<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="X35n0651">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 651 金剛三昧經注解</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經數位版, No. 651 金剛三昧經注解</title>
			<author>明 圓澄註</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>4卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">35</idno>.<idno type="no">651</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2024-02-25 09:56:44 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">金剛三昧經注解</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">CBETA 人工輸入，CBETA 掃瞄辨識</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>原書標點</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【卍續】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		<charDecl>
<char xml:id="CB02494">
				<charName>CBETA CHARACTER CB02494</charName>
				<mapping cb:dec="985534" type="PUA">U+F09BE</mapping>
			<mapping type="unicode">U+47E6</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>跋</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[跳-兆+(乏-之+友)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB04394">
				<charName>CBETA CHARACTER CB04394</charName>
				<mapping cb:dec="987434" type="PUA">U+F112A</mapping>
			<mapping type="unicode">U+20EF3</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[口*敕]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15210">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15210</charName>
				<mapping cb:dec="998250" type="PUA">U+F3B6A</mapping>
			<charProp><localName>normalized form</localName><value>恢</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[懨-猒+火]</value></charProp></char>
</charDecl>
	</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-05-20">
			<name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication
		</change>
		<change when="2006-09-29T11:40:43">
			Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<milestone unit="juan" n="1"/>
<pb ed="X" xml:id="X35.0651.0217a" n="0217a"/>
<lb ed="X" n="0217a01"/>
<lb ed="X" n="0217a02"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 651-A 金剛三昧經註解叙</cb:mulu><head>No. 651-A
<lb ed="X" n="0217a03"/><lb ed="R055" n="0371a01"/> 金剛三昧經註解叙</head>
<lb ed="X" n="0217a04"/>
<lb ed="X" n="0217a05"/><lb ed="R055" n="0371a02"/><p xml:id="pX35p0217a0501">夫眞心獨露若皓月之朗於太虗法性無虧似驪珠
<lb ed="X" n="0217a06"/><lb ed="R055" n="0371a03"/>之耀於滄海了了不昧日用明明無生卽生以眞如
<lb ed="X" n="0217a07"/><lb ed="R055" n="0371a04"/>不守自性而變現隨緣生卽無生以實相本來無物
<lb ed="X" n="0217a08"/><lb ed="R055" n="0371a05"/>而一塵不受求之叵得如木中火決定是有而方處
<lb ed="X" n="0217a09"/><lb ed="R055" n="0371a06"/>無憑體之卽神比鏡內華儼然可見而取不能得無
<lb ed="X" n="0217a10"/><lb ed="R055" n="0371a07"/>方妙用猶暎色之摩尼影雖移而體實不變具足本
<lb ed="X" n="0217a11"/><lb ed="R055" n="0371a08"/>來若迷家之貧子身雖困而寶未甞無悲夫我輩沈
<lb ed="X" n="0217a12"/><lb ed="R055" n="0371a09"/>埋<anchor xml:id="nkr_note_add_0217a1201" n="0217a1201"/><anchor xml:id="beg0217a1201" n="0217a1201"/>曠<anchor xml:id="end0217a1201"/>劫迷背日深本有家財致生難認良由不逢善
<lb ed="X" n="0217a13"/><lb ed="R055" n="0371a10"/>友開悟何從故我如來離兜率降皇宮捨富貴逃雪
<lb ed="X" n="0217a14"/><lb ed="R055" n="0371a11"/>嶺苦行六年覩星成道作衆生之慈父爲九界之宗
<lb ed="X" n="0217a15"/><lb ed="R055" n="0371a12"/>師三七思惟法輪大轉葢爲利鈍難齊所以敎分漸
<lb ed="X" n="0217a16"/><lb ed="R055" n="0371a13"/>頓四十餘年欲說不能說權實互覆涅槃時近欲休
<lb ed="X" n="0217a17"/><lb ed="R055" n="0371a14"/>不能休罄示一心其猶握金剛劒用斬群疑豎正法
<lb ed="X" n="0217a18"/><lb ed="R055" n="0371a15"/>幢破諸邪惑革小乘而純入一乘會百川而同歸大
<lb ed="X" n="0217a19"/><lb ed="R055" n="0371a16"/>海眞救病之良藥運寶筏以濟人是故世尊無問自
<lb ed="X" n="0217a20"/><lb ed="R055" n="0371a17"/>說施甘露而普救沉疴伽陀說偈贊揚鼓瑟琶而相
<lb ed="X" n="0217a21"/><lb ed="R055" n="0371a18"/>席打令解脫發廣問之端知六度皆歸無相心王問
<lb ed="X" n="0217a22"/><lb ed="R055" n="0371b01"/>無生之義識三行惟一自心無住示法身非來非去
<lb ed="X" n="0217a23"/><lb ed="R055" n="0371b02"/>大力啓果德有証有修身子重聞一偈之因緣達眞
<lb ed="X" n="0217a24"/><lb ed="R055" n="0371b03"/>空具含四德梵行守眞修之一味卽俗諦頓具四緣
<pb ed="X" xml:id="X35.0651.0217b" n="0217b"/>
<lb ed="X" n="0217b01"/><lb ed="R055" n="0371b04"/>地藏騰七品之餘疑阿難請一經之名字始末究竟
<lb ed="X" n="0217b02"/><lb ed="R055" n="0371b05"/>秪是自心前後辨明寧逃法性惜乎澆漓末世妙典
<lb ed="X" n="0217b03"/><lb ed="R055" n="0371b06"/>難逢茲得無瑕師夢祈神授刻此流通旨奧文奇讀
<lb ed="X" n="0217b04"/><lb ed="R055" n="0371b07"/>者彷彿由是不揣愚庸伸此管見若夫昔人片言而
<lb ed="X" n="0217b05"/><lb ed="R055" n="0371b08"/>擲地金聲一語而大千廣被余何敢言但心慕大乘
<lb ed="X" n="0217b06"/><lb ed="R055" n="0371b09"/>聊希贊嘆奈聖言莫測凡智叵思倘或淆訛願施懺
<lb ed="X" n="0217b07"/><lb ed="R055" n="0371b10"/>悔。</p>
<lb ed="X" n="0217b08"/><lb ed="R055" n="0371b11"/><p xml:id="pX35p0217b0801">明傳曹洞正宗第二十七代會稽<name role="" type="person">雲門山</name><name role="" type="person">顯聖寺</name>住
<lb ed="X" n="0217b09"/><lb ed="R055" n="0371b12"/>持圓澄註幷序</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0217b10"/>
<lb ed="X" n="0217b11"/>
<lb ed="X" n="0217b12"/>
<lb ed="X" n="0217b13"/>
<lb ed="X" n="0217b14"/>
<lb ed="X" n="0217b15"/>
<lb ed="X" n="0217b16"/>
<lb ed="X" n="0217b17"/>
<lb ed="X" n="0217b18"/>
<lb ed="X" n="0217b19"/>
<lb ed="X" n="0217b20"/>
<lb ed="X" n="0217b21"/>
<lb ed="X" n="0217b22"/>
<lb ed="X" n="0217b23"/>
<lb ed="X" n="0217b24"/>
<pb ed="X" xml:id="X35.0651.0217c" n="0217c"/>
<lb ed="X" n="0217c01"/><lb ed="R055" n="0372a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">目次</cb:mulu><head><anchor xml:id="nkr_note_orig_0217001" n="0217001"/>金剛三昧經註解目次</head>
<lb ed="X" n="0217c02"/><lb ed="R055" n="0372a02"/>
<lb ed="X" n="0217c03"/><lb ed="R055" n="0372a03"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX35p0217c0301">卷第一
<lb ed="X" n="0217c04"/><lb ed="R055" n="0372a04"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX35p0217c0401">自序</item>
<lb ed="X" n="0217c05"/><lb ed="R055" n="0372a05"/><item xml:id="itemX35p0217c0501">序品第一</item>
<lb ed="X" n="0217c06"/><lb ed="R055" n="0372a06"/><item xml:id="itemX35p0217c0601">無相法品第二</item></list></item>
<lb ed="X" n="0217c07"/><lb ed="R055" n="0372a07"/><item xml:id="itemX35p0217c0701">卷第二
<lb ed="X" n="0217c08"/><lb ed="R055" n="0372a08"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX35p0217c0801">無性行品第三</item>
<lb ed="X" n="0217c09"/><lb ed="R055" n="0372a09"/><item xml:id="itemX35p0217c0901">本覺利品第四</item></list></item>
<lb ed="X" n="0217c10"/><lb ed="R055" n="0372a10"/><item xml:id="itemX35p0217c1001">卷第三
<lb ed="X" n="0217c11"/><lb ed="R055" n="0372a11"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX35p0217c1101">入實際品第五</item>
<lb ed="X" n="0217c12"/><lb ed="R055" n="0372a12"/><item xml:id="itemX35p0217c1201">眞性空品第六</item></list></item>
<lb ed="X" n="0217c13"/><lb ed="R055" n="0372a13"/><item xml:id="itemX35p0217c1301">卷第四
<lb ed="X" n="0217c14"/><lb ed="R055" n="0372a14"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX35p0217c1401">如來藏品第七</item>
<lb ed="X" n="0217c15"/><lb ed="R055" n="0372a15"/><item xml:id="itemX35p0217c1501">總持品第八</item>
<lb ed="X" n="0217c16"/><lb ed="R055" n="0372a16"/><item xml:id="itemX35p0217c1601"><g ref="#CB02494">䟦</g></item></list></item></list>
<lb ed="X" n="0217c17"/><lb ed="R055" n="0372a17"/>
<lb ed="X" n="0217c18"/><lb ed="R055" n="0372a18"/><p xml:id="pX35p0217c1801">金剛三昧經註解目次<note place="inline">終</note></p></cb:div>
<lb ed="X" n="0217c19"/>
<lb ed="X" n="0217c20"/>
<lb ed="X" n="0217c21"/>
<lb ed="X" n="0217c22"/>
<lb ed="X" n="0217c23"/>
<lb ed="X" n="0217c24"/>
<pb ed="X" xml:id="X35.0651.0218a" n="0218a"/>
<lb ed="X" n="0218a01"/>
<lb ed="X" n="0218a02"/><cb:docNumber>No. 651</cb:docNumber>
<lb ed="X" n="0218a03"/><lb ed="R055" n="0373a01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>金剛三昧經註卷第一</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0218a04"/>
<lb ed="X" n="0218a05"/><lb ed="R055" n="0373a02"/><byline cb:type="other">失譯人名附北凉錄</byline>
<lb ed="X" n="0218a06"/><lb ed="R055" n="0373a03"/><byline cb:type="author">明會稽<name role="" type="person">顯聖寺</name>沙門　圓澄　註</byline>
<lb ed="X" n="0218a07"/><lb ed="R055" n="0373a04"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">經題</cb:mulu><p xml:id="pX35p0218a0701">金剛義言堅固三昧義翻正見世以不見爲昧佛
<lb ed="X" n="0218a08"/><lb ed="R055" n="0373a05"/>法以無見爲正見故亦云正定因二行所發故有
<lb ed="X" n="0218a09"/><lb ed="R055" n="0373a06"/>二名爲止所發則名正定修觀所發則名正見見
<lb ed="X" n="0218a10"/><lb ed="R055" n="0373a07"/>驅內惑定却外魔二者同得堅固取喩金剛也夫
<lb ed="X" n="0218a11"/><lb ed="R055" n="0373a08"/>金剛之爲義也而有多種姑擧三名一曰能持二
<lb ed="X" n="0218a12"/><lb ed="R055" n="0373a09"/>曰勇徤三曰威猛是三者合三世間能持者卽是
<lb ed="X" n="0218a13"/><lb ed="R055" n="0373a10"/>器世間故楞嚴曰堅明立礙堅覺寶成故有金輪
<lb ed="X" n="0218a14"/><lb ed="R055" n="0373a11"/>保持國土是故世界皆依金剛際所持也勇徤者
<lb ed="X" n="0218a15"/><lb ed="R055" n="0373a12"/>卽是衆生世間故人中有金剛力士之稱威猛卽
<lb ed="X" n="0218a16"/><lb ed="R055" n="0373a13"/>是智正覺世間故曰金剛藏王菩薩精心陰速摧
<lb ed="X" n="0218a17"/><lb ed="R055" n="0373a14"/>伏魔冤保綏法忍是知乃聖乃凡若情無情莫不
<lb ed="X" n="0218a18"/><lb ed="R055" n="0373a15"/>皆稟金剛三昧爲本覺正體也又復通因徹果因
<lb ed="X" n="0218a19"/><lb ed="R055" n="0373a16"/>卽是衆生本覺故曰一切衆生本根覺利所以云
<lb ed="X" n="0218a20"/><lb ed="R055" n="0373a17"/>心佛及衆生是三無差別者此也果卽是諸佛始
<lb ed="X" n="0218a21"/><lb ed="R055" n="0373a18"/>覺菩薩華臺受職十方諸佛同放寶光灌<name role="" type="person">菩薩頂</name>
<lb ed="X" n="0218a22"/><lb ed="R055" n="0373b01"/>入金剛三昧一刹那中轉成正覺者是也曰若金
<lb ed="X" n="0218a23"/><lb ed="R055" n="0373b02"/>剛三昧卽是衆生本覺胡不一時成佛而有凡聖
<lb ed="X" n="0218a24"/><lb ed="R055" n="0373b03"/>差別者何也答正因佛性生佛本同緣因佛性衆
<pb ed="X" xml:id="X35.0651.0218b" n="0218b"/>
<lb ed="X" n="0218b01"/><lb ed="R055" n="0373b04"/>生未具諸菩薩等皆由十信十住十行十迴向十
<lb ed="X" n="0218b02"/><lb ed="R055" n="0373b05"/>地等覺至等覺<anchor xml:id="nkr_note_add_0218b0201" n="0218b0201"/><anchor xml:id="beg0218b0201" n="0218b0201"/>已<anchor xml:id="end0218b0201"/>是覺方獲金剛心中初乾慧地
<lb ed="X" n="0218b03"/><lb ed="R055" n="0373b06"/>如是重重單複十二方盡妙覺衆生無緣因故不
<lb ed="X" n="0218b04"/><lb ed="R055" n="0373b07"/>能一時成佛也蓋本師深知一切衆生本自具足
<lb ed="X" n="0218b05"/><lb ed="R055" n="0373b08"/>迷而罔返出世以種種方便種種因緣開導衆生
<lb ed="X" n="0218b06"/><lb ed="R055" n="0373b09"/>知依緣因漸漸修集始契未有故曰始覺也而涅
<lb ed="X" n="0218b07"/><lb ed="R055" n="0373b10"/>槃經取喩多種經云譬如金剛所擬之處無不碎
<lb ed="X" n="0218b08"/><lb ed="R055" n="0373b11"/>壞而是金剛無有折損金剛三昧亦復如是所擬
<lb ed="X" n="0218b09"/><lb ed="R055" n="0373b12"/>之法無不碎壞而是三昧無有折損善男子如諸
<lb ed="X" n="0218b10"/><lb ed="R055" n="0373b13"/>寶中金剛最勝菩薩所得金剛三昧亦復如是於
<lb ed="X" n="0218b11"/><lb ed="R055" n="0373b14"/>諸三昧爲最第一何以故菩薩摩訶薩修是三昧
<lb ed="X" n="0218b12"/><lb ed="R055" n="0373b15"/>一切三昧悉來歸屬善男子如諸小王悉來歸屬
<lb ed="X" n="0218b13"/><lb ed="R055" n="0373b16"/>轉輪聖王一切三昧亦復如是悉來歸屬金剛三
<lb ed="X" n="0218b14"/><lb ed="R055" n="0373b17"/>昧善男子譬如有人爲國怨讐人所厭患有人殺
<lb ed="X" n="0218b15"/><lb ed="R055" n="0373b18"/>之一切世人無不稱讚是人功德金剛三昧亦復
<lb ed="X" n="0218b16"/><lb ed="R055" n="0374a01"/>如是菩薩修習能壞一切衆生怨敵是故常爲一
<lb ed="X" n="0218b17"/><lb ed="R055" n="0374a02"/>切三昧之所宗敬善男子譬如有人其力盛壯人
<lb ed="X" n="0218b18"/><lb ed="R055" n="0374a03"/>無當者復更有人力能伏之當知是人世所稱美
<lb ed="X" n="0218b19"/><lb ed="R055" n="0374a04"/>金剛三昧亦復如是力能摧伏難伏之法以是義
<lb ed="X" n="0218b20"/><lb ed="R055" n="0374a05"/>故一切三昧悉來歸屬善男子譬如有人在大海
<lb ed="X" n="0218b21"/><lb ed="R055" n="0374a06"/>浴當知是人<anchor xml:id="nkr_note_add_0218b2101" n="0218b2101"/><anchor xml:id="beg0218b2101" n="0218b2101"/>已<anchor xml:id="end0218b2101"/>用諸河泉池之水菩薩摩訶薩亦
<lb ed="X" n="0218b22"/><lb ed="R055" n="0374a07"/>復如是修習如是金剛三昧當知<anchor xml:id="nkr_note_add_0218b2201" n="0218b2201"/><anchor xml:id="beg0218b2201" n="0218b2201"/>已<anchor xml:id="end0218b2201"/>爲修習諸餘
<lb ed="X" n="0218b23"/><lb ed="R055" n="0374a08"/>一切三昧善男子如香山中有一泉水名阿耨達
<lb ed="X" n="0218b24"/><lb ed="R055" n="0374a09"/>其泉具足八味之水有人飮之無諸病苦金剛三
<pb ed="X" xml:id="X35.0651.0218c" n="0218c"/>
<lb ed="X" n="0218c01"/><lb ed="R055" n="0374a10"/>昧亦復如是具八正道菩薩修習斷諸煩惱瘡疣
<lb ed="X" n="0218c02"/><lb ed="R055" n="0374a11"/>重病善男子如人供養<name role="" type="person">摩醯首羅</name>當知是人<anchor xml:id="nkr_note_add_0218c0201" n="0218c0201"/><anchor xml:id="beg0218c0201" n="0218c0201"/>已<anchor xml:id="end0218c0201"/>爲
<lb ed="X" n="0218c03"/><lb ed="R055" n="0374a12"/>供養一切諸天金剛三昧亦復如是有人修習當
<lb ed="X" n="0218c04"/><lb ed="R055" n="0374a13"/>知<anchor xml:id="nkr_note_add_0218c0401" n="0218c0401"/><anchor xml:id="beg0218c0401" n="0218c0401"/>已<anchor xml:id="end0218c0401"/>爲修習一切諸餘三昧善男子若有菩薩安
<lb ed="X" n="0218c05"/><lb ed="R055" n="0374a14"/>住如是金剛三昧見一切法無有障礙如於掌中
<lb ed="X" n="0218c06"/><lb ed="R055" n="0374a15"/>觀阿摩勒果菩薩雖復得如是見終不作想見一
<lb ed="X" n="0218c07"/><lb ed="R055" n="0374a16"/>切法善男子譬如有人坐四衢道見諸衆生來去
<lb ed="X" n="0218c08"/><lb ed="R055" n="0374a17"/>坐臥金剛三昧亦復如是見一切法生滅出沒善
<lb ed="X" n="0218c09"/><lb ed="R055" n="0374a18"/>男子譬如高山有人登之遠望諸方皆悉明了金
<lb ed="X" n="0218c10"/><lb ed="R055" n="0374b01"/>剛定山亦復如是菩薩登之遠望諸法無不明了
<lb ed="X" n="0218c11"/><lb ed="R055" n="0374b02"/>善男子譬如春月天降甘雨其渧微緻間無空處
<lb ed="X" n="0218c12"/><lb ed="R055" n="0374b03"/>淨眼之人見之明了菩薩亦爾得金剛定淸淨之
<lb ed="X" n="0218c13"/><lb ed="R055" n="0374b04"/>目遠見東方所有世界其中或有國土成壞一切
<lb ed="X" n="0218c14"/><lb ed="R055" n="0374b05"/>皆見明了無障乃至十方亦復如是善男子如由
<lb ed="X" n="0218c15"/><lb ed="R055" n="0374b06"/>乾陀山七日並出其山所有樹木叢林一切燒盡
<lb ed="X" n="0218c16"/><lb ed="R055" n="0374b07"/>菩薩修習金剛三昧亦復如是所有一切煩惱叢
<lb ed="X" n="0218c17"/><lb ed="R055" n="0374b08"/>林卽時消滅善男子譬如金剛雖能摧破一切有
<lb ed="X" n="0218c18"/><lb ed="R055" n="0374b09"/>物終不生念我能摧破金剛三昧亦復如是菩薩
<lb ed="X" n="0218c19"/><lb ed="R055" n="0374b10"/>修<anchor xml:id="nkr_note_add_0218c1901" n="0218c1901"/><anchor xml:id="beg0218c1901" n="0218c1901"/>已<anchor xml:id="end0218c1901"/>能破煩惱終不生念我能壞結善男子譬如
<lb ed="X" n="0218c20"/><lb ed="R055" n="0374b11"/>大地能持萬物終不生念我力能持火亦不念我
<lb ed="X" n="0218c21"/><lb ed="R055" n="0374b12"/>能燒物水亦不念我能潤漬風亦不念我能動物
<lb ed="X" n="0218c22"/><lb ed="R055" n="0374b13"/>空亦不念我能容受涅槃亦復不生念言我令衆
<lb ed="X" n="0218c23"/><lb ed="R055" n="0374b14"/>生而得滅度金剛三昧亦復如是雖能滅除一切
<lb ed="X" n="0218c24"/><lb ed="R055" n="0374b15"/>煩惱而初無心言我能滅若有菩薩安住如是金
<pb ed="X" xml:id="X35.0651.0219a" n="0219a"/>
<lb ed="X" n="0219a01"/><lb ed="R055" n="0374b16"/>剛三昧於一念中變身如佛其數無量徧滿十方
<lb ed="X" n="0219a02"/><lb ed="R055" n="0374b17"/>恒河沙等諸佛世界如是菩薩雖作是化其心初
<lb ed="X" n="0219a03"/><lb ed="R055" n="0374b18"/>無憍慢之想何以故菩薩常念誰有是定能作是
<lb ed="X" n="0219a04"/><lb ed="R055" n="0375a01"/>化唯有菩薩安住如是金剛三昧乃能作耳菩薩
<lb ed="X" n="0219a05"/><lb ed="R055" n="0375a02"/>摩訶薩安住如是金剛三昧於一念中徧至十方
<lb ed="X" n="0219a06"/><lb ed="R055" n="0375a03"/>恒河沙等諸佛世界還其本處雖有是力亦不念
<lb ed="X" n="0219a07"/><lb ed="R055" n="0375a04"/>言我能如是何以故以是三昧因緣力故菩薩摩
<lb ed="X" n="0219a08"/><lb ed="R055" n="0375a05"/>訶薩安住如是金剛三昧於一念中能斷十方恒
<lb ed="X" n="0219a09"/><lb ed="R055" n="0375a06"/>河沙等世界衆生所有煩惱而心初無斷諸衆生
<lb ed="X" n="0219a10"/><lb ed="R055" n="0375a07"/>煩惱之想何以故以是三昧因緣力故菩薩住是
<lb ed="X" n="0219a11"/><lb ed="R055" n="0375a08"/>金剛三昧以一音聲有所演說一切衆生各隨種
<lb ed="X" n="0219a12"/><lb ed="R055" n="0375a09"/>類而得解了示現一色一切衆生各各皆見種種
<lb ed="X" n="0219a13"/><lb ed="R055" n="0375a10"/>色相安住一處身不移易能令衆生隨其方面各
<lb ed="X" n="0219a14"/><lb ed="R055" n="0375a11"/>各而見演說一法若界若入一切衆生各隨本解
<lb ed="X" n="0219a15"/><lb ed="R055" n="0375a12"/>而得聞之菩薩安住如是三昧雖見衆生而心初
<lb ed="X" n="0219a16"/><lb ed="R055" n="0375a13"/>無衆生之相雖見男女無男女相雖見色法無有
<lb ed="X" n="0219a17"/><lb ed="R055" n="0375a14"/>色相乃至見識亦無識相雖見晝夜無晝夜相雖
<lb ed="X" n="0219a18"/><lb ed="R055" n="0375a15"/>見一切無一切相雖見一切煩惱諸結亦無一切
<lb ed="X" n="0219a19"/><lb ed="R055" n="0375a16"/>煩惱之相見入聖道無聖道相雖見菩提無菩提
<lb ed="X" n="0219a20"/><lb ed="R055" n="0375a17"/>相見於涅槃無涅槃相何以故善男子一切諸法
<lb ed="X" n="0219a21"/><lb ed="R055" n="0375a18"/>本無相故菩薩以是三昧力故見一切法如本無
<lb ed="X" n="0219a22"/><lb ed="R055" n="0375b01"/>相何故名爲金剛三昧善男子譬如金剛若在日
<lb ed="X" n="0219a23"/><lb ed="R055" n="0375b02"/>中色則不定金剛三昧亦復如是在於大衆色亦
<lb ed="X" n="0219a24"/><lb ed="R055" n="0375b03"/>不定是故名爲金剛三昧善男子譬如金剛一切
<pb ed="X" xml:id="X35.0651.0219b" n="0219b"/>
<lb ed="X" n="0219b01"/><lb ed="R055" n="0375b04"/>世人不能平價金剛三昧亦復如是所有功德一
<lb ed="X" n="0219b02"/><lb ed="R055" n="0375b05"/>切人天不能平量是故復名金剛三昧善男子譬
<lb ed="X" n="0219b03"/><lb ed="R055" n="0375b06"/>如貧人得金剛寶卽得遠離貧窮困苦惡鬼邪毒
<lb ed="X" n="0219b04"/><lb ed="R055" n="0375b07"/>菩薩摩訶薩亦復如是得是三昧則能遠離煩惱
<lb ed="X" n="0219b05"/><lb ed="R055" n="0375b08"/>諸苦諸魔邪毒是故復名金剛三昧是知金剛三
<lb ed="X" n="0219b06"/><lb ed="R055" n="0375b09"/>昧義利難思功德難思豈小智之能議哉准天台
<lb ed="X" n="0219b07"/><lb ed="R055" n="0375b10"/>大師以五重玄義用釋一經旨趣此經以三種名
<lb ed="X" n="0219b08"/><lb ed="R055" n="0375b11"/>共目一經一曰攝大乘經卽是能攝二曰金剛三
<lb ed="X" n="0219b09"/><lb ed="R055" n="0375b12"/>昧卽是法喩三曰無量義宗卽是所攝法身無相
<lb ed="X" n="0219b10"/><lb ed="R055" n="0375b13"/>爲萬法所宗卽中道義解脫猛利摧堅破惑卽妙
<lb ed="X" n="0219b11"/><lb ed="R055" n="0375b14"/>有義般若無知無所不知普含萬有卽眞空義進
<lb ed="X" n="0219b12"/><lb ed="R055" n="0375b15"/>不至四退不至二祗目三名是知此經以三德圓
<lb ed="X" n="0219b13"/><lb ed="R055" n="0375b16"/>融爲名顯秘密藏作涅槃之先導也曰旣具三名
<lb ed="X" n="0219b14"/><lb ed="R055" n="0375b17"/>何以獨名金剛三昧耶答破惑義顯故以名之以
<lb ed="X" n="0219b15"/><lb ed="R055" n="0375b18"/>本覺利行爲體故經首名一味眞實無相無生決
<lb ed="X" n="0219b16"/><lb ed="R055" n="0376a01"/>定實際本覺利行若有聞是經乃至受持一四句
<lb ed="X" n="0219b17"/><lb ed="R055" n="0376a02"/>偈是人則爲入佛智地以眞空實相爲宗故偈曰
<lb ed="X" n="0219b18"/><lb ed="R055" n="0376a03"/>一味無相利猶如太虗空無有不容受<note place="inline">云云</note>他經
<lb ed="X" n="0219b19"/><lb ed="R055" n="0376a04"/>以破疑蕩執爲用此經不然以無執可蕩無疑可
<lb ed="X" n="0219b20"/><lb ed="R055" n="0376a05"/>破無化爲化無修爲修無得爲得是此經之妙用
<lb ed="X" n="0219b21"/><lb ed="R055" n="0376a06"/>也故經云若化衆生無生於化不生無化其化大
<lb ed="X" n="0219b22"/><lb ed="R055" n="0376a07"/>焉<note place="inline">云云</note>他經以各善<anchor xml:id="nkr_note_add_0219b2201" n="0219b2201"/><anchor xml:id="beg0219b2201" n="0219b2201"/>己<anchor xml:id="end0219b2201"/>味爲敎相此經不然應是
<lb ed="X" n="0219b23"/><lb ed="R055" n="0376a08"/>般若最後法華當先以二時不定爲敎相何也般
<lb ed="X" n="0219b24"/><lb ed="R055" n="0376a09"/>若雖則指示家財未敢希取一飡之意猶住門外
<pb ed="X" xml:id="X35.0651.0219c" n="0219c"/>
<lb ed="X" n="0219c01"/><lb ed="R055" n="0376a10"/>止宿草菴旣未的明父子一乘尙昧而此經偈云
<lb ed="X" n="0219c02"/><lb ed="R055" n="0376a11"/>當爲入實說隨順皆一乘又云一味之法潤普充
<lb ed="X" n="0219c03"/><lb ed="R055" n="0376a12"/>於一切又決定斷疑悔一法之印成寧不爲般若
<lb ed="X" n="0219c04"/><lb ed="R055" n="0376a13"/>之後耶此經雖示一乘一法一雨一味而未蒙面
<lb ed="X" n="0219c05"/><lb ed="R055" n="0376a14"/>授劫國嘉號故知法華前矣若准賢首卽是一乘
<lb ed="X" n="0219c06"/><lb ed="R055" n="0376a15"/>頓敎他經以行布熏修至等覺<anchor xml:id="nkr_note_add_0219c0601" n="0219c0601"/><anchor xml:id="beg0219c0601" n="0219c0601"/>已<anchor xml:id="end0219c0601"/>是覺始獲金剛
<lb ed="X" n="0219c07"/><lb ed="R055" n="0376a16"/>心中初乾慧地此經一時於人天衆前無問凡聖
<lb ed="X" n="0219c08"/><lb ed="R055" n="0376a17"/>頓說金剛三昧現前大衆一念開悟便名本得頓
<lb ed="X" n="0219c09"/><lb ed="R055" n="0376a18"/>同佛體是知其爲頓敎也經者道也其猶大王之
<lb ed="X" n="0219c10"/><lb ed="R055" n="0376b01"/>道人人可以共行無有委曲離諸險難徑達帝都
<lb ed="X" n="0219c11"/><lb ed="R055" n="0376b02"/>此經徑直捨方便令入於佛道直指自心見性成
<lb ed="X" n="0219c12"/><lb ed="R055" n="0376b03"/>佛不落見思不涉邪小眞猶長安大道也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0219c13"/><lb ed="R055" n="0376b04"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">序品第一</cb:mulu><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0219c1301">序品第一</p>
<lb ed="X" n="0219c14"/><lb ed="R055" n="0376b05"/><p xml:id="pX35p0219c1401">如是我聞一時佛在王舍大城<name role="" type="person">耆闍崛山</name>中與大比
<lb ed="X" n="0219c15"/><lb ed="R055" n="0376b06"/>丘衆一萬人俱皆得阿羅漢道其名曰舍利弗大目
<lb ed="X" n="0219c16"/><lb ed="R055" n="0376b07"/>犍連須菩提如是衆等阿羅漢復有菩薩摩訶薩二
<lb ed="X" n="0219c17"/><lb ed="R055" n="0376b08"/>千人俱其名曰解脫菩薩心王菩薩無住菩薩如是
<lb ed="X" n="0219c18"/><lb ed="R055" n="0376b09"/>等菩薩復有長者八萬人俱其名曰梵行長者大梵
<lb ed="X" n="0219c19"/><lb ed="R055" n="0376b10"/>長者樹提長者如是等長者復有天龍夜叉乾闥婆
<lb ed="X" n="0219c20"/><lb ed="R055" n="0376b11"/>阿修羅迦樓羅緊那羅摩睺羅伽人非人等六十萬
<lb ed="X" n="0219c21"/><lb ed="R055" n="0376b12"/>億。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0219c22"/><lb ed="R055" n="0376b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0219c2201">如是乃指法之辭我聞者法有憑據非爲謬集一
<lb ed="X" n="0219c23"/><lb ed="R055" n="0376b14"/>時者廣擧有多不同總指卽有五時所謂華嚴時
<lb ed="X" n="0219c24"/><lb ed="R055" n="0376b15"/>等此經的在般若法華兩間之時如前明佛乃說
<pb ed="X" xml:id="X35.0651.0220a" n="0220a"/>
<lb ed="X" n="0220a01"/><lb ed="R055" n="0376b16"/>法之主闍崛山乃弘法之處葢言如是之法我從
<lb ed="X" n="0220a02"/><lb ed="R055" n="0376b17"/>佛聞要見佛何時何處所說故時處並擧也以據
<lb ed="X" n="0220a03"/><lb ed="R055" n="0376b18"/>事相大途如是若依理序又且不然何也葢眞理
<lb ed="X" n="0220a04"/><lb ed="R055" n="0377a01"/>無朕無相無狀不可以文言求不可以有無得不
<lb ed="X" n="0220a05"/><lb ed="R055" n="0377a02"/>可以言辭載不可以心識辨一切禁止但曰如是
<lb ed="X" n="0220a06"/><lb ed="R055" n="0377a03"/>而<anchor xml:id="nkr_note_add_0220a0601" n="0220a0601"/><anchor xml:id="beg0220a0601" n="0220a0601"/>已<anchor xml:id="end0220a0601"/>使人默識於意外了鑒於言前阿難恐人不
<lb ed="X" n="0220a07"/><lb ed="R055" n="0377a04"/>信疑爲謬談指佛爲證使人必信也故寶鏡三昧
<lb ed="X" n="0220a08"/><lb ed="R055" n="0377a05"/>云如是之法佛祖密付汝今得之宜善保護銀盌
<lb ed="X" n="0220a09"/><lb ed="R055" n="0377a06"/>盛雪明月藏<anchor xml:id="nkr_note_orig_0220001" n="0220001"/>露類之弗齊混則知處意不在言來
<lb ed="X" n="0220a10"/><lb ed="R055" n="0377a07"/>機亦赴是知傳佛心宗曾無別旨阿難恐又別人
<lb ed="X" n="0220a11"/><lb ed="R055" n="0377a08"/>作難云雖則時處可憑爲復惟汝一人得聞爲復
<lb ed="X" n="0220a12"/><lb ed="R055" n="0377a09"/>多人共聞非我一人比丘有一萬人菩薩有二千
<lb ed="X" n="0220a13"/><lb ed="R055" n="0377a10"/>長者有八萬天龍等有六十萬億以杜一人獨聞
<lb ed="X" n="0220a14"/><lb ed="R055" n="0377a11"/>之難也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0220a15"/><lb ed="R055" n="0377a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0220a1501">爾時世尊四衆圍繞爲諸大衆說大乘經名一味眞
<lb ed="X" n="0220a16"/><lb ed="R055" n="0377a13"/>實無相無生決定實際本覺利行若聞是經乃至受
<lb ed="X" n="0220a17"/><lb ed="R055" n="0377a14"/>持一四句偈是人則爲入佛智地能以方便敎化衆
<lb ed="X" n="0220a18"/><lb ed="R055" n="0377a15"/>生爲一切衆生作大知識。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0220a19"/><lb ed="R055" n="0377a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0220a1901">佛所說經有五味差別所謂乳味酪味生酥味熟
<lb ed="X" n="0220a20"/><lb ed="R055" n="0377a17"/>酥味醍醐味此經純一醍醐更無餘味無餘味者
<lb ed="X" n="0220a21"/><lb ed="R055" n="0377a18"/>卽是眞實自心生佛本同衆生全迷諸佛全悟聖
<lb ed="X" n="0220a22"/><lb ed="R055" n="0377b01"/>賢居於迷悟兩間故我本師直以金剛三昧盡破
<lb ed="X" n="0220a23"/><lb ed="R055" n="0377b02"/>其迷使獲究竟故爲說也以眞心無相爲衆相所
<lb ed="X" n="0220a24"/><lb ed="R055" n="0377b03"/>依目曰法身眞性無生不妨熾然發生目曰法性
<pb ed="X" xml:id="X35.0651.0220b" n="0220b"/>
<lb ed="X" n="0220b01"/><lb ed="R055" n="0377b04"/>法身無相猶如虗空虗空無相普含萬有法性無
<lb ed="X" n="0220b02"/><lb ed="R055" n="0377b05"/>生猶如天地天地無生不妨萬物發生佛爲衆生
<lb ed="X" n="0220b03"/><lb ed="R055" n="0377b06"/>文字詮表開化物務故立假名若我等契旨言前
<lb ed="X" n="0220b04"/><lb ed="R055" n="0377b07"/>了不可得決定秪是一實相也不說無相而說實
<lb ed="X" n="0220b05"/><lb ed="R055" n="0377b08"/>相何也恐人不解無相而空之義作有無見故說
<lb ed="X" n="0220b06"/><lb ed="R055" n="0377b09"/>實相也何以爲實以人人本覺終不容他如眼不
<lb ed="X" n="0220b07"/><lb ed="R055" n="0377b10"/>容塵火之不容水等何以爲利行所言本覺利行
<lb ed="X" n="0220b08"/><lb ed="R055" n="0377b11"/>卽楞嚴所謂本覺妙明也上言無相無生若定執
<lb ed="X" n="0220b09"/><lb ed="R055" n="0377b12"/>無相則落外道斷常邪見而安知法身無相而靡
<lb ed="X" n="0220b10"/><lb ed="R055" n="0377b13"/>所不相法性無生而無所不生眞心無爲而無所
<lb ed="X" n="0220b11"/><lb ed="R055" n="0377b14"/>不爲般若無知而無所不知今以本覺妙明有如
<lb ed="X" n="0220b12"/><lb ed="R055" n="0377b15"/>是利行眼如是見耳如是聞曾非心思言議所及
<lb ed="X" n="0220b13"/><lb ed="R055" n="0377b16"/>略著意思則成妄想非本覺也以妙明故不期然
<lb ed="X" n="0220b14"/><lb ed="R055" n="0377b17"/>而然不知所以然而然莊子無知目爲自然似差
<lb ed="X" n="0220b15"/><lb ed="R055" n="0377b18"/>一著矣雖然須知如是註釋猶是畵蛇添足何也
<lb ed="X" n="0220b16"/><lb ed="R055" n="0378a01"/>昔者世尊陞座默然而文殊白椎云諦觀法王法
<lb ed="X" n="0220b17"/><lb ed="R055" n="0378a02"/>法王法如是世尊便下座若如是者世尊云一味
<lb ed="X" n="0220b18"/><lb ed="R055" n="0378a03"/>眞實無相無生決定實際本覺利行都來是箇註
<lb ed="X" n="0220b19"/><lb ed="R055" n="0378a04"/>解若非文殊識破則學者往往錯過也若人受持
<lb ed="X" n="0220b20"/><lb ed="R055" n="0378a05"/>世尊未開口以前一句眞經是人則爲入佛智地
<lb ed="X" n="0220b21"/><lb ed="R055" n="0378a06"/>所謂自證實相者旣能證實便解施權作衆生大
<lb ed="X" n="0220b22"/><lb ed="R055" n="0378a07"/>知識也何以故惟實非權則收機不廣惟權非實
<lb ed="X" n="0220b23"/><lb ed="R055" n="0378a08"/>終難究竟權實並施三根等利寧不爲眞知識耶。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0220b24"/><lb ed="R055" n="0378a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0220b2401">佛說此經<anchor xml:id="nkr_note_add_0220b2401" n="0220b2401"/><anchor xml:id="beg0220b2401" n="0220b2401"/>已<anchor xml:id="end0220b2401"/>結跏趺坐卽入金剛三昧身心不動。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X35.0651.0220c" n="0220c"/>
<lb ed="X" n="0220c01"/><lb ed="R055" n="0378a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0220c0101">上文以文言顯無文言之理故古人云他說的說
<lb ed="X" n="0220c02"/><lb ed="R055" n="0378a11"/>箇不說的而學者終滯言詮今則跏趺入定以無
<lb ed="X" n="0220c03"/><lb ed="R055" n="0378a12"/>言顯無言直使心思路絕言語道斷非神通所至
<lb ed="X" n="0220c04"/><lb ed="R055" n="0378a13"/>文殊不能出女子之定非三昧可到普眼不能見
<lb ed="X" n="0220c05"/><lb ed="R055" n="0378a14"/>普賢之身非言語可辨淨名杜口於毗耶非身世
<lb ed="X" n="0220c06"/><lb ed="R055" n="0378a15"/>可擬世尊掩跡於摩竭非金剛三昧而何。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0220c07"/><lb ed="R055" n="0378a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0220c0701">爾時衆中有一比丘名曰阿伽陀從座而起合掌胡
<lb ed="X" n="0220c08"/><lb ed="R055" n="0378a17"/>跪欲宣此義而說偈言。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0220c09"/><lb ed="R055" n="0378a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0220c0901">上文世尊說經<anchor xml:id="nkr_note_add_0220c0901" n="0220c0901"/><anchor xml:id="beg0220c0901" n="0220c0901"/>已<anchor xml:id="end0220c0901"/>而入三昧者雖則有言而終歸
<lb ed="X" n="0220c10"/><lb ed="R055" n="0378b01"/>無言也此中比丘名阿伽陀者梵語未翻以多含
<lb ed="X" n="0220c11"/><lb ed="R055" n="0378b02"/>故意謂無言無言則無說無說而不妨說偈對佛
<lb ed="X" n="0220c12"/><lb ed="R055" n="0378b03"/>所謂說卽無說無說卽說不偏枯不沁漏圓融中
<lb ed="X" n="0220c13"/><lb ed="R055" n="0378b04"/>道自在若此。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0220c14"/><lb ed="R055" n="0378b05"/><cb:div type="orig"><lg type="regular" xml:id="lgX35p0220c1401"><l>大慈滿足尊</l><l>智慧通無礙</l><l>廣度衆生故</l>
<lb ed="X" n="0220c15"/><lb ed="R055" n="0378b06"/><l>說於一諦義</l><l>皆以一味道</l><l>終不以小乘</l>
<lb ed="X" n="0220c16"/><lb ed="R055" n="0378b07"/><l>所說義味處</l><l>皆悉離不實</l><l>入諸佛智地</l>
<lb ed="X" n="0220c17"/><lb ed="R055" n="0378b08"/><l>決定眞實際</l><l>聞者皆出世</l><l>無有不解脫</l></lg></cb:div>
<lb ed="X" n="0220c18"/><lb ed="R055" n="0378b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0220c1801">慈能與樂悲能拔苦三乘共有但彼以愛見經懷
<lb ed="X" n="0220c19"/><lb ed="R055" n="0378b10"/>不名滿足豈若世尊無緣慈悲不揀冤親等皆度
<lb ed="X" n="0220c20"/><lb ed="R055" n="0378b11"/>脫故稱大稱滿智慧有二一者寶二者權三乘同
<lb ed="X" n="0220c21"/><lb ed="R055" n="0378b12"/>入法性聲聞執實迷權故目偏空菩薩執權滯實
<lb ed="X" n="0220c22"/><lb ed="R055" n="0378b13"/>故曰事度而世尊初以大擬次以小導始也從實
<lb ed="X" n="0220c23"/><lb ed="R055" n="0378b14"/>開權終則廢權顯實而中間應權與權應實與實
<lb ed="X" n="0220c24"/><lb ed="R055" n="0378b15"/>無方化導故曰無礙小乘度人如羊車載人中乘
<pb ed="X" xml:id="X35.0651.0221a" n="0221a"/>
<lb ed="X" n="0221a01"/><lb ed="R055" n="0378b16"/>大乘可知其化有限豈若世尊以虗空無礙乘度
<lb ed="X" n="0221a02"/><lb ed="R055" n="0378b17"/>人故稱廣度三乘以分證智齊<anchor xml:id="nkr_note_add_0221a0201" n="0221a0201"/><anchor xml:id="beg0221a0201" n="0221a0201"/>已<anchor xml:id="end0221a0201"/>所解用度衆生
<lb ed="X" n="0221a03"/><lb ed="R055" n="0378b18"/>非不欲廣度以力不及也世尊智慧無礙一乘作
<lb ed="X" n="0221a04"/><lb ed="R055" n="0379a01"/>無量乘說究竟秪是一諦一諦卽是一心此心生
<lb ed="X" n="0221a05"/><lb ed="R055" n="0379a02"/>佛同稟其味眞正猶如醍醐非前四味大小相隔
<lb ed="X" n="0221a06"/><lb ed="R055" n="0379a03"/>故能廣度所說義味義卽一諦味卽醍醐一諦無
<lb ed="X" n="0221a07"/><lb ed="R055" n="0379a04"/>二諦一味非襍味無二無襍皆離不實矣旣離不
<lb ed="X" n="0221a08"/><lb ed="R055" n="0379a05"/>實當詣何所離不實故詣實際而入佛智宜矣如
<lb ed="X" n="0221a09"/><lb ed="R055" n="0379a06"/>是之法希有難遇苟能遇之若見若聞皆得出世
<lb ed="X" n="0221a10"/><lb ed="R055" n="0379a07"/>解脫也比丘說偈有二<anchor xml:id="nkr_note_add_0221a1001" n="0221a1001"/><anchor xml:id="beg0221a1001" n="0221a1001"/>已<anchor xml:id="end0221a1001"/>上對衆稱揚此下勸衆
<lb ed="X" n="0221a11"/><lb ed="R055" n="0379a08"/>廣問。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0221a12"/><lb ed="R055" n="0379a09"/><cb:div type="orig"><lg type="regular" xml:id="lgX35p0221a1201"><l>無量諸菩薩</l><l>皆悉度衆生</l><l>爲衆廣深問</l>
<lb ed="X" n="0221a13"/><lb ed="R055" n="0379a10"/><l>知法寂滅相</l><l>入於決定處</l><l>如來智方便</l>
<lb ed="X" n="0221a14"/><lb ed="R055" n="0379a11"/><l>當爲入實說</l><l>隨順皆一乘</l><l>無有諸雜味</l>
<lb ed="X" n="0221a15"/><lb ed="R055" n="0379a12"/><l>猶如一雨潤</l><l>衆草皆悉榮</l><l>隨其性各異</l>
<lb ed="X" n="0221a16"/><lb ed="R055" n="0379a13"/><l>一味之法潤</l><l>普充於一切</l><l>如彼一雨潤</l>
<lb ed="X" n="0221a17"/><lb ed="R055" n="0379a14"/><l>皆長菩提芽</l><l>入於金剛昧</l><l>證法眞實定</l>
<lb ed="X" n="0221a18"/><lb ed="R055" n="0379a15"/><l>決定斷疑悔</l><l>一法之印成</l></lg></cb:div>
<lb ed="X" n="0221a19"/><lb ed="R055" n="0379a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0221a1901">上來稱揚<anchor xml:id="nkr_note_add_0221a1901" n="0221a1901"/><anchor xml:id="beg0221a1901" n="0221a1901"/>已<anchor xml:id="end0221a1901"/>竟此下勸問揀云菩薩智深志固自
<lb ed="X" n="0221a20"/><lb ed="R055" n="0379a17"/>度有餘何必更問意謂菩薩度生爲懷若不廣問
<lb ed="X" n="0221a21"/><lb ed="R055" n="0379a18"/>深要安能如世尊之廣也所以下文解脫等菩薩
<lb ed="X" n="0221a22"/><lb ed="R055" n="0379b01"/>皆因勸發起問也由廣問故知法寂滅知寂滅故
<lb ed="X" n="0221a23"/><lb ed="R055" n="0379b02"/>入決定處此證實智也旣證實智當問如來權智
<lb ed="X" n="0221a24"/><lb ed="R055" n="0379b03"/>了明權智當如如來善巧方便會諸方便皆爲入
<pb ed="X" xml:id="X35.0651.0221b" n="0221b"/>
<lb ed="X" n="0221b01"/><lb ed="R055" n="0379b04"/>實而隨順一乘無有雜味設喩猶如天雨一味平
<lb ed="X" n="0221b02"/><lb ed="R055" n="0379b05"/>等草木根莖大小之不同而受益各異非謂雨有
<lb ed="X" n="0221b03"/><lb ed="R055" n="0379b06"/>私也如來一音說法衆生隨類各解雖則各解之
<lb ed="X" n="0221b04"/><lb ed="R055" n="0379b07"/>不同而究竟所以無非皆長一乘菩提之芽入此
<lb ed="X" n="0221b05"/><lb ed="R055" n="0379b08"/>金剛三昧斷疑生信更無別印也。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0221b06"/><lb ed="R055" n="0379b09"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">無相法品第二</cb:mulu><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0221b0601">無相法品第二</p>
<lb ed="X" n="0221b07"/><lb ed="R055" n="0379b10"/><p xml:id="pX35p0221b0701">爾時世尊從三昧起而說是言諸佛智地入實法相
<lb ed="X" n="0221b08"/><lb ed="R055" n="0379b11"/>決定性故方便神通皆無相利一覺了義難解難入
<lb ed="X" n="0221b09"/><lb ed="R055" n="0379b12"/>非諸二乘之所知見惟佛菩薩乃能知之可度衆生
<lb ed="X" n="0221b10"/><lb ed="R055" n="0379b13"/>皆說一味。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0221b11"/><lb ed="R055" n="0379b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0221b1101">前品結集家首叙世尊說法一味眞實無相無生
<lb ed="X" n="0221b12"/><lb ed="R055" n="0379b15"/>提起示人意在言先利根之人見鞭影而行不待
<lb ed="X" n="0221b13"/><lb ed="R055" n="0379b16"/>再說恐中下之機不信不解故世尊從定而起無
<lb ed="X" n="0221b14"/><lb ed="R055" n="0379b17"/>問自說作不請友入實法相決定性者乃諸佛自
<lb ed="X" n="0221b15"/><lb ed="R055" n="0379b18"/>覺聖智地境界惟佛與佛乃能究盡不通他解是
<lb ed="X" n="0221b16"/><lb ed="R055" n="0380a01"/>爲實智此由出定反示入定之事也何也葢此事
<lb ed="X" n="0221b17"/><lb ed="R055" n="0380a02"/>非文字語言所到之境若非入定何能斬斷羣疑
<lb ed="X" n="0221b18"/><lb ed="R055" n="0380a03"/>所言方便神通者卽是權智指前所謂一味眞實
<lb ed="X" n="0221b19"/><lb ed="R055" n="0380a04"/>無相無生等於自分上本無可說爲衆生故從實
<lb ed="X" n="0221b20"/><lb ed="R055" n="0380a05"/>施權以無礙智神而通之方便爲說種種名相如
<lb ed="X" n="0221b21"/><lb ed="R055" n="0380a06"/>是名義雖權非實非權無以導其實然權不自權
<lb ed="X" n="0221b22"/><lb ed="R055" n="0380a07"/>乃顯實故施權實不自實爲遣權故說實是二者
<lb ed="X" n="0221b23"/><lb ed="R055" n="0380a08"/>皆從諸佛自覺地流出故皆無相一覺了義以三
<lb ed="X" n="0221b24"/><lb ed="R055" n="0380a09"/>乘見隔權實難融故曰難解難入也。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X35.0651.0221c" n="0221c"/>
<lb ed="X" n="0221c01"/><lb ed="R055" n="0380a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0221c0101">爾時解脫菩薩卽從座起合掌胡跪而白佛言尊者
<lb ed="X" n="0221c02"/><lb ed="R055" n="0380a11"/>若佛滅後正法去世像法住世於末劫中五濁衆生
<lb ed="X" n="0221c03"/><lb ed="R055" n="0380a12"/>多諸惡業輪迴三界無有出時願佛慈悲爲後衆生
<lb ed="X" n="0221c04"/><lb ed="R055" n="0380a13"/>宣說一味決定眞實令彼衆生等同解脫。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0221c05"/><lb ed="R055" n="0380a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0221c0501">此菩薩名解脫者因佛入定深悟眞實所有一切
<lb ed="X" n="0221c06"/><lb ed="R055" n="0380a15"/>群疑衆惑皆不爲累故名解脫也其問有二一爲
<lb ed="X" n="0221c07"/><lb ed="R055" n="0380a16"/>阿伽陀比丘所勸廣深問故問二者自旣解脫憫
<lb ed="X" n="0221c08"/><lb ed="R055" n="0380a17"/>及將來未解脫者故問也佛在世時佛自敎化不
<lb ed="X" n="0221c09"/><lb ed="R055" n="0380a18"/>待我問佛滅度後正法<anchor xml:id="nkr_note_add_0221c0901" n="0221c0901"/><anchor xml:id="beg0221c0901" n="0221c0901"/>已<anchor xml:id="end0221c0901"/>去於像法時彼等衆生
<lb ed="X" n="0221c10"/><lb ed="R055" n="0380b01"/>不能面稟嘉猷將何依准末法衆生無救無歸無
<lb ed="X" n="0221c11"/><lb ed="R055" n="0380b02"/>依無怙更兼五濁濃厚鬪諍堅固旣無師法可憑
<lb ed="X" n="0221c12"/><lb ed="R055" n="0380b03"/>悞造惡業輪迴莫返故請世尊預懸法鏡炤彼將
<lb ed="X" n="0221c13"/><lb ed="R055" n="0380b04"/>來使識正道等同解脫也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0221c14"/><lb ed="R055" n="0380b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0221c1401">佛言善男子汝能問我出世之因欲化衆生令彼衆
<lb ed="X" n="0221c15"/><lb ed="R055" n="0380b06"/>生獲得出世之果是一大事不可思議以大慈故以
<lb ed="X" n="0221c16"/><lb ed="R055" n="0380b07"/>大悲故我若不說卽墮慳貪汝等一心諦聽爲汝宣
<lb ed="X" n="0221c17"/><lb ed="R055" n="0380b08"/>說。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0221c18"/><lb ed="R055" n="0380b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0221c1801">出世之因者法華云諸佛世尊爲一大事因緣故
<lb ed="X" n="0221c19"/><lb ed="R055" n="0380b10"/>出現於世所言一大事者卽佛知見也衆生迷佛
<lb ed="X" n="0221c20"/><lb ed="R055" n="0380b11"/>知見故入生死諸佛入佛知見故證涅槃證涅槃
<lb ed="X" n="0221c21"/><lb ed="R055" n="0380b12"/>故就無量樂入生死故受無量苦故世尊美云汝
<lb ed="X" n="0221c22"/><lb ed="R055" n="0380b13"/>若非有大慈悲安能問此不思議事也汝旣以慈
<lb ed="X" n="0221c23"/><lb ed="R055" n="0380b14"/>悲心爲衆故問我當以大喜捨心與汝宣說。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0221c24"/><lb ed="R055" n="0380b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0221c2401">善男子若化衆生無生於化不生無化其化大焉令
<pb ed="X" xml:id="X35.0651.0222a" n="0222a"/>
<lb ed="X" n="0222a01"/><lb ed="R055" n="0380b16"/>彼衆生皆離心我一切心我本來空寂若得空心心
<lb ed="X" n="0222a02"/><lb ed="R055" n="0380b17"/>不幻化無幻無化卽得無生無生之心在於無化。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0222a03"/><lb ed="R055" n="0380b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0222a0301">世尊旣許與說恐其不解落於能所故云若化衆
<lb ed="X" n="0222a04"/><lb ed="R055" n="0381a01"/>生無生於化若存能化之心所化之衆則涉愛見
<lb ed="X" n="0222a05"/><lb ed="R055" n="0381a02"/>其化有限不稱大慈故金剛經云所有一切衆生
<lb ed="X" n="0222a06"/><lb ed="R055" n="0381a03"/>之類我皆令入無餘涅槃而滅度之如是滅度無
<lb ed="X" n="0222a07"/><lb ed="R055" n="0381a04"/>量無數無邊衆生實無衆生得滅度者何以故須
<lb ed="X" n="0222a08"/><lb ed="R055" n="0381a05"/>菩提若菩薩有我相人相衆生相壽者相卽非菩
<lb ed="X" n="0222a09"/><lb ed="R055" n="0381a06"/>薩然亦不生無化何以故若生無化卽不與衆生
<lb ed="X" n="0222a10"/><lb ed="R055" n="0381a07"/>界接慈無所施書云天何言哉四時行焉天何言
<lb ed="X" n="0222a11"/><lb ed="R055" n="0381a08"/>哉萬物育焉實乃無欲無言方見天地之大化若
<lb ed="X" n="0222a12"/><lb ed="R055" n="0381a09"/>天言我能育萬物地言我能載萬物其量窄小豈
<lb ed="X" n="0222a13"/><lb ed="R055" n="0381a10"/>稱大德雖則無言而天下之人推功有本皆歸天
<lb ed="X" n="0222a14"/><lb ed="R055" n="0381a11"/>地故惟諸佛以離能所化被大千功牟天地矣旣
<lb ed="X" n="0222a15"/><lb ed="R055" n="0381a12"/>非能化所化何名化衆生也實無所化諸聖了知
<lb ed="X" n="0222a16"/><lb ed="R055" n="0381a13"/>一切衆生所有身心皆非身心無明妄執枉受生
<lb ed="X" n="0222a17"/><lb ed="R055" n="0381a14"/>死方便開示令離心我所言心我者我卽是色身
<lb ed="X" n="0222a18"/><lb ed="R055" n="0381a15"/>心卽是緣影圓覺所謂妄認四大爲自身相六塵
<lb ed="X" n="0222a19"/><lb ed="R055" n="0381a16"/>緣影爲自心相云何開示耶身如幻泡遇緣成形
<lb ed="X" n="0222a20"/><lb ed="R055" n="0381a17"/>緣盡則滅心如石火刹那不住一念了達當體空
<lb ed="X" n="0222a21"/><lb ed="R055" n="0381a18"/>寂此所謂虗妄身心也若得空心者所謂常住眞
<lb ed="X" n="0222a22"/><lb ed="R055" n="0381b01"/>心也不同四大緣影虗幻不實以其常實無幻無
<lb ed="X" n="0222a23"/><lb ed="R055" n="0381b02"/>化了此無幻無化卽得無生無生之心性自寂滅
<lb ed="X" n="0222a24"/><lb ed="R055" n="0381b03"/>非他能化也。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X35.0651.0222b" n="0222b"/>
<lb ed="X" n="0222b01"/><lb ed="R055" n="0381b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0222b0101">解脫菩薩而白佛言尊者衆生之心性本空寂空寂
<lb ed="X" n="0222b02"/><lb ed="R055" n="0381b05"/>之心體無色相云何修習得本空心願佛慈悲爲我
<lb ed="X" n="0222b03"/><lb ed="R055" n="0381b06"/>宣說。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0222b04"/><lb ed="R055" n="0381b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0222b0401">菩薩上聞若得空心心不幻化則知衆生心性本
<lb ed="X" n="0222b05"/><lb ed="R055" n="0381b08"/>來空寂空寂則無色相可求無求則云何脩習得
<lb ed="X" n="0222b06"/><lb ed="R055" n="0381b09"/>本空心。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0222b07"/><lb ed="R055" n="0381b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0222b0701">佛言菩薩一切心相本來無本本無本處空寂無生
<lb ed="X" n="0222b08"/><lb ed="R055" n="0381b11"/>若心無生卽入空寂空寂心地卽得心空善男子無
<lb ed="X" n="0222b09"/><lb ed="R055" n="0381b12"/>相之心無心無我一切法相亦復如是。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0222b10"/><lb ed="R055" n="0381b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0222b1001">佛答所言心性本空爲度衆生作此詮表究竟實
<lb ed="X" n="0222b11"/><lb ed="R055" n="0381b14"/>旨則本來無本無本處所空寂故無本無生故無
<lb ed="X" n="0222b12"/><lb ed="R055" n="0381b15"/>處直了自心無處無本卽入空寂所謂心欲緣而
<lb ed="X" n="0222b13"/><lb ed="R055" n="0381b16"/>慮忘口欲談而辭喪無相故不可以識識無心故
<lb ed="X" n="0222b14"/><lb ed="R055" n="0381b17"/>不可以智知了達心相二邊無我可得古人所謂
<lb ed="X" n="0222b15"/><lb ed="R055" n="0381b18"/>一念不生全體現者也菩薩向依三乘熏煉執有
<lb ed="X" n="0222b16"/><lb ed="R055" n="0382a01"/>身心修證可得今聞一乘頓說身心本來空寂以
<lb ed="X" n="0222b17"/><lb ed="R055" n="0382a02"/>解無修無得心未決了故騰此問而世尊意謂我
<lb ed="X" n="0222b18"/><lb ed="R055" n="0382a03"/>說本來不本來猶是表詮之說若了惟名無實卽
<lb ed="X" n="0222b19"/><lb ed="R055" n="0382a04"/>得空心何必更說脩與不修證與非證。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0222b20"/><lb ed="R055" n="0382a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0222b2001">解脫菩薩而白佛言尊者一切衆生若有我者若有
<lb ed="X" n="0222b21"/><lb ed="R055" n="0382a06"/>心者以何法覺令彼衆生出離斯縛。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0222b22"/><lb ed="R055" n="0382a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0222b2201">承上答菩薩領解心性空寂本無脩證理果有在
<lb ed="X" n="0222b23"/><lb ed="R055" n="0382a08"/>事卽不然何也若一切衆生現前執有身心未審
<lb ed="X" n="0222b24"/><lb ed="R055" n="0382a09"/>世尊何法開示令其覺悟出離斯縛。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X35.0651.0222c" n="0222c"/>
<lb ed="X" n="0222c01"/><lb ed="R055" n="0382a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0222c0101">佛言善男子若有我者令觀十二因緣十二因緣本
<lb ed="X" n="0222c02"/><lb ed="R055" n="0382a11"/>從因果因果所起興於心行心尙不有何況有身若
<lb ed="X" n="0222c03"/><lb ed="R055" n="0382a12"/>有我者令滅有見若無我者令滅無見若心生者令
<lb ed="X" n="0222c04"/><lb ed="R055" n="0382a13"/>滅生性若心滅者令滅滅性滅是見性卽入實際何
<lb ed="X" n="0222c05"/><lb ed="R055" n="0382a14"/>以故本生不滅本滅不生不滅不生不生不滅一切
<lb ed="X" n="0222c06"/><lb ed="R055" n="0382a15"/>法相亦復如是。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0222c07"/><lb ed="R055" n="0382a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0222c0701">十二因緣資始爲因助因爲緣冥通三世由迷背
<lb ed="X" n="0222c08"/><lb ed="R055" n="0382a17"/>自心名曰無明無明不覺曰行此二支屬過去因
<lb ed="X" n="0222c09"/><lb ed="R055" n="0382a18"/>不動而動妄起分別曰識不緣而緣曰名色根塵
<lb ed="X" n="0222c10"/><lb ed="R055" n="0382b01"/>相會曰六入根境相對曰觸領歸苦樂曰受此五
<lb ed="X" n="0222c11"/><lb ed="R055" n="0382b02"/>支屬現在果因受起憎愛曰愛由憎愛故造未來
<lb ed="X" n="0222c12"/><lb ed="R055" n="0382b03"/>業曰取聚三界業曰有此三支屬現在因三界受
<lb ed="X" n="0222c13"/><lb ed="R055" n="0382b04"/>生曰生老死相繼此二支屬未來果緣業爲因受
<lb ed="X" n="0222c14"/><lb ed="R055" n="0382b05"/>報爲果如是因果皆由無明不覺妄心取捨今觀
<lb ed="X" n="0222c15"/><lb ed="R055" n="0382b06"/>緣生之法三世不住刹那不停何處有心因心不
<lb ed="X" n="0222c16"/><lb ed="R055" n="0382b07"/>有由心妄搆幻身當念消滅故圓覺云四大旣<anchor xml:id="nkr_note_add_0222c1601" n="0222c1601"/><anchor xml:id="beg0222c1601" n="0222c1601"/>已<anchor xml:id="end0222c1601"/>
<lb ed="X" n="0222c17"/><lb ed="R055" n="0382b08"/>各有所歸今者妄身當在何處以此十二因緣反
<lb ed="X" n="0222c18"/><lb ed="R055" n="0382b09"/>復窮究何者是我若衆生執有我者爲無明是我
<lb ed="X" n="0222c19"/><lb ed="R055" n="0382b10"/>耶行識名色乃至生老病死是我耶若一一是我
<lb ed="X" n="0222c20"/><lb ed="R055" n="0382b11"/>應有十二我若一一非我則有見自除此對凡夫
<lb ed="X" n="0222c21"/><lb ed="R055" n="0382b12"/>執有我者所破若二乘外道執無我者彼因緣所
<lb ed="X" n="0222c22"/><lb ed="R055" n="0382b13"/>生之法應離心有若離心有無我者則同外物非
<lb ed="X" n="0222c23"/><lb ed="R055" n="0382b14"/>我所預誰定有無若卽心有無我者因緣變滅若
<lb ed="X" n="0222c24"/><lb ed="R055" n="0382b15"/>同變滅顯發一切都無都無則知無者誰知無不
<pb ed="X" xml:id="X35.0651.0223a" n="0223a"/>
<lb ed="X" n="0223a01"/><lb ed="R055" n="0382b16"/>無故令滅無見復有執云因緣去來皆從心生旣
<lb ed="X" n="0223a02"/><lb ed="R055" n="0382b17"/>知從心所生而復應知心本無生因境有生前境
<lb ed="X" n="0223a03"/><lb ed="R055" n="0382b18"/>若無生亦叵得若二乘執心永滅不生心本圓融
<lb ed="X" n="0223a04"/><lb ed="R055" n="0383a01"/>無生不生妄執成謬若知其謬妄執自遣故楞伽
<lb ed="X" n="0223a05"/><lb ed="R055" n="0383a02"/>云大慧我說藏識相滅不說性滅若性滅者無始
<lb ed="X" n="0223a06"/><lb ed="R055" n="0383a03"/>流注應斷而是藏性實不滅滅是見性者非謂明
<lb ed="X" n="0223a07"/><lb ed="R055" n="0383a04"/>心見性之見乃是執有無生滅等見若滅是見卽
<lb ed="X" n="0223a08"/><lb ed="R055" n="0383a05"/>入實際何以故本生不滅以法性眞常無滅可滅
<lb ed="X" n="0223a09"/><lb ed="R055" n="0383a06"/>本滅不生刹那不住無生可生由是吾心外推萬
<lb ed="X" n="0223a10"/><lb ed="R055" n="0383a07"/>法等一無生故云亦復如是。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0223a11"/><lb ed="R055" n="0383a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0223a1101">解脫菩薩而白佛言尊者若有衆生見法生時令滅
<lb ed="X" n="0223a12"/><lb ed="R055" n="0383a09"/>何見見法滅時令滅何見。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0223a13"/><lb ed="R055" n="0383a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0223a1301">前有我見者令觀十二因緣因緣無生由心妄生
<lb ed="X" n="0223a14"/><lb ed="R055" n="0383a11"/>故若心生滅令滅妄心則故是若法生滅令滅何
<lb ed="X" n="0223a15"/><lb ed="R055" n="0383a12"/>見。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0223a16"/><lb ed="R055" n="0383a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0223a1601">佛言菩薩若有衆生見法生時令滅無見見法滅時
<lb ed="X" n="0223a17"/><lb ed="R055" n="0383a14"/>令滅有見若滅是見得法眞源無入決定性決定無
<lb ed="X" n="0223a18"/><lb ed="R055" n="0383a15"/>生。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0223a19"/><lb ed="R055" n="0383a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0223a1901">法法無生因心成見若彼凡夫執法本無見法念
<lb ed="X" n="0223a20"/><lb ed="R055" n="0383a17"/>念出生豈是永無令滅無見若彼凡夫執法本有
<lb ed="X" n="0223a21"/><lb ed="R055" n="0383a18"/>見法念念滅壞豈是常有令滅有見若法有無不
<lb ed="X" n="0223a22"/><lb ed="R055" n="0383b01"/>定定知法無自性無性故無生無生故無見何也
<lb ed="X" n="0223a23"/><lb ed="R055" n="0383b02"/>譬如明暗相傾夜則無明晝則無暗世人不解各
<lb ed="X" n="0223a24"/><lb ed="R055" n="0383b03"/>起定執智者示云汝言無明當明生時明相現前
<pb ed="X" xml:id="X35.0651.0223b" n="0223b"/>
<lb ed="X" n="0223b01"/><lb ed="R055" n="0383b04"/>那得云無卽滅無見汝云有明當明滅時暗相現
<lb ed="X" n="0223b02"/><lb ed="R055" n="0383b05"/>前何處有明卽滅有見明暗自相傾奪虗空何預
<lb ed="X" n="0223b03"/><lb ed="R055" n="0383b06"/>前塵自相有無於心何預以無預故當其生滅達
<lb ed="X" n="0223b04"/><lb ed="R055" n="0383b07"/>法本空知心妄計滅心妄見然亦不可定執有無
<lb ed="X" n="0223b05"/><lb ed="R055" n="0383b08"/>若法定有有不應無云何刹那不住若法定無無
<lb ed="X" n="0223b06"/><lb ed="R055" n="0383b09"/>不應有云何念念出生故曰無入決定性。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0223b07"/><lb ed="R055" n="0383b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0223b0701">解脫菩薩而白佛言尊者令彼衆生住於無生是無
<lb ed="X" n="0223b08"/><lb ed="R055" n="0383b11"/>生耶佛言住於無生卽是有生何以故無住無生乃
<lb ed="X" n="0223b09"/><lb ed="R055" n="0383b12"/>是無生菩薩若生無生以生滅生生滅俱滅本生不
<lb ed="X" n="0223b10"/><lb ed="R055" n="0383b13"/>生心常空寂空寂無住心無有住乃是無生。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0223b11"/><lb ed="R055" n="0383b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0223b1101">若謂住於無生是無生者有無生可住卽是有法
<lb ed="X" n="0223b12"/><lb ed="R055" n="0383b15"/>有法有住卽是有生非無生也無住無生乃是無
<lb ed="X" n="0223b13"/><lb ed="R055" n="0383b16"/>生雙遣之辭若以前念能生之心滅於後念所生
<lb ed="X" n="0223b14"/><lb ed="R055" n="0383b17"/>之法是卽爲生若以後念能滅之念滅前<anchor xml:id="nkr_note_add_0223b1401" n="0223b1401"/><anchor xml:id="beg0223b1401" n="0223b1401"/>已<anchor xml:id="end0223b1401"/>滅之
<lb ed="X" n="0223b15"/><lb ed="R055" n="0383b18"/>法是卽爲滅如是則但名生滅豈爲無生直使生
<lb ed="X" n="0223b16"/><lb ed="R055" n="0384a01"/>滅俱滅心常空寂亦不住生亦不住滅兩頭坐斷
<lb ed="X" n="0223b17"/><lb ed="R055" n="0384a02"/>中間自虗也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0223b18"/><lb ed="R055" n="0384a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0223b1801">解脫菩薩而白佛言尊者心無有住有何修學爲有
<lb ed="X" n="0223b19"/><lb ed="R055" n="0384a04"/>學耶爲無學耶佛言菩薩無生之心心無出入本如
<lb ed="X" n="0223b20"/><lb ed="R055" n="0384a05"/>來藏性寂不動亦非有學亦非無學無有學不學是
<lb ed="X" n="0223b21"/><lb ed="R055" n="0384a06"/>卽無學非無有學是爲所學。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0223b22"/><lb ed="R055" n="0384a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0223b2201">若心無住則超然自得非因學就而世尊嘗勸人
<lb ed="X" n="0223b23"/><lb ed="R055" n="0384a08"/>脩學爲有學耶爲無學耶世尊意曰我勸人脩學
<lb ed="X" n="0223b24"/><lb ed="R055" n="0384a09"/>者葢由無生之心非內非外本如來藏人不能自
<pb ed="X" xml:id="X35.0651.0223c" n="0223c"/>
<lb ed="X" n="0223c01"/><lb ed="R055" n="0384a10"/>知攀緣顚倒起內外有無等見故我勸彼了證自
<lb ed="X" n="0223c02"/><lb ed="R055" n="0384a11"/>心入無生地原非有學離外慕故亦非無學親近
<lb ed="X" n="0223c03"/><lb ed="R055" n="0384a12"/>觀照自心故自心迷背日久若非數數親近則何
<lb ed="X" n="0223c04"/><lb ed="R055" n="0384a13"/>由證入無生無別所學是卽無學以學其無所學
<lb ed="X" n="0223c05"/><lb ed="R055" n="0384a14"/>故非謂一無所學是所學也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0223c06"/><lb ed="R055" n="0384a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0223c0601">解脫菩薩而白佛言尊者云何如來藏性寂<name role="" type="person">不動佛</name>
<lb ed="X" n="0223c07"/><lb ed="R055" n="0384a16"/>言如來藏者生滅慮知相隱理不顯是如來藏性寂
<lb ed="X" n="0223c08"/><lb ed="R055" n="0384a17"/>不動。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0223c09"/><lb ed="R055" n="0384a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0223c0901">如來藏有二種一曰在纏衆生爲生滅所隱二曰
<lb ed="X" n="0223c10"/><lb ed="R055" n="0384b01"/>出纏復有三種謂空如來藏不空如來藏空不空
<lb ed="X" n="0223c11"/><lb ed="R055" n="0384b02"/>如來藏諸佛圓證顯了無礙故能出生入死救護
<lb ed="X" n="0223c12"/><lb ed="R055" n="0384b03"/>衆生衆生爲無明所覆死此生彼自尙不知何能
<lb ed="X" n="0223c13"/><lb ed="R055" n="0384b04"/>化他雖則無知而本性未嘗有動以不動故勸令
<lb ed="X" n="0223c14"/><lb ed="R055" n="0384b05"/>數數親近學知不動非出非入是爲所學無別學
<lb ed="X" n="0223c15"/><lb ed="R055" n="0384b06"/>也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0223c16"/><lb ed="R055" n="0384b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0223c1601">解脫菩薩而白佛言尊者云何生滅慮知相佛言菩
<lb ed="X" n="0223c17"/><lb ed="R055" n="0384b08"/>薩理無可不若有可不卽生諸念千思萬慮是生滅
<lb ed="X" n="0223c18"/><lb ed="R055" n="0384b09"/>相菩薩觀本性相理自滿足千思萬慮不益道理徒
<lb ed="X" n="0223c19"/><lb ed="R055" n="0384b10"/>爲動亂失本心王。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0223c20"/><lb ed="R055" n="0384b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0223c2001">根境如如心性無知意識隨緣思慮妄起分別緣
<lb ed="X" n="0223c21"/><lb ed="R055" n="0384b12"/>現則生緣散則滅生滅皆緣於我何有妄認自心
<lb ed="X" n="0223c22"/><lb ed="R055" n="0384b13"/>眞理爲隱隨順緣慮則生滅宛然隨順眞理則了
<lb ed="X" n="0223c23"/><lb ed="R055" n="0384b14"/>不可得衆生由認妄爲<anchor xml:id="nkr_note_add_0223c2301" n="0223c2301"/><anchor xml:id="beg0223c2301" n="0223c2301"/>己<anchor xml:id="end0223c2301"/>卽生諸念乃至千思萬
<lb ed="X" n="0223c24"/><lb ed="R055" n="0384b15"/>慮總是生滅故我世尊勸諸菩薩常須觀理觀理
<pb ed="X" xml:id="X35.0651.0224a" n="0224a"/>
<lb ed="X" n="0224a01"/><lb ed="R055" n="0384b16"/>則理自滿足心王處於正堂巍巍自在不應隨事
<lb ed="X" n="0224a02"/><lb ed="R055" n="0384b17"/>隨事則千思萬慮不益道理爲物所轉心王失主
<lb ed="X" n="0224a03"/><lb ed="R055" n="0384b18"/>受他處分楞嚴所謂自心取自心非幻成幻法皆
<lb ed="X" n="0224a04"/><lb ed="R055" n="0385a01"/>言心隨事轉之故也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0224a05"/><lb ed="R055" n="0385a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0224a0501">若無思慮則無生滅如實不起諸識安寂流注不生
<lb ed="X" n="0224a06"/><lb ed="R055" n="0385a03"/>得五法淨是謂大乘菩薩入五法淨心卽無妄若無
<lb ed="X" n="0224a07"/><lb ed="R055" n="0385a04"/>有妄卽入如來自覺聖智之地入智地者善知一切
<lb ed="X" n="0224a08"/><lb ed="R055" n="0385a05"/>從本不生知本不生卽無妄想。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0224a09"/><lb ed="R055" n="0385a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0224a0901">衆生隨事則內起思慮外成生滅菩薩觀理則思
<lb ed="X" n="0224a10"/><lb ed="R055" n="0385a07"/>慮泯於內生滅忘於外如實內外不起則諸識安
<lb ed="X" n="0224a11"/><lb ed="R055" n="0385a08"/>寂流注不生諸識卽是思慮流注卽是生滅思是
<lb ed="X" n="0224a12"/><lb ed="R055" n="0385a09"/>意識慮是識識知是八識生滅是五識此識同八
<lb ed="X" n="0224a13"/><lb ed="R055" n="0385a10"/>識具含世出世間生滅種子故內外不起生滅何
<lb ed="X" n="0224a14"/><lb ed="R055" n="0385a11"/>狀以無狀故得五法淨如楞嚴所謂不取無非幻
<lb ed="X" n="0224a15"/><lb ed="R055" n="0385a12"/>非幻尙不生幻法云何立義同五法者名相妄想
<lb ed="X" n="0224a16"/><lb ed="R055" n="0385a13"/>正智如如衆生爲幻相諸佛名如如衆生名妄想
<lb ed="X" n="0224a17"/><lb ed="R055" n="0385a14"/>諸佛名正智正智治妄想如如治幻相是二者分
<lb ed="X" n="0224a18"/><lb ed="R055" n="0385a15"/>別有凡聖優劣合則等一幻名而無實體若了唯
<lb ed="X" n="0224a19"/><lb ed="R055" n="0385a16"/>名無識則了心本無妄入如來自覺聖智之地也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0224a20"/><lb ed="R055" n="0385a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0224a2001">解脫菩薩而白佛言尊者無妄想者應無止息佛言
<lb ed="X" n="0224a21"/><lb ed="R055" n="0385a18"/>菩薩妄本不生無妄可息知心無心無心可止無分
<lb ed="X" n="0224a22"/><lb ed="R055" n="0385b01"/>無別現識不生無生可止是則無止亦非無止何以
<lb ed="X" n="0224a23"/><lb ed="R055" n="0385b02"/>故止無止故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0224a24"/><lb ed="R055" n="0385b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0224a2401">領上法無生滅妄心取捨知妄本空應無止息佛
<pb ed="X" xml:id="X35.0651.0224b" n="0224b"/>
<lb ed="X" n="0224b01"/><lb ed="R055" n="0385b04"/>云汝謂無妄想則無止息而安知妄本不生心亦
<lb ed="X" n="0224b02"/><lb ed="R055" n="0385b05"/>是無無心則內不起思慮無妄則外不著生滅不
<lb ed="X" n="0224b03"/><lb ed="R055" n="0385b06"/>起思慮則無分別不著生滅則現識不生內外旣
<lb ed="X" n="0224b04"/><lb ed="R055" n="0385b07"/>如則無生滅思慮可止無可止卽是無止之止非
<lb ed="X" n="0224b05"/><lb ed="R055" n="0385b08"/>因有顯無之止若因有顯無則非無止何以故止
<lb ed="X" n="0224b06"/><lb ed="R055" n="0385b09"/>無止故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0224b07"/><lb ed="R055" n="0385b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0224b0701">解脫菩薩而白佛言尊者若止無止止卽是生何謂
<lb ed="X" n="0224b08"/><lb ed="R055" n="0385b11"/>無生佛言菩薩當止是生止<anchor xml:id="nkr_note_add_0224b0801" n="0224b0801"/><anchor xml:id="beg0224b0801" n="0224b0801"/>已<anchor xml:id="end0224b0801"/>無止亦不住於無止
<lb ed="X" n="0224b09"/><lb ed="R055" n="0385b12"/>亦不住於無住云何是生。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0224b10"/><lb ed="R055" n="0385b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0224b1001">若後念止前念之生滅所止生滅雖止而能止之
<lb ed="X" n="0224b11"/><lb ed="R055" n="0385b14"/>念<anchor xml:id="nkr_note_add_0224b1101" n="0224b1101"/><anchor xml:id="beg0224b1101" n="0224b1101"/>己<anchor xml:id="end0224b1101"/>生何爲無生佛答當其後念止前念之生滅
<lb ed="X" n="0224b12"/><lb ed="R055" n="0385b15"/>前滅後生誠如所問然前念生滅旣滅則後念能
<lb ed="X" n="0224b13"/><lb ed="R055" n="0385b16"/>止之心不住何也因生滅故說止旣無生滅可滅
<lb ed="X" n="0224b14"/><lb ed="R055" n="0385b17"/>亦無能止可止前不生生滅後亦不住於能止前
<lb ed="X" n="0224b15"/><lb ed="R055" n="0385b18"/>後旣空中間無住何者是生。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0224b16"/><lb ed="R055" n="0386a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0224b1601">解脫菩薩而白佛言尊者無生之心有何取捨住何
<lb ed="X" n="0224b17"/><lb ed="R055" n="0386a02"/>法相佛言無生之心不取不捨住於不心住於不法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0224b18"/><lb ed="R055" n="0386a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0224b1801">心若無生應無取捨若無取捨則時中當依何法
<lb ed="X" n="0224b19"/><lb ed="R055" n="0386a04"/>而住佛答以心無生當依無住爲住內不住思慮
<lb ed="X" n="0224b20"/><lb ed="R055" n="0386a05"/>之心外不住生滅之法應如是住也故古人所謂
<lb ed="X" n="0224b21"/><lb ed="R055" n="0386a06"/>靈光獨耀逈脫根塵但離妄緣卽如如佛。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0224b22"/><lb ed="R055" n="0386a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0224b2201">解脫菩薩而白佛言尊者云何住於不心住於不法
<lb ed="X" n="0224b23"/><lb ed="R055" n="0386a08"/>佛言不生於心是住不心不生於法是住不法善男
<lb ed="X" n="0224b24"/><lb ed="R055" n="0386a09"/>子不生心法卽無依止不住諸行心常空寂無有異
<pb ed="X" xml:id="X35.0651.0224c" n="0224c"/>
<lb ed="X" n="0224c01"/><lb ed="R055" n="0386a10"/>想譬彼虗空無有動住無起無作無彼無此得心空
<lb ed="X" n="0224c02"/><lb ed="R055" n="0386a11"/>眼得法空心五陰六入悉皆空寂善男子修空法者
<lb ed="X" n="0224c03"/><lb ed="R055" n="0386a12"/>不依三界不住戒相淸淨無念無攝無放性等金剛
<lb ed="X" n="0224c04"/><lb ed="R055" n="0386a13"/>不壞三寶空心不動具六波羅蜜。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0224c05"/><lb ed="R055" n="0386a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0224c0501">旣<anchor xml:id="nkr_note_add_0224c0501" n="0224c0501"/><anchor xml:id="beg0224c0501" n="0224c0501"/>已<anchor xml:id="end0224c0501"/>無住云何復有心可不住復有法可不住耶
<lb ed="X" n="0224c06"/><lb ed="R055" n="0386a15"/>佛答非謂有心可不住法可不住但內滅思慮心
<lb ed="X" n="0224c07"/><lb ed="R055" n="0386a16"/>是住不心外不住生滅法是住不法心爲能依法
<lb ed="X" n="0224c08"/><lb ed="R055" n="0386a17"/>爲所依能所相依故有諸行若能所相忘則諸行
<lb ed="X" n="0224c09"/><lb ed="R055" n="0386a18"/>不住心常空寂無有異想能想卽思慮所想卽生
<lb ed="X" n="0224c10"/><lb ed="R055" n="0386b01"/>滅若證空寂自心卽無能所之異等於虗空虗空
<lb ed="X" n="0224c11"/><lb ed="R055" n="0386b02"/>無動起住作心亦無動起住作動起合思慮住作
<lb ed="X" n="0224c12"/><lb ed="R055" n="0386b03"/>合生滅無此則無思慮無彼則無生滅得心空眼
<lb ed="X" n="0224c13"/><lb ed="R055" n="0386b04"/>能圓鑒生滅得法空心則不礙思慮夫脩空法者
<lb ed="X" n="0224c14"/><lb ed="R055" n="0386b05"/>不依三界有爲之法不持小乘有爲之戒證得淸
<lb ed="X" n="0224c15"/><lb ed="R055" n="0386b06"/>淨自性則無欲無念無有攝心無有放蕩超然自
<lb ed="X" n="0224c16"/><lb ed="R055" n="0386b07"/>在等於金剛不壞三寶者彼外道二乘執有空心
<lb ed="X" n="0224c17"/><lb ed="R055" n="0386b08"/>可得撥無三寶大乘卽此淸淨心中本具三寶覺
<lb ed="X" n="0224c18"/><lb ed="R055" n="0386b09"/>了自性是佛寶圓鑒萬有是法寶空有不二是僧
<lb ed="X" n="0224c19"/><lb ed="R055" n="0386b10"/>寶三寶本是一心不妨一心不動而具足六波羅
<lb ed="X" n="0224c20"/><lb ed="R055" n="0386b11"/>蜜也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0224c21"/><lb ed="R055" n="0386b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0224c2101">解脫菩薩而白佛言尊者六波羅蜜者皆是有相有
<lb ed="X" n="0224c22"/><lb ed="R055" n="0386b13"/>相之法能出世耶佛言善男子我所說六波羅蜜者
<lb ed="X" n="0224c23"/><lb ed="R055" n="0386b14"/>無相無爲何以故善入離欲心常淸淨實語方便本
<lb ed="X" n="0224c24"/><lb ed="R055" n="0386b15"/>利利人是檀波羅蜜至念堅固心常無住淸淨無染
<pb ed="X" xml:id="X35.0651.0225a" n="0225a"/>
<lb ed="X" n="0225a01"/><lb ed="R055" n="0386b16"/>不著三界是尸波羅蜜修空斷結不依諸有寂靜三
<lb ed="X" n="0225a02"/><lb ed="R055" n="0386b17"/>業不住身心是羼提波羅蜜遠離名數斷空有見深
<lb ed="X" n="0225a03"/><lb ed="R055" n="0386b18"/>入陰空是毗梨耶波羅蜜具離空寂不住諸空心處
<lb ed="X" n="0225a04"/><lb ed="R055" n="0387a01"/>無住不住大空是禪波羅蜜心無心相不取虗空諸
<lb ed="X" n="0225a05"/><lb ed="R055" n="0387a02"/>行不生不證寂滅心無出入性常平等諸法實際皆
<lb ed="X" n="0225a06"/><lb ed="R055" n="0387a03"/>決定性不依諸地不住智慧是般若波羅蜜善男子
<lb ed="X" n="0225a07"/><lb ed="R055" n="0387a04"/>是六波羅蜜者皆獲本利入決定性超然出世無礙
<lb ed="X" n="0225a08"/><lb ed="R055" n="0387a05"/>解脫善男子如是解脫法相皆無相行亦無解不解
<lb ed="X" n="0225a09"/><lb ed="R055" n="0387a06"/>是名解脫何以故解脫之相無相無行無動無亂寂
<lb ed="X" n="0225a10"/><lb ed="R055" n="0387a07"/>靜涅槃亦不取涅槃相。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0225a11"/><lb ed="R055" n="0387a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0225a1101">前云無住無生不心不法應是無爲而六波羅蜜
<lb ed="X" n="0225a12"/><lb ed="R055" n="0387a09"/>者有修有證事是有爲豈應以有爲法而契無爲
<lb ed="X" n="0225a13"/><lb ed="R055" n="0387a10"/>心耶佛答若先三乘敎中所說六度原是有爲以
<lb ed="X" n="0225a14"/><lb ed="R055" n="0387a11"/>有爲不契無爲誠如所問今一乘敎中所說六度
<lb ed="X" n="0225a15"/><lb ed="R055" n="0387a12"/>當體無相無爲非前所比何也所言檀度者卽是
<lb ed="X" n="0225a16"/><lb ed="R055" n="0387a13"/>捨義但捨有爲而住無爲不名波羅蜜也今則了
<lb ed="X" n="0225a17"/><lb ed="R055" n="0387a14"/>心無生則有爲無爲二者並捨故是波羅蜜也何
<lb ed="X" n="0225a18"/><lb ed="R055" n="0387a15"/>以知二邊俱捨善入離欲是捨有爲心常淸淨是
<lb ed="X" n="0225a19"/><lb ed="R055" n="0387a16"/>捨無爲二邊旣捨則超然中道證中道故善了實
<lb ed="X" n="0225a20"/><lb ed="R055" n="0387a17"/>際理地不受一塵佛事門中不捨一法應與實利
<lb ed="X" n="0225a21"/><lb ed="R055" n="0387a18"/>則說實應與權利則說權是二者皆本覺中本具
<lb ed="X" n="0225a22"/><lb ed="R055" n="0387b01"/>之利也又以無利爲利是爲本利前文云無生於
<lb ed="X" n="0225a23"/><lb ed="R055" n="0387b02"/>化不生無化其化大焉戒爲防非止惡志念堅固
<lb ed="X" n="0225a24"/><lb ed="R055" n="0387b03"/>不爲世法所侵而心不住善惡以無住故淸淨以
<pb ed="X" xml:id="X35.0651.0225b" n="0225b"/>
<lb ed="X" n="0225b01"/><lb ed="R055" n="0387b04"/>淸淨故不如凡夫染有爲不同二乘之染無爲凡
<lb ed="X" n="0225b02"/><lb ed="R055" n="0387b05"/>夫染有爲則於三界不能出二乘染無爲則於三
<lb ed="X" n="0225b03"/><lb ed="R055" n="0387b06"/>界不肯入菩薩心契中道不著三界不離三界超
<lb ed="X" n="0225b04"/><lb ed="R055" n="0387b07"/>然自得矣三乘所修忍辱身心未空根結未破內
<lb ed="X" n="0225b05"/><lb ed="R055" n="0387b08"/>有能忍之心外有所忍之境能所旣形非眞忍辱
<lb ed="X" n="0225b06"/><lb ed="R055" n="0387b09"/>大乘門中根結<anchor xml:id="nkr_note_add_0225b0601" n="0225b0601"/><anchor xml:id="beg0225b0601" n="0225b0601"/>已<anchor xml:id="end0225b0601"/>破不依諸有內不住能忍身心
<lb ed="X" n="0225b07"/><lb ed="R055" n="0387b10"/>外忘所對三業冥然一相名數擾動空有相非捨
<lb ed="X" n="0225b08"/><lb ed="R055" n="0387b11"/>懈怠而修精進是名妄想遠離名數空有齊泯了
<lb ed="X" n="0225b09"/><lb ed="R055" n="0387b12"/>陰非有非精進非不精進是精進義小乘捨動求
<lb ed="X" n="0225b10"/><lb ed="R055" n="0387b13"/>靜破有入空二邊相敵是有爲禪大乘空寂尙離
<lb ed="X" n="0225b11"/><lb ed="R055" n="0387b14"/>誰住起動空不住空禪非禪相是無爲禪凡夫執
<lb ed="X" n="0225b12"/><lb ed="R055" n="0387b15"/>心有相或取諸有或取諸空或雙離空有而取寂
<lb ed="X" n="0225b13"/><lb ed="R055" n="0387b16"/>滅大乘了達心法皆空不取不捨非出非入平等
<lb ed="X" n="0225b14"/><lb ed="R055" n="0387b17"/>實際善達根本決定無惑外不取證故不依諸地
<lb ed="X" n="0225b15"/><lb ed="R055" n="0387b18"/>內不著自心故不住智慧如是六度度無可度本
<lb ed="X" n="0225b16"/><lb ed="R055" n="0388a01"/>覺中妙明眞性本來如是非度非不度非有爲亦
<lb ed="X" n="0225b17"/><lb ed="R055" n="0388a02"/>非無爲能以有爲無爲而脩菩薩行莫不皆一本
<lb ed="X" n="0225b18"/><lb ed="R055" n="0388a03"/>覺無爲任運而超然出世無解脫無不解脫是眞
<lb ed="X" n="0225b19"/><lb ed="R055" n="0388a04"/>解脫義是解脫中無相無行無動無亂。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0225b20"/><lb ed="R055" n="0388a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0225b2001">解脫菩薩聞是語<anchor xml:id="nkr_note_add_0225b2001" n="0225b2001"/><anchor xml:id="beg0225b2001" n="0225b2001"/>已<anchor xml:id="end0225b2001"/>心大忻懌得未曾有欲宣義意
<lb ed="X" n="0225b21"/><lb ed="R055" n="0388a06"/>而說偈言。</p>
<lb ed="X" n="0225b22"/><lb ed="R055" n="0388a07"/><lg type="regular" xml:id="lgX35p0225b2201"><l>大覺滿足尊</l><l>爲衆敷演法</l><l>皆說於一乘</l>
<lb ed="X" n="0225b23"/><lb ed="R055" n="0388a08"/><l>無有二乘道</l><l>一味無相利</l><l>猶如太虗空</l>
<lb ed="X" n="0225b24"/><lb ed="R055" n="0388a09"/><l>無有不容受</l></lg></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X35.0651.0225c" n="0225c"/>
<lb ed="X" n="0225c01"/><lb ed="R055" n="0388a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0225c0101">二覺<anchor xml:id="nkr_note_add_0225c0101" n="0225c0101"/><anchor xml:id="beg0225c0101" n="0225c0101"/>已<anchor xml:id="end0225c0101"/>圓故稱大覺二行<anchor xml:id="nkr_note_add_0225c0102" n="0225c0102"/><anchor xml:id="beg0225c0102" n="0225c0102"/>已<anchor xml:id="end0225c0102"/>備故稱滿足然三乘
<lb ed="X" n="0225c02"/><lb ed="R055" n="0388a11"/>賢聖未甞不與人說法但隨分所證齊<anchor xml:id="nkr_note_add_0225c0201" n="0225c0201"/><anchor xml:id="beg0225c0201" n="0225c0201"/>已<anchor xml:id="end0225c0201"/>所領所
<lb ed="X" n="0225c03"/><lb ed="R055" n="0388a12"/>說偏頗三乘相雜不能盡稱一乘而世尊窮盡妙
<lb ed="X" n="0225c04"/><lb ed="R055" n="0388a13"/>覺果海徹法根源所說皆是一乘無有二乘一味
<lb ed="X" n="0225c05"/><lb ed="R055" n="0388a14"/>醍醐無有餘味皆從自覺聖地稱性流出故等無
<lb ed="X" n="0225c06"/><lb ed="R055" n="0388a15"/>相猶虗空普含萬有所謂一音演說法大小根器
<lb ed="X" n="0225c07"/><lb ed="R055" n="0388a16"/>邪見正見莫不皆爲如來一乘所容也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0225c08"/><lb ed="R055" n="0388a17"/><cb:div type="orig"><lg type="regular" xml:id="lgX35p0225c0801"><l>隨其性各異</l><l>皆得於本處</l><l>如彼離心我</l>
<lb ed="X" n="0225c09"/><lb ed="R055" n="0388a18"/><l>一法之所成</l><l>諸有同異行</l><l>悉獲於本利</l>
<lb ed="X" n="0225c10"/><lb ed="R055" n="0388b01"/><l>滅絕二相見</l><l>寂靜之涅槃</l></lg></cb:div>
<lb ed="X" n="0225c11"/><lb ed="R055" n="0388b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0225c1101">法雖一味根器萬差隨類各解獲益大小雖則大
<lb ed="X" n="0225c12"/><lb ed="R055" n="0388b03"/>小不等其所得利益皆領自心本有之利益非外
<lb ed="X" n="0225c13"/><lb ed="R055" n="0388b04"/>有也何謂得本非外而三乘所證大小雖異莫不
<lb ed="X" n="0225c14"/><lb ed="R055" n="0388b05"/>皆一味遠離身心是其所得故行有同異其所得
<lb ed="X" n="0225c15"/><lb ed="R055" n="0388b06"/>無二也何爲無二旣能頓空身心則能滅絕有無
<lb ed="X" n="0225c16"/><lb ed="R055" n="0388b07"/>等六十二邪見保證一味涅槃也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0225c17"/><lb ed="R055" n="0388b08"/><cb:div type="orig"><lg type="regular" xml:id="lgX35p0225c1701"><l>亦不住取證</l><l>入於決定處</l><l>無相無有行</l>
<lb ed="X" n="0225c18"/><lb ed="R055" n="0388b09"/><l>空心寂滅地</l><l>寂滅心無生</l><l>同彼金剛性</l></lg></cb:div>
<lb ed="X" n="0225c19"/><lb ed="R055" n="0388b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0225c1901">有煩惱可離有涅槃可證落所知愚又謂之果縛
<lb ed="X" n="0225c20"/><lb ed="R055" n="0388b11"/>不成增進不稱大乘而此一乘頓敎了身心不有
<lb ed="X" n="0225c21"/><lb ed="R055" n="0388b12"/>何涅槃可證而生死不生死涅槃非涅槃皆如來
<lb ed="X" n="0225c22"/><lb ed="R055" n="0388b13"/>稱機權說豈可作決定解耶何無決定以常住自
<lb ed="X" n="0225c23"/><lb ed="R055" n="0388b14"/>心無相無行空寂無生不爲二邊所動同金剛性
<lb ed="X" n="0225c24"/><lb ed="R055" n="0388b15"/>故。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X35.0651.0226a" n="0226a"/>
<lb ed="X" n="0226a01"/><lb ed="R055" n="0388b16"/><cb:div type="orig"><lg type="regular" xml:id="lgX35p0226a0101"><l>不壞於三寶</l><l>具六波羅蜜</l><l>度諸一切生</l>
<lb ed="X" n="0226a02"/><lb ed="R055" n="0388b17"/><l>超然出三界</l><l>皆不以小乘</l><l>一味之法印</l>
<lb ed="X" n="0226a03"/><lb ed="R055" n="0388b18"/><l>一乘之所成</l></lg></cb:div>
<lb ed="X" n="0226a04"/><lb ed="R055" n="0389a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0226a0401">恐衆生聞自心無相無行作撥無解或引古人所
<lb ed="X" n="0226a05"/><lb ed="R055" n="0389a02"/>謂念佛一聲<g ref="#CB04394">𠻳</g>口三日又云佛之一字我不喜聞
<lb ed="X" n="0226a06"/><lb ed="R055" n="0389a03"/>如是等語不解秘密起撥無見故菩薩頌中意云
<lb ed="X" n="0226a07"/><lb ed="R055" n="0389a04"/>若悟自心心外無法不壞三寶又長行中所說六
<lb ed="X" n="0226a08"/><lb ed="R055" n="0389a05"/>度皆無相行便云不必脩行六度豈知非事不表
<lb ed="X" n="0226a09"/><lb ed="R055" n="0389a06"/>其理非理不顯其事事理雙運始不偏枯故云具
<lb ed="X" n="0226a10"/><lb ed="R055" n="0389a07"/>六波羅蜜始可度衆生始可出三界如是事理大
<lb ed="X" n="0226a11"/><lb ed="R055" n="0389a08"/>小皆從如來本覺性海流出皆一乘一味甚勿取
<lb ed="X" n="0226a12"/><lb ed="R055" n="0389a09"/>捨直信自心本來具足也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0226a13"/><lb ed="R055" n="0389a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0226a1301">爾時大衆聞說是義心大欣懌得離心我入空無相
<lb ed="X" n="0226a14"/><lb ed="R055" n="0389a11"/><g ref="#CB15210">恢</g>廓曠蕩皆得決定斷結盡漏。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0226a15"/><lb ed="R055" n="0389a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0226a1501">在會大衆向依身心所脩盡屬有爲所向多局今
<lb ed="X" n="0226a16"/><lb ed="R055" n="0389a13"/>聞是義身心遠離入空無相向所執之局見今也
<lb ed="X" n="0226a17"/><lb ed="R055" n="0389a14"/><g ref="#CB15210">恢</g>廓曠蕩所以忻懌也。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0226a18"/><lb ed="R055" n="0389a15"/>
<lb ed="X" n="0226a19"/><lb ed="R055" n="0389a16"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>金剛三昧經註卷第一</cb:jhead></cb:juan>
</body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0217a1201" to="#end0217a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">曠</lem><rdg wit="#wit.orig">嚝</rdg></app>
<app from="#beg0218b0201" to="#end0218b0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0218b2101" to="#end0218b2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0218b2201" to="#end0218b2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0218c0201" to="#end0218c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0218c0401" to="#end0218c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0218c1901" to="#end0218c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0219b2201" to="#end0219b2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0219c0601" to="#end0219c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0220a0601" to="#end0220a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0220b2401" to="#end0220b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0220c0901" to="#end0220c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0221a0201" to="#end0221a0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0221a1001" to="#end0221a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0221a1901" to="#end0221a1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0221c0901" to="#end0221c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0222c1601" to="#end0222c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0223b1401" to="#end0223b1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0223c2301" to="#end0223c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0224b0801" to="#end0224b0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0224b1101" to="#end0224b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0224c0501" to="#end0224c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0225b0601" to="#end0225b0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0225b2001" to="#end0225b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0225c0101" to="#end0225c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0225c0102" to="#end0225c0102"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0225c0201" to="#end0225c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="xuzang-notes">
<head>卍續藏 校注</head>
<p>
<note n="0217001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0217001">目錄新作</note>
<note n="0220001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0220001">露應作鷺</note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
<note n="0217a1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0217a1201">曠【CB】，嚝【卍續】</note>
<note n="0218b0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0218b0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0218b2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0218b2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0218b2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0218b2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0218c0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0218c0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0218c0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0218c0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0218c1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0218c1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0219b2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0219b2201">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0219c0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0219c0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0220a0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0220a0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0220b2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0220b2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0220c0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0220c0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0221a0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0221a0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0221a1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0221a1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0221a1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0221a1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0221c0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0221c0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0222c1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0222c1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0223b1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0223b1401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0223c2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0223c2301">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0224b0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0224b0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0224b1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0224b1101">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0224c0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0224c0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0225b0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0225b0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0225b2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0225b2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0225c0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0225c0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0225c0102" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0225c0102">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0225c0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0225c0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>