
<lb ed="X" n="0930a22"/><lb ed="R093" n="0001b01"/>別說上座。新舊部執。皆言上座部亦名雪山。非離雪
<lb ed="X" n="0930a23"/><lb ed="R093" n="0001b02"/>山復有上座。於上座部旣爲十二。於大衆部乃總云
<lb ed="X" n="0930a24"/><lb ed="R093" n="0001b03"/>八。但是譯家。不悟上座與雪山同。遂開十二。略去大
<pb ed="X" xml:id="X34.0639.0930b" n="0930b"/>
<lb ed="X" n="0930b01"/><lb ed="R093" n="0001b04"/>衆所分一部。若如諦說十八部。非但違取部執。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0930007" n="0930007"/>見乖
<lb ed="X" n="0930b02"/><lb ed="R093" n="0001b05"/>文殊問經。彼經記云。十八<anchor xml:id="nkr_note_orig_0930008" n="0930008"/>乃本二。皆從大乘出。無是
<lb ed="X" n="0930b03"/><lb ed="R093" n="0001b06"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0930009" n="0930009"/>亦非。我說未來起。若依舍利弗問經。從上座部出十
<lb ed="X" n="0930b04"/><lb ed="R093" n="0001b07"/>三部。從大衆部流出八部。此亦違論及經。是譯家錯。
<lb ed="X" n="0930b05"/><lb ed="R093" n="0001b08"/>餘論皆言二十。唯彼經中說廿一部。是以知非梵本
<lb ed="X" n="0930b06"/><lb ed="R093" n="0001b09"/>文。</p>
<lb ed="X" n="0930b07"/><lb ed="R093" n="0001b10"/><p xml:id="pX34p0930b0701">第二明異計者。卽依彼論相傳解云。其多聞部。雪轉
<lb ed="X" n="0930b08"/><lb ed="R093" n="0001b11"/>部。薩婆多部。犢子部。法上部。賢胄部。正量部。密林山
<lb ed="X" n="0930b09"/><lb ed="R093" n="0001b12"/>部。化地。經量。十部同說。佛所說言。非皆利益。未必如
<lb ed="X" n="0930b10"/><lb ed="R093" n="0001b13"/>義。故諸佛語非皆<anchor xml:id="nkr_note_orig_0930010" n="0930010"/>輪。唯八道敎。咸爲利益。其必如義。
<lb ed="X" n="0930b11"/><lb ed="R093" n="0001b14"/>決定引生他出離道。是道因<anchor xml:id="nkr_note_orig_0930011" n="0930011"/>□。又<anchor xml:id="nkr_note_add_0930b1101" n="0930b1101"/><anchor xml:id="beg0930b1101" n="0930b1101"/>已<anchor xml:id="end0930b1101"/>轉者。如道引生
<lb ed="X" n="0930b12"/><lb ed="R093" n="0001b15"/>道道果。故名輪也。佛所餘敎。名敎不名法輪。如問歡
<lb ed="X" n="0930b13"/><lb ed="R093" n="0001b16"/>喜。天雨不耶。問諸比丘住處安不。乞食易不。氣力和
<lb ed="X" n="0930b14"/><lb ed="R093" n="0001b17"/>不。少病惱不。此等聖敎。有何利益。又如經言。逆害於
<lb ed="X" n="0930b15"/><lb ed="R093" n="0001b18"/>父母。王及二多聞。城因及隨行。是人說淸淨。此等聖
<lb ed="X" n="0930b16"/><lb ed="R093" n="0002a01"/>敎。何必如義。故知諸佛語義。非皆轉法輪。又不能生
<lb ed="X" n="0930b17"/><lb ed="R093" n="0002a02"/>他<anchor xml:id="nkr_note_orig_0930012" n="0930012"/>聖故。又<anchor xml:id="nkr_note_add_0930b1701" n="0930b1701"/><anchor xml:id="beg0930b1701" n="0930b1701"/>已<anchor xml:id="end0930b1701"/>轉者。餘心生故。</p><p xml:id="pX34p0930b1712" cb:place="inline">其大衆部。一說部。說
<lb ed="X" n="0930b18"/><lb ed="R093" n="0002a03"/>出世部。鷄胤。說假。<name role="" type="person">制多山</name>。西山住。北山住。法藏。飮光。
<lb ed="X" n="0930b19"/><lb ed="R093" n="0002a04"/>十部同說。佛一切語。咸有利益。無不如義。皆轉法輪。
<lb ed="X" n="0930b20"/><lb ed="R093" n="0002a05"/>非唯八道敎方名轉法輪。轉動摧伏是輪義故。佛語
<lb ed="X" n="0930b21"/><lb ed="R093" n="0002a06"/>轉動至他身中。亦摧伏他身無知惑等。故一切敎皆
<lb ed="X" n="0930b22"/><lb ed="R093" n="0002a07"/>轉法輪。如問慶喜天雨等事。爲阿難生審諦故。佛無
<lb ed="X" n="0930b23"/><lb ed="R093" n="0002a08"/>不知。尙問天雨。況未圓智而不審耶。亦除餘人增上
<lb ed="X" n="0930b24"/><lb ed="R093" n="0002a09"/>慢故。佛知尙問。況不知者。於餘未了。而不諮問。生<anchor xml:id="nkr_note_add_0930b2401" n="0930b2401"/><anchor xml:id="beg0930b2401" n="0930b2401"/>已<anchor xml:id="end0930b2401"/>
<pb ed="X" xml:id="X34.0639.0930c" n="0930c"/>
<lb ed="X" n="0930c01"/><lb ed="R093" n="0002a10"/>得想而自高耶。爲此多義。問天雨等。顯佛慈悲善巧
<lb ed="X" n="0930c02"/><lb ed="R093" n="0002a11"/>方便。問諸比丘住處安樂。令生喜心踊躍修道。彼賀
<lb ed="X" n="0930c03"/><lb ed="R093" n="0002a12"/>悲問。懃加修學。亦令未來習學此事。順世俗故。問諸
<lb ed="X" n="0930c04"/><lb ed="R093" n="0002a13"/>弟子。故此等言。非無利益。其有密語雖流世間。共<anchor xml:id="nkr_note_orig_0930013" n="0930013"/>□
<lb ed="X" n="0930c05"/><lb ed="R093" n="0002a14"/>極量罪惡文字。轉變<anchor xml:id="nkr_note_orig_0930014" n="0930014"/>受密顯淸淨義。所以者何。若愛
<lb ed="X" n="0930c06"/><lb ed="R093" n="0002a15"/>若業。若有取識。戒見二取等六處。及所引境。如其次
<lb ed="X" n="0930c07"/><lb ed="R093" n="0002a16"/>第。父母等。若能永斷。故名淸淨。廣如對法第十六釋。
<lb ed="X" n="0930c08"/><lb ed="R093" n="0002a17"/>故此等言。非不如義。由此佛說一切言敎。皆悉名爲
<lb ed="X" n="0930c09"/><lb ed="R093" n="0002a18"/>轉正法輪。生他正思及正道故。能伏能斷諸煩惱故。
<lb ed="X" n="0930c10"/><lb ed="R093" n="0002b01"/>總是初明異計也。</p><p xml:id="pX34p0930c1008" cb:place="inline">辨大乘如章。</p>
<lb ed="X" n="0930c11"/><lb ed="R093" n="0002b02"/><p xml:id="pX34p0930c1101">言宗有八者。六是小乘。後二大乘宗。</p><p xml:id="pX34p0930c1115" cb:place="inline">第一我法俱
<lb ed="X" n="0930c12"/><lb ed="R093" n="0002b03"/>有宗者。准犢子部等執。我及法體。皆執有故。問。旣我
<lb ed="X" n="0930c13"/><lb ed="R093" n="0002b04"/>法俱有。與外道何別。</p><p xml:id="pX34p0930c1309" cb:place="inline">然法執不同外道。有五種法。
<lb ed="X" n="0930c14"/><lb ed="R093" n="0002b05"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0930015" n="0930015"/>此四種是法。一是於我。言四法者。於現在法上。建立
<lb ed="X" n="0930c15"/><lb ed="R093" n="0002b06"/>過去未來三世法。名爲有法。離三世法外。別立一法。
<lb ed="X" n="0930c16"/><lb ed="R093" n="0002b07"/>名之爲我。如四法離此四種。爲無爲法之外。有不可
<lb ed="X" n="0930c17"/><lb ed="R093" n="0002b08"/>說<anchor xml:id="nkr_note_orig_0930016" n="0930016"/>可說法。名之爲我。如大乘中。於如理門。立常樂等。
<lb ed="X" n="0930c18"/><lb ed="R093" n="0002b09"/>亦名不可說。此名五法藏。大般名經。說此名五法海。</p>
<pb ed="X" xml:id="X34.0639.0931a" n="0931a"/>
<lb ed="X" n="0931a01"/><lb ed="R093" n="0002b10"/><p xml:id="pX34p0931a0101">二有法無我宗者。此是薩婆多所計。執一切無論
<lb ed="X" n="0931a02"/><lb ed="R093" n="0002b11"/>眞假俗有。其體無我者。雖有實體。無能執所執之我。
<lb ed="X" n="0931a03"/><lb ed="R093" n="0002b12"/>如軍林等。有體而<anchor xml:id="nkr_note_add_0931a0301" n="0931a0301"/><anchor xml:id="beg0931a0301" n="0931a0301"/>已<anchor xml:id="end0931a0301"/>。實無林名。</p><p xml:id="pX34p0931a0313" cb:place="inline">三法無去來宗者。
<lb ed="X" n="0931a04"/><lb ed="R093" n="0002b13"/>此部執。諸法但有現<anchor xml:id="nkr_note_orig_0931001" n="0931001"/>□。無過去未來。過去<anchor xml:id="nkr_note_add_0931a0401" n="0931a0401"/><anchor xml:id="beg0931a0401" n="0931a0401"/>已<anchor xml:id="end0931a0401"/>謝。未來
<lb ed="X" n="0931a05"/><lb ed="R093" n="0002b14"/>未至。故諸法唯有現在法。此同<anchor xml:id="nkr_note_orig_0931002" n="0931002"/>□乘。</p><p xml:id="pX34p0931a0515" cb:place="inline">四現通假實
<lb ed="X" n="0931a06"/><lb ed="R093" n="0002b15"/>宗者。此部執。現在諸法。通假通實。如諸法在蘊門中。
<lb ed="X" n="0931a07"/><lb ed="R093" n="0002b16"/>卽是於假。何故。以積聚義故。所以積假。何以積實。十
<lb ed="X" n="0931a08"/><lb ed="R093" n="0002b17"/>二處十八界等。法體是有。各持自性。非積聚故。如眞
<lb ed="X" n="0931a09"/><lb ed="R093" n="0002b18"/>實卽法界法處所攝。五蘊門中不能攝故。卽知蘊假
<lb ed="X" n="0931a10"/><lb ed="R093" n="0003a01"/>界實。問。數論勝論二種外道。離蘊執我。此部亦言。離
<lb ed="X" n="0931a11"/><lb ed="R093" n="0003a02"/>爲無爲法。別<anchor xml:id="nkr_note_orig_0931003" n="0931003"/>在於我。名不可說。與彼外道執我。有何
<lb ed="X" n="0931a12"/><lb ed="R093" n="0003a03"/>殊別。</p><p xml:id="pX34p0931a1203" cb:place="inline">解云。外道計執於我離蘊。是於妄我。此部計
<lb ed="X" n="0931a13"/><lb ed="R093" n="0003a04"/>執於我。與彼蘊計。不一不異。亦同大乘說眞如爲諸
<lb ed="X" n="0931a14"/><lb ed="R093" n="0003a05"/>法自性。不一不異。故此於初宗中說。</p><p xml:id="pX34p0931a1415" cb:place="inline">七勝義皆空
<lb ed="X" n="0931a15"/><lb ed="R093" n="0003a06"/>宗。於一切計不<anchor xml:id="nkr_note_orig_0931004" n="0931004"/>存也。</p><p xml:id="pX34p0931a1509" cb:place="inline">問。此勝<anchor xml:id="nkr_note_orig_0931005" n="0931005"/>若體。殊龍樹等宗。何
<lb ed="X" n="0931a16"/><lb ed="R093" n="0003a07"/>以得知。不立法體。彼經自云。無法可說。是名說法。又
<lb ed="X" n="0931a17"/><lb ed="R093" n="0003a08"/>云。無有少法得菩提。中論偈云。若有所得<anchor xml:id="nkr_note_orig_0931006" n="0931006"/>定。應當有
<lb ed="X" n="0931a18"/><lb ed="R093" n="0003a09"/>所空。所空不可得。何況說於空。</p><p xml:id="pX34p0931a1813" cb:place="inline">又云。果爲從緣生。
<lb ed="X" n="0931a19"/><lb ed="R093" n="0003a10"/>爲從非緣生。是緣爲有果。是緣爲無果。果<anchor xml:id="nkr_note_orig_0931007" n="0931007"/>旣於緣中。
<lb ed="X" n="0931a20"/><lb ed="R093" n="0003a11"/>有無俱不可。先無<anchor xml:id="nkr_note_orig_0931008" n="0931008"/>義誰緣。先有何用緣。故此論經。一
<lb ed="X" n="0931a21"/><lb ed="R093" n="0003a12"/>法不<anchor xml:id="nkr_note_orig_0931009" n="0931009"/>立<note place="inline">云云</note>。</p><p xml:id="pX34p0931a2106" cb:place="inline">問。准花嚴經。如來<anchor xml:id="nkr_note_orig_0931010" n="0931010"/>以一語言中。演說
<lb ed="X" n="0931a22"/><lb ed="R093" n="0003a13"/>無邊契經海。維摩云。佛以一音演說法。衆生隨類各
<lb ed="X" n="0931a23"/><lb ed="R093" n="0003a14"/>得解。何故<anchor xml:id="nkr_note_orig_0931011" n="0931011"/>□來諸宗。並多不同。</p><p xml:id="pX34p0931a2313" cb:place="inline">解云。若攝敎歸理。
<lb ed="X" n="0931a24"/><lb ed="R093" n="0003a15"/>但一味宗。將敎就機。隨解各別。故諸宗起。道理不違。</p>
<pb ed="X" xml:id="X34.0639.0931b" n="0931b"/>
<lb ed="X" n="0931b01"/><lb ed="R093" n="0003a16"/><p xml:id="pX34p0931b0101">又上來所說大小諸宗。文句浩澣。未知此經何宗所
<lb ed="X" n="0931b02"/><lb ed="R093" n="0003a17"/>收。總束爲四句。一內道外道宗。內卽三乘佛敎。外卽
<lb ed="X" n="0931b03"/><lb ed="R093" n="0003a18"/>九十六種外道。二大乘小乘宗。三中道邊道宗。四空
<lb ed="X" n="0931b04"/><lb ed="R093" n="0003b01"/>敎有敎宗。此經中道宗攝。亦是大乘宗收。又有三宗。
<lb ed="X" n="0931b05"/><lb ed="R093" n="0003b02"/>一有法有我宗。此是外道有法我執。二有法無我宗。
<lb ed="X" n="0931b06"/><lb ed="R093" n="0003b03"/>此是諸小乘人。斷人執故。三無法無我。此是大乘。證
<lb ed="X" n="0931b07"/><lb ed="R093" n="0003b04"/>二空<anchor xml:id="nkr_note_orig_0931012" n="0931012"/>法故。此經卽是第三宗所攝。</p><p xml:id="pX34p0931b0714" cb:place="inline">又有三宗。一病
<lb ed="X" n="0931b08"/><lb ed="R093" n="0003b05"/>別宗<note place="inline">亦名賢宗</note>。卽隨衆生根機而說。如對多貪衆生
<lb ed="X" n="0931b09"/><lb ed="R093" n="0003b06"/>說不淨觀。多癡衆生敎界分別觀。多嗔者敎慈悲觀。</p>
<lb ed="X" n="0931b10"/><lb ed="R093" n="0003b07"/><p xml:id="pX34p0931b1001">二時分時宗。如爲不定性人。初四諦法輪。阿含經
<lb ed="X" n="0931b11"/><lb ed="R093" n="0003b08"/>等。卽有敎時。第二爲說般若等。卽空敎時。第三說法
<lb ed="X" n="0931b12"/><lb ed="R093" n="0003b09"/>花涅槃等。名中道時。此法花經。卽第三中道時也。</p>
<lb ed="X" n="0931b13"/><lb ed="R093" n="0003b10"/><p xml:id="pX34p0931b1301">三部別宗者。卽如維摩等經。一向說不思議。般若部
<lb ed="X" n="0931b14"/><lb ed="R093" n="0003b11"/>中。以無相爲宗。涅槃經中。以佛性爲宗。此經之中。唯
<lb ed="X" n="0931b15"/><lb ed="R093" n="0003b12"/>一乘道理。卽以此爲宗。故下云。今此經中。唯說一乘
<lb ed="X" n="0931b16"/><lb ed="R093" n="0003b13"/>故。諸經各各明其一宗。故名部別宗。</p><p xml:id="pX34p0931b1615" cb:place="inline">又有三宗。卽
<lb ed="X" n="0931b17"/><lb ed="R093" n="0003b14"/>三法印。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0931013" n="0931013"/>一有爲法印。卽初<anchor xml:id="nkr_note_orig_0931014" n="0931014"/>□有宗。二無爲法印。卽說
<lb ed="X" n="0931b18"/><lb ed="R093" n="0003b15"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0931015" n="0931015"/>醫宗。三二法通修印。卽說中道宗。此經卽是二法通
<lb ed="X" n="0931b19"/><lb ed="R093" n="0003b16"/>修中道宗也。亦可唯有一宗。卽章引花嚴經等文是。</p>
<lb ed="X" n="0931b20"/><lb ed="R093" n="0003b17"/><p xml:id="pX34p0931b2001">如末尼天皷無思成<anchor xml:id="nkr_note_orig_0931016" n="0931016"/>自成事者。如意之珠。無心出物。
<lb ed="X" n="0931b21"/><lb ed="R093" n="0003b18"/>衆生業命感者。喚取珠<anchor xml:id="nkr_note_orig_0931017" n="0931017"/>實。自然而出。然其所<anchor xml:id="nkr_note_orig_0931018" n="0931018"/>言皆出
<lb ed="X" n="0931b22"/><lb ed="R093" n="0004a01"/>人心。珠性如故。更無分別。天皷者。帝釋感此天皷。若
<lb ed="X" n="0931b23"/><lb ed="R093" n="0004a02"/>放逸令不放逸。不放逸者令進修故。修羅軍<anchor xml:id="nkr_note_orig_0931019" n="0931019"/>至。若來。
<lb ed="X" n="0931b24"/><lb ed="R093" n="0004a03"/>卽言怨來。軍馬。若去。卽言怨散。故知法之本質。如皷
<pb ed="X" xml:id="X34.0639.0931c" n="0931c"/>
<lb ed="X" n="0931c01"/><lb ed="R093" n="0004a04"/>如珠。無心分別。隨衆生機利鈍淺深大小。各得利益。
<lb ed="X" n="0931c02"/><lb ed="R093" n="0004a05"/>故云無思成於自事。</p>
<lb ed="X" n="0931c03"/><lb ed="R093" n="0004a06"/><p xml:id="pX34p0931c0301">問。經宗如此。未知此天親法花論。何宗所收。</p><p xml:id="pX34p0931c0318" cb:place="inline">准經
<lb ed="X" n="0931c04"/><lb ed="R093" n="0004a07"/>釋宗。隨經所攝。然論復有四種。一釋文論。如十地佛
<lb ed="X" n="0931c05"/><lb ed="R093" n="0004a08"/>地。及智度<anchor xml:id="nkr_note_orig_0931020" n="0931020"/>等中論。各釋其本文。從頭至尾。如疏無異。
<lb ed="X" n="0931c06"/><lb ed="R093" n="0004a09"/>十地論釋十地經。佛地論釋佛地經。智論釋大品經。</p>
<lb ed="X" n="0931c07"/><lb ed="R093" n="0004a10"/><p xml:id="pX34p0931c0701">二集義論。如瑜伽唯識對法論等。集諸經法<anchor xml:id="nkr_note_orig_0931021" n="0931021"/>一名
<lb ed="X" n="0931c08"/><lb ed="R093" n="0004a11"/>數。決擇義理。不但一經。</p><p xml:id="pX34p0931c0810" cb:place="inline">三遣執論。卽中百十二門
<lb ed="X" n="0931c09"/><lb ed="R093" n="0004a12"/>等。破彼有執。不存法體故。</p><p xml:id="pX34p0931c0911" cb:place="inline">四釋宗論。如無著天親。
<lb ed="X" n="0931c10"/><lb ed="R093" n="0004a13"/>造金剛般若法花論等。但釋經之要文。不廣陳其法
<lb ed="X" n="0931c11"/><lb ed="R093" n="0004a14"/>相。亦不次第釋經本文。但就要節出經宗旨。不同中
<lb ed="X" n="0931c12"/><lb ed="R093" n="0004a15"/>論等破相釋文。論其法相。此法花經。旣以一乘爲宗。
<lb ed="X" n="0931c13"/><lb ed="R093" n="0004a16"/>論亦隨經一乘宗也。</p>
<lb ed="X" n="0931c14"/><lb ed="R093" n="0004a17"/><p xml:id="pX34p0931c1401">宗旨者。宗歸一實之體。旨破二乘之權。</p><p xml:id="pX34p0931c1416" cb:place="inline">半滿二敎
<lb ed="X" n="0931c15"/><lb ed="R093" n="0004a18"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0931022" n="0931022"/>宗所收者。若准正宗。是滿敎宗所收。流通分中。有獲
<lb ed="X" n="0931c16"/><lb ed="R093" n="0004b01"/>小乘預流果者。亦是半敎所攝。唯是漸敎。還是大漸
<lb ed="X" n="0931c17"/><lb ed="R093" n="0004b02"/>滿敎所收。畢竟合歸大乘敎故。</p><p xml:id="pX34p0931c1713" cb:place="inline">生法二空者。生空
<lb ed="X" n="0931c18"/><lb ed="R093" n="0004b03"/>理智。卽羊<anchor xml:id="nkr_note_orig_0931023" n="0931023"/>麤化城。二空理智。牛車<anchor xml:id="nkr_note_orig_0931024" n="0931024"/>實所。此經通二空
<pb ed="X" xml:id="X34.0639.0932a" n="0932a"/>
<lb ed="X" n="0932a01"/><lb ed="R093" n="0004b04"/>所攝。</p><p xml:id="pX34p0932a0103" cb:place="inline">世俗勝義者。世俗爲說喩。勝義正說一乘也。</p>
<lb ed="X" n="0932a02"/><lb ed="R093" n="0004b05"/><p xml:id="pX34p0932a0201">有作無作者。有作四聖諦法。無作四聖諦法。此經
<lb ed="X" n="0932a03"/><lb ed="R093" n="0004b06"/>總貫兩門。</p>
<lb ed="X" n="0932a04"/><lb ed="R093" n="0004b07"/><p xml:id="pX34p0932a0401">疏云。雖知通旨<anchor xml:id="nkr_note_orig_0932001" n="0932001"/>下者。謂雖通取經文分爲頓漸。若論
<lb ed="X" n="0932a05"/><lb ed="R093" n="0004b08"/>經意。唯以一乘頓敎爲宗。可知。</p>
<lb ed="X" n="0932a06"/><lb ed="R093" n="0004b09"/><p xml:id="pX34p0932a0601"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0932002" n="0932002"/>解經品得名門中。分爲二義。一解經之總名。二釋品
<lb ed="X" n="0932a07"/><lb ed="R093" n="0004b10"/>之別號。卽疏列品名<anchor xml:id="nkr_note_orig_0932003" n="0932003"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0932003" n="0932003"/>也後文是也。就總名中。復分爲
<lb ed="X" n="0932a08"/><lb ed="R093" n="0004b11"/>三。一釋立名之所由。二出妙法之體性。疏云然此經
<lb ed="X" n="0932a09"/><lb ed="R093" n="0004b12"/>中鶖子三請等文是。三六釋訓名。疏云卽是妙是蓮
<lb ed="X" n="0932a10"/><lb ed="R093" n="0004b13"/>之花下文是。今初釋名之所由者。梵言薩達摩奔荼
<lb ed="X" n="0932a11"/><lb ed="R093" n="0004b14"/>利迦素呾覧。尼<g ref="#CB02244">沷</g>陀般利<g ref="#CB02244">沷</g>多。達摩法也。字是會意
<lb ed="X" n="0932a12"/><lb ed="R093" n="0004b15"/>之字。則名爲法。能去塵故。稱爲法也。薩者妙義。晉朝
<lb ed="X" n="0932a13"/><lb ed="R093" n="0004b16"/><name role="" type="person">竺法護</name>三藏。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0932004" n="0932004"/>釋爲正法花者。義雖不失。理稍不切。將
<lb ed="X" n="0932a14"/><lb ed="R093" n="0004b17"/>正比妙。不如於妙。彼人意云。昔二乘之敎。是權方便。
<lb ed="X" n="0932a15"/><lb ed="R093" n="0004b18"/>名之爲邪。今說一乘。方名眞實。故言爲正。</p>
<lb ed="X" n="0932a16"/><lb ed="R093" n="0005a01"/><p xml:id="pX34p0932a1601">又問。昔日二乘敎理行果。亦是無漏出世之因。那得
<lb ed="X" n="0932a17"/><lb ed="R093" n="0005a02"/>是邪。答。若以二乘望彼外道。亦名爲正。若望一乘。二
<lb ed="X" n="0932a18"/><lb ed="R093" n="0005a03"/>乘還是於邪。今言邪者。非是邪見之邪。但非究竟。故
<lb ed="X" n="0932a19"/><lb ed="R093" n="0005a04"/>名爲邪。如般若經觀三十二相中。若以色見我。乃至
<lb ed="X" n="0932a20"/><lb ed="R093" n="0005a05"/>不能見如來。唯以法身爲正。觀彼化身爲邪。若望凡
<lb ed="X" n="0932a21"/><lb ed="R093" n="0005a06"/>夫。卽正身也。此中言正法者。義亦同此。正者眞也。正
<lb ed="X" n="0932a22"/><lb ed="R093" n="0005a07"/>眞之法。望彼二乘。二乘之法假而非眞。故稱正法也。
<lb ed="X" n="0932a23"/><lb ed="R093" n="0005a08"/>若秦主姚興時。羅什三藏。翻爲妙者。昔日二乘權敎
<lb ed="X" n="0932a24"/><lb ed="R093" n="0005a09"/>是麤。今說一乘實。爲對昔麤。故翻爲妙。若言正法者。
<pb ed="X" xml:id="X34.0639.0932b" n="0932b"/>
<lb ed="X" n="0932b01"/><lb ed="R093" n="0005a10"/>二乘佛法。皆名正法。此語稍寬。不同於妙。今言妙法
<lb ed="X" n="0932b02"/><lb ed="R093" n="0005a11"/>攝於正。何以得知。下經文中無正文故。若云妙法。含
<lb ed="X" n="0932b03"/><lb ed="R093" n="0005a12"/>衆義故。所謂微妙殊妙。勝妙美妙。深妙巧妙。言妙要
<lb ed="X" n="0932b04"/><lb ed="R093" n="0005a13"/>妙。故下經文。佛坐道場所得妙法。又云。本從無數佛。
<lb ed="X" n="0932b05"/><lb ed="R093" n="0005a14"/>具足行諸道。甚深微妙法。又云。此法妙難思。又云。如
<lb ed="X" n="0932b06"/><lb ed="R093" n="0005a15"/>是妙法。諸佛如來時乃說之。又我所得智慧。微妙最
<lb ed="X" n="0932b07"/><lb ed="R093" n="0005a16"/>第一。又舍利讚佛所說法。稱讚所行道。智慧甚微妙
<lb ed="X" n="0932b08"/><lb ed="R093" n="0005a17"/>等。若正法花。舍利讚中。應言甚深微正。非直語非便
<lb ed="X" n="0932b09"/><lb ed="R093" n="0005a18"/>穩。義亦非切。今言妙者。猶如巧人。如世工匠能<g ref="#CB16487">𥁞</g>書
<lb ed="X" n="0932b10"/><lb ed="R093" n="0005b01"/>等。諸人解<g ref="#CB16487">𥁞</g>。猶如於正。若言巧手。猶如於妙<anchor xml:id="nkr_note_orig_0932005" n="0932005"/>手。解中
<lb ed="X" n="0932b11"/><lb ed="R093" n="0005b02"/>有巧。巧通於解。正中有<anchor xml:id="nkr_note_orig_0932006" n="0932006"/>妙。通於正。由此妙法之言。唯
<lb ed="X" n="0932b12"/><lb ed="R093" n="0005b03"/>歸大乘眞正之法。故言妙法。</p>
<lb ed="X" n="0932b13"/><lb ed="R093" n="0005b04"/><p xml:id="pX34p0932b1301">問。諸佛<anchor xml:id="nkr_note_orig_0932007" n="0932007"/>生意。歸一乘眞理。其證眞理。必無分別之智。
<lb ed="X" n="0932b14"/><lb ed="R093" n="0005b05"/>理智皆然。是一乘究竟之法。故下經文。如三世諸佛。
<lb ed="X" n="0932b15"/><lb ed="R093" n="0005b06"/>說法之儀式。我今亦如是。說無分別法。今者世尊何
<lb ed="X" n="0932b16"/><lb ed="R093" n="0005b07"/>須廣立題目。答。諸佛說法。化生破病。有其二種。一卽
<lb ed="X" n="0932b17"/><lb ed="R093" n="0005b08"/>違破。二順破。違破者。如說無常苦空無我不淨。破衆
<lb ed="X" n="0932b18"/><lb ed="R093" n="0005b09"/>生執世俗五蘊。爲常樂我淨等。此違邪敎。不妨正敎
<lb ed="X" n="0932b19"/><lb ed="R093" n="0005b10"/>也。順破者。亦如世間以聲止聲。如衆人閙。出一聲語
<lb ed="X" n="0932b20"/><lb ed="R093" n="0005b11"/>令莫語。此卽以聲止聲。今立經題目。卽以此正<anchor xml:id="nkr_note_orig_0932008" n="0932008"/>彼邪
<lb ed="X" n="0932b21"/><lb ed="R093" n="0005b12"/>言。亦以言止言。又以衆生貪欲五蘊五塵境界故。所
<lb ed="X" n="0932b22"/><lb ed="R093" n="0005b13"/>以如來立敎化之。令彼衆生貪欲無上正眞佛果。如
<lb ed="X" n="0932b23"/><lb ed="R093" n="0005b14"/>對法論云。爲貪淨土者。稱讚<anchor xml:id="nkr_note_orig_0932009" n="0932009"/>淨富貴果報。究竟而言。
<lb ed="X" n="0932b24"/><lb ed="R093" n="0005b15"/>證無分別。得意忘言。得魚忘<anchor xml:id="nkr_note_orig_0932010" n="0932010"/>詮。得兔忘蹄。方合中道。
<pb ed="X" xml:id="X34.0639.0932c" n="0932c"/>
<lb ed="X" n="0932c01"/><lb ed="R093" n="0005b16"/>故知取魚兔。必藉筌蹄。求妙旨須於敎法。若無能詮
<lb ed="X" n="0932c02"/><lb ed="R093" n="0005b17"/>之敎。理義無由得現。由此大乘經中。受持一四句偈。
<lb ed="X" n="0932c03"/><lb ed="R093" n="0005b18"/>勝過財命布施。是故經初須立題目。今言妙法蓮花
<lb ed="X" n="0932c04"/><lb ed="R093" n="0006a01"/>經者。若准具足翻之。應言妙法白蓮花經。准梵本合
<lb ed="X" n="0932c05"/><lb ed="R093" n="0006a02"/>置白字。</p><p xml:id="pX34p0932c0504" cb:place="inline">今言。此未必然。西方喚白蓮花。直云奔荼
<lb ed="X" n="0932c06"/><lb ed="R093" n="0006a03"/>利迦。無勞更須白字。所以此經取白花爲喩者。白花
<lb ed="X" n="0932c07"/><lb ed="R093" n="0006a04"/>是衆色之本。靑黃紫綠色等。皆依白上而染。表此一
<lb ed="X" n="0932c08"/><lb ed="R093" n="0006a05"/>乘之法。是衆乘之根本。皆由一乘故生。初根本敎。旣
<lb ed="X" n="0932c09"/><lb ed="R093" n="0006a06"/>是一乘白淨。<anchor xml:id="nkr_note_add_0932c0901" n="0932c0901"/><anchor xml:id="beg0932c0901" n="0932c0901"/>已<anchor xml:id="end0932c0901"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0932011" n="0932011"/>便隨機說法。卽有三乘五乘。猶如白
<lb ed="X" n="0932c10"/><lb ed="R093" n="0006a07"/>物染爲諸色也。亦如世間孾孩之時。唯著白色。及其
<lb ed="X" n="0932c11"/><lb ed="R093" n="0006a08"/>長大。綺餝廣羅。及其年老。還須白色。如此之事。世皆
<lb ed="X" n="0932c12"/><lb ed="R093" n="0006a09"/>共知。故此經中以白爲喩。又如世人種種浮言。未申
<lb ed="X" n="0932c13"/><lb ed="R093" n="0006a10"/>實理。彼言歸實。還云某甲素心而言。此事如此。其素
<lb ed="X" n="0932c14"/><lb ed="R093" n="0006a11"/>心者。亦實語之根本也。今以白爲喩。亦是衆法之根
<lb ed="X" n="0932c15"/><lb ed="R093" n="0006a12"/>本。不但取白蓮花以喩斯敎。上下經文。則此七白。表
<lb ed="X" n="0932c16"/><lb ed="R093" n="0006a13"/>一乘爲衆乘之本。所謂白蓮花。二白毫相光。三駕以
<lb ed="X" n="0932c17"/><lb ed="R093" n="0006a14"/>白牛。四覆以白<g ref="#CB00626">㲲</g>。五手執白拂。六妙音菩薩乘白蓮
<lb ed="X" n="0932c18"/><lb ed="R093" n="0006a15"/>花。白銀爲葉。七普賢菩薩乘白象。勸發持經。此七白
<lb ed="X" n="0932c19"/><lb ed="R093" n="0006a16"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0932012" n="0932012"/>蓮。皆喩一乘。</p><p xml:id="pX34p0932c1906" cb:place="inline">西域傳云。佛之常相。旣紫磨金色。靈
<lb ed="X" n="0932c20"/><lb ed="R093" n="0006a17"/>山說法花經。變爲白銀之色。有所以矣。</p>
<lb ed="X" n="0932c21"/><lb ed="R093" n="0006a18"/><p xml:id="pX34p0932c2101">素呾覧者。舊修多羅。敵對相翻。應爲線也。何以知之。
<lb ed="X" n="0932c22"/><lb ed="R093" n="0006b01"/>故攝論第一。徵其敎體。緝綴貫穿以爲其性。故知是
<lb ed="X" n="0932c23"/><lb ed="R093" n="0006b02"/>線。雜心論云。經有五義。一曰<anchor xml:id="nkr_note_orig_0932013" n="0932013"/>歸泉。二稱繩墨。三出生。
<lb ed="X" n="0932c24"/><lb ed="R093" n="0006b03"/>四顯示。五結鬘。如線貫花。可爲鬘也。准此論解。亦有
<pb ed="X" xml:id="X34.0639.0933a" n="0933a"/>
<lb ed="X" n="0933a01"/><lb ed="R093" n="0006b04"/>線義。翻譯之家。隨方生善。故翻爲經。與彼線義不乖
<lb ed="X" n="0933a02"/><lb ed="R093" n="0006b05"/>背。爲此漢部先有九經五經。論君臣之道。父子之禮
<lb ed="X" n="0933a03"/><lb ed="R093" n="0006b06"/>等。故類此經。以線爲經。經者經緯。如世綾綺。竪者爲
<lb ed="X" n="0933a04"/><lb ed="R093" n="0006b07"/>經。橫者爲緯。經緯如法。乃成<anchor xml:id="nkr_note_orig_0933001" n="0933001"/>疋丈。可任受用。今以三
<lb ed="X" n="0933a05"/><lb ed="R093" n="0006b08"/>乘聖敎。以立爲經。衆生心識智慧聽聞。次第編比。猶
<lb ed="X" n="0933a06"/><lb ed="R093" n="0006b09"/>如於緯。經緯具足。乃證道圓。智理分明。方任受用也。</p>
<lb ed="X" n="0933a07"/><lb ed="R093" n="0006b10"/><p xml:id="pX34p0933a0701"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0933002" n="0933002"/>俱釋。經者常也法也。法謂君臣父子之道。常謂百
<lb ed="X" n="0933a08"/><lb ed="R093" n="0006b11"/>王不易。今此聖敎之中。廣說三寶境界四諦因緣三
<lb ed="X" n="0933a09"/><lb ed="R093" n="0006b12"/>乘之理。義同彼義。三世諸佛所說之法。皆無乖捔。同
<lb ed="X" n="0933a10"/><lb ed="R093" n="0006b13"/>彼常義。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0933003" n="0933003"/>莊子亦云。述而不作。信而好古。竊比於我老
<lb ed="X" n="0933a11"/><lb ed="R093" n="0006b14"/>彭。卽說常行<anchor xml:id="nkr_note_orig_0933004" n="0933004"/>道之也。</p><p xml:id="pX34p0933a1109" cb:place="inline">今翻爲經者。卽准雜心五義。
<lb ed="X" n="0933a12"/><lb ed="R093" n="0006b15"/>涌泉注而無竭故。此義可以目常稱。繩墨卽楷定邪
<lb ed="X" n="0933a13"/><lb ed="R093" n="0006b16"/>故。茲理正當其法。准此論解。亦有經義。翻以爲經。義
<lb ed="X" n="0933a14"/><lb ed="R093" n="0006b17"/>無乖背<note place="inline">云云</note>。</p>
<lb ed="X" n="0933a15"/><lb ed="R093" n="0006b18"/><p xml:id="pX34p0933a1501">尼陀那者。此云序。卽由序也。鉢利<g ref="#CB02494">䟦</g>多。此譯爲品。是
<lb ed="X" n="0933a16"/><lb ed="R093" n="0007a01"/>轉次義。故爲品也。如世俗中。立於篇章也。此言品者。
<lb ed="X" n="0933a17"/><lb ed="R093" n="0007a02"/>是轉次義類義。如世兄弟尊卑雖殊。轉次類故。分別
<lb ed="X" n="0933a18"/><lb ed="R093" n="0007a03"/>爲行伍。縱有姉妹父母子雖同。男女不品。故別行伍。
<lb ed="X" n="0933a19"/><lb ed="R093" n="0007a04"/>品云義。理義於此。故稱品也。</p>
<lb ed="X" n="0933a20"/><lb ed="R093" n="0007a05"/><p xml:id="pX34p0933a2001">問。諸經題目。或存梵言。何故此經獨翻爲漢。如陀羅
<lb ed="X" n="0933a21"/><lb ed="R093" n="0007a06"/>尼經。具留梵語。金剛般若經。半存梵語。半置漢言。金
<lb ed="X" n="0933a22"/><lb ed="R093" n="0007a07"/>剛卽是漢音。般若列梵。何故此經題目。總翻爲漢言。</p>
<lb ed="X" n="0933a23"/><lb ed="R093" n="0007a08"/><p xml:id="pX34p0933a2301">解云。翻譯之家。看文義勢。隨方生善。事理不乖。語
<lb ed="X" n="0933a24"/><lb ed="R093" n="0007a09"/>兼穩便。或存梵言。或存漢語。此亦無定。如稱佛陀。佛
<pb ed="X" xml:id="X34.0639.0933b" n="0933b"/>
<lb ed="X" n="0933b01"/><lb ed="R093" n="0007a10"/>尊言爲搮首。唯存梵音。不翻爲漢語者。意存生善。隨
<lb ed="X" n="0933b02"/><lb ed="R093" n="0007a11"/>衆生機。諸經題目。定亦如此。</p>
<lb ed="X" n="0933b03"/><lb ed="R093" n="0007a12"/><p xml:id="pX34p0933b0301">問。何故不取餘花爲喩。唯取白蓮花。</p><p xml:id="pX34p0933b0315" cb:place="inline">答。有五義勝
<lb ed="X" n="0933b04"/><lb ed="R093" n="0007a13"/>故。所以偏取。一不離水義。蓮花本在淤泥。不爲淤泥
<lb ed="X" n="0933b05"/><lb ed="R093" n="0007a14"/>之所染臰。表菩薩雖處生死淤泥。不被生死熏染。二
<lb ed="X" n="0933b06"/><lb ed="R093" n="0007a15"/>不被濕義。蓮花雖在水中。不爲水之所濕。表菩薩雖
<lb ed="X" n="0933b07"/><lb ed="R093" n="0007a16"/>在生死。及與二乘濁水。不爲凡夫二乘濁水所濕。三
<lb ed="X" n="0933b08"/><lb ed="R093" n="0007a17"/>日出卽開。日沒卽合。表衆生根熟。世尊出世爲說此
<lb ed="X" n="0933b09"/><lb ed="R093" n="0007a18"/>經。衆生不熟。卽不爲說。故下經云。我寧不說法。疾入
<lb ed="X" n="0933b10"/><lb ed="R093" n="0007b01"/>涅槃。四諸佛菩薩所乘。梵網經云。我今盧舍那等。乃
<lb ed="X" n="0933b11"/><lb ed="R093" n="0007b02"/>至周匝千花上。復現千釋迦。五不著狂花義。蓮若著
<lb ed="X" n="0933b12"/><lb ed="R093" n="0007b03"/>花。必須結子。表衆生未聞此經。不得成佛。若聞。定得
<lb ed="X" n="0933b13"/><lb ed="R093" n="0007b04"/>成佛。故下經云。若衆生於此經中。生一念隨喜心者。
<lb ed="X" n="0933b14"/><lb ed="R093" n="0007b05"/>我皆與授菩提記等。餘花無此德。所以不取爲喩。故
<lb ed="X" n="0933b15"/><lb ed="R093" n="0007b06"/>大集經。有法蓮花。慈悲爲莖等。故知諸經皆取爲喩。</p>
<lb ed="X" n="0933b16"/><lb ed="R093" n="0007b07"/><p xml:id="pX34p0933b1601">問。此一乘妙法。旣是出世之深理。何故取世間蓮花。
<lb ed="X" n="0933b17"/><lb ed="R093" n="0007b08"/>爲喩此法。</p><p xml:id="pX34p0933b1705" cb:place="inline">解。其蓮花非是希奇。亦非貴寶。但爲出
<lb ed="X" n="0933b18"/><lb ed="R093" n="0007b09"/>水開敷等義。用爲殊勝。同彼妙之功能。故取爲喩。且
<lb ed="X" n="0933b19"/><lb ed="R093" n="0007b10"/>如蓮花喩有五義。同一乘法。一生在淤泥濁水之中。
<lb ed="X" n="0933b20"/><lb ed="R093" n="0007b11"/>不離濁水有此花。喩大乘性人。大悲普等。常度衆生。
<lb ed="X" n="0933b21"/><lb ed="R093" n="0007b12"/>恒在生死。不離生死淤埿。二亦化二乘離其濁水。二
<lb ed="X" n="0933b22"/><lb ed="R093" n="0007b13"/>乘著於水。喩彼一乘智慧圓滿。雖處世間。不被生死
<lb ed="X" n="0933b23"/><lb ed="R093" n="0007b14"/>之所染。故維摩經云。不著世間如蓮花。常善入於空
<lb ed="X" n="0933b24"/><lb ed="R093" n="0007b15"/>寂行。不著水。此之二義。異凡夫不著水。異二乘不著
<pb ed="X" xml:id="X34.0639.0933c" n="0933c"/>
<lb ed="X" n="0933c01"/><lb ed="R093" n="0007b16"/>生死。卽是住涅槃也。三諸佛菩薩化身。皆坐此花。爲
<lb ed="X" n="0933c02"/><lb ed="R093" n="0007b17"/>有所表。不染世間。如花不濕。故涅槃經云。處世界如
<lb ed="X" n="0933c03"/><lb ed="R093" n="0007b18"/>蓮花不著水等。又法花論。令諸聲聞。得入如來大衆
<lb ed="X" n="0933c04"/><lb ed="R093" n="0008a01"/>中坐。聞說無上甚深境界。如諸菩薩坐蓮花上。四此
<lb ed="X" n="0933c05"/><lb ed="R093" n="0008a02"/>花開合隨日舒卷。日出便開。日沒便合。喩斯妙法。衆
<lb ed="X" n="0933c06"/><lb ed="R093" n="0008a03"/>生智慧日光若舒。此法乃開。若智慧隱而不發心。此
<lb ed="X" n="0933c07"/><lb ed="R093" n="0008a04"/>法不說。五一切諸花皆有狂花。開花雖衆。結實有稀。
<lb ed="X" n="0933c08"/><lb ed="R093" n="0008a05"/>此之蓮花。若無不生。若有必皆結實。定無狂花。不同
<lb ed="X" n="0933c09"/><lb ed="R093" n="0008a06"/>餘花。喩一切衆生。不聞此經。莫知成佛。聞此經乃至
<lb ed="X" n="0933c10"/><lb ed="R093" n="0008a07"/>一念。必證菩提。定無差<anchor xml:id="nkr_note_orig_0933005" n="0933005"/>故舛經云。聞我所說成佛無
<lb ed="X" n="0933c11"/><lb ed="R093" n="0008a08"/>疑等。又法師品中。四衆八部三乘之人。若佛在世。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0933006" n="0933006"/>縱
<lb ed="X" n="0933c12"/><lb ed="R093" n="0008a09"/>滅度後。聞經隨喜乃至一念。我皆與記當得菩提。喩
<lb ed="X" n="0933c13"/><lb ed="R093" n="0008a10"/>由五義。故取此花。以況妙法<note place="inline">云云</note>。</p>
<lb ed="X" n="0933c14"/><lb ed="R093" n="0008a11"/><p xml:id="pX34p0933c1401">言出妙法體者。題初旣云妙法。未知經中以何爲其
<lb ed="X" n="0933c15"/><lb ed="R093" n="0008a12"/>妙法體性。然名義互爲客。必須相稱呼。卽表義理相
<lb ed="X" n="0933c16"/><lb ed="R093" n="0008a13"/>當。卽須名有目義之自性。義有當名之實。故性出其
<lb ed="X" n="0933c17"/><lb ed="R093" n="0008a14"/>體性。釋此經題。疏云因果理智以爲體者。有因果理。
<lb ed="X" n="0933c18"/><lb ed="R093" n="0008a15"/>且因理智者。初地<anchor xml:id="nkr_note_add_0933c1801" n="0933c1801"/><anchor xml:id="beg0933c1801" n="0933c1801"/>已<anchor xml:id="end0933c1801"/>去。二空理智。故論云。令證不退
<lb ed="X" n="0933c19"/><lb ed="R093" n="0008a16"/>地。配屬初地。證不退地故。修於種智。觀於眞理。爲因
<lb ed="X" n="0933c20"/><lb ed="R093" n="0008a17"/>妙法。果理智者。菩<anchor xml:id="nkr_note_orig_0933007" n="0933007"/>提法報二身。菩提報身是果智。涅
<lb ed="X" n="0933c21"/><lb ed="R093" n="0008a18"/>槃法身是果理。何以得知因果理智爲妙法體。下文
<lb ed="X" n="0933c22"/><lb ed="R093" n="0008b01"/>云。大事因緣故出現於世。一大事者。卽開示悟入佛
<lb ed="X" n="0933c23"/><lb ed="R093" n="0008b02"/>之知見。知見性爲理。知見相爲智。性相合說。故下經
<lb ed="X" n="0933c24"/><lb ed="R093" n="0008b03"/>文。總稱知見<note place="inline">云云</note>。</p>
<pb ed="X" xml:id="X34.0639.0934a" n="0934a"/>
<lb ed="X" n="0934a01"/><lb ed="R093" n="0008b04"/><p xml:id="pX34p0934a0101">疏云。是此二因者。謂入佛知見。是菩提涅槃之因。二
<lb ed="X" n="0934a02"/><lb ed="R093" n="0008b05"/>者。卽菩提涅槃也。</p><p xml:id="pX34p0934a0208" cb:place="inline">問。開等三。經文及論。皆具有三。
<lb ed="X" n="0934a03"/><lb ed="R093" n="0008b06"/>何故疏中。唯言二因。解云。開卽總標法報二身。示卽
<lb ed="X" n="0934a04"/><lb ed="R093" n="0008b07"/>別示法身。悟卽令悟報身。標經有三。總別而言。唯只
<lb ed="X" n="0934a05"/><lb ed="R093" n="0008b08"/>二果。入因中修智果滿。是菩提。因中修理觀果滿。是
<lb ed="X" n="0934a06"/><lb ed="R093" n="0008b09"/>涅槃。故言是此二因。不但初周法說之中。偏明因果
<lb ed="X" n="0934a07"/><lb ed="R093" n="0008b10"/>理智爲妙法體。第二周中。亦以因智爲妙法體。卽牛
<lb ed="X" n="0934a08"/><lb ed="R093" n="0008b11"/>車是。第三周中。以果理爲妙法體。卽寶所是。故此疏
<lb ed="X" n="0934a09"/><lb ed="R093" n="0008b12"/>中。總束意言。因果理智爲妙法體。</p>
<lb ed="X" n="0934a10"/><lb ed="R093" n="0008b13"/><p xml:id="pX34p0934a1001">疏云。與辨中邊論三種無上不相違。此疏主意言。開
<lb ed="X" n="0934a11"/><lb ed="R093" n="0008b14"/>示悟入義。同辨中邊三種無上。一所緣。十二種所緣。
<lb ed="X" n="0934a12"/><lb ed="R093" n="0008b15"/>謂敎理也。二正行。卽六種正行。是其行也。三修證。謂
<lb ed="X" n="0934a13"/><lb ed="R093" n="0008b16"/>十種修證。是其果也。准此疏家。合有問言。開示悟入
<lb ed="X" n="0934a14"/><lb ed="R093" n="0008b17"/>旣以爲體性。未知亦以敎理爲體性不。答言。如中邊
<lb ed="X" n="0934a15"/><lb ed="R093" n="0008b18"/>論。亦通敎理行果爲妙法體。故下經云。開方便門。卽
<lb ed="X" n="0934a16"/><lb ed="R093" n="0009a01"/>敎。示眞實相。卽理。悟卽果。入卽因。故知開等四。通敎
<lb ed="X" n="0934a17"/><lb ed="R093" n="0009a02"/>理行果。故言與中邊論亦不相違。</p>
<lb ed="X" n="0934a18"/><lb ed="R093" n="0009a03"/><p xml:id="pX34p0934a1801">疏云。能詮之敎名權方便者。何故有此文來。此應合
<lb ed="X" n="0934a19"/><lb ed="R093" n="0009a04"/>爲問詞。所言妙法體性。唯取行果智慧。旣通能詮所
<lb ed="X" n="0934a20"/><lb ed="R093" n="0009a05"/>詮。何故不取智慧敎門能詮之敎。爲妙法體邪。</p><p xml:id="pX34p0934a2019" cb:place="inline">答。
<lb ed="X" n="0934a21"/><lb ed="R093" n="0009a06"/>疏意取所詮智慧爲乘體者。欲令一乘之人。因中觀
<lb ed="X" n="0934a22"/><lb ed="R093" n="0009a07"/>彼智性。懃修善根。令至佛果。其能詮敎。非是智慧之
<lb ed="X" n="0934a23"/><lb ed="R093" n="0009a08"/>體。故不取之。</p><p xml:id="pX34p0934a2306" cb:place="inline">又問。小乘非究竟。容可是於權。一乘
<lb ed="X" n="0934a24"/><lb ed="R093" n="0009a09"/>旣眞實。如何亦權攝。</p><p xml:id="pX34p0934a2409" cb:place="inline">解云。若將大以望小。理然大
<pb ed="X" xml:id="X34.0639.0934b" n="0934b"/>
<lb ed="X" n="0934b01"/><lb ed="R093" n="0009a10"/>實小敎權。今將敎以望理。故宜敎權理是實。故此經
<lb ed="X" n="0934b02"/><lb ed="R093" n="0009a11"/>宗。唯取諸佛智慧性相。以爲乘性。卽敎下所<anchor xml:id="nkr_note_orig_0934001" n="0934001"/>證理智。
<lb ed="X" n="0934b03"/><lb ed="R093" n="0009a12"/>是眞實乘。能詮之敎。唯權方便。故下經文。勸人之敎
<lb ed="X" n="0934b04"/><lb ed="R093" n="0009a13"/>爲權方便也。故知有敎只擬詮理。得理旨須忘敎。一
<lb ed="X" n="0934b05"/><lb ed="R093" n="0009a14"/>切文字者。皆假施設。得意忘言。得旨忘詮。故般若云。
<lb ed="X" n="0934b06"/><lb ed="R093" n="0009a15"/>如筏喩者。法尙應捨。何況非法。故世俗云。得魚忘筌。
<lb ed="X" n="0934b07"/><lb ed="R093" n="0009a16"/>得兔忘蹄。卽其義也。</p>
<lb ed="X" n="0934b08"/><lb ed="R093" n="0009a17"/><p xml:id="pX34p0934b0801">言無量義<anchor xml:id="nkr_note_orig_0934002" n="0934002"/>者名中。妙法蓮花。具有二義。一出水義。照
<lb ed="X" n="0934b09"/><lb ed="R093" n="0009a18"/>此一乘所詮之理。出離二乘濁水。卽所知鄣變易生
<lb ed="X" n="0934b10"/><lb ed="R093" n="0009b01"/>死。離凡夫淤埿。卽是二鄣二種生死。此云一乘如彼
<lb ed="X" n="0934b11"/><lb ed="R093" n="0009b02"/>蓮花。雖處埿<anchor xml:id="nkr_note_orig_0934003" n="0934003"/>水不染。可謂逈出百非。絕於四句。口欲
<lb ed="X" n="0934b12"/><lb ed="R093" n="0009b03"/>辨而詞喪。心欲緣而慮絕也。</p><p xml:id="pX34p0934b1212" cb:place="inline">二乘不可盡義者。有
<lb ed="X" n="0934b13"/><lb ed="R093" n="0009b04"/>二義。一滅不可盡。二用不可盡。滅不可盡者。二乘功
<lb ed="X" n="0934b14"/><lb ed="R093" n="0009b05"/>德。入般無餘。身<g ref="#CB01926">灰</g>智滅。皆是可盡。人天雖受富貴。皆
<lb ed="X" n="0934b15"/><lb ed="R093" n="0009b06"/>可用盡。此頓悟菩薩。諸法中四智之用。不可窮盡。涅
<lb ed="X" n="0934b16"/><lb ed="R093" n="0009b07"/>槃位中<anchor xml:id="nkr_note_orig_0934004" n="0934004"/>修寂滅樂。亦不可盡故<note place="inline">云云</note>。</p><p xml:id="pX34p0934b1615" cb:place="inline">此中若依論
<lb ed="X" n="0934b17"/><lb ed="R093" n="0009b08"/>釋。此經亦取敎理爲法體。若以上文。多取行果理三
<lb ed="X" n="0934b18"/><lb ed="R093" n="0009b09"/>爲妙體。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0934005" n="0934005"/>一可知。</p>
<lb ed="X" n="0934b19"/><lb ed="R093" n="0009b10"/><p xml:id="pX34p0934b1901">令證不退轉地者。謂初地乃至八地菩薩。正是一乘
<lb ed="X" n="0934b20"/><lb ed="R093" n="0009b11"/>之因。佛果因故。</p><p xml:id="pX34p0934b2007" cb:place="inline">唯有一門者。一乘因行之門。而復
<lb ed="X" n="0934b21"/><lb ed="R093" n="0009b12"/>狹小者。此一乘門。不容緣覺通。名爲狹。不受聲聞入。
<lb ed="X" n="0934b22"/><lb ed="R093" n="0009b13"/>名爲小<note place="inline">云云</note>。此中疏家。取譬喩品中身有力。乃至正
<lb ed="X" n="0934b23"/><lb ed="R093" n="0009b14"/>所行處故等者。此意並明大乘因行。意取世尊化相。
<lb ed="X" n="0934b24"/><lb ed="R093" n="0009b15"/>初成道時。在菩提樹下。三七日思惟化衆生事。卽是
<pb ed="X" xml:id="X34.0639.0934c" n="0934c"/>
<lb ed="X" n="0934c01"/><lb ed="R093" n="0009b16"/>初周法說云。我所得智慧。微妙最第一。衆生諸乃至
<lb ed="X" n="0934c02"/><lb ed="R093" n="0009b17"/>可度。卽是火宅喩中。我雖身手有力。乃至衣裓几案
<lb ed="X" n="0934c03"/><lb ed="R093" n="0009b18"/>從舍出之。身有力卽是智慧。衣裓卽神通。几案卽智
<lb ed="X" n="0934c04"/><lb ed="R093" n="0010a01"/>慧相應功德。十力四無畏等。至下文中。自當廣釋。</p>
<lb ed="X" n="0934c05"/><lb ed="R093" n="0010a02"/><p xml:id="pX34p0934c0501">云所燒之門者。卽是能詮。身手等神通。十力無畏等
<lb ed="X" n="0934c06"/><lb ed="R093" n="0010a03"/>智慧之敎。依此敎門。尋其智慧等之理。依此敎故而
<lb ed="X" n="0934c07"/><lb ed="R093" n="0010a04"/>悟於智。卽是令修行一乘之因。故疏云。大乘因行名
<lb ed="X" n="0934c08"/><lb ed="R093" n="0010a05"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0934006" n="0934006"/>之門。正所行處故。此乃三七日前。作此思惟。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0934007" n="0934007"/>格欲化
<lb ed="X" n="0934c09"/><lb ed="R093" n="0010a06"/>物。未是正說之行。學者應知<note place="inline">云云</note>。</p>
<lb ed="X" n="0934c10"/><lb ed="R093" n="0010a07"/><p xml:id="pX34p0934c1001">疏云。二乘之因悲智所誘。乃至隨宜出處故者。此卽
<lb ed="X" n="0934c11"/><lb ed="R093" n="0010a08"/>說如來大悲。初成道時。三七日內思惟。一切衆生在
<lb ed="X" n="0934c12"/><lb ed="R093" n="0010a09"/>三界者。欲以佛果位中大乘佛慧。十力無畏。頓授二
<lb ed="X" n="0934c13"/><lb ed="R093" n="0010a10"/>乘。隨機授與。令其修行而得出宅。名智所誘。由彼根
<lb ed="X" n="0934c14"/><lb ed="R093" n="0010a11"/>性機宜未熟。故恡此法。故復說三乘。此中所誘方便
<lb ed="X" n="0934c15"/><lb ed="R093" n="0010a12"/>思惟化事等。皆是釋迦悲智心中擊發也。此之義意。
<lb ed="X" n="0934c16"/><lb ed="R093" n="0010a13"/>先代諸德。舊曾安置。有此義途。今解此文。可爲四句
<lb ed="X" n="0934c17"/><lb ed="R093" n="0010a14"/>料簡。此如第一抄釋。此中疏一段文。意取第一自妙
<lb ed="X" n="0934c18"/><lb ed="R093" n="0010a15"/>一句𛀂下經文。明彼衆生在生死中。何由能解佛之
<lb ed="X" n="0934c19"/><lb ed="R093" n="0010a16"/>智慧也。</p><p xml:id="pX34p0934c1904" cb:place="inline">緇州法師云。疏主引此經文似錯。經云。我
<lb ed="X" n="0934c20"/><lb ed="R093" n="0010a17"/>身手有力。而不用之。身手有力謂衣裓。手有力而不
<lb ed="X" n="0934c21"/><lb ed="R093" n="0010a18"/>用之。身有力謂机案。旣言但以殷懃方便而拔濟之。
<lb ed="X" n="0934c22"/><lb ed="R093" n="0010b01"/>故知不因身手。又云。以佛敎門出三界者。故知不合
<lb ed="X" n="0934c23"/><lb ed="R093" n="0010b02"/>有此文來。</p>
<lb ed="X" n="0934c24"/><lb ed="R093" n="0010b03"/><p xml:id="pX34p0934c2401">疏云。上來三乘猶居分段者。此一段文意。是佛三七
<pb ed="X" xml:id="X34.0639.0935a" n="0935a"/>
<lb ed="X" n="0935a01"/><lb ed="R093" n="0010b04"/>日前。樹下思惟化衆生事。釋迦如來。由未起化。衆生
<lb ed="X" n="0935a02"/><lb ed="R093" n="0010b05"/>灼然在火宅中。故言猶居分段。又解。悉達太子。縱得
<lb ed="X" n="0935a03"/><lb ed="R093" n="0010b06"/>成佛。縱<anchor xml:id="nkr_note_add_0935a0301" n="0935a0301"/><anchor xml:id="beg0935a0301" n="0935a0301"/>已<anchor xml:id="end0935a0301"/>起化。三乘法仍未稟行。菩薩大人未登初
<lb ed="X" n="0935a04"/><lb ed="R093" n="0010b07"/>地。二乘小智。卽不聞法花。故知五乘衆生。並居分段。
<lb ed="X" n="0935a05"/><lb ed="R093" n="0010b08"/>未出火宅故<note place="inline">云云</note>。</p>
<lb ed="X" n="0935a06"/><lb ed="R093" n="0010b09"/><p xml:id="pX34p0935a0601">疏云。未與車名者。上來兩釋。三乘諸子。未登初地無
<lb ed="X" n="0935a07"/><lb ed="R093" n="0010b10"/>漏智車。故云未與車名。</p>
<lb ed="X" n="0935a08"/><lb ed="R093" n="0010b11"/><p xml:id="pX34p0935a0801">言得車者。如來初成道時。三乘之人。未出火宅。猶居
<lb ed="X" n="0935a09"/><lb ed="R093" n="0010b12"/>分段。如來以悲智所誘。語言門外有三種車。汝等出
<lb ed="X" n="0935a10"/><lb ed="R093" n="0010b13"/>來。吾爲汝等造作此車。二乘聞此二乘言敎車。得出
<lb ed="X" n="0935a11"/><lb ed="R093" n="0010b14"/>火宅時。<anchor xml:id="nkr_note_add_0935a1101" n="0935a1101"/><anchor xml:id="beg0935a1101" n="0935a1101"/>但<anchor xml:id="end0935a1101"/>得羊鹿。旣證四諦理。迴心<anchor xml:id="nkr_note_add_0935a1102" n="0935a1102"/><anchor xml:id="beg0935a1102" n="0935a1102"/>已<anchor xml:id="end0935a1102"/>後。受變易生
<lb ed="X" n="0935a12"/><lb ed="R093" n="0010b15"/>死。索先許之車。爾時各賜諸子一大車。二乘且得大
<lb ed="X" n="0935a13"/><lb ed="R093" n="0010b16"/>乘言敎之車。方得車名。若菩薩大子。出宅<anchor xml:id="nkr_note_add_0935a1301" n="0935a1301"/><anchor xml:id="beg0935a1301" n="0935a1301"/>已<anchor xml:id="end0935a1301"/>後。登於
<lb ed="X" n="0935a14"/><lb ed="R093" n="0010b17"/>初地。得彼後得無漏智車。證二空智。爾時方名與車
<lb ed="X" n="0935a15"/><lb ed="R093" n="0010b18"/>名。故知。在門外卽得車名。其居門內。卽分段生死。常
<lb ed="X" n="0935a16"/><lb ed="R093" n="0011a01"/>爲火宅之所燒煑。今令二乘迴心。卽受變易。令登初
<lb ed="X" n="0935a17"/><lb ed="R093" n="0011a02"/>地。卽捨分段。故云得車也。</p><p xml:id="pX34p0935a1711" cb:place="inline">知大乘車體者。唯取初
<lb ed="X" n="0935a18"/><lb ed="R093" n="0011a03"/>地<anchor xml:id="nkr_note_add_0935a1801" n="0935a1801"/><anchor xml:id="beg0935a1801" n="0935a1801"/>已<anchor xml:id="end0935a1801"/>去無漏後智。而爲其性。故此論云。欲入佛之智
<lb ed="X" n="0935a19"/><lb ed="R093" n="0011a04"/>見者。令證不退地故。登彼初地。得證不退。上牛車故。
<lb ed="X" n="0935a20"/><lb ed="R093" n="0011a05"/>以無漏因得。正名一乘之車。</p><p xml:id="pX34p0935a2012" cb:place="inline">問。菩薩登初地。得彼
<lb ed="X" n="0935a21"/><lb ed="R093" n="0011a06"/>無漏智車上。二乘創迴心。猶在地前無車上。</p><p xml:id="pX34p0935a2118" cb:place="inline">答。菩
<lb ed="X" n="0935a22"/><lb ed="R093" n="0011a07"/>薩證彼無漏智體。爲車現得上。二乘初修者。證得後
<lb ed="X" n="0935a23"/><lb ed="R093" n="0011a08"/>智。現與敎車。亦名上。後決定得。故與車名。故下經言。
<lb ed="X" n="0935a24"/><lb ed="R093" n="0011a09"/>二乘諸子。乘此寶乘。直至道場。自在無礙。故知出宅
<pb ed="X" xml:id="X34.0639.0935b" n="0935b"/>
<lb ed="X" n="0935b01"/><lb ed="R093" n="0011a10"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0935b0101" n="0935b0101"/><anchor xml:id="beg0935b0101" n="0935b0101"/>已<anchor xml:id="end0935b0101"/>後。乘寶乘時。正是行無漏因行。名爲一乘也。餘可
<lb ed="X" n="0935b02"/><lb ed="R093" n="0011a11"/>知。</p>
<lb ed="X" n="0935b03"/><lb ed="R093" n="0011a12"/><p xml:id="pX34p0935b0301">疏云。果有結實酬因之能者。亦有疏本。爲因之能。而
<lb ed="X" n="0935b04"/><lb ed="R093" n="0011a13"/>無酬字。二義皆得。無勞改之。</p><p xml:id="pX34p0935b0412" cb:place="inline">言酬因者。以果酬因。
<lb ed="X" n="0935b05"/><lb ed="R093" n="0011a14"/>是因之能。因能至果故。若言爲者。亦爲果作能。由有
<lb ed="X" n="0935b06"/><lb ed="R093" n="0011a15"/>果故。爲彼因家新發功能。故言因之能也。故知所因。
<lb ed="X" n="0935b07"/><lb ed="R093" n="0011a16"/>祇擬證果。旣至證果。有是酬因<note place="inline">云云</note>。</p>
<lb ed="X" n="0935b08"/><lb ed="R093" n="0011a17"/><p xml:id="pX34p0935b0801">契秘賾者。契卽契合契當。秘密秘要。賾謂深家黃賾。
<lb ed="X" n="0935b09"/><lb ed="R093" n="0011a18"/>由能詮之敎。契當眞理秘要秘密之宗。<figure><graphic url="../figures/X/X34p0935_01.gif"/></figure>賾幽微之
<lb ed="X" n="0935b10"/><lb ed="R093" n="0011b01"/>義。是故妙也。囊者廣也。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0935001" n="0935001"/>通者合義。羅者羅列。</p><p xml:id="pX34p0935b1018" cb:place="inline">叶幽
<lb ed="X" n="0935b11"/><lb ed="R093" n="0011b02"/>機者。叶者和也會也。此和合眞理。契當根機。是理妙
<lb ed="X" n="0935b12"/><lb ed="R093" n="0011b03"/>也。</p><p xml:id="pX34p0935b1202" cb:place="inline">尅上乘之奧業者。尅者能也取也。奧者深也。能
<lb ed="X" n="0935b13"/><lb ed="R093" n="0011b04"/>至上乘深奧之業。爲妙也。</p><p xml:id="pX34p0935b1311" cb:place="inline">美無<anchor xml:id="nkr_note_orig_0935002" n="0935002"/>分殫者。盡也。</p>
<lb ed="X" n="0935b14"/><lb ed="R093" n="0011b05"/><p xml:id="pX34p0935b1401">菡萏者。蓮花開敷能鮮之<anchor xml:id="nkr_note_orig_0935003" n="0935003"/>見。花旣菡萏。敎亦踰揚。芙
<lb ed="X" n="0935b15"/><lb ed="R093" n="0011b06"/>蕖者。蓮花之異名。爾雅云。芙蕖者。其葉荷。其莖加。加
<lb ed="X" n="0935b16"/><lb ed="R093" n="0011b07"/>者<g ref="#CB02863">㓨</g>。其根荷。其子蓮。</p><p xml:id="pX34p0935b1609" cb:place="inline">神仙傳云。久服蓮實。令人神
<lb ed="X" n="0935b17"/><lb ed="R093" n="0011b08"/>仙長年。</p><p xml:id="pX34p0935b1704" cb:place="inline">靈沼者。靈卽神靈。沼謂池沼小水。此喩小
<lb ed="X" n="0935b18"/><lb ed="R093" n="0011b09"/>乘之理。旣以池沼爲喩。豈同大乘法海深<anchor xml:id="nkr_note_orig_0935004" n="0935004"/>深廣無涯
<lb ed="X" n="0935b19"/><lb ed="R093" n="0011b10"/>也。</p><p xml:id="pX34p0935b1902" cb:place="inline">問。旣將池沼。喩彼小乘之理。云何名靈。</p><p xml:id="pX34p0935b1917" cb:place="inline">解者
<lb ed="X" n="0935b20"/><lb ed="R093" n="0011b11"/>言。小乘望大。雖非究竟。證理斷惑離生死故。旣證聖
<lb ed="X" n="0935b21"/><lb ed="R093" n="0011b12"/>果。故置靈言。</p><p xml:id="pX34p0935b2106" cb:place="inline">小運者。羊鹿二車也。喩此一乘之理。
<lb ed="X" n="0935b22"/><lb ed="R093" n="0011b13"/>頓超二乘之車也。</p><p xml:id="pX34p0935b2208" cb:place="inline">蘤者。是白藂之花。故此蘤字。白
<lb ed="X" n="0935b23"/><lb ed="R093" n="0011b14"/>邊作也。旣白蓮花爲喩。故同白蘤花爲喩。爲一乘之
<lb ed="X" n="0935b24"/><lb ed="R093" n="0011b15"/>因。花藂若開。卽得蓮實。因行旣嚴。自然果滿。</p><p xml:id="pX34p0935b2418" cb:place="inline">標實
<pb ed="X" xml:id="X34.0639.0935c" n="0935c"/>
<lb ed="X" n="0935c01"/><lb ed="R093" n="0011b16"/>結爲花本者。蓮實若結成臺。花<anchor xml:id="nkr_note_orig_0935005" n="0935005"/>葉依之而起。佛智若
<lb ed="X" n="0935c02"/><lb ed="R093" n="0011b17"/>能圓證。方識乘之本源也。</p>
<lb ed="X" n="0935c03"/><lb ed="R093" n="0011b18"/><p xml:id="pX34p0935c0301">疏云。敎理二種取譬蓮花者。自此<anchor xml:id="nkr_note_add_0935c0301" n="0935c0301"/><anchor xml:id="beg0935c0301" n="0935c0301"/>已<anchor xml:id="end0935c0301"/>下。更搜括𛀂頌
<lb ed="X" n="0935c04"/><lb ed="R093" n="0012a01"/>文。重明妙法體性。如來從三昧起。意欲擊發二乘。令
<lb ed="X" n="0935c05"/><lb ed="R093" n="0012a02"/>其驚問。故歎二深。謂證甚深。次阿含甚深。今我所說
<lb ed="X" n="0935c06"/><lb ed="R093" n="0012a03"/>能詮之敎者。猶證所詮之理等。二種甚深。此二甚深。
<lb ed="X" n="0935c07"/><lb ed="R093" n="0012a04"/>非諸二乘所知故<note place="inline">云云</note>。</p><p xml:id="pX34p0935c0710" cb:place="inline">有所言說意趣難知者。我
<lb ed="X" n="0935c08"/><lb ed="R093" n="0012a05"/>昔日所說三乘五乘敎理行果。並不解我意不在小
<lb ed="X" n="0935c09"/><lb ed="R093" n="0012a06"/>乘。意在大乘敎理行果<note place="inline">云云</note>。故以佛智勸誘二乘。故
<lb ed="X" n="0935c10"/><lb ed="R093" n="0012a07"/>從定起。歎二甚深。故知敎理二種。譬彼蓮花。非獨行
<lb ed="X" n="0935c11"/><lb ed="R093" n="0012a08"/>果爲妙法體性也。</p>
<lb ed="X" n="0935c12"/><lb ed="R093" n="0012a09"/><p xml:id="pX34p0935c1201">疏引論文。蓮花出水二義者。初不可盡義。問云。世之
<lb ed="X" n="0935c13"/><lb ed="R093" n="0012a10"/>蓮花。夏榮秋顇。是可盡義。如何言不可盡。</p><p xml:id="pX34p0935c1317" cb:place="inline">答。論中
<lb ed="X" n="0935c14"/><lb ed="R093" n="0012a11"/>取譬。不說可盡之花。意取蓮藕之中蓮花之性。彼蓮
<lb ed="X" n="0935c15"/><lb ed="R093" n="0012a12"/>藕中。能有出水開敷之性不盡。淤埿之中。應<anchor xml:id="nkr_note_orig_0935006" n="0935006"/>自死而
<lb ed="X" n="0935c16"/><lb ed="R093" n="0012a13"/>香。池水之中乾而不濕。有此功能。性不可盡。不同餘
<lb ed="X" n="0935c17"/><lb ed="R093" n="0012a14"/>花。故取爲喩。今此法花一乘理智。亦復如是。雖在生
<lb ed="X" n="0935c18"/><lb ed="R093" n="0012a15"/>死大淤埿。不爲生死所染。雖處二乘濁水。不爲二乘
<lb ed="X" n="0935c19"/><lb ed="R093" n="0012a16"/>所抅。有此體性不可盡。不同二乘有滅盡義。故下經
<lb ed="X" n="0935c20"/><lb ed="R093" n="0012a17"/>云。以我此物。乃至況諸子等。所謂一乘功德相應善
<lb ed="X" n="0935c21"/><lb ed="R093" n="0012a18"/>根。窮未來際。遍周法界。用而常滿。豈有增減。有二種
<lb ed="X" n="0935c22"/><lb ed="R093" n="0012b01"/>義。一用不可盡。二滅不可盡。如上可知。</p><p xml:id="pX34p0935c2216" cb:place="inline">小乘功德。
<lb ed="X" n="0935c23"/><lb ed="R093" n="0012b02"/>亦有二種。一用事卽可盡。二滅卽可盡<note place="inline">云云</note>。</p>
<lb ed="X" n="0935c24"/><lb ed="R093" n="0012b03"/><p xml:id="pX34p0935c2401">疏云後喩聲聞入衆<anchor xml:id="nkr_note_orig_0935007" n="0935007"/>中亦如菩薩當坐蓮花者。疏意。
<pb ed="X" xml:id="X34.0639.0936a" n="0936a"/>
<lb ed="X" n="0936a01"/><lb ed="R093" n="0012b04"/>明二乘之人。與諸菩薩。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0936001" n="0936001"/>與無量義經會。入衆中坐。聞
<lb ed="X" n="0936a02"/><lb ed="R093" n="0012b05"/>經聽經。所說敎理。名爲法花。正爲菩薩。傍爲聲聞。當
<lb ed="X" n="0936a03"/><lb ed="R093" n="0012b06"/>時二乘根機未熟。無心趣入。世尊意欲令其依彼一
<lb ed="X" n="0936a04"/><lb ed="R093" n="0012b07"/>乘能詮之敎。觀彼一乘所詮之理。令成漸悟。因此種
<lb ed="X" n="0936a05"/><lb ed="R093" n="0012b08"/>性力故。後於法花會中。聞說法花。必欣一乘之理。故
<lb ed="X" n="0936a06"/><lb ed="R093" n="0012b09"/>如菩薩當坐蓮花。何故言當。謂此諸二乘。在無量義
<lb ed="X" n="0936a07"/><lb ed="R093" n="0012b10"/>經會中。大心未發。法花席內。方求一乘。是故言當坐
<lb ed="X" n="0936a08"/><lb ed="R093" n="0012b11"/>也。卽是因彼無量義。令得成漸悟。故下經云。復經少
<lb ed="X" n="0936a09"/><lb ed="R093" n="0012b12"/>時。父知子意。乃至先心等。謂聞無量義經力。後於法
<lb ed="X" n="0936a10"/><lb ed="R093" n="0012b13"/>花會。聞說一乘敎理行果。迴心信解。卽是正得坐蓮
<lb ed="X" n="0936a11"/><lb ed="R093" n="0012b14"/>花上。如彼菩薩坐蓮花無異。至實當時唯在法花會
<lb ed="X" n="0936a12"/><lb ed="R093" n="0012b15"/>中。以義況之。故言坐蓮花也。</p>
<lb ed="X" n="0936a13"/><lb ed="R093" n="0012b16"/><p xml:id="pX34p0936a1301">疏云。對衆生性欲以辨無量。故爲菩薩於無量義經
<lb ed="X" n="0936a14"/><lb ed="R093" n="0012b17"/>會說一乘敎理者。以辨菩薩多慈悲。以化生爲務。觀
<lb ed="X" n="0936a15"/><lb ed="R093" n="0012b18"/>彼衆生。要因能詮之敎。方悟一乘理。欲令菩薩以敎
<lb ed="X" n="0936a16"/><lb ed="R093" n="0013a01"/>理二逗衆機故。以敎理以解蓮花也。</p>
<lb ed="X" n="0936a17"/><lb ed="R093" n="0013a02"/><p xml:id="pX34p0936a1701">疏云。若但以眞如爲妙法體卽喩寬法狹者。疏主難
<lb ed="X" n="0936a18"/><lb ed="R093" n="0013a03"/>紀國法師。以眞如爲妙法體。難意云。經取蓮花爲喩。
<lb ed="X" n="0936a19"/><lb ed="R093" n="0013a04"/>有開敷出水二義。若唯以眞如爲妙法體者。但有出
<lb ed="X" n="0936a20"/><lb ed="R093" n="0013a05"/>水離二乘濁水一義。無彼開敷之義。何以故。以眞如
<lb ed="X" n="0936a21"/><lb ed="R093" n="0013a06"/>無生滅故。不可言其開敷。故云喩寬法狹<note place="inline">云云</note>。</p>
<lb ed="X" n="0936a22"/><lb ed="R093" n="0013a07"/><p xml:id="pX34p0936a2201">疏云。況論釋<anchor xml:id="nkr_note_orig_0936002" n="0936002"/>經非解於此者。謂論中釋蓮花義。准疏
<lb ed="X" n="0936a23"/><lb ed="R093" n="0013a08"/>無量義經十七名。因便釋第十六名妙法蓮花。非解
<lb ed="X" n="0936a24"/><lb ed="R093" n="0013a09"/>於此者。此法花。非正解此法花經也。</p>
<pb ed="X" xml:id="X34.0639.0936b" n="0936b"/>
<lb ed="X" n="0936b01"/><lb ed="R093" n="0013a10"/><p xml:id="pX34p0936b0101">第三依六釋。如<anchor xml:id="nkr_note_orig_0936003" n="0936003"/>來一抄說。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0936004" n="0936004"/>一<g ref="#CB08099">㕛</g>依詮悟理。依理知行。
<lb ed="X" n="0936b02"/><lb ed="R093" n="0013a11"/>由行得果。若無能詮。無由悟理。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0936005" n="0936005"/>若悟理有邪分別。有
<lb ed="X" n="0936b03"/><lb ed="R093" n="0013a12"/>邪分別。起諸惡行。起諸惡行故感衆生苦果。故依於
<lb ed="X" n="0936b04"/><lb ed="R093" n="0013a13"/>此以立其名。又由敎故生聞慧。依理故生思慧。依行
<lb ed="X" n="0936b05"/><lb ed="R093" n="0013a14"/>故生修慧。因此三種得果。攝大乘云。聞等熏習無果
<lb ed="X" n="0936b06"/><lb ed="R093" n="0013a15"/>生非道理。又經中立名有三類。一依人法。二依喩。或
<lb ed="X" n="0936b07"/><lb ed="R093" n="0013a16"/>單或雙。綺互不定。何故如此。依人者。令知修六和敬
<lb ed="X" n="0936b08"/><lb ed="R093" n="0013a17"/>故。六和敬故者。謂三業和。戒見和。施利和也。依法令
<lb ed="X" n="0936b09"/><lb ed="R093" n="0013a18"/>知了義如了義敎理諸大小乘法等故。依喩者。爲引
<lb ed="X" n="0936b10"/><lb ed="R093" n="0013b01"/>愚鈍衆生。故須法喩雙顯。廣喩明故。又從事從處。皆
<lb ed="X" n="0936b11"/><lb ed="R093" n="0013b02"/>法中收。法名寬故。准於上義。敎法立名可尋隨擧。恐
<lb ed="X" n="0936b12"/><lb ed="R093" n="0013b03"/>繁不引。總談立名。無過於此。觀有所承稟不疑也。眞
<lb ed="X" n="0936b13"/><lb ed="R093" n="0013b04"/>諦三藏論中。幷自釋目。疏言依人依法中。乃至以事
<lb ed="X" n="0936b14"/><lb ed="R093" n="0013b05"/>爲名者。初依人得名者。卽以勝鬘阿彌陀<name role="" type="person">無垢稱</name>等。
<lb ed="X" n="0936b15"/><lb ed="R093" n="0013b06"/>並是依人得名。依法者。卽如大般涅槃摩訶般若等。
<lb ed="X" n="0936b16"/><lb ed="R093" n="0013b07"/>並依法得名。依人依法兩義得名者。如維摩是。或依
<lb ed="X" n="0936b17"/><lb ed="R093" n="0013b08"/>喩依法得名者。此經及金剛般若是。依處得名者。卽
<lb ed="X" n="0936b18"/><lb ed="R093" n="0013b09"/><name role="" type="person">伽耶山</name>頂說勝鬘經。非但諸經題目從此<anchor xml:id="nkr_note_orig_0936006" n="0936006"/>法義而立
<lb ed="X" n="0936b19"/><lb ed="R093" n="0013b10"/>其名。此卽<anchor xml:id="note_star_1" n="0936006" type="star"/>法品。亦依人依法依喩。諸品名思之可悉。</p>
<lb ed="X" n="0936b20"/><lb ed="R093" n="0013b11"/><p xml:id="pX34p0936b2001">疏云。安樂在因見者現也卽一義名中者。明此安樂
<lb ed="X" n="0936b21"/><lb ed="R093" n="0013b12"/>不通因果故。一義名者。謂此能受持法花經人。今身
<lb ed="X" n="0936b22"/><lb ed="R093" n="0013b13"/>得離厄怖。適悅身心。得人恭<anchor xml:id="nkr_note_orig_0936007" n="0936007"/>我供養。卽現身安樂一
<lb ed="X" n="0936b23"/><lb ed="R093" n="0013b14"/>義中<anchor xml:id="nkr_note_orig_0936008" n="0936008"/>取。或可安樂在果行因中。卽二義中<anchor xml:id="nkr_note_orig_0936009" n="0936009"/>叙得。今身
<lb ed="X" n="0936b24"/><lb ed="R093" n="0013b15"/>受持法花經是因。後身受安樂之報是果。見者現也。
<pb ed="X" xml:id="X34.0639.0936c" n="0936c"/>
<lb ed="X" n="0936c01"/><lb ed="R093" n="0013b16"/>亦義名中。靈山會中寶塔涌現。卽一義攝。不明能見。
<lb ed="X" n="0936c02"/><lb ed="R093" n="0013b17"/>故非兩義。若見者見也。卽二義名中通能故。見是能
<lb ed="X" n="0936c03"/><lb ed="R093" n="0013b18"/>見之人。塔是所見之塔。所見之事。能所俱題。卽二義
<lb ed="X" n="0936c04"/><lb ed="R093" n="0014a01"/>攝。故云不定<note place="inline">法師品亦爾</note>。</p>
<lb ed="X" n="0936c05"/><lb ed="R093" n="0014a02"/><p xml:id="pX34p0936c0501"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0936010" n="0936010"/>三<name role="" type="person">上定林寺</name>。亦有下定林寺。如東都嵩山。有東閑居
<lb ed="X" n="0936c06"/><lb ed="R093" n="0014a03"/>寺西閑居寺。</p><p xml:id="pX34p0936c0606" cb:place="inline"><name role="" type="person">瓦官寺</name>者。卽<anchor xml:id="nkr_note_orig_0936011" n="0936011"/>朝官瓦坊。捨以爲寺。便
<lb ed="X" n="0936c07"/><lb ed="R093" n="0014a04"/>以爲名也。</p><p xml:id="pX34p0936c0705" cb:place="inline">于闐國者。此乳頭國。彼國神廟之前。有
<lb ed="X" n="0936c08"/><lb ed="R093" n="0014a05"/>一童子。從地涌出。其間遂有乳頭。從地涌出。此小童
<lb ed="X" n="0936c09"/><lb ed="R093" n="0014a06"/>子。飢卽就喫。長成<anchor xml:id="nkr_note_add_0936c0901" n="0936c0901"/><anchor xml:id="beg0936c0901" n="0936c0901"/>已<anchor xml:id="end0936c0901"/>後。以有一人<anchor xml:id="nkr_note_orig_0936012" n="0936012"/>分便於彼國而作
<lb ed="X" n="0936c10"/><lb ed="R093" n="0014a07"/>王子。故名乳頭國也。</p>
<lb ed="X" n="0936c11"/><lb ed="R093" n="0014a08"/><p xml:id="pX34p0936c1101">疏云。五失三不易者。一正倒失<note place="inline"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0936013" n="0936013"/>〔實〕迴仍佚</note>。梵本多倒。翻爲
<lb ed="X" n="0936c12"/><lb ed="R093" n="0014a09"/>正也。如梵<anchor xml:id="nkr_note_orig_0936014" n="0936014"/>言聞如是。此云如是我聞。梵云波羅蜜多。
<lb ed="X" n="0936c13"/><lb ed="R093" n="0014a10"/>應言彼岸到。此云到彼岸。梵云金剛能斷。此云能斷
<lb ed="X" n="0936c14"/><lb ed="R093" n="0014a11"/>金剛等。皆是此倒。西方喚飯。有飯方喫故。此稱爲喫
<lb ed="X" n="0936c15"/><lb ed="R093" n="0014a12"/>飯。卽是正倒失也。</p><p xml:id="pX34p0936c1508" cb:place="inline">第二文質失。梵語多質。此多文
<lb ed="X" n="0936c16"/><lb ed="R093" n="0014a13"/>辭。如梵本云。四衆團<anchor xml:id="nkr_note_orig_0936015" n="0936015"/>稟坐。正視世尊眼不瞬。彼言卽
<lb ed="X" n="0936c17"/><lb ed="R093" n="0014a14"/>質。此云瞻仰世尊。目不暫捨。此語卽文。又言。天公安
<lb ed="X" n="0936c18"/><lb ed="R093" n="0014a15"/>安雨。糓米安安熟等。又云筍竹籔師子奮迅佛。又此
<lb ed="X" n="0936c19"/><lb ed="R093" n="0014a16"/>經翻之時云。天見人人見天。叡法師云。應言人天交
<lb ed="X" n="0936c20"/><lb ed="R093" n="0014a17"/>接兩得相見等。此之體例。非唯一文。且如佛說法。何
<lb ed="X" n="0936c21"/><lb ed="R093" n="0014a18"/>文不能。意在益彼。利鈍殊根。愚智別性。若爲質說。愚
<lb ed="X" n="0936c22"/><lb ed="R093" n="0014b01"/>智並開。若爲文說。智解愚昧。所以但取其義。不在其
<lb ed="X" n="0936c23"/><lb ed="R093" n="0014b02"/>文。語直卽義彰。華詞翳理。今乃文說。失經本文。持亦
<lb ed="X" n="0936c24"/><lb ed="R093" n="0014b03"/>無力。故置是失。</p><p xml:id="pX34p0936c2407" cb:place="inline">三廣略。梵多廣。此翻多略。如佛陀
<pb ed="X" xml:id="X34.0639.0937a" n="0937a"/>
<lb ed="X" n="0937a01"/><lb ed="R093" n="0014b04"/>達摩。此云佛法也。</p><p xml:id="pX34p0937a0108" cb:place="inline">四隨情取捨失。有所意好之廣
<lb ed="X" n="0937a02"/><lb ed="R093" n="0014b05"/>說。皆心口不便。卽隱其文句。卽還如五性人。分明譯
<lb ed="X" n="0937a03"/><lb ed="R093" n="0014b06"/>出五性之文。隱密一性之義。宗一性人。明明顯出<anchor xml:id="nkr_note_orig_0937001" n="0937001"/>性
<lb ed="X" n="0937a04"/><lb ed="R093" n="0014b07"/>之文。隱彼五性之義。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0937002" n="0937002"/>隱其自情。有取有捨也。</p><p xml:id="pX34p0937a0418" cb:place="inline">第五
<lb ed="X" n="0937a05"/><lb ed="R093" n="0014b08"/>刪前略後失。世尊說法。多疊前生後。今翻譯唯存於
<lb ed="X" n="0937a06"/><lb ed="R093" n="0014b09"/>後。刪前疊文。故置是失。亦言傍結<anchor xml:id="nkr_note_orig_0937003" n="0937003"/>先。謂如來說法。皆
<lb ed="X" n="0937a07"/><lb ed="R093" n="0014b10"/>傍以喩會義。此並略之。卽如藥王品中讚經。天授品
<lb ed="X" n="0937a08"/><lb ed="R093" n="0014b11"/>中。乃傍說過去持經之事。至持品始勸持經。化城品
<lb ed="X" n="0937a09"/><lb ed="R093" n="0014b12"/>亦是其例。欲說化城。先明過去十六王子大通智勝
<lb ed="X" n="0937a10"/><lb ed="R093" n="0014b13"/>之事。後方說喩。名爲傍結也。</p><p xml:id="pX34p0937a1012" cb:place="inline">三不易者。一時代不
<lb ed="X" n="0937a11"/><lb ed="R093" n="0014b14"/>同不容易。佛是周昭<anchor xml:id="nkr_note_orig_0937004" n="0937004"/>王生。周穆王時滅。古今旣殊。說
<lb ed="X" n="0937a12"/><lb ed="R093" n="0014b15"/>法亦別。此乃同今翻出。異於古文。將古同今。於理不
<lb ed="X" n="0937a13"/><lb ed="R093" n="0014b16"/>當。事不容<anchor xml:id="nkr_note_orig_0937005" n="0937005"/>異也。</p><p xml:id="pX34p0937a1307" cb:place="inline">二愚智隔不容易。昔說法結集。俱
<lb ed="X" n="0937a14"/><lb ed="R093" n="0014b17"/>稱賢聖。二空理智雙融。今翻人並拘凡位。愚智旣分。
<lb ed="X" n="0937a15"/><lb ed="R093" n="0014b18"/>故不容易。</p><p xml:id="pX34p0937a1505" cb:place="inline">第三兢慢不容易。昔日結集法藏之時。
<lb ed="X" n="0937a16"/><lb ed="R093" n="0015a01"/>兢兢若是。恐失一言經卽無力。今翻譯者。平平若此。
<lb ed="X" n="0937a17"/><lb ed="R093" n="0015a02"/>不生敬重。刪前略後。故云不容易。又云凡聖有殊不
<lb ed="X" n="0937a18"/><lb ed="R093" n="0015a03"/>容易。今凡昔聖。故不容易。且兢兢者。履氷之皃也。恐
<lb ed="X" n="0937a19"/><lb ed="R093" n="0015a04"/>踏於氷。沒卽爲死。謂羅漢兢兢。恐失聖言。陷於衆生。
<lb ed="X" n="0937a20"/><lb ed="R093" n="0015a05"/>入生死故也。</p>
<lb ed="X" n="0937a21"/><lb ed="R093" n="0015a06"/><p xml:id="pX34p0937a2101">妙法蓮花經一部七卷<note place="inline">一百二十五紙</note>。餘義如第一
<lb ed="X" n="0937a22"/><lb ed="R093" n="0015a07"/>抄。彼古人安囑累品向前者。有四義。一妙音誡<anchor xml:id="nkr_note_orig_0937006" n="0937006"/>刑故。
<lb ed="X" n="0937a23"/><lb ed="R093" n="0015a08"/>卽疏云囑累品中令分身佛各還本土。乃至妙音來
<lb ed="X" n="0937a24"/><lb ed="R093" n="0015a09"/>日何事被誡於此土中而生下劣之想。二獨禮多寶
<pb ed="X" xml:id="X34.0639.0937b" n="0937b"/>
<lb ed="X" n="0937b01"/><lb ed="R093" n="0015a10"/>故。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0937007" n="0937007"/>云疏云文下方涌出<anchor xml:id="nkr_note_orig_0937008" n="0937008"/>旣稽首分身<anchor xml:id="nkr_note_add_0937b0101" n="0937b0101"/><anchor xml:id="beg0937b0101" n="0937b0101"/>已<anchor xml:id="end0937b0101"/>下文是。三觀
<lb ed="X" n="0937b02"/><lb ed="R093" n="0015a11"/>音奉珠故。卽疏云觀音奉珠不應但爲二分<anchor xml:id="nkr_note_add_0937b0201" n="0937b0201"/><anchor xml:id="beg0937b0201" n="0937b0201"/>已<anchor xml:id="end0937b0201"/>下文
<lb ed="X" n="0937b03"/><lb ed="R093" n="0015a12"/>是。四藥王受命故。卽云又囑累品旣明付囑<anchor xml:id="nkr_note_add_0937b0301" n="0937b0301"/><anchor xml:id="beg0937b0301" n="0937b0301"/>已<anchor xml:id="end0937b0301"/>下文
<lb ed="X" n="0937b04"/><lb ed="R093" n="0015a13"/>是。</p><p xml:id="pX34p0937b0402" cb:place="inline">二事乖角者。卽是分身多寶。容住靈山。釋迦並
<lb ed="X" n="0937b05"/><lb ed="R093" n="0015a14"/>令各還本土。何得分身多寶一去一留<note place="inline">故言二事乖角</note>。</p>
<lb ed="X" n="0937b06"/><lb ed="R093" n="0015a15"/><p xml:id="pX34p0937b0601">七淨穢有殊難中。言文殊海會將至此間預在靈山
<lb ed="X" n="0937b07"/><lb ed="R093" n="0015a16"/>忽有花現。此引文錯。龍宮海會欲來之時。靈山之中。
<lb ed="X" n="0937b08"/><lb ed="R093" n="0015a17"/>元無花現。但是文殊菩薩。坐千葉蓮花。龍宮徒衆有
<lb ed="X" n="0937b09"/><lb ed="R093" n="0015a18"/>坐蓮花。共花一時。非是預現。此亦未可。旣言參到。如
<lb ed="X" n="0937b10"/><lb ed="R093" n="0015b01"/>何忽有花現。若妙音言來到。有花現可知。</p>
<lb ed="X" n="0937b11"/><lb ed="R093" n="0015b02"/><p xml:id="pX34p0937b1101">疏云。旣非聞法寶以喜生。謂旣非聞說三周一乘經
<lb ed="X" n="0937b12"/><lb ed="R093" n="0015b03"/>言以喜生。乃是見客佛去以歡喜。此亦未然。只聞說
<lb ed="X" n="0937b13"/><lb ed="R093" n="0015b04"/>三周竟歡喜亦得。</p>
<lb ed="X" n="0937b14"/><lb ed="R093" n="0015b05"/><p xml:id="pX34p0937b1401">疏云。但是先放神力故現淨土。此下文會前外難妙
<lb ed="X" n="0937b15"/><lb ed="R093" n="0015b06"/>音誡形。故知囑累合在於前。故此合云。世尊將開寶
<lb ed="X" n="0937b16"/><lb ed="R093" n="0015b07"/>塔。卽集<anchor xml:id="nkr_note_orig_0937009" n="0937009"/>身。先以<anchor xml:id="nkr_note_orig_0937010" n="0937010"/>神變穢令淨。此土旣淨。如何淨華宿
<lb ed="X" n="0937b17"/><lb ed="R093" n="0015b08"/>王智佛。慇懃誡彼妙音。汝往彼國。勿生下劣之想。今
<lb ed="X" n="0937b18"/><lb ed="R093" n="0015b09"/>答云。妙音菩薩雖是上德。所知鄣未亡。取捨之心猶
<lb ed="X" n="0937b19"/><lb ed="R093" n="0015b10"/>在。爲彼土淸淨。由此土本穢。恐彼妙音。俱見此土淨
<lb ed="X" n="0937b20"/><lb ed="R093" n="0015b11"/>穢土相。而生譏毀。所以彼佛誡之。亦如夷狄之君。不
<lb ed="X" n="0937b21"/><lb ed="R093" n="0015b12"/>如諸夏之亡。兼見無爽。非謂妙音至此。分身諸佛<anchor xml:id="nkr_note_add_0937b2101" n="0937b2101"/><anchor xml:id="beg0937b2101" n="0937b2101"/>已<anchor xml:id="end0937b2101"/>
<lb ed="X" n="0937b22"/><lb ed="R093" n="0015b13"/>還。而言此土唯穢非淨。上見下故。義亦可通<note place="inline">云云</note>。</p>
<lb ed="X" n="0937b23"/><lb ed="R093" n="0015b14"/><p xml:id="pX34p0937b2301">疏云。如雖淨土還見靈山。乃至變不唯淨上見下故
<lb ed="X" n="0937b24"/><lb ed="R093" n="0015b15"/>者。此謂疏主。例淨土中亦有穢土。謂分身諸佛。各令
<pb ed="X" xml:id="X34.0639.0937c" n="0937c"/>
<lb ed="X" n="0937c01"/><lb ed="R093" n="0015b16"/>侍者指滿掬花詣靈山。天<anchor xml:id="nkr_note_orig_0937011" n="0937011"/>壽品中。文殊從海涌出。俱
<lb ed="X" n="0937c02"/><lb ed="R093" n="0015b17"/>訪靈山。天<anchor xml:id="note_star_2" n="0937011" type="star"/>壽品<anchor xml:id="nkr_note_orig_0937012" n="0937012"/>中旣在囑累品前。分身猶在。此土皆
<lb ed="X" n="0937c03"/><lb ed="R093" n="0015b18"/>淨。何有靈山。何妨淨中亦有穢土。上見下故。亦可以
<lb ed="X" n="0937c04"/><lb ed="R093" n="0016a01"/>有本處名故。所以言詣靈山。義亦無爽。又塔品之中
<lb ed="X" n="0937c05"/><lb ed="R093" n="0016a02"/>有淨土。不妨有彼靈山。妙<anchor xml:id="nkr_note_orig_0937013" n="0937013"/>音中被誡<anchor xml:id="note_star_3" n="0937006" type="star"/>刑。何妨亦有於
<lb ed="X" n="0937c06"/><lb ed="R093" n="0016a03"/>淨土。故知塔亦有靈山。無妨淨土攝。妙音雖被誡。亦
<lb ed="X" n="0937c07"/><lb ed="R093" n="0016a04"/>是淨土収。故知囑累合在後也。</p>
<lb ed="X" n="0937c08"/><lb ed="R093" n="0016a05"/><p xml:id="pX34p0937c0801">疏云。二佛同<anchor xml:id="nkr_note_add_0937c0801" n="0937c0801"/><anchor xml:id="beg0937c0801" n="0937c0801"/>已<anchor xml:id="end0937c0801"/>下文。卽會前別難。妙音致禮故。及以
<lb ed="X" n="0937c09"/><lb ed="R093" n="0016a06"/>觀音奉珠故。若言妙音致禮。觀音奉珠。唯有二尊在
<lb ed="X" n="0937c10"/><lb ed="R093" n="0016a07"/>會。分身<anchor xml:id="nkr_note_add_0937c1001" n="0937c1001"/><anchor xml:id="beg0937c1001" n="0937c1001"/>已<anchor xml:id="end0937c1001"/>還者。天<anchor xml:id="note_star_4" n="0937011" type="star"/>壽品。文殊唯禮二尊足。不禮分身。
<lb ed="X" n="0937c11"/><lb ed="R093" n="0016a08"/>亦名應二尊在會分身<anchor xml:id="nkr_note_add_0937c1101" n="0937c1101"/><anchor xml:id="beg0937c1101" n="0937c1101"/>已<anchor xml:id="end0937c1101"/>還。故知歸奉意別。何得例
<lb ed="X" n="0937c12"/><lb ed="R093" n="0016a09"/>使通歸。又有言護法力。謂普賢品及後品示<anchor xml:id="nkr_note_orig_0937014" n="0937014"/>視者。是
<lb ed="X" n="0937c13"/><lb ed="R093" n="0016a10"/>度量天地品。非囑累也。此無典誥。是僞經故。不可爲
<lb ed="X" n="0937c14"/><lb ed="R093" n="0016a11"/>明<note place="inline">云云</note>。</p>
<lb ed="X" n="0937c15"/><lb ed="R093" n="0016a12"/><p xml:id="pX34p0937c1501">和會囑累品。居前居後。皆有所以。其囑累品。不在經
<lb ed="X" n="0937c16"/><lb ed="R093" n="0016a13"/>末。言在前者。有諸家釋。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0937015" n="0937015"/>名准據一義。若言囑累亦合
<lb ed="X" n="0937c17"/><lb ed="R093" n="0016a14"/>居前。而不居後者。妙音請見多寶之時。塔門<anchor xml:id="nkr_note_add_0937c1701" n="0937c1701"/><anchor xml:id="beg0937c1701" n="0937c1701"/>已<anchor xml:id="end0937c1701"/>開。釋
<lb ed="X" n="0937c18"/><lb ed="R093" n="0016a15"/>迦于時卽<figure><graphic url="../figures/X/X34p0937_01.gif"/></figure>多寶。妙音於後還見多寶如來。且此佛
<lb ed="X" n="0937c19"/><lb ed="R093" n="0016a16"/>發願。欲開我塔。便集分身。旣其<anchor xml:id="nkr_note_add_0937c1901" n="0937c1901"/><anchor xml:id="beg0937c1901" n="0937c1901"/>已<anchor xml:id="end0937c1901"/>還。不可釋迦開也。
<lb ed="X" n="0937c20"/><lb ed="R093" n="0016a17"/>妙音旣見多寶塔。有重開之失。故知今爲開者。只同
<lb ed="X" n="0937c21"/><lb ed="R093" n="0016a18"/>前會。多寶文中集分身開也。以此而推。妙音來日被
<lb ed="X" n="0937c22"/><lb ed="R093" n="0016b01"/>誡。此本是穢。囑累卽合居前也。又若言囑累合居後。
<lb ed="X" n="0937c23"/><lb ed="R093" n="0016b02"/>而不居前者。普賢品末。<anchor xml:id="nkr_note_add_0937c2301" n="0937c2301"/><anchor xml:id="beg0937c2301" n="0937c2301"/>已<anchor xml:id="end0937c2301"/>有大衆歡喜作禮而去也。
<lb ed="X" n="0937c24"/><lb ed="R093" n="0016b03"/>故知更無後品。又若言諸經囑累皆在經終。不合居
<pb ed="X" xml:id="X34.0639.0938a" n="0938a"/>
<lb ed="X" n="0938a01"/><lb ed="R093" n="0016b04"/>前者。中途付囑。何妨於理。且如諸經得名。皆在經末。
<lb ed="X" n="0938a02"/><lb ed="R093" n="0016b05"/>金剛般若。中卽問名。佛卽爲答。此經名爲金剛般若
<lb ed="X" n="0938a03"/><lb ed="R093" n="0016b06"/>等。何故說經未了。中途而問。意欲卽擬奉行故。今此
<lb ed="X" n="0938a04"/><lb ed="R093" n="0016b07"/>品囑累。藥王品前說者。敎經三周一乘旣畢。卽便付
<lb ed="X" n="0938a05"/><lb ed="R093" n="0016b08"/>囑流行。藥王品等。廣說重經因緣。令受持者生於敬
<lb ed="X" n="0938a06"/><lb ed="R093" n="0016b09"/>仰。此亦無妨。前後俱得<note place="inline">云云</note>。</p>
<lb ed="X" n="0938a07"/><lb ed="R093" n="0016b10"/><p xml:id="pX34p0938a0701">又釋彰品次第事我前後者。所以妙音品在藥王品
<lb ed="X" n="0938a08"/><lb ed="R093" n="0016b11"/>後而論者。若准經文。靈山一會。妙音菩薩未<figure><graphic url="../figures/X/X34p0938_01.gif"/></figure>說藥
<lb ed="X" n="0938a09"/><lb ed="R093" n="0016b12"/>王品方至靈山。三周說經。妙音<anchor xml:id="nkr_note_add_0938a0901" n="0938a0901"/><anchor xml:id="beg0938a0901" n="0938a0901"/>已<anchor xml:id="end0938a0901"/>至。何以知之妙音
<lb ed="X" n="0938a10"/><lb ed="R093" n="0016b13"/><figure><graphic url="../figures/X/X34p0938_02.gif"/></figure>等。佛言。妙音菩薩。爲聽法花經故。普賢亦言。我於
<lb ed="X" n="0938a11"/><lb ed="R093" n="0016b14"/>寶威德上王佛國。遙聞此<name role="" type="person">娑婆世界</name>說法花經。從彼
<lb ed="X" n="0938a12"/><lb ed="R093" n="0016b15"/>而來。旣云我爲聽是經故而來至此。故知三周會中。
<lb ed="X" n="0938a13"/><lb ed="R093" n="0016b16"/>妙音<figure><graphic url="../figures/X/X34p0938_03.gif"/></figure>至。若不先來至此會。藥王品復云<anchor xml:id="nkr_note_orig_0938001" n="0938001"/>言聽來。聽
<lb ed="X" n="0938a14"/><lb ed="R093" n="0016b17"/>法何法。此品之中。無說經之處。又此品末有云。妙音
<lb ed="X" n="0938a15"/><lb ed="R093" n="0016b18"/>至此。當品之中卽道還國。若以還國。下觀音等品。妙
<lb ed="X" n="0938a16"/><lb ed="R093" n="0017a01"/>音亦不得聞。何故言得爲聽法花經故而來至此。故
<lb ed="X" n="0938a17"/><lb ed="R093" n="0017a02"/>知妙音。三周之中<anchor xml:id="nkr_note_add_0938a1701" n="0938a1701"/><anchor xml:id="beg0938a1701" n="0938a1701"/>已<anchor xml:id="end0938a1701"/>至於此。今言情見多寶而不見
<lb ed="X" n="0938a18"/><lb ed="R093" n="0017a03"/>者。三周之中。塔門未開。土亦猶穢。准此<anchor xml:id="nkr_note_add_0938a1801" n="0938a1801"/><anchor xml:id="beg0938a1801" n="0938a1801"/>已<anchor xml:id="end0938a1801"/>後得見佛
<lb ed="X" n="0938a19"/><lb ed="R093" n="0017a04"/>者。因集分身。塔門開故。所以言見。據此道理。兩義相
<lb ed="X" n="0938a20"/><lb ed="R093" n="0017a05"/>並皆不相關。又問。若爾。何故妙音品。藥王品後列之。
<lb ed="X" n="0938a21"/><lb ed="R093" n="0017a06"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0938002" n="0938002"/>故何三周之中。先置此品。</p><p xml:id="pX34p0938a2111" cb:place="inline">解云。妙音至此<anchor xml:id="nkr_note_orig_0938003" n="0938003"/>至爲聽
<lb ed="X" n="0938a22"/><lb ed="R093" n="0017a07"/>經而雖在前。以義文中不合先說。夫言不可疊道。義
<lb ed="X" n="0938a23"/><lb ed="R093" n="0017a08"/>不可雙論。此妙音衆。旣靈山會中之事。經集之時。阿
<lb ed="X" n="0938a24"/><lb ed="R093" n="0017a09"/>難誦出。凡叙述事。次第排之。一會之中。極多事法。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0938004" n="0938004"/>妙
<pb ed="X" xml:id="X34.0639.0938b" n="0938b"/>
<lb ed="X" n="0938b01"/><lb ed="R093" n="0017a10"/>音妙音雖先卽會。排此品類。合居後也。若不爾者。豈
<lb ed="X" n="0938b02"/><lb ed="R093" n="0017a11"/>可當品之中來。當品之中言去。故知品者類也。於事
<lb ed="X" n="0938b03"/><lb ed="R093" n="0017a12"/>同故。排爲品。</p><p xml:id="pX34p0938b0306" cb:place="inline">又問。妙音旣三周法花會。卽合前論。
<lb ed="X" n="0938b04"/><lb ed="R093" n="0017a13"/>今旣後說。准何義理。</p><p xml:id="pX34p0938b0409" cb:place="inline">解。如世間人。叔姪尊卑。姪卑
<lb ed="X" n="0938b05"/><lb ed="R093" n="0017a14"/>而叔尊。世所共悉。有姪年長有叔卑。若立爲得。不以
<lb ed="X" n="0938b06"/><lb ed="R093" n="0017a15"/>姪年長故入叔類中。不以叔年卑故。其姪後還無行
<lb ed="X" n="0938b07"/><lb ed="R093" n="0017a16"/>也。今此妙音及諸餘品。事儀如此。若准此理。妙音菩
<lb ed="X" n="0938b08"/><lb ed="R093" n="0017a17"/>薩而被誡者。有何過耶。</p>
<lb ed="X" n="0938b09"/><lb ed="R093" n="0017a18"/><p xml:id="pX34p0938b0901">又觀音品中。有具足妙相尊。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0938005" n="0938005"/>先是結集家安置。計合
<lb ed="X" n="0938b10"/><lb ed="R093" n="0017b01"/>作長行。爲文短故。不更別生長行。如勝鬘經。亦有此
<lb ed="X" n="0938b11"/><lb ed="R093" n="0017b02"/>義。<name role="" type="person">勝鬘夫人</name>者。卽是波斯匿王之女。<name role="" type="person">末利夫人</name>所生。
<lb ed="X" n="0938b12"/><lb ed="R093" n="0017b03"/>嫁與阿瑜舍國王爲妃。去千餘里。彼國之中。先無佛
<lb ed="X" n="0938b13"/><lb ed="R093" n="0017b04"/>法。世尊于時。<name role="" type="person">祇洹精舍</name>說法。父母知女聰明。乃寄書
<lb ed="X" n="0938b14"/><lb ed="R093" n="0017b05"/>喚女。說佛道德不可思議。<name role="" type="person">勝鬘夫人</name>得母書<anchor xml:id="nkr_note_add_0938b1401" n="0938b1401"/><anchor xml:id="beg0938b1401" n="0938b1401"/>已<anchor xml:id="end0938b1401"/>。卽說
<lb ed="X" n="0938b15"/><lb ed="R093" n="0017b06"/>偈云。今聞佛音聲。世所未曾有。若言眞實者。我卽應
<lb ed="X" n="0938b16"/><lb ed="R093" n="0017b07"/>供養。復說偈言。仰惟佛世尊。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0938006" n="0938006"/>爲世間出。亦應懷慈愍。
<lb ed="X" n="0938b17"/><lb ed="R093" n="0017b08"/>必令我得見。旣說此偈<anchor xml:id="nkr_note_add_0938b1701" n="0938b1701"/><anchor xml:id="beg0938b1701" n="0938b1701"/>已<anchor xml:id="end0938b1701"/>。佛於空中現微妙身。結集
<lb ed="X" n="0938b18"/><lb ed="R093" n="0017b09"/>之人。遂作偈云。卽生此念時。佛於空中現。普放淨光
<lb ed="X" n="0938b19"/><lb ed="R093" n="0017b10"/>明。顯示無比身。勝鬘及眷屬。頭面接足禮。准此偈頌。
<lb ed="X" n="0938b20"/><lb ed="R093" n="0017b11"/>合是長行。乘便爲偈者。亦同此經具足妙相尊也。是
<lb ed="X" n="0938b21"/><lb ed="R093" n="0017b12"/>勝鬘之語。偈云。哀愍<g ref="#CB00832">䨱</g>護我。令法種增長。此世及後
<lb ed="X" n="0938b22"/><lb ed="R093" n="0017b13"/>生。願佛常攝受。</p>
<lb ed="X" n="0938b23"/><lb ed="R093" n="0017b14"/><p xml:id="pX34p0938b2301">呪咀諸毒藥還著於本人。外難云。豈佛世尊反害生
<lb ed="X" n="0938b24"/><lb ed="R093" n="0017b15"/>命者。解云。有一人。與彼人有讎。符書厭禱。以諸毒藥。
<pb ed="X" xml:id="X34.0639.0938c" n="0938c"/>
<lb ed="X" n="0938c01"/><lb ed="R093" n="0017b16"/>欲煞前人。前人旣被呪咀。自覺身心不安。還卽至心
<lb ed="X" n="0938c02"/><lb ed="R093" n="0017b17"/>專念觀音。以念觀音善根增故。諸毒悉消。其人雖復
<lb ed="X" n="0938c03"/><lb ed="R093" n="0017b18"/>呪咀前人。以其惡心多積毒害。旣不念觀音。專惟煞
<lb ed="X" n="0938c04"/><lb ed="R093" n="0018a01"/>害。故違反害。此乃積惡餘殃。禍惡積。豈是菩薩。又雖
<lb ed="X" n="0938c05"/><lb ed="R093" n="0018a02"/>却著。未<figure><graphic url="../figures/X/X34p0938_04.gif"/></figure>令終。意欲令其發善心故。如前此經中常
<lb ed="X" n="0938c06"/><lb ed="R093" n="0018a03"/>不輕菩薩。被諸四衆惡口罵詈。以嗔罵故。令諸四衆。
<lb ed="X" n="0938c07"/><lb ed="R093" n="0018a04"/>千劫之中墮地獄中。雖初獲苦。後還發菩提心故。此
<lb ed="X" n="0938c08"/><lb ed="R093" n="0018a05"/>亦如是。何所疑焉。然菩薩救苦。種種方便。若先苦後
<lb ed="X" n="0938c09"/><lb ed="R093" n="0018a06"/>樂。菩薩卽救。卽常不輕。及呪咀等。是其事也。若先樂
<lb ed="X" n="0938c10"/><lb ed="R093" n="0018a07"/>後樂。菩薩亦救。若先苦後苦。菩薩不救。若先樂後苦。
<lb ed="X" n="0938c11"/><lb ed="R093" n="0018a08"/>菩薩亦不救<note place="inline">云云</note>。</p>
<lb ed="X" n="0938c12"/><lb ed="R093" n="0018a09"/><p xml:id="pX34p0938c1201">疏云。如巧獵師善取熊羆者。如一熊羆在深窟中。獵
<lb ed="X" n="0938c13"/><lb ed="R093" n="0018a10"/>師欲取。以三股鐵叉。將頭向前。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0938007" n="0938007"/>堆把於後。先以一石
<lb ed="X" n="0938c14"/><lb ed="R093" n="0018a11"/>打之。其羆嗔發。直趣於人。不知鐵叉穿其<g ref="#CB15109">𦚾</g>前。旣趣
<lb ed="X" n="0938c15"/><lb ed="R093" n="0018a12"/>不得。直至於死。合喩意者。初欲害人時。喩惡人呪咀
<lb ed="X" n="0938c16"/><lb ed="R093" n="0018a13"/>及下毒藥。後趣被鐵叉<anchor xml:id="nkr_note_add_0938c1601" n="0938c1601"/><anchor xml:id="beg0938c1601" n="0938c1601"/>刺<anchor xml:id="end0938c1601"/>身。喩合觀音菩薩還著於
<lb ed="X" n="0938c17"/><lb ed="R093" n="0018a14"/>本人。將鐵叉喩觀音。將熊羆喩著毒藥者<note place="inline">云云</note>。</p>
<lb ed="X" n="0938c18"/><lb ed="R093" n="0018a15"/><p xml:id="pX34p0938c1801">又如良醫善用返藥者。有一人。患水病。身大如甕。其
<lb ed="X" n="0938c19"/><lb ed="R093" n="0018a16"/>家兄弟莫作何計。聞道芭豆與酒相違。可與其服。後
<lb ed="X" n="0938c20"/><lb ed="R093" n="0018a17"/>令喫酒。終是不活。只得與死。其病人服芭荳<anchor xml:id="nkr_note_add_0938c2001" n="0938c2001"/><anchor xml:id="beg0938c2001" n="0938c2001"/>已<anchor xml:id="end0938c2001"/>。非常
<lb ed="X" n="0938c21"/><lb ed="R093" n="0018a18"/>熱渴。復與酒二升。一時飮盡。少時看之。遂便欲死。唯
<lb ed="X" n="0938c22"/><lb ed="R093" n="0018b01"/>餘殘氣。更少時看。乃見地下水流滂沱。看其身體。如
<lb ed="X" n="0938c23"/><lb ed="R093" n="0018b02"/>故無異。兄弟問言。體履何似。答云。今日亦應有活路
<lb ed="X" n="0938c24"/><lb ed="R093" n="0018b03"/>也。粥五升一時喫盡。故知返藥。卽其事也。初雖有損。
<pb ed="X" xml:id="X34.0639.0939a" n="0939a"/>
<lb ed="X" n="0939a01"/><lb ed="R093" n="0018b04"/>後必爲益。菩薩救生。亦復如是。</p>
<lb ed="X" n="0939a02"/><lb ed="R093" n="0018b05"/><p xml:id="pX34p0939a0201">疏有頌旣不乖宗者。此語錯。應言。有損旣不乖宗。讀
<lb ed="X" n="0939a03"/><lb ed="R093" n="0018b06"/>疏之者。狀似論量此頌。此語意者。解呪咀諸毒藥還
<lb ed="X" n="0939a04"/><lb ed="R093" n="0018b07"/>著於本人之文。謂前雖有損。後必爲益。</p>
<lb ed="X" n="0939a05"/><lb ed="R093" n="0018b08"/><p xml:id="pX34p0939a0501">疏云。彼說乘同日光爲喩者。明窮子品中。會昔窮子
<lb ed="X" n="0939a06"/><lb ed="R093" n="0018b09"/>同於長者。勝鬘云。言乘是一。今說雲雨之喩。被乘同
<lb ed="X" n="0939a07"/><lb ed="R093" n="0018b10"/>悉。一雨雖同。受理各別。日光雖一。受明不同。彼添法
<lb ed="X" n="0939a08"/><lb ed="R093" n="0018b11"/>花經意如是。今時疏主。不許更有日光喩也。</p><p xml:id="pX34p0939a0818" cb:place="inline">又正
<lb ed="X" n="0939a09"/><lb ed="R093" n="0018b12"/>法花妙法花及論。並無日光喩。論中所釋七喩三<anchor xml:id="nkr_note_orig_0939001" n="0939001"/>平
<lb ed="X" n="0939a10"/><lb ed="R093" n="0018b13"/>等。亦無日光之文。</p><p xml:id="pX34p0939a1008" cb:place="inline">四從三逆者。四謂正法妙法本
<lb ed="X" n="0939a11"/><lb ed="R093" n="0018b14"/>論添法經。排當第四故。三逆者。此三本經論。違前添
<lb ed="X" n="0939a12"/><lb ed="R093" n="0018b15"/>法花。無日光爲喩之文。故言三逆。有卽違大宗通途。
<lb ed="X" n="0939a13"/><lb ed="R093" n="0018b16"/>無卽非乖成理。若依瓚法師。不許疏主斥日光之文。
<lb ed="X" n="0939a14"/><lb ed="R093" n="0018b17"/>何以知。卽法花亦有乘同之文。應言三從二逆。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0939002" n="0939002"/>豈並
<lb ed="X" n="0939a15"/><lb ed="R093" n="0018b18"/>通途。俱是聖敎。何須非斥。若言天親菩薩造法花論。
<lb ed="X" n="0939a16"/><lb ed="R093" n="0019a01"/>所明七喩三車等。無日光之文。卽言無者。金剛般若
<lb ed="X" n="0939a17"/><lb ed="R093" n="0019a02"/>論。亦是天親所釋。准經合有八種之相。論中如何但
<lb ed="X" n="0939a18"/><lb ed="R093" n="0019a03"/>釋人相衆生壽者相我相等四種。不釋殘四。豈彼經
<lb ed="X" n="0939a19"/><lb ed="R093" n="0019a04"/>中而無此文。故知未必以論爲證<note place="inline">云云</note>。</p>
<lb ed="X" n="0939a20"/><lb ed="R093" n="0019a05"/><p xml:id="pX34p0939a2001">又此經觀音一品別流行者。自佛法東流來。九百餘
<lb ed="X" n="0939a21"/><lb ed="R093" n="0019a06"/>年。所翻譯經論。總有七種。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0939003" n="0939003"/>單本。二重本譯經。三闕本
<lb ed="X" n="0939a22"/><lb ed="R093" n="0019a07"/>經。四疑經。五拆出經。六僞經。七應瑞經。言單本經者。
<lb ed="X" n="0939a23"/><lb ed="R093" n="0019a08"/>卽涅槃等是。不重譯故。一翻<anchor xml:id="nkr_note_add_0939a2301" n="0939a2301"/><anchor xml:id="beg0939a2301" n="0939a2301"/>已<anchor xml:id="end0939a2301"/>來。唯聞南地學士謝
<lb ed="X" n="0939a24"/><lb ed="R093" n="0019a09"/>靈運。重錯其文。更不別譯。二重譯者。如維摩經般若
<pb ed="X" xml:id="X34.0639.0939b" n="0939b"/>
<lb ed="X" n="0939b01"/><lb ed="R093" n="0019a10"/>法花金光明等。並數重譯。三闕本者。目錄有名。而無
<lb ed="X" n="0939b02"/><lb ed="R093" n="0019a11"/>梵本。及無曾翻譯行之於世者也。四疑者。如法句經。
<lb ed="X" n="0939b03"/><lb ed="R093" n="0019a12"/>道理契會大乘。然無梵本。及無譯時代。幷無譯人等。
<lb ed="X" n="0939b04"/><lb ed="R093" n="0019a13"/>五拆出。如觀音品等是。多心般若等<anchor xml:id="nkr_note_orig_0939004" n="0939004"/>也。於大品奉鉢
<lb ed="X" n="0939b05"/><lb ed="R093" n="0019a14"/>品拆出。如盂蘭盆經。初無如是我聞。後無歡喜奉行。
<lb ed="X" n="0939b06"/><lb ed="R093" n="0019a15"/>皆是其例。六僞者。如天公經。呪魅益<g ref="#CB06358">𥫫</g>植公等。如天
<lb ed="X" n="0939b07"/><lb ed="R093" n="0019a16"/>公經云。淸淸虗虗。手把金甁。推聲集郞。直入講堂中。
<lb ed="X" n="0939b08"/><lb ed="R093" n="0019a17"/>又云。文殊作都講。普賢作維那等。此皆人作。非佛說
<lb ed="X" n="0939b09"/><lb ed="R093" n="0019a18"/>也。七應瑞經。卽高王觀世音經。高歡天子。有一人死。
<lb ed="X" n="0939b10"/><lb ed="R093" n="0019b01"/>因專念觀音。夢中受得。後至都市。經三刀不死。所有
<lb ed="X" n="0939b11"/><lb ed="R093" n="0019b02"/>因緣。應知從彼高歡標名。故稱高王觀世音經。</p>
<lb ed="X" n="0939b12"/><lb ed="R093" n="0019b03"/><p xml:id="pX34p0939b1201"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0939005" n="0939005"/>第五彰品之次第。自古相傳云。修多羅藏次第求。毗
<lb ed="X" n="0939b13"/><lb ed="R093" n="0019b04"/>柰耶藏因緣求。阿毗達摩藏性相求。性相求者。唯明
<lb ed="X" n="0939b14"/><lb ed="R093" n="0019b05"/>有漏無漏有爲無爲世出世間之法。體性更無次第。
<lb ed="X" n="0939b15"/><lb ed="R093" n="0019b06"/>能生慧故。毗柰耶藏因緣求者。戒律之中。唯明因誰
<lb ed="X" n="0939b16"/><lb ed="R093" n="0019b07"/>犯戒。得有此戒。緣某人犯有此戒。多明因緣。並是事
<lb ed="X" n="0939b17"/><lb ed="R093" n="0019b08"/>法。亦無法相。亦無次第。唯戒藏所攝。修多羅藏次第
<lb ed="X" n="0939b18"/><lb ed="R093" n="0019b09"/>求者。經之一敎。前後名義。鉤鏁相連。多明品之次第
<lb ed="X" n="0939b19"/><lb ed="R093" n="0019b10"/>序正流通。此唯經藏所攝。</p>
<lb ed="X" n="0939b20"/><lb ed="R093" n="0019b11"/><p xml:id="pX34p0939b2001">疏云。一實而導彼歸途者。此爲退菩提心故。昔聞大
<lb ed="X" n="0939b21"/><lb ed="R093" n="0019b12"/>乘之法。中間廢忘。退求小乘。今欲令其歸本所引故。
<lb ed="X" n="0939b22"/><lb ed="R093" n="0019b13"/>故云導彼歸途也。故法花第二云。我昔敎汝志願佛
<lb ed="X" n="0939b23"/><lb ed="R093" n="0019b14"/>道。汝今悉忘。而便自謂<anchor xml:id="nkr_note_add_0939b2301" n="0939b2301"/><anchor xml:id="beg0939b2301" n="0939b2301"/>已<anchor xml:id="end0939b2301"/>得滅度。我今還欲令汝憶
<lb ed="X" n="0939b24"/><lb ed="R093" n="0019b15"/>念本願所行道故。</p><p xml:id="pX34p0939b2408" cb:place="inline">返迹者。歸昔日所行之跡也。</p>
<pb ed="X" xml:id="X34.0639.0939c" n="0939c"/>
<lb ed="X" n="0939c01"/><lb ed="R093" n="0019b16"/><p xml:id="pX34p0939c0101">智揚善巧妙應上根者。智揚卽智慧。善巧卽是方便。
<lb ed="X" n="0939c02"/><lb ed="R093" n="0019b17"/>故方便品云。諸佛智慧甚深無量。</p><p xml:id="pX34p0939c0214" cb:place="inline">語<anchor xml:id="nkr_note_orig_0939006" n="0939006"/>演神功津窴
<lb ed="X" n="0939c03"/><lb ed="R093" n="0019b18"/>邃理者。卽是其智慧門難解難入<note place="inline">此中引文倒誦應知</note>。</p>
<lb ed="X" n="0939c04"/><lb ed="R093" n="0020a01"/><p xml:id="pX34p0939c0401">疏中釋譬喩品云。領述授記文少。乃至寄其領述及
<lb ed="X" n="0939c05"/><lb ed="R093" n="0020a02"/>爲授記等者。瓚法師云。此言踈失。若以領述文少。卽
<lb ed="X" n="0939c06"/><lb ed="R093" n="0020a03"/>言不別生品。寄譬喩品明。所以不別爲品者。復云囑
<lb ed="X" n="0939c07"/><lb ed="R093" n="0020a04"/>累文極少。略寄神力品後明之。何得自別生品。故知
<lb ed="X" n="0939c08"/><lb ed="R093" n="0020a05"/>疏家極爲孟浪。今時解者。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0939007" n="0939007"/>品如鶖子領述。及如來爲
<lb ed="X" n="0939c09"/><lb ed="R093" n="0020a06"/>授記。皆是比況者。卽是譬喩。何妨皆得同名譬喩品。
<lb ed="X" n="0939c10"/><lb ed="R093" n="0020a07"/>豈繁寄言。深爲失矣。</p><p xml:id="pX34p0939c1009" cb:place="inline">今又難幷州法師。若言領述
<lb ed="X" n="0939c11"/><lb ed="R093" n="0020a08"/>授記皆是譬喩。故並同名譬喩品者。下文三周授記
<lb ed="X" n="0939c12"/><lb ed="R093" n="0020a09"/>諸有領述。亦是比況。亦應並名譬喩。何得品號皆殊。
<lb ed="X" n="0939c13"/><lb ed="R093" n="0020a10"/>迄至經終。儀法如此。故知非斥未卽爲准。</p>
<lb ed="X" n="0939c14"/><lb ed="R093" n="0020a11"/><p xml:id="pX34p0939c1401">疏云。法身之體亦方便以宣揚者。此明眞如法身。唯
<lb ed="X" n="0939c15"/><lb ed="R093" n="0020a12"/>智證相應。今以言說中宣。故言方便宣揚。</p>
<lb ed="X" n="0939c16"/><lb ed="R093" n="0020a13"/><p xml:id="pX34p0939c1601">疏云。旣顯自他爲寶重者。自。謂天授品中。如來身作
<lb ed="X" n="0939c17"/><lb ed="R093" n="0020a14"/>國王。爲求重法。捐捨國位。以寫此經。他。卽分身多寶。
<lb ed="X" n="0939c18"/><lb ed="R093" n="0020a15"/>爲欲聽是經故。遠來至此也。</p>
<lb ed="X" n="0939c19"/><lb ed="R093" n="0020a16"/><p xml:id="pX34p0939c1901">疏云。如來<anchor xml:id="nkr_note_orig_0939008" n="0939008"/>說法福事俱多恐衆生疑等下者。謂前蹔
<lb ed="X" n="0939c20"/><lb ed="R093" n="0020a17"/>謗此經。或復頻蹙而懷疑惑。汝當聽說此人乃至無
<lb ed="X" n="0939c21"/><lb ed="R093" n="0020a18"/>數劫等。又隨喜品中說。第五十人聞法花經能隨喜
<lb ed="X" n="0939c22"/><lb ed="R093" n="0020b01"/>者功德。過<anchor xml:id="nkr_note_orig_0939009" n="0939009"/>前四百萬億那由他三千大千世界衆生。
<lb ed="X" n="0939c23"/><lb ed="R093" n="0020b02"/>金銀七寶。又令得阿羅漢果。乃至不輕品中。受持此
<lb ed="X" n="0939c24"/><lb ed="R093" n="0020b03"/>經。得六根淸淨。又法師品中。有能於此經中。一念生
<pb ed="X" xml:id="X34.0639.0940a" n="0940a"/>
<lb ed="X" n="0940a01"/><lb ed="R093" n="0020b04"/>隨喜者。我亦與授阿耨菩提記。此等福事。非分太過。
<lb ed="X" n="0940a02"/><lb ed="R093" n="0020b05"/>恐衆生疑謂佛虗誑。故現舌相。表是眞言。</p><p xml:id="pX34p0940a0217" cb:place="inline">殉命持
<lb ed="X" n="0940a03"/><lb ed="R093" n="0020b06"/>經者。死也。棄捨身命弘經也。</p>
<lb ed="X" n="0940a04"/><lb ed="R093" n="0020b07"/><p xml:id="pX34p0940a0401"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0940001" n="0940001"/>第六釋經本文者。先序多家。然後依疏解釋。讀者應
<lb ed="X" n="0940a05"/><lb ed="R093" n="0020b08"/>知。自漢朝<anchor xml:id="nkr_note_add_0940a0501" n="0940a0501"/><anchor xml:id="beg0940a0501" n="0940a0501"/>已<anchor xml:id="end0940a0501"/>來。佛法東流。前英後哲。所講經論。幷依
<lb ed="X" n="0940a06"/><lb ed="R093" n="0020b09"/>文解釋。不生章段句數。至<anchor xml:id="nkr_note_orig_0940002" n="0940002"/>復後秦襄陽道安法師。方
<lb ed="X" n="0940a07"/><lb ed="R093" n="0020b10"/>分章段。云經無大小。例開三段。謂序正流通。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0940003" n="0940003"/>顯與西
<lb ed="X" n="0940a08"/><lb ed="R093" n="0020b11"/>方親光菩薩般若論同。故知東流雖遠。英賢道合。時
<lb ed="X" n="0940a09"/><lb ed="R093" n="0020b12"/>人謂安公爲寶印手菩薩。彼有道士。名<name role="" type="person">習鑿齒</name>。極有
<lb ed="X" n="0940a10"/><lb ed="R093" n="0020b13"/>才學。聞道安公博識內外辨才無滯。打門相命云。四
<lb ed="X" n="0940a11"/><lb ed="R093" n="0020b14"/>海<name role="" type="person">習鑿齒</name>。故來相見耳。於是安公遣人報云。彌天釋
<lb ed="X" n="0940a12"/><lb ed="R093" n="0020b15"/>道安。不久卽相看。旣言彌天。更過於四海。旣出相看。
<lb ed="X" n="0940a13"/><lb ed="R093" n="0020b16"/>安公先行。習氏嘲云。揚之簸之。糠粃在先。安答曰。濤
<lb ed="X" n="0940a14"/><lb ed="R093" n="0020b17"/>之汰之。沙石在後。又以別日。安公就習氏園池。習氏
<lb ed="X" n="0940a15"/><lb ed="R093" n="0020b18"/>嘲云。兔兔來何求。安公報云。故來覔羊頭。習氏又云。
<lb ed="X" n="0940a16"/><lb ed="R093" n="0021a01"/>剃刀<anchor xml:id="nkr_note_add_0940a1601" n="0940a1601"/><anchor xml:id="beg0940a1601" n="0940a1601"/>已<anchor xml:id="end0940a1601"/>淨堪用不。安公報云。<anchor xml:id="nkr_note_add_0940a1602" n="0940a1602"/><anchor xml:id="beg0940a1602" n="0940a1602"/>已<anchor xml:id="end0940a1602"/>許神明合毛留。自餘
<lb ed="X" n="0940a17"/><lb ed="R093" n="0021a02"/>事如高僧傳說。</p><p xml:id="pX34p0940a1707" cb:place="inline">吉藏開爲三段。序分大家共同。正
<lb ed="X" n="0940a18"/><lb ed="R093" n="0021a03"/>宗者。從方便品。至從地涌出品<anchor xml:id="nkr_note_add_0940a1801" n="0940a1801"/><anchor xml:id="beg0940a1801" n="0940a1801"/>已<anchor xml:id="end0940a1801"/>來。明乘權乘實。從
<lb ed="X" n="0940a19"/><lb ed="R093" n="0021a04"/>壽量品。至分別功德品半初格量頌末一長行一頌
<lb ed="X" n="0940a20"/><lb ed="R093" n="0021a05"/>云。聞此壽量信解功德無有限量<anchor xml:id="nkr_note_add_0940a2001" n="0940a2001"/><anchor xml:id="beg0940a2001" n="0940a2001"/>已<anchor xml:id="end0940a2001"/>上文。明<anchor xml:id="nkr_note_orig_0940004" n="0940004"/>方權實。
<lb ed="X" n="0940a21"/><lb ed="R093" n="0021a06"/><anchor xml:id="note_star_5" n="0940004" type="star"/>方權實者。昔日菩提樹下成無上道者。是權化身。經
<lb ed="X" n="0940a22"/><lb ed="R093" n="0021a07"/>云。我成道來等是。經三無數劫。三身四智早<anchor xml:id="nkr_note_add_0940a2201" n="0940a2201"/><anchor xml:id="beg0940a2201" n="0940a2201"/>已<anchor xml:id="end0940a2201"/>圓滿。
<lb ed="X" n="0940a23"/><lb ed="R093" n="0021a08"/>是眞報身。乘權實可知。故乘是能乘之乘。身是所證
<lb ed="X" n="0940a24"/><lb ed="R093" n="0021a09"/>之身。乘卽所證之因。身是能證之果。故以十五品半。
<pb ed="X" xml:id="X34.0639.0940b" n="0940b"/>
<lb ed="X" n="0940b01"/><lb ed="R093" n="0021a10"/>名正宗。如賢愚經。近善知識。卽是序分。聽聞正法如
<lb ed="X" n="0940b02"/><lb ed="R093" n="0021a11"/>理思惟。卽正宗。依法修行。卽流通也。亦可令生三慧。
<lb ed="X" n="0940b03"/><lb ed="R093" n="0021a12"/>故須三段。序分令生聞慧等。亦可隨三根故須分三。
<lb ed="X" n="0940b04"/><lb ed="R093" n="0021a13"/>序爲上根。見卽生解故。正宗爲中根。丁寧正說方悟
<lb ed="X" n="0940b05"/><lb ed="R093" n="0021a14"/>故。流通爲下根。再三重說方領解故。亦可來有三緣。
<lb ed="X" n="0940b06"/><lb ed="R093" n="0021a15"/>故分三段。親光菩薩依佛地論開三段者。一爲敎起
<lb ed="X" n="0940b07"/><lb ed="R093" n="0021a16"/>因<anchor xml:id="nkr_note_orig_0940005" n="0940005"/>由緣分。二正敎起說分。三依敎奉行分。亦可序爲
<lb ed="X" n="0940b08"/><lb ed="R093" n="0021a17"/>除疑生信。正宗爲破執令解。流通依法奉行。</p><p xml:id="pX34p0940b0818" cb:place="inline">今時
<lb ed="X" n="0940b09"/><lb ed="R093" n="0021a18"/>疏主。自有二解中。復有一解。總有三解。初有八品而
<lb ed="X" n="0940b10"/><lb ed="R093" n="0021b01"/>爲正宗。從方便品。至授學無學人記品。正爲三根說
<lb ed="X" n="0940b11"/><lb ed="R093" n="0021b02"/>一乘記。所以是正宗。</p><p xml:id="pX34p0940b1109" cb:place="inline">二從方便品及法師品半爲
<lb ed="X" n="0940b12"/><lb ed="R093" n="0021b03"/>正宗。兼爲八部授道記故。於此中爲有意。謂方便品
<lb ed="X" n="0940b13"/><lb ed="R093" n="0021b04"/>初彰二深。言一切聲聞辟支佛等所不能知。聲聞衆
<lb ed="X" n="0940b14"/><lb ed="R093" n="0021b05"/>等皆生疑惑。今此八品。爲破前疑。故與授記。爲正宗。
<lb ed="X" n="0940b15"/><lb ed="R093" n="0021b06"/>其法師品爲正宗者。此亦方便品偈云。諸天及世人。
<lb ed="X" n="0940b16"/><lb ed="R093" n="0021b07"/>一切衆生類。無能知佛者。五乘之人及一切衆生。皆
<lb ed="X" n="0940b17"/><lb ed="R093" n="0021b08"/>不能知。今此法師品初。爲一切衆生天龍八部人五
<lb ed="X" n="0940b18"/><lb ed="R093" n="0021b09"/>乘等受記。卽破前疑故。亦得名爲正宗。餘十九品。名
<lb ed="X" n="0940b19"/><lb ed="R093" n="0021b10"/>流通分。</p><p xml:id="pX34p0940b1904" cb:place="inline">第三解者。從方便品。至常不輕品<anchor xml:id="nkr_note_add_0940b1901" n="0940b1901"/><anchor xml:id="beg0940b1901" n="0940b1901"/>已<anchor xml:id="end0940b1901"/>來。名
<lb ed="X" n="0940b20"/><lb ed="R093" n="0021b11"/>正宗。神力<anchor xml:id="nkr_note_add_0940b2001" n="0940b2001"/><anchor xml:id="beg0940b2001" n="0940b2001"/>已<anchor xml:id="end0940b2001"/>下爲流通。如疏可知。淨法師以十九品
<lb ed="X" n="0940b21"/><lb ed="R093" n="0021b12"/>爲正宗者。爲論釋七喩三車等。至壽量品。卽無三車
<lb ed="X" n="0940b22"/><lb ed="R093" n="0021b13"/>等。至常不輕品方盡。<anchor xml:id="nkr_note_add_0940b2201" n="0940b2201"/><anchor xml:id="beg0940b2201" n="0940b2201"/>已<anchor xml:id="end0940b2201"/>後無故。爲正宗可知。</p>
<lb ed="X" n="0940b23"/><lb ed="R093" n="0021b14"/><p xml:id="pX34p0940b2301">疏云。若爾卽古遵法師乃爲指南者。又俗士劉歆<note place="inline">茂林
<lb ed="X" n="0940b24"/><lb ed="R093" n="0021b15"/>反</note>劉白父子二。每至筆墨紙<figure><graphic url="../figures/X/X34p0940_01.gif"/></figure>以爲戰諍之笏。何況
<pb ed="X" xml:id="X34.0639.0940c" n="0940c"/>
<lb ed="X" n="0940c01"/><lb ed="R093" n="0021b16"/>甚深法藏。四海公子。一代當仁。至於章句。而無非斥。
<lb ed="X" n="0940c02"/><lb ed="R093" n="0021b17"/>奉上斥云。吉藏法師。若以從方便品下十五品半而
<lb ed="X" n="0940c03"/><lb ed="R093" n="0021b18"/>爲正宗。謂明乘身權實。更取分別功德品半一長行
<lb ed="X" n="0940c04"/><lb ed="R093" n="0022a01"/>一偈頌。俱諸大衆聞如來說壽量長遠。衆生獲益。卽
<lb ed="X" n="0940c05"/><lb ed="R093" n="0022a02"/>名正宗者。若爾。何但聞分別功德品獲益。從方便品。
<lb ed="X" n="0940c06"/><lb ed="R093" n="0022a03"/>終至普賢品中。言三千大千世界微塵數<anchor xml:id="nkr_note_orig_0940006" n="0940006"/>數菩薩。乃
<lb ed="X" n="0940c07"/><lb ed="R093" n="0022a04"/>至得百千萬億旋陀羅尼。及能行普賢道等。品品之
<lb ed="X" n="0940c08"/><lb ed="R093" n="0022a05"/>中皆有利益。卽古遵法師。初一品名序。<anchor xml:id="nkr_note_add_0940c0801" n="0940c0801"/><anchor xml:id="beg0940c0801" n="0940c0801"/>已<anchor xml:id="end0940c0801"/>下迄至經
<lb ed="X" n="0940c09"/><lb ed="R093" n="0022a06"/>終。皆言有益。乃爲指南。今道。疏主此難。未必卽然。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0940007" n="0940007"/>眞
<lb ed="X" n="0940c10"/><lb ed="R093" n="0022a07"/>藏師意正宗中獲益者。自緣聞捨三歸一而得授記。
<lb ed="X" n="0940c11"/><lb ed="R093" n="0022a08"/>聲聞之人因此獲益。言益雖同。聞法各別。以一乘獲
<lb ed="X" n="0940c12"/><lb ed="R093" n="0022a09"/>益處。名爲正宗。非一乘而獲者。名爲流通。何爽於理
<lb ed="X" n="0940c13"/><lb ed="R093" n="0022a10"/><note place="inline">云云</note>。</p>
<lb ed="X" n="0940c14"/><lb ed="R093" n="0022a11"/><p xml:id="pX34p0940c1401">疏云。讚證受命付令行者。此解十九品名流通分。讚
<lb ed="X" n="0940c15"/><lb ed="R093" n="0022a12"/>解法師品。彼品之中。讚重人法。可師<anchor xml:id="nkr_note_orig_0940008" n="0940008"/>範解故。證二品。
<lb ed="X" n="0940c16"/><lb ed="R093" n="0022a13"/>謂見寶塔品。提婆達多品。勸人生信。證說不虗故。受
<lb ed="X" n="0940c17"/><lb ed="R093" n="0022a14"/>命解八品。謂持品。安樂行品。從地涌出品。如來壽量
<lb ed="X" n="0940c18"/><lb ed="R093" n="0022a15"/>品。分別功德品。隨喜功德品。法師功德品。常不輕菩
<lb ed="X" n="0940c19"/><lb ed="R093" n="0022a16"/>薩。此之八品。並稟命弘宣。付解二品。如來神力品。囑
<lb ed="X" n="0940c20"/><lb ed="R093" n="0022a17"/>累品。慇懃付囑。便流通故。令行有六。</p>
<lb ed="X" n="0940c21"/><lb ed="R093" n="0022a18"/><p xml:id="pX34p0940c2101">說境令知乘之權實者。謂說能詮之敎語。顯所詮之
<lb ed="X" n="0940c22"/><lb ed="R093" n="0022b01"/>理。令諸聽者心緣語義。語義是識心之境。卽敎理也。
<lb ed="X" n="0940c23"/><lb ed="R093" n="0022b02"/>旣識乘之是非。故捨權而取於實也。</p><p xml:id="pX34p0940c2315" cb:place="inline">說行令知因
<lb ed="X" n="0940c24"/><lb ed="R093" n="0022b03"/>之是非者。謂說一乘之正因。令捨二乘之權行也。</p>
<pb ed="X" xml:id="X34.0639.0941a" n="0941a"/>
<lb ed="X" n="0941a01"/><lb ed="R093" n="0022b04"/><p xml:id="pX34p0941a0101">說果令知身之眞化。乃至具顯果因所成勝德者。從
<lb ed="X" n="0941a02"/><lb ed="R093" n="0022b05"/>壽量品。至常不輕五品經。說果令知身之眞化。謂二
<lb ed="X" n="0941a03"/><lb ed="R093" n="0022b06"/>乘等。執佛於菩提樹下成等正覺。言報身。所有證得
<lb ed="X" n="0941a04"/><lb ed="R093" n="0022b07"/>解脫。解脫知見。執爲法身。隨<anchor xml:id="nkr_note_orig_0941001" n="0941001"/>刑六道。敎化衆生。名爲
<lb ed="X" n="0941a05"/><lb ed="R093" n="0022b08"/>化身。又此經中。諸菩薩等從地涌出。諸二乘等皆生
<lb ed="X" n="0941a06"/><lb ed="R093" n="0022b09"/>疑惑。言非佛化。故佛於壽量品中。廣說我出釋氏宮。
<lb ed="X" n="0941a07"/><lb ed="R093" n="0022b10"/>去<name role="" type="person">伽耶城</name><anchor xml:id="nkr_note_orig_0941002" n="0941002"/>道不遠。菩提樹下。成等正覺。自從王宮生。
<lb ed="X" n="0941a08"/><lb ed="R093" n="0022b11"/>八相成道等。此是化身。卽是令知身之化也。又說我
<lb ed="X" n="0941a09"/><lb ed="R093" n="0022b12"/>成佛<anchor xml:id="nkr_note_add_0941a0901" n="0941a0901"/><anchor xml:id="beg0941a0901" n="0941a0901"/>已<anchor xml:id="end0941a0901"/>來。甚大久遠。所成壽命。復陪上數。常在靈山
<lb ed="X" n="0941a10"/><lb ed="R093" n="0022b13"/>及餘住處。天人常充滿等。卽是身之眞也。證之果者。
<lb ed="X" n="0941a11"/><lb ed="R093" n="0022b14"/>卽壽量品。明壽命長遠。久成佛。是證之因。卽下四品。
<lb ed="X" n="0941a12"/><lb ed="R093" n="0022b15"/>分別功德。隨喜。法師。常不輕等品也。</p><p xml:id="pX34p0941a1215" cb:place="inline">勸識於化求
<lb ed="X" n="0941a13"/><lb ed="R093" n="0022b16"/>證於眞。令識菩提樹下是化身。求證於眞者。令行一
<lb ed="X" n="0941a14"/><lb ed="R093" n="0022b17"/>乘之因。取一乘之果。卽是壽量長遠法身之果<note place="inline">云云</note>。</p>
<lb ed="X" n="0941a15"/><lb ed="R093" n="0022b18"/><p xml:id="pX34p0941a1501">然此中獲益人。總有五位。一信心人。二受持讀誦。
<lb ed="X" n="0941a16"/><lb ed="R093" n="0023a01"/>三爲人解說。四兼行六<anchor xml:id="nkr_note_orig_0941003" n="0941003"/>度。此之五人。能成勝德<note place="inline">云云</note>。</p>
<lb ed="X" n="0941a17"/><lb ed="R093" n="0023a02"/><p xml:id="pX34p0941a1701">漸獲因果<anchor xml:id="nkr_note_orig_0941004" n="0941004"/>二勝德者。謂此皆是因中因果。故名漸
<lb ed="X" n="0941a18"/><lb ed="R093" n="0023a03"/>獲。若是佛果位中。<anchor xml:id="nkr_note_add_0941a1801" n="0941a1801"/><anchor xml:id="beg0941a1801" n="0941a1801"/>已<anchor xml:id="end0941a1801"/>圓滿得。不可言漸獲也。</p><p xml:id="pX34p0941a1818" cb:place="inline">言因
<lb ed="X" n="0941a19"/><lb ed="R093" n="0023a04"/>中因果者。有因中因。因中果。有果中果。果中因。先言
<lb ed="X" n="0941a20"/><lb ed="R093" n="0023a05"/>因中因者。功德品中。勸人持經等。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0941005" n="0941005"/>喜品中。第五十人
<lb ed="X" n="0941a21"/><lb ed="R093" n="0023a06"/>隨喜等。皆是因中因。因中果者。卽是得無生忍。乃至
<lb ed="X" n="0941a22"/><lb ed="R093" n="0023a07"/>四生三生得菩提。乃至能轉淸淨法輪等。隨喜功德
<lb ed="X" n="0941a23"/><lb ed="R093" n="0023a08"/>品中。隨喜聽聞。常得面<g ref="#CB15032">㒵</g>端正。人相具足。又得乘天
<lb ed="X" n="0941a24"/><lb ed="R093" n="0023a09"/>宮殿等。乃至法師功德品中。受持此經若誦等。此卽
<pb ed="X" xml:id="X34.0639.0941b" n="0941b"/>
<lb ed="X" n="0941b01"/><lb ed="R093" n="0023a10"/>是因。能得六千功德等。名爲果。此皆是因中因果也。
<lb ed="X" n="0941b02"/><lb ed="R093" n="0023a11"/>言果中因者。卽前因中因果。此卽帶果修因。總名果
<lb ed="X" n="0941b03"/><lb ed="R093" n="0023a12"/>中因。佛果菩提。名果中果。</p><p xml:id="pX34p0941b0311" cb:place="inline">言二位勝德者。卽前因
<lb ed="X" n="0941b04"/><lb ed="R093" n="0023a13"/>中果。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0941006" n="0941006"/>乃果中果是。又有<anchor xml:id="nkr_note_add_0941b0401" n="0941b0401"/><anchor xml:id="beg0941b0401" n="0941b0401"/>已<anchor xml:id="end0941b0401"/>滿果。謂如來壽量品也。未
<lb ed="X" n="0941b05"/><lb ed="R093" n="0023a14"/>滿果者。卽分別功德隨喜等。並是因中果也。</p><p xml:id="pX34p0941b0518" cb:place="inline">菩薩
<lb ed="X" n="0941b06"/><lb ed="R093" n="0023a15"/>知此遂便道證者。菩薩卽是二乘等。迴心<anchor xml:id="nkr_note_add_0941b0601" n="0941b0601"/><anchor xml:id="beg0941b0601" n="0941b0601"/>已<anchor xml:id="end0941b0601"/>去。並名
<lb ed="X" n="0941b07"/><lb ed="R093" n="0023a16"/>菩薩。道證者。卽分別功德品中。諸菩薩等。或有一生
<lb ed="X" n="0941b08"/><lb ed="R093" n="0023a17"/>二三生證菩提等。是也。若論修證次第。先因後果。則
<lb ed="X" n="0941b09"/><lb ed="R093" n="0023a18"/>言因果。若論顯修次第。先果後因。則言果因。謂<anchor xml:id="nkr_note_orig_0941007" n="0941007"/>先後
<lb ed="X" n="0941b10"/><lb ed="R093" n="0023b01"/>果。令欣修。故言證之果因也。</p><p xml:id="pX34p0941b1012" cb:place="inline">具顯果因所成勝德
<lb ed="X" n="0941b11"/><lb ed="R093" n="0023b02"/>者。卽是覆標前義。從壽量品。迄至不輕品來。<anchor xml:id="nkr_note_add_0941b1101" n="0941b1101"/><anchor xml:id="beg0941b1101" n="0941b1101"/>已<anchor xml:id="end0941b1101"/>明因
<lb ed="X" n="0941b12"/><lb ed="R093" n="0023b03"/>果勝德之事。更無別意。自此<anchor xml:id="nkr_note_add_0941b1201" n="0941b1201"/><anchor xml:id="beg0941b1201" n="0941b1201"/>已<anchor xml:id="end0941b1201"/>下八品。名爲流通分
<lb ed="X" n="0941b13"/><lb ed="R093" n="0023b04"/><note place="inline">云云</note>。</p>
<lb ed="X" n="0941b14"/><lb ed="R093" n="0023b05"/><p xml:id="pX34p0941b1401">疏云。示相付囑稟命行故者。示相。解神力品。謂如來
<lb ed="X" n="0941b15"/><lb ed="R093" n="0023b06"/>出廣長舌相。上至梵天。表不虗言。故示相也。付囑。解
<lb ed="X" n="0941b16"/><lb ed="R093" n="0023b07"/>囑累品。以金色之手。三摩菩薩之頂是。稟命行者。謂
<lb ed="X" n="0941b17"/><lb ed="R093" n="0023b08"/>藥王品中及經末。皆受付囑。流通遠代也。流通中又
<lb ed="X" n="0941b18"/><lb ed="R093" n="0023b09"/>有三。上卽從法師寶天持等品。此爲現證流通。安樂
<lb ed="X" n="0941b19"/><lb ed="R093" n="0023b10"/>行涌出壽量分別隨喜法師不輕七品。此爲學行流
<lb ed="X" n="0941b20"/><lb ed="R093" n="0023b11"/>通。神力<anchor xml:id="nkr_note_add_0941b2001" n="0941b2001"/><anchor xml:id="beg0941b2001" n="0941b2001"/>已<anchor xml:id="end0941b2001"/>下八品。爲付囑流通。准論文序中。至分七
<lb ed="X" n="0941b21"/><lb ed="R093" n="0023b12"/>種成就。將配論如疏可知。</p>
<lb ed="X" n="0941b22"/><lb ed="R093" n="0023b13"/><p xml:id="pX34p0941b2201"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0941008" n="0941008"/>疏云。見能照所照之境者。能照謂光。所照謂光中七
<lb ed="X" n="0941b23"/><lb ed="R093" n="0023b14"/>事<note place="inline">云云</note>。</p>
<lb ed="X" n="0941b24"/><lb ed="R093" n="0023b15"/><p xml:id="pX34p0941b2401">疏言。山城圓滿表勝餘經偏得序名者。七種成就皆
<pb ed="X" xml:id="X34.0639.0941c" n="0941c"/>
<lb ed="X" n="0941c01"/><lb ed="R093" n="0023b16"/>是序。如何此二偏得名。答曰。智者因喩得解。如世行
<lb ed="X" n="0941c02"/><lb ed="R093" n="0023b17"/>人。出門<anchor xml:id="nkr_note_add_0941c0201" n="0941c0201"/><anchor xml:id="beg0941c0201" n="0941c0201"/>已<anchor xml:id="end0941c0201"/>後皆是行人。唯有佂人。得行人名。又如作
<lb ed="X" n="0941c03"/><lb ed="R093" n="0023b18"/>客。吉凶席中皆是作客。如其弔凶。不得言作客。又如
<lb ed="X" n="0941c04"/><lb ed="R093" n="0024a01"/>草名是同。<g ref="#CB18048">󴚀</g>芋偏得草名。然法明者。如十信心。卽信
<lb ed="X" n="0941c05"/><lb ed="R093" n="0024a02"/>等十種。若所論十種。皆是於信。唯只信偏得信名。</p>
<lb ed="X" n="0941c06"/><lb ed="R093" n="0024a03"/><p xml:id="pX34p0941c0601">又如六塵。眼能見色。故名爲塵。餘聲香等。亦是於色。
<lb ed="X" n="0941c07"/><lb ed="R093" n="0024a04"/>亦是於塵。不得色名。唯只眼見。偏得色稱。此之山城
<lb ed="X" n="0941c08"/><lb ed="R093" n="0024a05"/>亦復如是。雖通名序。此二偏得序名。</p><p xml:id="pX34p0941c0815" cb:place="inline">又七成就中。
<lb ed="X" n="0941c09"/><lb ed="R093" n="0024a06"/>餘經無者有二。一小乘經無。二諸大乘中無。文殊現
<lb ed="X" n="0941c10"/><lb ed="R093" n="0024a07"/>十種因故。</p><p xml:id="pX34p0941c1005" cb:place="inline">問。溫室般若等。並有山城。何故此經獨
<lb ed="X" n="0941c11"/><lb ed="R093" n="0024a08"/>標爲勝。</p><p xml:id="pX34p0941c1104" cb:place="inline">答。此經以說一乘道理。微妙甚深。會權歸
<lb ed="X" n="0941c12"/><lb ed="R093" n="0024a09"/>實。廣爲授記。又有多寶證經。流通付囑。皆是菩薩修
<lb ed="X" n="0941c13"/><lb ed="R093" n="0024a10"/>行。不同餘經。故獨標勝。</p>
<lb ed="X" n="0941c14"/><lb ed="R093" n="0024a11"/><p xml:id="pX34p0941c1401">初言序分者。自古相傳有四解。一發起。二證信。證信
<lb ed="X" n="0941c15"/><lb ed="R093" n="0024a12"/>者。卽此經初言如是我聞等六句。阿難引<anchor xml:id="nkr_note_add_0941c1501" n="0941c1501"/><anchor xml:id="beg0941c1501" n="0941c1501"/>己<anchor xml:id="end0941c1501"/>及他爲
<lb ed="X" n="0941c16"/><lb ed="R093" n="0024a13"/>證。親從佛聞。以證此經。令他生信。二發起序者。卽如
<lb ed="X" n="0941c17"/><lb ed="R093" n="0024a14"/>欲說法花。先爲諸菩薩。說大乘經名無量義。天雨花。
<lb ed="X" n="0941c18"/><lb ed="R093" n="0024a15"/>地六動等。<anchor xml:id="nkr_note_add_0941c1801" n="0941c1801"/><anchor xml:id="beg0941c1801" n="0941c1801"/>已<anchor xml:id="end0941c1801"/>爲發起。說金剛般若經時。入城乞食洗
<lb ed="X" n="0941c19"/><lb ed="R093" n="0024a16"/>足<anchor xml:id="nkr_note_add_0941c1901" n="0941c1901"/><anchor xml:id="beg0941c1901" n="0941c1901"/>已<anchor xml:id="end0941c1901"/>。爲發起序。維摩中。合五百盖以爲一盖。變此穢
<lb ed="X" n="0941c20"/><lb ed="R093" n="0024a17"/>方以爲淨國。以爲發起。說涅槃時。世尊以二月十五
<lb ed="X" n="0941c21"/><lb ed="R093" n="0024a18"/>日。於晨朝時嚼楊枝時。發大音聲。普吿三千大千世
<lb ed="X" n="0941c22"/><lb ed="R093" n="0024b01"/>界。如來今夜常入涅槃。若有所疑。當<anchor xml:id="nkr_note_orig_0941009" n="0941009"/>咨汝所問。爲最
<lb ed="X" n="0941c23"/><lb ed="R093" n="0024b02"/>後問等。以爲發起<note place="inline">云云</note>。</p><p xml:id="pX34p0941c2310" cb:place="inline">第二解者。初明通序。次明
<lb ed="X" n="0941c24"/><lb ed="R093" n="0024b03"/>別序。古人解云。如是我聞等兩句。是通序。通一切經
<pb ed="X" xml:id="X34.0639.0942a" n="0942a"/>
<lb ed="X" n="0942a01"/><lb ed="R093" n="0024b04"/>皆同有故。一時<anchor xml:id="nkr_note_add_0942a0101" n="0942a0101"/><anchor xml:id="beg0942a0101" n="0942a0101"/>已<anchor xml:id="end0942a0101"/>下別序。說時方徒衆緇素八部。數
<lb ed="X" n="0942a02"/><lb ed="R093" n="0024b05"/>量多少。各各別故。</p><p xml:id="pX34p0942a0208" cb:place="inline">若依紀國法師云。如是等六句。
<lb ed="X" n="0942a03"/><lb ed="R093" n="0024b06"/>迄至爾時世尊四衆圍遶供養恭敬尊重讚歎<anchor xml:id="nkr_note_add_0942a0301" n="0942a0301"/><anchor xml:id="beg0942a0301" n="0942a0301"/>已<anchor xml:id="end0942a0301"/>來。
<lb ed="X" n="0942a04"/><lb ed="R093" n="0024b07"/>是通序。與諸餘經徒衆多少。雖復不同。通有六句故。
<lb ed="X" n="0942a05"/><lb ed="R093" n="0024b08"/>從結跏<anchor xml:id="nkr_note_add_0942a0501" n="0942a0501"/><anchor xml:id="beg0942a0501" n="0942a0501"/>已<anchor xml:id="end0942a0501"/>下經文。名爲別序。現瑞放光。相不同故。或
<lb ed="X" n="0942a06"/><lb ed="R093" n="0024b09"/>可退坐一面。是通序。爾時世尊<anchor xml:id="nkr_note_add_0942a0601" n="0942a0601"/><anchor xml:id="beg0942a0601" n="0942a0601"/>已<anchor xml:id="end0942a0601"/>下。是別序。</p><p xml:id="pX34p0942a0618" cb:place="inline">第三
<lb ed="X" n="0942a07"/><lb ed="R093" n="0024b10"/>解者。初阿難序。次如來序。如是我聞等。阿難出。名阿
<lb ed="X" n="0942a08"/><lb ed="R093" n="0024b11"/>難序。欲說此經先雨花動地等。名如來序。</p><p xml:id="pX34p0942a0817" cb:place="inline">第四解
<lb ed="X" n="0942a09"/><lb ed="R093" n="0024b12"/>者。眞經序。像經序。眞謂佛在世。先爲諸菩薩。說大乘
<lb ed="X" n="0942a10"/><lb ed="R093" n="0024b13"/>經等是。像經序者。謂佛滅後。諸羅漢等集法藏時。阿
<lb ed="X" n="0942a11"/><lb ed="R093" n="0024b14"/>難自言如是我聞等六句是。此亦名經前序經後序。
<lb ed="X" n="0942a12"/><lb ed="R093" n="0024b15"/>此經後序。是經前序之前。經前序。又是經後序之後。
<lb ed="X" n="0942a13"/><lb ed="R093" n="0024b16"/>謂阿難序。在如來序後故。</p>
<lb ed="X" n="0942a14"/><lb ed="R093" n="0024b17"/><p xml:id="pX34p0942a1401">次釋如是我聞等六句。自古諸德及論解釋。開合不
<lb ed="X" n="0942a15"/><lb ed="R093" n="0024b18"/>同。乃有數宗。今略叙多少。初開作八句者。謂如是一
<lb ed="X" n="0942a16"/><lb ed="R093" n="0025a01"/>句。我一。聞一。時一。佛一。住王城一。山一。衆一。總爲八
<lb ed="X" n="0942a17"/><lb ed="R093" n="0025a02"/>句。</p><p xml:id="pX34p0942a1702" cb:place="inline">第二。依眞諦三藏。釋爲七句。一如是。所聞之法。
<lb ed="X" n="0942a18"/><lb ed="R093" n="0025a03"/>二我。能聞之人。三聞。親承音旨。四一時。說法時節。五
<lb ed="X" n="0942a19"/><lb ed="R093" n="0025a04"/>佛。說敎主。六住山城。說法之處所。七與大比丘衆等。
<lb ed="X" n="0942a20"/><lb ed="R093" n="0025a05"/>所化之機。</p><p xml:id="pX34p0942a2005" cb:place="inline">第三。龍樹菩薩。造智度論。解大品釋爲
<lb ed="X" n="0942a21"/><lb ed="R093" n="0025a06"/>六句。一如是。所聞之法。二我聞。能聞之人。三一時。說
<lb ed="X" n="0942a22"/><lb ed="R093" n="0025a07"/>敎時。四佛。說敎主。五住處。六所化機。親光菩薩。造般
<lb ed="X" n="0942a23"/><lb ed="R093" n="0025a08"/>若論。亦爲六句。同前龍樹論。自言。前三明弟子。後三
<lb ed="X" n="0942a24"/><lb ed="R093" n="0025a09"/>證師說。一切修多羅。其事皆如是。</p><p xml:id="pX34p0942a2414" cb:place="inline">第四。<name role="" type="person">世親</name>菩薩。
<pb ed="X" xml:id="X34.0639.0942b" n="0942b"/>
<lb ed="X" n="0942b01"/><lb ed="R093" n="0025a10"/>依佛地經。造佛地論。釋爲五句。初如是我聞。顯<anchor xml:id="nkr_note_add_0942b0101" n="0942b0101"/><anchor xml:id="beg0942b0101" n="0942b0101"/>己<anchor xml:id="end0942b0101"/>能
<lb ed="X" n="0942b02"/><lb ed="R093" n="0025a11"/>聞。二時。三佛。四住處。五所化機。</p><p xml:id="pX34p0942b0213" cb:place="inline">第五。今自釋爲四
<lb ed="X" n="0942b03"/><lb ed="R093" n="0025a12"/>句。一如是一時等。皆是法。二我聞及比丘衆等。明能
<lb ed="X" n="0942b04"/><lb ed="R093" n="0025a13"/>聞人。此等是僧。三佛。卽佛。四事。卽住處。</p><p xml:id="pX34p0942b0416" cb:place="inline">第六。經部
<lb ed="X" n="0942b05"/><lb ed="R093" n="0025a14"/>論師。依成實論。釋爲三句。謂佛法僧。佛爲佛寶。如是
<lb ed="X" n="0942b06"/><lb ed="R093" n="0025a15"/>一時住王城山等是法寶。我聞及大比丘衆等是僧
<lb ed="X" n="0942b07"/><lb ed="R093" n="0025a16"/>寶。所以成實論云。三寶最吉祥。故我經初說也。</p><p xml:id="pX34p0942b0719" cb:place="inline">第
<lb ed="X" n="0942b08"/><lb ed="R093" n="0025a17"/>七。唯爲兩句。謂人與法。我聞及比丘衆等是人。餘是
<lb ed="X" n="0942b09"/><lb ed="R093" n="0025a18"/>法。</p><p xml:id="pX34p0942b0902" cb:place="inline">或可總爲一句。並歸於法。</p><p xml:id="pX34p0942b0912" cb:place="inline">或可總無一句。卽
<lb ed="X" n="0942b10"/><lb ed="R093" n="0025b01"/>歸於如。故下經。諸法寂<anchor xml:id="nkr_note_orig_0942001" n="0942001"/>法寂相。至言宣。如楞伽經云。
<lb ed="X" n="0942b11"/><lb ed="R093" n="0025b02"/>我成道來四十餘年。於其中不說一字。維摩又云。夫
<lb ed="X" n="0942b12"/><lb ed="R093" n="0025b03"/>說法者無說無示。夫聽法者無聞無得。故知無說無
<lb ed="X" n="0942b13"/><lb ed="R093" n="0025b04"/>示。是名說法。若據涅槃經下文言。未說法者如林中
<lb ed="X" n="0942b14"/><lb ed="R093" n="0025b05"/>葉。其<anchor xml:id="nkr_note_add_0942b1401" n="0942b1401"/><anchor xml:id="beg0942b1401" n="0942b1401"/>已<anchor xml:id="end0942b1401"/>說法者如海一渧。卽應說也。應須釋之。</p><p xml:id="pX34p0942b1419" cb:place="inline">延
<lb ed="X" n="0942b15"/><lb ed="R093" n="0025b06"/>法師解六句云。三句有言有義。三句有義無言。謂如
<lb ed="X" n="0942b16"/><lb ed="R093" n="0025b07"/>是我聞一時三句。佛親自說。有義有言。佛在<anchor xml:id="nkr_note_add_0942b1601" n="0942b1601"/><anchor xml:id="beg0942b1601" n="0942b1601"/>已<anchor xml:id="end0942b1601"/>下。但
<lb ed="X" n="0942b17"/><lb ed="R093" n="0025b08"/>言某方某住處某徒衆。但有其義。而無其言。世尊當
<lb ed="X" n="0942b18"/><lb ed="R093" n="0025b09"/>時。不的言方處及衆數故<note place="inline">云云</note>。</p>
<lb ed="X" n="0942b19"/><lb ed="R093" n="0025b10"/><p xml:id="pX34p0942b1901">說之所由者。謂依臨涅槃。普吿諸大衆。我於今夜定
<lb ed="X" n="0942b20"/><lb ed="R093" n="0025b11"/>般涅槃。若有所疑。當恣汝所問。爲最後問。阿難位居
<lb ed="X" n="0942b21"/><lb ed="R093" n="0025b12"/>學地。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0942002" n="0942002"/>憂未除。不知是化身。爲言眞滅。所以心復憂悔。
<lb ed="X" n="0942b22"/><lb ed="R093" n="0025b13"/>不能自勝。於是阿<g ref="#CB00145">㝹</g>樓<g ref="#CB00501">䭾</g>及優波離。語阿難言。如來
<lb ed="X" n="0942b23"/><lb ed="R093" n="0025b14"/>今日卽有。明日卽無。汝有所疑。何不問佛。阿難報言。
<lb ed="X" n="0942b24"/><lb ed="R093" n="0025b15"/>我今癡狂。不知何問。於是阿<g ref="#CB00145">㝹</g>樓<g ref="#CB00501">䭾</g>。發四句問。如疏。
<pb ed="X" xml:id="X34.0639.0942c" n="0942c"/>
<lb ed="X" n="0942c01"/><lb ed="R093" n="0025b16"/>佛答言。我滅度後。以波羅提木叉。爲汝大師。若我在
<lb ed="X" n="0942c02"/><lb ed="R093" n="0025b17"/>世無異此。謂佛在時。及佛滅後。皆依戒而行。當以戒
<lb ed="X" n="0942c03"/><lb ed="R093" n="0025b18"/>爲師也。波羅提木叉。此云隨順解脫戒。若能堅持禁
<lb ed="X" n="0942c04"/><lb ed="R093" n="0026a01"/>戒。<figure><graphic url="../figures/X/X34p0942_01.gif"/></figure>能順至<anchor xml:id="nkr_note_orig_0942003" n="0942003"/>脫脫也。</p><p xml:id="pX34p0942c0409" cb:place="inline">第二問依何處住者。當依四
<lb ed="X" n="0942c05"/><lb ed="R093" n="0026a02"/>念處住。所謂身受心法。此四上中下。總有三種觀。一
<lb ed="X" n="0942c06"/><lb ed="R093" n="0026a03"/>假相觀。二事觀。三理觀。言假相觀者。卽觀身不淨。四
<lb ed="X" n="0942c07"/><lb ed="R093" n="0026a04"/>大假合。三十六物以成其身。由如囊盛於糞穢。令諸
<lb ed="X" n="0942c08"/><lb ed="R093" n="0026a05"/>弟子知有漏煩惱等。以成其身。深可厭汙。名爲集諦。
<lb ed="X" n="0942c09"/><lb ed="R093" n="0026a06"/>二觀受是苦者。令知三界火宅。無處藏身。三苦八苦
<lb ed="X" n="0942c10"/><lb ed="R093" n="0026a07"/>日夜煎煑。能如是觀。名爲苦諦。三觀心無常者。識心
<lb ed="X" n="0942c11"/><lb ed="R093" n="0026a08"/>遷變。念念不住。令知諸行無常住者。令證滅諦。故涅
<lb ed="X" n="0942c12"/><lb ed="R093" n="0026a09"/>槃經云。諸行無常至寂滅爲樂也。四觀法無我者。故
<lb ed="X" n="0942c13"/><lb ed="R093" n="0026a10"/>中論偈云。諸佛或說我。或說於非我。諸法實相中。無
<lb ed="X" n="0942c14"/><lb ed="R093" n="0026a11"/>我無非我。又般若經云。一切諸法。無我相至壽者相。
<lb ed="X" n="0942c15"/><lb ed="R093" n="0026a12"/>若執法中有我相者。如來說言非菩薩也。作此觀者。
<lb ed="X" n="0942c16"/><lb ed="R093" n="0026a13"/>能證二無我理。名爲道諦。世尊何故令修假觀。爲諸
<lb ed="X" n="0942c17"/><lb ed="R093" n="0026a14"/>衆生不知此身本來虗僞。虗妄顚倒。爲眞實故。敎諸
<lb ed="X" n="0942c18"/><lb ed="R093" n="0026a15"/>弟子常修假觀。我滅度後。常依此住。</p><p xml:id="pX34p0942c1815" cb:place="inline">第二事觀者。
<lb ed="X" n="0942c19"/><lb ed="R093" n="0026a16"/>以四念處分爲五蘊。初身爲色蘊。觀色不淨故。次受
<lb ed="X" n="0942c20"/><lb ed="R093" n="0026a17"/>爲受蘊。觀受是苦。世間之人。於下苦中便生樂相。不
<lb ed="X" n="0942c21"/><lb ed="R093" n="0026a18"/>知苦樂二受。悉皆是苦。樂是假受。縱受人天妙樂果
<lb ed="X" n="0942c22"/><lb ed="R093" n="0026b01"/>報。彼報若盡。不免無常。苦受是實。故下經云。佛說苦
<lb ed="X" n="0942c23"/><lb ed="R093" n="0026b02"/>諦眞實無異。遺敎經云。日可令冷。月可令熱。佛說苦
<lb ed="X" n="0942c24"/><lb ed="R093" n="0026b03"/>諦不可令樂。</p><p xml:id="pX34p0942c2406" cb:place="inline">三法爲想蘊。令知一切法。念念無常
<pb ed="X" xml:id="X34.0639.0943a" n="0943a"/>
<lb ed="X" n="0943a01"/><lb ed="R093" n="0026b04"/>故。</p><p xml:id="pX34p0943a0102" cb:place="inline">四心爲行識二蘊。令知心識本來無我。若不繫
<lb ed="X" n="0943a02"/><lb ed="R093" n="0026b05"/>緣境。不依四念處住。卽言我能然。餘不能爾。由如猿
<lb ed="X" n="0943a03"/><lb ed="R093" n="0026b06"/>猴得樹。狂象無鈎。野馬無絆。穴鼻絕牛。名爲事觀。</p>
<lb ed="X" n="0943a04"/><lb ed="R093" n="0026b07"/><p xml:id="pX34p0943a0401">第三眞實理觀者。唯理相應。更無緣慮。所有五蘊十
<lb ed="X" n="0943a05"/><lb ed="R093" n="0026b08"/>二處十八界等。皆歸於空。同一法性。故多心經云。菩
<lb ed="X" n="0943a06"/><lb ed="R093" n="0026b09"/>薩行深般若時。照見五蘊皆空。度一切苦厄等。此名
<lb ed="X" n="0943a07"/><lb ed="R093" n="0026b10"/>爲理觀。智度論說。有五種不淨。以成其身。一住處不
<lb ed="X" n="0943a08"/><lb ed="R093" n="0026b11"/>淨者。謂識種子。九月之中。常居慈母生藏<anchor xml:id="nkr_note_add_0943a0801" n="0943a0801"/><anchor xml:id="beg0943a0801" n="0943a0801"/>已<anchor xml:id="end0943a0801"/>下熟藏
<lb ed="X" n="0943a09"/><lb ed="R093" n="0026b12"/>之上。尿屎坑邊。爲安置處。故經偈云。是身爲臰穢。不
<lb ed="X" n="0943a10"/><lb ed="R093" n="0026b13"/>從花中生。亦不從瞻蔔。又不從<anchor xml:id="nkr_note_orig_0943001" n="0943001"/>實生。卽其事也。</p><p xml:id="pX34p0943a1019" cb:place="inline">二
<lb ed="X" n="0943a11"/><lb ed="R093" n="0026b14"/>種子不淨者。謂無始時來。阿賴耶識。結集爲因。業風
<lb ed="X" n="0943a12"/><lb ed="R093" n="0026b15"/>所吹。此識種子。在父母赤白精中。託攬爲身。故名不
<lb ed="X" n="0943a13"/><lb ed="R093" n="0026b16"/>淨。如有偈言。是身種不淨。非餘妙寶物。不由白淨生。
<lb ed="X" n="0943a14"/><lb ed="R093" n="0026b17"/>但從穢道出。</p><p xml:id="pX34p0943a1406" cb:place="inline">三自性不淨者。謂三十六物。覆以薄
<lb ed="X" n="0943a15"/><lb ed="R093" n="0026b18"/>皮。大小不淨充滿其中。名爲不淨。如有偈言。地水火
<lb ed="X" n="0943a16"/><lb ed="R093" n="0027a01"/>風質。能變爲不淨。傾海洗此身。不能令香潔。</p><p xml:id="pX34p0943a1618" cb:place="inline">四相
<lb ed="X" n="0943a17"/><lb ed="R093" n="0027a02"/>狀不淨者。謂九孔常流。眼出<anchor xml:id="nkr_note_add_0943a1701" n="0943a1701"/><anchor xml:id="beg0943a1701" n="0943a1701"/><g ref="#CB02274">𭿇</g><anchor xml:id="end0943a1701"/>淚。耳出結聹。鼻中流
<lb ed="X" n="0943a18"/><lb ed="R093" n="0027a03"/>涕。口中涎唾。大小便道流出屎尿。好衣外餝。美食內
<lb ed="X" n="0943a19"/><lb ed="R093" n="0027a04"/>充。皆成不淨。如有偈言。種種不淨物。充滿於身中。常
<lb ed="X" n="0943a20"/><lb ed="R093" n="0027a05"/>流出不止。如漏囊盛物。</p><p xml:id="pX34p0943a2010" cb:place="inline">五究竟不淨者。謂捨命<anchor xml:id="nkr_note_add_0943a2001" n="0943a2001"/><anchor xml:id="beg0943a2001" n="0943a2001"/>已<anchor xml:id="end0943a2001"/>
<lb ed="X" n="0943a21"/><lb ed="R093" n="0027a06"/>後。此之穢身。皆以虫狼爲糞。放火爲<g ref="#CB01926">灰</g>。爛壞爲土。故
<lb ed="X" n="0943a22"/><lb ed="R093" n="0027a07"/>此不淨。如有偈言。審諦觀此身。終必歸死處。難御無
<lb ed="X" n="0943a23"/><lb ed="R093" n="0027a08"/>反覆。背恩如不見。</p><p xml:id="pX34p0943a2308" cb:place="inline">故知。昔雖好以塗熏。必歸臰穢。
<lb ed="X" n="0943a24"/><lb ed="R093" n="0027a09"/>雖廣以綺餝。皆歸磨滅。故羅漢諫王偈言。眼是<anchor xml:id="nkr_note_add_0943a2401" n="0943a2401"/><anchor xml:id="beg0943a2401" n="0943a2401"/><g ref="#CB02274">𭿇</g><anchor xml:id="end0943a2401"/>淚
<pb ed="X" xml:id="X34.0639.0943b" n="0943b"/>
<lb ed="X" n="0943b01"/><lb ed="R093" n="0027a10"/>竅。鼻是穢涕囊。口爲涎唾器。身爲屎尿倉。大王無所
<lb ed="X" n="0943b02"/><lb ed="R093" n="0027a11"/>知。爲色所躭荒。貧道有慧眼。出家求道場。</p><p xml:id="pX34p0943b0217" cb:place="inline">第三。惡
<lb ed="X" n="0943b03"/><lb ed="R093" n="0027a12"/>性比丘以梵擅治之。梵謂梵天。此爲法。擅是於法。若
<lb ed="X" n="0943b04"/><lb ed="R093" n="0027a13"/>有惡性高慢比丘。應以淨法治之。不須打罵。卽嘿擯
<lb ed="X" n="0943b05"/><lb ed="R093" n="0027a14"/>也。</p><p xml:id="pX34p0943b0502" cb:place="inline">第四當安何語者。一切經首。常置如是我聞六
<lb ed="X" n="0943b06"/><lb ed="R093" n="0027a15"/>句等義。結集緣起<anchor xml:id="nkr_note_orig_0943002" n="0943002"/>者。</p>
<lb ed="X" n="0943b07"/><lb ed="R093" n="0027a16"/><p xml:id="pX34p0943b0701">立之所<anchor xml:id="nkr_note_orig_0943003" n="0943003"/>由者。准智度論。如是者信相也。何故初卽言
<lb ed="X" n="0943b08"/><lb ed="R093" n="0027a17"/>信。准顯揚論。信有五種業。一信除不信爲業。旣信佛
<lb ed="X" n="0943b09"/><lb ed="R093" n="0027a18"/>法。恭敬<anchor xml:id="nkr_note_add_0943b0901" n="0943b0901"/><anchor xml:id="beg0943b0901" n="0943b0901"/>已<anchor xml:id="end0943b0901"/>深。縱逢邪緣。必不迴信。二同利爲業。先自。
<lb ed="X" n="0943b10"/><lb ed="R093" n="0027b01"/>後令他人之無信同除。除他故令生。俗書云。<anchor xml:id="nkr_note_add_0943b1001" n="0943b1001"/><anchor xml:id="beg0943b1001" n="0943b1001"/>己<anchor xml:id="end0943b1001"/>所不
<lb ed="X" n="0943b11"/><lb ed="R093" n="0027b02"/>欲。勿施於人。故須先信。三能得菩<anchor xml:id="nkr_note_orig_0943004" n="0943004"/>提資粮爲業。卽四
<lb ed="X" n="0943b12"/><lb ed="R093" n="0027b03"/>十心初信也。四能趣善道爲業。謂得四不壞信。能越
<lb ed="X" n="0943b13"/><lb ed="R093" n="0027b04"/>惡道。人若無信。增長愚癡也。五增長淨信心爲業。如
<lb ed="X" n="0943b14"/><lb ed="R093" n="0027b05"/>其無信。心多混濁。旣唯信心。性必淸淨也。</p><p xml:id="pX34p0943b1417" cb:place="inline">故知。有
<lb ed="X" n="0943b15"/><lb ed="R093" n="0027b06"/>信無智。增長愚癡。不能了別是非。緣愚癡。卽生邪信
<lb ed="X" n="0943b16"/><lb ed="R093" n="0027b07"/>也。若有智而無信。增長邪見。卽是世智辨聰。增長異
<lb ed="X" n="0943b17"/><lb ed="R093" n="0027b08"/>見。故此信心。亦以邪慧爲體性。</p><p xml:id="pX34p0943b1713" cb:place="inline">又有四義。一止疑
<lb ed="X" n="0943b18"/><lb ed="R093" n="0027b09"/>故立信。恐後衆生。於修多羅。疑非佛說。故安如是。爲
<lb ed="X" n="0943b19"/><lb ed="R093" n="0027b10"/>破疑故。二破執故令生信。有執之時不解。令破其執。
<lb ed="X" n="0943b20"/><lb ed="R093" n="0027b11"/>令生信解。三止餘謗故。若言餘人所說。恐多生謗。今
<lb ed="X" n="0943b21"/><lb ed="R093" n="0027b12"/>言阿難親從佛聞。人卽生信。四正邪見故。外道經首。
<lb ed="X" n="0943b22"/><lb ed="R093" n="0027b13"/>皆阿<g ref="#CB00273">𥣯</g>二字。以爲吉祥。初有吉故。中後亦吉。阿之言
<lb ed="X" n="0943b23"/><lb ed="R093" n="0027b14"/>無。<g ref="#CB00273">𥣯</g>之言有。一切諸法。不離有無二字。故初置之。今
<lb ed="X" n="0943b24"/><lb ed="R093" n="0027b15"/>爲蕳邪見。故置如是。</p><p xml:id="pX34p0943b2409" cb:place="inline">又信有二種。菩薩信心。深而
<pb ed="X" xml:id="X34.0639.0943c" n="0943c"/>
<lb ed="X" n="0943c01"/><lb ed="R093" n="0027b16"/>不淺。無疑故。雖得二空理智。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0943005" n="0943005"/>相欲取無上菩提。故下
<lb ed="X" n="0943c02"/><lb ed="R093" n="0027b17"/>經云。除諸菩薩信力堅固者。必無退轉也。</p><p xml:id="pX34p0943c0217" cb:place="inline">次二乘
<lb ed="X" n="0943c03"/><lb ed="R093" n="0027b18"/>之人。淺而不深。雖言有生空理智。而求小果。中路退
<lb ed="X" n="0943c04"/><lb ed="R093" n="0028a01"/>還。不能更進求大乘。故下經云。我等若聞淨佛國土
<lb ed="X" n="0943c05"/><lb ed="R093" n="0028a02"/>敎化衆生。都無欣樂。</p><p xml:id="pX34p0943c0509" cb:place="inline">三凡夫之人。不深不淺。逢緣
<lb ed="X" n="0943c06"/><lb ed="R093" n="0028a03"/>卽起。猶若浮蓱。般若經云。凡夫之人。猶如輕毛。隨風
<lb ed="X" n="0943c07"/><lb ed="R093" n="0028a04"/>東西。不能安住。俗詩云。客心無定所。如同不繫舟。又
<lb ed="X" n="0943c08"/><lb ed="R093" n="0028a05"/>云。草命如點露等。謂無准定。卽其事也。又書云。延陵
<lb ed="X" n="0943c09"/><lb ed="R093" n="0028a06"/>致劒於松枯。又元<g ref="#CB12381">𲉌</g>臣卿。煞雞爲信。千里相期。尅時
<lb ed="X" n="0943c10"/><lb ed="R093" n="0028a07"/>而至。存其信也。故仁義禮智信。最在後者。意令先行
<lb ed="X" n="0943c11"/><lb ed="R093" n="0028a08"/>信也。又猩猩能言不離禽獸。鸚鵡能言不離飛鳥。人
<lb ed="X" n="0943c12"/><lb ed="R093" n="0028a09"/>之無信。雖有其言。何殊<anchor xml:id="nkr_note_orig_0943006" n="0943006"/>鳥。故夫子云。事親者能竭其
<lb ed="X" n="0943c13"/><lb ed="R093" n="0028a10"/>力。事君能<anchor xml:id="nkr_note_orig_0943007" n="0943007"/>置其身。與朋友交。言而有信。雖曰未學。吾
<lb ed="X" n="0943c14"/><lb ed="R093" n="0028a11"/>必謂之學矣。又初云如是令生信者。有三義。一令衆
<lb ed="X" n="0943c15"/><lb ed="R093" n="0028a12"/>生信是佛所說。二信身中有佛性。三信未來必得成
<lb ed="X" n="0943c16"/><lb ed="R093" n="0028a13"/>佛。有如斯義。故初置之。淨法師解信云。心決定爲信
<lb ed="X" n="0943c17"/><lb ed="R093" n="0028a14"/>體。口決定爲信相者。此義不然。法相錯矣。准百法論
<lb ed="X" n="0943c18"/><lb ed="R093" n="0028a15"/>中。夫決定者。卽當勝解爲體。夫信者。乃以淸淨爲體。
<lb ed="X" n="0943c19"/><lb ed="R093" n="0028a16"/>故知錯也。然唯識論中。以淸淨爲體。以有信故。心始
<lb ed="X" n="0943c20"/><lb ed="R093" n="0028a17"/>證淨。若其無信。心則混濁。若逢境卽起。此以邪慧爲
<lb ed="X" n="0943c21"/><lb ed="R093" n="0028a18"/>體。亦可信者以假慧爲體。</p><p xml:id="pX34p0943c2111" cb:place="inline">又唯識論云。於實得能。
<lb ed="X" n="0943c22"/><lb ed="R093" n="0028b01"/>心淸淨故。實有者四諦。得者信有三寶。能者信出世
<lb ed="X" n="0943c23"/><lb ed="R093" n="0028b02"/>間善法。信此三故。名信淸淨。是故經初<anchor xml:id="nkr_note_orig_0943008" n="0943008"/>者如是。意欲
<lb ed="X" n="0943c24"/><lb ed="R093" n="0028b03"/>令生信三法故。後曰奉行生智故者。智慧旣生。所以
<pb ed="X" xml:id="X34.0639.0944a" n="0944a"/>
<lb ed="X" n="0944a01"/><lb ed="R093" n="0028b04"/>歡喜奉行也。</p><p xml:id="pX34p0944a0106" cb:place="inline">又初令生信。令人堅。後令生智。卽度
<lb ed="X" n="0944a02"/><lb ed="R093" n="0028b05"/>生死。</p>
<lb ed="X" n="0944a03"/><lb ed="R093" n="0028b06"/><p xml:id="pX34p0944a0301">疏中十義釋信。趣極果之初因者。卽資粮位也。果者。
<lb ed="X" n="0944a04"/><lb ed="R093" n="0028b07"/>無上菩提之極果。初因者。地前四十心。資粮位初。以
<lb ed="X" n="0944a05"/><lb ed="R093" n="0028b08"/>信爲首。故云初因。</p><p xml:id="pX34p0944a0508" cb:place="inline">最初發起大菩提心須具十德
<lb ed="X" n="0944a06"/><lb ed="R093" n="0028b09"/>者。依發菩提心經云。一親近善友。二供養諸佛。三修
<lb ed="X" n="0944a07"/><lb ed="R093" n="0028b10"/>習善根。四志求勝法。五心常柔和。六遭苦能忍。七慈
<lb ed="X" n="0944a08"/><lb ed="R093" n="0028b11"/>悲厚純。八深心平等。九愛樂大乘。十求佛智慧。</p><p xml:id="pX34p0944a0819" cb:place="inline">起
<lb ed="X" n="0944a09"/><lb ed="R093" n="0028b12"/>三妙觀者。厭離有爲心。卽誓斷一切惡。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0944001" n="0944001"/>律儀戒也。所
<lb ed="X" n="0944a10"/><lb ed="R093" n="0028b13"/>有十方世界如虗空惡業。願皆斷盡。亦是三德之中。
<lb ed="X" n="0944a11"/><lb ed="R093" n="0028b14"/>功德法身之因也。二求無上菩提心。卽誓修一切善。
<lb ed="X" n="0944a12"/><lb ed="R093" n="0028b15"/>攝善法戒也。十方世界如虗空善。願皆盡修。卽是智
<lb ed="X" n="0944a13"/><lb ed="R093" n="0028b16"/>德之因也。報身因也。三爲度有情<anchor xml:id="nkr_note_orig_0944002" n="0944002"/>以。卽誓度一切衆
<lb ed="X" n="0944a14"/><lb ed="R093" n="0028b17"/>生。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0944003" n="0944003"/>謂饒益有情戒也。十方世界所有衆生。願皆度盡。
<lb ed="X" n="0944a15"/><lb ed="R093" n="0028b18"/>名爲恩德。卽是化身之因也。故稱三妙觀。亦是三聚
<lb ed="X" n="0944a16"/><lb ed="R093" n="0029a01"/>淨戒。三身之因。圓成三德。</p><p xml:id="pX34p0944a1611" cb:place="inline">疏引攝論云。淸淨增上
<lb ed="X" n="0944a17"/><lb ed="R093" n="0029a02"/>力等者。淸淨卽是於信。卽疏云大菩提心。以善根爲
<lb ed="X" n="0944a18"/><lb ed="R093" n="0029a03"/>自體。善根之淸淨也。增上力者。謂強緣<anchor xml:id="nkr_note_orig_0944004" n="0944004"/>也。</p><p xml:id="pX34p0944a1817" cb:place="inline">疏云以
<lb ed="X" n="0944a19"/><lb ed="R093" n="0029a04"/>善友爲緣也。堅固心勝進者。卽疏云不退屈爲<g ref="#CB15081">䇿</g>發。
<lb ed="X" n="0944a20"/><lb ed="R093" n="0029a05"/><g ref="#CB15081">䇿</g>發身以。道始勝進。言<g ref="#CB15081">䇿</g>發者。亦退屈。卽須專心趣
<lb ed="X" n="0944a21"/><lb ed="R093" n="0029a06"/>求。更無餘想。發大誓願。以自邀誓。俗士中發心志操
<lb ed="X" n="0944a22"/><lb ed="R093" n="0029a07"/>也。</p>
<lb ed="X" n="0944a23"/><lb ed="R093" n="0029a08"/><p xml:id="pX34p0944a2301">二入諦理之<anchor xml:id="nkr_note_orig_0944005" n="0944005"/>機漸者。卽加行德也。二乘之人。得入見
<lb ed="X" n="0944a24"/><lb ed="R093" n="0029a09"/>道初果。證生空理。菩薩之人。在加行位。將入初地。證
<pb ed="X" xml:id="X34.0639.0944b" n="0944b"/>
<lb ed="X" n="0944b01"/><lb ed="R093" n="0029a10"/>二無我理法。須向善根中。首有五根五力。方始能證
<lb ed="X" n="0944b02"/><lb ed="R093" n="0029a11"/>二空智。根力之初。皆有信根。有信力故。一切有漏無
<lb ed="X" n="0944b03"/><lb ed="R093" n="0029a12"/>漏之善。因此事生。有信力故。諸魔不能屈伏。若依幷
<lb ed="X" n="0944b04"/><lb ed="R093" n="0029a13"/>州法師。應言入諦理之鳴漸。鳴漸者。如鳴鸖欲飛。初
<lb ed="X" n="0944b05"/><lb ed="R093" n="0029a14"/>一尺二尺。乃至一丈十丈。乃至冲天。冲天之高。皆由
<lb ed="X" n="0944b06"/><lb ed="R093" n="0029a15"/>漸飛之勢。謂大小二乘欲入聖道。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0944006" n="0944006"/>乃以佛果。要須信
<lb ed="X" n="0944b07"/><lb ed="R093" n="0029a16"/>根信力。方入見道。從見道入修道。修道入無學道。乃
<lb ed="X" n="0944b08"/><lb ed="R093" n="0029a17"/>至成佛。成佛之因皆由生信。故名鳴漸。准薩婆多宗。
<lb ed="X" n="0944b09"/><lb ed="R093" n="0029a18"/>四念處在<g ref="#CB00193">𤏙</g>位。四善根在頂。五根在忍。五力在世第
<lb ed="X" n="0944b10"/><lb ed="R093" n="0029b01"/>一。若大乘宗。五根在<g ref="#CB00193">𤏙</g>。五力在忍世第一位中。此加
<lb ed="X" n="0944b11"/><lb ed="R093" n="0029b02"/>行中首。有五根五力故。萬善以茲而生。四魔不能爲
<lb ed="X" n="0944b12"/><lb ed="R093" n="0029b03"/>害。方得入於見道。證取眞如。</p>
<lb ed="X" n="0944b13"/><lb ed="R093" n="0029b04"/><p xml:id="pX34p0944b1301"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0944007" n="0944007"/>言通妙眞之證淨者。卽道德也。通者達也。妙謂妙智。
<lb ed="X" n="0944b14"/><lb ed="R093" n="0029b05"/>眞謂眞如。淨謂七淨信。復由證此淨妙眞如四諦理。
<lb ed="X" n="0944b15"/><lb ed="R093" n="0029b06"/>故入見道。入見道<anchor xml:id="nkr_note_add_0944b1501" n="0944b1501"/><anchor xml:id="beg0944b1501" n="0944b1501"/>已<anchor xml:id="end0944b1501"/>。卽能於三寶及戒。而能淨信。然
<lb ed="X" n="0944b16"/><lb ed="R093" n="0029b07"/>此戒者。是聖所愛戒。道共定共俱戒也。謂但能於三
<lb ed="X" n="0944b17"/><lb ed="R093" n="0029b08"/>寶所。生淨信心。聖道之戒。自然生也。如論中喩云。佛
<lb ed="X" n="0944b18"/><lb ed="R093" n="0029b09"/>寶如能治病人。法寶如藥方。僧寶如看病人。闕一不
<lb ed="X" n="0944b19"/><lb ed="R093" n="0029b10"/>可。令諸衆生。於三寶所。起此三心。聖所愛戒自然增
<lb ed="X" n="0944b20"/><lb ed="R093" n="0029b11"/>長。戒增長故。得生人天。上妙果報。卽離貧賤因也。故
<lb ed="X" n="0944b21"/><lb ed="R093" n="0029b12"/>初言如是令生信也<note place="inline">四不壞信緣如別抄說</note>。然此經
<lb ed="X" n="0944b22"/><lb ed="R093" n="0029b13"/>中。不正解淨字。下文但有遠塵離垢得法眼淨。然非
<lb ed="X" n="0944b23"/><lb ed="R093" n="0029b14"/>正。餘文云有佛子心淨等。亦是淨信之義。又解。佛寶
<lb ed="X" n="0944b24"/><lb ed="R093" n="0029b15"/>者導師。法寶如<anchor xml:id="nkr_note_orig_0944008" n="0944008"/>導師。僧寶如良伴。戒如所乘之騎。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0944009" n="0944009"/>人
<pb ed="X" xml:id="X34.0639.0944c" n="0944c"/>
<lb ed="X" n="0944c01"/><lb ed="R093" n="0029b16"/>佛法人。欲求無上法寶。必須世尊爲大導師。引接衆
<lb ed="X" n="0944c02"/><lb ed="R093" n="0029b17"/>生。入法正道。又須親近出家善友。以爲伴侶。修持淨
<lb ed="X" n="0944c03"/><lb ed="R093" n="0029b18"/>戒。以爲乘騎。方引至於佛果寶所。旣至寶所。離貧賤
<lb ed="X" n="0944c04"/><lb ed="R093" n="0030a01"/>之因。恭敬三寶。故能越惡道。由此義故。初言如是令
<lb ed="X" n="0944c05"/><lb ed="R093" n="0030a02"/>信心也。</p><p xml:id="pX34p0944c0504" cb:place="inline">信現觀者。唯識第九。有六現觀。信現觀爲
<lb ed="X" n="0944c06"/><lb ed="R093" n="0030a03"/>首。</p>
<lb ed="X" n="0944c07"/><lb ed="R093" n="0030a04"/><p xml:id="pX34p0944c0701">四荷至德之嘉依者。卽修道也。荷者負也擔也。至德
<lb ed="X" n="0944c08"/><lb ed="R093" n="0030a05"/>者。謂佛果<anchor xml:id="nkr_note_orig_0944010" n="0944010"/>賢曰德。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0944011" n="0944011"/>家者善也。立信者是彼常樂我淨
<lb ed="X" n="0944c09"/><lb ed="R093" n="0030a06"/>之善因。欲證入此四。皆須有信。</p><p xml:id="pX34p0944c0913" cb:place="inline">食法味之<anchor xml:id="note_star_6" n="0944011" type="star"/>家手者。
<lb ed="X" n="0944c10"/><lb ed="R093" n="0030a07"/>夫欲喫食。要須有手。欲食法味。非信不能。故言信爲
<lb ed="X" n="0944c11"/><lb ed="R093" n="0030a08"/><anchor xml:id="note_star_7" n="0944011" type="star"/>家手。</p><p xml:id="pX34p0944c1103" cb:place="inline">言如大龍象者。爲是龍如象。爲是象卽龍。龍
<lb ed="X" n="0944c12"/><lb ed="R093" n="0030a09"/>象各別。有人解云。龍象各別。今則不然。謂帝釋放諸
<lb ed="X" n="0944c13"/><lb ed="R093" n="0030a10"/>大象於黑山中。山中有龍宮。令諸龍等與象和合。由
<lb ed="X" n="0944c14"/><lb ed="R093" n="0030a11"/>生象子。是龍體胤。故名龍象。龍象日行一萬餘里。如
<lb ed="X" n="0944c15"/><lb ed="R093" n="0030a12"/>漢帝於嵐州大龍池邊。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0944012" n="0944012"/>故諸馬務。因卽生駒。名爲龍
<lb ed="X" n="0944c16"/><lb ed="R093" n="0030a13"/>馬。故取龍象以摧怨敵。以喩入道之人。能斷煩惱。威
<lb ed="X" n="0944c17"/><lb ed="R093" n="0030a14"/>德高遠。猶如龍象也。</p><p xml:id="pX34p0944c1709" cb:place="inline">以信爲手者。謂象若無鼻。身
<lb ed="X" n="0944c18"/><lb ed="R093" n="0030a15"/>壞命終。人若無信。道無由證也。</p><p xml:id="pX34p0944c1813" cb:place="inline">以捨爲牙者。如象
<lb ed="X" n="0944c19"/><lb ed="R093" n="0030a16"/>有牙。能拒怨敵。人有於捨。能滅貪嗔。一切煩惱無能
<lb ed="X" n="0944c20"/><lb ed="R093" n="0030a17"/>爲害者。卽以無貪等爲捨也。</p><p xml:id="pX34p0944c2012" cb:place="inline">以念爲頸者。象有頸
<lb ed="X" n="0944c21"/><lb ed="R093" n="0030a18"/>故。頸頭相連。人若有念。任持不忘。一切善業相續不
<lb ed="X" n="0944c22"/><lb ed="R093" n="0030b01"/>斷。</p><p xml:id="pX34p0944c2202" cb:place="inline">以慧爲頭者。頭最在先。簡擇道路。慧最居上。了
<lb ed="X" n="0944c23"/><lb ed="R093" n="0030b02"/>別是非。</p><p xml:id="pX34p0944c2304" cb:place="inline">幷州師云。今言頭者。意取兩眼。能見道路。
<lb ed="X" n="0944c24"/><lb ed="R093" n="0030b03"/>最聰明故。喩正體後得二智。能善分別邪正道故。</p>
<pb ed="X" xml:id="X34.0639.0945a" n="0945a"/>
<lb ed="X" n="0945a01"/><lb ed="R093" n="0030b04"/><p xml:id="pX34p0945a0101">於其兩肩擔集善法者。卽慚愧爲兩肩也。以慚愧故。
<lb ed="X" n="0945a02"/><lb ed="R093" n="0030b05"/>能擔集善法。崇重賢善。輕拒暴惡。亦可言前旣以慧
<lb ed="X" n="0945a03"/><lb ed="R093" n="0030b06"/>爲頭。此戒定爲兩肩也。</p>
<lb ed="X" n="0945a04"/><lb ed="R093" n="0030b07"/><p xml:id="pX34p0945a0401">五七聖財之元胎者。初始胎者亦始也。如基元初也。
<lb ed="X" n="0945a05"/><lb ed="R093" n="0030b08"/>始幷胎者。如兒在胎名初也。此聖財對治世間三種
<lb ed="X" n="0945a06"/><lb ed="R093" n="0030b09"/>財故。一增長財。謂令人案磨斫風搥斧之類。而能去
<lb ed="X" n="0945a07"/><lb ed="R093" n="0030b10"/>諸疹。增長肌膚。亦名爲財。二適悅財。學者大商元規
<lb ed="X" n="0945a08"/><lb ed="R093" n="0030b11"/>法寶者。謂學法者。由如商家。以福德易智慧。以智慧
<lb ed="X" n="0945a09"/><lb ed="R093" n="0030b12"/>易福德。如俗市易。名之爲商家。喩金銀綵帛之類。同
<lb ed="X" n="0945a10"/><lb ed="R093" n="0030b13"/>此寶物。能令適悅故。三吉祥財。謂四時八節贈賞百
<lb ed="X" n="0945a11"/><lb ed="R093" n="0030b14"/>索調達之類也。西方<anchor xml:id="nkr_note_orig_0945001" n="0945001"/>人人。至於時節。多贈吉祥茅草
<lb ed="X" n="0945a12"/><lb ed="R093" n="0030b15"/>鮮花之屬。以表吉祥故。</p><p xml:id="pX34p0945a1210" cb:place="inline">又依瑜伽論中。世出世財
<lb ed="X" n="0945a13"/><lb ed="R093" n="0030b16"/>對治。總有十五。總爲頌曰。行樂不通六。時地窮引脫。
<lb ed="X" n="0945a14"/><lb ed="R093" n="0030b17"/>足往苦惡對。灾害燒無斷。</p><p xml:id="pX34p0945a1411" cb:place="inline">第一行者。謂世間財寶。
<lb ed="X" n="0945a15"/><lb ed="R093" n="0030b18"/>增長惡行。必定令人沉淪生死。出世聖財。能生善行。
<lb ed="X" n="0945a16"/><lb ed="R093" n="0031a01"/>令諸行人淸昇彼岸。</p><p xml:id="pX34p0945a1609" cb:place="inline">二樂者。世間之財。唯得一身
<lb ed="X" n="0945a17"/><lb ed="R093" n="0031a02"/>之樂。王官逼迫。常生愁惱。出世聖財。必歸常樂。</p><p xml:id="pX34p0945a1719" cb:place="inline">三
<lb ed="X" n="0945a18"/><lb ed="R093" n="0031a03"/>世間五欲財物。不通六根。唯濟色欲二界。躭樂財物。
<lb ed="X" n="0945a19"/><lb ed="R093" n="0031a04"/>出世聖財。通於六根。廣陰三界。濟於四生五欲故。</p>
<lb ed="X" n="0945a20"/><lb ed="R093" n="0031a05"/><p xml:id="pX34p0945a2001">四世間財寶。時有時無。縱暢一生。命終還散。出世聖
<lb ed="X" n="0945a21"/><lb ed="R093" n="0031a06"/>財。盡恒沙劫。常時有故。</p><p xml:id="pX34p0945a2110" cb:place="inline">五地者。世間之財。色香味
<lb ed="X" n="0945a22"/><lb ed="R093" n="0031a07"/>觸。唯欲界地。出世聖財。通九地故。</p><p xml:id="pX34p0945a2214" cb:place="inline">六盡者。世間財
<lb ed="X" n="0945a23"/><lb ed="R093" n="0031a08"/>用有窮盡。出世聖財。歷劫無盡。卽蓮花出水有不可
<lb ed="X" n="0945a24"/><lb ed="R093" n="0031a09"/>盡義。譬如一燈然百千燈。冥者皆明。明終不盡。</p><p xml:id="pX34p0945a2419" cb:place="inline">七
<pb ed="X" xml:id="X34.0639.0945b" n="0945b"/>
<lb ed="X" n="0945b01"/><lb ed="R093" n="0031a10"/>引者。世間財能引入生死。沉淪苦海。出世聖財。能引
<lb ed="X" n="0945b02"/><lb ed="R093" n="0031a11"/>行人至菩提故。</p><p xml:id="pX34p0945b0207" cb:place="inline">八脫者。世間財五家有分。王賊水
<lb ed="X" n="0945b03"/><lb ed="R093" n="0031a12"/>火不孝子。共用爲主。有可脫義。出世財寶得不喪。歷
<lb ed="X" n="0945b04"/><lb ed="R093" n="0031a13"/>劫逾明。</p><p xml:id="pX34p0945b0404" cb:place="inline">九往者。世間財。不能令人往到涅槃。出世
<lb ed="X" n="0945b05"/><lb ed="R093" n="0031a14"/>聖財。能引衆生。出生死故。</p><p xml:id="pX34p0945b0511" cb:place="inline">十足者。世間財寶。縱得
<lb ed="X" n="0945b06"/><lb ed="R093" n="0031a15"/>千億。慳惜轉增。施設於人。終不厭足。出世財寶。洽<anchor xml:id="nkr_note_orig_0945002" n="0945002"/>放
<lb ed="X" n="0945b07"/><lb ed="R093" n="0031a16"/>貧人。縱滿塵劫。無有慳惜。令諸衆生。皆足用故。</p><p xml:id="pX34p0945b0719" cb:place="inline">十
<lb ed="X" n="0945b08"/><lb ed="R093" n="0031a17"/>一苦惱者。世間財寶。縱滿百千萬。苦惱更多。以繫屬
<lb ed="X" n="0945b09"/><lb ed="R093" n="0031a18"/>王被駈逐故。而不自在。出世聖財。用周法界。而無愁
<lb ed="X" n="0945b10"/><lb ed="R093" n="0031b01"/>惱。故釋賦云。多求空事<anchor xml:id="nkr_note_orig_0945003" n="0945003"/>苦事苦惱。少欲卽有涅槃。</p>
<lb ed="X" n="0945b11"/><lb ed="R093" n="0031b02"/><p xml:id="pX34p0945b1101">十二惡對治者。世間財寶。恐人劫<anchor xml:id="nkr_note_orig_0945004" n="0945004"/>脫。常應守護。而不
<lb ed="X" n="0945b12"/><lb ed="R093" n="0031b03"/>睡眠。出世財寶。蕭然無滯。故釋子賦言。善哉釋子。任
<lb ed="X" n="0945b13"/><lb ed="R093" n="0031b04"/>性沉浮。類簪去俗。捨去無憂等。此中應說。以翻子高
<lb ed="X" n="0945b14"/><lb ed="R093" n="0031b05"/>稱快樂因緣<note place="inline">云云</note>。</p><p xml:id="pX34p0945b1408" cb:place="inline">十三灾者。世間財寶。資長五欲
<lb ed="X" n="0945b15"/><lb ed="R093" n="0031b06"/>之身。雖望安身。必爲灾害。故彼論云。世間大灾。無過
<lb ed="X" n="0945b16"/><lb ed="R093" n="0031b07"/>生老病死。妃憶桃李之容。像逼桑榆之歲。且初生之
<lb ed="X" n="0945b17"/><lb ed="R093" n="0031b08"/>時。常居穢惡之處。頭白面皺。人所不喜。坐起呻吟。餘
<lb ed="X" n="0945b18"/><lb ed="R093" n="0031b09"/>命無幾。一旦命終。橫屍地上。色變汙流。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0945005" n="0945005"/>賤生平愛子。
<lb ed="X" n="0945b19"/><lb ed="R093" n="0031b10"/>遠離不看。雖蹔哭時。人<anchor xml:id="nkr_note_orig_0945006" n="0945006"/>知還笑。故知此身實爲灾也。</p>
<lb ed="X" n="0945b20"/><lb ed="R093" n="0031b11"/><p xml:id="pX34p0945b2001">十四燒惱者。彼論喩云。如人患疥。向火炙之。初快
<lb ed="X" n="0945b21"/><lb ed="R093" n="0031b12"/>癢故。遂以手<anchor xml:id="nkr_note_orig_0945007" n="0945007"/>把。不知少時痛之難忍。衆生之身。躭財
<lb ed="X" n="0945b22"/><lb ed="R093" n="0031b13"/>愛色。競覓名利。由如向火快癢之時。却墜惡道之中。
<lb ed="X" n="0945b23"/><lb ed="R093" n="0031b14"/>何殊搔疥之痛。</p><p xml:id="pX34p0945b2307" cb:place="inline">十五無斷。世間財寶。有斷盡期。出
<lb ed="X" n="0945b24"/><lb ed="R093" n="0031b15"/>世聖財。必無斷盡。故下經云。以此乘物。周給一國。猶
<pb ed="X" xml:id="X34.0639.0945c" n="0945c"/>
<lb ed="X" n="0945c01"/><lb ed="R093" n="0031b16"/>尙不匱。何況諸子。</p>
<lb ed="X" n="0945c02"/><lb ed="R093" n="0031b17"/><p xml:id="pX34p0945c0201">六善<anchor xml:id="nkr_note_orig_0945008" n="0945008"/>九因之俶<anchor xml:id="nkr_note_orig_0945009" n="0945009"/>樂。俶樂者初始義也。春卽俶爲初。落
<lb ed="X" n="0945c03"/><lb ed="R093" n="0031b18"/>是秋之初。故爾雅云。俶落權輿肇殂元始等。皆初始
<lb ed="X" n="0945c04"/><lb ed="R093" n="0032a01"/>義也。</p><p xml:id="pX34p0945c0403" cb:place="inline">問。何故列名但有八因。解云。以其先信心。方
<lb ed="X" n="0945c05"/><lb ed="R093" n="0032a02"/>始有欲。信爲欲依。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0945010" n="0945010"/>故希望故。此之八因。皆以信爲初。
<lb ed="X" n="0945c06"/><lb ed="R093" n="0032a03"/>以善法爲本。有善方信。信於善生。</p><p xml:id="pX34p0945c0614" cb:place="inline">善九因者。初單
<lb ed="X" n="0945c07"/><lb ed="R093" n="0032a04"/>列名。次以配屬。三依瑜伽論。一句列名。一句復釋。復
<lb ed="X" n="0945c08"/><lb ed="R093" n="0032a05"/>有一一解釋<note place="inline">如疏可知</note>。</p><p xml:id="pX34p0945c0810" cb:place="inline">言欲爲所依起悕望者。希謂希
<lb ed="X" n="0945c09"/><lb ed="R093" n="0032a06"/>憶。望謂求望。故名爲欲。然欲有三義。一善欲。二不善
<lb ed="X" n="0945c10"/><lb ed="R093" n="0032a07"/>欲。三無記欲。初善欲者。有四種善。一世間善。謂起願
<lb ed="X" n="0945c11"/><lb ed="R093" n="0032a08"/>希求。唯樂世間三界果報。然世間欲中<anchor xml:id="nkr_note_orig_0945011" n="0945011"/>云。初求欲界。
<lb ed="X" n="0945c12"/><lb ed="R093" n="0032a09"/>五塵境界妙物。如色等。二求色界。四禪及<anchor xml:id="nkr_note_add_0945c1201" n="0945c1201"/><anchor xml:id="beg0945c1201" n="0945c1201"/>已<anchor xml:id="end0945c1201"/>離喜樂
<lb ed="X" n="0945c13"/><lb ed="R093" n="0032a10"/>灌灑其身等果報。三求無色界。非想非非想等。</p><p xml:id="pX34p0945c1319" cb:place="inline">二
<lb ed="X" n="0945c14"/><lb ed="R093" n="0032a11"/>聲聞欲。希四諦故。</p><p xml:id="pX34p0945c1408" cb:place="inline">三緣覺欲。希求緣生。自利樂故。</p>
<lb ed="X" n="0945c15"/><lb ed="R093" n="0032a12"/><p xml:id="pX34p0945c1501">四菩薩欲。修六波羅密。自他利故。然世間欲望。三
<lb ed="X" n="0945c16"/><lb ed="R093" n="0032a13"/>塗極苦。雖是於善。望彼三乘。還是於苦。今言欲爲根
<lb ed="X" n="0945c17"/><lb ed="R093" n="0032a14"/>本者。卽是希望無上菩提也。若二乘人。斷煩惱障。希
<lb ed="X" n="0945c18"/><lb ed="R093" n="0032a15"/>證有餘涅槃。菩薩之人。斷所知障。希證無住涅槃。故
<lb ed="X" n="0945c19"/><lb ed="R093" n="0032a16"/>言希欲也。</p><p xml:id="pX34p0945c1905" cb:place="inline">二不善欲者。謂樂煞生偷盜十惡五逆。
<lb ed="X" n="0945c20"/><lb ed="R093" n="0032a17"/>旣言沉淪三塗果故。</p><p xml:id="pX34p0945c2009" cb:place="inline">三無記欲者。謂學威儀工巧
<lb ed="X" n="0945c21"/><lb ed="R093" n="0032a18"/>書畵<anchor xml:id="nkr_note_orig_0945012" n="0945012"/>□也。</p><p xml:id="pX34p0945c2105" cb:place="inline">二作意者。卽百法論遍行五中。作意爲
<lb ed="X" n="0945c22"/><lb ed="R093" n="0032b01"/>性。旣於菩薩<figure><graphic url="../figures/X/X34p0945_01.gif"/></figure>望爲欲。還須驚覺心王。求取菩提。無
<lb ed="X" n="0945c23"/><lb ed="R093" n="0032b02"/>退屈故。</p><p xml:id="pX34p0945c2304" cb:place="inline">三觸所集起者。百法論中。觸爲體性。旣其
<lb ed="X" n="0945c24"/><lb ed="R093" n="0032b03"/>希須。懃勞作意。不願世間不善無記起心。唯求妙菩
<pb ed="X" xml:id="X34.0639.0946a" n="0946a"/>
<lb ed="X" n="0946a01"/><lb ed="R093" n="0032b04"/>提果。卽以菩提爲體性緣故。如作西方業者。一心正
<lb ed="X" n="0946a02"/><lb ed="R093" n="0032b05"/>念阿彌陀佛。十念成就。得生西方。卽將心王所。對彼
<lb ed="X" n="0946a03"/><lb ed="R093" n="0032b06"/>西方。西方卽是勝上緣也。</p><p xml:id="pX34p0946a0311" cb:place="inline">四受所引攝領在心故
<lb ed="X" n="0946a04"/><lb ed="R093" n="0032b07"/>者。如聽講旣在解勝之言。起心希學。必須作意領受。
<lb ed="X" n="0946a05"/><lb ed="R093" n="0032b08"/>攝心任持。若於聞思修三慧之中。聽<anchor xml:id="nkr_note_add_0946a0501" n="0946a0501"/><anchor xml:id="beg0946a0501" n="0946a0501"/>已<anchor xml:id="end0946a0501"/>不受。何殊寫
<lb ed="X" n="0946a06"/><lb ed="R093" n="0032b09"/>淸水於覆盆。勞而無益。</p><p xml:id="pX34p0946a0610" cb:place="inline">五定爲增上心微寂故者。
<lb ed="X" n="0946a07"/><lb ed="R093" n="0032b10"/>欲得慧生。先須禪定。心如不定。唯事攀緣。心亂不安。
<lb ed="X" n="0946a08"/><lb ed="R093" n="0032b11"/>慧何起。故言定能發慧。慧從定生也。小乘之人。卽須
<lb ed="X" n="0946a09"/><lb ed="R093" n="0032b12"/>白骨水火林木不淨無我界分別觀等。若菩薩之人。
<lb ed="X" n="0946a10"/><lb ed="R093" n="0032b13"/>作唯識無相無生眞如三性觀等。入此觀<anchor xml:id="nkr_note_add_0946a1001" n="0946a1001"/><anchor xml:id="beg0946a1001" n="0946a1001"/>已<anchor xml:id="end0946a1001"/>。心意淸
<lb ed="X" n="0946a11"/><lb ed="R093" n="0032b14"/>淨。卽樂其中。故詩云。入定觀空有。出定空有吟。送將
<lb ed="X" n="0946a12"/><lb ed="R093" n="0032b15"/>出入定。復觀空有心。偈云。菩薩淸凉月。猶如畢竟空。
<lb ed="X" n="0946a13"/><lb ed="R093" n="0032b16"/>衆生心水淨。菩提影現中。又如大澤長川滄波萬頃。
<lb ed="X" n="0946a14"/><lb ed="R093" n="0032b17"/>澄空散彩對暎雲天。衆生定心亦復如是。必須淸淨
<lb ed="X" n="0946a15"/><lb ed="R093" n="0032b18"/>皎潔。遠離攀緣。智慧雲天。菩提覆彩。皎皎淸澈。朗然
<lb ed="X" n="0946a16"/><lb ed="R093" n="0033a01"/>當心。故詩云。水闊<anchor xml:id="nkr_note_orig_0946001" n="0946001"/>還香遠。川長雲影深。故須定也。</p>
<lb ed="X" n="0946a17"/><lb ed="R093" n="0033a02"/><p xml:id="pX34p0946a1701">六慧爲最勝擇善惡故者。旣因禪定而得慧生。應須
<lb ed="X" n="0946a18"/><lb ed="R093" n="0033a03"/>分別是非邪正。若無有慧。必沉外道邪見敎中。旣能
<lb ed="X" n="0946a19"/><lb ed="R093" n="0033a04"/>簡擇。唯希正覺。此最勝妙。喩云。蒲州法師講時。初有
<lb ed="X" n="0946a20"/><lb ed="R093" n="0033a05"/>多人。後唯一女。法師問言。何因不向餘處聽。答云。弟
<lb ed="X" n="0946a21"/><lb ed="R093" n="0033a06"/>子見僧多處。卽是好講。弟子但只好心。亦不解法師
<lb ed="X" n="0946a22"/><lb ed="R093" n="0033a07"/>言語。法師歎云。此女人者。卽是解瑜伽論。何以故。慧
<lb ed="X" n="0946a23"/><lb ed="R093" n="0033a08"/>能蕳擇最勝故。</p><p xml:id="pX34p0946a2307" cb:place="inline">七解脫爲堅固息纏縛故者。旣能
<lb ed="X" n="0946a24"/><lb ed="R093" n="0033a09"/>定慧雙融。卽應二鄣俱喪。煩惱所知旣離。故稱解脫
<pb ed="X" xml:id="X34.0639.0946b" n="0946b"/>
<lb ed="X" n="0946b01"/><lb ed="R093" n="0033a10"/>堅固。不復更染。卽息纏縛故。</p><p xml:id="pX34p0946b0112" cb:place="inline">八出離爲後邊覺道
<lb ed="X" n="0946b02"/><lb ed="R093" n="0033a11"/>滿故者。旣出二種生死。卽志求一妙法身涅槃。故言
<lb ed="X" n="0946b03"/><lb ed="R093" n="0033a12"/>覺道滿故。後邊身者。卽法身也。涅槃經云。如來身者。
<lb ed="X" n="0946b04"/><lb ed="R093" n="0033a13"/>是後邊身。離食身。卽其義也。如是八種法出離由何。
<lb ed="X" n="0946b05"/><lb ed="R093" n="0033a14"/>謂由解脫。解脫由何。由於智慧。如是乃至。欲爲何事。
<lb ed="X" n="0946b06"/><lb ed="R093" n="0033a15"/>唯由信心。故疏云信旣爲欲依。故最初令起。今言如
<lb ed="X" n="0946b07"/><lb ed="R093" n="0033a16"/>是者。爲令生信也。或機者。如戶樞也。故書樞機一發。
<lb ed="X" n="0946b08"/><lb ed="R093" n="0033a17"/>榮辱之至。亦是初也。</p>
<lb ed="X" n="0946b09"/><lb ed="R093" n="0033a18"/><p xml:id="pX34p0946b0901">七啓機門之勝手。啓者會也發也。機者所作之機也。
<lb ed="X" n="0946b10"/><lb ed="R093" n="0033b01"/>謂彼衆生。沉淪五苦。在淤泥中。如來起大慈大悲。廣
<lb ed="X" n="0946b11"/><lb ed="R093" n="0033b02"/>說敎法。初明序分。令信如。先令衆生以信爲手。後說
<lb ed="X" n="0946b12"/><lb ed="R093" n="0033b03"/>正宗。會三歸一。由如敎手向下。相就衆生。卽須信手
<lb ed="X" n="0946b13"/><lb ed="R093" n="0033b04"/>向上。兩手相接。能拔苦故。諸一切種諸<g ref="#CB02426">𰩑</g>滅。拔衆生
<lb ed="X" n="0946b14"/><lb ed="R093" n="0033b05"/>出生死淤泥。卽其義也。謂諸衆生所覆起煩惱鄣。鄣
<lb ed="X" n="0946b15"/><lb ed="R093" n="0033b06"/>於涅槃。沉沒欲流。名煩惱鄣。又迷無明。障智慧故。名
<lb ed="X" n="0946b16"/><lb ed="R093" n="0033b07"/>所知障。今者如來說諸敎法。令衆生斷煩惱障。證大
<lb ed="X" n="0946b17"/><lb ed="R093" n="0033b08"/>涅槃。名爲斷德。又令智慧日日增長。除所知鄣。名曰
<lb ed="X" n="0946b18"/><lb ed="R093" n="0033b09"/>智德。又拔衆生泥。卽是恩德。今言泥者。以異熟識爲
<lb ed="X" n="0946b19"/><lb ed="R093" n="0033b10"/>土。煩惱無明爲水。無始時來相間雜。故名爲泥。或以
<lb ed="X" n="0946b20"/><lb ed="R093" n="0033b11"/>業爲水。能招無記之身。令諸衆生出生入死。故號爲
<lb ed="X" n="0946b21"/><lb ed="R093" n="0033b12"/>泥。又信如手者。譬乘大舟汎於溟海。若其無手。飄沒
<lb ed="X" n="0946b22"/><lb ed="R093" n="0033b13"/>蒼<anchor xml:id="nkr_note_orig_0946002" n="0946002"/>生波。有手動攬。一無沉溺。故知人無兩手。何以乘
<lb ed="X" n="0946b23"/><lb ed="R093" n="0033b14"/>舟。人若無信。如何修道。故安如是。初令生信。</p><p xml:id="pX34p0946b2318" cb:place="inline">然此
<lb ed="X" n="0946b24"/><lb ed="R093" n="0033b15"/>信心。百法論二十一心所有法中之一數也。如其有
<pb ed="X" xml:id="X34.0639.0946c" n="0946c"/>
<lb ed="X" n="0946c01"/><lb ed="R093" n="0033b16"/>信。兼遇善緣。二十一法念念增長。如逢惡緣。生於不
<lb ed="X" n="0946c02"/><lb ed="R093" n="0033b17"/>信。二十一法。刹那刹那。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0946003" n="0946003"/>生歸於不善。汎不息顚墜淤
<lb ed="X" n="0946c03"/><lb ed="R093" n="0033b18"/>泥。故起世經云。閻羅王爲罪人說偈云。汝得人身不
<lb ed="X" n="0946c04"/><lb ed="R093" n="0034a01"/>修善。如至寶山空手歸。汝今自造還自受。如今叫喚
<lb ed="X" n="0946c05"/><lb ed="R093" n="0034a02"/>欲何爲<note place="inline">云云</note>。</p>
<lb ed="X" n="0946c06"/><lb ed="R093" n="0034a03"/><p xml:id="pX34p0946c0601">八湛心水之淸珠者。以有信故。心卽淸淨。若其無信。
<lb ed="X" n="0946c07"/><lb ed="R093" n="0034a04"/>性卽渾黃。故唯識論云。信如水淸珠。能淸濁水。西方
<lb ed="X" n="0946c08"/><lb ed="R093" n="0034a05"/>之人。欲淸一池濁水。將一竹竿。以縷繼頭。將彼明珠
<lb ed="X" n="0946c09"/><lb ed="R093" n="0034a06"/>以繫綖頭。又安置輪<anchor xml:id="nkr_note_orig_0946004" n="0946004"/>細。細下有珠。置濁水中。一池水
<lb ed="X" n="0946c10"/><lb ed="R093" n="0034a07"/>應時淸潔。上合喩者。如來大師由如竹竿。說法猶如
<lb ed="X" n="0946c11"/><lb ed="R093" n="0034a08"/>縷綖。明月寶珠猶如於信。衆生若聞世尊說法一四
<lb ed="X" n="0946c12"/><lb ed="R093" n="0034a09"/>句偈。生淨信心。念念除滅無量劫來生死濁水。故言
<lb ed="X" n="0946c13"/><lb ed="R093" n="0034a10"/>信如淸珠也。應說菩薩淸凉月偈記。</p>
<lb ed="X" n="0946c14"/><lb ed="R093" n="0034a11"/><p xml:id="pX34p0946c1401">九建名道之良資者。名謂名聞。道謂道德。名謂無名
<lb ed="X" n="0946c15"/><lb ed="R093" n="0034a12"/>天地始。有名萬物母。亦可名非常名。道者卽道可道
<lb ed="X" n="0946c16"/><lb ed="R093" n="0034a13"/>非常道。良謂善也美也。資謂流行也。君子立身行道。
<lb ed="X" n="0946c17"/><lb ed="R093" n="0034a14"/>善仁<anchor xml:id="nkr_note_orig_0946005" n="0946005"/>義智信。以爲道德也。孔子曰。先王有至德要道
<lb ed="X" n="0946c18"/><lb ed="R093" n="0034a15"/>以順天下者。卽仁義禮智信也。今言名道者。卽禮義
<lb ed="X" n="0946c19"/><lb ed="R093" n="0034a16"/>也。故知君<anchor xml:id="nkr_note_orig_0946006" n="0946006"/>染依於信。臣依於忠。父依於慈。子依於孝。
<lb ed="X" n="0946c20"/><lb ed="R093" n="0034a17"/>虫依翼。魚依尾。鳥依於孚。獸依乳。以訓養生也。左丘
<lb ed="X" n="0946c21"/><lb ed="R093" n="0034a18"/>明云。兵食信三不可棄。然國無兵。無以摧怨敵。國無
<lb ed="X" n="0946c22"/><lb ed="R093" n="0034b01"/>食。百姓飢荒。本旣不寧。<g ref="#CB15131">邦</g>安何也。</p><p xml:id="pX34p0946c2214" cb:place="inline">然信者。國無信
<lb ed="X" n="0946c23"/><lb ed="R093" n="0034b02"/>立。君臣之道不行。君臣無信。禍亂發作。故知信者君
<lb ed="X" n="0946c24"/><lb ed="R093" n="0034b03"/>子之國也。如其有信。卽知有國也。呂氏春秋云。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0946007" n="0946007"/>口信
<pb ed="X" xml:id="X34.0639.0947a" n="0947a"/>
<lb ed="X" n="0947a01"/><lb ed="R093" n="0034b04"/>之爲功大矣。天行不信。則不能成其歲。地行不信。則
<lb ed="X" n="0947a02"/><lb ed="R093" n="0034b05"/>草木不大。春之得風。風不信。則其花不開。憂之得暑。
<lb ed="X" n="0947a03"/><lb ed="R093" n="0034b06"/>暑不信。則萬物不長。秋之得雨。雨不信。則其<g ref="#CB01919">糓</g>不堅。
<lb ed="X" n="0947a04"/><lb ed="R093" n="0034b07"/>冬之得寒。寒不信。則其地不剛。故知以天地之大。四
<lb ed="X" n="0947a05"/><lb ed="R093" n="0034b08"/>時之化。由不能<anchor xml:id="nkr_note_orig_0947001" n="0947001"/>信以不信成。豈呪人乎。</p>
<lb ed="X" n="0947a06"/><lb ed="R093" n="0034b09"/><p xml:id="pX34p0947a0601">十欵衷誠之佳待者。欵謂曲也。異也。忠誠者信也。佳
<lb ed="X" n="0947a07"/><lb ed="R093" n="0034b10"/>者好也。待者禮也。尊者上也。且有明信。沼沚者小池
<lb ed="X" n="0947a08"/><lb ed="R093" n="0034b11"/>水。毛者謂土毛也。毛草翡翠。毛<anchor xml:id="nkr_note_orig_0947002" n="0947002"/>猫牛尾及兔毛等。蘋
<lb ed="X" n="0947a09"/><lb ed="R093" n="0034b12"/>者大浮萍也。蘩者。春秋言婆薺。婆薺者卽婆呵也。蘊
<lb ed="X" n="0947a10"/><lb ed="R093" n="0034b13"/>藻者海藻也。可薦者貢進也。羞者上也。謂此毛草。豈
<lb ed="X" n="0947a11"/><lb ed="R093" n="0034b14"/>是珍奇。向海將住云爲異。意欲明其皆有信也。</p><p xml:id="pX34p0947a1119" cb:place="inline">而
<lb ed="X" n="0947a12"/><lb ed="R093" n="0034b15"/>況君子結二國之信者。齊魯二國。常相征伐。魯國求
<lb ed="X" n="0947a13"/><lb ed="R093" n="0034b16"/>和。齊云。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0947003" n="0947003"/>汝鼎來方與汝和。魯國與鼎。仍不肯受。恐復
<lb ed="X" n="0947a14"/><lb ed="R093" n="0034b17"/>重索。邀令信人。亦名季<anchor xml:id="nkr_note_orig_0947004" n="0947004"/>札展送來。我始能受。若非此
<lb ed="X" n="0947a15"/><lb ed="R093" n="0034b18"/>人。我終不受。恐是僞故。季展卽魯大夫也。</p><p xml:id="pX34p0947a1517" cb:place="inline">言大車
<lb ed="X" n="0947a16"/><lb ed="R093" n="0035a01"/>無輗者。四馬車中安龍頭及身以橫木貫之。一馬牽
<lb ed="X" n="0947a17"/><lb ed="R093" n="0035a02"/>卽行。名之爲輗。</p><p xml:id="pX34p0947a1707" cb:place="inline">以車無輗者。謂車轅頭牛項上曲
<lb ed="X" n="0947a18"/><lb ed="R093" n="0035a03"/>木也。以繩繄處。卽是輗也。</p><p xml:id="pX34p0947a1811" cb:place="inline">又有依春秋解二國之
<lb ed="X" n="0947a19"/><lb ed="R093" n="0035a04"/>信云。秦魏不和。恒相征伐。後魏索和。秦邀魏言。汝得
<lb ed="X" n="0947a20"/><lb ed="R093" n="0035a05"/>三足寶鼎。送我國來。我卽和也。魏恡寶鼎。還別<anchor xml:id="nkr_note_orig_0947005" n="0947005"/>澍一
<lb ed="X" n="0947a21"/><lb ed="R093" n="0035a06"/>鼎。以送秦國。秦主報言。汝若令<name role="" type="person">柳下惠</name>及<anchor xml:id="nkr_note_orig_0947006" n="0947006"/>委布送鼎
<lb ed="X" n="0947a22"/><lb ed="R093" n="0035a07"/>來。我與授取。如其魏主自來。我亦不受。爲彼二子有
<lb ed="X" n="0947a23"/><lb ed="R093" n="0035a08"/>其仁信。不<anchor xml:id="nkr_note_orig_0947007" n="0947007"/>狂於我。魏主令<name role="" type="person">柳下惠</name>及季希卿。將此鼎
<lb ed="X" n="0947a24"/><lb ed="R093" n="0035a09"/>賞與秦主。季希<anchor xml:id="nkr_note_orig_0947008" n="0947008"/>秦言。臣不能去。此鼎實僞。不可報秦
<pb ed="X" xml:id="X34.0639.0947b" n="0947b"/>
<lb ed="X" n="0947b01"/><lb ed="R093" n="0035a10"/>國是實鼎。魏主大嗔。季希奏言。信者是臣之國。鼎者
<lb ed="X" n="0947b02"/><lb ed="R093" n="0035a11"/>是陛下之國。陛下豈將僞鼎。而令臣失信耶。臣乍煞
<lb ed="X" n="0947b03"/><lb ed="R093" n="0035a12"/>身。不能失信。魏主<anchor xml:id="nkr_note_orig_0947009" n="0947009"/>難言。不信萬乘之國。而信二子<anchor xml:id="nkr_note_orig_0947010" n="0947010"/>二
<lb ed="X" n="0947b04"/><lb ed="R093" n="0035a13"/>言者。皆由信也。卽延陵置信。由掛劒於松枝。及亡名
<lb ed="X" n="0947b05"/><lb ed="R093" n="0035a14"/>法師疏事。若依疏合。取春秋第一周鄭交質。正合疏
<lb ed="X" n="0947b06"/><lb ed="R093" n="0035a15"/>意。應撿之。</p><p xml:id="pX34p0947b0605" cb:place="inline">又解。信義有二種。汎大溟海。假手以行
<lb ed="X" n="0947b07"/><lb ed="R093" n="0035a16"/>舟。度生死河。行信以發慧<note place="inline">卽出生死故</note>。遊壙野而有手。持
<lb ed="X" n="0947b08"/><lb ed="R093" n="0035a17"/>甲杖以捍怨家。出生死而有信。信發慧而斷煩惱<note place="inline">卽能
<lb ed="X" n="0947b09"/><lb ed="R093" n="0035a18"/>發慧解</note>。</p>
<lb ed="X" n="0947b10"/><lb ed="R093" n="0035b01"/><p xml:id="pX34p0947b1001">又前之十門。依眞俗解。必須心有淸淨。信意發方生。
<lb ed="X" n="0947b11"/><lb ed="R093" n="0035b02"/>心水混濁。則無信意。未知此經三周之中。何文明於
<lb ed="X" n="0947b12"/><lb ed="R093" n="0035b03"/>淸淨信義。</p><p xml:id="pX34p0947b1205" cb:place="inline">解云。下經初周云。諸佛出於五濁惡世。
<lb ed="X" n="0947b13"/><lb ed="R093" n="0035b04"/>謂劫濁乃至命濁。衆生垢重慳貪嫉妒。成<anchor xml:id="nkr_note_orig_0947011" n="0947011"/>就諸佛以
<lb ed="X" n="0947b14"/><lb ed="R093" n="0035b05"/>方便。於一佛乘。分別說有三乘。卽由心濁不信。於一
<lb ed="X" n="0947b15"/><lb ed="R093" n="0035b06"/>分三。今旣說一故淸淨。下經云。有慚愧至廣讚一乘
<lb ed="X" n="0947b16"/><lb ed="R093" n="0035b07"/>道。又佛子心淨等。故知心淨卽是信心。信心旣出。故
<lb ed="X" n="0947b17"/><lb ed="R093" n="0035b08"/>說一乘也。</p><p xml:id="pX34p0947b1705" cb:place="inline">第二周中。汝舍利弗。尙於此經以信得
<lb ed="X" n="0947b18"/><lb ed="R093" n="0035b09"/>入。乃至非<anchor xml:id="nkr_note_add_0947b1801" n="0947b1801"/><anchor xml:id="beg0947b1801" n="0947b1801"/>己<anchor xml:id="end0947b1801"/>智分。又言。若人信歸佛等。</p><p xml:id="pX34p0947b1816" cb:place="inline">第三周中。
<lb ed="X" n="0947b19"/><lb ed="R093" n="0035b10"/>諸比丘。若如來自知涅槃時到。衆有淸淨等。故欲入
<lb ed="X" n="0947b20"/><lb ed="R093" n="0035b11"/>二乘之捨智。必須有信心。故前言信爲入法之初機。
<lb ed="X" n="0947b21"/><lb ed="R093" n="0035b12"/>卽其義也。</p><p xml:id="pX34p0947b2105" cb:place="inline">問。何須發心而出信意。解云。有四種。一
<lb ed="X" n="0947b22"/><lb ed="R093" n="0035b13"/>見法欲滅發心。二見惡業受苦發心。三見佛神通發
<lb ed="X" n="0947b23"/><lb ed="R093" n="0035b14"/>心。四讀誦大乘。諦觀其理。由斯四義。方發信心。</p>
<lb ed="X" n="0947b24"/><lb ed="R093" n="0035b15"/><p xml:id="pX34p0947b2401"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0947012" n="0947012"/>正釋其文依四義轉者。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0947013" n="0947013"/>如可知。轉者生也起也。雖言
<pb ed="X" xml:id="X34.0639.0947c" n="0947c"/>
<lb ed="X" n="0947c01"/><lb ed="R093" n="0035b16"/>四義。子細尋之。乃有七義。初依譬喩轉下。卽以此喩
<lb ed="X" n="0947c02"/><lb ed="R093" n="0035b17"/>彼。或當所說<anchor xml:id="nkr_note_add_0947c0201" n="0947c0201"/><anchor xml:id="beg0947c0201" n="0947c0201"/>已<anchor xml:id="end0947c0201"/>下。以今況古。第二之中亦有二句。初
<lb ed="X" n="0947c03"/><lb ed="R093" n="0035b18"/>近遠法之敎誨。或字<anchor xml:id="nkr_note_add_0947c0301" n="0947c0301"/><anchor xml:id="beg0947c0301" n="0947c0301"/>已<anchor xml:id="end0947c0301"/>下。卽之敎誨。第三唯一。謂問
<lb ed="X" n="0947c04"/><lb ed="R093" n="0036a01"/>答轉。第四亦有二。初卽許可轉。第二或字<anchor xml:id="nkr_note_add_0947c0401" n="0947c0401"/><anchor xml:id="beg0947c0401" n="0947c0401"/>已<anchor xml:id="end0947c0401"/>下。信可
<lb ed="X" n="0947c05"/><lb ed="R093" n="0036a02"/>轉。總成七句。</p><p xml:id="pX34p0947c0506" cb:place="inline">幷州法師云。此有三句。一依譬喩轉。
<lb ed="X" n="0947c06"/><lb ed="R093" n="0036a03"/>二依方便轉。三以今況古轉。初譬喩轉者。如有說言。
<lb ed="X" n="0947c07"/><lb ed="R093" n="0036a04"/>如是須達富貴。如北方毗沙門相似。北方天王。功德
<lb ed="X" n="0947c08"/><lb ed="R093" n="0036a05"/>最勝。故偏擧之。或如是堂中西柱團直。與東柱無異。
<lb ed="X" n="0947c09"/><lb ed="R093" n="0036a06"/>卽是譬喩。或可如是此人聰明監識。如彼朗日。能除
<lb ed="X" n="0947c10"/><lb ed="R093" n="0036a07"/>暗瞑。更無有異。皆譬喩轉。</p><p xml:id="pX34p0947c1011" cb:place="inline">法中合者。謂阿難言。如
<lb ed="X" n="0947c11"/><lb ed="R093" n="0036a08"/>是今日說。如昔如來所說。更無有異。故言如是。</p><p xml:id="pX34p0947c1119" cb:place="inline">二
<lb ed="X" n="0947c12"/><lb ed="R093" n="0036a09"/>依方便轉者。如是所傳說。</p><p xml:id="pX34p0947c1211" cb:place="inline">三以今況古轉者。謂如
<lb ed="X" n="0947c13"/><lb ed="R093" n="0036a10"/>來昔日所說。是本質敎。我今所說。修多羅章句。亦令
<lb ed="X" n="0947c14"/><lb ed="R093" n="0036a11"/>捨權取實。行一乘因。證一乘果。如我昔聞更無有異
<lb ed="X" n="0947c15"/><lb ed="R093" n="0036a12"/>者。是影像敎。我雖不能親證。然我所說如是文句影
<lb ed="X" n="0947c16"/><lb ed="R093" n="0036a13"/>像。如我昔聞。定無有異也。或可阿難所傳如是文句。
<lb ed="X" n="0947c17"/><lb ed="R093" n="0036a14"/>是本質敎。衆生聽聞稟之修行。是影像敎。自餘亦本
<lb ed="X" n="0947c18"/><lb ed="R093" n="0036a15"/>亦影像者。就阿難一人。望佛是影。若望衆生。還是本
<lb ed="X" n="0947c19"/><lb ed="R093" n="0036a16"/>質。非本非影者。就衆生。阿難傳敎故非本。不親聞佛
<lb ed="X" n="0947c20"/><lb ed="R093" n="0036a17"/>所說。又非影像。餘可知。</p><p xml:id="pX34p0947c2010" cb:place="inline">依問答轉者。如疏可知。此
<lb ed="X" n="0947c21"/><lb ed="R093" n="0036a18"/>方問答。言汝向寺去。答言。阿我<anchor xml:id="nkr_note_add_0947c2101" n="0947c2101"/><anchor xml:id="beg0947c2101" n="0947c2101"/>已<anchor xml:id="end0947c2101"/>兩卽言阿<note place="inline">烏郞反</note>。准
<lb ed="X" n="0947c22"/><lb ed="R093" n="0036b01"/>流俗中。只合言若<note place="inline">而也反</note>。若者若也。若卽如也。還如是
<lb ed="X" n="0947c23"/><lb ed="R093" n="0036b02"/>如此及是等語也。</p><p xml:id="pX34p0947c2308" cb:place="inline">依許可轉者。如疏可知。准金剛
<lb ed="X" n="0947c24"/><lb ed="R093" n="0036b03"/>般若經中。亦有許可轉。須菩提問言。應云何住。云何
<pb ed="X" xml:id="X34.0639.0948a" n="0948a"/>
<lb ed="X" n="0948a01"/><lb ed="R093" n="0036b04"/>降伏其心。佛答言。應如是住至其心。初卽許可。後方
<lb ed="X" n="0948a02"/><lb ed="R093" n="0036b05"/>廣陳降伏住道之義。亦許可轉。又阿難<anchor xml:id="nkr_note_orig_0948001" n="0948001"/>化弟子之中。
<lb ed="X" n="0948a03"/><lb ed="R093" n="0036b06"/>總持第一。領受佛語。如甁寫水置於盆等。更無遺漏。
<lb ed="X" n="0948a04"/><lb ed="R093" n="0036b07"/>所以今日能傳敎法。與佛無異。卽涅槃經云。金<anchor xml:id="nkr_note_orig_0948002" n="0948002"/>剛銅
<lb ed="X" n="0948a05"/><lb ed="R093" n="0036b08"/>鐵寶器雖殊。互盛<anchor xml:id="nkr_note_orig_0948003" n="0948003"/>得水。味無差別。不可以器別故水
<lb ed="X" n="0948a06"/><lb ed="R093" n="0036b09"/>味有殊。不可以水味不殊言器是一。佛之說敎。傳與。</p>
<lb ed="X" n="0948a07"/><lb ed="R093" n="0036b10"/><p xml:id="pX34p0948a0701">阿難。阿難領受。傳與諸大菩薩及大聲聞。菩薩等轉
<lb ed="X" n="0948a08"/><lb ed="R093" n="0036b11"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0948004" n="0948004"/>又我等。傳人雖殊。敎體唯一。不可以別故與敎有差。
<lb ed="X" n="0948a09"/><lb ed="R093" n="0036b12"/>不可以敎不殊言機是一。合喩可知。</p><p xml:id="pX34p0948a0915" cb:place="inline">章疏家。取眞
<lb ed="X" n="0948a10"/><lb ed="R093" n="0036b13"/>諦三藏明結集三事。解如是者。稍似不當。若出如是
<lb ed="X" n="0948a11"/><lb ed="R093" n="0036b14"/>來意。引此卽得。若以如是義不當也<note place="inline">此中應叙結集緣起。如餘抄說</note>
<lb ed="X" n="0948a12"/><lb ed="R093" n="0036b15"/>如是者感應之<anchor xml:id="nkr_note_orig_0948005" n="0948005"/>端也。此是<anchor xml:id="nkr_note_orig_0948006" n="0948006"/>武都山隱士劉虬註法花
<lb ed="X" n="0948a13"/><lb ed="R093" n="0036b16"/>經之語也。幷州法師說喩云。今言感應等語者。如似
<lb ed="X" n="0948a14"/><lb ed="R093" n="0036b17"/>何物。如<anchor xml:id="nkr_note_orig_0948007" n="0948007"/>馬蜂之類。土中舍上。鑽爲穿穴。乃取草中靑
<lb ed="X" n="0948a15"/><lb ed="R093" n="0036b18"/>虫及蜘蛛等。於其穴中。日別呪曰。似我似我。如是經
<lb ed="X" n="0948a16"/><lb ed="R093" n="0037a01"/>歷多日。其虫頭上兩角乃生。更經多時。肚下六脚又
<lb ed="X" n="0948a17"/><lb ed="R093" n="0037a02"/>生。其腰纖細。如蜂無異。羽翼成長。如彼大蜂。飛騰無
<lb ed="X" n="0948a18"/><lb ed="R093" n="0037a03"/>異。以法合者。其虫卽是感。其蜂卽是應。感應相<anchor xml:id="nkr_note_orig_0948008" n="0948008"/>快。與
<lb ed="X" n="0948a19"/><lb ed="R093" n="0037a04"/>蜂無異。諸佛化生亦復如是。衆生有感。如來卽應。爲
<lb ed="X" n="0948a20"/><lb ed="R093" n="0037a05"/>說妙法。令入道中。如將虫來置於窠穴。根機旣熟。爲
<lb ed="X" n="0948a21"/><lb ed="R093" n="0037a06"/>授記言。汝等衆生。於我滅後乃至現在。若能於法花
<lb ed="X" n="0948a22"/><lb ed="R093" n="0037a07"/>經。一念生隨喜心者。我皆與授阿耨菩提之記。卽是
<lb ed="X" n="0948a23"/><lb ed="R093" n="0037a08"/>呪云似我似我也。旣得授記。因卽悟道。正體後得二
<lb ed="X" n="0948a24"/><lb ed="R093" n="0037a09"/>智俱生。如彼虫頭生於兩角。能行六度。如虫六脚。神
<pb ed="X" xml:id="X34.0639.0948b" n="0948b"/>
<lb ed="X" n="0948b01"/><lb ed="R093" n="0037a10"/>通自在遊歷十方。於諸佛所聽聞正法。如彼虫蜂飛
<lb ed="X" n="0948b02"/><lb ed="R093" n="0037a11"/>騰自在。故云如是者感應之瑞也。</p><p xml:id="pX34p0948b0214" cb:place="inline">作呼轍者。謂經
<lb ed="X" n="0948b03"/><lb ed="R093" n="0037a12"/>初之如是兩字。能呼。卽一部經中所明。權實理<anchor xml:id="nkr_note_orig_0948009" n="0948009"/>事。如
<lb ed="X" n="0948b04"/><lb ed="R093" n="0037a13"/>是俗。如是有<anchor xml:id="nkr_note_orig_0948010" n="0948010"/>如空。如是性如是相。悉皆如是故。初言
<lb ed="X" n="0948b05"/><lb ed="R093" n="0037a14"/>轍者謂轍車。盡地轍底。亦如言雍州。兩字能呼。一切
<lb ed="X" n="0948b06"/><lb ed="R093" n="0037a15"/>百姓。無不盡矣。</p>
<lb ed="X" n="0948b07"/><lb ed="R093" n="0037a16"/><p xml:id="pX34p0948b0701">長耳三藏以三寶釋如是者。善得經意也。故論云。三
<lb ed="X" n="0948b08"/><lb ed="R093" n="0037a17"/>寶最吉祥。故我經初說。且就佛寶。三世諸佛共說不
<lb ed="X" n="0948b09"/><lb ed="R093" n="0037a18"/>異名如等者。下經自云。十方三世佛。說法之儀式。我
<lb ed="X" n="0948b10"/><lb ed="R093" n="0037b01"/>今亦如是。說無分別法。又云。從久至如是說。</p><p xml:id="pX34p0948b1018" cb:place="inline">二就
<lb ed="X" n="0948b11"/><lb ed="R093" n="0037b02"/>法寶者。法寶相古今不異故名爲如等者。下云。所謂
<lb ed="X" n="0948b12"/><lb ed="R093" n="0037b03"/>諸法如是相如是性。如是果報本末究竟等。卽是就
<lb ed="X" n="0948b13"/><lb ed="R093" n="0037b04"/>法明如是。又云。如是性相義。至乃能知是事。卽古今
<lb ed="X" n="0948b14"/><lb ed="R093" n="0037b05"/>不異。名之爲如也。唯識論云。眞謂眞實。如謂如常。亦
<lb ed="X" n="0948b15"/><lb ed="R093" n="0037b06"/>古今不異之義也。</p><p xml:id="pX34p0948b1508" cb:place="inline">三就僧寶。如疏可知。</p><p xml:id="pX34p0948b1516" cb:place="inline">又言。兩
<lb ed="X" n="0948b16"/><lb ed="R093" n="0037b07"/>物相似曰如。一物無非曰是。謂此左手。恰如右手。名
<lb ed="X" n="0948b17"/><lb ed="R093" n="0037b08"/>之爲如。卽如如意。義是如意。旣無餘物。名之爲是。謂
<lb ed="X" n="0948b18"/><lb ed="R093" n="0037b09"/>佛所說一切法藏。與過去佛。更無有異。阿難所傳亦
<lb ed="X" n="0948b19"/><lb ed="R093" n="0037b10"/>無有異。名之爲如。阿難親從佛聞。定是釋迦所說。名
<lb ed="X" n="0948b20"/><lb ed="R093" n="0037b11"/>之爲是。故言如是。</p>
<lb ed="X" n="0948b21"/><lb ed="R093" n="0037b12"/><p xml:id="pX34p0948b2101">上來所說如是。總有十五解。一立之所以。二智度論
<lb ed="X" n="0948b22"/><lb ed="R093" n="0037b13"/>有一釋。三佛地論有四釋。四眞諦三藏法師一釋。註
<lb ed="X" n="0948b23"/><lb ed="R093" n="0037b14"/>法花一釋。註無量義一。<g ref="#CB18064">󴚐</g>公一。光宅一。梁武帝一。長
<lb ed="X" n="0948b24"/><lb ed="R093" n="0037b15"/>耳三藏三解。因釋如是之言。別出三藏解釋。</p><p xml:id="pX34p0948b2418" cb:place="inline">初<anchor xml:id="nkr_note_orig_0948011" n="0948011"/>傳
<pb ed="X" xml:id="X34.0639.0948c" n="0948c"/>
<lb ed="X" n="0948c01"/><lb ed="R093" n="0037b16"/>敎理解者。敬順於理曰如。依敎修行稱是。故言如是。</p>
<lb ed="X" n="0948c02"/><lb ed="R093" n="0037b17"/><p xml:id="pX34p0948c0201">依境智解者。妙境爲如。妙智稱是。今依境智。故言
<lb ed="X" n="0948c03"/><lb ed="R093" n="0037b18"/>如是。</p><p xml:id="pX34p0948c0303" cb:place="inline">依福慧解者。福爲如。慧爲是。欲使福慧二事
<lb ed="X" n="0948c04"/><lb ed="R093" n="0038a01"/>齊修。故言如是。</p><p xml:id="pX34p0948c0407" cb:place="inline">依眞俗解者。契眞曰如。會俗稱是。
<lb ed="X" n="0948c05"/><lb ed="R093" n="0038a02"/>如所說法。常依二言。故言如是。</p><p xml:id="pX34p0948c0513" cb:place="inline">依師資解者。阿難
<lb ed="X" n="0948c06"/><lb ed="R093" n="0038a03"/>所說。如於佛語。師弟相承。簡不相似。故稱爲是。</p><p xml:id="pX34p0948c0619" cb:place="inline">依
<lb ed="X" n="0948c07"/><lb ed="R093" n="0038a04"/>文理解者。以文爲如。以理爲是。故言如是。</p><p xml:id="pX34p0948c0717" cb:place="inline">依敎化
<lb ed="X" n="0948c08"/><lb ed="R093" n="0038a05"/>者。如說法者。敎前人云。汝當如是發菩提心。明此敎
<lb ed="X" n="0948c09"/><lb ed="R093" n="0038a06"/>化。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0948012" n="0948012"/>發云如是。</p><p xml:id="pX34p0948c0906" cb:place="inline">依揩定者。如卽揩法。是卽定詞。如佛
<lb ed="X" n="0948c10"/><lb ed="R093" n="0038a07"/>所說。一切皆是。故言如是。</p><p xml:id="pX34p0948c1011" cb:place="inline">依勸聽者。如說傳經者
<lb ed="X" n="0948c11"/><lb ed="R093" n="0038a08"/>吿時衆云。如是當聽我昔所聞。故言如是。</p><p xml:id="pX34p0948c1117" cb:place="inline">依擧喩
<lb ed="X" n="0948c12"/><lb ed="R093" n="0038a09"/>解者。如見世尊。及阿難說經之時。威德熾盛。如日光
<lb ed="X" n="0948c13"/><lb ed="R093" n="0038a10"/>明。當知此人所說必是。故言如是。</p><p xml:id="pX34p0948c1314" cb:place="inline">依隨遮解者。說
<lb ed="X" n="0948c14"/><lb ed="R093" n="0038a11"/>隨理稱如。遮妄<anchor xml:id="nkr_note_orig_0948013" n="0948013"/>是。去妄顯眞。故言如是。</p><p xml:id="pX34p0948c1416" cb:place="inline">依審定者。
<lb ed="X" n="0948c15"/><lb ed="R093" n="0038a12"/>有人言。汝之所說。可審定耶。答言。如是之法。我昔具
<lb ed="X" n="0948c16"/><lb ed="R093" n="0038a13"/>聞。此事如是。</p><p xml:id="pX34p0948c1606" cb:place="inline">依非解者。如謂不異。非非曰是。故言
<lb ed="X" n="0948c17"/><lb ed="R093" n="0038a14"/>如是。</p><p xml:id="pX34p0948c1703" cb:place="inline">依是解者。如斯之言。是佛口說。故言如是。</p>
<lb ed="X" n="0948c18"/><lb ed="R093" n="0038a15"/><p xml:id="pX34p0948c1801">依引況者。如所說法。如過去佛所說不異。故云如是。</p>
<lb ed="X" n="0948c19"/><lb ed="R093" n="0038a16"/><p xml:id="pX34p0948c1901">俱融解者。謂動靜雙融。一異俱喪。唯如爲是。故言
<lb ed="X" n="0948c20"/><lb ed="R093" n="0038a17"/>如是<note place="inline">云云</note>。</p>
<lb ed="X" n="0948c21"/><lb ed="R093" n="0038a18"/><p xml:id="pX34p0948c2101"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0948014" n="0948014"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0948014" n="0948014"/>次我聞者。此中經疏分爲四門。初明我義。二立我所
<lb ed="X" n="0948c22"/><lb ed="R093" n="0038b01"/>由。三出聞體性。四問答妨難。</p><p xml:id="pX34p0948c2212" cb:place="inline">疏云。非謂我者定屬
<lb ed="X" n="0948c23"/><lb ed="R093" n="0038b02"/>一人者。此是故人之意。謂在經會萬二千人俱。乃至
<lb ed="X" n="0948c24"/><lb ed="R093" n="0038b03"/>菩薩八萬人等。並各有我。皆悉同聞。故云非一人也。</p>
<pb ed="X" xml:id="X34.0639.0949a" n="0949a"/>
<lb ed="X" n="0949a01"/><lb ed="R093" n="0038b04"/><p xml:id="pX34p0949a0101"><figure><graphic url="../figures/X/X34p0949_01.gif"/></figure>法師云。將結集時。曼殊室利。及<name role="" type="person">阿難陀</name>諸羅漢
<lb ed="X" n="0949a02"/><lb ed="R093" n="0038b05"/>等。共結集云。如是甚深名句文義。我昔所聞。故稱如
<lb ed="X" n="0949a03"/><lb ed="R093" n="0038b06"/>是。等取餘人。</p><p xml:id="pX34p0949a0306" cb:place="inline">又何故但言阿難我聞。謂能具彼根
<lb ed="X" n="0949a04"/><lb ed="R093" n="0038b07"/>處勝故。根謂具彼利根。餘人愚鈍。非利根故。處謂住
<lb ed="X" n="0949a05"/><lb ed="R093" n="0038b08"/>於人天處故。故曰自稱我。不擧餘人。非如龍鬼。雖有
<lb ed="X" n="0949a06"/><lb ed="R093" n="0038b09"/>聰明。是器非處。非如愚人是處非器。阿難旣具。故稱
<lb ed="X" n="0949a07"/><lb ed="R093" n="0038b10"/>我聞。</p>
<lb ed="X" n="0949a08"/><lb ed="R093" n="0038b11"/><p xml:id="pX34p0949a0801">疏云。然我有三一妄所執我謂外道等所橫計我者。
<lb ed="X" n="0949a09"/><lb ed="R093" n="0038b12"/>謂唯識中。吠世師計二十五諦。及勝論師計我等。略
<lb ed="X" n="0949a10"/><lb ed="R093" n="0038b13"/>有三種。第一執我者。謂體常周遍。量同虗空。隨所<anchor xml:id="nkr_note_orig_0949001" n="0949001"/>遠
<lb ed="X" n="0949a11"/><lb ed="R093" n="0038b14"/>業受苦樂故。第二執我者。謂我體雖常。其量不定。隨
<lb ed="X" n="0949a12"/><lb ed="R093" n="0038b15"/>身大小。有卷舒故。第三執我者。謂我體至細。如一極
<lb ed="X" n="0949a13"/><lb ed="R093" n="0038b16"/>微。潛轉身中作事業故。若依毗婆沙對法唯識第六
<lb ed="X" n="0949a14"/><lb ed="R093" n="0038b17"/>等論。謂我有二種。一遍計所執我。卽薩迦耶是。二數
<lb ed="X" n="0949a15"/><lb ed="R093" n="0038b18"/>取趣我。卽補特伽羅是。此我通於外道凡夫橫計。卽
<lb ed="X" n="0949a16"/><lb ed="R093" n="0039a01"/>世<anchor xml:id="nkr_note_orig_0949002" n="0949002"/>布我也。言數取趣者。謂前異熟滅。後異熟生。數取
<lb ed="X" n="0949a17"/><lb ed="R093" n="0039a02"/>諸趣。故云數取趣。靜法師<anchor xml:id="nkr_note_orig_0949003" n="0949003"/>疏云。寒雲低復擧。落雪斷
<lb ed="X" n="0949a18"/><lb ed="R093" n="0039a03"/>還連。又靜三藏云。更緣諸趣。名補特伽羅。謂生<anchor xml:id="nkr_note_add_0949a1801" n="0949a1801"/><anchor xml:id="beg0949a1801" n="0949a1801"/>已<anchor xml:id="end0949a1801"/>更
<lb ed="X" n="0949a19"/><lb ed="R093" n="0039a04"/>生。緣諸趣故。名爲更緣。</p><p xml:id="pX34p0949a1910" cb:place="inline">就薩迦耶見中。復分三。分
<lb ed="X" n="0949a20"/><lb ed="R093" n="0039a05"/>別行緣蘊我。謂分別分五蘊。橫計解行故。緣謂緣蘊
<lb ed="X" n="0949a21"/><lb ed="R093" n="0039a06"/>作行解也。二分別所起我。若准分別綠蘊我。不分別
<lb ed="X" n="0949a22"/><lb ed="R093" n="0039a07"/>所起我。我卽有廿。且初從色蘊。一執色是我。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0949004" n="0949004"/>二有諸
<lb ed="X" n="0949a23"/><lb ed="R093" n="0039a08"/>色。三色屬於我。四我在色中。色蘊旣然。四蘊皆爾。五
<lb ed="X" n="0949a24"/><lb ed="R093" n="0039a09"/>蘊卽成二十句也。</p><p xml:id="pX34p0949a2408" cb:place="inline">二分別所起我。此於我境上起。
<pb ed="X" xml:id="X34.0639.0949b" n="0949b"/>
<lb ed="X" n="0949b01"/><lb ed="R093" n="0039a10"/>前行緣蘊我。但於五蘊上起。若分別行緣蘊我。及分
<lb ed="X" n="0949b02"/><lb ed="R093" n="0039a11"/>別所起我。有六十五。且初色蘊爲能執我體。卽取餘
<lb ed="X" n="0949b03"/><lb ed="R093" n="0039a12"/>四蘊。爲所分別我。且初中受蘊。一我有諸受。卽受是
<lb ed="X" n="0949b04"/><lb ed="R093" n="0039a13"/>我瓔珞諸受用物也。二受屬於我。卽受是我僮僕。三
<lb ed="X" n="0949b05"/><lb ed="R093" n="0039a14"/>我在受中。是我窟宅。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0949005" n="0949005"/>酬上三句。卽想蘊。我有諸想。想
<lb ed="X" n="0949b06"/><lb ed="R093" n="0039a15"/>屬於我。我在想中。亦准前瓔珞等。亦配上三句。此二
<lb ed="X" n="0949b07"/><lb ed="R093" n="0039a16"/>句旣爾。行識准前知。旣一蘊下有三句我。四句卽成
<lb ed="X" n="0949b08"/><lb ed="R093" n="0039a17"/>十二。兼取能執我一。卽成十三。旣色蘊爲頭有十三。
<lb ed="X" n="0949b09"/><lb ed="R093" n="0039a18"/>次受蘊爲頭亦有十三。乃至轉次以下。識蘊爲能執
<lb ed="X" n="0949b10"/><lb ed="R093" n="0039b01"/>我體。亦有十三。五蘊各有十三。卽成六十五我。外道
<lb ed="X" n="0949b11"/><lb ed="R093" n="0039b02"/>等虗妄所執橫計我也。</p>
<lb ed="X" n="0949b12"/><lb ed="R093" n="0039b03"/><p xml:id="pX34p0949b1201">第二出我所以。略有四句。一有依於無。二無依於有。
<lb ed="X" n="0949b13"/><lb ed="R093" n="0039b04"/>三無依於無。四有依於有。初有依於無者。如外道等。
<lb ed="X" n="0949b14"/><lb ed="R093" n="0039b05"/>執有龜毛菟角。不知毛角本體是無。以見牛有角。謂
<lb ed="X" n="0949b15"/><lb ed="R093" n="0039b06"/>菟亦有。又如世間人忽然死<anchor xml:id="nkr_note_add_0949b1501" n="0949b1501"/><anchor xml:id="beg0949b1501" n="0949b1501"/>已<anchor xml:id="end0949b1501"/>。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0949006" n="0949006"/>火焚燒並從<g ref="#CB01926">灰</g>燼。又
<lb ed="X" n="0949b16"/><lb ed="R093" n="0039b07"/>五思念當情當情。名之爲有。死人無體。故名爲無。衆
<lb ed="X" n="0949b17"/><lb ed="R093" n="0039b08"/>生邪見。執遍計我。名之爲有。更執有體。卽是爲無也。</p>
<lb ed="X" n="0949b18"/><lb ed="R093" n="0039b09"/><p xml:id="pX34p0949b1801">二無依有者。如人夜行。有見杌木。將爲人鬼。生驚
<lb ed="X" n="0949b19"/><lb ed="R093" n="0039b10"/>怕心。杌木非人。名之爲無。杌木有體。故名爲有。亦如
<lb ed="X" n="0949b20"/><lb ed="R093" n="0039b11"/>空花是無。眼病是有。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0949007" n="0949007"/>見眼病故。見彼空花。卽無依有。
<lb ed="X" n="0949b21"/><lb ed="R093" n="0039b12"/>衆生亦爾。有漏五薀雖復是有。於我強於其上遍計
<lb ed="X" n="0949b22"/><lb ed="R093" n="0039b13"/>執我。卽無依有。</p><p xml:id="pX34p0949b2207" cb:place="inline">三無依於無者。卽是遍計所執<anchor xml:id="nkr_note_orig_0949008" n="0949008"/>本。
<lb ed="X" n="0949b23"/><lb ed="R093" n="0039b14"/>更於其上。起自他分別往來。又是虗故。名依於<anchor xml:id="nkr_note_orig_0949009" n="0949009"/>故。亦
<lb ed="X" n="0949b24"/><lb ed="R093" n="0039b15"/>可五薀四大。本來是無。於其薀上。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0949010" n="0949010"/>強於我。又於是無。
<pb ed="X" xml:id="X34.0639.0949c" n="0949c"/>
<lb ed="X" n="0949c01"/><lb ed="R093" n="0039b16"/>此執五薀身是我。名爲總我。於中執有作用是別我。
<lb ed="X" n="0949c02"/><lb ed="R093" n="0039b17"/>卽依總我<anchor xml:id="nkr_note_orig_0949011" n="0949011"/>生依於分別。名爲別。如安慧師云。見相二
<lb ed="X" n="0949c03"/><lb ed="R093" n="0039b18"/>分。是遍計所執。體性是空。卽於此相見二分之上。起
<lb ed="X" n="0949c04"/><lb ed="R093" n="0040a01"/>遍計所執。是一重妄。又於妄上<anchor xml:id="nkr_note_orig_0949012" n="0949012"/>受執於我。卽是二重
<lb ed="X" n="0949c05"/><lb ed="R093" n="0040a02"/>妄。故言無依於無。若依護法論師。見相二分。是依他
<lb ed="X" n="0949c06"/><lb ed="R093" n="0040a03"/>起性。</p><p xml:id="pX34p0949c0603" cb:place="inline">四有依於有者。涅槃德中。眞如之理。體常住
<lb ed="X" n="0949c07"/><lb ed="R093" n="0040a04"/>故。名之爲有。此涅槃德中。實有常樂我淨故。卽有依
<lb ed="X" n="0949c08"/><lb ed="R093" n="0040a05"/>於有。前三依。依遍計強執有我。後一依涅槃四德。實
<lb ed="X" n="0949c09"/><lb ed="R093" n="0040a06"/>有眞我。</p>
<lb ed="X" n="0949c10"/><lb ed="R093" n="0040a07"/><p xml:id="pX34p0949c1001">二假施設我者。卽涅槃理中。常樂我淨也。爲欲除二
<lb ed="X" n="0949c11"/><lb ed="R093" n="0040a08"/>乘四倒。假設我故。凡夫執有漏五薀之身。爲常樂我
<lb ed="X" n="0949c12"/><lb ed="R093" n="0040a09"/>淨。此卽無常計常。於苦計樂。無我計我。不淨計淨。</p>
<lb ed="X" n="0949c13"/><lb ed="R093" n="0040a10"/><p xml:id="pX34p0949c1301">二乘之人。厭離生死。求樂涅槃。唯作無常無樂無我
<lb ed="X" n="0949c14"/><lb ed="R093" n="0040a11"/>無淨等觀。此卽二乘迷涅槃言無我。凡夫迷生死言
<lb ed="X" n="0949c15"/><lb ed="R093" n="0040a12"/>有我。故今破之。外人問言。凡夫理然是倒。二乘邪亦
<lb ed="X" n="0949c16"/><lb ed="R093" n="0040a13"/>是倒。解云。涅槃理中。實有常樂我淨假設。據實而論。
<lb ed="X" n="0949c17"/><lb ed="R093" n="0040a14"/>眞理中唯智相應。蕭然冥會。此但無名相中。假施設
<lb ed="X" n="0949c18"/><lb ed="R093" n="0040a15"/>故。所以中論偈言。諸佛或說我。或說於無我。諸法實
<lb ed="X" n="0949c19"/><lb ed="R093" n="0040a16"/>相中。無我無非我。諸佛或說我。說佛果位中。有常樂
<lb ed="X" n="0949c20"/><lb ed="R093" n="0040a17"/>我淨。或說於無我者。凡夫之中。無常樂我淨。並皆是
<lb ed="X" n="0949c21"/><lb ed="R093" n="0040a18"/>遍計所執。諸法實相中無我無非我。無我者。無外道
<lb ed="X" n="0949c22"/><lb ed="R093" n="0040b01"/>凡夫之我。無非我者。有涅槃常樂我淨之我。卽智度
<lb ed="X" n="0949c23"/><lb ed="R093" n="0040b02"/>論中。有四悉擅。悉擅者宗也。一世間悉擅。卽有於我。
<lb ed="X" n="0949c24"/><lb ed="R093" n="0040b03"/>二第一義悉擅。卽言無我。三各各爲人悉擅。卽無我
<pb ed="X" xml:id="X34.0639.0950a" n="0950a"/>
<lb ed="X" n="0950a01"/><lb ed="R093" n="0040b04"/>無非我。四對治悉擅。三中皆有對治。謂世間對治出
<lb ed="X" n="0950a02"/><lb ed="R093" n="0040b05"/>世間也。</p>
<lb ed="X" n="0950a03"/><lb ed="R093" n="0040b06"/><p xml:id="pX34p0950a0301">三世流布我者。喩如提羅瓔鳥食油麻花。以食花故。
<lb ed="X" n="0950a04"/><lb ed="R093" n="0040b07"/>遂損其油。時人呼爲食油之鳥。今之立名亦復如是。
<lb ed="X" n="0950a05"/><lb ed="R093" n="0040b08"/>提婆達多是天授。耶若達多是祠授。如此方立名。言
<lb ed="X" n="0950a06"/><lb ed="R093" n="0040b09"/>思忠思孝思禮等。據其身中。實無忠無孝。假施設故。
<lb ed="X" n="0950a07"/><lb ed="R093" n="0040b10"/>立名字也。</p><p xml:id="pX34p0950a0705" cb:place="inline">如世間立名多有不便。昔時虢王有弟。
<lb ed="X" n="0950a08"/><lb ed="R093" n="0040b11"/>出作外官。其語吃。後虢王令一官人。往彼相看。其彼
<lb ed="X" n="0950a09"/><lb ed="R093" n="0040b12"/>官人見來欲問。言虢王好在不。爲語吃。乃重言虢王
<lb ed="X" n="0950a10"/><lb ed="R093" n="0040b13"/>虢王。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0950001" n="0950001"/>傍人不隨口卽虢廿餘虢王見虢<anchor xml:id="nkr_note_add_0950a1001" n="0950a1001"/><anchor xml:id="beg0950a1001" n="0950a1001"/>已<anchor xml:id="end0950a1001"/>。語旣不得。
<lb ed="X" n="0950a11"/><lb ed="R093" n="0040b14"/>始於庭住作字。乃至出世云爲病。餘人不解。莫<g ref="#CB18062">𢙨</g><note place="inline">云
<lb ed="X" n="0950a12"/><lb ed="R093" n="0040b15"/>云</note>。</p>
<lb ed="X" n="0950a13"/><lb ed="R093" n="0040b16"/><p xml:id="pX34p0950a1301">言今阿難稱不同前二卽無我之大我者。不同外道
<lb ed="X" n="0950a14"/><lb ed="R093" n="0040b17"/>凡夫橫計執我。不同大般涅槃強施設我。今阿難稱
<lb ed="X" n="0950a15"/><lb ed="R093" n="0040b18"/>我。卽是世間流布我。世間人共傳。顯自他故。雖是世
<lb ed="X" n="0950a16"/><lb ed="R093" n="0041a01"/>間流布之我。不同凡夫生執著我故。故言如是無我
<lb ed="X" n="0950a17"/><lb ed="R093" n="0041a02"/>之大我。大我者。於三藏敎中。得自在故。今阿難稱我。
<lb ed="X" n="0950a18"/><lb ed="R093" n="0041a03"/>如富人稱貧。得無學位。謙言有我。凡夫稱我。如貧人
<lb ed="X" n="0950a19"/><lb ed="R093" n="0041a04"/>稱富。實無有我。橫計我故。又阿難在法花會中。身在
<lb ed="X" n="0950a20"/><lb ed="R093" n="0041a05"/>初果。未除我執身。由有八我。初煩惱俱生我。二煩惱
<lb ed="X" n="0950a21"/><lb ed="R093" n="0041a06"/>習氣我。三分別所知我。四分別習氣我。至佛滅後結
<lb ed="X" n="0950a22"/><lb ed="R093" n="0041a07"/>集之時。方證羅漢。雖得無學果。但無分別煩惱我。俱
<lb ed="X" n="0950a23"/><lb ed="R093" n="0041a08"/>生煩惱我。由有所知障中四。煩惱障中二。卽是聲聞
<lb ed="X" n="0950a24"/><lb ed="R093" n="0041a09"/>起舞。緣覺臨粧。習氣由在。今稱我者。由有六我。縱得
<pb ed="X" xml:id="X34.0639.0950b" n="0950b"/>
<lb ed="X" n="0950b01"/><lb ed="R093" n="0041a10"/>羅漢果。稱我亦無有失。</p>
<lb ed="X" n="0950b02"/><lb ed="R093" n="0041a11"/><p xml:id="pX34p0950b0201">幷州法師。於此我聞。八門分別。一總別。二遮表。三明
<lb ed="X" n="0950b03"/><lb ed="R093" n="0041a12"/>四一五問六答七難八通。初總別者。總唯是於我。別
<lb ed="X" n="0950b04"/><lb ed="R093" n="0041a13"/>卽分五薀十二入十八界等<note place="inline">云云</note>。</p><p xml:id="pX34p0950b0414" cb:place="inline">二遮表者。遮謂
<lb ed="X" n="0950b05"/><lb ed="R093" n="0041a14"/>自指<anchor xml:id="nkr_note_add_0950b0501" n="0950b0501"/><anchor xml:id="beg0950b0501" n="0950b0501"/>己<anchor xml:id="end0950b0501"/>身親從佛聞。遮彼傳聞及有增減之失。表謂
<lb ed="X" n="0950b06"/><lb ed="R093" n="0041a15"/>非謂我者定屬一人。我謂諸薀世俗假者。</p><p xml:id="pX34p0950b0617" cb:place="inline">三明三
<lb ed="X" n="0950b07"/><lb ed="R093" n="0041a16"/>者。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0950002" n="0950002"/>卽是然有三。初與第三可知。第二言假施設等者。
<lb ed="X" n="0950b08"/><lb ed="R093" n="0041a17"/>對治二乘無常等病。說於四德。言四德者。准涅槃三。
<lb ed="X" n="0950b09"/><lb ed="R093" n="0041a18"/>四處解釋。各各不同。且就一家所言。如來之身。無漏
<lb ed="X" n="0950b10"/><lb ed="R093" n="0041b01"/>五蘊之所成故。集無漏色。色體旣常。受想行識亦是
<lb ed="X" n="0950b11"/><lb ed="R093" n="0041b02"/>於常。必有於樂。必是於淨。旣其有淨。必有於我。不同
<lb ed="X" n="0950b12"/><lb ed="R093" n="0041b03"/>凡夫。是無常故。必是於苦。以有苦故。必是不淨。以不
<lb ed="X" n="0950b13"/><lb ed="R093" n="0041b04"/>淨故。卽是無我。此之四德必不相離。名大涅槃。</p><p xml:id="pX34p0950b1319" cb:place="inline">四
<lb ed="X" n="0950b14"/><lb ed="R093" n="0041b05"/>取一者。卽是今傳法者<anchor xml:id="nkr_note_add_0950b1401" n="0950b1401"/><anchor xml:id="beg0950b1401" n="0950b1401"/>已<anchor xml:id="end0950b1401"/>下文是。不同前二者。與前
<lb ed="X" n="0950b15"/><lb ed="R093" n="0041b06"/>解別。謂不同外道橫遍計我。不同世人世流布我。亦
<lb ed="X" n="0950b16"/><lb ed="R093" n="0041b07"/>不同二乘一向無我。今言我聞。卽是大般涅槃樂淨
<lb ed="X" n="0950b17"/><lb ed="R093" n="0041b08"/>常我。此謂無我之大我也。此應三性分別。初是遍計
<lb ed="X" n="0950b18"/><lb ed="R093" n="0041b09"/>性。次是依他性。亦可是圓成實性。</p><p xml:id="pX34p0950b1814" cb:place="inline">薩婆多宗云。世
<lb ed="X" n="0950b19"/><lb ed="R093" n="0041b10"/>間名字。皆遍計故。護法救云。若善心中稱名字者。豈
<lb ed="X" n="0950b20"/><lb ed="R093" n="0041b11"/>唯遍計。亦通依他。遍計中有十六種我。涅槃中有十
<lb ed="X" n="0950b21"/><lb ed="R093" n="0041b12"/>六種我。成三十二我。</p><p xml:id="pX34p0950b2109" cb:place="inline">五問六答七難等。如疏可知。
<lb ed="X" n="0950b22"/><lb ed="R093" n="0041b13"/>問言。不稱我者。乃稱聞。准對法論偈云。補特伽羅。實
<lb ed="X" n="0950b23"/><lb ed="R093" n="0041b14"/>無言說。以具四緣。是故建立。一若說無我通蘊處界
<lb ed="X" n="0950b24"/><lb ed="R093" n="0041b15"/>知此說誰者。謂若有我者。卽有五薀十二處十八界
<pb ed="X" xml:id="X34.0639.0950c" n="0950c"/>
<lb ed="X" n="0950c01"/><lb ed="R093" n="0041b16"/>等。旣言無我。薀處界卽無。蘊處界旣無。欲言阿誰聞。
<lb ed="X" n="0950c02"/><lb ed="R093" n="0041b17"/>故顯阿難也。</p><p xml:id="pX34p0950c0206" cb:place="inline">二順世間。可知。</p><p xml:id="pX34p0950c0212" cb:place="inline">三除無我怖者。若
<lb ed="X" n="0950c03"/><lb ed="R093" n="0041b18"/>其有我。今身修福因。後我相續。可有福報。今旣無我。
<lb ed="X" n="0950c04"/><lb ed="R093" n="0042a01"/>修道何爲。無物受報。爲誰修學。爲除此怖。故須說我
<lb ed="X" n="0950c05"/><lb ed="R093" n="0042a02"/>也。</p><p xml:id="pX34p0950c0502" cb:place="inline">四有自他染淨者。謂若有我卽有彼此。有染有
<lb ed="X" n="0950c06"/><lb ed="R093" n="0042a03"/>淨。旣無有我。卽無因無果。無福無智。何名同敎<note place="inline">云云</note>。</p>
<lb ed="X" n="0950c07"/><lb ed="R093" n="0042a04"/><p xml:id="pX34p0950c0701">第八通中云。正宗雖復顯眞。序不<anchor xml:id="nkr_note_orig_0950003" n="0950003"/>求於俗。故言我
<lb ed="X" n="0950c08"/><lb ed="R093" n="0042a05"/>聞。欲明染淨不殊眞俗虗空。虗空與塵。本來有別。不
<lb ed="X" n="0950c09"/><lb ed="R093" n="0042a06"/>可言塵在空住。卽言空體是於塵。染淨之性本體殊。
<lb ed="X" n="0950c10"/><lb ed="R093" n="0042a07"/>眞俗二諦由來別。不可言眞不離俗。卽言染淨體是
<lb ed="X" n="0950c11"/><lb ed="R093" n="0042a08"/>同。但應除染淨體存。去塵虗空在。若言染淨體是一。
<lb ed="X" n="0950c12"/><lb ed="R093" n="0042a09"/>亦應去塵空亦除。</p><p xml:id="pX34p0950c1208" cb:place="inline">又有三種我。一見心中起我。謂
<lb ed="X" n="0950c13"/><lb ed="R093" n="0042a10"/>外道邪見心中起我。二慢心中起我。謂前三種。雖斷
<lb ed="X" n="0950c14"/><lb ed="R093" n="0042a11"/>分別煩惱。俱生煩惱由在。旣有<anchor xml:id="nkr_note_orig_0950004" n="0950004"/>俱。還有我慢。</p><p xml:id="pX34p0950c1418" cb:place="inline">三淸
<lb ed="X" n="0950c15"/><lb ed="R093" n="0042a12"/>淨心中起我。卽阿難是。離彼邪慢。淨心起我故。論云。
<lb ed="X" n="0950c16"/><lb ed="R093" n="0042a13"/>離彼見慢稱淸淨名言。卽淸淨名中稱我。稱我者主
<lb ed="X" n="0950c17"/><lb ed="R093" n="0042a14"/>宰也。</p><p xml:id="pX34p0950c1703" cb:place="inline">第七末那是主。是第八識之主。無始計我。卽
<lb ed="X" n="0950c18"/><lb ed="R093" n="0042a15"/>俱生也。第六意識爲宰。能分別宰割故。亦可俱生煩
<lb ed="X" n="0950c19"/><lb ed="R093" n="0042a16"/>惱爲主。分別煩惱爲宰。宰割當來善惡處故。</p>
<lb ed="X" n="0950c20"/><lb ed="R093" n="0042a17"/><p xml:id="pX34p0950c2001">言大我者。准涅槃第四說有八自在我。一者能分一
<lb ed="X" n="0950c21"/><lb ed="R093" n="0042a18"/>身以爲多身。身形大小猶<anchor xml:id="nkr_note_orig_0950005" n="0950005"/>如微塵。充滿十方無量世
<lb ed="X" n="0950c22"/><lb ed="R093" n="0042b01"/>界。如來之身實非微塵。以自在故。現微塵身。如是自
<lb ed="X" n="0950c23"/><lb ed="R093" n="0042b02"/>在。則爲大我。</p><p xml:id="pX34p0950c2306" cb:place="inline">二者示一微塵身。滿大千世界。如來
<lb ed="X" n="0950c24"/><lb ed="R093" n="0042b03"/>之身。實不滿於大千世界。何以故。以無動故。以有自
<pb ed="X" xml:id="X34.0639.0951a" n="0951a"/>
<lb ed="X" n="0951a01"/><lb ed="R093" n="0042b04"/>在故名大我。</p><p xml:id="pX34p0951a0106" cb:place="inline">三能以滿大千界身。輕擧飛空。遍於
<lb ed="X" n="0951a02"/><lb ed="R093" n="0042b05"/>廿恒沙等諸佛世界。而無障礙。佛身實無輕重。以自
<lb ed="X" n="0951a03"/><lb ed="R093" n="0042b06"/>在故。名爲大我。</p><p xml:id="pX34p0951a0307" cb:place="inline">四如來一心本安住不動。所可示
<lb ed="X" n="0951a04"/><lb ed="R093" n="0042b07"/>化無量形類。具有心者。皆見如來。如來又時或造事。
<lb ed="X" n="0951a05"/><lb ed="R093" n="0042b08"/>而令衆生各各得解。佛身常住。而令他土一切皆見。
<lb ed="X" n="0951a06"/><lb ed="R093" n="0042b09"/>如是自在。名爲大我。</p><p xml:id="pX34p0951a0609" cb:place="inline">五云何根自在。謂如來諸根。
<lb ed="X" n="0951a07"/><lb ed="R093" n="0042b10"/>皆能見色聞聲臰香別觸<anchor xml:id="nkr_note_orig_0951001" n="0951001"/>味智等。如來六根亦不見
<lb ed="X" n="0951a08"/><lb ed="R093" n="0042b11"/>見聞<anchor xml:id="nkr_note_orig_0951002" n="0951002"/>聲觸<anchor xml:id="nkr_note_orig_0951003" n="0951003"/>智等。以自在故。名之大我。</p><p xml:id="pX34p0951a0815" cb:place="inline">六以自在故。
<lb ed="X" n="0951a09"/><lb ed="R093" n="0042b12"/>得一切諸佛心。亦無得相。何以故。以無所得故。若有
<lb ed="X" n="0951a10"/><lb ed="R093" n="0042b13"/>法者。不名爲得。實無所有。云何名得。若屬如來法有
<lb ed="X" n="0951a11"/><lb ed="R093" n="0042b14"/>得相。是知諸佛不得涅槃。以無所得故。名爲涅槃。以
<lb ed="X" n="0951a12"/><lb ed="R093" n="0042b15"/>自在故。得一切法。得諸法故。名爲大我。</p><p xml:id="pX34p0951a1216" cb:place="inline">七者。以自
<lb ed="X" n="0951a13"/><lb ed="R093" n="0042b16"/>在故。如來演說一偈之義。經無量劫。義亦不盡。所謂
<lb ed="X" n="0951a14"/><lb ed="R093" n="0042b17"/>若於虗空施惠。如來爾時都亦不生一偈之相。世間
<lb ed="X" n="0951a15"/><lb ed="R093" n="0042b18"/>之人。以四句爲偈。隨世俗故。說名爲偈。一切法性亦
<lb ed="X" n="0951a16"/><lb ed="R093" n="0043a01"/>無有說。以自在故。名爲大我。</p><p xml:id="pX34p0951a1612" cb:place="inline">八者。如來遍滿一切
<lb ed="X" n="0951a17"/><lb ed="R093" n="0043a02"/>之處。猶如虗空。虗空性不可得見。如來亦爾。實不可
<lb ed="X" n="0951a18"/><lb ed="R093" n="0043a03"/>見。以自在故。令一切見。如是自在。故名大我。</p>
<lb ed="X" n="0951a19"/><lb ed="R093" n="0043a04"/><p xml:id="pX34p0951a1901">疏云。三慧齊備者。謂聞思修慧。由多聞故。離覆甁之
<lb ed="X" n="0951a20"/><lb ed="R093" n="0043a05"/>失。審思故。離漏甁之失。由有修故。離汙甁之失。離此
<lb ed="X" n="0951a21"/><lb ed="R093" n="0043a06"/>三失。故言阿難如寫甁水置之一器。若只言阿難聞
<lb ed="X" n="0951a22"/><lb ed="R093" n="0043a07"/>於三藏敎。則不通遍於諸法得自在義。不可總顯三
<lb ed="X" n="0951a23"/><lb ed="R093" n="0043a08"/>名。卽有煩惱故。亦別三慧加行善。餘此三法卽是生
<lb ed="X" n="0951a24"/><lb ed="R093" n="0043a09"/>得。生得非出世因。故不記見覺知也。</p>
<pb ed="X" xml:id="X34.0639.0951b" n="0951b"/>
<lb ed="X" n="0951b01"/><lb ed="R093" n="0043a10"/><p xml:id="pX34p0951b0101">第三通中云。若<anchor xml:id="nkr_note_orig_0951004" n="0951004"/>非名字或非親聞從他傳聞。爲佛在
<lb ed="X" n="0951b02"/><lb ed="R093" n="0043a11"/>時。有一外道。名曰弘廣。十仙外道之一數也。性甚聰
<lb ed="X" n="0951b03"/><lb ed="R093" n="0043a12"/>明。來問佛言。世尊過去無量劫來。及以今生成佛<anchor xml:id="nkr_note_add_0951b0301" n="0951b0301"/><anchor xml:id="beg0951b0301" n="0951b0301"/>已<anchor xml:id="end0951b0301"/>
<lb ed="X" n="0951b04"/><lb ed="R093" n="0043a13"/>來。所度衆生。離生死入涅槃。知其數不。佛爲說喩云。
<lb ed="X" n="0951b05"/><lb ed="R093" n="0043a14"/>如一大城。唯有一門。此大城門一人守。若有百姓來
<lb ed="X" n="0951b06"/><lb ed="R093" n="0043a15"/>入此城。守門之人。一無鄣隔。此守門人。頗知入城之
<lb ed="X" n="0951b07"/><lb ed="R093" n="0043a16"/>人數多少不。外道答言。但令其入。必無知數。佛報言。
<lb ed="X" n="0951b08"/><lb ed="R093" n="0043a17"/>此大城者。喩大般涅槃佛法大城。守門人者。卽是於
<lb ed="X" n="0951b09"/><lb ed="R093" n="0043a18"/>我。百姓入者。所度衆生。我化衆生入涅槃城。但知化
<lb ed="X" n="0951b10"/><lb ed="R093" n="0043b01"/>之。豈可定數。時外道聰慧。卽白佛言。我今迴心。願爲
<lb ed="X" n="0951b11"/><lb ed="R093" n="0043b02"/>守門之人者。歸心佛法。卽度出家。如來一代說法三
<lb ed="X" n="0951b12"/><lb ed="R093" n="0043b03"/>藏敎。悉能總持。一無錯謬。常爲衆生。敎三藏法。化衆
<lb ed="X" n="0951b13"/><lb ed="R093" n="0043b04"/>生令得道果。無量無邊。今若言阿難聞者。恐轉從外
<lb ed="X" n="0951b14"/><lb ed="R093" n="0043b05"/>道處聞。卽是傳聞之謬。今言我聞。離傳聞之失。故稱
<lb ed="X" n="0951b15"/><lb ed="R093" n="0043b06"/>我聞。</p><p xml:id="pX34p0951b1503" cb:place="inline">阿難總持者。迦葉因中爲老比丘。釋迦身是
<lb ed="X" n="0951b16"/><lb ed="R093" n="0043b07"/>沙彌。勤弟子令一日誦千言。兼乞兩人食。每生憂惱。
<lb ed="X" n="0951b17"/><lb ed="R093" n="0043b08"/>若出乞食。而癈其功。時阿難身爲大富長者。見此沙
<lb ed="X" n="0951b18"/><lb ed="R093" n="0043b09"/>彌面有憂色。問其所由。如上所說。卽語言。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0951005" n="0951005"/>阿難自今
<lb ed="X" n="0951b19"/><lb ed="R093" n="0043b10"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0951b1901" n="0951b1901"/><anchor xml:id="beg0951b1901" n="0951b1901"/>已<anchor xml:id="end0951b1901"/>後。勿餘處乞食。又發願。當來與<anchor xml:id="nkr_note_orig_0951006" n="0951006"/>阿難弟子。總持第
<lb ed="X" n="0951b20"/><lb ed="R093" n="0043b11"/>一。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0951007" n="0951007"/>我本願故。今得總持第一。</p>
<lb ed="X" n="0951b21"/><lb ed="R093" n="0043b12"/><p xml:id="pX34p0951b2101">出聞體中。分爲八門。一總辨。二別明。三依識分別。四
<lb ed="X" n="0951b22"/><lb ed="R093" n="0043b13"/>依比量。五明聞。六就因。七見聞相對。八問答分別。初
<lb ed="X" n="0951b23"/><lb ed="R093" n="0043b14"/>總<anchor xml:id="nkr_note_orig_0951008" n="0951008"/>聞者。卽聞謂耳根等文是。二別明聞者。雖依大乘
<lb ed="X" n="0951b24"/><lb ed="R093" n="0043b15"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0951b2401" n="0951b2401"/><anchor xml:id="beg0951b2401" n="0951b2401"/>已<anchor xml:id="end0951b2401"/>下文是。三<anchor xml:id="nkr_note_orig_0951009" n="0951009"/>諸識分別名聞者。卽若但聞聲<anchor xml:id="nkr_note_add_0951b2402" n="0951b2402"/><anchor xml:id="beg0951b2402" n="0951b2402"/>已<anchor xml:id="end0951b2402"/>下文
<pb ed="X" xml:id="X34.0639.0951c" n="0951c"/>
<lb ed="X" n="0951c01"/><lb ed="R093" n="0043b16"/>是。四依比量名聞者。瑜伽<anchor xml:id="nkr_note_add_0951c0101" n="0951c0101"/><anchor xml:id="beg0951c0101" n="0951c0101"/>已<anchor xml:id="end0951c0101"/>下文是。五明聞者。卽耳
<lb ed="X" n="0951c02"/><lb ed="R093" n="0043b17"/>根名聞者<anchor xml:id="nkr_note_add_0951c0201" n="0951c0201"/><anchor xml:id="beg0951c0201" n="0951c0201"/>已<anchor xml:id="end0951c0201"/>下是。六就因者。卽因聞所成<anchor xml:id="nkr_note_add_0951c0202" n="0951c0202"/><anchor xml:id="beg0951c0202" n="0951c0202"/>已<anchor xml:id="end0951c0202"/>下文是
<lb ed="X" n="0951c03"/><lb ed="R093" n="0043b18"/>疏云。聞謂耳根下。第三出體。問卒爾耳識聞聲<anchor xml:id="nkr_note_orig_0951010" n="0951010"/>聞。同
<lb ed="X" n="0951c04"/><lb ed="R093" n="0044a01"/>時意識聽受敎義。何故不言耳識聞耶。</p><p xml:id="pX34p0951c0416" cb:place="inline">答<anchor xml:id="nkr_note_orig_0951011" n="0951011"/>言若道
<lb ed="X" n="0951c05"/><lb ed="R093" n="0044a02"/>聞。卽攬餘人。故疏云今廢耳別就我總稱。簡餘人故。
<lb ed="X" n="0951c06"/><lb ed="R093" n="0044a03"/>所以不言耳意聞等。如欲盛米。言汝張袋。把袋之人
<lb ed="X" n="0951c07"/><lb ed="R093" n="0044a04"/>的開袋口。不可張底。底卽是別。若言張口。參差自開
<lb ed="X" n="0951c08"/><lb ed="R093" n="0044a05"/>於口。所以今言我聞者。亦復如是。但就總稱而言我
<lb ed="X" n="0951c09"/><lb ed="R093" n="0044a06"/>聞。的是根意等聞聲。若言耳聞。耳應自聞。不說於意
<lb ed="X" n="0951c10"/><lb ed="R093" n="0044a07"/>識聞。不須應根發識。今但言我聞。的知和合名爲聞。</p>
<lb ed="X" n="0951c11"/><lb ed="R093" n="0044a08"/><p xml:id="pX34p0951c1101">若薩婆多宗。唯根能聞。耳根若壞。必不能聞<note place="inline">云云</note>
<lb ed="X" n="0951c12"/><lb ed="R093" n="0044a09"/>經部師宗。唯識能聞。根不能聞。何以故。且就眼能見
<lb ed="X" n="0951c13"/><lb ed="R093" n="0044a10"/>色。唯見障內之色。若有光明。方見障外。如彼明珠。以
<lb ed="X" n="0951c14"/><lb ed="R093" n="0044a11"/>光明故。能見內外種種等色。若是於識。障外而能了
<lb ed="X" n="0951c15"/><lb ed="R093" n="0044a12"/>知。皎然當心。無量恒沙。刹那皆遍。故識能聞。非根聞
<lb ed="X" n="0951c16"/><lb ed="R093" n="0044a13"/>也。</p><p xml:id="pX34p0951c1602" cb:place="inline">若依大乘。根境識三。衆緣和合。方能聞也。謂須
<lb ed="X" n="0951c17"/><lb ed="R093" n="0044a14"/>有所依了別識所緣境。遍行五作意等。及不想應中
<lb ed="X" n="0951c18"/><lb ed="R093" n="0044a15"/>和合。具此九法。方名爲聞也。唯識論中。要令五心。方
<lb ed="X" n="0951c19"/><lb ed="R093" n="0044a16"/>名我聞。所謂卒爾。尋求。決定。染淨。等流。</p><p xml:id="pX34p0951c1916" cb:place="inline">又依大乘。
<lb ed="X" n="0951c20"/><lb ed="R093" n="0044a17"/>夫耳須具九緣。一種子。依耳識種子故。二說有本識。
<lb ed="X" n="0951c21"/><lb ed="R093" n="0044a18"/>依第八識故。三染淨。依第七識。四分別。依第六識。五
<lb ed="X" n="0951c22"/><lb ed="R093" n="0044b01"/>同境。自依根。六作意。七須有耳識。八須有聲塵。九須
<lb ed="X" n="0951c23"/><lb ed="R093" n="0044b02"/>空。若眼見。卽加光明爲十。</p>
<lb ed="X" n="0951c24"/><lb ed="R093" n="0044b03"/><p xml:id="pX34p0951c2401">疏云。然根五義勝於識等者。此是根境屬識名應如
<pb ed="X" xml:id="X34.0639.0952a" n="0952a"/>
<lb ed="X" n="0952a01"/><lb ed="R093" n="0044b04"/>五義。</p><p xml:id="pX34p0952a0103" cb:place="inline">一根所依識。<anchor xml:id="nkr_note_add_0952a0101" n="0952a0101"/><anchor xml:id="beg0952a0101" n="0952a0101"/>已<anchor xml:id="end0952a0101"/>依根故。二根所發識者。如欲
<lb ed="X" n="0952a02"/><lb ed="R093" n="0044b05"/>聞聲。要須有根。方能發識見聞覺故。三根助識。如了
<lb ed="X" n="0952a03"/><lb ed="R093" n="0044b06"/>別前境。要須根助。如其一根。無了別故。四所屬識。如言
<lb ed="X" n="0952a04"/><lb ed="R093" n="0044b07"/>眼識耳識等。屬根故。五<anchor xml:id="nkr_note_orig_0952001" n="0952001"/>根如識者。是情収。根亦是情。
<lb ed="X" n="0952a05"/><lb ed="R093" n="0044b08"/>故名如根。由根具此五義勝。所以但言根聞。不說識
<lb ed="X" n="0952a06"/><lb ed="R093" n="0044b09"/>等。又縱根起境不現者。識如不起。根若永壞。亦不行。
<lb ed="X" n="0952a07"/><lb ed="R093" n="0044b10"/>縱<anchor xml:id="nkr_note_orig_0952002" n="0952002"/>壞現前。闕緣不起也。又彼論問言。根境皆與識爲
<lb ed="X" n="0952a08"/><lb ed="R093" n="0044b11"/>緣。何得識從根得言號眼識耳識等。何故不名色識
<lb ed="X" n="0952a09"/><lb ed="R093" n="0044b12"/>等耶。故彼答言。由前五義勝於識故。從根得名。同有
<lb ed="X" n="0952a10"/><lb ed="R093" n="0044b13"/>情故。</p><p xml:id="pX34p0952a1003" cb:place="inline">如迦末羅熱病損壞眼根。於靑等境。皆見爲
<lb ed="X" n="0952a11"/><lb ed="R093" n="0044b14"/>黃。豈不由根識有異變耶。境依識上無此義故。所以
<lb ed="X" n="0952a12"/><lb ed="R093" n="0044b15"/>識從根得其名。不明誰別見聞。由此疏取五義爲勝。
<lb ed="X" n="0952a13"/><lb ed="R093" n="0044b16"/>能無少義。若據正文。合取對法論後文出見聞等體。
<lb ed="X" n="0952a14"/><lb ed="R093" n="0044b17"/>以釋聞體。何以得知。故論第二問言。爲眼見色爲識
<lb ed="X" n="0952a15"/><lb ed="R093" n="0044b18"/>等耶。答非眼見亦非識等。以一切法無作用故。由有
<lb ed="X" n="0952a16"/><lb ed="R093" n="0045a01"/>和合。假立爲見。又由六義。眼等於見色聞聲。於中是
<lb ed="X" n="0952a17"/><lb ed="R093" n="0045a02"/>最增勝。非由識等能見色等。何等爲六。一由生因。根
<lb ed="X" n="0952a18"/><lb ed="R093" n="0045a03"/>能生識爲生因故。耳根若壞。耳識不行。若耳根存。識
<lb ed="X" n="0952a19"/><lb ed="R093" n="0045a04"/>方生。二由依處。識依根故。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0952003" n="0952003"/>不如其死亡。無依止處。三
<lb ed="X" n="0952a20"/><lb ed="R093" n="0045a05"/>由無動轉者。根常一類故。如睡眠時。雖諸識有不行
<lb ed="X" n="0952a21"/><lb ed="R093" n="0045a06"/>時。根常存故。四由自在者。不待緣合。根常<anchor xml:id="nkr_note_orig_0952004" n="0952004"/>故有。不如
<lb ed="X" n="0952a22"/><lb ed="R093" n="0045a07"/>於識對境始生。五莊嚴者。謂此根端嚴身故。六聖所
<lb ed="X" n="0952a23"/><lb ed="R093" n="0045a08"/>說者。聖敎經中。總說根能見色等故。如下經中。得千
<lb ed="X" n="0952a24"/><lb ed="R093" n="0045a09"/>二百耳功德等。不言識等得功德故。如是所說六種
<pb ed="X" xml:id="X34.0639.0952b" n="0952b"/>
<lb ed="X" n="0952b01"/><lb ed="R093" n="0045a10"/>相<g ref="#CB15032">㒵</g>。於識等中皆不可得。准此論文出見聞體。應取
<lb ed="X" n="0952b02"/><lb ed="R093" n="0045a11"/>六義勝於識等。</p>
<lb ed="X" n="0952b03"/><lb ed="R093" n="0045a12"/><p xml:id="pX34p0952b0301">疏云。若但聞聲等者。是耳識及同緣意識聞聲故。是
<lb ed="X" n="0952b04"/><lb ed="R093" n="0045a13"/>現量境。緣名義。是五識後尋求意識。緣彼聲上能詮
<lb ed="X" n="0952b05"/><lb ed="R093" n="0045a14"/>名所詮義。故言便在意識中發。引瑜伽論言聞謂比
<lb ed="X" n="0952b06"/><lb ed="R093" n="0045a15"/>量也。</p><p xml:id="pX34p0952b0603" cb:place="inline">有人言。此若但聞聲等語。是瑜伽論問辭。後
<lb ed="X" n="0952b07"/><lb ed="R093" n="0045a16"/>引瑜伽云聞謂比量等。是答辭。此亦不然。前是解語。
<lb ed="X" n="0952b08"/><lb ed="R093" n="0045a17"/>後瑜伽論文爲證。非問答辭也。</p><p xml:id="pX34p0952b0813" cb:place="inline">五八唯現量。七唯
<lb ed="X" n="0952b09"/><lb ed="R093" n="0045a18"/>非量。第六通三量。</p><p xml:id="pX34p0952b0908" cb:place="inline">聞謂非量者。五根對境。一向現
<lb ed="X" n="0952b10"/><lb ed="R093" n="0045b01"/>量収。耳識聞聲亦是現量攝。唯第六意識是比量収。
<lb ed="X" n="0952b11"/><lb ed="R093" n="0045b02"/>以彼意識能分別比度故。耳識所聞旣緣名句文身。
<lb ed="X" n="0952b12"/><lb ed="R093" n="0045b03"/>卽是比量。</p><p xml:id="pX34p0952b1205" cb:place="inline">又同時聞聲。是現量意識。定中緣境亦
<lb ed="X" n="0952b13"/><lb ed="R093" n="0045b04"/>是現量。若散心緣名義。卽是比量。今瑜伽論云聞謂
<lb ed="X" n="0952b14"/><lb ed="R093" n="0045b05"/>比量。意取耳識意識緣名<anchor xml:id="nkr_note_orig_0952005" n="0952005"/>於時。故言比量。</p><p xml:id="pX34p0952b1417" cb:place="inline">又何故
<lb ed="X" n="0952b15"/><lb ed="R093" n="0045b06"/>定中緣境現量収。卽如八地以上菩薩。於定中起神
<lb ed="X" n="0952b16"/><lb ed="R093" n="0045b07"/>境通。遊歷十方。於諸佛所聽聞正法。要是現量。根互
<lb ed="X" n="0952b17"/><lb ed="R093" n="0045b08"/>用故。</p><p xml:id="pX34p0952b1703" cb:place="inline">問。此菩薩意識定中能聽<anchor xml:id="nkr_note_orig_0952006" n="0952006"/>中正法。爲同諸佛
<lb ed="X" n="0952b18"/><lb ed="R093" n="0045b09"/>六根<anchor xml:id="nkr_note_orig_0952007" n="0952007"/>牙。爲同衆生幷二乘聽。</p><p xml:id="pX34p0952b1812" cb:place="inline">答。疏云耳名聞者。卽
<lb ed="X" n="0952b19"/><lb ed="R093" n="0045b10"/>是卒爾耳識。與同時意識爲門。親得其聲。意方聞故。
<lb ed="X" n="0952b20"/><lb ed="R093" n="0045b11"/>耳若迷亂。必不聞聲。意識無由緣名義故。</p><p xml:id="pX34p0952b2017" cb:place="inline">以二爲
<lb ed="X" n="0952b21"/><lb ed="R093" n="0045b12"/>門者。卽率爾耳識。同時意識。此二應親聞敎時。與第
<lb ed="X" n="0952b22"/><lb ed="R093" n="0045b13"/>六意識爲門。</p><p xml:id="pX34p0952b2206" cb:place="inline">熏習在總者。熏在第六尋求意總聞。
<lb ed="X" n="0952b23"/><lb ed="R093" n="0045b14"/>非第八識也。</p><p xml:id="pX34p0952b2306" cb:place="inline">三熏習中。名言熏習也。然意識有多
<lb ed="X" n="0952b24"/><lb ed="R093" n="0045b15"/>種。有現行意識。獨頭意識。獨頭意識卽尋求意是也。</p>
<pb ed="X" xml:id="X34.0639.0952c" n="0952c"/>
<lb ed="X" n="0952c01"/><lb ed="R093" n="0045b16"/><p xml:id="pX34p0952c0101">因聞所成等者。因率爾耳識不壞。同時意識相因
<lb ed="X" n="0952c02"/><lb ed="R093" n="0045b17"/>先聞敎聲。從初爲名。不可言耳意等聞知故但言我
<lb ed="X" n="0952c03"/><lb ed="R093" n="0045b18"/>聞也。</p>
<lb ed="X" n="0952c04"/><lb ed="R093" n="0046a01"/><p xml:id="pX34p0952c0401">見聞覺知等者。卽第七<anchor xml:id="nkr_note_orig_0952008" n="0952008"/>覺聞分別也。如眼識能見須
<lb ed="X" n="0952c05"/><lb ed="R093" n="0046a02"/>具十緣。耳識能聞具於九緣。覺者鼻舌身根所受外
<lb ed="X" n="0952c06"/><lb ed="R093" n="0046a03"/>境。且如香氣。卽是外境觸於鼻根。鼻根能聞。識能覺
<lb ed="X" n="0952c07"/><lb ed="R093" n="0046a04"/>了。具此三義。名之爲覺。第六意識。名之爲知。</p>
<lb ed="X" n="0952c08"/><lb ed="R093" n="0046a05"/><p xml:id="pX34p0952c0801">疏云。名等詮義非色等故者。名等。等取文句二身。能
<lb ed="X" n="0952c09"/><lb ed="R093" n="0046a06"/>詮理<anchor xml:id="nkr_note_orig_0952009" n="0952009"/>故詮文。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0952010" n="0952010"/>各詮<anchor xml:id="nkr_note_orig_0952011" n="0952011"/>字性。句詮差別。文卽是字。爲二所
<lb ed="X" n="0952c10"/><lb ed="R093" n="0046a07"/>依也。非色等者。等取香味觸也。此名句文身。旣依聲
<lb ed="X" n="0952c11"/><lb ed="R093" n="0046a08"/>上建立。能詮表法。今言聞者。卽聞敎聲也。若言見覺
<lb ed="X" n="0952c12"/><lb ed="R093" n="0046a09"/>知等。乃是色香味觸。此方佛事。色香味等。非能詮表。
<lb ed="X" n="0952c13"/><lb ed="R093" n="0046a10"/>故不可言見覺知等。只言我聞。故知<name role="" type="person">娑婆世界</name>。<anchor xml:id="nkr_note_add_0952c1301" n="0952c1301"/><anchor xml:id="beg0952c1301" n="0952c1301"/>但<anchor xml:id="end0952c1301"/>以
<lb ed="X" n="0952c14"/><lb ed="R093" n="0046a11"/>音聲名義等而爲佛事。音謂諸方言音。乃八音。金石
<lb ed="X" n="0952c15"/><lb ed="R093" n="0046a12"/>絲竹匏土革木。聲謂汎爾出聲。所謂咲聲語聲。男聲
<lb ed="X" n="0952c16"/><lb ed="R093" n="0046a13"/>女聲等。</p><p xml:id="pX34p0952c1604" cb:place="inline">文者。文選文賦云。日月星宿。天之文也。江
<lb ed="X" n="0952c17"/><lb ed="R093" n="0046a14"/>渭岳瀆。地之文也。禮樂詩書。人之文也。身是聚集之
<lb ed="X" n="0952c18"/><lb ed="R093" n="0046a15"/>義。聚集多字。詮顯一物。名之爲義。此土衆生。必須如
<lb ed="X" n="0952c19"/><lb ed="R093" n="0046a16"/>此。若依餘國。卽以香等而爲佛事。卽淨名經云。文殊
<lb ed="X" n="0952c20"/><lb ed="R093" n="0046a17"/>與諸大衆。詣維摩詰室。食時旣至。舍利弗言。食時旣
<lb ed="X" n="0952c21"/><lb ed="R093" n="0046a18"/>至。此諸大衆當依何食。淨名言。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0952012" n="0952012"/>人者爲食來耶。求法
<lb ed="X" n="0952c22"/><lb ed="R093" n="0046b01"/>來耶。舍利弗言。我爲法來。非爲食也。於是淨名起通
<lb ed="X" n="0952c23"/><lb ed="R093" n="0046b02"/>力。不起于座。開上界過四十二恒河沙佛土。有世界
<lb ed="X" n="0952c24"/><lb ed="R093" n="0046b03"/>名香臺。皎然顯現。令諸大衆悉遙見彼香臺世界諸
<pb ed="X" xml:id="X34.0639.0953a" n="0953a"/>
<lb ed="X" n="0953a01"/><lb ed="R093" n="0046b04"/>佛菩薩國土樹林。於是淨名語大衆言。誰能往彼取
<lb ed="X" n="0953a02"/><lb ed="R093" n="0046b05"/>香食耶。以文殊威神力故。大衆默然。於是淨<anchor xml:id="nkr_note_orig_0953001" n="0953001"/>名語大
<lb ed="X" n="0953a03"/><lb ed="R093" n="0046b06"/>衆言。此諸大衆。無乃可耻。文殊引佛語相譏言。如佛
<lb ed="X" n="0953a04"/><lb ed="R093" n="0046b07"/>所言。勿輕末學。淨名居士不起于座。化作菩薩。在大
<lb ed="X" n="0953a05"/><lb ed="R093" n="0046b08"/>衆前。淨名語化菩薩言。汝可往彼香積世界。如我辭
<lb ed="X" n="0953a06"/><lb ed="R093" n="0046b09"/>曰。維摩詰頂禮世尊足下致禮。無量世尊少病少惱
<lb ed="X" n="0953a07"/><lb ed="R093" n="0046b10"/>等。願得世尊所食之餘。於娑婆施作佛事。於是彼佛
<lb ed="X" n="0953a08"/><lb ed="R093" n="0046b11"/>與其飯食。還土。彼諸菩薩無量無邊。悉隨化菩薩。至
<lb ed="X" n="0953a09"/><lb ed="R093" n="0046b12"/>維摩舍。大衆食<anchor xml:id="nkr_note_add_0953a0901" n="0953a0901"/><anchor xml:id="beg0953a0901" n="0953a0901"/>已<anchor xml:id="end0953a0901"/>。維摩問彼菩薩言。彼佛世尊。常說
<lb ed="X" n="0953a10"/><lb ed="R093" n="0046b13"/>何法。令諸衆生得入律行。彼菩薩言。彼佛化生。無言
<lb ed="X" n="0953a11"/><lb ed="R093" n="0046b14"/>無說。但聞彼佛微妙身香及以樹香。自然證入無量
<lb ed="X" n="0953a12"/><lb ed="R093" n="0046b15"/>無邊甚深三昧法藏。故知彼佛香中。卽有名句文身。
<lb ed="X" n="0953a13"/><lb ed="R093" n="0046b16"/>卽以聞香而爲佛事。若依光明幢世界。但以光明而
<lb ed="X" n="0953a14"/><lb ed="R093" n="0046b17"/>爲佛事。見光之時。卽得悟道。又准楞伽中。或有世界
<lb ed="X" n="0953a15"/><lb ed="R093" n="0046b18"/>諸佛以動眉爲佛事。彼諸菩薩。見彼世尊動眉之時。
<lb ed="X" n="0953a16"/><lb ed="R093" n="0047a01"/>自然證入無量無邊甚深三昧。或有世界。動眼而爲
<lb ed="X" n="0953a17"/><lb ed="R093" n="0047a02"/>佛事。卽如世人聰明之者。頻眉動眼。便卽知意。卽眼
<lb ed="X" n="0953a18"/><lb ed="R093" n="0047a03"/>語也。此方旣是語。何妨動眼卽爲佛事。或有世界瞪
<lb ed="X" n="0953a19"/><lb ed="R093" n="0047a04"/>目而爲佛事。卽瞪眼也。彼諸菩薩。見佛瞪目。得入無
<lb ed="X" n="0953a20"/><lb ed="R093" n="0047a05"/>量甚深法藏。或有世界。動頭而爲佛事。或有世界。以
<lb ed="X" n="0953a21"/><lb ed="R093" n="0047a06"/>謦咳彈指而爲佛事。或有世界。以雷貝而爲佛事。或
<lb ed="X" n="0953a22"/><lb ed="R093" n="0047a07"/>有虗空而爲佛事。卽如須菩提。聲聞之人。以端身坐
<lb ed="X" n="0953a23"/><lb ed="R093" n="0047a08"/>於一優婆姨家喫食。彼之<anchor xml:id="nkr_note_orig_0953002" n="0953002"/>如人。非常端正。佳麗絕群。
<lb ed="X" n="0953a24"/><lb ed="R093" n="0047a09"/>見須菩提端嚴喫食。還起染心。語須菩提言。尊者可
<pb ed="X" xml:id="X34.0639.0953b" n="0953b"/>
<lb ed="X" n="0953b01"/><lb ed="R093" n="0047a10"/><figure><graphic url="../figures/X/X34p0953_01.gif"/></figure>手子。於是須菩提作神通。遂滅此手。令如虗空。有
<lb ed="X" n="0953b02"/><lb ed="R093" n="0047a11"/>言尊者可<figure><graphic url="../figures/X/X34p0953_02.gif"/></figure>頭面。又滅頭面還如虗空。又言好身體。
<lb ed="X" n="0953b03"/><lb ed="R093" n="0047a12"/>又滅其身總同虗空。並令不見。於是<anchor xml:id="note_star_8" n="0953002" type="star"/>如人心生忙懼。
<lb ed="X" n="0953b04"/><lb ed="R093" n="0047a13"/>爲言尊者涌身向上。擧頭於虗空。喚言尊者尊者。還
<lb ed="X" n="0953b05"/><lb ed="R093" n="0047a14"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0953003" n="0953003"/>自虗悔過。於虗空中求哀懺悔。深知此身皆同虗空。
<lb ed="X" n="0953b06"/><lb ed="R093" n="0047a15"/>故下經云。諸法不生不滅。乃至無有高<anchor xml:id="nkr_note_orig_0953004" n="0953004"/>有下。猶如虗
<lb ed="X" n="0953b07"/><lb ed="R093" n="0047a16"/>空。卽其義也。於是尊者忽然現身。女人言。尊者何處
<lb ed="X" n="0953b08"/><lb ed="R093" n="0047a17"/>去來。答言。我元在此。女人見此事<anchor xml:id="nkr_note_add_0953b0801" n="0953b0801"/><anchor xml:id="beg0953b0801" n="0953b0801"/>已<anchor xml:id="end0953b0801"/>。便證無生法忍。
<lb ed="X" n="0953b09"/><lb ed="R093" n="0047a18"/>故知虗<anchor xml:id="nkr_note_orig_0953005" n="0953005"/>空亦爲佛事。又可以觸而爲佛事。卽如花嚴
<lb ed="X" n="0953b10"/><lb ed="R093" n="0047b01"/>經中。善財童子。經百廿城訪善知識。有人報言。彼大
<lb ed="X" n="0953b11"/><lb ed="R093" n="0047b02"/>城中有一女人。名和修蜜神。汝可於彼求受<anchor xml:id="nkr_note_orig_0953006" n="0953006"/>諸法。童
<lb ed="X" n="0953b12"/><lb ed="R093" n="0047b03"/>子卽就其家叩門而入。彼女人問言。汝有何事而來
<lb ed="X" n="0953b13"/><lb ed="R093" n="0047b04"/>至此。童子答言。求妙法故來至此。女人問言。汝能受
<lb ed="X" n="0953b14"/><lb ed="R093" n="0047b05"/>我種種駈使。不違我命不。答言能。於<anchor xml:id="nkr_note_orig_0953007" n="0953007"/>是此女堂中羅
<lb ed="X" n="0953b15"/><lb ed="R093" n="0047b06"/>綺芬芳。珠寶暐曄。此女人端正。諸相圓滿。人天無疋。
<lb ed="X" n="0953b16"/><lb ed="R093" n="0047b07"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0953008" n="0953008"/>□語童子言。若欲求法。當捉我手。童子不肯。遂便走
<lb ed="X" n="0953b17"/><lb ed="R093" n="0047b08"/>出。自思念言。我來求法。何爲今日逢此婬女。欲障道
<lb ed="X" n="0953b18"/><lb ed="R093" n="0047b09"/>耶。又自念言。我今爲法但論心貞。身觸求法。卽迴參
<lb ed="X" n="0953b19"/><lb ed="R093" n="0047b10"/>禮。於窓中望見室中。一切十方三世諸佛。皆在室中。
<lb ed="X" n="0953b20"/><lb ed="R093" n="0047b11"/>於是女人喚童子直向床前。把女人手<anchor xml:id="nkr_note_add_0953b2001" n="0953b2001"/><anchor xml:id="beg0953b2001" n="0953b2001"/>已<anchor xml:id="end0953b2001"/>。自然證得
<lb ed="X" n="0953b21"/><lb ed="R093" n="0047b12"/>無量無邊甚深法藏。又令捉臂。復證無量無邊三昧。
<lb ed="X" n="0953b22"/><lb ed="R093" n="0047b13"/>又令摩挲<g ref="#CB05577">𮌎</g>及腋下等。復證得無量無邊甚深三昧。
<lb ed="X" n="0953b23"/><lb ed="R093" n="0047b14"/>能解無量百法明門行。故知<anchor xml:id="nkr_note_orig_0953009" n="0953009"/>觸爲佛事。</p>
<lb ed="X" n="0953b24"/><lb ed="R093" n="0047b15"/><p xml:id="pX34p0953b2401">疏云要<anchor xml:id="nkr_note_orig_0953010" n="0953010"/>足聞熏習<anchor xml:id="nkr_note_orig_0953011" n="0953011"/>求出故者。此下經云。假使有人。行
<pb ed="X" xml:id="X34.0639.0953c" n="0953c"/>
<lb ed="X" n="0953c01"/><lb ed="R093" n="0047b16"/>五波羅蜜。經無量劫。不如有人聞此法花經。一念生
<lb ed="X" n="0953c02"/><lb ed="R093" n="0047b17"/>隨喜心功德。過前百千萬倍。又般若經云。三時捨恒
<lb ed="X" n="0953c03"/><lb ed="R093" n="0047b18"/>沙身命布施經無量劫。不如聞此般若波羅蜜多經。
<lb ed="X" n="0953c04"/><lb ed="R093" n="0048a01"/>受持讀誦一四句偈功德。過前百千萬倍<note place="inline">如是文大有</note>。故
<lb ed="X" n="0953c05"/><lb ed="R093" n="0048a02"/>知欲證菩提。先須聞熏習。聞慧旣生。思修之慧卽具。
<lb ed="X" n="0953c06"/><lb ed="R093" n="0048a03"/>三慧成滿。成出世故。</p><p xml:id="pX34p0953c0609" cb:place="inline">疏云自善根力。是衆生。而就
<lb ed="X" n="0953c07"/><lb ed="R093" n="0048a04"/>強緣。卽是佛也。讀者應知。</p>
<lb ed="X" n="0953c08"/><lb ed="R093" n="0048a05"/><p xml:id="pX34p0953c0801">八問答分別者。就答中。開爲六句。或五句亦得。初有
<lb ed="X" n="0953c09"/><lb ed="R093" n="0048a06"/>三無一。卽疏<anchor xml:id="nkr_note_orig_0953012" n="0953012"/>主如來有大定大智大悲等三。無一者。
<lb ed="X" n="0953c10"/><lb ed="R093" n="0048a07"/>卽久離戲論。曾不說法。二就強緣。卽此文義相以下
<lb ed="X" n="0953c11"/><lb ed="R093" n="0048a08"/>文是。三引論證成。卽<anchor xml:id="nkr_note_orig_0953013" n="0953013"/>古<anchor xml:id="nkr_note_orig_0953014" n="0953014"/>無攝大乘論云是。四引經證
<lb ed="X" n="0953c12"/><lb ed="R093" n="0048a09"/>成。卽經亦言始從成道<anchor xml:id="nkr_note_add_0953c1201" n="0953c1201"/><anchor xml:id="beg0953c1201" n="0953c1201"/>已<anchor xml:id="end0953c1201"/>下文是。五因。論復自說下
<lb ed="X" n="0953c13"/><lb ed="R093" n="0048a10"/>是。六喩合。</p><p xml:id="pX34p0953c1305" cb:place="inline"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0953015" n="0953015"/>隨八時者。亦可是花嚴會中八念也。謂
<lb ed="X" n="0953c14"/><lb ed="R093" n="0048a11"/>晝四夜四時爲八。亦言作八呼召體業具位從屬。依
<lb ed="X" n="0953c15"/><lb ed="R093" n="0048a12"/>呼隨墮在一處故。古解。隨墮八時者。是阿瑟扠。阿瑟
<lb ed="X" n="0953c16"/><lb ed="R093" n="0048a13"/>扠者。此翻爲八時。此翻梵語義稍差殊。靜三藏云。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0953016" n="0953016"/>隨
<lb ed="X" n="0953c17"/><lb ed="R093" n="0048a14"/>瑟證。此云樂欲。梵語聲勢相濫故也。謂世尊有三種
<lb ed="X" n="0953c18"/><lb ed="R093" n="0048a15"/>大願大智大悲等故。隨衆生樂欲聞何義。自有長行
<pb ed="X" xml:id="X34.0639.0954a" n="0954a"/>
<lb ed="X" n="0954a01"/><lb ed="R093" n="0048a16"/>偈頌。聚集顯現。文義相生。應言隨墮樂欲。引此證佛
<lb ed="X" n="0954a02"/><lb ed="R093" n="0048a17"/>不說法。但取衆生爲聞體。</p><p xml:id="pX34p0954a0211" cb:place="inline">直非直說者。長行爲直。
<lb ed="X" n="0954a03"/><lb ed="R093" n="0048a18"/>偈頌爲非直。或名詮自性爲直。句詮差別爲非直。亦
<lb ed="X" n="0954a04"/><lb ed="R093" n="0048b01"/>可質語所說爲直。巧妙言辭爲非直。</p><p xml:id="pX34p0954a0415" cb:place="inline">聚集顯現者。
<lb ed="X" n="0954a05"/><lb ed="R093" n="0048b02"/>依五心章所明。有十二心。及十四心。如言諸行無常。
<lb ed="X" n="0954a06"/><lb ed="R093" n="0048b03"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0954001" n="0954001"/>具道諸字。卽是卒爾耳識。同時意識。共聞諸聲。又尋
<lb ed="X" n="0954a07"/><lb ed="R093" n="0048b04"/>求意識。分別名句。諸字旣爾。行無常亦然。四各三心。
<lb ed="X" n="0954a08"/><lb ed="R093" n="0048b05"/>三四十二。旣知此句詮諸行無常。卽有染淨心。簡擇
<lb ed="X" n="0954a09"/><lb ed="R093" n="0048b06"/>是非。後又有決定心。總成十四心。由衆生有增上業
<lb ed="X" n="0954a10"/><lb ed="R093" n="0048b07"/>力故。此文義相。皆悉聚集衆生識上。以此爲體也。此
<lb ed="X" n="0954a11"/><lb ed="R093" n="0048b08"/>意說。衆生心上影像爲敎體。不說本質敎也<note place="inline">云云</note>。</p>
<lb ed="X" n="0954a12"/><lb ed="R093" n="0048b09"/><p xml:id="pX34p0954a1201">以能善入。是菩薩名也。此菩薩。於薄伽梵前。說阿毗
<lb ed="X" n="0954a13"/><lb ed="R093" n="0048b10"/>達摩經。有攝大乘。如來印可。乃得成經。今難意者。爲
<lb ed="X" n="0954a14"/><lb ed="R093" n="0048b11"/>前但執衆生識上。善根力故。文義相生。無能說者。故
<lb ed="X" n="0954a15"/><lb ed="R093" n="0048b12"/>此難云。若言如來不說一法。何故此菩薩說<anchor xml:id="nkr_note_add_0954a1501" n="0954a1501"/><anchor xml:id="beg0954a1501" n="0954a1501"/>已<anchor xml:id="end0954a1501"/>。如來
<lb ed="X" n="0954a16"/><lb ed="R093" n="0048b13"/>印之。乃得成經。斯卽菩薩如來。但是能說。何故但云。
<lb ed="X" n="0954a17"/><lb ed="R093" n="0048b14"/>聞者識上。而爲敎體性<note place="inline">答如疏文</note>。如勝鬘經。並無佛語。直
<lb ed="X" n="0954a18"/><lb ed="R093" n="0048b15"/>至經末。如來印可。亦名爲經。又十地經。<name role="" type="person">金剛藏菩薩</name>。
<lb ed="X" n="0954a19"/><lb ed="R093" n="0048b16"/>解脫月菩薩。於<name role="" type="person">他化自在天</name>摩尼寶殿。爲天衆說十
<lb ed="X" n="0954a20"/><lb ed="R093" n="0048b17"/>地經。如來印可。卽以爲經。</p><p xml:id="pX34p0954a2011" cb:place="inline">彼增上生故作是說者。
<lb ed="X" n="0954a21"/><lb ed="R093" n="0048b18"/>說善入大乘菩薩。爲增上力故。令於聞者識中。文義
<lb ed="X" n="0954a22"/><lb ed="R093" n="0049a01"/>相生。亦非菩薩自能說法<note place="inline">云云</note>。</p>
<lb ed="X" n="0954a23"/><lb ed="R093" n="0049a02"/><p xml:id="pX34p0954a2301">此中龍軍論師。親光菩薩。或云有說。或言無說。今且
<lb ed="X" n="0954a24"/><lb ed="R093" n="0049a03"/>略叙兩家有無意況。初言無者。卽眞諦三藏。淸辨論
<pb ed="X" xml:id="X34.0639.0954b" n="0954b"/>
<lb ed="X" n="0954b01"/><lb ed="R093" n="0049a04"/>師。龍軍宗等。不立諸法。故掌珍偈云。眞性有爲空。如
<lb ed="X" n="0954b02"/><lb ed="R093" n="0049a05"/>幻緣生故。無爲無有實。不起似空花。此偈初二句。破
<lb ed="X" n="0954b03"/><lb ed="R093" n="0049a06"/>依他無。後之二句。不立圓成。二邊中道皆不立。</p><p xml:id="pX34p0954b0319" cb:place="inline">如
<lb ed="X" n="0954b04"/><lb ed="R093" n="0049a07"/>云彼增上緣力令於夢中得論呪等者。此是喩合。西
<lb ed="X" n="0954b05"/><lb ed="R093" n="0049a08"/>方有婆羅門。一生<anchor xml:id="nkr_note_add_0954b0501" n="0954b0501"/><anchor xml:id="beg0954b0501" n="0954b0501"/>已<anchor xml:id="end0954b0501"/>來。祠祀天神。欲求聰明道術。令
<lb ed="X" n="0954b06"/><lb ed="R093" n="0049a09"/>於一切義理。皆悉解了。或於三年五年。相連不斷。天
<lb ed="X" n="0954b07"/><lb ed="R093" n="0049a10"/>神愧之。卽於夢中。敎其誦論及呪。便得聰明。世間呪
<lb ed="X" n="0954b08"/><lb ed="R093" n="0049a11"/>術無不解了。今說經者。亦復如是。天神<anchor xml:id="nkr_note_add_0954b0801" n="0954b0801"/><anchor xml:id="beg0954b0801" n="0954b0801"/>已<anchor xml:id="end0954b0801"/>慚愧故。令
<lb ed="X" n="0954b09"/><lb ed="R093" n="0049a12"/>於夢中得論呪等。曾不對面親敎誦呪。諸佛大悲本
<lb ed="X" n="0954b10"/><lb ed="R093" n="0049a13"/>願力故。令彼識上文義相生。非佛親說。何以故。增上
<lb ed="X" n="0954b11"/><lb ed="R093" n="0049a14"/>力故也。卽如此方高王觀世音經。元無世人說。夢中
<lb ed="X" n="0954b12"/><lb ed="R093" n="0049a15"/>授也。但是自心成熟。無人對面爲說法故。</p><p xml:id="pX34p0954b1217" cb:place="inline">二親光
<lb ed="X" n="0954b13"/><lb ed="R093" n="0049a16"/>論師等。亦有六句。一無戲論。故名爲說。此中亦有有
<lb ed="X" n="0954b14"/><lb ed="R093" n="0049a17"/>三無一。卽蘊處界。對前三故。二就體願。故名爲說。謂
<lb ed="X" n="0954b15"/><lb ed="R093" n="0049a18"/>宜聞者以下是。三就因。爲聞者識上<anchor xml:id="nkr_note_orig_0954002" n="0954002"/>以下文是。四引
<lb ed="X" n="0954b16"/><lb ed="R093" n="0049b01"/>論證成。謂<name role="" type="person">世親</name>說言下是。五引經證成。謂由此經說
<lb ed="X" n="0954b17"/><lb ed="R093" n="0049b02"/>下是。六引<anchor xml:id="nkr_note_orig_0954003" n="0954003"/>念喩成。如末尼天皷等是。此之六句。對前
<lb ed="X" n="0954b18"/><lb ed="R093" n="0049b03"/>六門。明如來說法。親光言有說者。據佛利他。後得智
<lb ed="X" n="0954b19"/><lb ed="R093" n="0049b04"/>之中。有五種思擇。安立思擇中。而爲衆生說三乘敎。
<lb ed="X" n="0954b20"/><lb ed="R093" n="0049b05"/>此爲本質敎也。衆生識上文義相現。雖不親得。然似
<lb ed="X" n="0954b21"/><lb ed="R093" n="0049b06"/>彼相。此爲影像敎也。然本質敎。一向無漏。一相一味。
<lb ed="X" n="0954b22"/><lb ed="R093" n="0049b07"/>影像之敎。通漏無漏。衆生尋彼影敎。悟解不同。種種
<lb ed="X" n="0954b23"/><lb ed="R093" n="0049b08"/>差別。故通有漏也。</p><p xml:id="pX34p0954b2308" cb:place="inline">涅槃經說喩云。由如照鏡。面有
<lb ed="X" n="0954b24"/><lb ed="R093" n="0049b09"/>好惡。本面無分別。卽是本質。本質之敎無分別故。鏡
<pb ed="X" xml:id="X34.0639.0954c" n="0954c"/>
<lb ed="X" n="0954c01"/><lb ed="R093" n="0049b10"/>中面有好惡。卽是影像。影像之敎有三乘別故。卽道
<lb ed="X" n="0954c02"/><lb ed="R093" n="0049b11"/>一雨所潤。是本質。三草潤各不同。是影像。或以刀照
<lb ed="X" n="0954c03"/><lb ed="R093" n="0049b12"/>面。刀橫面橫。刀竪面竪。油中見面卽黑。淸水照面卽
<lb ed="X" n="0954c04"/><lb ed="R093" n="0049b13"/>白。銅器傍照。卽中高四下。此卽由緣不定。面有參差。
<lb ed="X" n="0954c05"/><lb ed="R093" n="0049b14"/>影像本質。義例應知。</p><p xml:id="pX34p0954c0509" cb:place="inline">然質影敎。諸宗不同。初唯質
<lb ed="X" n="0954c06"/><lb ed="R093" n="0049b15"/>無影者。卽正量部親光論等。執法實有故。二唯影無
<lb ed="X" n="0954c07"/><lb ed="R093" n="0049b16"/>質者。卽小乘經論。經部師宗毗婆沙無性宗等。但言。
<lb ed="X" n="0954c08"/><lb ed="R093" n="0049b17"/>聞者識上文義相生。不言說故。三影質俱存。卽花嚴
<lb ed="X" n="0954c09"/><lb ed="R093" n="0049b18"/>法花對法唯識淸辨宗等。四質影俱無。卽中百等論。
<lb ed="X" n="0954c10"/><lb ed="R093" n="0050a01"/>般若等經。一義不立。一向歸空。故彼論言。若有所得
<lb ed="X" n="0954c11"/><lb ed="R093" n="0050a02"/>空。應當有所空。所空不可得。何況得於空。今親光同
<lb ed="X" n="0954c12"/><lb ed="R093" n="0050a03"/>護法無著等宗。敎有質影。佛慈願力。名質敎起。衆生
<lb ed="X" n="0954c13"/><lb ed="R093" n="0050a04"/>識上善根熟力。能聞彼敎。卽影像生。兩相感擊增上
<lb ed="X" n="0954c14"/><lb ed="R093" n="0050a05"/>緣故。名爲說法。由此護法菩薩唯識偈云。展轉增上
<lb ed="X" n="0954c15"/><lb ed="R093" n="0050a06"/>力。二識成決定。卽其義也。</p><p xml:id="pX34p0954c1511" cb:place="inline">言謂餘相續識差別故
<lb ed="X" n="0954c16"/><lb ed="R093" n="0050a07"/>令餘相續差別識生彼此<g ref="#CB28575">㸦</g>爲增上緣故者。相續。謂
<lb ed="X" n="0954c17"/><lb ed="R093" n="0050a08"/>佛與衆生。俱有五蘊相續。一期報體。</p><p xml:id="pX34p0954c1715" cb:place="inline">言餘者。說者
<lb ed="X" n="0954c18"/><lb ed="R093" n="0050a09"/>是聽者之餘。聽者是說者之餘故。故兩句法云餘相
<lb ed="X" n="0954c19"/><lb ed="R093" n="0050a10"/>續也。由彼世尊說者本願緣力。識心之上。作三乘五
<lb ed="X" n="0954c20"/><lb ed="R093" n="0050a11"/>乘常無常差別爲說。故令衆生聞者善根力故。識心
<lb ed="X" n="0954c21"/><lb ed="R093" n="0050a12"/>亦作三乘五乘常無常差別解也。</p><p xml:id="pX34p0954c2114" cb:place="inline"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0954004" n="0954004"/>故言令餘相續
<lb ed="X" n="0954c22"/><lb ed="R093" n="0050a13"/>差別識生。此卽質敎也。<anchor xml:id="note_star_9" n="0954004" type="star"/>故言彼此互爲增上緣故者。
<lb ed="X" n="0954c23"/><lb ed="R093" n="0050a14"/>此中不但是增上緣。望彼質敎。亦有所緣。謂令彼識
<lb ed="X" n="0954c24"/><lb ed="R093" n="0050a15"/>上文義相生。卽影像敎也。所慮所託。名所緣緣。所慮
<pb ed="X" xml:id="X34.0639.0955a" n="0955a"/>
<lb ed="X" n="0955a01"/><lb ed="R093" n="0050a16"/>者。影像敎也。自心緣慮。所託者。質敎也。託本質。影方
<lb ed="X" n="0955a02"/><lb ed="R093" n="0050a17"/>生故。</p>
<lb ed="X" n="0955a03"/><lb ed="R093" n="0050a18"/><p xml:id="pX34p0955a0301">疏云具有蘊處界等者。謂佛有無漏五蘊。捨無常色。
<lb ed="X" n="0955a04"/><lb ed="R093" n="0050b01"/>獲得常色。受想行識亦復如是。又如來妙色身。卽是
<lb ed="X" n="0955a05"/><lb ed="R093" n="0050b02"/>色蘊。</p><p xml:id="pX34p0955a0503" cb:place="inline">又。云何得長壽。<g ref="#CB01403">㘞</g>力者。並是無漏五蘊。若爲
<lb ed="X" n="0955a06"/><lb ed="R093" n="0050b03"/>得知亦能說法。故下經云。願佛開微密。廣爲衆生說。
<lb ed="X" n="0955a07"/><lb ed="R093" n="0050b04"/>故知說法。</p>
<lb ed="X" n="0955a08"/><lb ed="R093" n="0050b05"/><p xml:id="pX34p0955a0801">疏云。由離分別名無戲論等者。謂分別執著心中說
<lb ed="X" n="0955a09"/><lb ed="R093" n="0050b06"/>法。旣有戲論。旣證無分別智說法。故無戲論。豈不說
<lb ed="X" n="0955a10"/><lb ed="R093" n="0050b07"/>法名無戲論。所言不說者。卽是無分別。非謂不說卽
<lb ed="X" n="0955a11"/><lb ed="R093" n="0050b08"/>不說法。故般若經。菩薩不取福德。名取福德也。遠法
<lb ed="X" n="0955a12"/><lb ed="R093" n="0050b09"/>師。依淨名經。釋如來不說法云。外離分別。名無戲論。
<lb ed="X" n="0955a13"/><lb ed="R093" n="0050b10"/>此解極踈。應云心離分別。內外俱遣也。</p>
<lb ed="X" n="0955a14"/><lb ed="R093" n="0050b11"/><p xml:id="pX34p0955a1401">疏云。此中二解隨彼兩文綺互解釋者。且略解者。龍
<lb ed="X" n="0955a15"/><lb ed="R093" n="0050b12"/>軍論師。以如來本願緣力故。衆生識上文義相生。若
<lb ed="X" n="0955a16"/><lb ed="R093" n="0050b13"/>親光等。謂衆生善根力故。令如來識上文義相生。卽
<lb ed="X" n="0955a17"/><lb ed="R093" n="0050b14"/>綺互解釋。</p><p xml:id="pX34p0955a1705" cb:place="inline">今別廣釋者。龍軍師等。據自義而不說。
<lb ed="X" n="0955a18"/><lb ed="R093" n="0050b15"/>親光等。准何理而有說。解言。不說且有三義。一依眞
<lb ed="X" n="0955a19"/><lb ed="R093" n="0050b16"/>理正體無分別。故言不說。金剛般若論中云。平等眞
<lb ed="X" n="0955a20"/><lb ed="R093" n="0050b17"/>法界。佛不度衆生。二依法同故不說。謂三世諸佛說
<lb ed="X" n="0955a21"/><lb ed="R093" n="0050b18"/>法共同。述而不作。更無別法說也。三依無執著故言
<lb ed="X" n="0955a22"/><lb ed="R093" n="0051a01"/>不說。謂諸佛雖說種種諸法。而不執著文字戲論分
<lb ed="X" n="0955a23"/><lb ed="R093" n="0051a02"/>別相也。故大般若楞伽云。始從成道。終至涅槃。於其
<lb ed="X" n="0955a24"/><lb ed="R093" n="0051a03"/>中間。不說一字。維摩經云。夫說法者。無說無示。金剛
<pb ed="X" xml:id="X34.0639.0955b" n="0955b"/>
<lb ed="X" n="0955b01"/><lb ed="R093" n="0051a04"/>般若云。如來無所說法。又云。如來有所說法。卽爲謗
<lb ed="X" n="0955b02"/><lb ed="R093" n="0051a05"/>佛。金光云。佛果位中。唯有正智如如。准此等經。云佛
<lb ed="X" n="0955b03"/><lb ed="R093" n="0051a06"/>不說也。</p><p xml:id="pX34p0955b0304" cb:place="inline">又問。旣言佛不說。衆生如何各各稟敎得
<lb ed="X" n="0955b04"/><lb ed="R093" n="0051a07"/>果發心等耶。</p><p xml:id="pX34p0955b0406" cb:place="inline">答。卽如迦旃延。神力被娑剌拏王。令
<lb ed="X" n="0955b05"/><lb ed="R093" n="0051a08"/>打睡<anchor xml:id="nkr_note_add_0955b0501" n="0955b0501"/><anchor xml:id="beg0955b0501" n="0955b0501"/>已<anchor xml:id="end0955b0501"/>。後夢中見種種境界。自見還俗起兵伐<anchor xml:id="nkr_note_orig_0955001A" n="0955001A"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0955001A" n="0955001A"/>摧代
<lb ed="X" n="0955b06"/><lb ed="R093" n="0051a09"/>多王。見彼<anchor xml:id="nkr_note_orig_0955001B" n="0955001B"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0955001B" n="0955001B"/>叛代多王擒其自身。欲將刑罸。驚怖覺悟
<lb ed="X" n="0955b07"/><lb ed="R093" n="0051a10"/>而不還俗。此卽夢中自得境界。非有實事。此廣自緣。
<lb ed="X" n="0955b08"/><lb ed="R093" n="0051a11"/>下當具述。又如經中說。佛在時。有一女人。僧次請僧。
<lb ed="X" n="0955b09"/><lb ed="R093" n="0051a12"/>就家供養。幷請說法。行至寺見老度僧。女請歸家。供
<lb ed="X" n="0955b10"/><lb ed="R093" n="0051a13"/>養了卽請說法。老師自知不解說法。語女言。可深低
<lb ed="X" n="0955b11"/><lb ed="R093" n="0051a14"/>頭。便私走歸寺。其女擧頭。旣不見僧。深生慚愧。卽是
<lb ed="X" n="0955b12"/><lb ed="R093" n="0051a15"/>聖<anchor xml:id="nkr_note_orig_0955002" n="0955002"/>中。更至寺中。至誠推逐。望得見僧。僧旣耻女。竟不
<lb ed="X" n="0955b13"/><lb ed="R093" n="0051a16"/>敢出。女不見僧。深<anchor xml:id="nkr_note_orig_0955003" n="0955003"/>生自云罪業。由斯自責。卽證聖果。
<lb ed="X" n="0955b14"/><lb ed="R093" n="0051a17"/>高王觀世音經。義亦同此。曾參母憶子遂嚙指。曾子
<lb ed="X" n="0955b15"/><lb ed="R093" n="0051a18"/>心痛。便生喚解。此例然。</p><p xml:id="pX34p0955b1510" cb:place="inline">又如世間虎嘯風生。龍吟
<lb ed="X" n="0955b16"/><lb ed="R093" n="0051b01"/>雲起。虎自鳴。無心令彼風雲生起。春秋冬夏陰陽去
<lb ed="X" n="0955b17"/><lb ed="R093" n="0051b02"/>來。草木萌芽。有生有死。父子之道。皆出天性。法等使
<lb ed="X" n="0955b18"/><lb ed="R093" n="0051b03"/>然。此亦如是。衆生與佛。言不說法而能聞者。義同前
<lb ed="X" n="0955b19"/><lb ed="R093" n="0051b04"/>喩也。</p><p xml:id="pX34p0955b1903" cb:place="inline">二親光等言佛說法者。佛旣有無漏色聲。由
<lb ed="X" n="0955b20"/><lb ed="R093" n="0051b05"/>慈悲本願緣力。令彼色聲有言說故。故涅槃經云。<anchor xml:id="nkr_note_add_0955b2001" n="0955b2001"/><anchor xml:id="beg0955b2001" n="0955b2001"/>已<anchor xml:id="end0955b2001"/>
<lb ed="X" n="0955b21"/><lb ed="R093" n="0051b06"/>說法者。如爪甲土。其未說者。如大地土。又<anchor xml:id="nkr_note_add_0955b2101" n="0955b2101"/><anchor xml:id="beg0955b2101" n="0955b2101"/>已<anchor xml:id="end0955b2101"/>說者如
<lb ed="X" n="0955b22"/><lb ed="R093" n="0051b07"/>手中葉。其未說者如林中葉。勝<anchor xml:id="nkr_note_orig_0955004" n="0955004"/>鬘經云。如來妙色身
<lb ed="X" n="0955b23"/><lb ed="R093" n="0051b08"/>等。法花<anchor xml:id="nkr_note_add_0955b2301" n="0955b2301"/><anchor xml:id="beg0955b2301" n="0955b2301"/>已<anchor xml:id="end0955b2301"/>說如海一渧。大般若經三十二相。第廿六
<lb ed="X" n="0955b24"/><lb ed="R093" n="0051b09"/>相。世尊梵音詞韻弘雅。隨衆多少無不等聞。八十種
<pb ed="X" xml:id="X34.0639.0955c" n="0955c"/>
<lb ed="X" n="0955c01"/><lb ed="R093" n="0051b10"/>好中<anchor xml:id="nkr_note_orig_0955005" n="0955005"/>第六十五。世尊說法。隨衆大小等。第七十四。世
<lb ed="X" n="0955c02"/><lb ed="R093" n="0051b11"/>尊說法。威儀次第等。又大般若云。世尊音聲。任運能
<lb ed="X" n="0955c03"/><lb ed="R093" n="0051b12"/>遍三千大千界。十地論云。說者聽者俱以二事。一者
<lb ed="X" n="0955c04"/><lb ed="R093" n="0051b13"/>善聲。二者善字。准此等諸文。知說法也。</p><p xml:id="pX34p0955c0416" cb:place="inline">又解說不
<lb ed="X" n="0955c05"/><lb ed="R093" n="0051b14"/>說者。據理不說。據智卽說。據正體智不說。後得智卽
<lb ed="X" n="0955c06"/><lb ed="R093" n="0051b15"/>說。據法<anchor xml:id="nkr_note_orig_0955006" n="0955006"/>報不說<anchor xml:id="nkr_note_orig_0955007" n="0955007"/>法<anchor xml:id="nkr_note_orig_0955008" n="0955008"/>身說。報身自受用身不說。他受用
<lb ed="X" n="0955c07"/><lb ed="R093" n="0051b16"/>身卽說。據攝化歸眞不說。從眞流俗卽說。據體不說。
<lb ed="X" n="0955c08"/><lb ed="R093" n="0051b17"/>論用卽說。</p><p xml:id="pX34p0955c0805" cb:place="inline">問。龍軍親光皆云增上緣力。何故差別
<lb ed="X" n="0955c09"/><lb ed="R093" n="0051b18"/>有說不說。解。龍軍卽無說增上。親光卽說有增上。或
<lb ed="X" n="0955c10"/><lb ed="R093" n="0052a01"/>遠增上延增上等。</p><p xml:id="pX34p0955c1008" cb:place="inline">又幷州法師云。若言如來曾不
<lb ed="X" n="0955c11"/><lb ed="R093" n="0052a02"/>說法。皆引經證。或言始從成道。終至涅槃。不說一字
<lb ed="X" n="0955c12"/><lb ed="R093" n="0052a03"/>者。卽此語者。是誰之說。應將喩合。景龍年中。奉勅差
<lb ed="X" n="0955c13"/><lb ed="R093" n="0052a04"/>竇長史於汾州簡點。有一介人。實不患頭。且擬試誑。
<lb ed="X" n="0955c14"/><lb ed="R093" n="0052a05"/>報使人言。某甲患頭<anchor xml:id="nkr_note_add_0955c1401" n="0955c1401"/><anchor xml:id="beg0955c1401" n="0955c1401"/>已<anchor xml:id="end0955c1401"/>來經今五年。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0955009" n="0955009"/>□看不得。使人
<lb ed="X" n="0955c15"/><lb ed="R093" n="0052a06"/>報言。何爲州縣無案。答云。某甲貧下百姓。不求守曹
<lb ed="X" n="0955c16"/><lb ed="R093" n="0052a07"/>司。使人言。此事必辭爾。依判過後。又有一人佯啞。使
<lb ed="X" n="0955c17"/><lb ed="R093" n="0052a08"/>人言。看此漢欲似不啞。索枷棒來打之十下。耐痛不
<lb ed="X" n="0955c18"/><lb ed="R093" n="0052a09"/>得。遂失口言。某甲實啞。於是使人大咲。你旣患啞不
<lb ed="X" n="0955c19"/><lb ed="R093" n="0052a10"/>語。實啞之言。此從何出。故知始從成道等。亦復如是。
<lb ed="X" n="0955c20"/><lb ed="R093" n="0052a11"/>故知前喩。義不正也。不說之言何起。</p>
<lb ed="X" n="0955c21"/><lb ed="R093" n="0052a12"/><p xml:id="pX34p0955c2101">疏云。應知說此如是我聞等。佛地論文也。言阿難能
<lb ed="X" n="0955c22"/><lb ed="R093" n="0052a13"/>轉離□□增減異分等過者。謂衆生不同。凡有九道。
<lb ed="X" n="0955c23"/><lb ed="R093" n="0052a14"/>雖說經敎。器受不同<anchor xml:id="nkr_note_orig_0955010" n="0955010"/>者。言九道者。菩薩緣覺聲聞天
<lb ed="X" n="0955c24"/><lb ed="R093" n="0052a15"/>人修羅鬼畜等地獄。然佛說法。無非法。無非時。無非
<pb ed="X" xml:id="X34.0639.0956a" n="0956a"/>
<lb ed="X" n="0956a01"/><lb ed="R093" n="0052a16"/>器。無非處。阿難器處具<anchor xml:id="nkr_note_orig_0956001" n="0956001"/>無。器卽總持不忘。處卽人天
<lb ed="X" n="0956a02"/><lb ed="R093" n="0052a17"/>之身。此之二義。應四句料簡。一是器非處。利根龍鬼
<lb ed="X" n="0956a03"/><lb ed="R093" n="0052a18"/>等。二是處非器。鈍根人天身。三亦處亦器。卽利根人
<lb ed="X" n="0956a04"/><lb ed="R093" n="0052b01"/>天身。四非處非器。卽鈍根鬼畜等。今阿難具人具處。
<lb ed="X" n="0956a05"/><lb ed="R093" n="0052b02"/>復總持不忘。具器故。傳佛敎無增減異分過也。異分
<lb ed="X" n="0956a06"/><lb ed="R093" n="0052b03"/>者。以前爲後。以後爲前。事理相乖。廣略差殊。是異分
<lb ed="X" n="0956a07"/><lb ed="R093" n="0052b04"/>也。餘障同<anchor xml:id="nkr_note_orig_0956002" n="0956002"/>□或分離不同。阿難全離此過。</p>
<lb ed="X" n="0956a08"/><lb ed="R093" n="0052b05"/><p xml:id="pX34p0956a0801"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0956003" n="0956003"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0956003" n="0956003"/>釋時中。分爲四門。一從初時。至道理<anchor xml:id="nkr_note_add_0956a0801" n="0956a0801"/><anchor xml:id="beg0956a0801" n="0956a0801"/>已<anchor xml:id="end0956a0801"/>來。明說聽時。
<lb ed="X" n="0956a09"/><lb ed="R093" n="0052b06"/>二從道理<anchor xml:id="nkr_note_add_0956a0901" n="0956a0901"/><anchor xml:id="beg0956a0901" n="0956a0901"/>已<anchor xml:id="end0956a0901"/>下。至唯意所緣<anchor xml:id="nkr_note_add_0956a0902" n="0956a0902"/><anchor xml:id="beg0956a0902" n="0956a0902"/>已<anchor xml:id="end0956a0902"/>來。明時義。三唯意所
<lb ed="X" n="0956a10"/><lb ed="R093" n="0052b07"/>緣下。至此言一時<anchor xml:id="nkr_note_add_0956a1001" n="0956a1001"/><anchor xml:id="beg0956a1001" n="0956a1001"/>已<anchor xml:id="end0956a1001"/>來。明時體。四<anchor xml:id="nkr_note_add_0956a1002" n="0956a1002"/><anchor xml:id="beg0956a1002" n="0956a1002"/>已<anchor xml:id="end0956a1002"/>下至明問答妨
<lb ed="X" n="0956a11"/><lb ed="R093" n="0052b08"/>難。</p><p xml:id="pX34p0956a1102" cb:place="inline">益法師分爲十對。初內外時。二古今時。三縱橫
<lb ed="X" n="0956a12"/><lb ed="R093" n="0052b09"/>時。亦云橫竪時。四感應時。五情理時。亦名離合時。六
<lb ed="X" n="0956a13"/><lb ed="R093" n="0052b10"/>法境時。七簡持時。八總別時。總別時中。有總簡別簡。
<lb ed="X" n="0956a14"/><lb ed="R093" n="0052b11"/>九問難。十問答。</p><p xml:id="pX34p0956a1407" cb:place="inline">初內外時者。卽眞諦三藏釋十種
<lb ed="X" n="0956a15"/><lb ed="R093" n="0052b12"/>時。如揩法師淨名疏也。外謂外道二時度邪時。二古
<lb ed="X" n="0956a16"/><lb ed="R093" n="0052b13"/>今時。</p><p xml:id="pX34p0956a1603" cb:place="inline">三橫竪時。卽疏云法王啓化等。竪者。謂如來
<lb ed="X" n="0956a17"/><lb ed="R093" n="0052b14"/>應三乘機。所說敎法。橫者。謂現坐衆生聽佛所說。稟
<lb ed="X" n="0956a18"/><lb ed="R093" n="0052b15"/>敎悟解。說聽究竟。就得益論。總名一時。太<anchor xml:id="nkr_note_orig_0956004" n="0956004"/>一法師云。
<lb ed="X" n="0956a19"/><lb ed="R093" n="0052b16"/>喚爲相續。說者聽者。事叙終畢。雖經多時。並名一時。
<lb ed="X" n="0956a20"/><lb ed="R093" n="0052b17"/>如涅槃云。佛吿比丘。我於一時在申首林。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0956005" n="0956005"/>我於一時
<lb ed="X" n="0956a21"/><lb ed="R093" n="0052b18"/>在恒河岸等。皆是此例。如<anchor xml:id="nkr_note_orig_0956006" n="0956006"/>亦世間往前所作種種事
<lb ed="X" n="0956a22"/><lb ed="R093" n="0053a01"/>業。雖歷一年二年。雖過多年。因事談說。但我等當時
<lb ed="X" n="0956a23"/><lb ed="R093" n="0053a02"/>一時之間。忽作此事。中說聽究竟。實有多時。今言一
<lb ed="X" n="0956a24"/><lb ed="R093" n="0053a03"/>時。義同於此。</p><p xml:id="pX34p0956a2406" cb:place="inline">四名義時者。卽感應文是。謂衆生機
<pb ed="X" xml:id="X34.0639.0956b" n="0956b"/>
<lb ed="X" n="0956b01"/><lb ed="R093" n="0053a04"/>感正熟。如來應衆生機熟之時。不前不後。應機而說。
<lb ed="X" n="0956b02"/><lb ed="R093" n="0053a05"/>名爲一時。亦如經中說偈云。如母乳孾兒。經月而無
<lb ed="X" n="0956b03"/><lb ed="R093" n="0053a06"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0956007" n="0956007"/>漏。孾兒咽喉閉。乳母欲何爲。乳母孾兒。孾兒正思<anchor xml:id="nkr_note_orig_0956008" n="0956008"/>□
<lb ed="X" n="0956b04"/><lb ed="R093" n="0053a07"/>乳之時名感。慈母應時而乳。不前不後名應。若有前
<lb ed="X" n="0956b05"/><lb ed="R093" n="0053a08"/>後。兒卽啼哭。孾兒喉若閉。乳母欲何爲者。謂衆生根
<lb ed="X" n="0956b06"/><lb ed="R093" n="0053a09"/>機不熟。如來不可應機說法。如鷄之孚子。初生卵時。
<lb ed="X" n="0956b07"/><lb ed="R093" n="0053a10"/>恐卵冷凍。冷凍煞其子。常將其身。轉來轉煖之。日月
<lb ed="X" n="0956b08"/><lb ed="R093" n="0053a11"/>滿足。聽其卵中。如其聲。卽須應時<g ref="#CB10437">啄</g>破。如不應時。其
<lb ed="X" n="0956b09"/><lb ed="R093" n="0053a12"/>子卽死。<g ref="#CB10437">啄</g>卵出後。隨母覓食。鵄烏欲搏。其母鳴覺。大
<lb ed="X" n="0956b10"/><lb ed="R093" n="0053a13"/>張兩翼。其子一時就母翼中。卽時得免彼鵄烏之難。
<lb ed="X" n="0956b11"/><lb ed="R093" n="0053a14"/>衆生亦爾。無始時來。無明<g ref="#CB00592">㲉</g>眠縛纏。不能出離。由如
<lb ed="X" n="0956b12"/><lb ed="R093" n="0053a15"/>鷄卵未出相似。後機漸熟。如來以智慧嘴。<g ref="#CB10437">啄</g>破無明
<lb ed="X" n="0956b13"/><lb ed="R093" n="0053a16"/>之<g ref="#CB00592">㲉</g>。令諸衆生聞於敎法。一心修道。出離生死。由如
<lb ed="X" n="0956b14"/><lb ed="R093" n="0053a17"/>出卵。若諸衆生貪著五塵。不能惠捨。如來卽鳴覺說
<lb ed="X" n="0956b15"/><lb ed="R093" n="0053a18"/>法。令其覺悟。生死五塵皆歸敗壞。由如<anchor xml:id="nkr_note_orig_0956009" n="0956009"/>從翼孚子相
<lb ed="X" n="0956b16"/><lb ed="R093" n="0053b01"/>似也。太法師名相遇會。說者聽者須<anchor xml:id="nkr_note_orig_0956010" n="0956010"/>同故。</p><p xml:id="pX34p0956b1617" cb:place="inline">五情理
<lb ed="X" n="0956b17"/><lb ed="R093" n="0053b02"/>卽道時。唯就現在五蘊法。以刹那生滅色心之上。變
<lb ed="X" n="0956b18"/><lb ed="R093" n="0053b03"/>作三時。謂<anchor xml:id="nkr_note_add_0956b1801" n="0956b1801"/><anchor xml:id="beg0956b1801" n="0956b1801"/>已<anchor xml:id="end0956b1801"/>生<anchor xml:id="nkr_note_add_0956b1802" n="0956b1802"/><anchor xml:id="beg0956b1802" n="0956b1802"/>已<anchor xml:id="end0956b1802"/>滅名過去。<anchor xml:id="nkr_note_add_0956b1803" n="0956b1803"/><anchor xml:id="beg0956b1803" n="0956b1803"/>已<anchor xml:id="end0956b1803"/>生未滅名現在。未生
<lb ed="X" n="0956b19"/><lb ed="R093" n="0053b04"/>未滅名未來。卽以<anchor xml:id="nkr_note_add_0956b1901" n="0956b1901"/><anchor xml:id="beg0956b1901" n="0956b1901"/>已<anchor xml:id="end0956b1901"/>生<anchor xml:id="nkr_note_add_0956b1902" n="0956b1902"/><anchor xml:id="beg0956b1902" n="0956b1902"/>已<anchor xml:id="end0956b1902"/>滅所酬名<anchor xml:id="nkr_note_orig_0956011" n="0956011"/>□<anchor xml:id="nkr_note_orig_0956012" n="0956012"/>過。未<anchor xml:id="nkr_note_orig_0956013" n="0956013"/>來未滅
<lb ed="X" n="0956b20"/><lb ed="R093" n="0053b05"/>所引後時。名爲未來。對前後世。名爲現在。色心之<anchor xml:id="nkr_note_orig_0956014" n="0956014"/>□。
<lb ed="X" n="0956b21"/><lb ed="R093" n="0053b06"/>知過去故名天眼明。知未來故名他心明。知現在故
<lb ed="X" n="0956b22"/><lb ed="R093" n="0053b07"/>名天耳明。此□三世法。唯現世識上。假立三世。此三
<lb ed="X" n="0956b23"/><lb ed="R093" n="0053b08"/>世體。都無實體。故知亦名神通時。以神通力。知三世
<lb ed="X" n="0956b24"/><lb ed="R093" n="0053b09"/>故。</p>
<pb ed="X" xml:id="X34.0639.0956c" n="0956c"/>
<lb ed="X" n="0956c01"/><lb ed="R093" n="0053b10"/><p xml:id="pX34p0956c0101">疏云。卽說聽者五蘊諸法刹那生滅。乃至假立三世
<lb ed="X" n="0956c02"/><lb ed="R093" n="0053b11"/>總名一時者。謂說聽二徒。各有諸蘊。於其蘊上故立
<lb ed="X" n="0956c03"/><lb ed="R093" n="0053b12"/>時義。然時旣唯有爲法上建立。故云刹那相續。故唯
<lb ed="X" n="0956c04"/><lb ed="R093" n="0053b13"/>識云。然諸有爲法因緣力故。本無今有。蹔有還無。表
<lb ed="X" n="0956c05"/><lb ed="R093" n="0053b14"/>異無爲。假立四相。本無今有之位名生。生位蹔停。卽
<lb ed="X" n="0956c06"/><lb ed="R093" n="0053b15"/>說爲住。住別前後。復立異名。蹔有還無。無時名滅。前
<lb ed="X" n="0956c07"/><lb ed="R093" n="0053b16"/>三有故。同在現在。後一是無。故立過去。如何無法與
<lb ed="X" n="0956c08"/><lb ed="R093" n="0053b17"/>有相表。此復無爲相何失。生表有法先非有。滅表有
<lb ed="X" n="0956c09"/><lb ed="R093" n="0053b18"/>法後是無。異表此法非凝然。住表此法蹔有用。故此
<lb ed="X" n="0956c10"/><lb ed="R093" n="0054a01"/>四相。於有爲法雖俱名表。而表有異。此依刹那假立
<lb ed="X" n="0956c11"/><lb ed="R093" n="0054a02"/>四相。一期分位亦得假立。初有名生。後無名滅。生<anchor xml:id="nkr_note_add_0956c1101" n="0956c1101"/><anchor xml:id="beg0956c1101" n="0956c1101"/>已<anchor xml:id="end0956c1101"/>
<lb ed="X" n="0956c12"/><lb ed="R093" n="0054a03"/>相似相續名住。卽此相續□受亦異。是故四相皆是
<lb ed="X" n="0956c13"/><lb ed="R093" n="0054a04"/>假立。此卽明刹那時也。</p>
<lb ed="X" n="0956c14"/><lb ed="R093" n="0054a05"/><p xml:id="pX34p0956c1401">自此<anchor xml:id="nkr_note_add_0956c1401" n="0956c1401"/><anchor xml:id="beg0956c1401" n="0956c1401"/>已<anchor xml:id="end0956c1401"/>下明<anchor xml:id="nkr_note_orig_0956015" n="0956015"/>□□時。卽疏云隨心分限變作短長。若
<lb ed="X" n="0956c15"/><lb ed="R093" n="0054a06"/>身心中遭苦。及惰厭迷<anchor xml:id="nkr_note_orig_0956016" n="0956016"/>□。□宜卽長。如受樂時。及勤
<lb ed="X" n="0956c16"/><lb ed="R093" n="0054a07"/>欣悟等時卽短。故攝論云。處夢謂<anchor xml:id="nkr_note_orig_0956017" n="0956017"/>□年。覺乃須臾頃。
<lb ed="X" n="0956c17"/><lb ed="R093" n="0054a08"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0956018" n="0956018"/>悟時雖<anchor xml:id="nkr_note_orig_0956019" n="0956019"/>無。攝在一刹那。又云。愚者修少時。怠心疑<anchor xml:id="nkr_note_add_0956c1701" n="0956c1701"/><anchor xml:id="beg0956c1701" n="0956c1701"/>已<anchor xml:id="end0956c1701"/>
<lb ed="X" n="0956c18"/><lb ed="R093" n="0054a09"/>久。智修無量劫。勤勇謂須臾。此卽墯故時長。勤故時
<pb ed="X" xml:id="X34.0639.0957a" n="0957a"/>
<lb ed="X" n="0957a01"/><lb ed="R093" n="0054a10"/>短。此義明矣。如是列士欲求仙法。經十二年。勤心勵
<lb ed="X" n="0957a02"/><lb ed="R093" n="0054a11"/>力。欲求仙道。有一仙人。常日在傍誦呪敎示。立一壇
<lb ed="X" n="0957a03"/><lb ed="R093" n="0054a12"/>場。仙人預知前事。遂於壇塲掘一水池。後十二年滿。
<lb ed="X" n="0957a04"/><lb ed="R093" n="0054a13"/>唯欠一夜。語烈士言。汝今努力。迄至天明。必不得睡。
<lb ed="X" n="0957a05"/><lb ed="R093" n="0054a14"/>不得語。如其出聲。仙道不得。天神煞汝。於是此人專
<lb ed="X" n="0957a06"/><lb ed="R093" n="0054a15"/>心住想。不聽作聲。仙人唱呪旣久。遂蹔失睡。此之烈
<lb ed="X" n="0957a07"/><lb ed="R093" n="0054a16"/>士遂刹那間卽出失睡。遂大叫喚。於是天神嗔怒。空
<lb ed="X" n="0957a08"/><lb ed="R093" n="0054a17"/>中下火欲燒此人。仙人拽之浸此池中。方始醒覺<anchor xml:id="nkr_note_add_0957a0801" n="0957a0801"/><anchor xml:id="beg0957a0801" n="0957a0801"/>已<anchor xml:id="end0957a0801"/>。
<lb ed="X" n="0957a09"/><lb ed="R093" n="0054a18"/>語言。十二年滿。功夫尅就。如何唯有少時不能專心。
<lb ed="X" n="0957a10"/><lb ed="R093" n="0054b01"/>遂大叫喚。烈士答云。此是業也。非我本心。我蹔失睡。
<lb ed="X" n="0957a11"/><lb ed="R093" n="0054b02"/>夢見捨命生南天竺。長大<anchor xml:id="nkr_note_add_0957a1101" n="0957a1101"/><anchor xml:id="beg0957a1101" n="0957a1101"/>已<anchor xml:id="end0957a1101"/>後。取婦生兒。以仙令我
<lb ed="X" n="0957a12"/><lb ed="R093" n="0054b03"/>不語。年至八十。竟不出語。生得一子。非常怜愛。婦語
<lb ed="X" n="0957a13"/><lb ed="R093" n="0054b04"/>我言。汝若出語。卽留<anchor xml:id="nkr_note_orig_0957001" n="0957001"/>□。你若不語。我卽將刀斫此孩
<lb ed="X" n="0957a14"/><lb ed="R093" n="0054b05"/>兒以爲兩段。我竟不語。婦遂煞兒。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0957002" n="0957002"/>□□擧刀煞兒遂
<lb ed="X" n="0957a15"/><lb ed="R093" n="0054b06"/>叫喚。非本心也。故知蹔時在夢。乃經八十餘年者。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0957003" n="0957003"/>□
<lb ed="X" n="0957a16"/><lb ed="R093" n="0054b07"/>□唯識所變。聽法之徒。隨心分限。變作短長。卽如下
<lb ed="X" n="0957a17"/><lb ed="R093" n="0054b08"/>文六十小劫謂如食頃等。此意也。</p>
<lb ed="X" n="0957a18"/><lb ed="R093" n="0054b09"/><p xml:id="pX34p0957a1801">疏云。非一生滅之時者。非一刹那生滅念念之一時。
<lb ed="X" n="0957a19"/><lb ed="R093" n="0054b10"/>唯取說者聽者五蘊諸法刹那生滅等。說法事聽竟。
<lb ed="X" n="0957a20"/><lb ed="R093" n="0054b11"/>假於色心分位立三世。總名一時。</p><p xml:id="pX34p0957a2014" cb:place="inline">又准梁攝論。有
<lb ed="X" n="0957a21"/><lb ed="R093" n="0054b12"/>三義。一轉法輪時。說者正說。聽者正聽。名轉法輪時。
<lb ed="X" n="0957a22"/><lb ed="R093" n="0054b13"/>第二和合時。謂機感<anchor xml:id="nkr_note_orig_0957004" n="0957004"/>說。敎主正應。感應和合。名和合
<lb ed="X" n="0957a23"/><lb ed="R093" n="0054b14"/>時。三平等時。離<g ref="#CB15151">惛</g>沉掉擧。不顚倒聞經。名平等時。卽
<lb ed="X" n="0957a24"/><lb ed="R093" n="0054b15"/>初轉法輪。名有敎相時。</p><p xml:id="pX34p0957a2410" cb:place="inline">第二空敎時者。法花非空
<pb ed="X" xml:id="X34.0639.0957b" n="0957b"/>
<lb ed="X" n="0957b01"/><lb ed="R093" n="0054b16"/>非有義。卽別相時所攝。亦出家佛制戒律。未受戒人。
<lb ed="X" n="0957b02"/><lb ed="R093" n="0054b17"/>不同布薩。所有戒律。並不得讀。國王大臣得聞。庶人
<lb ed="X" n="0957b03"/><lb ed="R093" n="0054b18"/>不得聞。三摩耶時者。此云破邪見時。謂五部阿含。九
<lb ed="X" n="0957b04"/><lb ed="R093" n="0055a01"/>分達磨。不簡黑白。一切得聞。</p><p xml:id="pX34p0957b0412" cb:place="inline">問。今說此經是何時。
<lb ed="X" n="0957b05"/><lb ed="R093" n="0055a02"/>答。准三<anchor xml:id="nkr_note_orig_0957005" n="0957005"/>皆法輪。是別相時。若據二乘。亦名破邪見時。
<lb ed="X" n="0957b06"/><lb ed="R093" n="0055a03"/>故<name role="" type="person">竺法護</name>。飜爲正法花經也。</p><p xml:id="pX34p0957b0612" cb:place="inline">又智度云破邪時者。
<lb ed="X" n="0957b07"/><lb ed="R093" n="0055a04"/>乃是外道。此云破邪。言是二乘。二乘之人旣非外道
<lb ed="X" n="0957b08"/><lb ed="R093" n="0055a05"/>所攝。云何名邪。</p><p xml:id="pX34p0957b0807" cb:place="inline">答。如般若經觀化身相。言行邪道。
<lb ed="X" n="0957b09"/><lb ed="R093" n="0055a06"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0957006" n="0957006"/>□見諸佛。化佛望法身。化身是邪。二乘望大乘。小卽
<lb ed="X" n="0957b10"/><lb ed="R093" n="0055a07"/>是邪。此亦何<anchor xml:id="nkr_note_orig_0957007" n="0957007"/>□。</p><p xml:id="pX34p0957b1007" cb:place="inline">又世流布時。如說一時在恒河岸
<lb ed="X" n="0957b11"/><lb ed="R093" n="0055a08"/>等。是也。</p><p xml:id="pX34p0957b1104" cb:place="inline">六法境相對者。准大□□此時體者。唯是
<lb ed="X" n="0957b12"/><lb ed="R093" n="0055a09"/>第六意識所緣。五八等識。不能分別。不能緣時。七意
<lb ed="X" n="0957b13"/><lb ed="R093" n="0055a10"/>□亦執第八以爲我。然唯內緣。不能緣外。所以第六
<lb ed="X" n="0957b14"/><lb ed="R093" n="0055a11"/>能緣於時。雖然。此就不自在者說。若就自在。如來七
<lb ed="X" n="0957b15"/><lb ed="R093" n="0055a12"/>八二識。各緣時分。</p><p xml:id="pX34p0957b1508" cb:place="inline">若據法。唯法界法處所攝。若據
<lb ed="X" n="0957b16"/><lb ed="R093" n="0055a13"/>境。通不相應行蘊所攝。薩婆多宗。十四不相應中。無
<lb ed="X" n="0957b17"/><lb ed="R093" n="0055a14"/>時體。但於五蘊上辨時體。卽是攝假從實。此中應四
<lb ed="X" n="0957b18"/><lb ed="R093" n="0055a15"/>句分別。一攝假從實。卽薩婆多宗。唯緣五蘊辨時。不
<lb ed="X" n="0957b19"/><lb ed="R093" n="0055a16"/>同大乘色心分位上假立。此宗執一切諸法有實。故
<lb ed="X" n="0957b20"/><lb ed="R093" n="0055a17"/>言攝假從實。</p><p xml:id="pX34p0957b2006" cb:place="inline">二攝實從假者。卽攝大乘位。唯約三
<lb ed="X" n="0957b21"/><lb ed="R093" n="0055a18"/>數。世數識心假相分別。謂識上實現相故。此望大乘
<lb ed="X" n="0957b22"/><lb ed="R093" n="0055b01"/>正義。亦是依他起性。亦是實有。三熏習中。名言熏習
<lb ed="X" n="0957b23"/><lb ed="R093" n="0055b02"/>也。</p><p xml:id="pX34p0957b2302" cb:place="inline">三亦實亦假者。卽大乘正義。識體是實分位上。
<lb ed="X" n="0957b24"/><lb ed="R093" n="0055b03"/>假立時分。十四不相應行時數爲體。十二處中。法處。
<pb ed="X" xml:id="X34.0639.0957c" n="0957c"/>
<lb ed="X" n="0957c01"/><lb ed="R093" n="0055b04"/>十八界<anchor xml:id="nkr_note_orig_0957008" n="0957008"/>中。法界所攝。</p><p xml:id="pX34p0957c0109" cb:place="inline">四非假非實者。卽龍樹淸辨
<lb ed="X" n="0957c02"/><lb ed="R093" n="0055b05"/>等。非有爲非無爲。破執時外道故。</p><p xml:id="pX34p0957c0214" cb:place="inline">又有善惡。如下
<lb ed="X" n="0957c03"/><lb ed="R093" n="0055b06"/>第二偈云。我本著邪見。爲諸梵志師。卽著邪時。世尊
<lb ed="X" n="0957c04"/><lb ed="R093" n="0055b07"/>知我心。<g ref="#CB15072">㧞</g>邪說涅槃。我悉除邪見。卽歸正時。於空法
<lb ed="X" n="0957c05"/><lb ed="R093" n="0055b08"/>得證。卽證理時。爾時心自謂。得至於滅度。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0957009" n="0957009"/>□□悟理
<lb ed="X" n="0957c06"/><lb ed="R093" n="0055b09"/>時。而今乃自覺。非是實滅度。卽悟大時。此除多時五
<lb ed="X" n="0957c07"/><lb ed="R093" n="0055b10"/>蘊<anchor xml:id="nkr_note_orig_0957010" n="0957010"/>□位名時。豈世俗時也。修惡之時名惡時。修善之
<lb ed="X" n="0957c08"/><lb ed="R093" n="0055b11"/>時名善時。□□五蘊有此之時也。</p><p xml:id="pX34p0957c0814" cb:place="inline">七簡持對時者。
<lb ed="X" n="0957c09"/><lb ed="R093" n="0055b12"/>謂簡彼相續刹那等。持者。准疏云。是聽者機熟。感佛
<lb ed="X" n="0957c10"/><lb ed="R093" n="0055b13"/>爲說等是也。</p><p xml:id="pX34p0957c1006" cb:place="inline">八總別者。總卽唯言一時。別如疏。就
<lb ed="X" n="0957c11"/><lb ed="R093" n="0055b14"/>多法論。不定說時。名之爲別時也。</p>
<lb ed="X" n="0957c12"/><lb ed="R093" n="0055b15"/><p xml:id="pX34p0957c1201">疏云。不定約四時等者。謂破四時。但應京師東都可
<lb ed="X" n="0957c13"/><lb ed="R093" n="0055b16"/>應時節。嶺南<anchor xml:id="nkr_note_add_0957c1301" n="0957c1301"/><anchor xml:id="beg0957c1301" n="0957c1301"/>已<anchor xml:id="end0957c1301"/>北。寒熱不同。況四天下理然別也。然
<lb ed="X" n="0957c14"/><lb ed="R093" n="0055b17"/>西方風俗。分十二月以爲三時。卽律中言。春殘一月
<lb ed="X" n="0957c15"/><lb ed="R093" n="0055b18"/>在。當求雨浴衣。從三月十六日。數至四月十五日。是
<lb ed="X" n="0957c16"/><lb ed="R093" n="0056a01"/>一月。乃至七月十五。名爲雨際時。八月十五日。至十
<lb ed="X" n="0957c17"/><lb ed="R093" n="0056a02"/>二月十五日。爲寒際時。十二月十五日。至三月十五
<lb ed="X" n="0957c18"/><lb ed="R093" n="0056a03"/>日。名春際。與此方卽別。時者。梵云劫婆。此云時分。</p>
<lb ed="X" n="0957c19"/><lb ed="R093" n="0056a04"/><p xml:id="pX34p0957c1901">疏云。照二天下同起用故。如午時西方日<anchor xml:id="nkr_note_orig_0957011" n="0957011"/>在。北方爲
<lb ed="X" n="0957c20"/><lb ed="R093" n="0056a05"/>夜半。東方<anchor xml:id="nkr_note_add_0957c2001" n="0957c2001"/><anchor xml:id="beg0957c2001" n="0957c2001"/>已<anchor xml:id="end0957c2001"/>沒故。如<anchor xml:id="nkr_note_orig_0957012" n="0957012"/>□□時。西方正午。北方日出。東
<lb ed="X" n="0957c21"/><lb ed="R093" n="0056a06"/>方夜半。故云常照二天下也。</p><p xml:id="pX34p0957c2112" cb:place="inline">又解。時<anchor xml:id="nkr_note_orig_0957013" n="0957013"/>□□□。□四
<lb ed="X" n="0957c22"/><lb ed="R093" n="0056a07"/>相時。卽生住等。外四相者。成劫住劫等。亦有一期四
<lb ed="X" n="0957c23"/><lb ed="R093" n="0056a08"/>相。從生至老。從<anchor xml:id="nkr_note_orig_0957014" n="0957014"/>□□□。々至死。</p><p xml:id="pX34p0957c2313" cb:place="inline">又西方有三時。無
<lb ed="X" n="0957c24"/><lb ed="R093" n="0056a09"/>秋時。四月爲一時。然凡夫心麤。但見<anchor xml:id="nkr_note_orig_0957015" n="0957015"/>□□□。春秋冬。
<pb ed="X" xml:id="X34.0639.0958a" n="0958a"/>
<lb ed="X" n="0958a01"/><lb ed="R093" n="0056a10"/>夏以爲變改。殊不知有<anchor xml:id="nkr_note_orig_0958001" n="0958001"/>大四相。小四相者。卽刹那生
<lb ed="X" n="0958a02"/><lb ed="R093" n="0056a11"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0958002" n="0958002"/>□。□□□中有九百生滅。一彈指頃有六十刹那。何
<lb ed="X" n="0958a03"/><lb ed="R093" n="0056a12"/>以得知一刹那有九百生滅。卽如裂絹。雖是一聲。不
<lb ed="X" n="0958a04"/><lb ed="R093" n="0056a13"/>妨次第而斷。亦如截煞。</p><p xml:id="pX34p0958a0410" cb:place="inline">故仁王經喩云。凡夫但見
<lb ed="X" n="0958a05"/><lb ed="R093" n="0056a14"/>大四相。不見小四相。刹那生滅之相。如細毛塵等。在
<lb ed="X" n="0958a06"/><lb ed="R093" n="0056a15"/>於眼中極爲碍。若在手中。一無障碍。凡夫亦爾。以心
<lb ed="X" n="0958a07"/><lb ed="R093" n="0056a16"/>麤故。不見刹那生滅四相。聖者覺之。如毛在眼。</p>
<lb ed="X" n="0958a08"/><lb ed="R093" n="0056a17"/><p xml:id="pX34p0958a0801">疏云。若說四時等流行不遍故者。四時雖此國所行。
<lb ed="X" n="0958a09"/><lb ed="R093" n="0056a18"/>餘方無故。天下理然不有。此經旣是諸方流通。不別
<lb ed="X" n="0958a10"/><lb ed="R093" n="0056b01"/>定其時分。故言一時。卽世人言一時之間也。</p><p xml:id="pX34p0958a1018" cb:place="inline">又除
<lb ed="X" n="0958a11"/><lb ed="R093" n="0056b02"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0958a1101" n="0958a1101"/><anchor xml:id="beg0958a1101" n="0958a1101"/>已<anchor xml:id="end0958a1101"/>下等者。謂除四天王天<anchor xml:id="nkr_note_add_0958a1102" n="0958a1102"/><anchor xml:id="beg0958a1102" n="0958a1102"/>已<anchor xml:id="end0958a1102"/>下有日月。上界無日月
<lb ed="X" n="0958a12"/><lb ed="R093" n="0056b03"/>可行。</p><p xml:id="pX34p0958a1203" cb:place="inline">九問難者。卽<anchor xml:id="nkr_note_orig_0958003" n="0958003"/>就諸經中有說相續者<anchor xml:id="nkr_note_add_0958a1201" n="0958a1201"/><anchor xml:id="beg0958a1201" n="0958a1201"/>已<anchor xml:id="end0958a1201"/>下文
<lb ed="X" n="0958a13"/><lb ed="R093" n="0056b04"/>是。此意。旣言不許安時節。及成道後說法時節者。何
<lb ed="X" n="0958a14"/><lb ed="R093" n="0056b05"/>義故諸經皆說時節。亦可若言一時通於長短久遠。
<lb ed="X" n="0958a15"/><lb ed="R093" n="0056b06"/>乃十二時無不攝盡。豈可得將別席時來於此。爲欲
<lb ed="X" n="0958a16"/><lb ed="R093" n="0056b07"/>定說時。義不周備。故但言一時。</p><p xml:id="pX34p0958a1613" cb:place="inline">十問答者。<anchor xml:id="nkr_note_add_0958a1601" n="0958a1601"/><anchor xml:id="beg0958a1601" n="0958a1601"/>已<anchor xml:id="end0958a1601"/>下問
<lb ed="X" n="0958a17"/><lb ed="R093" n="0056b08"/>答文是。謂處中淨穢。由是事法。故須定說處。時<anchor xml:id="nkr_note_orig_0958004" n="0958004"/>□□
<lb ed="X" n="0958a18"/><lb ed="R093" n="0056b09"/>□。□□識變。爲此不說定時也。</p><p xml:id="pX34p0958a1813" cb:place="inline">問。說時有短長。總
<lb ed="X" n="0958a19"/><lb ed="R093" n="0056b10"/>名一時者。處中<anchor xml:id="nkr_note_orig_0958005" n="0958005"/>□□□。應當唯一處。</p><p xml:id="pX34p0958a1915" cb:place="inline">答。處是於外
<lb ed="X" n="0958a20"/><lb ed="R093" n="0056b11"/>相。淨穢可定處。時中凡聖<anchor xml:id="nkr_note_orig_0958006" n="0958006"/>□□□故不定說時。</p><p xml:id="pX34p0958a2019" cb:place="inline">難。
<lb ed="X" n="0958a21"/><lb ed="R093" n="0056b12"/>處是於外相。淨穢有殊定說處。時是<anchor xml:id="nkr_note_orig_0958007" n="0958007"/>□□□。凡聖有
<lb ed="X" n="0958a22"/><lb ed="R093" n="0056b13"/>殊定說時。</p><p xml:id="pX34p0958a2205" cb:place="inline">答。處是於事法。外法麤故說二處。時<anchor xml:id="nkr_note_orig_0958008" n="0958008"/>□
<lb ed="X" n="0958a23"/><lb ed="R093" n="0056b14"/>□心淨。心法微細不分二切。</p><p xml:id="pX34p0958a2312" cb:place="inline">勘　訖</p>
<lb ed="X" n="0958a24"/><lb ed="R093" n="0056b15"/>
<pb ed="X" xml:id="X34.0639.0958b" n="0958b"/>
<lb ed="X" n="0958b01"/><lb ed="R093" n="0056b16"/><cb:div type="w"><p xml:id="pX34p0958b0101"><note place="inline">明治四十五年七月　日依於敦煌發掘稿本。繕
<lb ed="X" n="0958b02"/><lb ed="R093" n="0056b17"/>寫加句逗了。仍揭欠疑于鼇頭。以待君子之是正</note></p>
<lb ed="X" n="0958b03"/><lb ed="R093" n="0056b18"/><p xml:id="pX34p0958b0301"><note place="inline">洞上沙門　中井義仙　謹誌</note></p></cb:div></cb:div>
</body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0930a1501" to="#end0930a1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0930b1101" to="#end0930b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0930b1701" to="#end0930b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0930b2401" to="#end0930b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0931a0301" to="#end0931a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0931a0401" to="#end0931a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0932c0901" to="#end0932c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0933c1801" to="#end0933c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0935a0301" to="#end0935a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0935a1101" to="#end0935a1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0935a1102" to="#end0935a1102"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0935a1301" to="#end0935a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0935a1801" to="#end0935a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0935b0101" to="#end0935b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0935c0301" to="#end0935c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0936c0901" to="#end0936c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0937b0101" to="#end0937b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0937b0201" to="#end0937b0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0937b0301" to="#end0937b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0937b2101" to="#end0937b2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0937c0801" to="#end0937c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0937c1001" to="#end0937c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0937c1101" to="#end0937c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0937c1701" to="#end0937c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0937c1901" to="#end0937c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0937c2301" to="#end0937c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0938a0901" to="#end0938a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0938a1701" to="#end0938a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0938a1801" to="#end0938a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0938b1401" to="#end0938b1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0938b1701" to="#end0938b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0938c1601" to="#end0938c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">刺</lem><rdg wit="#wit.orig">剌</rdg></app>
<app from="#beg0938c2001" to="#end0938c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0939a2301" to="#end0939a2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0939b2301" to="#end0939b2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0940a0501" to="#end0940a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0940a1601" to="#end0940a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0940a1602" to="#end0940a1602"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0940a1801" to="#end0940a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0940a2001" to="#end0940a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0940a2201" to="#end0940a2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0940b1901" to="#end0940b1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0940b2001" to="#end0940b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0940b2201" to="#end0940b2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0940c0801" to="#end0940c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0941a0901" to="#end0941a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0941a1801" to="#end0941a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0941b0401" to="#end0941b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0941b0601" to="#end0941b0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0941b1101" to="#end0941b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0941b1201" to="#end0941b1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0941b2001" to="#end0941b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0941c0201" to="#end0941c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0941c1501" to="#end0941c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0941c1801" to="#end0941c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0941c1901" to="#end0941c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0942a0101" to="#end0942a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0942a0301" to="#end0942a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0942a0501" to="#end0942a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0942a0601" to="#end0942a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0942b0101" to="#end0942b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0942b1401" to="#end0942b1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0942b1601" to="#end0942b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0943a0801" to="#end0943a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0943a1701" to="#end0943a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4"><g ref="#CB02274">𭿇</g></lem><rdg wit="#wit.orig"><g ref="#CB04478">𭿂</g></rdg></app>
<app from="#beg0943a2001" to="#end0943a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0943a2401" to="#end0943a2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4"><g ref="#CB02274">𭿇</g></lem><rdg wit="#wit.orig"><g ref="#CB04478">𭿂</g></rdg></app>
<app from="#beg0943b0901" to="#end0943b0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0943b1001" to="#end0943b1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0944b1501" to="#end0944b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0945c1201" to="#end0945c1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0946a0501" to="#end0946a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0946a1001" to="#end0946a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0947b1801" to="#end0947b1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0947c0201" to="#end0947c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0947c0301" to="#end0947c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0947c0401" to="#end0947c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0947c2101" to="#end0947c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0949a1801" to="#end0949a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0949b1501" to="#end0949b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0950a1001" to="#end0950a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0950b0501" to="#end0950b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0950b1401" to="#end0950b1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0951b0301" to="#end0951b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0951b1901" to="#end0951b1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0951b2401" to="#end0951b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0951b2402" to="#end0951b2402"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0951c0101" to="#end0951c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0951c0201" to="#end0951c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0951c0202" to="#end0951c0202"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0952a0101" to="#end0952a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0952c1301" to="#end0952c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0953a0901" to="#end0953a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0953b0801" to="#end0953b0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0953b2001" to="#end0953b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0953c1201" to="#end0953c1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0954a1501" to="#end0954a1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0954b0501" to="#end0954b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0954b0801" to="#end0954b0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0955b0501" to="#end0955b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0955b2001" to="#end0955b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0955b2101" to="#end0955b2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0955b2301" to="#end0955b2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0955c1401" to="#end0955c1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0956a0801" to="#end0956a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0956a0901" to="#end0956a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0956a0902" to="#end0956a0902"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0956a1001" to="#end0956a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0956a1002" to="#end0956a1002"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0956b1801" to="#end0956b1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0956b1802" to="#end0956b1802"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0956b1803" to="#end0956b1803"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0956b1901" to="#end0956b1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0956b1902" to="#end0956b1902"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0956c1101" to="#end0956c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0956c1401" to="#end0956c1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0956c1701" to="#end0956c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0957a0801" to="#end0957a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0957a1101" to="#end0957a1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0957c1301" to="#end0957c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0957c2001" to="#end0957c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0958a1101" to="#end0958a1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0958a1102" to="#end0958a1102"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0958a1201" to="#end0958a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0958a1601" to="#end0958a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="cbeta-notes">
<head>CBETA 校注</head>
<p>
<note n="0930002A" resp="#resp3" type="mod" target="#nkr_note_mod_0930002A">知等十一字原本破<g ref="#CB08798">缺</g>故今塡補之</note>
<note n="0930002B" resp="#resp3" type="mod" target="#nkr_note_mod_0930002B">年等十三字原本破<g ref="#CB08798">缺</g>故今塡補之</note>
<note n="0930002C" resp="#resp3" type="mod" target="#nkr_note_mod_0930002C">部等十二字原本破<g ref="#CB08798">缺</g>故今塡補之</note>
<note n="0930002D" resp="#resp3" type="mod" target="#nkr_note_mod_0930002D">分等十四字原本破<g ref="#CB08798">缺</g>故今塡補之</note>
<note n="0930002E" resp="#resp3" type="mod" target="#nkr_note_mod_0930002E">胄等十一字原本破<g ref="#CB08798">缺</g>故今塡補之</note>
<note n="0930002F" resp="#resp3" type="mod" target="#nkr_note_mod_0930002F">部等三字原本破<g ref="#CB08798">缺</g>故今塡補之</note>
<note n="0932003" resp="#resp3" type="mod" target="#nkr_note_mod_0932003">也疑已</note>
<note n="0948014" resp="#resp3" type="mod" target="#nkr_note_mod_0948014">已下釋我聞</note>
<note n="0955001A" resp="#resp3" type="mod" target="#nkr_note_mod_0955001A">摧字更勘</note>
<note n="0955001B" resp="#resp3" type="mod" target="#nkr_note_mod_0955001B">叛字更勘</note>
<note n="0956003" resp="#resp3" type="mod" target="#nkr_note_mod_0956003">已下釋一時</note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="xuzang-notes">
<head>卍續藏 校注</head>
<p>
<note n="0930001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0930001">此書久埋敦煌沙中迨淸朝末發堀之恨失冠頭今姑安首題待後來是正玄贊卷一中第二明經宗旨</note>
<note n="0930002A" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0930002A">知等十一字年等十三字部等十二字分等十四字胄等十一字部等三字原本破<g ref="#CB08798">缺</g>故今塡補之</note>
<note n="0930002B" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0930002B">知等十一字年等十三字部等十二字分等十四字胄等十一字部等三字原本破<g ref="#CB08798">缺</g>故今塡補之</note>
<note n="0930002C" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0930002C">知等十一字年等十三字部等十二字分等十四字胄等十一字部等三字原本破<g ref="#CB08798">缺</g>故今塡補之</note>
<note n="0930003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0930003">衆下疑合成九部其上座部經爾所時</note>
<note n="0930002D" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0930002D">知等十一字年等十三字部等十二字分等十四字胄等十一字部等三字原本破<g ref="#CB08798">缺</g>故今塡補之</note>
<note n="0930002E" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0930002E">知等十一字年等十三字部等十二字分等十四字胄等十一字部等三字原本破<g ref="#CB08798">缺</g>故今塡補之</note>
<note n="0930002F" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0930002F">知等十一字年等十三字部等十二字分等十四字胄等十一字部等三字原本破<g ref="#CB08798">缺</g>故今塡補之</note>
<note n="0930004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0930004">□□疑山兩</note>
<note n="0930005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0930005">□疑執</note>
<note n="0930006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0930006">成上疑脫欲字</note>
<note n="0930007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0930007">見疑亦</note>
<note n="0930008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0930008">乃疑及</note>
<note n="0930009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0930009">亦下疑脫無字</note>
<note n="0930010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0930010">輪上疑脫法字</note>
<note n="0930011" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0930011">□疑故</note>
<note n="0930012" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0930012">聖下疑脫道字</note>
<note n="0930013" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0930013">□疑是</note>
<note n="0930014" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0930014">受字更勘或衍字歟</note>
<note n="0930015" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0930015">此字原本不明或前乎</note>
<note n="0930016" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0930016">可說二字似衍</note>
<note n="0931001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0931001">□疑在</note>
<note n="0931002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0931002">□疑大</note>
<note n="0931003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0931003">在恐立</note>
<note n="0931004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0931004">存疑有</note>
<note n="0931005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0931005">若疑義</note>
<note n="0931006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0931006">定疑空</note>
<note n="0931007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0931007">旣論作先</note>
<note n="0931008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0931008">義作爲</note>
<note n="0931009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0931009">立字原本不明</note>
<note n="0931010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0931010">以當於作</note>
<note n="0931011" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0931011">□疑上</note>
<note n="0931012" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0931012">法恐理</note>
<note n="0931013" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0931013">補入一字</note>
<note n="0931014" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0931014">□疑說</note>
<note n="0931015" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0931015">醫字原本不明恐空歟</note>
<note n="0931016" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0931016">自成疑於自</note>
<note n="0931017" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0931017">實疑寶</note>
<note n="0931018" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0931018">言疑欲</note>
<note n="0931019" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0931019">至字馬字更勘</note>
<note n="0931020" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0931020">等中論疑中論等</note>
<note n="0931021" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0931021">一疑門</note>
<note n="0931022" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0931022">宗上疏有滿字</note>
<note n="0931023" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0931023">麁當作鹿（麁ハ本文ニ麤トツクル。<g ref="#CB18834">󴦒</g>）</note>
<note n="0931024" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0931024">實當作寶</note>
<note n="0932001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0932001">下字宜作等字看</note>
<note n="0932002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0932002">已下第三解經品得名</note>
<note n="0932003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0932003">也疑巳</note>
<note n="0932004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0932004">釋疑譯</note>
<note n="0932005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0932005">手字疑衍</note>
<note n="0932006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0932006">妙下疑脫妙字</note>
<note n="0932007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0932007">生疑聖</note>
<note n="0932008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0932008">彼上疑脫破字</note>
<note n="0932009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0932009">淨下疑脫土字</note>
<note n="0932010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0932010">詮疑筌</note>
<note n="0932011" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0932011">便字原本字体不明</note>
<note n="0932012" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0932012">蓮疑字</note>
<note n="0932013" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0932013">歸疑涌</note>
<note n="0933001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0933001">疋疑段歟</note>
<note n="0933002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0933002">俱或論歟</note>
<note n="0933003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0933003">莊疑孔</note>
<note n="0933004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0933004">道之疑倒</note>
<note n="0933005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0933005">故舛疑倒寫<space quantity="1" unit="chars"/>故下疑脫下字</note>
<note n="0933006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0933006">縱恐及</note>
<note n="0933007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0933007">提下疑脫涅槃二字</note>
<note n="0934001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0934001">證疑詮</note>
<note n="0934002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0934002">者恐十七</note>
<note n="0934003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0934003">水下疑脫泥水二字</note>
<note n="0934004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0934004">修或臨歟原本不明</note>
<note n="0934005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0934005">一字疑衍</note>
<note n="0934006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0934006">之下疑脫爲字</note>
<note n="0934007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0934007">格疑擬</note>
<note n="0935001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0935001">通疑包</note>
<note n="0935002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0935002">分疏作不</note>
<note n="0935003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0935003">見疑皃</note>
<note n="0935004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0935004">深字疑衍</note>
<note n="0935005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0935005">葉或蘂歟</note>
<note n="0935006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0935006">自死或臰字歟</note>
<note n="0935007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0935007">中下疏有坐字</note>
<note n="0936001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0936001">與疑於</note>
<note n="0936002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0936002">經疏作名</note>
<note n="0936003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0936003">來疑第</note>
<note n="0936004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0936004">一<g ref="#CB08099">㕛</g>二字更勘</note>
<note n="0936005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0936005">若下疑脫無字</note>
<note n="0936006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0936006 #note_star_1">法疑諸次同</note>
<note n="0936007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0936007">我疑敬</note>
<note n="0936008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0936008">取疑收</note>
<note n="0936009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0936009">叙疑收</note>
<note n="0936010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0936010">已下第四顯經品廢立</note>
<note n="0936011" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0936011">朝原本不明字休似郵</note>
<note n="0936012" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0936012">分字更勘</note>
<note n="0936013" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0936013">實字更勘</note>
<note n="0936014" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0936014">言當作云</note>
<note n="0936015" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0936015">稟或欒乎</note>
<note n="0937001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0937001">性上疑脫一字</note>
<note n="0937002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0937002">隱疑隨</note>
<note n="0937003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0937003">先疑失</note>
<note n="0937004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0937004">王下疑脫時字</note>
<note n="0937005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0937005">異疑易</note>
<note n="0937006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0937006 #note_star_3">刑疑形下同</note>
<note n="0937007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0937007">云疑卽</note>
<note n="0937008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0937008">旣疏作普</note>
<note n="0937009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0937009">身上疑脫分字</note>
<note n="0937010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0937010">神下疑脫力字</note>
<note n="0937011" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0937011 #note_star_2 #note_star_4">壽疑授下同</note>
<note n="0937012" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0937012">中字疑衍</note>
<note n="0937013" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0937013">音下疑脫品字</note>
<note n="0937014" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0937014">視字更勘</note>
<note n="0937015" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0937015">名疑各</note>
<note n="0938001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0938001">言等數字中疑有錯誤</note>
<note n="0938002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0938002">故疑如</note>
<note n="0938003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0938003">至字更勘</note>
<note n="0938004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0938004">妙音二字疑衍</note>
<note n="0938005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0938005">先字疑衍</note>
<note n="0938006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0938006">爲上疑脫普字</note>
<note n="0938007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0938007">堆字更勘</note>
<note n="0939001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0939001">平疑車</note>
<note n="0939002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0939002">豈字更勘</note>
<note n="0939003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0939003">單上應有一字</note>
<note n="0939004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0939004">也字疑衍</note>
<note n="0939005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0939005">已下第五彰品次第</note>
<note n="0939006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0939006">演疏作渲</note>
<note n="0939007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0939007">品字疑衍</note>
<note n="0939008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0939008">說法疏作勸說</note>
<note n="0939009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0939009">前疑於</note>
<note n="0940001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0940001">已下第六釋經本文</note>
<note n="0940002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0940002">復字疑衍</note>
<note n="0940003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0940003">顯字更勘</note>
<note n="0940004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0940004 #note_star_5">方疑身次同</note>
<note n="0940005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0940005">由字疑衍</note>
<note n="0940006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0940006">數疑諸</note>
<note n="0940007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0940007">眞疑吉</note>
<note n="0940008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0940008">範字原本不明</note>
<note n="0941001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0941001">刑當作形</note>
<note n="0941002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0941002">道字似剩</note>
<note n="0941003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0941003">度下疑脫五正行六度五字</note>
<note n="0941004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0941004">二下疏有位字</note>
<note n="0941005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0941005">喜上應有隨字</note>
<note n="0941006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0941006">乃疑及</note>
<note n="0941007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0941007">先下疑脫因字</note>
<note n="0941008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0941008">已下釋序分</note>
<note n="0941009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0941009">咨疑恣</note>
<note n="0942001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0942001">法寂疑滅</note>
<note n="0942002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0942002">憂下疑脫悔字</note>
<note n="0942003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0942003">脫疑解</note>
<note n="0943001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0943001">實疑寶</note>
<note n="0943002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0943002">者字更勘</note>
<note n="0943003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0943003">由疏作以</note>
<note n="0943004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0943004">補入資字（提下ノ資ノ註ナラン。<g ref="#CB18834">󴦒</g>）</note>
<note n="0943005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0943005">相疑尙</note>
<note n="0943006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0943006">鳥下疑脫獸字</note>
<note n="0943007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0943007">置致音通歟</note>
<note n="0943008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0943008">者疑置</note>
<note n="0944001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0944001">律上疑脫攝字</note>
<note n="0944002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0944002">以疑心</note>
<note n="0944003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0944003">謂字原本不明</note>
<note n="0944004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0944004">也下間空疑應有卽字</note>
<note n="0944005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0944005">機疏作基</note>
<note n="0944006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0944006">乃疑及</note>
<note n="0944007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0944007">言應作三</note>
<note n="0944008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0944008">導師疑正道</note>
<note n="0944009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0944009">人疑入</note>
<note n="0944010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0944010">賢字未詳</note>
<note n="0944011" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0944011 #note_star_6 #note_star_7">家當作嘉下同</note>
<note n="0944012" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0944012">故字務字更勘</note>
<note n="0945001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0945001">人疑之</note>
<note n="0945002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0945002">放疑施</note>
<note n="0945003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0945003">苦事二字疑剩</note>
<note n="0945004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0945004">脫疑奪</note>
<note n="0945005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0945005">賤字疑衍</note>
<note n="0945006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0945006">知疑去</note>
<note n="0945007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0945007">把疑抓</note>
<note n="0945008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0945008">九疏作本</note>
<note n="0945009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0945009">樂作落</note>
<note n="0945010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0945010">故疑起</note>
<note n="0945011" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0945011">云疑三</note>
<note n="0945012" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0945012">□疑等</note>
<note n="0946001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0946001">還疑送</note>
<note n="0946002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0946002">生字疑衍</note>
<note n="0946003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0946003">生字疑衍</note>
<note n="0946004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0946004">細或軸歟</note>
<note n="0946005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0946005">義下應有禮字</note>
<note n="0946006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0946006">染字疑衍</note>
<note n="0946007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0946007">口字更勘</note>
<note n="0947001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0947001">信字疑衍</note>
<note n="0947002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0947002">猫疑猶</note>
<note n="0947003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0947003">汝下疑脫送字</note>
<note n="0947004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0947004">札字疑衍</note>
<note n="0947005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0947005">澍疑鑄</note>
<note n="0947006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0947006">委布次作季希未知孰是</note>
<note n="0947007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0947007">狂疑誑</note>
<note n="0947008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0947008">秦疑奏</note>
<note n="0947009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0947009">難通歎</note>
<note n="0947010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0947010">二疑之</note>
<note n="0947011" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0947011">就下疑脫諸不善根四字</note>
<note n="0947012" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0947012">次釋如是</note>
<note n="0947013" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0947013">如下疑脫疏字</note>
<note n="0948001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0948001">化疑佛</note>
<note n="0948002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0948002">剛疑銀</note>
<note n="0948003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0948003">得字原本不明更勘</note>
<note n="0948004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0948004">又疑與或授</note>
<note n="0948005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0948005">端疏作瑞</note>
<note n="0948006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0948006">武都更勘</note>
<note n="0948007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0948007">馬字原本書體不明</note>
<note n="0948008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0948008">快疑契</note>
<note n="0948009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0948009">事下疑脫如是眞三字</note>
<note n="0948010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0948010">如下疑脫是字</note>
<note n="0948011" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0948011">傳疑依</note>
<note n="0948012" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0948012">發疑故</note>
<note n="0948013" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0948013">是上疑脫曰字</note>
<note n="0948014" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0948014">巳下釋我聞</note>
<note n="0949001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0949001">遠疑造</note>
<note n="0949002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0949002">布上疑脫流字</note>
<note n="0949003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0949003">疏疑詩</note>
<note n="0949004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0949004">二下疑脫我字</note>
<note n="0949005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0949005">酬疑配</note>
<note n="0949006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0949006">火上應有以字</note>
<note n="0949007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0949007">見疑有</note>
<note n="0949008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0949008">本下疑脫無字</note>
<note n="0949009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0949009">故疑無</note>
<note n="0949010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0949010">強下疑脫執字</note>
<note n="0949011" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0949011">生等八字疑生於別我名無依於無</note>
<note n="0949012" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0949012">受疑更</note>
<note n="0950001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0950001">傍人以下一行餘文難解恐有錯簡</note>
<note n="0950002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0950002">卽是二字未詳</note>
<note n="0950003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0950003">求疑乖</note>
<note n="0950004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0950004">俱下疑脫生字</note>
<note n="0950005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0950005">補入如字</note>
<note n="0951001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0951001">味智疑知味</note>
<note n="0951002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0951002">聲疑臰</note>
<note n="0951003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0951003">智疑知</note>
<note n="0951004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0951004">非疑稱</note>
<note n="0951005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0951005">阿難疑沙彌</note>
<note n="0951006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0951006">阿難疑釋迦或沙彌</note>
<note n="0951007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0951007">我疑乘</note>
<note n="0951008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0951008">聞疑辨</note>
<note n="0951009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0951009">諸疑依</note>
<note n="0951010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0951010">聞字疑剩</note>
<note n="0951011" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0951011">言若道疑若言意</note>
<note n="0952001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0952001">根如疑倒</note>
<note n="0952002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0952002">壞疑境</note>
<note n="0952003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0952003">不字疑衍</note>
<note n="0952004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0952004">故有疑倒</note>
<note n="0952005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0952005">於字疑衍</note>
<note n="0952006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0952006">中疑聞</note>
<note n="0952007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0952007">互下疑脫用字（互ハ本文ニ<g ref="#CB28575">㸦</g>トツクル。<g ref="#CB18834">󴦒</g>）</note>
<note n="0952008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0952008">覺疑見</note>
<note n="0952009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0952009">故字未詳或所字誤乎</note>
<note n="0952010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0952010">各疑名</note>
<note n="0952011" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0952011">字疑自</note>
<note n="0952012" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0952012">人仁通用</note>
<note n="0953001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0953001">補入名字</note>
<note n="0953002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0953002 #note_star_8">如當作女下同</note>
<note n="0953003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0953003">自疑向</note>
<note n="0953004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0953004">有字疑剩</note>
<note n="0953005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0953005">補入空字</note>
<note n="0953006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0953006">諸疑妙</note>
<note n="0953007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0953007">是下疑脫原本一行二十四五字</note>
<note n="0953008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0953008">□疑卽</note>
<note n="0953009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0953009">補入觸字</note>
<note n="0953010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0953010">疏無足字</note>
<note n="0953011" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0953011">求出疏作成出世</note>
<note n="0953012" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0953012">主疑云</note>
<note n="0953013" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0953013">古疑故</note>
<note n="0953014" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0953014">無下疑脫性字</note>
<note n="0953015" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0953015">隨下應有墮字</note>
<note n="0953016" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0953016">隨疑阿</note>
<note n="0954001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0954001">具疑首</note>
<note n="0954002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0954002">補入以字</note>
<note n="0954003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0954003">念字更勘</note>
<note n="0954004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0954004 #note_star_9">故疑疏或是剩字下同</note>
<note n="0955001A" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0955001A">摧字叛字更勘</note>
<note n="0955001B" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0955001B">摧字叛字更勘</note>
<note n="0955002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0955002">中疑人</note>
<note n="0955003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0955003">生下疑脫憂惱二字</note>
<note n="0955004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0955004">補入鬘字</note>
<note n="0955005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0955005">補入第字</note>
<note n="0955006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0955006">報疑身</note>
<note n="0955007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0955007">法疑報</note>
<note n="0955008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0955008">身下疑脫卽字</note>
<note n="0955009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0955009">□疑往</note>
<note n="0955010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0955010">者字疑衍</note>
<note n="0956001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0956001">無疑足</note>
<note n="0956002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0956002">□原本腐蝕字體似坐</note>
<note n="0956003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0956003">巳下釋一時</note>
<note n="0956004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0956004">一字疑衍</note>
<note n="0956005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0956005">補入我字</note>
<note n="0956006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0956006">如亦疑倒</note>
<note n="0956007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0956007">漏原本不明或渴乎</note>
<note n="0956008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0956008">□疑欲</note>
<note n="0956009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0956009">從疑張</note>
<note n="0956010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0956010">同下疑脫時字</note>
<note n="0956011" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0956011">□疑爲</note>
<note n="0956012" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0956012">過下疑脫去字</note>
<note n="0956013" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0956013">來疑生</note>
<note n="0956014" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0956014">□疑上</note>
<note n="0956015" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0956015">□□疑唯識</note>
<note n="0956016" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0956016">□□疑等時</note>
<note n="0956017" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0956017">□疑經</note>
<note n="0956018" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0956018">悟論作故</note>
<note n="0956019" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0956019">無下有量字</note>
<note n="0957001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0957001">□疑兒</note>
<note n="0957002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0957002">□□疑我見</note>
<note n="0957003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0957003">□□疑豈非</note>
<note n="0957004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0957004">說上疑有脫字</note>
<note n="0957005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0957005">皆字疑衍</note>
<note n="0957006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0957006">□疑不</note>
<note n="0957007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0957007">□疑妨</note>
<note n="0957008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0957008">補入中字</note>
<note n="0957009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0957009">□□疑卽是</note>
<note n="0957010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0957010">□疑分</note>
<note n="0957011" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0957011">在疑出</note>
<note n="0957012" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0957012">□□疑日沒</note>
<note n="0957013" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0957013">□□□□疑有內外內</note>
<note n="0957014" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0957014">□□□疑老至病</note>
<note n="0957015" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0957015">□□□疑大四相</note>
<note n="0958001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0958001">大疑小</note>
<note n="0958002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0958002">□□□□疑滅一刹那</note>
<note n="0958003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0958003">就疏作然</note>
<note n="0958004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0958004">□等疑有短長唯是</note>
<note n="0958005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0958005">□□□疑有淨穢</note>
<note n="0958006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0958006">□□□疑殊短長</note>
<note n="0958007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0958007">□□□疑於內法</note>
<note n="0958008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0958008">□□疑是於</note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
<note n="0930a1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0930a1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0930b1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0930b1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0930b1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0930b1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0930b2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0930b2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0931a0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0931a0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0931a0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0931a0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0932c0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0932c0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0933c1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0933c1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0935a0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0935a0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0935a1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0935a1101">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0935a1102" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0935a1102">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0935a1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0935a1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0935a1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0935a1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0935b0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0935b0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0935c0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0935c0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0936c0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0936c0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0937b0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0937b0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0937b0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0937b0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0937b0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0937b0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0937b2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0937b2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0937c0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0937c0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0937c1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0937c1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0937c1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0937c1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0937c1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0937c1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0937c1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0937c1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0937c2301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0937c2301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0938a0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0938a0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0938a1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0938a1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0938a1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0938a1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0938b1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0938b1401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0938b1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0938b1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0938c1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0938c1601">刺【CB】，剌【卍續】</note>
<note n="0938c2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0938c2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0939a2301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0939a2301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0939b2301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0939b2301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0940a0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0940a0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0940a1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0940a1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0940a1602" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0940a1602">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0940a1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0940a1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0940a2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0940a2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0940a2201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0940a2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0940b1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0940b1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0940b2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0940b2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0940b2201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0940b2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0940c0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0940c0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0941a0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0941a0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0941a1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0941a1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0941b0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0941b0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0941b0601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0941b0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0941b1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0941b1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0941b1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0941b1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0941b2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0941b2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0941c0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0941c0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0941c1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0941c1501">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0941c1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0941c1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0941c1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0941c1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0942a0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0942a0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0942a0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0942a0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0942a0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0942a0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0942a0601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0942a0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0942b0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0942b0101">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0942b1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0942b1401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0942b1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0942b1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0943a0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0943a0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0943a1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0943a1701"><g ref="#CB02274">𭿇</g>【CB】，<g ref="#CB04478">𭿂</g>【卍續】</note>
<note n="0943a2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0943a2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0943a2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0943a2401"><g ref="#CB02274">𭿇</g>【CB】，<g ref="#CB04478">𭿂</g>【卍續】</note>
<note n="0943b0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0943b0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0943b1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0943b1001">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0944b1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0944b1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0945c1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0945c1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0946a0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0946a0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0946a1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0946a1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0947b1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0947b1801">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0947c0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0947c0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0947c0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0947c0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0947c0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0947c0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0947c2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0947c2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0949a1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0949a1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0949b1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0949b1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0950a1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0950a1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0950b0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0950b0501">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0950b1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0950b1401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0951b0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0951b0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0951b1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0951b1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0951b2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0951b2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0951b2402" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0951b2402">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0951c0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0951c0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0951c0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0951c0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0951c0202" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0951c0202">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0952a0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0952a0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0952c1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0952c1301">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0953a0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0953a0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0953b0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0953b0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0953b2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0953b2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0953c1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0953c1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0954a1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0954a1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0954b0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0954b0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0954b0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0954b0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0955b0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0955b0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0955b2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0955b2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0955b2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0955b2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0955b2301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0955b2301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0955c1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0955c1401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0956a0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0956a0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0956a0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0956a0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0956a0902" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0956a0902">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0956a1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0956a1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0956a1002" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0956a1002">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0956b1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0956b1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0956b1802" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0956b1802">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0956b1803" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0956b1803">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0956b1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0956b1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0956b1902" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0956b1902">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0956c1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0956c1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0956c1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0956c1401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0956c1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0956c1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0957a0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0957a0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0957a1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0957a1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0957c1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0957c1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0957c2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0957c2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0958a1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0958a1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0958a1102" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0958a1102">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0958a1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0958a1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0958a1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0958a1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>