<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="X35n0648">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 648 高王觀音經註釋</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經數位版, No. 648 高王觀音經註釋</title>
			<author>淸 周上智錄出</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>1卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">35</idno>.<idno type="no">648</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2023-08-02 02:36:17 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">高王觀音經註釋</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">CBETA 人工輸入，CBETA 掃瞄辨識</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>原書標點</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【卍續】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		<charDecl>
<char xml:id="CB00501">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00501</charName>
				<mapping cb:dec="983541" type="PUA">U+F01F5</mapping>
			<mapping type="unicode">U+4B7E</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>馱</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[馬*犬]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB02494">
				<charName>CBETA CHARACTER CB02494</charName>
				<mapping cb:dec="985534" type="PUA">U+F09BE</mapping>
			<mapping type="unicode">U+47E6</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>跋</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[跳-兆+(乏-之+友)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB08504">
				<charName>CBETA CHARACTER CB08504</charName>
				<mapping cb:dec="991544" type="PUA">U+F2138</mapping>
			<mapping type="unicode">U+269A8</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>燄</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[舀*炎]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15164">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15164</charName>
				<mapping cb:dec="998204" type="PUA">U+F3B3C</mapping>
			<mapping type="unicode">U+2EA07</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>顧</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[(厂@((旣-旡)-日+口))*頁]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15470">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15470</charName>
				<mapping cb:dec="998510" type="PUA">U+F3C6E</mapping>
			<mapping type="unicode">U+7CA4</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>粵</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[(奧-釆+米)-大+ㄎ]</value></charProp></char>
</charDecl>
	</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-05-20">
			<name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication
		</change>
		<change when="2006-09-29T11:40:42">
			Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<milestone unit="juan" n="1"/>
<pb ed="X" xml:id="X35.0648.0175a" n="0175a"/>
<lb ed="X" n="0175a01"/>
<lb ed="X" n="0175a02"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 648-A 西來妙諦序</cb:mulu><head>No. 648-A
<lb ed="X" n="0175a03"/><lb ed="R093" n="0927a01"/> 西來妙諦序</head>
<lb ed="X" n="0175a04"/>
<lb ed="X" n="0175a05"/><lb ed="R093" n="0927a02"/><p xml:id="pX35p0175a0501">盖聞。虞廷十六字。衍心法治統之傳。
<lb ed="X" n="0175a06" type="honorific"/><lb ed="R093" n="0927a03"/>太上五千言。闡道德神仙之旨。<g ref="#CB15470">粤</g>稽內典。悉寓眞詮。
<lb ed="X" n="0175a07"/><lb ed="R093" n="0927a04"/>溯三敎之同源。惟經不易登羣生於覺岸。在佛言慈。
<lb ed="X" n="0175a08"/><lb ed="R093" n="0927a05"/>是以淨域靈根。辯才無礙。梵宮秘笈。慧業微聞。用能
<lb ed="X" n="0175a09"/><lb ed="R093" n="0927a06"/>廣濟度之梯堦。豈第結因緣於香火哉。今涵虗子。固
<lb ed="X" n="0175a10"/><lb ed="R093" n="0927a07"/>玄下弟子也。兼修戒定之力。發生刊布之心。冀警勸
<lb ed="X" n="0175a11"/><lb ed="R093" n="0927a08"/>乎同門。藉宣揚爲程課。遂取貝葉心傳之所秘藏。優
<lb ed="X" n="0175a12"/><lb ed="R093" n="0927a09"/>婆夷塞之所受持。集以成書。壽諸世域。引枝尋源。資
<lb ed="X" n="0175a13"/><lb ed="R093" n="0927a10"/>其發軔。如高王觀世音經般若波羅蜜多心經等品
<lb ed="X" n="0175a14"/><lb ed="R093" n="0927a11"/>經呪綜卷。錄呈
<lb ed="X" n="0175a15" type="honorific"/><lb ed="R093" n="0927a12"/>呂帝師牟尼文佛。閱定嘉之。命以西來妙諦。顏其帙。
<lb ed="X" n="0175a16"/><lb ed="R093" n="0927a13"/>嗟乎釋氏之敎。<anchor xml:id="nkr_note_add_0175a1601" n="0175a1601"/><anchor xml:id="beg0175a1601" n="0175a1601"/>已<anchor xml:id="end0175a1601"/>久晦矣。彼其七心多妄。四縛易嬰。
<lb ed="X" n="0175a17"/><lb ed="R093" n="0927a14"/>徒嫌鑿柄之機鋒。誰作當頭之棒喝。而君獨吹光藜
<lb ed="X" n="0175a18"/><lb ed="R093" n="0927a15"/>火。披礫恒沙。思開淸淨之門。俾入毗盧之界。願可云
<lb ed="X" n="0175a19"/><lb ed="R093" n="0927a16"/>宏矣。顧說者謂。大藏琅函。遺編充棟。法門玉律。妙旨
<lb ed="X" n="0175a20"/><lb ed="R093" n="0927a17"/>傳燈。悟入無言。證成因果。菩提明鏡。無相胥歸。何必
<lb ed="X" n="0175a21"/><lb ed="R093" n="0927a18"/>晨鐘暮鼓。始勗虔修乎。抑知文字之益。所以闢眞緘
<lb ed="X" n="0175a22"/><lb ed="R093" n="0927b01"/>諷習之勤。所以袪慾障。茲雖倉分稊米。寔足囊括三
<lb ed="X" n="0175a23"/><lb ed="R093" n="0927b02"/>乘。誠解研鑽。何殊薪傳衣鉢。將使情田自穫。性海無
<lb ed="X" n="0175a24"/><lb ed="R093" n="0927b03"/>塵。胸羅卍字。皈命金天。三年面壁。大衆到梅子熟時。
<pb ed="X" xml:id="X35.0648.0175b" n="0175b"/>
<lb ed="X" n="0175b01"/><lb ed="R093" n="0927b04"/>一笑拈花。居士聞木樨香否。果識卽心是佛。奚論無
<lb ed="X" n="0175b02"/><lb ed="R093" n="0927b05"/>色非空。則不徒提暢宗風。而信<anchor xml:id="nkr_note_add_0175b0201" n="0175b0201"/><anchor xml:id="beg0175b0201" n="0175b0201"/>已<anchor xml:id="end0175b0201"/>門開甘露。不有大
<lb ed="X" n="0175b03"/><lb ed="R093" n="0927b06"/>覺入寶山。而手仍空。如是我聞。使頑石之頭能點。</p><p xml:id="pX35p0175b0320" cb:place="inline">光
<lb ed="X" n="0175b04"/><lb ed="R093" n="0927b07"/>緖戊寅歲夏同玄求是子謹序於武林蓼花仙舘退
<lb ed="X" n="0175b05"/><lb ed="R093" n="0927b08"/>省室</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0175b06"/>
<lb ed="X" n="0175b07"/>
<lb ed="X" n="0175b08"/>
<lb ed="X" n="0175b09"/>
<lb ed="X" n="0175b10"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 648-B 後<g ref="#CB02494">䟦</g></cb:mulu><head>No. 648-B
<lb ed="X" n="0175b11"/><lb ed="R093" n="0927b10"/> 後<g ref="#CB02494">䟦</g></head>
<lb ed="X" n="0175b12"/>
<lb ed="X" n="0175b13"/><lb ed="R093" n="0927b11"/><p xml:id="pX35p0175b1301">夫高王觀世音經。般若多心經。大悲陀羅尼神呪。準
<lb ed="X" n="0175b14"/><lb ed="R093" n="0927b12"/>提呪。傳世最久。信奉持誦者廣。而消愆獲福者無窮。
<lb ed="X" n="0175b15"/><lb ed="R093" n="0927b13"/>故靈騐寔跡。載諸各經呪本者。不知凡幾也。然雖有
<lb ed="X" n="0175b16"/><lb ed="R093" n="0927b14"/>刊布或經本或呪圖。未能彚輯。固屬易於印送。究未
<lb ed="X" n="0175b17"/><lb ed="R093" n="0927b15"/>成集闕然也。<note place="inline">予</note>素崇玄學。未諳禪修。先荷大士甄錄。
<lb ed="X" n="0175b18"/><lb ed="R093" n="0927b16"/>上智傳派。復蒙
<lb ed="X" n="0175b19" type="honorific"/><lb ed="R093" n="0927b17"/>佛恩授記。悟靜頒名。沐
<lb ed="X" n="0175b20" type="honorific"/><lb ed="R093" n="0927b18"/>聖德之栽培。<g ref="#CB15164">𮨇</g>涓涘之罔報。就於同善錄中所輯禪
<lb ed="X" n="0175b21"/><lb ed="R093" n="0928a01"/>宗經呪齋期。錄出壽世。以便崇奉者朝夕捧持。不致
<lb ed="X" n="0175b22"/><lb ed="R093" n="0928a02"/>卷軸紛紜。其靈騐事實。同善錄中。按篇俱在。茲不刊
<lb ed="X" n="0175b23"/><lb ed="R093" n="0928a03"/>列。庶昭簡捷。並倩同玄樂君石友。恭楷付梓。板儲西
<lb ed="X" n="0175b24"/><lb ed="R093" n="0928a04"/>湖昭慶慧空經房。印造流通。以廣其傳。</p><p xml:id="pX35p0175b2416" cb:place="inline">時光緖戊寅
<pb ed="X" xml:id="X35.0648.0175c" n="0175c"/>
<lb ed="X" n="0175c01"/><lb ed="R093" n="0928a05"/>歲　悟靜周上智敬<g ref="#CB02494">䟦</g></p></cb:div>
<lb ed="X" n="0175c02"/>
<lb ed="X" n="0175c03"/>
<lb ed="X" n="0175c04"/>
<lb ed="X" n="0175c05"/>
<lb ed="X" n="0175c06"/>
<lb ed="X" n="0175c07"/><cb:docNumber>No. 648</cb:docNumber>
<lb ed="X" n="0175c08"/><lb ed="R093" n="0928a07"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead><anchor xml:id="nkr_note_orig_0175001" n="0175001"/>佛說高王觀世音經註釋</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0175c09"/><lb ed="R093" n="0928a08"/>
<lb ed="X" n="0175c10"/><lb ed="R093" n="0928a09"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">淨口業眞言</cb:mulu><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0175c1001">○淨口業眞言</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0175c11"/><lb ed="R093" n="0928a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0175c1101">淨者。洗滌而蕩盡之。凡人造業。不外言行兩端。口
<lb ed="X" n="0175c12"/><lb ed="R093" n="0928a11"/>過尤爲易犯。必淨滌之。方可修眞養性也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0175c13"/><lb ed="R093" n="0928a12"/><cb:div type="orig"><p cb:type="dharani" xml:id="pX35p0175c1301">修利修利</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0175c14"/><lb ed="R093" n="0928a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0175c1401">修者。修持之謂。利者利<anchor xml:id="nkr_note_add_0175c1401" n="0175c1401"/><anchor xml:id="beg0175c1401" n="0175c1401"/>己<anchor xml:id="end0175c1401"/>而兼利人也。兩句複之
<lb ed="X" n="0175c15"/><lb ed="R093" n="0928a14"/>重言。以申明之也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0175c16"/><lb ed="R093" n="0928a15"/><cb:div type="orig"><p cb:type="dharani" xml:id="pX35p0175c1601">摩訶修利</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0175c17"/><lb ed="R093" n="0928a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0175c1701">摩訶。大也。大有所修持。而後能利也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0175c18"/><lb ed="R093" n="0928a17"/><cb:div type="orig"><p cb:type="dharani" xml:id="pX35p0175c1801">修修利</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0175c19"/><lb ed="R093" n="0928a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0175c1901">愈修愈利也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0175c20"/><lb ed="R093" n="0928b01"/><cb:div type="orig"><p cb:type="dharani" xml:id="pX35p0175c2001">薩婆訶</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0175c21"/><lb ed="R093" n="0928b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0175c2101">薩者。見也。婆者。一切平等也。訶者。一切法無因寂
<lb ed="X" n="0175c22"/><lb ed="R093" n="0928b03"/>靜。無住淸淨。不生不滅之義。言佛力普照。無分貴
<lb ed="X" n="0175c23"/><lb ed="R093" n="0928b04"/>賤智愚。盡致之淸淨不生不滅也。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0175c24"/><lb ed="R093" n="0928b05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">淨身眞言</cb:mulu><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0175c2401">○淨身眞言</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X35.0648.0176a" n="0176a"/>
<lb ed="X" n="0176a01"/><lb ed="R093" n="0928b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0176a0101">身兼視聽行動。言淨身者。卽非禮勿視。非禮勿聽。
<lb ed="X" n="0176a02"/><lb ed="R093" n="0928b07"/>非禮勿動之謂。獨擧言行兩端。卽謹言愼行也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0176a03"/><lb ed="R093" n="0928b08"/><cb:div type="orig"><p cb:type="dharani" xml:id="pX35p0176a0301">修多利修多利</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0176a04"/><lb ed="R093" n="0928b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0176a0401">修身之道多端。必多方修之。方能有益也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0176a05"/><lb ed="R093" n="0928b10"/><cb:div type="orig"><p cb:type="dharani" xml:id="pX35p0176a0501">修摩利</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0176a06"/><lb ed="R093" n="0928b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0176a0601">摩卽摩訶也。言能修者。其利必大。與摩訶修利。句
<lb ed="X" n="0176a07"/><lb ed="R093" n="0928b12"/>淺深有別。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0176a08"/><lb ed="R093" n="0928b13"/><cb:div type="orig"><p cb:type="dharani" xml:id="pX35p0176a0801">娑婆訶</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0176a09"/><lb ed="R093" n="0928b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0176a0901">娑者。一切法平等。婆者。無言說義。訶者。一切法無
<lb ed="X" n="0176a10"/><lb ed="R093" n="0928b15"/>因。寂靜無住。淸淨不生不滅之義。言佛無言說。無
<lb ed="X" n="0176a11"/><lb ed="R093" n="0928b16"/>分貴賤智愚。盡致之淸淨不生不滅也。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0176a12"/><lb ed="R093" n="0928b17"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">安土地眞言</cb:mulu><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0176a1201">○安土地眞言</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0176a13"/><lb ed="R093" n="0928b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0176a1301">人生履后土。而戴皇天。后土安。皇天亦安矣。人當
<lb ed="X" n="0176a14"/><lb ed="R093" n="0929a01"/>謹言愼行。後必求可對天地而無愧。故淨身後。必
<lb ed="X" n="0176a15"/><lb ed="R093" n="0929a02"/>安土地。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0176a16"/><lb ed="R093" n="0929a03"/><cb:div type="orig"><p cb:type="dharani" xml:id="pX35p0176a1601">南無三滿多沒<g ref="#CB00501">䭾</g>喃</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0176a17"/><lb ed="R093" n="0929a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0176a1701">天地以一萬二千年。爲一劫。自混沌後。空無所有。
<lb ed="X" n="0176a18"/><lb ed="R093" n="0929a05"/>天開於子。地闢於丑。人生於寅。人物漸生而漸滿。
<lb ed="X" n="0176a19"/><lb ed="R093" n="0929a06"/>故云三滿劫。交至酉戌亥。人物漸稀而漸少。故云
<lb ed="X" n="0176a20"/><lb ed="R093" n="0929a07"/>三減劫。是謂沒<g ref="#CB00501">䭾</g>喃。沒無也。<g ref="#CB00501">䭾</g>載也。沒<g ref="#CB00501">䭾</g>喃者。言
<lb ed="X" n="0176a21"/><lb ed="R093" n="0929a08"/>地無所載也。佛之修行。從三滿劫。修至沒<g ref="#CB00501">䭾</g>喃。三
<lb ed="X" n="0176a22"/><lb ed="R093" n="0929a09"/>減劫。方成大道。</p><p xml:id="pX35p0176a2207" cb:place="inline">○石亭和尙云。釋迦修行。經三滿
<lb ed="X" n="0176a23"/><lb ed="R093" n="0929a10"/>劫。第一阿僧祇滿劫。奉事寶相佛。至千佛等。第二
<lb ed="X" n="0176a24"/><lb ed="R093" n="0929a11"/>滿劫。承事燃燈佛。至千佛等。第三滿劫。供養勝觀
<pb ed="X" xml:id="X35.0648.0176b" n="0176b"/>
<lb ed="X" n="0176b01"/><lb ed="R093" n="0929a12"/>佛及千佛等。一一無空過者。交至莊嚴減劫。初閻
<lb ed="X" n="0176b02"/><lb ed="R093" n="0929a13"/>浮人壽八萬四千歲。身長八丈。凡過百年。命減一
<lb ed="X" n="0176b03"/><lb ed="R093" n="0929a14"/>歲。身減一寸。過千年。命減十歲。身減一尺。如是減
<lb ed="X" n="0176b04"/><lb ed="R093" n="0929a15"/>至十歲。身存一尺。盡矣。於減劫中。度生無量。前三
<lb ed="X" n="0176b05"/><lb ed="R093" n="0929a16"/>滿劫。卽是三增劫。凡過百年。身增一寸。命增一。歲
<lb ed="X" n="0176b06"/><lb ed="R093" n="0929a17"/>至千年。身增一尺。命增十歲。如是增至八萬四千
<lb ed="X" n="0176b07"/><lb ed="R093" n="0929a18"/>歲。身增八丈。如是三滿三減。爲三大阿僧祇劫。釋
<lb ed="X" n="0176b08"/><lb ed="R093" n="0929b01"/>迦方稱萬德圓滿。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0176b09"/><lb ed="R093" n="0929b02"/><cb:div type="orig"><p cb:type="dharani" xml:id="pX35p0176b0901">唵</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0176b10"/><lb ed="R093" n="0929b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0176b1001">唵有二說。一指諸鬼神聽。一指流注不生滅義。此
<lb ed="X" n="0176b11"/><lb ed="R093" n="0929b04"/>應指不生滅義而言。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0176b12"/><lb ed="R093" n="0929b05"/><cb:div type="orig"><p cb:type="dharani" xml:id="pX35p0176b1201">度嚕度嚕</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0176b13"/><lb ed="R093" n="0929b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0176b1301">嚕者。合胎生卵生濕生化生而言。言佛之普度一
<lb ed="X" n="0176b14"/><lb ed="R093" n="0929b07"/>切也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0176b15"/><lb ed="R093" n="0929b08"/><cb:div type="orig"><p cb:type="dharani" xml:id="pX35p0176b1501">地尾薩婆訶</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0176b16"/><lb ed="R093" n="0929b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0176b1601">尾者。地之極邊也。自中國蠻貊。至日月所照霜露
<lb ed="X" n="0176b17"/><lb ed="R093" n="0929b10"/>所墜之地。皆是也。薩婆訶。<anchor xml:id="nkr_note_add_0176b1701" n="0176b1701"/><anchor xml:id="beg0176b1701" n="0176b1701"/>已<anchor xml:id="end0176b1701"/>註上文。言佛法普照。
<lb ed="X" n="0176b18"/><lb ed="R093" n="0929b11"/>無分東西南北。中夏夷狄。盡度之而致淸淨不生
<lb ed="X" n="0176b19"/><lb ed="R093" n="0929b12"/>不滅也。</p><p xml:id="pX35p0176b1904" cb:place="inline">○上二句。合千古言。此句指天下言。通節
<lb ed="X" n="0176b20"/><lb ed="R093" n="0929b13"/>總言遍古今。合天下。佛於其中。普度一切也。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0176b21"/><lb ed="R093" n="0929b14"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">佛說高王觀世音經</cb:mulu><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0176b2101">佛說高王觀世音經</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0176b22"/><lb ed="R093" n="0929b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0176b2201">觀世音經衆矣。而言高王觀世音經者。以是經爲
<lb ed="X" n="0176b23"/><lb ed="R093" n="0929b16"/>高王國所傳出。較西藏諸經。尤爲可信。曰佛說者。
<lb ed="X" n="0176b24"/><lb ed="R093" n="0929b17"/>以是經爲觀世音之所親授。較他經爲倍可珍也。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X35.0648.0176c" n="0176c"/>
<lb ed="X" n="0176c01"/><lb ed="R093" n="0929b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0176c0101">觀世音菩薩。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0176c02"/><lb ed="R093" n="0930a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0176c0201">觀世音者。觀世間善惡因由也。菩之爲言照。薩之
<lb ed="X" n="0176c03"/><lb ed="R093" n="0930a02"/>爲言見。觀世間善惡因由。而照見之也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0176c04"/><lb ed="R093" n="0930a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0176c0401">南無佛。南無法。南無僧。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0176c05"/><lb ed="R093" n="0930a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0176c0501">南無者。歸依也。佛家以佛法僧爲三寶。佛卽性之
<lb ed="X" n="0176c06"/><lb ed="R093" n="0930a05"/>體。卽儒家天命之謂性。南無佛者。明心見性。法卽
<lb ed="X" n="0176c07"/><lb ed="R093" n="0930a06"/>修行之道。卽儒家率性之謂道。南無法者。修持而
<lb ed="X" n="0176c08"/><lb ed="R093" n="0930a07"/>至於明心見性也。僧大衆之謂。南無僧者。敎大衆
<lb ed="X" n="0176c09"/><lb ed="R093" n="0930a08"/>修持。而歸於心見性。卽儒家修道之謂敎也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0176c10"/><lb ed="R093" n="0930a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0176c1001">佛國有緣。佛法相因。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0176c11"/><lb ed="R093" n="0930a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0176c1101">相因卽歸依也。言與佛國有緣者。方能歸依佛法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0176c12"/><lb ed="R093" n="0930a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0176c1201">常樂我靜。有緣佛法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0176c13"/><lb ed="R093" n="0930a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0176c1301">常者。終身如一日。靜常作淨觀。下淨光兩字可見。
<lb ed="X" n="0176c14"/><lb ed="R093" n="0930a13"/>所謂主靜立人極也。不必專指淸淨寂滅說。終身
<lb ed="X" n="0176c15"/><lb ed="R093" n="0930a14"/>能以主靜爲樂者。方謂有緣佛法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0176c16"/><lb ed="R093" n="0930a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0176c1601">南無摩訶般若波羅蜜。是大神呪。南無摩訶般若波
<lb ed="X" n="0176c17"/><lb ed="R093" n="0930a16"/>羅蜜。是無上呪。南無摩訶般若波羅蜜。是無等等呪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0176c18"/><lb ed="R093" n="0930a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0176c1801">波羅蜜者。彼岸也。彼岸卽佛之明心見性地位。般
<lb ed="X" n="0176c19"/><lb ed="R093" n="0930a18"/>若者。言有智慧。善破一切煩惱。轉爲妙用也。摩訶
<lb ed="X" n="0176c20"/><lb ed="R093" n="0930b01"/>者。大也。波羅蜜者。有六。或布施。或持戒。或忍辱。或
<lb ed="X" n="0176c21"/><lb ed="R093" n="0930b02"/>精進。或禪定。或智慧。各占六度之一。惟一般若。能
<lb ed="X" n="0176c22"/><lb ed="R093" n="0930b03"/>破一切煩惱。則六度兼該。萬行俱偹。當下卽具佛
<lb ed="X" n="0176c23"/><lb ed="R093" n="0930b04"/>體。卽儒家所云。我欲仁斯仁至矣之謂。俚語所云。
<lb ed="X" n="0176c24"/><lb ed="R093" n="0930b05"/>放下屠刀。立地成佛。是也。大神者。言其至神速也。
<pb ed="X" xml:id="X35.0648.0177a" n="0177a"/>
<lb ed="X" n="0177a01"/><lb ed="R093" n="0930b06"/>大明者。言其至明亮也。無上者。言其無可加也。無
<lb ed="X" n="0177a02"/><lb ed="R093" n="0930b07"/>等等者。言其莫與匹也。</p><p xml:id="pX35p0177a0210" cb:place="inline">○自始至此爲一段。</p><p xml:id="pX35p0177a0218" cb:place="inline">○石
<lb ed="X" n="0177a03"/><lb ed="R093" n="0930b08"/>亭和尙云。是大神呪者。能驅生死之魔。是大明呪
<lb ed="X" n="0177a04"/><lb ed="R093" n="0930b09"/>者。能破長夜痴暗。是無上呪者。般若是最上發心。
<lb ed="X" n="0177a05"/><lb ed="R093" n="0930b10"/>是法中王。所以無上也。是無等等呪者。般若是六
<lb ed="X" n="0177a06"/><lb ed="R093" n="0930b11"/>度之第一義。無佛與之等齊也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0177a07"/><lb ed="R093" n="0930b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0177a0701">南無淨光秘密佛。法藏佛。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0177a08"/><lb ed="R093" n="0930b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0177a0801">淨光者。頂上淨字說下。卽波羅蜜也。淨而日光。則
<lb ed="X" n="0177a09"/><lb ed="R093" n="0930b14"/>知當作靜字解。秘密對語言解說。言歸依佛法者。
<lb ed="X" n="0177a10"/><lb ed="R093" n="0930b15"/>不用語言解說。而使性光常靜。方是佛藏正法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0177a11"/><lb ed="R093" n="0930b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0177a1101">師子吼神足幽王佛。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0177a12"/><lb ed="R093" n="0930b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0177a1201">師與獅通。釋迦初生。自行七步。一手擎天。一手指
<lb ed="X" n="0177a13"/><lb ed="R093" n="0930b18"/>地。張目四顧。如師子吼。以示上天下地。惟我獨尊。
<lb ed="X" n="0177a14"/><lb ed="R093" n="0931a01"/>而神足徧照幽冥也。</p><p xml:id="pX35p0177a1409" cb:place="inline">○石亭和尙云。神足通佛。得
<lb ed="X" n="0177a15"/><lb ed="R093" n="0931a02"/>六通而成道。六通者。天眼通。天耳通。他心通。宿命
<lb ed="X" n="0177a16"/><lb ed="R093" n="0931a03"/>通。漏盡通。神足通。卽如意通。神足通者。於一刹那。
<lb ed="X" n="0177a17"/><lb ed="R093" n="0931a04"/>而到四天下也。幽王者。所處靜寂而不動也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0177a18"/><lb ed="R093" n="0931a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0177a1801">佛吿<name role="" type="person">須彌燈王</name>佛。法護佛。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0177a19"/><lb ed="R093" n="0931a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0177a1901">金剛經所載。如來吿須菩提云。我於燃燈佛。師法
<lb ed="X" n="0177a20"/><lb ed="R093" n="0931a07"/>無所得。葢佛法必心無所住。故吿須菩提。法無所
<lb ed="X" n="0177a21"/><lb ed="R093" n="0931a08"/>得。正所以護持佛法也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0177a22"/><lb ed="R093" n="0931a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0177a2201">金剛藏師子遊戲佛寶勝佛神通佛。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0177a23"/><lb ed="R093" n="0931a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0177a2301">金剛藏所載。有色相有空相。所載莊嚴法像。變化
<lb ed="X" n="0177a24"/><lb ed="R093" n="0931a11"/>神妙。皆如師子遊戲於世也。世人以此謂佛之勝
<pb ed="X" xml:id="X35.0648.0177b" n="0177b"/>
<lb ed="X" n="0177b01"/><lb ed="R093" n="0931a12"/>境。而寶貴之。其實不過佛之神通耳。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0177b02"/><lb ed="R093" n="0931a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0177b0201">藥師瑠璃光佛。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0177b03"/><lb ed="R093" n="0931a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0177b0301">藥以療病爲功。師以訓導爲能。琉璃者。借佛國帝
<lb ed="X" n="0177b04"/><lb ed="R093" n="0931a15"/>靑寶石。極其明淨者。以喩佛身。言醫治衆生。必先
<lb ed="X" n="0177b05"/><lb ed="R093" n="0931a16"/>性體。極其光明也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0177b06"/><lb ed="R093" n="0931a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0177b0601">普光功德山王佛。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0177b07"/><lb ed="R093" n="0931a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0177b0701">佛居山中。而功德普徧十方。卽儒家光被四表。格
<lb ed="X" n="0177b08"/><lb ed="R093" n="0931b01"/>於上下也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0177b09"/><lb ed="R093" n="0931b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0177b0901">善住功德寶王佛。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0177b10"/><lb ed="R093" n="0931b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0177b1001">作善功德。住於一方也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0177b11"/><lb ed="R093" n="0931b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0177b1101">過去七佛。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0177b12"/><lb ed="R093" n="0931b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0177b1201">石亭和尙云。一梵語毗婆尸佛。華云智光圓滿。二
<lb ed="X" n="0177b13"/><lb ed="R093" n="0931b06"/>梵語<name role="" type="person">尸棄佛</name>。華云大智光也。卽根本智。三梵語毗
<lb ed="X" n="0177b14"/><lb ed="R093" n="0931b07"/>舍浮佛。華云徧一切自在。四梵語<name role="" type="person">拘留孫佛</name>。華云
<lb ed="X" n="0177b15"/><lb ed="R093" n="0931b08"/>永斷煩惱。五梵語拘那含牟尼佛。華云能仁寂默。
<lb ed="X" n="0177b16"/><lb ed="R093" n="0931b09"/>以寂默故。不住生死。以能仁故。不住涅槃。悲智雙
<lb ed="X" n="0177b17"/><lb ed="R093" n="0931b10"/>運。利物無窮也。</p><p xml:id="pX35p0177b1707" cb:place="inline">○以上皆指修持<anchor xml:id="nkr_note_add_0177b1701" n="0177b1701"/><anchor xml:id="beg0177b1701" n="0177b1701"/>已<anchor xml:id="end0177b1701"/>成者焉。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0177b18"/><lb ed="R093" n="0931b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0177b1801">未來賢劫千佛。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0177b19"/><lb ed="R093" n="0931b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0177b1901">按三十佛國記所載。賢劫千佛名。千小兒生於恒
<lb ed="X" n="0177b20"/><lb ed="R093" n="0931b13"/>水上流國。其母生一肉胎。擲之恒水。爲他國王收
<lb ed="X" n="0177b21"/><lb ed="R093" n="0931b14"/>養。後長大。甚勇徤。所往征伐。無不摧服。次伐其所
<lb ed="X" n="0177b22"/><lb ed="R093" n="0931b15"/>生本國。國王大憂。其母夫人。登城東高樓。語云。汝
<lb ed="X" n="0177b23"/><lb ed="R093" n="0931b16"/>是我子。何故作逆倫事。始不信。後詳言之。則放弓。
<lb ed="X" n="0177b24"/><lb ed="R093" n="0931b17"/>伏拜其母。而拜其父。世儒以佛爲無父無君。故他
<pb ed="X" xml:id="X35.0648.0177c" n="0177c"/>
<lb ed="X" n="0177c01"/><lb ed="R093" n="0931b18"/>佛出處皆不載。此獨擧之。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0177c02"/><lb ed="R093" n="0932a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0177c0201">千五百佛。萬五千佛。五百化身佛。百億金剛藏佛。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0177c03"/><lb ed="R093" n="0932a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0177c0301">賢劫千佛佛名也。而以未來貫下者。皆以借喩未
<lb ed="X" n="0177c04"/><lb ed="R093" n="0932a03"/>來修持者而言。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0177c05"/><lb ed="R093" n="0932a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0177c0501">定光佛。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0177c06"/><lb ed="R093" n="0932a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0177c0601">卽普光王如來也。此獨擧定光者。葢言定而後能
<lb ed="X" n="0177c07"/><lb ed="R093" n="0932a06"/>靜。無論過去未來。欲求靜者。必先求定耳。通卷所
<lb ed="X" n="0177c08"/><lb ed="R093" n="0932a07"/>稱佛名。皆有至理。豈泛然雜擧。</p><p xml:id="pX35p0177c0813" cb:place="inline">○淨光秘密佛至
<lb ed="X" n="0177c09"/><lb ed="R093" n="0932a08"/>此爲一段。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0177c10"/><lb ed="R093" n="0932a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0177c1001">六方六佛名號。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0177c11"/><lb ed="R093" n="0932a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0177c1101">此句卽下文東南西北上下六句。總冐人生於東。
<lb ed="X" n="0177c12"/><lb ed="R093" n="0932a11"/>長於南。成於西。歸於北。魂昇於天。魄降於地。故云
<lb ed="X" n="0177c13"/><lb ed="R093" n="0932a12"/>六方。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0177c14"/><lb ed="R093" n="0932a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0177c1401">東方寶光月殿月妙尊音王佛。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0177c15"/><lb ed="R093" n="0932a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0177c1501">寶光言性體之可寶也。月殿月之芽也。音影也。言
<lb ed="X" n="0177c16"/><lb ed="R093" n="0932a15"/>人之始生性體之光。如月中之影。其體甚微。而實
<lb ed="X" n="0177c17"/><lb ed="R093" n="0932a16"/>至尊至妙也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0177c18"/><lb ed="R093" n="0932a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0177c1801">南方樹根花王佛。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0177c19"/><lb ed="R093" n="0932a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0177c1901">言有根者。自能發花也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0177c20"/><lb ed="R093" n="0932b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0177c2001">西方皂王神通<g ref="#CB08504">𦦨</g>花王佛。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0177c21"/><lb ed="R093" n="0932b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0177c2101">世間如一大染塲。必神通廣大。方能世<g ref="#CB08504">𦦨</g>不染也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0177c22"/><lb ed="R093" n="0932b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0177c2201">北方月殿淸淨佛。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0177c23"/><lb ed="R093" n="0932b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0177c2301">人之身後。歸至淸淨。如月之晦也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0177c24"/><lb ed="R093" n="0932b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0177c2401">上方無數精進寶首佛。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X35.0648.0178a" n="0178a"/>
<lb ed="X" n="0178a01"/><lb ed="R093" n="0932b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0178a0101">首元始也。淸明之氣上昇。自能精進不<anchor xml:id="nkr_note_add_0178a0101" n="0178a0101"/><anchor xml:id="beg0178a0101" n="0178a0101"/>已<anchor xml:id="end0178a0101"/>。而保其
<lb ed="X" n="0178a02"/><lb ed="R093" n="0932b07"/>元善之初也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0178a03"/><lb ed="R093" n="0932b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0178a0301">下方善寂月音王佛。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0178a04"/><lb ed="R093" n="0932b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0178a0401">昏濁之氣下降。如月中之影。盡歸寂滅也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0178a05"/><lb ed="R093" n="0932b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0178a0501">無量諸佛。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0178a06"/><lb ed="R093" n="0932b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0178a0601">諸佛皆從無量劫修行而成。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0178a07"/><lb ed="R093" n="0932b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0178a0701">多寶佛。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0178a08"/><lb ed="R093" n="0932b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0178a0801">言性體之可寶也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0178a09"/><lb ed="R093" n="0932b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0178a0901">釋迦牟尼佛。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0178a10"/><lb ed="R093" n="0932b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0178a1001">釋迦之義。云能仁。牟尼之義。云寂默。能仁者。卽心
<lb ed="X" n="0178a11"/><lb ed="R093" n="0932b16"/>性無邊。含容一切。寂默者。卽性體本寂。動靜不干
<lb ed="X" n="0178a12"/><lb ed="R093" n="0932b17"/>也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0178a13"/><lb ed="R093" n="0932b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0178a1301">彌勒佛。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0178a14"/><lb ed="R093" n="0933a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0178a1401">彌無不也。言性體上達無不。勒住之。而不使下達
<lb ed="X" n="0178a15"/><lb ed="R093" n="0933a02"/>也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0178a16"/><lb ed="R093" n="0933a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0178a1601">阿閦佛。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0178a17"/><lb ed="R093" n="0933a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0178a1701">閦初也。阿合乎人之始初也。</p><p xml:id="pX35p0178a1712" cb:place="inline">○石亭和尙云。阿閦
<lb ed="X" n="0178a18"/><lb ed="R093" n="0933a05"/>不動常住法性。故亦此意。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0178a19"/><lb ed="R093" n="0933a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0178a1901">彌陀佛。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0178a20"/><lb ed="R093" n="0933a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0178a2001">無量壽佛也。</p><p xml:id="pX35p0178a2006" cb:place="inline">○東南西北上下六句。言人人皆具
<lb ed="X" n="0178a21"/><lb ed="R093" n="0933a08"/>佛性。下言有修持之功。所以成無量壽佛也。</p><p xml:id="pX35p0178a2118" cb:place="inline">○六
<lb ed="X" n="0178a22"/><lb ed="R093" n="0933a09"/>方六合名號至此。又爲一段。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0178a23"/><lb ed="R093" n="0933a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0178a2301">中央一切衆生。在佛世界中者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0178a24"/><lb ed="R093" n="0933a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0178a2401">衆生兼人物而言。自開闢至今。皆有佛持世。故云
<pb ed="X" xml:id="X35.0648.0178b" n="0178b"/>
<lb ed="X" n="0178b01"/><lb ed="R093" n="0933a12"/>在佛世界中。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0178b02"/><lb ed="R093" n="0933a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0178b0201">行住於地上。及在虗空中。慈憂於一切衆生。各令安
<lb ed="X" n="0178b03"/><lb ed="R093" n="0933a14"/>穩休息。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0178b04"/><lb ed="R093" n="0933a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0178b0401">言由定而靜。方能安人安物也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0178b05"/><lb ed="R093" n="0933a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0178b0501">晝夜修持。心常求誦此經。能滅生死苦。消伏於毒害。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0178b06"/><lb ed="R093" n="0933a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0178b0601">伏卽金剛經降伏其心之謂。毒害卽雜妄惡諸念。
<lb ed="X" n="0178b07"/><lb ed="R093" n="0933a18"/>是也。佛與言求功名得功名。求富貴得富貴。求子
<lb ed="X" n="0178b08"/><lb ed="R093" n="0933b01"/>息得子息。而此毒言生死毒害者。葢恐人之入子
<lb ed="X" n="0178b09"/><lb ed="R093" n="0933b02"/>貪嗔痴耳。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0178b10"/><lb ed="R093" n="0933b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0178b1001">那摩<note place="inline">那摩與南無通</note>大明觀世音。觀明觀世音。高明觀世音。
<lb ed="X" n="0178b11"/><lb ed="R093" n="0933b04"/>開明觀世音。藥王菩薩。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0178b12"/><lb ed="R093" n="0933b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0178b1201">向稱星宿光長者。持藥普施衆生。四百四病。無不
<lb ed="X" n="0178b13"/><lb ed="R093" n="0933b06"/>除愈。卽能滅生死苦也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0178b14"/><lb ed="R093" n="0933b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0178b1401"><name role="" type="person">藥上菩薩</name>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0178b15"/><lb ed="R093" n="0933b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0178b1501">藥王菩薩之弟。卽電光長者曰。我兄<anchor xml:id="nkr_note_add_0178b1501" n="0178b1501"/><anchor xml:id="beg0178b1501" n="0178b1501"/>但<anchor xml:id="end0178b1501"/>治身病。不
<lb ed="X" n="0178b16"/><lb ed="R093" n="0933b09"/>醫心病。卽將兩手擎藥。施於衆生。貪瞋痴病悉滅。
<lb ed="X" n="0178b17"/><lb ed="R093" n="0933b10"/>菩提智慧卽生。十惡化爲十善。六塵化爲六度。有
<lb ed="X" n="0178b18"/><lb ed="R093" n="0933b11"/>著化爲無住。卽所謂消伏於毒害也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0178b19"/><lb ed="R093" n="0933b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0178b1901"><name role="" type="person">文殊師利</name>菩薩。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0178b20"/><lb ed="R093" n="0933b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0178b2001">文殊與世文迥異。道德足爲人師。而有利濟者也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0178b21"/><lb ed="R093" n="0933b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0178b2101">普賢菩薩。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0178b22"/><lb ed="R093" n="0933b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0178b2201">德無不徧曰普。佑上利下曰賢。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0178b23"/><lb ed="R093" n="0933b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0178b2301">虗空藏菩薩。地藏菩薩。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0178b24"/><lb ed="R093" n="0933b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0178b2401">指上天下地而言也。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X35.0648.0178c" n="0178c"/>
<lb ed="X" n="0178c01"/><lb ed="R093" n="0933b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0178c0101">淸凉寶山一萬菩薩。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0178c02"/><lb ed="R093" n="0934a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0178c0201">寶山。卽方寸之謂。言此心淸凉。則萬事萬念。皆能
<lb ed="X" n="0178c03"/><lb ed="R093" n="0934a02"/>照見。或云淸凉寶山地藏王處。現在金陵。今指心
<lb ed="X" n="0178c04"/><lb ed="R093" n="0934a03"/>言。恐未是。不知向稱靈臺。方寸靈臺。卽佛之靈臺
<lb ed="X" n="0178c05"/><lb ed="R093" n="0934a04"/>也。借以喩心淸凉。寶山何必擬實看。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0178c06"/><lb ed="R093" n="0934a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0178c0601">普光王如來。化勝菩薩。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0178c07"/><lb ed="R093" n="0934a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0178c0701">如來者。如人之本來。卽儒家復初之謂。言不失其
<lb ed="X" n="0178c08"/><lb ed="R093" n="0934a07"/>初心者。其光普照一切。雖外緣千變萬化。而自能
<lb ed="X" n="0178c09"/><lb ed="R093" n="0934a08"/>勝之也。</p><p xml:id="pX35p0178c0904" cb:place="inline">○石亭和尙云。如來者。無所從來。亦無所
<lb ed="X" n="0178c10"/><lb ed="R093" n="0934a09"/>去。故名如來。普光者。其光普照。而無些微逃遁也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0178c11"/><lb ed="R093" n="0934a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0178c1101">念念誦此經。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0178c12"/><lb ed="R093" n="0934a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0178c1201">念念者。言無一念夾雜之謂。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0178c13"/><lb ed="R093" n="0934a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0178c1301">七佛世尊卽說呪曰。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0178c14"/><lb ed="R093" n="0934a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0178c1401">七佛卽過去七佛也。呪祝也。以是法而祝之。使從
<lb ed="X" n="0178c15"/><lb ed="R093" n="0934a14"/>所祈也。呪或諸佛密語。出於心術妙用。冥加之功。
<lb ed="X" n="0178c16"/><lb ed="R093" n="0934a15"/>不可得而思議。或鬼神主名。呼其主則妖魅竄伏。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0178c17"/><lb ed="R093" n="0934a16"/><cb:div type="orig"><p cb:type="dharani" xml:id="pX35p0178c1701">離波離波帝</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0178c18"/><lb ed="R093" n="0934a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0178c1801">離去世上一切風波也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0178c19"/><lb ed="R093" n="0934a18"/><cb:div type="orig"><p cb:type="dharani" xml:id="pX35p0178c1901">求訶求訶帝</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0178c20"/><lb ed="R093" n="0934b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0178c2001">訶者。一切法無因。寂靜無住。乃淸淨不生不滅之
<lb ed="X" n="0178c21"/><lb ed="R093" n="0934b02"/>義也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0178c22"/><lb ed="R093" n="0934b03"/><cb:div type="orig"><p cb:type="dharani" xml:id="pX35p0178c2201">陀羅尼帝</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0178c23"/><lb ed="R093" n="0934b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0178c2301">華云總持。摧邪立正。殄惡生善。皆總而持之。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0178c24"/><lb ed="R093" n="0934b05"/><cb:div type="orig"><p cb:type="dharani" xml:id="pX35p0178c2401">尼訶囉帝</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X35.0648.0179a" n="0179a"/>
<lb ed="X" n="0179a01"/><lb ed="R093" n="0934b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0179a0101">將邪正善惡一切掃除也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0179a02"/><lb ed="R093" n="0934b07"/><cb:div type="orig"><p cb:type="dharani" xml:id="pX35p0179a0201">毗離尼帝</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0179a03"/><lb ed="R093" n="0934b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0179a0301">毗尼。卽六度中之精進不<anchor xml:id="nkr_note_add_0179a0301" n="0179a0301"/><anchor xml:id="beg0179a0301" n="0179a0301"/>已<anchor xml:id="end0179a0301"/>也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0179a04"/><lb ed="R093" n="0934b09"/><cb:div type="orig"><p cb:type="dharani" xml:id="pX35p0179a0401">摩訶迦帝</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0179a05"/><lb ed="R093" n="0934b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0179a0501">迦者。仁之體。摩訶迦帝。言仁體之廣大也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0179a06"/><lb ed="R093" n="0934b11"/><cb:div type="orig"><p cb:type="dharani" xml:id="pX35p0179a0601">眞靈乾帝</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0179a07"/><lb ed="R093" n="0934b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0179a0701">眞性之靈。與天合德。卽上天之載。無聲無臭也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0179a08"/><lb ed="R093" n="0934b13"/><cb:div type="orig"><p cb:type="dharani" xml:id="pX35p0179a0801">娑婆訶</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0179a09"/><lb ed="R093" n="0934b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0179a0901">娑者。無言說義。婆者。一切法平等。訶者。一切法無
<lb ed="X" n="0179a10"/><lb ed="R093" n="0934b15"/>因。寂靜無住。淸淨不生不滅之義。言佛無言說致
<lb ed="X" n="0179a11"/><lb ed="R093" n="0934b16"/>萬古一切悉致淸淨不生不滅也。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0179a12"/><lb ed="R093" n="0934b17"/>
<lb ed="X" n="0179a13"/><lb ed="R093" n="0934b18"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>佛說高王觀世音經註解<note place="inline">終</note></cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0179a14"/>
<lb ed="X" n="0179a15"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 648-C 高王經原起</cb:mulu><head>No. 648-C
<lb ed="X" n="0179a16"/><lb ed="R093" n="0935a01"/> 高王經原起</head>
<lb ed="X" n="0179a17"/>
<lb ed="X" n="0179a18"/><lb ed="R093" n="0935a02"/><p xml:id="pX35p0179a1801">昔五代時。有高歡國王。爲相州郡主。好殺。適寶藏
<lb ed="X" n="0179a19"/><lb ed="R093" n="0935a03"/>官孫敬德。誤犯重法。囚禁就死。忽夢見一僧曰。汝
<lb ed="X" n="0179a20"/><lb ed="R093" n="0935a04"/>持誦觀世音經一千遍。當脫刑名。敬德曰。今在禁
<lb ed="X" n="0179a21"/><lb ed="R093" n="0935a05"/>中。安得經典。僧曰。吾口授汝。睡覺。敬書便無忘失。
<lb ed="X" n="0179a22"/><lb ed="R093" n="0935a06"/>虔心誦念。得九百遍。文案<anchor xml:id="nkr_note_add_0179a2201" n="0179a2201"/><anchor xml:id="beg0179a2201" n="0179a2201"/>已<anchor xml:id="end0179a2201"/>成。王遂令赴市斬之。
<lb ed="X" n="0179a23"/><lb ed="R093" n="0935a07"/>敬德問監使。市之遠近。監使者曰。問之何故。敬德
<lb ed="X" n="0179a24"/><lb ed="R093" n="0935a08"/>曰。時夜夢。一僧令持觀世音經千遍。當得免死。今
<pb ed="X" xml:id="X35.0648.0179b" n="0179b"/>
<lb ed="X" n="0179b01"/><lb ed="R093" n="0935a09"/>尙欠一百。請求緩行隨路。急念滿數。至市。監使宣
<lb ed="X" n="0179b02"/><lb ed="R093" n="0935a10"/>勅斬之。身首不損。刀折三段。呈王。王駭提問。汝何
<lb ed="X" n="0179b03"/><lb ed="R093" n="0935a11"/>幻術。令得如此。敬德曰。實無幻術。因在獄中畏死。
<lb ed="X" n="0179b04"/><lb ed="R093" n="0935a12"/>祈禱觀音。忽夢。一僧敎誦觀世音經一千遍。獲福
<lb ed="X" n="0179b05"/><lb ed="R093" n="0935a13"/>如是。王謂敬德曰。汝勝於我。與佛何異。王喚典獄
<lb ed="X" n="0179b06"/><lb ed="R093" n="0935a14"/>者。書是經。令諸罪人合死者。各持誦千遍。斬之。取
<lb ed="X" n="0179b07"/><lb ed="R093" n="0935a15"/>驗悉應。王乃勅下。令民普誦。用證福果。世遂傳稱
<lb ed="X" n="0179b08"/><lb ed="R093" n="0935a16"/>高王觀世音經云。</p></cb:div>
</body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0175a1601" to="#end0175a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0175b0201" to="#end0175b0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0175c1401" to="#end0175c1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0176b1701" to="#end0176b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0177b1701" to="#end0177b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0178a0101" to="#end0178a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0178b1501" to="#end0178b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0179a0301" to="#end0179a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0179a2201" to="#end0179a2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="xuzang-notes">
<head>卍續藏 校注</head>
<p>
<note n="0175001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0175001">此註解從西來妙諦錄出</note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
<note n="0175a1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0175a1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0175b0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0175b0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0175c1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0175c1401">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0176b1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0176b1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0177b1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0177b1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0178a0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0178a0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0178b1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0178b1501">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0179a0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0179a0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0179a2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0179a2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>