<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="X35n0647">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 647 觀音經普門品膚說</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經數位版, No. 647 觀音經普門品膚說</title>
			<author>淸 靈耀說</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>1卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">35</idno>.<idno type="no">647</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2024-02-25 09:56:44 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">觀音經普門品膚說</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">CBETA 人工輸入，CBETA 掃瞄辨識</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>原書標點</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【卍續】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		<charDecl>
<char xml:id="CB07055">
				<charName>CBETA CHARACTER CB07055</charName>
				<mapping cb:dec="990095" type="PUA">U+F1B8F</mapping>
			<mapping type="unicode">U+24A0F</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>瑣</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[瑙-囟+貝]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB08504">
				<charName>CBETA CHARACTER CB08504</charName>
				<mapping cb:dec="991544" type="PUA">U+F2138</mapping>
			<mapping type="unicode">U+269A8</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>燄</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[舀*炎]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15072">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15072</charName>
				<mapping cb:dec="998112" type="PUA">U+F3AE0</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+39DE</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>拔</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[托-七+友]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15131">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15131</charName>
				<mapping cb:dec="998171" type="PUA">U+F3B1B</mapping>
			<charProp><localName>normalized form</localName><value>邦</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[邱-丘+(看-目)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15179">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15179</charName>
				<mapping cb:dec="998219" type="PUA">U+F3B4B</mapping>
			<charProp><localName>normalized form</localName><value>雀</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[少/隹]</value></charProp></char>
</charDecl>
	</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-05-20">
			<name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication
		</change>
		<change when="2006-09-29T11:40:42">
			Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<milestone unit="juan" n="1"/>
<pb ed="X" xml:id="X35.0647.0166c" n="0166c"/>
<lb ed="X" n="0166c01"/>
<lb ed="X" n="0166c02"/>
<lb ed="X" n="0166c03"/>
<lb ed="X" n="0166c04"/>
<lb ed="X" n="0166c05"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 647-A 普門膚說叙</cb:mulu><head>No. 647-A
<lb ed="X" n="0166c06"/><lb ed="R055" n="0293a01"/> 普門膚說叙</head>
<lb ed="X" n="0166c07"/>
<lb ed="X" n="0166c08"/><lb ed="R055" n="0293a02"/><p xml:id="pX35p0166c0801">此經大師著有玄文。法智復詳二記。開深進始。事理
<lb ed="X" n="0166c09"/><lb ed="R055" n="0293a03"/>圓暢。誠爲極廣大精微之典。後生何敢贅辭。惟是式
<lb ed="X" n="0166c10"/><lb ed="R055" n="0293a04"/>師分解別偈。科巽自然。義如冗<g ref="#CB07055">𤨏</g>。童蒙求我難遵指
<lb ed="X" n="0166c11"/><lb ed="R055" n="0293a05"/>授。累因講次潤以淺言。在祖師固視之。如皮毛碔砆。
<lb ed="X" n="0166c12"/><lb ed="R055" n="0293a06"/>而弁髦之矣。學人錄存。目爲膚說。葢以皮膚雖淺亦
<lb ed="X" n="0166c13"/><lb ed="R055" n="0293a07"/>人身之所不棄者也。則是說也度幾輕塵細霧。聊佐
<lb ed="X" n="0166c14"/><lb ed="R055" n="0293a08"/>高深。敢言別見一斑。居爲新說哉。知我罪我。所不辭
<lb ed="X" n="0166c15"/><lb ed="R055" n="0293a09"/>也。</p><p xml:id="pX35p0166c1502" cb:place="inline">戊午陽月嘉禾智覺敎寺比丘靈耀序</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0166c16"/>
<lb ed="X" n="0166c17"/>
<lb ed="X" n="0166c18"/>
<lb ed="X" n="0166c19"/>
<lb ed="X" n="0166c20"/>
<lb ed="X" n="0166c21"/>
<lb ed="X" n="0166c22"/>
<lb ed="X" n="0166c23"/>
<lb ed="X" n="0166c24"/>
<pb ed="X" xml:id="X35.0647.0167a" n="0167a"/>
<lb ed="X" n="0167a01"/><lb ed="R055" n="0294a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">普門膚說科</cb:mulu><head>No. 647-B
<lb ed="X" n="0167a02"/><lb ed="R055" n="0294a01"/> 普門膚說科分二</head>
<lb ed="X" n="0167a03"/><lb ed="R055" n="0294a01"/>
<lb ed="X" n="0167a04"/><lb ed="R055" n="0294a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX35p0167a0401">一正說<note place="inline">二</note>
<lb ed="X" n="0167a05"/><lb ed="R055" n="0294a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX35p0167a0501">一長行<note place="inline">二</note>
<lb ed="X" n="0167a06"/><lb ed="R055" n="0294a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX35p0167a0601">一觀音拔苦<note place="inline">二</note>
<lb ed="X" n="0167a07"/><lb ed="R055" n="0294a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX35p0167a0701">一問<note place="inline">爾時</note></item>
<lb ed="X" n="0167a08"/><lb ed="R055" n="0294a01"/><item xml:id="itemX35p0167a0801">二答<note place="inline">二</note>
<lb ed="X" n="0167a09"/><lb ed="R055" n="0294a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX35p0167a0901">一正出拔苦</item>
<lb ed="X" n="0167a10"/><lb ed="R055" n="0294a01"/><item xml:id="itemX35p0167a1001">二結勸持名</item></list></item></list></item>
<lb ed="X" n="0167a11"/><lb ed="R055" n="0294a01"/><item xml:id="itemX35p0167a1101"><anchor xml:id="nkr_note_add_0167a1101" n="0167a1101"/><anchor xml:id="beg0167a1101" n="0167a1101"/>二<anchor xml:id="end0167a1101"/>普門與樂<note place="inline">二</note>
<lb ed="X" n="0167a12"/><lb ed="R055" n="0294a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX35p0167a1201">一問<note place="inline">無</note></item>
<lb ed="X" n="0167a13"/><lb ed="R055" n="0294a01"/><item xml:id="itemX35p0167a1301">二答<note place="inline">二</note>
<lb ed="X" n="0167a14"/><lb ed="R055" n="0294a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX35p0167a1401">一正出與樂<note place="inline">佛吿</note></item>
<lb ed="X" n="0167a15"/><lb ed="R055" n="0294a01"/><item xml:id="itemX35p0167a1501">二結勸供養<note place="inline">是</note></item></list></item></list></item></list></item>
<lb ed="X" n="0167a16"/><lb ed="R055" n="0294a01"/><item xml:id="itemX35p0167a1601">二別偈<note place="inline">三</note>
<lb ed="X" n="0167a17"/><lb ed="R055" n="0294a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX35p0167a1701">一重頌經文<note place="inline">二</note>
<lb ed="X" n="0167a18"/><lb ed="R055" n="0294a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX35p0167a1801">一問<note place="inline">爾</note></item>
<lb ed="X" n="0167a19"/><lb ed="R055" n="0294a01"/><item xml:id="itemX35p0167a1901">二答<note place="inline">二</note>
<lb ed="X" n="0167a20"/><lb ed="R055" n="0294a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX35p0167a2001">一雙標<note place="inline">二</note>
<lb ed="X" n="0167a21"/><lb ed="R055" n="0294a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX35p0167a2101">一正標與拔<note place="inline">二</note>
<lb ed="X" n="0167a22"/><lb ed="R055" n="0294a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX35p0167a2201">一觀音拔苦<note place="inline">具</note></item>
<lb ed="X" n="0167a23"/><lb ed="R055" n="0294a01"/><item xml:id="itemX35p0167a2301">二普門與樂<note place="inline">善應</note></item></list></item>
<lb ed="X" n="0167a24"/><lb ed="R055" n="0294a01"/><item xml:id="itemX35p0167a2401">二長頌行願<note place="inline">弘誓</note></item></list></item>
<lb ed="X" n="0167a25"/><lb ed="R055" n="0294a01"/><item xml:id="itemX35p0167a2501">二雙釋<note place="inline">二</note>
<lb ed="X" n="0167a26"/><lb ed="R055" n="0294a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX35p0167a2601">一釋觀音拔苦<note place="inline">三</note>
<lb ed="X" n="0167a27"/><lb ed="R055" n="0294a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX35p0167a2701">一總頌三業滅苦<note place="inline">我爲</note></item>
<lb ed="X" n="0167a28"/><lb ed="R055" n="0294a01"/><item xml:id="itemX35p0167a2801">二廣頌稱名救難<note place="inline">十二</note></item>
<lb ed="X" n="0167a29"/><lb ed="R055" n="0294a01"/><item xml:id="itemX35p0167a2901">三總結救苦無量<note place="inline">衆生</note></item></list></item>
<lb ed="X" n="0167a30"/><lb ed="R055" n="0294a01"/><item xml:id="itemX35p0167a3001">二釋普門與樂<note place="inline">十方</note></item></list></item></list></item></list></item>
<lb ed="X" n="0167a31"/><lb ed="R055" n="0294a01"/><item xml:id="itemX35p0167a3101">二別釋觀音<note place="inline">二</note>
<lb ed="X" n="0167a32"/><lb ed="R055" n="0294a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX35p0167a3201">一約<g ref="#CB15072">㧞</g>苦釋觀<note place="inline">三</note>
<lb ed="X" n="0167a33"/><lb ed="R055" n="0294a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX35p0167a3301">一牒所拔苦<note place="inline">種種</note></item>
<lb ed="X" n="0167a34"/><lb ed="R055" n="0294a01"/><item xml:id="itemX35p0167a3401">二釋能<g ref="#CB15072">㧞</g>觀<note place="inline">二</note>
<lb ed="X" n="0167a35"/><lb ed="R055" n="0294a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX35p0167a3501">一正釋<note place="inline">眞</note></item>
<lb ed="X" n="0167a36"/><lb ed="R055" n="0294a01"/><item xml:id="itemX35p0167a3601">二勸仰<note place="inline">常</note></item></list></item>
<lb ed="X" n="0167a37"/><lb ed="R055" n="0294a01"/><item xml:id="itemX35p0167a3701">三結成智用<note place="inline">無垢</note></item></list></item>
<lb ed="X" n="0167a38"/><lb ed="R055" n="0294a01"/><item xml:id="itemX35p0167a3801">二約與樂釋音<note place="inline">二</note>
<lb ed="X" n="0167a39"/><lb ed="R055" n="0294a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX35p0167a3901">一先示二輪爲音本<note place="inline">悲體</note></item>
<lb ed="X" n="0167a40"/><lb ed="R055" n="0294a01"/><item xml:id="itemX35p0167a4001">二正出三音皆與樂<note place="inline">二</note>
<lb ed="X" n="0167a41"/><lb ed="R055" n="0294a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX35p0167a4101">一念音與樂<note place="inline">諍訟</note></item>
<lb ed="X" n="0167a42"/><lb ed="R055" n="0294a01"/><item xml:id="itemX35p0167a4201">二正出三音<note place="inline">妙音</note></item></list></item></list></item></list></item>
<lb ed="X" n="0167a43"/><lb ed="R055" n="0294a01"/><item xml:id="itemX35p0167a4301">三重結持供<note place="inline">二</note>
<lb ed="X" n="0167a44"/><lb ed="R055" n="0294a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX35p0167a4401">一重結持名<note place="inline">是</note></item>
<lb ed="X" n="0167a45"/><lb ed="R055" n="0294a01"/><item xml:id="itemX35p0167a4501">二重結禮供<note place="inline">具一</note></item></list></item></list></item></list></item>
<lb ed="X" n="0167a46"/><lb ed="R055" n="0294a01"/><item xml:id="itemX35p0167a4601">二結益<note place="inline">爾</note></item></list>
<lb ed="X" n="0167a47"/><lb ed="R055" n="0294a01"/>
<lb ed="X" n="0167a48"/><lb ed="R055" n="0294a01"/><p xml:id="pX35p0167a4801">普門科竟</p>
<lb ed="X" n="0167a49"/><lb ed="R055" n="0294a01"/><p xml:id="pX35p0167a4901">耀僧定</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X35.0647.0168a" n="0168a"/>
<lb ed="X" n="0168a01"/>
<lb ed="X" n="0168a02"/><cb:docNumber>No. 647</cb:docNumber>
<lb ed="X" n="0168a03"/><lb ed="R055" n="0295a01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>觀世音菩薩普門品膚說</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0168a04"/>
<lb ed="X" n="0168a05"/><lb ed="R055" n="0295a02"/><byline cb:type="author">天台後學　靈耀　說</byline>
<lb ed="X" n="0168a06"/><lb ed="R055" n="0295a03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">說題</cb:mulu><head>說題</head>
<lb ed="X" n="0168a07"/><lb ed="R055" n="0295a04"/><p xml:id="pX35p0168a0701">此品乃流通本尊獨妙之人法。故與正宗旨趣略同。
<lb ed="X" n="0168a08"/><lb ed="R055" n="0295a05"/>夫世尊欲普暢妙法於世間。先普觀世間根機可否。
<lb ed="X" n="0168a09"/><lb ed="R055" n="0295a06"/>然後施以妙音。如華嚴略擬。鹿苑密露。方等對說。般
<lb ed="X" n="0168a10"/><lb ed="R055" n="0295a07"/>若帶明。旣至靈山。可以普開十世界人同歸獨妙矣。
<lb ed="X" n="0168a11"/><lb ed="R055" n="0295a08"/>又觀世間機宜有上中下別。佛則復以法譬因緣之
<lb ed="X" n="0168a12"/><lb ed="R055" n="0295a09"/>音。大開方便之門。則知如來欲開獨妙。事不率爾。委
<lb ed="X" n="0168a13"/><lb ed="R055" n="0295a10"/>觀世機。方伸開導。今流通獨妙大士。正能仰體聖儀。
<lb ed="X" n="0168a14"/><lb ed="R055" n="0295a11"/>先觀世機方逗法音。如下別偈釋音中。以三種音流
<lb ed="X" n="0168a15"/><lb ed="R055" n="0295a12"/>通三周妙法。故名觀世音也。</p><p xml:id="pX35p0168a1512" cb:place="inline">觀。是大士本有大光明
<lb ed="X" n="0168a16"/><lb ed="R055" n="0295a13"/>藏。般若圓照。意密鑒機也。世。是身密普現。如華嚴十
<lb ed="X" n="0168a17"/><lb ed="R055" n="0295a14"/>身相好。論依正兩種十身。則有國土身。世界身。如今
<lb ed="X" n="0168a18"/><lb ed="R055" n="0295a15"/>經應以佛世界身得度者卽現佛世界身。應以九世
<lb ed="X" n="0168a19"/><lb ed="R055" n="0295a16"/>界身得度者卽現九世界身。總是大士以法界無礙
<lb ed="X" n="0168a20"/><lb ed="R055" n="0295a17"/>身雲。入不思議無記化化禪。法身普現群生前也。音。
<lb ed="X" n="0168a21"/><lb ed="R055" n="0295a18"/>是大士四無礙辯才。普爲衆生說。法能令聞法音者
<lb ed="X" n="0168a22"/><lb ed="R055" n="0295b01"/>皆得解脫。所謂文門卽解脫。口密說法也。此三德三
<lb ed="X" n="0168a23"/><lb ed="R055" n="0295b02"/>密乃大士久修久證之中道應本。雖由三觀修克。若
<lb ed="X" n="0168a24"/><lb ed="R055" n="0295b03"/>作一句呼之。可指圓中應本。旣得中道應本。便可於
<pb ed="X" xml:id="X35.0647.0168b" n="0168b"/>
<lb ed="X" n="0168b01"/><lb ed="R055" n="0295b04"/>俗諦門頭。妙假施設遍化衆生。而化衆生處。不出慈
<lb ed="X" n="0168b02"/><lb ed="R055" n="0295b05"/>悲與拔。若觀字作一句。世音二字作一句。此卽大士
<lb ed="X" n="0168b03"/><lb ed="R055" n="0295b06"/>寂而常照。普鑑象馬牛羊鐘鈴鑼皷男子女人二乘
<lb ed="X" n="0168b04"/><lb ed="R055" n="0295b07"/>菩薩十世界感叩音聲而皆令解脫。此卽大士於散
<lb ed="X" n="0168b05"/><lb ed="R055" n="0295b08"/>提嵐界寶藏佛所發願。凡世間衆生呼我名字不得
<lb ed="X" n="0168b06"/><lb ed="R055" n="0295b09"/>脫苦者。我誓不成正覺。大悲經中皆應志心稱念我
<lb ed="X" n="0168b07"/><lb ed="R055" n="0295b10"/>之名字。今經卽時觀其音聲皆得解脫。楞嚴下與法
<lb ed="X" n="0168b08"/><lb ed="R055" n="0295b11"/>界衆生同一悲仰。拔苦悲觀也。若觀世二字作一句
<lb ed="X" n="0168b09"/><lb ed="R055" n="0295b12"/>讀。音字作一句讀。則是大士遍觀十世間機宜差別。
<lb ed="X" n="0168b10"/><lb ed="R055" n="0295b13"/>然後隨機逗法。此如今經應現何世間身得度者。卽
<lb ed="X" n="0168b11"/><lb ed="R055" n="0295b14"/>現何世間身而爲說法令得解脫。乃先以意密鑒機。
<lb ed="X" n="0168b12"/><lb ed="R055" n="0295b15"/>後以口輪說法。楞嚴云上與十方諸佛同一慈力。與
<lb ed="X" n="0168b13"/><lb ed="R055" n="0295b16"/>樂慈觀也。要之假觀度生。俗諦設化。總不外乎慈悲
<lb ed="X" n="0168b14"/><lb ed="R055" n="0295b17"/>與拔耳。然世有但稱觀音菩薩。觀音大士。而略去中
<lb ed="X" n="0168b15"/><lb ed="R055" n="0295b18"/>間一世字者。亦足盡大士之德也。葢此觀字卽大士
<lb ed="X" n="0168b16"/><lb ed="R055" n="0296a01"/>初修一心三觀。而音之一字卽三諦一境。所謂常境
<lb ed="X" n="0168b17"/><lb ed="R055" n="0296a02"/>無相。常智無緣。名字解此。觀行修此。乃至始本一合。
<lb ed="X" n="0168b18"/><lb ed="R055" n="0296a03"/>始本雙忘。則三諦三觀三非三。擧一卽三三卽一。諦
<lb ed="X" n="0168b19"/><lb ed="R055" n="0296a04"/>觀名別體復同。是故能所二非二。如楞嚴中初於古
<lb ed="X" n="0168b20"/><lb ed="R055" n="0296a05"/>觀音如來時稟受從聞思修入三摩提。初於聞中入
<lb ed="X" n="0168b21"/><lb ed="R055" n="0296a06"/>流忘所。所入旣寂。動靜二相了然不生。如是盡聞聞
<lb ed="X" n="0168b22"/><lb ed="R055" n="0296a07"/>所聞盡。覺所覺空。空覺極圓。生滅滅<anchor xml:id="nkr_note_add_0168b2201" n="0168b2201"/><anchor xml:id="beg0168b2201" n="0168b2201"/>已<anchor xml:id="end0168b2201"/>。寂滅現前。忽
<lb ed="X" n="0168b23"/><lb ed="R055" n="0296a08"/>然超越世出世間。乃以所聞之音爲境。用圓觀觀之。
<lb ed="X" n="0168b24"/><lb ed="R055" n="0296a09"/>直破十界五住之眞空蕩相觀也。問。空觀只破四住
<pb ed="X" xml:id="X35.0647.0168c" n="0168c"/>
<lb ed="X" n="0168c01"/><lb ed="R055" n="0296a10"/>六凡。今云寂滅現前。則遮則法爾空中矣。何得但言
<lb ed="X" n="0168c02"/><lb ed="R055" n="0296a11"/>空觀蕩相耶。答。別家次第三觀。藏通入道空觀。則但
<lb ed="X" n="0168c03"/><lb ed="R055" n="0296a12"/>破四住六凡。今大士所修。乃圓妙諦觀。空則十界俱
<lb ed="X" n="0168c04"/><lb ed="R055" n="0296a13"/>空。立則十界俱立。卽如三諦。亦云眞諦者泯一切法。
<lb ed="X" n="0168c05"/><lb ed="R055" n="0296a14"/>豈但偏眞小空而<anchor xml:id="nkr_note_add_0168c0501" n="0168c0501"/><anchor xml:id="beg0168c0501" n="0168c0501"/>已<anchor xml:id="end0168c0501"/>哉。故此圓空當前。不但破四住。
<lb ed="X" n="0168c06"/><lb ed="R055" n="0296a15"/>亦破無明。不但破六凡。亦破十界。方得謂之忽然超
<lb ed="X" n="0168c07"/><lb ed="R055" n="0296a16"/>越世出世間也。秪如初釋觀世音三字。卽中實應本。
<lb ed="X" n="0168c08"/><lb ed="R055" n="0296a17"/>亦豈次第但中乎哉。良由大士具此圓妙盛德。故加
<lb ed="X" n="0168c09"/><lb ed="R055" n="0296a18"/>以觀世音三字美名也。成如是妙觀之人。出如是圓
<lb ed="X" n="0168c10"/><lb ed="R055" n="0296b01"/>妙之音。故能流通如來妙法。豈他人所能比擬耶。</p><p xml:id="pX35p0168c1020" cb:place="inline">○
<lb ed="X" n="0168c11"/><lb ed="R055" n="0296b02"/>菩薩者。大士旣具圓德則與佛孱齊。況過去<anchor xml:id="nkr_note_add_0168c1101" n="0168c1101"/><anchor xml:id="beg0168c1101" n="0168c1101"/>已<anchor xml:id="end0168c1101"/>爲正
<lb ed="X" n="0168c12"/><lb ed="R055" n="0296b03"/>法明如來。不應仍就菩薩之位。菩薩乃師弟中之弟
<lb ed="X" n="0168c13"/><lb ed="R055" n="0296b04"/>位。如君臣中之臣位。父子中之子位也。此有二意。一
<lb ed="X" n="0168c14"/><lb ed="R055" n="0296b05"/>是大士之撝謙。葢本師亦名觀世音。秪因箕裘克紹
<lb ed="X" n="0168c15"/><lb ed="R055" n="0296b06"/>盂圓水圓。故亦名觀世音。然如父在子不敢稱老。故
<lb ed="X" n="0168c16"/><lb ed="R055" n="0296b07"/>謙居子位。又復現在安養世界作寶池內紹。宜居子
<lb ed="X" n="0168c17"/><lb ed="R055" n="0296b08"/>位。今來娑婆。雖云是客。旣來輔化。同列弟子。不寧若
<lb ed="X" n="0168c18"/><lb ed="R055" n="0296b09"/>是。楞嚴云。願於十方諸佛位下作法王子。則是大士
<lb ed="X" n="0168c19"/><lb ed="R055" n="0296b10"/>素心謙退。坎德自居。不同世人之貢高憍慢矣。二是
<lb ed="X" n="0168c20"/><lb ed="R055" n="0296b11"/>大士之慈悲。葢居佛位則尊而高。難於與拔。如天子
<lb ed="X" n="0168c21"/><lb ed="R055" n="0296b12"/>深居九重之內。雖有洪恩大赦。欲遍及蒼生。其如君
<lb ed="X" n="0168c22"/><lb ed="R055" n="0296b13"/>赦則官不赦。官赦則吏不赦。若有帑賜。士大夫之所
<lb ed="X" n="0168c23"/><lb ed="R055" n="0296b14"/>匿。廝養士之所竊。下民不能親炙上德矣。故古之大
<lb ed="X" n="0168c24"/><lb ed="R055" n="0296b15"/>人有抱恨不曾身爲縣令者。大士身旣佛<anchor xml:id="nkr_note_add_0168c2401" n="0168c2401"/><anchor xml:id="beg0168c2401" n="0168c2401"/>已<anchor xml:id="end0168c2401"/>。然似薄
<pb ed="X" xml:id="X35.0647.0169a" n="0169a"/>
<lb ed="X" n="0169a01"/><lb ed="R055" n="0296b16"/>天子而不爲。甘居菩薩之位。以遍拔衆生之苦。遍與
<lb ed="X" n="0169a02"/><lb ed="R055" n="0296b17"/>衆生之樂。如楞嚴大悲。今經所云。是能實能權。能上
<lb ed="X" n="0169a03"/><lb ed="R055" n="0296b18"/>能下。能進能退。能詘能信。如君子不器。左右具宜。又
<lb ed="X" n="0169a04"/><lb ed="R055" n="0297a01"/>與釋迦同其大權自在。無施不可之妙能。不同亢龍
<lb ed="X" n="0169a05"/><lb ed="R055" n="0297a02"/>無首。能上不能下。能進不能退之拘拘小聖作爲也。</p>
<lb ed="X" n="0169a06"/><lb ed="R055" n="0297a03"/><p xml:id="pX35p0169a0601">○普門品。諸菩薩自行化他。皆各住一法門。如文殊
<lb ed="X" n="0169a07"/><lb ed="R055" n="0297a04"/>以智爲門。普賢以行爲門等。今大士之門名普者。正
<lb ed="X" n="0169a08"/><lb ed="R055" n="0297a05"/>與敎主妙法宛同。葢敎主所證所施之法門難解難
<lb ed="X" n="0169a09"/><lb ed="R055" n="0297a06"/>入稱之爲妙者。以其非頓非漸非祕密不定非藏通
<lb ed="X" n="0169a10"/><lb ed="R055" n="0297a07"/>別圓。非阿含四門俱入<name role="" type="person">淸涼池</name>。非三人同以無言說
<lb ed="X" n="0169a11"/><lb ed="R055" n="0297a08"/>道體色入空之朱<g ref="#CB15179">雀</g>門中不妨庶民出入。非華嚴歷
<lb ed="X" n="0169a12"/><lb ed="R055" n="0297a09"/>別之五十三知識門。非四十二字門。非八萬四千陀
<lb ed="X" n="0169a13"/><lb ed="R055" n="0297a10"/>羅尼三昧波羅蜜法門。而衆生感叩。則如來不妨施
<lb ed="X" n="0169a14"/><lb ed="R055" n="0297a11"/>頓施漸施祕密不定施藏通別圓。乃至施八萬四千
<lb ed="X" n="0169a15"/><lb ed="R055" n="0297a12"/>陀羅尼三昧波羅蜜法門。又不妨卽頓卽漸卽祕密
<lb ed="X" n="0169a16"/><lb ed="R055" n="0297a13"/>不定卽藏通別圓。乃至卽八萬四千波羅蜜法門。故
<lb ed="X" n="0169a17"/><lb ed="R055" n="0297a14"/>稱之曰妙。大士所修所施之法與拔苦樂。而稱之曰
<lb ed="X" n="0169a18"/><lb ed="R055" n="0297a15"/>普者。亦以此門非大非小非方非圓非頓漸祕密不
<lb ed="X" n="0169a19"/><lb ed="R055" n="0297a16"/>定乃至非八萬四千陀羅尼三昧波羅蜜門。而能隨
<lb ed="X" n="0169a20"/><lb ed="R055" n="0297a17"/>機感叩。不妨開大小方圓頓漸祕密不定藏通別圓。
<lb ed="X" n="0169a21"/><lb ed="R055" n="0297a18"/>乃至八萬四千三昧陀羅尼之法門。以遍拔法界之
<lb ed="X" n="0169a22"/><lb ed="R055" n="0297b01"/>苦。遍與法界之樂。遍應衆生之求。當知若住定一法
<lb ed="X" n="0169a23"/><lb ed="R055" n="0297b02"/>一門。卽不能遍逗普應。雖不住著一門。又非無本可
<lb ed="X" n="0169a24"/><lb ed="R055" n="0297b03"/>據者。故不妨卽大小方圓頓漸祕密不定卽藏通別
<pb ed="X" xml:id="X35.0647.0169b" n="0169b"/>
<lb ed="X" n="0169b01"/><lb ed="R055" n="0297b04"/>圓。卽四門俱入。卽朱<g ref="#CB15179">雀</g>門不礙庶民出入。乃至卽八
<lb ed="X" n="0169b02"/><lb ed="R055" n="0297b05"/>萬四千陀羅尼正受波羅蜜法門。故稱之曰普。釋尊
<lb ed="X" n="0169b03"/><lb ed="R055" n="0297b06"/>於三千性相法上以圓三觀了之。皆是實相。故能卷
<lb ed="X" n="0169b04"/><lb ed="R055" n="0297b07"/>舒自在。而大士亦於無量法門上以圓三觀了之皆
<lb ed="X" n="0169b05"/><lb ed="R055" n="0297b08"/>是實相。故能與拔無方。故知法卽門。門卽法。普卽妙。
<lb ed="X" n="0169b06"/><lb ed="R055" n="0297b09"/>妙卽普。無二無別。如此之妙法。非普門不能流通。如
<lb ed="X" n="0169b07"/><lb ed="R055" n="0297b10"/>此之普門。方能流通如是之妙法。則不同諸菩薩之
<lb ed="X" n="0169b08"/><lb ed="R055" n="0297b11"/>各住一門。而未必普遍者矣。故云流通獨妙之人法。
<lb ed="X" n="0169b09"/><lb ed="R055" n="0297b12"/>乃與正宗旨趣略同也。若論十雙五隻。具如玄記。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0169b10"/><lb ed="R055" n="0297b13"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">說文</cb:mulu><head>說文</head>
<lb ed="X" n="0169b11"/><lb ed="R055" n="0297b14"/><p xml:id="pX35p0169b1101">正說中長行之文。大師約三釋消經。科段定義。奚翅
<lb ed="X" n="0169b12"/><lb ed="R055" n="0297b15"/>呂氏春秋。千金不易一字。今依祖師大段作兩章。前
<lb ed="X" n="0169b13"/><lb ed="R055" n="0297b16"/>是觀世音救苦。後是普門與樂。前拔苦竟。結勸持名。
<lb ed="X" n="0169b14"/><lb ed="R055" n="0297b17"/>後普現竟。結勸供養。雖前後各有與拔三業。今且約
<lb ed="X" n="0169b15"/><lb ed="R055" n="0297b18"/>義大分。如下重頌中亦只與拔兩章。卽孤起頌中釋
<lb ed="X" n="0169b16"/><lb ed="R055" n="0298a01"/>觀音二字。亦約拔苦釋觀。與樂釋音。至別偈<anchor xml:id="nkr_note_add_0169b1601" n="0169b1601"/><anchor xml:id="beg0169b1601" n="0169b1601"/>已<anchor xml:id="end0169b1601"/>完。方
<lb ed="X" n="0169b17"/><lb ed="R055" n="0298a02"/>總頌勸持勸供二義。葢與拔足以盡大士之慈悲。不
<lb ed="X" n="0169b18"/><lb ed="R055" n="0298a03"/>必更有別說也。甞推大士離安養來娑婆。元欲接引
<lb ed="X" n="0169b19"/><lb ed="R055" n="0298a04"/>堪忍衆生俱生安養。現無量身而爲說法。與出世之
<lb ed="X" n="0169b20"/><lb ed="R055" n="0298a05"/>樂。是其本懷。其如五濁罪重苦多。先宜拔苦。所謂病
<lb ed="X" n="0169b21"/><lb ed="R055" n="0298a06"/>急必先治其表也。況此<g ref="#CB15131">邦</g>下劣。名爲堪忍。苟非大難
<lb ed="X" n="0169b22"/><lb ed="R055" n="0298a07"/>大苦。只躭麤獘五欲。以之爲樂。不能回心向道。必至
<lb ed="X" n="0169b23"/><lb ed="R055" n="0298a08"/>水火刀賊。大難臨頭。無可如何。方思求救大士。若大
<lb ed="X" n="0169b24"/><lb ed="R055" n="0298a09"/>士因其平日怠惰。至苦方求。而不爲救拔。則此頑冥
<pb ed="X" xml:id="X35.0647.0169c" n="0169c"/>
<lb ed="X" n="0169c01"/><lb ed="R055" n="0298a10"/>衆生。永無發心脫苦之期。又非大士度苦普門。故大
<lb ed="X" n="0169c02"/><lb ed="R055" n="0298a11"/>士因其急難一稱。則爲大士悲心所緣。卽令脫苦。如
<lb ed="X" n="0169c03"/><lb ed="R055" n="0298a12"/>水在盆中。月在天上。而感應道交。成機感因緣。由此
<lb ed="X" n="0169c04"/><lb ed="R055" n="0298a13"/>一脫苦後。便能志心皈向。緩予法樂矣。則大士豈不
<lb ed="X" n="0169c05"/><lb ed="R055" n="0298a14"/>欲卽與天下蒼生之樂哉。勢未可也。卽此拔苦之中。
<lb ed="X" n="0169c06"/><lb ed="R055" n="0298a15"/>亦必先其急者。如入水入火。乃報障<anchor xml:id="nkr_note_add_0169c0601" n="0169c0601"/><anchor xml:id="beg0169c0601" n="0169c0601"/>已<anchor xml:id="end0169c0601"/>臨。在劫在數。
<lb ed="X" n="0169c07"/><lb ed="R055" n="0298a16"/>命在須臾。必無免理。而卒呼大士。如童子無知。<anchor xml:id="nkr_note_add_0169c0701" n="0169c0701"/><anchor xml:id="beg0169c0701" n="0169c0701"/>已<anchor xml:id="end0169c0701"/>墮
<lb ed="X" n="0169c08"/><lb ed="R055" n="0298a17"/>水火。心中旣無相識之人。亦無脫苦之法。只得號呼
<lb ed="X" n="0169c09"/><lb ed="R055" n="0298a18"/>父母。父母卽行匍匐救之。略不後時矣。故拔七難在
<lb ed="X" n="0169c10"/><lb ed="R055" n="0298b01"/>前。至於內心三毒。雖足害身招報。當受現苦後苦。事
<lb ed="X" n="0169c11"/><lb ed="R055" n="0298b02"/>如稍緩。故亦次之。無男無女。雖曰惡報。猶身外事也。
<lb ed="X" n="0169c12"/><lb ed="R055" n="0298b03"/>特居拔苦之後。再推大士來我娑婆。意欲化我衆生
<lb ed="X" n="0169c13"/><lb ed="R055" n="0298b04"/>斷愛纏。出生死。今此人求男求女。全是貪愛膠粘。留
<lb ed="X" n="0169c14"/><lb ed="R055" n="0298b05"/>連生死之事。大士何故返遂其求。母乃失其東來本
<lb ed="X" n="0169c15"/><lb ed="R055" n="0298b06"/>意乎。是大不然。葢剛強世界。愚癡衆生。惡念易生。善
<lb ed="X" n="0169c16"/><lb ed="R055" n="0298b07"/>心難發。大士多方求渠一點向善之機。了不可得。今
<lb ed="X" n="0169c17"/><lb ed="R055" n="0298b08"/>因無後爲不孝之大。不捨資財。則死與別人矣。故欲
<lb ed="X" n="0169c18"/><lb ed="R055" n="0298b09"/>求男女。平日未甞禮敬供養大士也。因有私求。暫加
<lb ed="X" n="0169c19"/><lb ed="R055" n="0298b10"/>禮敬。若大士鄙其愚癡。而不遂其求。則愚人惡心轉
<lb ed="X" n="0169c20"/><lb ed="R055" n="0298b11"/>盛。永與大士絕緣矣。故遂其不正之求。而引出向佛
<lb ed="X" n="0169c21"/><lb ed="R055" n="0298b12"/>之心。卽可循循善誘。漸令離苦與樂。得出生死也。所
<lb ed="X" n="0169c22"/><lb ed="R055" n="0298b13"/>謂先以欲鈎牽後令入佛道。是諸菩薩之所不屑爲。
<lb ed="X" n="0169c23"/><lb ed="R055" n="0298b14"/>而觀音獨能俯就之者也。況大士久證智母三昧。常
<lb ed="X" n="0169c24"/><lb ed="R055" n="0298b15"/>與十方諸佛爲法王子。則又是大士普門中之所暇
<pb ed="X" xml:id="X35.0647.0170a" n="0170a"/>
<lb ed="X" n="0170a01"/><lb ed="R055" n="0298b16"/>整。所謂是集義所生者。非無本而偶中之也。且大士
<lb ed="X" n="0170a02"/><lb ed="R055" n="0298b17"/>所開之門名普。正如王將軍之武庫。無一法而不具
<lb ed="X" n="0170a03"/><lb ed="R055" n="0298b18"/>者。若世人求男女而不與。則失普門之名實矣。良由
<lb ed="X" n="0170a04"/><lb ed="R055" n="0299a01"/>世人求六度萬行。五停四念。事理禪定。人間散善。固
<lb ed="X" n="0170a05"/><lb ed="R055" n="0299a02"/>皆與之。卽以愚愛心求纏縛事。亦如洪鐘在架。有叩
<lb ed="X" n="0170a06"/><lb ed="R055" n="0299a03"/>卽鳴。千機並感。雲湧泉落。牛溲馬浡。醫師並畜。方得
<lb ed="X" n="0170a07"/><lb ed="R055" n="0299a04"/>名之曰普門也。</p>
<lb ed="X" n="0170a08"/><lb ed="R055" n="0299a05"/><p xml:id="pX35p0170a0801">○結勸持名中。先總結三業以標持名。次約偏圓較
<lb ed="X" n="0170a09"/><lb ed="R055" n="0299a06"/>量以顯功德。三無盡意受持觀世音菩薩名號得如
<lb ed="X" n="0170a10"/><lb ed="R055" n="0299a07"/>是無量無邊福德之利是結示。先總結標持中云。若
<lb ed="X" n="0170a11"/><lb ed="R055" n="0299a08"/>有衆生恭敬禮拜觀世音菩薩。福不唐捐。是故衆生
<lb ed="X" n="0170a12"/><lb ed="R055" n="0299a09"/>皆應受持觀世音菩薩名號者。此有三意。一由上持
<lb ed="X" n="0170a13"/><lb ed="R055" n="0299a10"/>名恭念禮拜。必得脫苦除毒遂求。故云若有衆生恭
<lb ed="X" n="0170a14"/><lb ed="R055" n="0299a11"/>敬禮拜。福不唐<anchor xml:id="nkr_note_add_0170a1401" n="0170a1401"/><anchor xml:id="beg0170a1401" n="0170a1401"/>捐<anchor xml:id="end0170a1401"/>。此一句是結前諸義。是故皆應受
<lb ed="X" n="0170a15"/><lb ed="R055" n="0299a12"/>持名號。此一句是勸持。當知前但云恭敬禮拜必具
<lb ed="X" n="0170a16"/><lb ed="R055" n="0299a13"/>持名。次云皆應受持名號。必該恭敬禮拜。結勸互出。
<lb ed="X" n="0170a17"/><lb ed="R055" n="0299a14"/>則互具可知。葢前旣出身意二業。詎有不具口業。後
<lb ed="X" n="0170a18"/><lb ed="R055" n="0299a15"/>但云持名。豈有不具二業。是本尊說法之巧。故各出
<lb ed="X" n="0170a19"/><lb ed="R055" n="0299a16"/>一邊。而令互具義顯也。良由上來三業感叩。福不唐
<lb ed="X" n="0170a20"/><lb ed="R055" n="0299a17"/>捐。卽得三業妙應。是故衆生皆應恭敬禮拜受持名
<lb ed="X" n="0170a21"/><lb ed="R055" n="0299a18"/>號也。不唐捐。卽如下別偈中。聞名及見身心。念不空
<lb ed="X" n="0170a22"/><lb ed="R055" n="0299b01"/>過三字。二者文句云若言禮拜滿願。自有禮拜不蒙
<lb ed="X" n="0170a23"/><lb ed="R055" n="0299b02"/>滿願者。何得云不唐捐耶。釋曰。由心不志。卽未滿願。
<lb ed="X" n="0170a24"/><lb ed="R055" n="0299b03"/>禮拜之功。冥資不失。此如梵網中懺悔。雖不見光見
<pb ed="X" xml:id="X35.0647.0170b" n="0170b"/>
<lb ed="X" n="0170b01"/><lb ed="R055" n="0299b04"/>華。亦得增益受戒。是故應禮拜受持也。三者。問。今以
<lb ed="X" n="0170b02"/><lb ed="R055" n="0299b05"/>有難呼名。有毒心念。有求禮拜。然後脫苦。倘世人有
<lb ed="X" n="0170b03"/><lb ed="R055" n="0299b06"/>無難無毒無求者。則似不須禮念。禮念亦無用無福
<lb ed="X" n="0170b04"/><lb ed="R055" n="0299b07"/>矣。答。縱無難無求。若有禮拜恭敬福不唐捐。有求卽
<lb ed="X" n="0170b05"/><lb ed="R055" n="0299b08"/>遂。固不徒棄。無求禮念。獲福彌勝。故不唐捐。良以有
<lb ed="X" n="0170b06"/><lb ed="R055" n="0299b09"/>難稱名。卽能脫苦。固須持禮。卽無難稱名。福不唐捐。
<lb ed="X" n="0170b07"/><lb ed="R055" n="0299b10"/>是故皆應受持名號。有毒卽除。固宜恭敬。無毒恭敬。
<lb ed="X" n="0170b08"/><lb ed="R055" n="0299b11"/>福不唐捐。是故皆應受持。有求必遂。固須禮拜。無求
<lb ed="X" n="0170b09"/><lb ed="R055" n="0299b12"/>禮拜。福不唐捐。是故皆應禮念持名也。則知有求者
<lb ed="X" n="0170b10"/><lb ed="R055" n="0299b13"/>固當禮念。無求者尤當禮念矣。皆之一字。乃普指天
<lb ed="X" n="0170b11"/><lb ed="R055" n="0299b14"/>下衆生。葢有求有難而禮念者。人不多得。今以無求
<lb ed="X" n="0170b12"/><lb ed="R055" n="0299b15"/>無難者念禮不唐。則天下皆宜禮念受持名號矣。故
<lb ed="X" n="0170b13"/><lb ed="R055" n="0299b16"/>云皆應。問。旣通結三業。以勸持禮。何故至下但約持
<lb ed="X" n="0170b14"/><lb ed="R055" n="0299b17"/>名。以較功德耶。答。但一口業持名小善。福尙無窮。何
<lb ed="X" n="0170b15"/><lb ed="R055" n="0299b18"/>況內心恭敬常念之功德乎。又何況禮拜供養之功
<lb ed="X" n="0170b16"/><lb ed="R055" n="0300a01"/>德乎。有難有求而持禮之福尙是無窮。何況無難無
<lb ed="X" n="0170b17"/><lb ed="R055" n="0300a02"/>求。修於日用尋常時之功德乎。此如來說法巧妙。但
<lb ed="X" n="0170b18"/><lb ed="R055" n="0300a03"/>較持名小福。足以況出念禮深功。及無求亦修之恒
<lb ed="X" n="0170b19"/><lb ed="R055" n="0300a04"/>德無量無邊矣。</p>
<lb ed="X" n="0170b20"/><lb ed="R055" n="0300a05"/><p xml:id="pX35p0170b2001">○普門示現中。天道但現幾尊天王。人道巨細俱現
<lb ed="X" n="0170b21"/><lb ed="R055" n="0300a06"/>者。由天男天女等天民。皆是凡夫修去。著樂旣深。不
<lb ed="X" n="0170b22"/><lb ed="R055" n="0300a07"/>念無常。大士雖現入彼類。彼不回心。況天民以自感
<lb ed="X" n="0170b23"/><lb ed="R055" n="0300a08"/>之樂爲極。別無忻慕佛法之心。似乎無人如彼之意。
<lb ed="X" n="0170b24"/><lb ed="R055" n="0300a09"/>故大士現入彼類。作渠君主。超過此等。而修證佛法
<pb ed="X" xml:id="X35.0647.0170c" n="0170c"/>
<lb ed="X" n="0170c01"/><lb ed="R055" n="0300a10"/>以自威力。普化臣民。自然上行下効。漸引歸心。如請
<lb ed="X" n="0170c02"/><lb ed="R055" n="0300a11"/>觀音經中天人丈夫觀世音。大梵深遠觀世音。皆現
<lb ed="X" n="0170c03"/><lb ed="R055" n="0300a12"/>爲君主。以對治自尊之臣民者。楞嚴云彼四禪中五
<lb ed="X" n="0170c04"/><lb ed="R055" n="0300a13"/>淨居人。及彼天王。但有欽聞而無瞻見。良由皆大權
<lb ed="X" n="0170c05"/><lb ed="R055" n="0300a14"/>菩薩示現其中故也。稽此處示現。卽足以消彼經疑
<lb ed="X" n="0170c06"/><lb ed="R055" n="0300a15"/>心矣。人道中男女貴賤畢現者。正若能整心慮趣菩
<lb ed="X" n="0170c07"/><lb ed="R055" n="0300a16"/>提。惟人道爲能耳。況人間苦樂相間。有書般若儆念
<lb ed="X" n="0170c08"/><lb ed="R055" n="0300a17"/>無常。發心不定。十界機心俱在人中。人可證成。人是
<lb ed="X" n="0170c09"/><lb ed="R055" n="0300a18"/>現見。大士旣到人間說法。故多現人身也。然此三十
<lb ed="X" n="0170c10"/><lb ed="R055" n="0300b01"/>二應。略擧其端。若論大士普門示現。如大悲云現千
<lb ed="X" n="0170c11"/><lb ed="R055" n="0300b02"/>手眼。楞嚴云八萬四千身手。不可涯量。秪如爲金嬰
<lb ed="X" n="0170c12"/><lb ed="R055" n="0300b03"/>妻。馬郞婦。唐文皇蚶內。<name role="" type="person">唐代宗</name>卵中。馮巨區猪齒臼
<lb ed="X" n="0170c13"/><lb ed="R055" n="0300b04"/>化身。又豈數端而能盡普門自在哉。</p>
<lb ed="X" n="0170c14"/><lb ed="R055" n="0300b05"/><p xml:id="pX35p0170c1401">○普門與樂之後結勸供養者。亦未甞不具三業。大
<lb ed="X" n="0170c15"/><lb ed="R055" n="0300b06"/>供養之大事猶宜勇爲。何況心念口稱之次者。而不
<lb ed="X" n="0170c16"/><lb ed="R055" n="0300b07"/>當精進哉。前則較持名之淺淺以況身意之深深。今
<lb ed="X" n="0170c17"/><lb ed="R055" n="0300b08"/>則擧供養之巨大。以該心口之次貳。說法巧妙。莫過
<lb ed="X" n="0170c18"/><lb ed="R055" n="0300b09"/>此矣。應知前持名中以六十二億恒沙菩薩以較觀
<lb ed="X" n="0170c19"/><lb ed="R055" n="0300b10"/>音一位。是二人福正等無異。今觀供養中何不出較
<lb ed="X" n="0170c20"/><lb ed="R055" n="0300b11"/>量一端耶。須知以地住之無盡意菩薩。猶以歷劫修
<lb ed="X" n="0170c21"/><lb ed="R055" n="0300b12"/>感法門瓔珞。而供觀音。求其愍庇。則知供餘菩薩。與
<lb ed="X" n="0170c22"/><lb ed="R055" n="0300b13"/>供觀音大士之福。不啻霄壤什百之不可思議矣。又
<lb ed="X" n="0170c23"/><lb ed="R055" n="0300b14"/>復以瓔珞上供。只財施耳。無盡意何得云受此法施
<lb ed="X" n="0170c24"/><lb ed="R055" n="0300b15"/>珍寶瓔珞耶。葢地住菩薩。歷劫修行。<anchor xml:id="nkr_note_add_0170c2401" n="0170c2401"/><anchor xml:id="beg0170c2401" n="0170c2401"/>已<anchor xml:id="end0170c2401"/>入實報。福慧
<pb ed="X" xml:id="X35.0647.0171a" n="0171a"/>
<lb ed="X" n="0171a01"/><lb ed="R055" n="0300b16"/>俱隆。故皆以法門珍寶嚴身。如華嚴云舍那珍御之
<lb ed="X" n="0171a02"/><lb ed="R055" n="0300b17"/>服。法華云瓔珞長者。豈非以功德珍寶莊嚴之法門
<lb ed="X" n="0171a03"/><lb ed="R055" n="0300b18"/>身耶。如世貧人。夙不修福。衣不遮身。凍餒而死。植福
<lb ed="X" n="0171a04"/><lb ed="R055" n="0301a01"/>之人。珠衣玉食。是其例也。然則頸珠之供。卽是以所
<lb ed="X" n="0171a05"/><lb ed="R055" n="0301a02"/>修法門爲施也。此中觀音不受。無盡再上。乃假本尊
<lb ed="X" n="0171a06"/><lb ed="R055" n="0301a03"/>一爲緩頰。而與受各得其正。佛曰當愍無盡意及四
<lb ed="X" n="0171a07"/><lb ed="R055" n="0301a04"/>衆八部受此瓔珞者。言無盡捨供非自邀福也。欲引
<lb ed="X" n="0171a08"/><lb ed="R055" n="0301a05"/>四衆八部倣効興供。以與大士結緣。以求大士與拔。
<lb ed="X" n="0171a09"/><lb ed="R055" n="0301a06"/>此無盡意之苦心也。觀音汝當愍渠爲衆之心。受此
<lb ed="X" n="0171a10"/><lb ed="R055" n="0301a07"/>瓔珞。故云當愍無盡意也。況今無盡意率先興供。以
<lb ed="X" n="0171a11"/><lb ed="R055" n="0301a08"/>引餘衆。若大士不受。則四衆八部目擊不受。皆藉口
<lb ed="X" n="0171a12"/><lb ed="R055" n="0301a09"/>謂大士不受。不肯興施。不與大士結緣。豈不永斷衆
<lb ed="X" n="0171a13"/><lb ed="R055" n="0301a10"/>生善緣哉。今勸觀音慨受供養。則開衆生供養之門。
<lb ed="X" n="0171a14"/><lb ed="R055" n="0301a11"/>悉皆上行下効。與聖結緣。卽有出生死之期矣。故云
<lb ed="X" n="0171a15"/><lb ed="R055" n="0301a12"/>愍四衆八部受此瓔珞。此一勸足以見與者爲人不
<lb ed="X" n="0171a16"/><lb ed="R055" n="0301a13"/>爲<anchor xml:id="nkr_note_add_0171a1601" n="0171a1601"/><anchor xml:id="beg0171a1601" n="0171a1601"/>己<anchor xml:id="end0171a1601"/>。悲心別白。受者亦爲人不爲物。與拔可行。言旣
<lb ed="X" n="0171a17"/><lb ed="R055" n="0301a14"/>中理。與受得正。故觀音卽時受之矣。夫法身大士。固
<lb ed="X" n="0171a18"/><lb ed="R055" n="0301a15"/>與受之間。皆爲法爲生。而娑婆惡人。極難遊化。彼卽
<lb ed="X" n="0171a19"/><lb ed="R055" n="0301a16"/>從傍冷覰。以見聖遇云觀音之來。如商估賈人。賺我
<lb ed="X" n="0171a20"/><lb ed="R055" n="0301a17"/>東土瓔珞去矣。觀音爲遮惡人惡見。不墮貪著。卽以
<lb ed="X" n="0171a21"/><lb ed="R055" n="0301a18"/>還供二聖。</p><p xml:id="pX35p0171a2105" cb:place="inline">無盡意汝問云何能遊娑婆爲生說法。此
<lb ed="X" n="0171a22"/><lb ed="R055" n="0301b01"/>足以見大士能遊娑婆。能化惡人之神力自在也。</p>
<lb ed="X" n="0171a23"/><lb ed="R055" n="0301b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0171a2301">△二別偈。本是普門重頌。今名別偈有二義。一此
<lb ed="X" n="0171a24"/><lb ed="R055" n="0301b03"/>非什師同時所翻。至隋闍那笈多別譯故。二非但
<pb ed="X" xml:id="X35.0647.0171b" n="0171b"/>
<lb ed="X" n="0171b01"/><lb ed="R055" n="0301b04"/>重頌長行。復有長頌與拔行願。及別釋觀音二字。
<lb ed="X" n="0171b02"/><lb ed="R055" n="0301b05"/>幷與長行出沒少異故。律師云自餘支品別偈。葢
<lb ed="X" n="0171b03"/><lb ed="R055" n="0301b06"/>指此也。分三。一重頌經文。二別釋觀音。三重結持
<lb ed="X" n="0171b04"/><lb ed="R055" n="0301b07"/>供。初又二。一問。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0171b05"/><lb ed="R055" n="0301b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0171b0501">爾時無盡意菩薩。以偈問曰。世尊妙相具。我今重問
<lb ed="X" n="0171b06"/><lb ed="R055" n="0301b09"/>彼。佛子何因緣。名爲觀世音。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0171b07"/><lb ed="R055" n="0301b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0171b0701">△二答分二。一雙標二。一正標與拔二。一觀音拔
<lb ed="X" n="0171b08"/><lb ed="R055" n="0301b11"/>苦。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0171b09"/><lb ed="R055" n="0301b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0171b0901">具足妙相尊。偈答無盡意。汝聽觀音行。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0171b10"/><lb ed="R055" n="0301b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0171b1001">諸菩薩各有專修行門。而觀音獨以大悲拔苦爲
<lb ed="X" n="0171b11"/><lb ed="R055" n="0301b14"/>行。如大悲經十六願。前之四弘以度衆生之苦爲
<lb ed="X" n="0171b12"/><lb ed="R055" n="0301b15"/>先。而後六願全對治四趣之苦。又如請觀音中六
<lb ed="X" n="0171b13"/><lb ed="R055" n="0301b16"/>觀音對破六道。大悲大慈師子無畏大光普照率
<lb ed="X" n="0171b14"/><lb ed="R055" n="0301b17"/>以對治爲主。正歸拔苦。故此句標前觀音拔苦也。</p>
<lb ed="X" n="0171b15"/><lb ed="R055" n="0301b18"/><p xml:id="pX35p0171b1501">△二普門與樂。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0171b16"/><lb ed="R055" n="0302a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0171b1601">善應諸方所。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0171b17"/><lb ed="R055" n="0302a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0171b1701">標以種種形遊諸國土可知。</p>
<lb ed="X" n="0171b18"/><lb ed="R055" n="0302a03"/><p xml:id="pX35p0171b1801">△二長頌行願。長。餘也。經文中但明與拔。不出與
<lb ed="X" n="0171b19"/><lb ed="R055" n="0302a04"/>拔之本。今補出之。故云長也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0171b20"/><lb ed="R055" n="0302a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0171b2001">弘誓深如海。歷劫不思議。侍多千億佛。發大淸淨願。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0171b21"/><lb ed="R055" n="0302a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0171b2101">誓願如十六願。十二願。及於寶藏佛時。若有衆生
<lb ed="X" n="0171b22"/><lb ed="R055" n="0302a07"/>稱我名字不得解脫者。我誓不成正覺。若有誦持
<lb ed="X" n="0171b23"/><lb ed="R055" n="0302a08"/>大悲神咒。不生諸佛國者。我誓不成正覺等。侍佛
<lb ed="X" n="0171b24"/><lb ed="R055" n="0302a09"/>卽是行也。如初遇古觀音如來。發心成果以後。同
<pb ed="X" xml:id="X35.0647.0171c" n="0171c"/>
<lb ed="X" n="0171c01"/><lb ed="R055" n="0302a10"/>慈同悲。上求佛道。下化衆生。遇千光王靜住如來
<lb ed="X" n="0171c02"/><lb ed="R055" n="0302a11"/>頓超八地等是也。由久有如此行願之本。方能現
<lb ed="X" n="0171c03"/><lb ed="R055" n="0302a12"/>身無量與拔無方也。前云觀音行。是果後拔苦。今
<lb ed="X" n="0171c04"/><lb ed="R055" n="0302a13"/>侍佛之行。乃因中所修。</p>
<lb ed="X" n="0171c05"/><lb ed="R055" n="0302a14"/><p xml:id="pX35p0171c0501">△二雙釋二。一釋觀音拔苦三。一總頌三業滅苦。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0171c06"/><lb ed="R055" n="0302a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0171c0601">我爲汝略說。聞名及見身。心念不空過。能滅諸有苦。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0171c07"/><lb ed="R055" n="0302a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0171c0701">長行拔苦中呼名救七難。心念滅三毒。身禮遂二
<lb ed="X" n="0171c08"/><lb ed="R055" n="0302a17"/>求。今先總頌之曰。聞名見身心念。能滅諸有苦。卽
<lb ed="X" n="0171c09"/><lb ed="R055" n="0302a18"/>免七難等苦。由此七難二求。約三障釋。元通十界。
<lb ed="X" n="0171c10"/><lb ed="R055" n="0302b01"/>故云諸有。感觀音二十五王三昧。遍拔二十五有
<lb ed="X" n="0171c11"/><lb ed="R055" n="0302b02"/>三障。直至於極。故云能滅。大師於文句中約義以
<lb ed="X" n="0171c12"/><lb ed="R055" n="0302b03"/>作三釋。今於偈頌中宛出此義。深見大師觀行卽
<lb ed="X" n="0171c13"/><lb ed="R055" n="0302b04"/>佛。知如來祕藏之東土小釋迦也。不空過三字。卽
<lb ed="X" n="0171c14"/><lb ed="R055" n="0302b05"/>上福不唐捐句也。旣總頌三業拔苦<anchor xml:id="nkr_note_add_0171c1401" n="0171c1401"/><anchor xml:id="beg0171c1401" n="0171c1401"/>已<anchor xml:id="end0171c1401"/>。然後廣出
<lb ed="X" n="0171c15"/><lb ed="R055" n="0302b06"/>口呼一端。</p>
<lb ed="X" n="0171c16"/><lb ed="R055" n="0302b07"/><p xml:id="pX35p0171c1601">△二廣頌稱名救難。廣者。以長行但列七難。今頌
<lb ed="X" n="0171c17"/><lb ed="R055" n="0302b08"/>乃出十二。故云廣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0171c18"/><lb ed="R055" n="0302b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0171c1801">假使興害意。推落大火坑。念彼觀音力。火坑變成池
<lb ed="X" n="0171c19"/><lb ed="R055" n="0302b10"/><note place="inline">一</note>。或漂流巨海。魚龍諸鬼難。念彼觀音力。波浪不能
<lb ed="X" n="0171c20"/><lb ed="R055" n="0302b11"/>沒<note place="inline">二</note>。或在須彌峯。爲人所推墮。念彼觀音力。如日虗
<lb ed="X" n="0171c21"/><lb ed="R055" n="0302b12"/>空住<note place="inline">三</note>。或被惡人逐。墮落金剛山。念彼觀音力。不能
<lb ed="X" n="0171c22"/><lb ed="R055" n="0302b13"/>損一毛<note place="inline">四</note>。或値冤賊遶。各執刀加害。念彼觀音力。咸
<lb ed="X" n="0171c23"/><lb ed="R055" n="0302b14"/>卽起慈心<note place="inline">五</note>。或遭王難苦。臨刑欲壽終。念彼觀音力。
<lb ed="X" n="0171c24"/><lb ed="R055" n="0302b15"/>刀尋段段壞<note place="inline">六</note>。或囚禁枷鎻。手足被杻械。念彼觀音
<pb ed="X" xml:id="X35.0647.0172a" n="0172a"/>
<lb ed="X" n="0172a01"/><lb ed="R055" n="0302b16"/>力。釋然得解脫<note place="inline">七</note>。呪詛諸毒藥。所欲害身者。念彼觀
<lb ed="X" n="0172a02"/><lb ed="R055" n="0302b17"/>音力。還著於本人<note place="inline">八</note>。或遇惡羅刹。毒龍諸鬼等。念彼
<lb ed="X" n="0172a03"/><lb ed="R055" n="0302b18"/>觀音力。時悉不敢害<note place="inline">九</note>。若惡獸圍遶。利牙爪可怖。念
<lb ed="X" n="0172a04"/><lb ed="R055" n="0303a01"/>彼觀音力。疾走無邊方<note place="inline">十</note>。蚖蛇及蝮蝎。氣毒烟火然。
<lb ed="X" n="0172a05"/><lb ed="R055" n="0303a02"/>念彼觀音力。尋聲自回去<note place="inline">十一</note>。雲雷皷挈電。降雹澍大
<lb ed="X" n="0172a06"/><lb ed="R055" n="0303a03"/>雨。念彼觀音力。應時得消散<note place="inline">十二</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0172a07"/><lb ed="R055" n="0303a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0172a0701">難雖十二。要不出地水火風空識之六。不過多出
<lb ed="X" n="0172a08"/><lb ed="R055" n="0303a05"/>幾端以顯大士妙能。文則可知也。</p>
<lb ed="X" n="0172a09"/><lb ed="R055" n="0303a06"/><p xml:id="pX35p0172a0901">△三總結救苦無量。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0172a10"/><lb ed="R055" n="0303a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0172a1001">衆生被困厄。無量苦逼身。觀音妙智力。能救世間苦。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0172a11"/><lb ed="R055" n="0303a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0172a1101">長行中先明總救諸苦云。若有無量百千萬億衆
<lb ed="X" n="0172a12"/><lb ed="R055" n="0303a09"/>生受諸苦惱。聞是菩薩一心稱名。觀世音菩薩卽
<lb ed="X" n="0172a13"/><lb ed="R055" n="0303a10"/>時觀其音聲皆得解脫<anchor xml:id="nkr_note_add_0172a1301" n="0172a1301"/><anchor xml:id="beg0172a1301" n="0172a1301"/>已<anchor xml:id="end0172a1301"/>。然後別出救拔七難。今
<lb ed="X" n="0172a14"/><lb ed="R055" n="0303a11"/>明拔諸難<anchor xml:id="nkr_note_add_0172a1401" n="0172a1401"/><anchor xml:id="beg0172a1401" n="0172a1401"/>已<anchor xml:id="end0172a1401"/>。然後總結普救。此說法後先互明之
<lb ed="X" n="0172a15"/><lb ed="R055" n="0303a12"/>體也。前云百千萬億衆生。今云世間衆生。前云受
<lb ed="X" n="0172a16"/><lb ed="R055" n="0303a13"/>諸苦惱。今云無量苦逼。義一也。</p>
<lb ed="X" n="0172a17"/><lb ed="R055" n="0303a14"/><p xml:id="pX35p0172a1701">△二釋普門與樂。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0172a18"/><lb ed="R055" n="0303a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0172a1801">具足神通力。廣修智方便。十方諸國土。無刹不現身。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0172a19"/><lb ed="R055" n="0303a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0172a1901">長行中普門示現列三十二身。歷十法界國土。以
<lb ed="X" n="0172a20"/><lb ed="R055" n="0303a17"/>三輪不思議化物則何其冗廣。今只以一偈頌之。
<lb ed="X" n="0172a21"/><lb ed="R055" n="0303a18"/>而義無不周。此詳處宜略也。如上拔苦中但列七
<lb ed="X" n="0172a22"/><lb ed="R055" n="0303b01"/>難重頌中廣開十二。而義無所增。此略處反詳也。</p>
<lb ed="X" n="0172a23"/><lb ed="R055" n="0303b02"/><p xml:id="pX35p0172a2301">△上來重頌長行與拔二章竟。但兩章後有勸持
<lb ed="X" n="0172a24"/><lb ed="R055" n="0303b03"/>勸供二意。此中不頌。直待孤起釋觀音二字完。方
<pb ed="X" xml:id="X35.0647.0172b" n="0172b"/>
<lb ed="X" n="0172b01"/><lb ed="R055" n="0303b04"/>總結云。是故須常念。是故應頂禮者。何也。葢由觀
<lb ed="X" n="0172b02"/><lb ed="R055" n="0303b05"/>音二字雖是孤起別頌。要其義意。不出與拔二端。
<lb ed="X" n="0172b03"/><lb ed="R055" n="0303b06"/>故直待與拔義竟。方結勸持勸供也。</p>
<lb ed="X" n="0172b04"/><lb ed="R055" n="0303b07"/><p xml:id="pX35p0172b0401">△二別釋觀音。此非頌長行之偈。名孤起頌。由上
<lb ed="X" n="0172b05"/><lb ed="R055" n="0303b08"/>稱觀音之名。卽能拔苦。重頌<anchor xml:id="nkr_note_add_0172b0501" n="0172b0501"/><anchor xml:id="beg0172b0501" n="0172b0501"/>已<anchor xml:id="end0172b0501"/>完。而今別釋觀音
<lb ed="X" n="0172b06"/><lb ed="R055" n="0303b09"/>二字功德。故云別偈。分二。一約拔苦釋觀。二約與
<lb ed="X" n="0172b07"/><lb ed="R055" n="0303b10"/>樂釋音。長行中但云觀音拔苦普門與樂。則似大
<lb ed="X" n="0172b08"/><lb ed="R055" n="0303b11"/>士之名。偏而非圓矣。故今詳此一名。雙具與拔。始
<lb ed="X" n="0172b09"/><lb ed="R055" n="0303b12"/>盡大土名義圓通。又復長行中但出稱名拔苦。不
<lb ed="X" n="0172b10"/><lb ed="R055" n="0303b13"/>知名下有何奇異因緣。乃能一稱卽遂與拔。故今
<lb ed="X" n="0172b11"/><lb ed="R055" n="0303b14"/>釋出觀音二字卽圓妙諦觀。生佛一體。感應同源。
<lb ed="X" n="0172b12"/><lb ed="R055" n="0303b15"/>故能拔同體之苦。與同體之樂。用顯衆生稱觀音
<lb ed="X" n="0172b13"/><lb ed="R055" n="0303b16"/>者。卽感自性之本佛。觀音遂與拔者。卽應自心之
<lb ed="X" n="0172b14"/><lb ed="R055" n="0303b17"/>羣生。所以一稱名而與拔頓遂也。初中分三。一牒
<lb ed="X" n="0172b15"/><lb ed="R055" n="0303b18"/>所拔苦。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0172b16"/><lb ed="R055" n="0304a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0172b1601">種種諸惡趣。地獄鬼畜生。生老病死苦。以漸悉令滅。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0172b17"/><lb ed="R055" n="0304a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0172b1701">將欲詳大士拔苦圓妙三觀。先出所拔衆苦。爲大
<lb ed="X" n="0172b18"/><lb ed="R055" n="0304a03"/>士妙觀對治之境。三惡趣上貫以種種者。通至界
<lb ed="X" n="0172b19"/><lb ed="R055" n="0304a04"/>外變易國土也。生老病死不但六道。直至等覺。有
<lb ed="X" n="0172b20"/><lb ed="R055" n="0304a05"/>後生死。皆有因移果易。生滅無常。但在界外。轉名
<lb ed="X" n="0172b21"/><lb ed="R055" n="0304a06"/>緣因生壞耳。良由見思招分段生老病死。塵沙通
<lb ed="X" n="0172b22"/><lb ed="R055" n="0304a07"/>界內外。無明招變易生老病死。大士妙觀。悉能令
<lb ed="X" n="0172b23"/><lb ed="R055" n="0304a08"/>滅。若論大士圓觀。只應五住二死圓破。今言漸者。
<lb ed="X" n="0172b24"/><lb ed="R055" n="0304a09"/>譬如冶鐵。麤垢先落。法爾先滅界內生死。次滅界
<pb ed="X" xml:id="X35.0647.0172c" n="0172c"/>
<lb ed="X" n="0172c01"/><lb ed="R055" n="0304a10"/>內外生死。然後淨除界外生老病死也。次卽出能
<lb ed="X" n="0172c02"/><lb ed="R055" n="0304a11"/>拔之本。</p>
<lb ed="X" n="0172c03"/><lb ed="R055" n="0304a12"/><p xml:id="pX35p0172c0301">△二釋能拔觀。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0172c04"/><lb ed="R055" n="0304a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0172c0401">眞觀淸淨觀。廣大智慧觀。悲觀及慈觀。常願常瞻仰。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0172c05"/><lb ed="R055" n="0304a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0172c0501">眞觀淸淨觀。乃圓空觀也。以此眞空。破四住之妄。
<lb ed="X" n="0172c06"/><lb ed="R055" n="0304a15"/>眞空觀成。遍淨六凡生老病死之染汙惡趣。古來
<lb ed="X" n="0172c07"/><lb ed="R055" n="0304a16"/>只有空觀。因王家諱此空字。故易爲淸淨二字。廣
<lb ed="X" n="0172c08"/><lb ed="R055" n="0304a17"/>大智慧觀。卽諸佛智慧甚深無量之中道觀。以此
<lb ed="X" n="0172c09"/><lb ed="R055" n="0304a18"/>中觀。遍滅界外生老病死五住無明之變易惡趣。
<lb ed="X" n="0172c10"/><lb ed="R055" n="0304b01"/>楞嚴云初於聞中入流忘所。至忽然超越世出世
<lb ed="X" n="0172c11"/><lb ed="R055" n="0304b02"/>間。遍滅兩種世間惡趣生死之苦。功在空中二觀。
<lb ed="X" n="0172c12"/><lb ed="R055" n="0304b03"/>葢自行破惑先需此二。卽以之破他之惑。亦先宜
<lb ed="X" n="0172c13"/><lb ed="R055" n="0304b04"/>此二。指要云亡淨穢。故以空以中。又云遮則法爾
<lb ed="X" n="0172c14"/><lb ed="R055" n="0304b05"/>空中。是生死惡惑旣破。卽可感而遂通。隨緣出假。
<lb ed="X" n="0172c15"/><lb ed="R055" n="0304b06"/>遍化衆生。而假觀度生。不出拔苦與樂。卽悲觀慈
<lb ed="X" n="0172c16"/><lb ed="R055" n="0304b07"/>觀。楞嚴云上與十方諸佛同一慈力。與樂慈觀也。
<lb ed="X" n="0172c17"/><lb ed="R055" n="0304b08"/>下與法界衆生同一悲仰。拔苦悲觀也。此假觀遍
<lb ed="X" n="0172c18"/><lb ed="R055" n="0304b09"/>滅衆生種種惡趣生老病死。卽破惡業塵沙也。葢
<lb ed="X" n="0172c19"/><lb ed="R055" n="0304b10"/>由大士。自以二十五王三昧。一一三昧皆以三觀
<lb ed="X" n="0172c20"/><lb ed="R055" n="0304b11"/>功成。遍滅惑業苦三障。然後以本法功德。遍破法
<lb ed="X" n="0172c21"/><lb ed="R055" n="0304b12"/>界衆生之三障。如云空觀成故。見思煩惱破。假觀
<lb ed="X" n="0172c22"/><lb ed="R055" n="0304b13"/>成故。惡業塵沙破。中觀成故。無明根本破。菩薩自
<lb ed="X" n="0172c23"/><lb ed="R055" n="0304b14"/>以三觀破三障。復以三觀遍破二十五有三障是
<lb ed="X" n="0172c24"/><lb ed="R055" n="0304b15"/>也。常願常瞻仰句。是本尊結勸之詞。言大士旣有
<pb ed="X" xml:id="X35.0647.0173a" n="0173a"/>
<lb ed="X" n="0173a01"/><lb ed="R055" n="0304b16"/>如此三種妙觀。悉滅衆苦。則凡在衆生。應當常常
<lb ed="X" n="0173a02"/><lb ed="R055" n="0304b17"/>發願。以瞻仰大士。求其滅苦矣。此觀字作去聲。又
<lb ed="X" n="0173a03"/><lb ed="R055" n="0304b18"/>當約埤雅雚見分明而訓。</p>
<lb ed="X" n="0173a04"/><lb ed="R055" n="0305a01"/><p xml:id="pX35p0173a0401">△二結成智用。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0173a05"/><lb ed="R055" n="0305a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0173a0501">無垢淸淨光。慧日破諸暗。能伏災風火。普明照世間。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0173a06"/><lb ed="R055" n="0305a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0173a0601">以三觀功。悉滅種種惡趣生老病死之五住二死。
<lb ed="X" n="0173a07"/><lb ed="R055" n="0305a04"/>則塵淨光生。觀成智顯。任運成三種智光。照用同
<lb ed="X" n="0173a08"/><lb ed="R055" n="0305a05"/>時也。淸淨觀成淸淨光。眞觀破四住染汙成無垢
<lb ed="X" n="0173a09"/><lb ed="R055" n="0305a06"/>光。廣大智慧中觀成慧日破五住二死之闇。經云
<lb ed="X" n="0173a10"/><lb ed="R055" n="0305a07"/>端坐念實相。衆罪如霜露。慧日能消除是也。假觀
<lb ed="X" n="0173a11"/><lb ed="R055" n="0305a08"/>慈悲與拔苦樂。苦屬報障。如前七難等報。報又莫
<lb ed="X" n="0173a12"/><lb ed="R055" n="0305a09"/>重乎大小三災。今妙假觀成。成道種智。能圓拔法
<lb ed="X" n="0173a13"/><lb ed="R055" n="0305a10"/>界三障。故云能伏災風火。災字是總。風火是別。總
<lb ed="X" n="0173a14"/><lb ed="R055" n="0305a11"/>別兼擧。以顯妙假種智破惡業。塵沙三障之盡淨
<lb ed="X" n="0173a15"/><lb ed="R055" n="0305a12"/>也。上來觀成智用。且皆論破。障旣破<anchor xml:id="nkr_note_add_0173a1501" n="0173a1501"/><anchor xml:id="beg0173a1501" n="0173a1501"/>已<anchor xml:id="end0173a1501"/>。則三觀洞
<lb ed="X" n="0173a16"/><lb ed="R055" n="0305a13"/>明。普照法界。一一世間。皆是寂光正境。而常寂光
<lb ed="X" n="0173a17"/><lb ed="R055" n="0305a14"/>土。不離娑婆。又非太虗。空無一物。所謂不如三界。
<lb ed="X" n="0173a18"/><lb ed="R055" n="0305a15"/>見於三界。以圓三觀三智皆妙一切法。故云普明
<lb ed="X" n="0173a19"/><lb ed="R055" n="0305a16"/>照世間也。前論遮情。後明顯法。法應爾也。又復應
<lb ed="X" n="0173a20"/><lb ed="R055" n="0305a17"/>知前未得三觀圓破三障。則種種無非惡趣生死。
<lb ed="X" n="0173a21"/><lb ed="R055" n="0305a18"/>旣破<anchor xml:id="nkr_note_add_0173a2101" n="0173a2101"/><anchor xml:id="beg0173a2101" n="0173a2101"/>已<anchor xml:id="end0173a2101"/>後。卽此種種。皆成普明所照妙境也。</p>
<lb ed="X" n="0173a22"/><lb ed="R055" n="0305b01"/><p xml:id="pX35p0173a2201">△二約與樂釋音二。一先示二輪爲音本。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0173a23"/><lb ed="R055" n="0305b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0173a2301">悲體戒雷震。慈意妙大雲。澍甘露法雨。滅除煩惱<g ref="#CB08504">𦦨</g>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0173a24"/><lb ed="R055" n="0305b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0173a2401">欲說三種音弘三周妙法以與樂。先出說法之本。
<pb ed="X" xml:id="X35.0647.0173b" n="0173b"/>
<lb ed="X" n="0173b01"/><lb ed="R055" n="0305b04"/>由於慈悲身意久成。方能口輪雨法除<g ref="#CB08504">𦦨</g>。身體名
<lb ed="X" n="0173b02"/><lb ed="R055" n="0305b05"/>悲。卽大悲驚入火宅也。然此身輪必由作無作戒。
<lb ed="X" n="0173b03"/><lb ed="R055" n="0305b06"/>精持無犯而成。戒言雷震者。行人四羯磨成。十方
<lb ed="X" n="0173b04"/><lb ed="R055" n="0305b07"/>戒光。從行人頂入。如天崩地震之聲。天眼聖人能
<lb ed="X" n="0173b05"/><lb ed="R055" n="0305b08"/>見。故喩如雷震。意名慈者。如云應以何身得度。三
<lb ed="X" n="0173b06"/><lb ed="R055" n="0305b09"/>七觀樹經行等。多分鑒機。欲與出世四敎之法樂。
<lb ed="X" n="0173b07"/><lb ed="R055" n="0305b10"/>豈非是慈。又如大雲者。雲能含雨。如世人云皆望
<lb ed="X" n="0173b08"/><lb ed="R055" n="0305b11"/>這朵雲裏雨。卽心含法雨。言乃心之表。卽說心中
<lb ed="X" n="0173b09"/><lb ed="R055" n="0305b12"/>所含法門。如澍甘露雨。音輪說法。活人法身慧命
<lb ed="X" n="0173b10"/><lb ed="R055" n="0305b13"/>如諸天不死甘露也。當知此口音說敎。皆由大悲
<lb ed="X" n="0173b11"/><lb ed="R055" n="0305b14"/>身戒久成。大慈意雲久畜。然後得以音輪弘化也。</p>
<lb ed="X" n="0173b12"/><lb ed="R055" n="0305b15"/><p xml:id="pX35p0173b1201">△二正出三音皆與樂。三音。指法音。喩音。勝世間
<lb ed="X" n="0173b13"/><lb ed="R055" n="0305b16"/>因緣音。分二。一念音與樂。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0173b14"/><lb ed="R055" n="0305b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0173b1401">諍訟經官處。怖畏軍陣中。念彼觀音力。衆冤悉退散。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0173b15"/><lb ed="R055" n="0305b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0173b1501">諍訟軍陣。似牒前十二難之未盡。念觀音力皆得
<lb ed="X" n="0173b16"/><lb ed="R055" n="0306a01"/>退散。文同拔苦。而今科爲與樂者。以下正釋音字。
<lb ed="X" n="0173b17"/><lb ed="R055" n="0306a02"/>重在樂邊。卽普門與樂中。卽現何身而爲說法之
<lb ed="X" n="0173b18"/><lb ed="R055" n="0306a03"/>音。此說法定在與樂。故且名之。若論正體與拔同
<lb ed="X" n="0173b19"/><lb ed="R055" n="0306a04"/>時。然不可以通難別。旣云怖畏退散。豈不歡樂。</p>
<lb ed="X" n="0173b20"/><lb ed="R055" n="0306a05"/><p xml:id="pX35p0173b2001">△二正出三音。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0173b21"/><lb ed="R055" n="0306a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0173b2101">妙音觀世音。梵音海潮音。勝彼世間音。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0173b22"/><lb ed="R055" n="0306a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0173b2201">此五個音。皆指定大士而爲說法之音。所說之法。
<lb ed="X" n="0173b23"/><lb ed="R055" n="0306a08"/>定指妙法。不可因有觀其音聲之句。誤判爲衆生
<lb ed="X" n="0173b24"/><lb ed="R055" n="0306a09"/>之音。若作機感之音。文義俱失。妙音卽中實諦觀
<pb ed="X" xml:id="X35.0647.0173c" n="0173c"/>
<lb ed="X" n="0173c01"/><lb ed="R055" n="0306a10"/>之音。能弘妙法。而中機不多。大士出假度生。又當
<lb ed="X" n="0173c02"/><lb ed="R055" n="0306a11"/>遍觀世間機宜何如。分別藥病。如塵若沙。悉皆知
<lb ed="X" n="0173c03"/><lb ed="R055" n="0306a12"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0173c0301" n="0173c0301"/><anchor xml:id="beg0173c0301" n="0173c0301"/>已<anchor xml:id="end0173c0301"/>。方以法音而敎化之。此俗諦出假音也。梵。淨也。
<lb ed="X" n="0173c04"/><lb ed="R055" n="0306a13"/>眞空慧觀當前。直顯眞諦。則煩惱染汙盡淨無餘。
<lb ed="X" n="0173c05"/><lb ed="R055" n="0306a14"/>如云眞諦者泯一切法。此是大士以圓妙三諦三
<lb ed="X" n="0173c06"/><lb ed="R055" n="0306a15"/>觀之法音。以弘如來法說周中之妙法。遍化衆生
<lb ed="X" n="0173c07"/><lb ed="R055" n="0306a16"/>令得開示悟入之樂也。海潮音是譬喩。海中之潮
<lb ed="X" n="0173c08"/><lb ed="R055" n="0306a17"/>極有信准。斷不前後失時。大士說法。妙逗機宜。斷
<lb ed="X" n="0173c09"/><lb ed="R055" n="0306a18"/>不先後差機。若機未叩而先說。機<anchor xml:id="nkr_note_add_0173c0901" n="0173c0901"/><anchor xml:id="beg0173c0901" n="0173c0901"/>已<anchor xml:id="end0173c0901"/>過而不說。則
<lb ed="X" n="0173c10"/><lb ed="R055" n="0306b01"/>如初一十五應子時潮者。而反在<anchor xml:id="nkr_note_add_0173c1001" n="0173c1001"/><anchor xml:id="beg0173c1001" n="0173c1001"/>已<anchor xml:id="end0173c1001"/>未二時。失信
<lb ed="X" n="0173c11"/><lb ed="R055" n="0306b02"/>差機矣。今大士法音。如洪鐘在架。有叩卽鳴。明鏡
<lb ed="X" n="0173c12"/><lb ed="R055" n="0306b03"/>當臺。有形卽現。不先不後。准逗機宜。喩如海潮也。
<lb ed="X" n="0173c13"/><lb ed="R055" n="0306b04"/>大士以此喩音。弘如來喩說周之妙法也。勝彼世
<lb ed="X" n="0173c14"/><lb ed="R055" n="0306b05"/>間音者。如來又恐衆生不解大士說法當機。與拔
<lb ed="X" n="0173c15"/><lb ed="R055" n="0306b06"/>無爽之音。故放下法喩。而直示之曰。總是大士應
<lb ed="X" n="0173c16"/><lb ed="R055" n="0306b07"/>求之音。勝如你輩世間人之音言也。世人侵諾者
<lb ed="X" n="0173c17"/><lb ed="R055" n="0306b08"/>必寡信。人或以緩急求濟。雖口允而心不與。或患
<lb ed="X" n="0173c18"/><lb ed="R055" n="0306b09"/>難求救。雖口佯應而不爲排難解紛。雖有好言好
<lb ed="X" n="0173c19"/><lb ed="R055" n="0306b10"/>語。以祝頌與樂。而終不與焉。此世間人之音聲也。
<lb ed="X" n="0173c20"/><lb ed="R055" n="0306b11"/>大士則不然。人有苦難呼求。求而卽拔。人稍修行
<lb ed="X" n="0173c21"/><lb ed="R055" n="0306b12"/>求樂。樂卽遍與。如今長行中所云者是也。非發願
<lb ed="X" n="0173c22"/><lb ed="R055" n="0306b13"/>時皆許與拔。及至干求皆了無實濟之世間虗語
<lb ed="X" n="0173c23"/><lb ed="R055" n="0306b14"/>人也。大士以此勝世間因緣之法音。以弘如來過
<lb ed="X" n="0173c24"/><lb ed="R055" n="0306b15"/>去塵點世界。王子覆講因緣之妙法也。葢此品旣
<pb ed="X" xml:id="X35.0647.0174a" n="0174a"/>
<lb ed="X" n="0174a01"/><lb ed="R055" n="0306b16"/>屬流通獨妙之人法。不可漫指散釋。良由大士東
<lb ed="X" n="0174a02"/><lb ed="R055" n="0306b17"/>來。說法度生。具此三種妙音。故能弘通本尊三周
<lb ed="X" n="0174a03"/><lb ed="R055" n="0306b18"/>妙法。況此音聲。正逗<name role="" type="person">娑婆世界</name>耳根最利之衆生。
<lb ed="X" n="0174a04"/><lb ed="R055" n="0307a01"/>故又宜在娑婆弘妙法。以度羣生。非他菩薩能企
<lb ed="X" n="0174a05"/><lb ed="R055" n="0307a02"/>及也。</p>
<lb ed="X" n="0174a06"/><lb ed="R055" n="0307a03"/><p xml:id="pX35p0174a0601">△三重結持供二。一結勸持名。二結勸禮供。長行
<lb ed="X" n="0174a07"/><lb ed="R055" n="0307a04"/>中拔七難等苦<anchor xml:id="nkr_note_add_0174a0701" n="0174a0701"/><anchor xml:id="beg0174a0701" n="0174a0701"/>已<anchor xml:id="end0174a0701"/>。卽結勸持名。普門與樂<anchor xml:id="nkr_note_add_0174a0702" n="0174a0702"/><anchor xml:id="beg0174a0702" n="0174a0702"/>已<anchor xml:id="end0174a0702"/>。卽結
<lb ed="X" n="0174a08"/><lb ed="R055" n="0307a05"/>勸禮供。今直待孤起觀音完後。方總出前二結。故
<lb ed="X" n="0174a09"/><lb ed="R055" n="0307a06"/>云重結。良由別釋觀音。秪足上與拔慈悲二端。非
<lb ed="X" n="0174a10"/><lb ed="R055" n="0307a07"/>別說他事。故得待完總結。於義無隔也。今初。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0174a11"/><lb ed="R055" n="0307a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0174a1101">是故須常念。念念勿生疑。觀世音淨聖。於苦惱死厄。
<lb ed="X" n="0174a12"/><lb ed="R055" n="0307a09"/>能爲作依怙。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0174a13"/><lb ed="R055" n="0307a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0174a1301">苦惱死厄能作依怙故須常念。卽是結上勸持拔
<lb ed="X" n="0174a14"/><lb ed="R055" n="0307a11"/>苦矣。</p>
<lb ed="X" n="0174a15"/><lb ed="R055" n="0307a12"/><p xml:id="pX35p0174a1501">△二結勸供禮。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0174a16"/><lb ed="R055" n="0307a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0174a1601">具一切功德。慈眼視衆生。福聚海無量。是故應頂禮。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0174a17"/><lb ed="R055" n="0307a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0174a1701">慈眼視生是與樂。福聚如海能與樂。故應頂禮。是
<lb ed="X" n="0174a18"/><lb ed="R055" n="0307a15"/>勸禮供。卽是頌上與樂勸供矣。問。長行云供養。今
<lb ed="X" n="0174a19"/><lb ed="R055" n="0307a16"/>云頂禮。云何通。答。供養該四事。該獻珠頂禮恭敬
<lb ed="X" n="0174a20"/><lb ed="R055" n="0307a17"/>等法。前云供養。乃擧其總。今云頂禮。乃擧供養中
<lb ed="X" n="0174a21"/><lb ed="R055" n="0307a18"/>之別。總別互出。義則一也。問。長行派勸。今何總結。
<lb ed="X" n="0174a22"/><lb ed="R055" n="0307b01"/>答。派勸總勸。於義無妨。但前後稍移。彌覺雋永。又
<lb ed="X" n="0174a23"/><lb ed="R055" n="0307b02"/>以見說法融通。辯才無礙。不墮騃實之譏也。問。長
<lb ed="X" n="0174a24"/><lb ed="R055" n="0307b03"/>行中二章各出。前有較量。後明獻供。何等鄭重委
<pb ed="X" xml:id="X35.0647.0174b" n="0174b"/>
<lb ed="X" n="0174b01"/><lb ed="R055" n="0307b04"/>悉。今何幾句而<anchor xml:id="nkr_note_add_0174b0101" n="0174b0101"/><anchor xml:id="beg0174b0101" n="0174b0101"/>已<anchor xml:id="end0174b0101"/>。答。如來說法。只貴義顯。不論多
<lb ed="X" n="0174b02"/><lb ed="R055" n="0307b05"/>少。所謂多亦四德。少亦四德。廣亦般若。略亦般若。
<lb ed="X" n="0174b03"/><lb ed="R055" n="0307b06"/>明珠一顆。寧有不具衆寶耶。再探佛意。重在發明
<lb ed="X" n="0174b04"/><lb ed="R055" n="0307b07"/>大士與拔慈悲。至於勸供持名。意似稍緩。可以略
<lb ed="X" n="0174b05"/><lb ed="R055" n="0307b08"/>結。況上旣廣詳。此宜略點。廣略互顯。勸意彌明。不
<lb ed="X" n="0174b06"/><lb ed="R055" n="0307b09"/>須疑也。</p>
<lb ed="X" n="0174b07"/><lb ed="R055" n="0307b10"/><p xml:id="pX35p0174b0701">△大章第二結益。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0174b08"/><lb ed="R055" n="0307b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0174b0801">爾時持地菩薩卽從座起。前白佛言。世尊。若有衆生
<lb ed="X" n="0174b09"/><lb ed="R055" n="0307b12"/>聞是觀世音菩薩品自在之業普門示現神通力者。
<lb ed="X" n="0174b10"/><lb ed="R055" n="0307b13"/>當知是人功德不少。佛說是普門品時。衆中八萬四
<lb ed="X" n="0174b11"/><lb ed="R055" n="0307b14"/>千衆生。皆發無等等阿耨多羅三藐三菩提心。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0174b12"/><lb ed="R055" n="0307b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0174b1201">持地結益。似較本尊稱歎更深一層。夫以大師之
<lb ed="X" n="0174b13"/><lb ed="R055" n="0307b16"/>口。讚迷弟子與拔慈悲至矣盡矣。誰敢贊辭。而持
<lb ed="X" n="0174b14"/><lb ed="R055" n="0307b17"/>地忽然起座白佛。有何智過於師。能資師不足。以
<lb ed="X" n="0174b15"/><lb ed="R055" n="0307b18"/>呈露乎。持地謂必衆生稱觀音名而後拔苦。心念
<lb ed="X" n="0174b16"/><lb ed="R055" n="0308a01"/>然後滅毒。禮拜然後遂求。供養然後現身與樂等。
<lb ed="X" n="0174b17"/><lb ed="R055" n="0308a02"/>則世之不能稱念禮供者。大士皆不度矣。豈大士
<lb ed="X" n="0174b18"/><lb ed="R055" n="0308a03"/>之無緣慈悲哉。須知卽不稱念禮供。但能聞今日
<lb ed="X" n="0174b19"/><lb ed="R055" n="0308a04"/>說菩薩普門神力之經。當知是人功德卽不少矣。
<lb ed="X" n="0174b20"/><lb ed="R055" n="0308a05"/>但聞此經功尙不少。何況持名心念乎。又何況禮
<lb ed="X" n="0174b21"/><lb ed="R055" n="0308a06"/>拜恭敬乎。又何況盡力供養乎。請問爲得何等利
<lb ed="X" n="0174b22"/><lb ed="R055" n="0308a07"/>益。乃爲不少聻。若出三途生三善道功德則少。若
<lb ed="X" n="0174b23"/><lb ed="R055" n="0308a08"/>離六凡而證二乘功德亦少。若棄小乘而入菩薩
<lb ed="X" n="0174b24"/><lb ed="R055" n="0308a09"/>功德亦少。畢竟聞經得何巨利。方爲不少。如今現
<pb ed="X" xml:id="X35.0647.0174c" n="0174c"/>
<lb ed="X" n="0174c01"/><lb ed="R055" n="0308a10"/>在法會。聞佛說是普門品時。衆中有八萬四千衆
<lb ed="X" n="0174c02"/><lb ed="R055" n="0308a11"/>生。皆發無等等阿耨多羅三藐三菩提心。直至成
<lb ed="X" n="0174c03"/><lb ed="R055" n="0308a12"/>佛。方爲不少耳。聞普門經者。尙名字開解。發無上
<lb ed="X" n="0174c04"/><lb ed="R055" n="0308a13"/>道心。何況持念禮供之五品。相似。究竟。得無上正
<lb ed="X" n="0174c05"/><lb ed="R055" n="0308a14"/>覺哉。此持地以聞經之淺淺。況持禮之深深。初似
<lb ed="X" n="0174c06"/><lb ed="R055" n="0308a15"/>推開佛所稱歎曰。多不必得。多不必得。只須聞此
<lb ed="X" n="0174c07"/><lb ed="R055" n="0308a16"/>經名。功至無上。綽有超師之見。次則以聞經淺益。
<lb ed="X" n="0174c08"/><lb ed="R055" n="0308a17"/>形出持禮深功。則又有資師之功。豈徒泛泛贅辭
<lb ed="X" n="0174c09"/><lb ed="R055" n="0308a18"/>比也。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0174c10"/>
<lb ed="X" n="0174c11"/><lb ed="R055" n="0308b01"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>觀世音菩薩普門品膚說<note place="inline">終</note></cb:jhead></cb:juan>
</body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0167a1101" to="#end0167a1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">二</lem><rdg wit="#wit.orig">三</rdg></app>
<app from="#beg0168b2201" to="#end0168b2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0168c0501" to="#end0168c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0168c1101" to="#end0168c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0168c2401" to="#end0168c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0169b1601" to="#end0169b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0169c0601" to="#end0169c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0169c0701" to="#end0169c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0170a1401" to="#end0170a1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">捐</lem><rdg wit="#wit.orig">損</rdg></app>
<app from="#beg0170c2401" to="#end0170c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0171a1601" to="#end0171a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0171c1401" to="#end0171c1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0172a1301" to="#end0172a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0172a1401" to="#end0172a1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0172b0501" to="#end0172b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0173a1501" to="#end0173a1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0173a2101" to="#end0173a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0173c0301" to="#end0173c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0173c0901" to="#end0173c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0173c1001" to="#end0173c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0174a0701" to="#end0174a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0174a0702" to="#end0174a0702"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0174b0101" to="#end0174b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
<note n="0167a1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0167a1101">二【CB】，三【卍續】</note>
<note n="0168b2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0168b2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0168c0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0168c0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0168c1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0168c1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0168c2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0168c2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0169b1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0169b1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0169c0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0169c0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0169c0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0169c0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0170a1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0170a1401">捐【CB】，損【卍續】</note>
<note n="0170c2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0170c2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0171a1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0171a1601">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0171c1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0171c1401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0172a1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0172a1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0172a1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0172a1401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0172b0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0172b0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0173a1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0173a1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0173a2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0173a2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0173c0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0173c0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0173c0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0173c0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0173c1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0173c1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0174a0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0174a0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0174a0702" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0174a0702">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0174b0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0174b0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>