<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="X35n0652">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 652 金剛三昧經通宗記</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經數位版, No. 652 金剛三昧經通宗記</title>
			<author>淸 <g ref="#CB08652">𧧌</g>震述</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp5"><resp>corrections</resp><name>CBETA.ting</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>12卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">35</idno>.<idno type="no">652</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2024-02-25 09:56:44 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">金剛三昧經通宗記</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">CBETA 人工輸入，CBETA 掃瞄辨識</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>原書標點</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【卍續】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		<charDecl>
<char xml:id="CB00014">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00014</charName>
				<mapping cb:dec="983054" type="PUA">U+F000E</mapping>
			<mapping type="unicode">U+246D3</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[(殼-一)/牛]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB00727">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00727</charName>
				<mapping cb:dec="983767" type="PUA">U+F02D7</mapping>
			<mapping type="unicode">U+38A1</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>獎</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[將/廾]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB01403">
				<charName>CBETA CHARACTER CB01403</charName>
				<mapping cb:dec="984443" type="PUA">U+F057B</mapping>
			<mapping type="unicode">U+361E</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[囗@力]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB02206">
				<charName>CBETA CHARACTER CB02206</charName>
				<mapping cb:dec="985246" type="PUA">U+F089E</mapping>
			<mapping type="unicode">U+246D7</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[聲-耳+牛]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB02494">
				<charName>CBETA CHARACTER CB02494</charName>
				<mapping cb:dec="985534" type="PUA">U+F09BE</mapping>
			<mapping type="unicode">U+47E6</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>跋</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[跳-兆+(乏-之+友)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB08504">
				<charName>CBETA CHARACTER CB08504</charName>
				<mapping cb:dec="991544" type="PUA">U+F2138</mapping>
			<mapping type="unicode">U+269A8</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>燄</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[舀*炎]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB08652">
				<charName>CBETA CHARACTER CB08652</charName>
				<mapping cb:dec="991692" type="PUA">U+F21CC</mapping>
			<mapping type="unicode">U+279CC</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>寂</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[諔-又]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB11237">
				<charName>CBETA CHARACTER CB11237</charName>
				<mapping cb:dec="994277" type="PUA">U+F2BE5</mapping>
			<mapping type="unicode">U+2D3DF</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>墟</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[壉-豕+丘]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15081">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15081</charName>
				<mapping cb:dec="998121" type="PUA">U+F3AE9</mapping>
			<mapping type="unicode">U+41FF</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>策</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[竺-二+束]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB16014">
				<charName>CBETA CHARACTER CB16014</charName>
				<mapping cb:dec="999054" type="PUA">U+F3E8E</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+979E</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>鞞</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[鞥-合+(白-日+田)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB18120">
				<charName>CBETA CHARACTER CB18120</charName>
				<mapping cb:dec="1001160" type="PUA">U+F46C8</mapping>
			<mapping type="unicode">U+2A853</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[口*昆]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB18124">
				<charName>CBETA CHARACTER CB18124</charName>
				<mapping cb:dec="1001164" type="PUA">U+F46CC</mapping>
			<charProp><localName>composition</localName><value>[米-木+八]</value></charProp></char>
</charDecl>
	</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-05-20">
			<name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication
		</change>
		<change when="2006-09-29T11:40:44">
			Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<milestone unit="juan" n="1"/>
<pb ed="X" xml:id="X35.0652.0254a" n="0254a"/>
<lb ed="X" n="0254a01"/>
<lb ed="X" n="0254a02"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 652-A 金剛三昧經序</cb:mulu><head>No. 652-A
<lb ed="X" n="0254a03"/><lb ed="R055" n="0445a01"/> 金剛三昧經序</head>
<lb ed="X" n="0254a04"/>
<lb ed="X" n="0254a05"/><lb ed="R055" n="0445a02"/><byline cb:type="author"><name role="" type="person">天台山</name>華頂嗣祖沙門　<g ref="#CB08652">𧧌</g>震　述</byline>
<lb ed="X" n="0254a06"/><lb ed="R055" n="0445a03"/><p xml:id="pX35p0254a0601">金剛三昧經者。一乘圓頓之敎。諸佛眞實之宗。妙絕
<lb ed="X" n="0254a07"/><lb ed="R055" n="0445a04"/>羣經。該羅萬法。廢權顯實。大收法華殿後之功。寄滅
<lb ed="X" n="0254a08"/><lb ed="R055" n="0445a05"/>談常。先展涅槃鋒前之陣。特暢五時玄旨。博施上味
<lb ed="X" n="0254a09"/><lb ed="R055" n="0445a06"/>醍醐。諸地頓超。祇在事先一覺。羣生共得。奚分中下
<lb ed="X" n="0254a10"/><lb ed="R055" n="0445a07"/>二根。凡聖位齊。智愚道一。誠菩薩利生祕鑰。乃衆生
<lb ed="X" n="0254a11"/><lb ed="R055" n="0445a08"/>成佛要樞。以法印心。無以尙矣。眞修密行。其在斯乎。
<lb ed="X" n="0254a12"/><lb ed="R055" n="0445a09"/>始自靈山示默全機獨露無言。苾蒭代宣。唱偈力爲
<lb ed="X" n="0254a13"/><lb ed="R055" n="0445a10"/>勸問。由茲發起。依智咸興。解脫啓無相法門。悟般若
<lb ed="X" n="0254a14"/><lb ed="R055" n="0445a11"/>逈超乎三界。心王證無生法忍。泯言說默契於一心。
<lb ed="X" n="0254a15"/><lb ed="R055" n="0445a12"/>無住獲本覺之利轉。諸識而性海無波。大力入實際
<lb ed="X" n="0254a16"/><lb ed="R055" n="0445a13"/>之<g ref="#CB11237">𭏟</g>。具智辨而心源流淨。得眞性體空。鶖子以滿地
<lb ed="X" n="0254a17"/><lb ed="R055" n="0445a14"/>而獨任。入如來藏海。梵行以等覺而自居。總持爲諸
<lb ed="X" n="0254a18"/><lb ed="R055" n="0445a15"/>品義宗。妙觀圓成正覺。品末示弘通法眼。囑累唯有
<lb ed="X" n="0254a19"/><lb ed="R055" n="0445a16"/>斯經。信乎得之者。他外永絕希求。悟之者。本末咸歸
<lb ed="X" n="0254a20"/><lb ed="R055" n="0445a17"/>一致。觀其原始要終。條分縷析。如華貫爲鬘。燦爛可
<lb ed="X" n="0254a21"/><lb ed="R055" n="0445a18"/>觀。珠走於盤。光<g ref="#CB08504">𦦨</g>難矚。自得諸佛護念。不入餘衆生
<lb ed="X" n="0254a22"/><lb ed="R055" n="0445b01"/>手。是故久扄祕藏。弗妄宣傳。知之者希。聞亦難信。矧
<lb ed="X" n="0254a23"/><lb ed="R055" n="0445b02"/>夫文奇義密。語簡理備。僅萬有一千五百言。而統乎
<lb ed="X" n="0254a24"/><lb ed="R055" n="0445b03"/>一大藏敎之義海。又且能攝不立文字別傳之宗。斯
<pb ed="X" xml:id="X35.0652.0254b" n="0254b"/>
<lb ed="X" n="0254b01"/><lb ed="R055" n="0445b04"/>誠爲像法中。出世之良導者也。震幸遇聖言。深心研
<lb ed="X" n="0254b02"/><lb ed="R055" n="0445b05"/>究。雖罔窺幽祕。而矢願流通。定此生他生之法程。爲
<lb ed="X" n="0254b03"/><lb ed="R055" n="0445b06"/>利<anchor xml:id="nkr_note_add_0254b0301" n="0254b0301"/><anchor xml:id="beg0254b0301" n="0254b0301"/>己<anchor xml:id="end0254b0301"/>利人之妙行。願見者聞者。頓悟心空。今世後世。
<lb ed="X" n="0254b04"/><lb ed="R055" n="0445b07"/>永沾法乳云爾。</p>
<lb ed="X" n="0254b05"/><lb ed="R055" n="0445b08"/>
<lb ed="X" n="0254b06"/><lb ed="R055" n="0445b09"/><cb:div type="w"><head>辨字音義<note place="inline">凡實體疑似及轉音者。先爲注明。以便檢閱</note></head>
<lb ed="X" n="0254b07"/><lb ed="R055" n="0445b10"/><cb:div type="note"><entry><form>祇</form><cb:def><p xml:id="pX35p0254b0702" cb:place="inline"><note place="inline">音支。但也。祇如祇有。皆用此。今爲秖非。又音岐。神祇也。凡祇夜祇陀本此</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>扺</form><cb:def><p xml:id="pX35p0254b0731" cb:place="inline"><note place="inline">音止。側也擊也。扺對
<lb ed="X" n="0254b08"/><lb ed="R055" n="0445b11"/>之扺。當用此。葢以手擊節而對。今作秖祇皆誤</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>別</form><cb:def><p xml:id="pX35p0254b0820" cb:place="inline"><note place="inline">便入聲爲別。異別離之別。又音鼈。爲分別辨別之別</note>。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0254b09"/><lb ed="R055" n="0445b12"/><entry><form>稱</form><cb:def><p xml:id="pX35p0254b0902" cb:place="inline"><note place="inline">凡稱譽稱歎。則平聲。凡名稱相稱。則去聲</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>行</form><cb:def><p xml:id="pX35p0254b0919" cb:place="inline"><note place="inline">如行止運行音衡。德行言行音幸。行列行布音杭。行
<lb ed="X" n="0254b10"/><lb ed="R055" n="0445b13"/>其事以利人音恨</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>解</form><cb:def><p xml:id="pX35p0254b1009" cb:place="inline"><note place="inline">几結解解說則上聲。又去聲音械。曉也。如曉了自脫曰解脫。曉悟其義曰解義</note>。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0254b11"/><lb ed="R055" n="0445b14"/><entry><form>治</form><cb:def><p xml:id="pX35p0254b1102" cb:place="inline"><note place="inline">池稚二音。凡未治而治之則平聲。<anchor xml:id="nkr_note_add_0254b1101" n="0254b1101"/><anchor xml:id="beg0254b1101" n="0254b1101"/>已<anchor xml:id="end0254b1101"/>治之治則去聲</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>切</form><cb:def><p xml:id="pX35p0254b1123" cb:place="inline"><note place="inline">音竊。是切當眞切之切又去聲音砌。衆也。
<lb ed="X" n="0254b12"/><lb ed="R055" n="0445b15"/>又大凡也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>離</form><cb:def><p xml:id="pX35p0254b1206" cb:place="inline"><note place="inline">凡別離支離。皆平聲。又去聲音利。漸相違也。離欲離垢皆從此</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>旋</form><cb:def><p xml:id="pX35p0254b1231" cb:place="inline"><note place="inline">如周旋折旋旋轉皆
<lb ed="X" n="0254b13"/><lb ed="R055" n="0445b16"/>平聲。又去聲乃逐旋之旋</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>度</form><cb:def><p xml:id="pX35p0254b1312" cb:place="inline"><note place="inline">濟度之度則去聲。又入聲音鐸。計度之度</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>那</form><cb:def><p xml:id="pX35p0254b1329" cb:place="inline"><note place="inline">懦平聲。禪那檀那從此。又
<lb ed="X" n="0254b14"/><lb ed="R055" n="0445b17"/>上聲奴可切。爲那裏那事之那。又上聲。奴臥切。語餘之聲也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>養</form><cb:def><p xml:id="pX35p0254b1425" cb:place="inline"><note place="inline">下奉上曰養。則去聲。生養畜養自養
<lb ed="X" n="0254b15"/><lb ed="R055" n="0445b18"/>皆上聲</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>去</form><cb:def><p xml:id="pX35p0254b1505" cb:place="inline"><note place="inline">來去則去聲除去則上聲</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>語</form><cb:def><p xml:id="pX35p0254b1516" cb:place="inline"><note place="inline">上聲。言語也。又以言吿人曰語。卽去聲</note>。</p></cb:def></entry></cb:div></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0254b16"/>
<lb ed="X" n="0254b17"/>
<lb ed="X" n="0254b18"/>
<lb ed="X" n="0254b19"/>
<lb ed="X" n="0254b20"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 652-B 金剛三昧經通宗記序</cb:mulu><head>No. 652-B
<lb ed="X" n="0254b21"/><lb ed="R055" n="0446a01"/> 金剛三昧經通宗記序</head>
<lb ed="X" n="0254b22"/>
<lb ed="X" n="0254b23"/><lb ed="R055" n="0446a02"/><byline cb:type="author">堪忍學人　魏學渠　撰</byline>
<lb ed="X" n="0254b24"/><lb ed="R055" n="0446a03"/><p xml:id="pX35p0254b2401">予閱首楞嚴經。觀世音菩薩言。我昔供養觀音如來。
<pb ed="X" xml:id="X35.0652.0254c" n="0254c"/>
<lb ed="X" n="0254c01"/><lb ed="R055" n="0446a04"/>彼佛授我如幻金剛三昧。得悟耳根圓通。又云。此方
<lb ed="X" n="0254c02"/><lb ed="R055" n="0446a05"/>眞敎體。淸淨在音聞。言乎東土學道者。定從聞入也。
<lb ed="X" n="0254c03"/><lb ed="R055" n="0446a06"/>自敎典西來。三藏十二部。炳然如日星常垂。江河行
<lb ed="X" n="0254c04"/><lb ed="R055" n="0446a07"/>地。舍此。何以爲登聖之階。破暗之燭哉。初祖直指人
<lb ed="X" n="0254c05"/><lb ed="R055" n="0446a08"/>心。見性成佛。超越漸次。捷成圓頓。宗風弘暢。大乘有
<lb ed="X" n="0254c06"/><lb ed="R055" n="0446a09"/>人。二家竝立。宗盛敎衰。而一知半解。未見實相。宗亦
<lb ed="X" n="0254c07"/><lb ed="R055" n="0446a10"/>凌遲矣。參禪者。求之於機緣。習敎者。求之於佛語。機
<lb ed="X" n="0254c08"/><lb ed="R055" n="0446a11"/>緣固能悟入。佛語豈便欺人。要使宗敎融通。自然圓
<lb ed="X" n="0254c09"/><lb ed="R055" n="0446a12"/>頓立至。紫栢老人有云。習敎以佛語爲本。明宗以機
<lb ed="X" n="0254c10"/><lb ed="R055" n="0446a13"/>緣爲本。弘闡宗敎。以道德爲本。以戒行輔之。以學問
<lb ed="X" n="0254c11"/><lb ed="R055" n="0446a14"/>大之。不爾。踞法王之座。披如來之衣。而傳我佛之言
<lb ed="X" n="0254c12"/><lb ed="R055" n="0446a15"/>者。所謂狐嘷耳。予佩斯言者久。而未見其人。聞有仁
<lb ed="X" n="0254c13"/><lb ed="R055" n="0446a16"/>山大師。爲當今龍象。私心嚮往之。癸亥仲冬。過天平
<lb ed="X" n="0254c14"/><lb ed="R055" n="0446a17"/>之白雲古寺。猝遇之。蕭然數椽。弊衣糲食。澹如也。談
<lb ed="X" n="0254c15"/><lb ed="R055" n="0446a18"/>次。出所爲金剛三昧通宗記見示。讀一二則。文儉義
<lb ed="X" n="0254c16"/><lb ed="R055" n="0446b01"/>豐。指約理該。正如取大海中水。一滴而味具百川矣。
<lb ed="X" n="0254c17"/><lb ed="R055" n="0446b02"/>因以經記相授。而乞予言序其首。經意大約總華嚴
<lb ed="X" n="0254c18"/><lb ed="R055" n="0446b03"/>法華涅槃大旨。而微言雋語。有類楞嚴。從聞思修。其
<lb ed="X" n="0254c19"/><lb ed="R055" n="0446b04"/>在是乎。梵經遠集。葢以化導羣生。使知佛道。然慮其
<lb ed="X" n="0254c20"/><lb ed="R055" n="0446b05"/>著有也。初祖面壁。不立文字。慮其著無也。則天台賢
<lb ed="X" n="0254c21"/><lb ed="R055" n="0446b06"/>首爲疏爲鈔。不憚條分縷析。以爲之說。今師之作是
<lb ed="X" n="0254c22"/><lb ed="R055" n="0446b07"/>記也。慈悲心切。務令宗雷大振。敎雨滂沱。不著有。不
<lb ed="X" n="0254c23"/><lb ed="R055" n="0446b08"/>著無。不著有不可得。不著無不可得。不著有無亦不
<lb ed="X" n="0254c24"/><lb ed="R055" n="0446b09"/>可得。則佛語在是。機緣在是。何圓頓之難臻哉。因序
<pb ed="X" xml:id="X35.0652.0255a" n="0255a"/>
<lb ed="X" n="0255a01"/><lb ed="R055" n="0446b10"/>以歸之。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0255a02"/>
<lb ed="X" n="0255a03"/>
<lb ed="X" n="0255a04"/>
<lb ed="X" n="0255a05"/>
<lb ed="X" n="0255a06"/>
<lb ed="X" n="0255a07"/>
<lb ed="X" n="0255a08"/>
<lb ed="X" n="0255a09"/><lb ed="R055" n="0446b12"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">目次</cb:mulu><head>金剛三昧經通宗記目次</head>
<lb ed="X" n="0255a10"/><lb ed="R055" n="0446b14"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX35p0255a1001">卷首
<lb ed="X" n="0255a11"/><lb ed="R055" n="0446b15"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX35p0255a1101">序</item><item xml:id="itemX35p0255a1102">懸談</item>
<lb ed="X" n="0255a12"/><lb ed="R055" n="0446b16"/><item xml:id="itemX35p0255a1201">科分<note place="inline">欠之</note></item></list></item>
<lb ed="X" n="0255a13"/><lb ed="R055" n="0446b17"/><item xml:id="itemX35p0255a1301">卷一
<lb ed="X" n="0255a14"/><lb ed="R055" n="0446b18"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX35p0255a1401">序品第一</item></list></item>
<lb ed="X" n="0255a15"/><lb ed="R055" n="0447a01"/><item xml:id="itemX35p0255a1501">卷二
<lb ed="X" n="0255a16"/><lb ed="R055" n="0447a02"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX35p0255a1601">無相法品第二之上</item></list></item>
<lb ed="X" n="0255a17"/><lb ed="R055" n="0447a03"/><item xml:id="itemX35p0255a1701">卷三
<lb ed="X" n="0255a18"/><lb ed="R055" n="0447a04"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX35p0255a1801">無相法品第二之中</item></list></item>
<lb ed="X" n="0255a19"/><lb ed="R055" n="0447a05"/><item xml:id="itemX35p0255a1901">卷四
<lb ed="X" n="0255a20"/><lb ed="R055" n="0447a06"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX35p0255a2001">無相法品第二之下</item></list></item>
<lb ed="X" n="0255a21"/><lb ed="R055" n="0447a07"/><item xml:id="itemX35p0255a2101">卷五
<lb ed="X" n="0255a22"/><lb ed="R055" n="0447a08"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX35p0255a2201">無生行品卷三</item></list></item>
<lb ed="X" n="0255a23"/><lb ed="R055" n="0447a09"/><item xml:id="itemX35p0255a2301">卷六
<lb ed="X" n="0255a24"/><lb ed="R055" n="0447a10"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX35p0255a2401">本覺利品第四</item></list></item>
<pb ed="X" xml:id="X35.0652.0255b" n="0255b"/>
<lb ed="X" n="0255b01"/><lb ed="R055" n="0447a11"/><item xml:id="itemX35p0255b0101">卷七
<lb ed="X" n="0255b02"/><lb ed="R055" n="0447a12"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX35p0255b0201">入實際品第五之上</item></list></item>
<lb ed="X" n="0255b03"/><lb ed="R055" n="0447a13"/><item xml:id="itemX35p0255b0301">卷八
<lb ed="X" n="0255b04"/><lb ed="R055" n="0447a14"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX35p0255b0401">入實際品第五之下</item></list></item>
<lb ed="X" n="0255b05"/><lb ed="R055" n="0447a15"/><item xml:id="itemX35p0255b0501">卷九
<lb ed="X" n="0255b06"/><lb ed="R055" n="0447a16"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX35p0255b0601">眞性空品第六</item></list></item>
<lb ed="X" n="0255b07"/><lb ed="R055" n="0447a17"/><item xml:id="itemX35p0255b0701">卷十
<lb ed="X" n="0255b08"/><lb ed="R055" n="0447a18"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX35p0255b0801">如來藏品第七</item></list></item>
<lb ed="X" n="0255b09"/><lb ed="R055" n="0447b01"/><item xml:id="itemX35p0255b0901">卷十一
<lb ed="X" n="0255b10"/><lb ed="R055" n="0447b02"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX35p0255b1001">總持品第八之上</item></list></item>
<lb ed="X" n="0255b11"/><lb ed="R055" n="0447b03"/><item xml:id="itemX35p0255b1101">卷十二
<lb ed="X" n="0255b12"/><lb ed="R055" n="0447b04"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX35p0255b1201">總持品第八之下</item></list></item>
<lb ed="X" n="0255b13"/><lb ed="R055" n="0447b05"/><item xml:id="itemX35p0255b1301">卷末
<lb ed="X" n="0255b14"/><lb ed="R055" n="0447b06"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX35p0255b1401">修習行法</item><item xml:id="itemX35p0255b1405">閣筆記</item></list></item></list>
<lb ed="X" n="0255b15"/><lb ed="R055" n="0447b07"/><p xml:id="pX35p0255b1501">金剛三昧經通宗記目次<note place="inline">終</note></p></cb:div>
<lb ed="X" n="0255b16"/>
<lb ed="X" n="0255b17"/>
<lb ed="X" n="0255b18"/>
<lb ed="X" n="0255b19"/>
<lb ed="X" n="0255b20"/>
<lb ed="X" n="0255b21"/>
<lb ed="X" n="0255b22"/>
<lb ed="X" n="0255b23"/>
<lb ed="X" n="0255b24"/>
<pb ed="X" xml:id="X35.0652.0255c" n="0255c"/>
<lb ed="X" n="0255c01"/><lb ed="R055" n="0447b09"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">品義開合圖</cb:mulu><head>品義開合圖</head>
<lb ed="X" n="0255c02"/><lb ed="R055" n="0447b10"/><p xml:id="pX35p0255c0201"><figure><graphic url="../figures/X/X35p0255_01.gif"/></figure></p></cb:div>
<lb ed="X" n="0255c03"/>
<lb ed="X" n="0255c04"/>
<lb ed="X" n="0255c05"/>
<lb ed="X" n="0255c06"/>
<lb ed="X" n="0255c07"/>
<lb ed="X" n="0255c08"/>
<lb ed="X" n="0255c09"/>
<lb ed="X" n="0255c10"/>
<lb ed="X" n="0255c11"/>
<lb ed="X" n="0255c12"/>
<lb ed="X" n="0255c13"/>
<lb ed="X" n="0255c14"/>
<lb ed="X" n="0255c15"/>
<lb ed="X" n="0255c16"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">No. 652-C 懸談</cb:mulu><head>No. 652-C
<lb ed="X" n="0255c17"/><lb ed="R055" n="0448a01"/> 懸談</head>
<lb ed="X" n="0255c18"/><lb ed="R055" n="0448a02"/>
<lb ed="X" n="0255c19"/><lb ed="R055" n="0448a03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">十門分別</cb:mulu><p xml:id="pX35p0255c1901">夫台敎釋經。演五重玄義。謂因名顯體。由體明宗。
<lb ed="X" n="0255c20"/><lb ed="R055" n="0448a04"/>依宗辨用。後乃發明敎相。賢首疏華嚴。則首啓十
<lb ed="X" n="0255c21"/><lb ed="R055" n="0448a05"/>門分別。此二家立敎之旨也。今金剛三昧經。具攝
<lb ed="X" n="0255c22"/><lb ed="R055" n="0448a06"/>華嚴中。後五地奧義。當從十門。略爲分演。初敎起
<lb ed="X" n="0255c23"/><lb ed="R055" n="0448a07"/>因緣。二藏敎分攝。三義理幽深。四法被機宜。五宗
<lb ed="X" n="0255c24"/><lb ed="R055" n="0448a08"/>分體用。六敎迹前後。七翻譯時代。八疏注感通。九
<pb ed="X" xml:id="X35.0652.0256a" n="0256a"/>
<lb ed="X" n="0256a01"/><lb ed="R055" n="0448a09"/>解釋經題。十疏義通宗。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0256a02"/><lb ed="R055" n="0448a10"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">初敎起因緣</cb:mulu><p xml:id="pX35p0256a0201">初敎起因緣者。我佛出世。說經三百餘會。祇爲一大
<lb ed="X" n="0256a03"/><lb ed="R055" n="0448a11"/>事因緣。開發一切衆生。入佛智地故。正如東土聖人。
<lb ed="X" n="0256a04"/><lb ed="R055" n="0448a12"/>垂六經以示後世之意。同也。六經者。易。極深研幾。
<lb ed="X" n="0256a05"/><lb ed="R055" n="0448a13"/>著天地陰陽四時五行之理。書。紀聖王治天下之
<lb ed="X" n="0256a06"/><lb ed="R055" n="0448a14"/>事。詩。敦人倫。美敎化。移風易俗。禮。以經紀倫序。樂。
<lb ed="X" n="0256a07"/><lb ed="R055" n="0448a15"/>以發天地之至和。春秋。懲惡勸善。推三代之德。而
<lb ed="X" n="0256a08"/><lb ed="R055" n="0448a16"/>爲天下儀表。此治世之事也。今如來爲出世大事。
<lb ed="X" n="0256a09"/><lb ed="R055" n="0448a17"/>觀機逗敎。自淺至深。於四十九年。說一代時敎。皆
<lb ed="X" n="0256a10"/><lb ed="R055" n="0448a18"/>有緣起。如始初成道。在寂滅道場中。爲四十一位
<lb ed="X" n="0256a11"/><lb ed="R055" n="0448b01"/>法身大士。及宿世根熟。天龍八部。一時圍繞。世尊
<lb ed="X" n="0256a12"/><lb ed="R055" n="0448b02"/>現千丈盧舍那身。爲說十住。十行。十迴向。十地。及
<lb ed="X" n="0256a13"/><lb ed="R055" n="0448b03"/>等妙二覺法。名曰華嚴。是爲大化之始。賢首判爲
<lb ed="X" n="0256a14"/><lb ed="R055" n="0448b04"/>一乘圓敎。台敎判爲頓敎。又謂兼別說圓。如經中
<lb ed="X" n="0256a15"/><lb ed="R055" n="0448b05"/>初發心時便成正覺。爲圓機而說圓敎。又處處說
<lb ed="X" n="0256a16"/><lb ed="R055" n="0448b06"/>行布次第。爲權機而說別敎也。當時二乘聲聞。猶
<lb ed="X" n="0256a17"/><lb ed="R055" n="0448b07"/>如聾聵。不聞不見。所以法華經云。我始坐道場。觀
<lb ed="X" n="0256a18"/><lb ed="R055" n="0448b08"/>樹經行。思惟三七。尋念過去諸佛。皆以方便。說三
<lb ed="X" n="0256a19"/><lb ed="R055" n="0448b09"/>乘法。由是爲諸衆生。脫珍著弊。說四阿含<note place="inline">此云無比</note>法。
<lb ed="X" n="0256a20"/><lb ed="R055" n="0448b10"/>初增一阿含。明人天因果。二中阿含。明眞寂深義。
<lb ed="X" n="0256a21"/><lb ed="R055" n="0448b11"/>三雜阿含。明諸禪定。四長阿含。明四諦法。賢首判
<lb ed="X" n="0256a22"/><lb ed="R055" n="0448b12"/>爲小敎。台敎判爲藏敎。爲第二鹿苑時。其次彈偏
<lb ed="X" n="0256a23"/><lb ed="R055" n="0448b13"/>斥小。歎大褒圓。故說維摩。思益。楞伽。解深密。金光
<lb ed="X" n="0256a24"/><lb ed="R055" n="0448b14"/>明。勝鬘等經。四十餘部。台敎謂之第三方等時。於
<pb ed="X" xml:id="X35.0652.0256b" n="0256b"/>
<lb ed="X" n="0256b01"/><lb ed="R055" n="0448b15"/>中廣談四敎<note place="inline">卽藏通別圓</note>曰方。均被衆機曰等。賢首判
<lb ed="X" n="0256b02"/><lb ed="R055" n="0448b16"/>爲頓敎。再次說般若等經。賢首判爲大乘始敎。台
<lb ed="X" n="0256b03"/><lb ed="R055" n="0448b17"/>敎判爲第四時。法華合涅槃。爲第五時。賢首判爲
<lb ed="X" n="0256b04"/><lb ed="R055" n="0448b18"/>大乘終敎。然法華。授記聲聞作佛。涅槃明佛性常
<lb ed="X" n="0256b05"/><lb ed="R055" n="0449a01"/>住義。以終大乘之始也。今此經。實乃和會一大藏
<lb ed="X" n="0256b06"/><lb ed="R055" n="0449a02"/>敎。五時五味之法。亦可解分八<note place="inline">台敎分頓漸祕密不定藏通別圓也</note>
<lb ed="X" n="0256b07"/><lb ed="R055" n="0449a03"/>分五<note place="inline">賢首分小始終頓圓也</note>之諍。所以非藏。非通。非別。於中
<lb ed="X" n="0256b08"/><lb ed="R055" n="0449a04"/>卽漸而頓。卽頓而圓。卽始而終。卽權而實。俾利鈍
<lb ed="X" n="0256b09"/><lb ed="R055" n="0449a05"/>咸得。小大共證者也。又此經緣起之義有五。一爲
<lb ed="X" n="0256b10"/><lb ed="R055" n="0449a06"/>現在地位菩薩。深入一乘。知佛法綱領故。二爲將
<lb ed="X" n="0256b11"/><lb ed="R055" n="0449a07"/>來學般若菩薩。頓超後五地。得等妙二覺法故。三
<lb ed="X" n="0256b12"/><lb ed="R055" n="0449a08"/>爲令末世衆生。得修行徑捷法程。位位圓攝故。四
<lb ed="X" n="0256b13"/><lb ed="R055" n="0449a09"/>爲欲顯示一味眞實無上醍醐。眞菩薩乘故。五爲
<lb ed="X" n="0256b14"/><lb ed="R055" n="0449a10"/>欲斷除文句言說。會敎通宗。得一念相應妙慧。悟
<lb ed="X" n="0256b15"/><lb ed="R055" n="0449a11"/>實義故。如華嚴合論云。一念相應。一念成佛。一日
<lb ed="X" n="0256b16"/><lb ed="R055" n="0449a12"/>相應。一日成佛。不須劫數漸次而修。有此五義。乃
<lb ed="X" n="0256b17"/><lb ed="R055" n="0449a13"/>說是經。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0256b18"/><lb ed="R055" n="0449a14"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">二藏敎分攝</cb:mulu><p xml:id="pX35p0256b1801">二藏敎分攝者。旣明緣起。須知如來所說敎義。總攝
<lb ed="X" n="0256b19"/><lb ed="R055" n="0449a15"/>三藏十二分敎中<note place="inline">舊稱十二部經</note>。今此金剛三昧。本是修
<lb ed="X" n="0256b20"/><lb ed="R055" n="0449a16"/>多羅藏<note place="inline">卽經藏</note>。然經中言三聚戒。則攝律藏。其始末
<lb ed="X" n="0256b21"/><lb ed="R055" n="0449a17"/>酬問。皆辨覈深理。則又兼攝論藏。故三藏俱攝也。
<lb ed="X" n="0256b22"/><lb ed="R055" n="0449a18"/>十二分敎中。此經兼攝九分。如直示一乘實相。是
<lb ed="X" n="0256b23"/><lb ed="R055" n="0449b01"/>契經法本。偈語問答。義不重複。是孤起頌。如來出
<lb ed="X" n="0256b24"/><lb ed="R055" n="0449b02"/>定宣示。是自說。菩薩發問。是因緣爲末世衆生。廣
<pb ed="X" xml:id="X35.0652.0256c" n="0256c"/>
<lb ed="X" n="0256c01"/><lb ed="R055" n="0449b03"/>說一味之法。得廣大利樂。是方廣。授舍利弗成菩
<lb ed="X" n="0256c02"/><lb ed="R055" n="0449b04"/>提記。是授記。向所未說今乃說。是未曾有。以喩合
<lb ed="X" n="0256c03"/><lb ed="R055" n="0449b05"/>法。以法合喩。是譬喩。以眞理甚深。研覈辨詰。是論
<lb ed="X" n="0256c04"/><lb ed="R055" n="0449b06"/>議。唯不攝本事<note place="inline">說往事</note>本生<note place="inline">說昔受生</note>及重頌<note place="inline">重宣其義</note>等三
<lb ed="X" n="0256c05"/><lb ed="R055" n="0449b07"/>也。又謂家所立敎相。各各不同。而此經融會貫通。
<lb ed="X" n="0256c06"/><lb ed="R055" n="0449b08"/>祇顯圓實。如賢首大師。立小乘敎者。依六識三毒。
<lb ed="X" n="0256c07"/><lb ed="R055" n="0449b09"/>少分爲說我空法空。而不明顯。大乘始敎。但說諸
<lb ed="X" n="0256c08"/><lb ed="R055" n="0449b10"/>法相空。未盡大乘法性義。大乘終敎。亦名實敎。少
<lb ed="X" n="0256c09"/><lb ed="R055" n="0449b11"/>說法相。多說法性。縱說法相。亦會歸法性。始盡大
<lb ed="X" n="0256c10"/><lb ed="R055" n="0449b12"/>乘至極之說。然此始終二敎。依位進修。是漸非頓。
<lb ed="X" n="0256c11"/><lb ed="R055" n="0449b13"/>第五爲一乘圓敎。謂法界性海。圓融互攝。如十信
<lb ed="X" n="0256c12"/><lb ed="R055" n="0449b14"/>滿心。卽攝住行向地。及等覺五位。而成正覺也。又
<lb ed="X" n="0256c13"/><lb ed="R055" n="0449b15"/>智者大師化法四敎。謂如來爲決定聲聞。說三藏
<lb ed="X" n="0256c14"/><lb ed="R055" n="0449b16"/>敎。爲退大聲聞。說通敎。爲漸敎菩薩。說別敎。爲頓
<lb ed="X" n="0256c15"/><lb ed="R055" n="0449b17"/>悟菩薩。說圓敎。又四敎儀云。凡諸大乘經論不共
<lb ed="X" n="0256c16"/><lb ed="R055" n="0449b18"/>三乘位次。總屬圓敎。又引華嚴經。初發心時。便成
<lb ed="X" n="0256c17"/><lb ed="R055" n="0450a01"/>正覺。維摩入不二法門。般若明最上乘。至於涅槃
<lb ed="X" n="0256c18"/><lb ed="R055" n="0450a02"/>經。有人入大海中浴。<anchor xml:id="nkr_note_add_0256c1801" n="0256c1801"/><anchor xml:id="beg0256c1801" n="0256c1801"/>已<anchor xml:id="end0256c1801"/>用一切諸河之水。又娑伽
<lb ed="X" n="0256c19"/><lb ed="R055" n="0450a03"/>羅龍。澍車軸雨。唯大海能受。餘地不堪。又擣萬種
<lb ed="X" n="0256c20"/><lb ed="R055" n="0450a04"/>香爲丸。燒一丸則衆香咸具。如是等類。竝屬圓敎。
<lb ed="X" n="0256c21"/><lb ed="R055" n="0450a05"/>今金剛三昧經義。正合四敎儀所說。又正合爲頓
<lb ed="X" n="0256c22"/><lb ed="R055" n="0450a06"/>敎菩薩說圓敎。況經中屢說一乘一味。更不用開
<lb ed="X" n="0256c23"/><lb ed="R055" n="0450a07"/>三顯一。又法華玄義云。自鹿苑開權。歷諸經敎。至
<lb ed="X" n="0256c24"/><lb ed="R055" n="0450a08"/>於法華。始得合實。今觀金剛三昧經義。而法華一
<pb ed="X" xml:id="X35.0652.0257a" n="0257a"/>
<lb ed="X" n="0257a01"/><lb ed="R055" n="0450a09"/>實之理。至此乃始得圓。況又能總括大乘諸經之
<lb ed="X" n="0257a02"/><lb ed="R055" n="0450a10"/>義。如經中具修六度。則本乎般若。發明五法。則通
<lb ed="X" n="0257a03"/><lb ed="R055" n="0450a11"/>乎楞伽。證法忍。則攝乎維摩。明地位。則同於華嚴。
<lb ed="X" n="0257a04"/><lb ed="R055" n="0450a12"/>說九識。則類於解深密。擧一乘。則合於法華。扶律
<lb ed="X" n="0257a05"/><lb ed="R055" n="0450a13"/>談常。則表大涅槃。又論相。實該唯識。論性。兼於起
<lb ed="X" n="0257a06"/><lb ed="R055" n="0450a14"/>信。故凡大乘諸法。靡不攝入。宜乎稱爲攝大乘無
<lb ed="X" n="0257a07"/><lb ed="R055" n="0450a15"/>量義宗也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0257a08"/><lb ed="R055" n="0450a16"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">三義理幽深</cb:mulu><p xml:id="pX35p0257a0801">三義理幽深者。旣知藏敎所攝。又應知如來說法。其
<lb ed="X" n="0257a09"/><lb ed="R055" n="0450a17"/>意云何。葢始敎。廢實開權。分三乘漸次終敎。廢權
<lb ed="X" n="0257a10"/><lb ed="R055" n="0450a18"/>立實。會三乘而示一乘。所謂前前淺。後後深也。然
<lb ed="X" n="0257a11"/><lb ed="R055" n="0450b01"/>台敎以法華爲後敎後味。又云。法華爲聲聞根熟
<lb ed="X" n="0257a12"/><lb ed="R055" n="0450b02"/>者說。其餘鈍根未熟者。則又以涅槃爲後敎後味。
<lb ed="X" n="0257a13"/><lb ed="R055" n="0450b03"/>今此經爲法華涅槃二經。後敎後味之樞鈕。其意
<lb ed="X" n="0257a14"/><lb ed="R055" n="0450b04"/>淵深。難以意解。又據台敎稱法華爲一乘。開前頓
<lb ed="X" n="0257a15"/><lb ed="R055" n="0450b05"/>漸。會入非頓非漸。正顯圓敎。約味稱醍醐。故說開
<lb ed="X" n="0257a16"/><lb ed="R055" n="0450b06"/>示悟入佛之知見。授記聲聞作佛。大暢如來之本
<lb ed="X" n="0257a17"/><lb ed="R055" n="0450b07"/>懷。然設三車以示權。授聲聞遠劫成佛之記。正欲
<lb ed="X" n="0257a18"/><lb ed="R055" n="0450b08"/>誘進行菩薩行。<g ref="#CB15081">䇿</g>令入佛無餘涅槃故。今此經。正
<lb ed="X" n="0257a19"/><lb ed="R055" n="0450b09"/>闡法華一乘一味一實之圓理。明地位中菩薩所
<lb ed="X" n="0257a20"/><lb ed="R055" n="0450b10"/>行之行。證等妙二覺之法。捨此無以加焉。至若賢
<lb ed="X" n="0257a21"/><lb ed="R055" n="0450b11"/>首以華嚴爲一乘圓頓。猶大海之攝百川。擧一法
<lb ed="X" n="0257a22"/><lb ed="R055" n="0450b12"/>而法法具備。然則文豐義廣。學者未免茫如望洋。
<lb ed="X" n="0257a23"/><lb ed="R055" n="0450b13"/>今此經。卽是華嚴十地中。後五地及等妙二覺法。
<lb ed="X" n="0257a24"/><lb ed="R055" n="0450b14"/>然文略義周。句語古簡。非他經可比。葢經中言無
<pb ed="X" xml:id="X35.0652.0257b" n="0257b"/>
<lb ed="X" n="0257b01"/><lb ed="R055" n="0450b15"/>相法。卽眞如自心之法。又明六波羅蜜皆無相無
<lb ed="X" n="0257b02"/><lb ed="R055" n="0450b16"/>爲。解脫之法。無生行。卽無生法忍。得忍之義。卽宗
<lb ed="X" n="0257b03"/><lb ed="R055" n="0450b17"/>門所謂向第八識。下一刀截斷。本覺利。卽轉第八
<lb ed="X" n="0257b04"/><lb ed="R055" n="0450b18"/>本覺識。入唵摩羅<note place="inline">第九白淨識</note>。乃是得本覺中。所出之
<lb ed="X" n="0257b05"/><lb ed="R055" n="0451a01"/>利。入實際。修四無礙辨之智以利生。眞性空。直下
<lb ed="X" n="0257b06"/><lb ed="R055" n="0451a02"/>顯示五位進修。俾後世衆生。各得一生成滿智地。
<lb ed="X" n="0257b07"/><lb ed="R055" n="0451a03"/>如來藏。契證如來自性淸淨之藏。以盡識藏中微
<lb ed="X" n="0257b08"/><lb ed="R055" n="0451a04"/>細之相與毗盧遮那同體。總持品。總持前六品之
<lb ed="X" n="0257b09"/><lb ed="R055" n="0451a05"/>法。妙契佛心。以明生佛共有根本智體。卽是妙覺
<lb ed="X" n="0257b10"/><lb ed="R055" n="0451a06"/>果滿也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0257b11"/><lb ed="R055" n="0451a07"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">四法被機宜</cb:mulu><p xml:id="pX35p0257b1101">四法被機宜者。此經幽玄之理旣明。且被於何等機
<lb ed="X" n="0257b12"/><lb ed="R055" n="0451a08"/>器。然約法有二種。一被當機大乘菩薩化度衆生。
<lb ed="X" n="0257b13"/><lb ed="R055" n="0451a09"/>二被後末世衆生。修出世因。得出世果。因者。卽序
<lb ed="X" n="0257b14"/><lb ed="R055" n="0451a10"/>品。發衆生正信。示一乘法故。果者。卽後七品經文。
<lb ed="X" n="0257b15"/><lb ed="R055" n="0451a11"/>初示第六地中。般若法故。二示七地中。證無生法
<lb ed="X" n="0257b16"/><lb ed="R055" n="0451a12"/>忍故。三示八地中。轉諸識入唵摩羅法故。四示九
<lb ed="X" n="0257b17"/><lb ed="R055" n="0451a13"/>地中。入實際法故。五示眞性空體。成滿十地法故。
<lb ed="X" n="0257b18"/><lb ed="R055" n="0451a14"/>六示入如來藏。證等覺法位故。七示妙覺法。圓滿
<lb ed="X" n="0257b19"/><lb ed="R055" n="0451a15"/>佛果故。又華嚴會上。善財初見文殊。悟得涅槃玅
<lb ed="X" n="0257b20"/><lb ed="R055" n="0451a16"/>心。而文殊復令南詢。參五十餘員知識。善財白云。
<lb ed="X" n="0257b21"/><lb ed="R055" n="0451a17"/>我<anchor xml:id="nkr_note_add_0257b2101" n="0257b2101"/><anchor xml:id="beg0257b2101" n="0257b2101"/>已<anchor xml:id="end0257b2101"/>先發阿耨多羅三藐三菩提心。但未知云何
<lb ed="X" n="0257b22"/><lb ed="R055" n="0451a18"/>學菩薩行。修菩薩道。於時知識。各各示誨自證自
<lb ed="X" n="0257b23"/><lb ed="R055" n="0451b01"/>悟之法<anchor xml:id="nkr_note_add_0257b2301" n="0257b2301"/><anchor xml:id="beg0257b2301" n="0257b2301"/>已<anchor xml:id="end0257b2301"/>。復云。我唯得此解脫法門。若諸菩薩摩
<lb ed="X" n="0257b24"/><lb ed="R055" n="0451b02"/>訶薩之所修習。而我云何能知能識彼功德行。此
<pb ed="X" xml:id="X35.0652.0257c" n="0257c"/>
<lb ed="X" n="0257c01"/><lb ed="R055" n="0451b03"/>入法界品之語也。今此如來親口所說六地至十
<lb ed="X" n="0257c02"/><lb ed="R055" n="0451b04"/>地。及等玅覺法。眞是末世學菩薩行。修菩薩道之
<lb ed="X" n="0257c03"/><lb ed="R055" n="0451b05"/>法程。而菩薩大功德行。舍是而終不可得也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0257c04"/><lb ed="R055" n="0451b06"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">五宗分體用</cb:mulu><p xml:id="pX35p0257c0401">五宗分體用者。旣知所被之機。應知法之所宗。有體
<lb ed="X" n="0257c05"/><lb ed="R055" n="0451b07"/>有用。夫台敎先擧名體宗用。後示敎相。此則不然。
<lb ed="X" n="0257c06"/><lb ed="R055" n="0451b08"/>葢昔世尊初覩明星而成正覺。歎曰。衆生具有如
<lb ed="X" n="0257c07"/><lb ed="R055" n="0451b09"/>來智慧德相。但以妄想執著而不證得。此明佛之
<lb ed="X" n="0257c08"/><lb ed="R055" n="0451b10"/>始覺。與衆生本覺。一體不二。然諸佛證此。而後乃
<lb ed="X" n="0257c09"/><lb ed="R055" n="0451b11"/>有藏敎之名。又實從覩星證其體。觀樹得其用。又
<lb ed="X" n="0257c10"/><lb ed="R055" n="0451b12"/>如來入定放光。是宗通。以言說發明入定放光之
<lb ed="X" n="0257c11"/><lb ed="R055" n="0451b13"/>義。卽屬說通。又宗通。卽拈華示衆。說通。卽世尊道。
<lb ed="X" n="0257c12"/><lb ed="R055" n="0451b14"/>吾有正法眼藏。涅槃妙心。實相無相微妙法門。不
<lb ed="X" n="0257c13"/><lb ed="R055" n="0451b15"/>立文字。敎外別傳。付囑<name role="" type="person">摩訶迦葉</name>。是也。故此經以
<lb ed="X" n="0257c14"/><lb ed="R055" n="0451b16"/>本始二覺爲宗。實相無相爲體。宗通說通爲用。體
<lb ed="X" n="0257c15"/><lb ed="R055" n="0451b17"/>用互陳。宗說兼暢。是一大藏敎中。極頂之妙法
<lb ed="X" n="0257c16"/><lb ed="R055" n="0451b18"/>也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0257c17"/><lb ed="R055" n="0452a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">六敎迹前後</cb:mulu><p xml:id="pX35p0257c1701">六敎迹前後者。旣立宗以分體用。又應定此經時分。
<lb ed="X" n="0257c18"/><lb ed="R055" n="0452a02"/>據台敎分五時。初華嚴時。二鹿苑時。三方等時。四
<lb ed="X" n="0257c19"/><lb ed="R055" n="0452a03"/>般若時。五涅槃時。又立八敎。以頓漸祕密不定四
<lb ed="X" n="0257c20"/><lb ed="R055" n="0452a04"/>敎爲化儀。藏通別圓四敎爲化法。又頓分二種。一
<lb ed="X" n="0257c21"/><lb ed="R055" n="0452a05"/>稱華嚴爲頓。兼別說圓。二以方等大乘部。不定先
<lb ed="X" n="0257c22"/><lb ed="R055" n="0452a06"/>後時分。爲隨機顯體之頓。屬不定敎。又以鹿苑<note place="inline">說四
<lb ed="X" n="0257c23"/><lb ed="R055" n="0452a07"/>阿含</note>方等般若三時爲漸敎。又合前四時中。或說頓。
<lb ed="X" n="0257c24"/><lb ed="R055" n="0452a08"/>或說漸。彼此互不相知。能令得益。是祕密敎。又以
<pb ed="X" xml:id="X35.0652.0258a" n="0258a"/>
<lb ed="X" n="0258a01"/><lb ed="R055" n="0452a09"/>前四時中。佛以一音說法。衆生隨類得解。或說漸
<lb ed="X" n="0258a02"/><lb ed="R055" n="0452a10"/>得頓。或說頓得漸。互相得益不同。亦名不定敎。此
<lb ed="X" n="0258a03"/><lb ed="R055" n="0452a11"/>爲化儀四敎也。又以鹿苑說阿含。爲小乘三藏敎。
<lb ed="X" n="0258a04"/><lb ed="R055" n="0452a12"/>又以方等般若部爲通敎。謂通前藏敎。通後別圓。
<lb ed="X" n="0258a05"/><lb ed="R055" n="0452a13"/>又以華嚴及瓔珞。金光明等經中。住行向地等菩
<lb ed="X" n="0258a06"/><lb ed="R055" n="0452a14"/>薩。行位次第。竝屬權乘。爲別敎。謂別前藏通。別後
<lb ed="X" n="0258a07"/><lb ed="R055" n="0452a15"/>圓敎也。最後以法華爲一乘實相。開佛知見。授記
<lb ed="X" n="0258a08"/><lb ed="R055" n="0452a16"/>作佛。是頓是圓。此以如來說一代時敎。至法華會
<lb ed="X" n="0258a09"/><lb ed="R055" n="0452a17"/>上。始得圓滿。故爲圓敎。此爲化法四敎也。法華合
<lb ed="X" n="0258a10"/><lb ed="R055" n="0452a18"/>涅槃爲第五時。約味稱醍醐。以明見佛性爲義。又
<lb ed="X" n="0258a11"/><lb ed="R055" n="0452b01"/>敎中言五時。多據阿含十二。方等八年。般若二十
<lb ed="X" n="0258a12"/><lb ed="R055" n="0452b02"/>二。法華七年。涅槃一日半夜。若攷諸經中。如佛所
<lb ed="X" n="0258a13"/><lb ed="R055" n="0452b03"/>說。釋種被流離王殺害因緣。乃在說法華經之第
<lb ed="X" n="0258a14"/><lb ed="R055" n="0452b04"/>五年間。却載入長阿含經。又優塡王造像。在涅槃
<lb ed="X" n="0258a15"/><lb ed="R055" n="0452b05"/>前三月內。却載入增一阿含經。若謂收阿含部中。
<lb ed="X" n="0258a16"/><lb ed="R055" n="0452b06"/>可也。不可必指阿含會上。止於十二年也。餘四時。
<lb ed="X" n="0258a17"/><lb ed="R055" n="0452b07"/>亦不必泥其說。至若謂最後七年。止說法華一經
<lb ed="X" n="0258a18"/><lb ed="R055" n="0452b08"/>者。如<name role="" type="person">淨飯王</name>泥洹經。亦在說法華之第四年。流離
<lb ed="X" n="0258a19"/><lb ed="R055" n="0452b09"/>王殺釋種。亦在<name role="" type="person">淨飯王</name>旣歿之後。此法句喩經所
<lb ed="X" n="0258a20"/><lb ed="R055" n="0452b10"/>說。又涅槃之前。佛在毗舍離國。大林精舍。吿諸比
<lb ed="X" n="0258a21"/><lb ed="R055" n="0452b11"/>丘。却後三月。我當般涅槃。卽爲說普賢菩薩行法
<lb ed="X" n="0258a22"/><lb ed="R055" n="0452b12"/>經<note place="inline">卽普賢觀經</note>。升<name role="" type="person">忉利天</name>爲母說法經<note place="inline">此並戴佛祖統記</note>。又藏
<lb ed="X" n="0258a23"/><lb ed="R055" n="0452b13"/>中有大悲經。四童子三昧經。亦收涅槃部內。葢判
<lb ed="X" n="0258a24"/><lb ed="R055" n="0452b14"/>敎者。略而不言。止說法華涅槃。爲第五時耳。再詳
<pb ed="X" xml:id="X35.0652.0258b" n="0258b"/>
<lb ed="X" n="0258b01"/><lb ed="R055" n="0452b15"/>涅槃。不應言一日半夜。當以三月爲卒。至若法華
<lb ed="X" n="0258b02"/><lb ed="R055" n="0452b16"/>涅槃之前。隨機卽說。理所必然。今詳閱金剛三昧。
<lb ed="X" n="0258b03"/><lb ed="R055" n="0452b17"/>於中究盡一乘實相。而開寄滅談常之旨。是必在
<lb ed="X" n="0258b04"/><lb ed="R055" n="0452b18"/>法華後。涅槃前者矣。昔長水法師。判首楞嚴。爲法
<lb ed="X" n="0258b05"/><lb ed="R055" n="0453a01"/>華後。涅槃前。後代諸師。多闢其謬。謂是般若後。法
<lb ed="X" n="0258b06"/><lb ed="R055" n="0453a02"/>華前也。顯聖澄師。判此金剛三昧。亦謂般若後法
<lb ed="X" n="0258b07"/><lb ed="R055" n="0453a03"/>華前。二時不定爲敎相。今據此經。雖與華嚴同一
<lb ed="X" n="0258b08"/><lb ed="R055" n="0453a04"/>奧義。且與法華。同在<name role="" type="person">耆闍崛山</name>所說。況舍利弗初
<lb ed="X" n="0258b09"/><lb ed="R055" n="0453a05"/>在法華會上。自亦未了。聞佛說法。始斷疑悔。今此
<lb ed="X" n="0258b10"/><lb ed="R055" n="0453a06"/>會中。竟以滿地自任。則此經應在法華後矣。又解
<lb ed="X" n="0258b11"/><lb ed="R055" n="0453a07"/>脫菩薩。有若佛滅後之問。如來藏品中。復有涅槃
<lb ed="X" n="0258b12"/><lb ed="R055" n="0453a08"/>寄滅談常之說。此必應在世尊唱滅時矣。且法華
<lb ed="X" n="0258b13"/><lb ed="R055" n="0453a09"/>旣合涅槃。爲第五時。今金剛三昧。亦可與法華同
<lb ed="X" n="0258b14"/><lb ed="R055" n="0453a10"/>例。而合于涅槃也。夫此經最簡最要。葢世尊實因
<lb ed="X" n="0258b15"/><lb ed="R055" n="0453a11"/>四十九年。言說<anchor xml:id="nkr_note_add_0258b1501" n="0258b1501"/><anchor xml:id="beg0258b1501" n="0258b1501"/>已<anchor xml:id="end0258b1501"/>多。茲欲以略該廣。特於涅槃前。
<lb ed="X" n="0258b16"/><lb ed="R055" n="0453a12"/>總括三百餘會精義。頓超四十一位圓機。故一時
<lb ed="X" n="0258b17"/><lb ed="R055" n="0453a13"/>與實敎中大菩薩等。說此金剛三昧。直與華嚴法
<lb ed="X" n="0258b18"/><lb ed="R055" n="0453a14"/>華。始終同一圓頓<note place="inline">統攝諸法曰圓。直入佛地曰頓</note>。廣而推之。頓見。
<lb ed="X" n="0258b19"/><lb ed="R055" n="0453a15"/>頓悟。頓超。頓入。至於理圓。行圓。智圓。位圓。因圓。果
<lb ed="X" n="0258b20"/><lb ed="R055" n="0453a16"/>圓。事事法法皆圓。所謂圓圓矣。若依此修行。眞是
<lb ed="X" n="0258b21"/><lb ed="R055" n="0453a17"/>圓敎中菩薩。大藏聖敎法寶標目云。金剛三昧經。
<lb ed="X" n="0258b22"/><lb ed="R055" n="0453a18"/>乃諸菩薩。問佛無生實際。一味眞實法。佛說此經
<lb ed="X" n="0258b23"/><lb ed="R055" n="0453b01"/>後。付囑云。是經能入如來智海。持是經者。則於一
<lb ed="X" n="0258b24"/><lb ed="R055" n="0453b02"/>切經中。無所希求。攝諸經要。無量義宗。種種心地
<pb ed="X" xml:id="X35.0652.0258c" n="0258c"/>
<lb ed="X" n="0258c01"/><lb ed="R055" n="0453b03"/>法門云云。我輩今幸得遇。正宜自慶。潛心研究。必
<lb ed="X" n="0258c02"/><lb ed="R055" n="0453b04"/>期頓超直入。請勿以前後時分爲疑。可也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0258c03"/><lb ed="R055" n="0453b05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">七翻譯時代</cb:mulu><p xml:id="pX35p0258c0301">七翻譯時代者。旣明說法時分。須詳何代所譯。夫譯
<lb ed="X" n="0258c04"/><lb ed="R055" n="0453b06"/>有交易之義。謂翻梵天之語。轉成漢地之言也。初
<lb ed="X" n="0258c05"/><lb ed="R055" n="0453b07"/>佛經從天竺五印度而來。印度。正居南洲之中。劫
<lb ed="X" n="0258c06"/><lb ed="R055" n="0453b08"/>初光音天人降於此。故語言文字。皆同梵天。旣傳
<lb ed="X" n="0258c07"/><lb ed="R055" n="0453b09"/>流此土。必翻譯始明。按禮記中。王制。通四方之語。
<lb ed="X" n="0258c08"/><lb ed="R055" n="0453b10"/>各有其官。東曰寄。南曰象。西曰狄鞮。北曰譯。註者
<lb ed="X" n="0258c09"/><lb ed="R055" n="0453b11"/>云。寄者。謂寄託其意於事物以通之。象者。以意倣
<lb ed="X" n="0258c10"/><lb ed="R055" n="0453b12"/>像其形似而通之。狄與逖同。遠之也。鞮卽履也。言
<lb ed="X" n="0258c11"/><lb ed="R055" n="0453b13"/>遠履其事。而知其言意之所在以通之。譯者。以彼
<lb ed="X" n="0258c12"/><lb ed="R055" n="0453b14"/>此兩土之語。相騰釋而通之。周。總謂之象胥。胥者
<lb ed="X" n="0258c13"/><lb ed="R055" n="0453b15"/>佐也。今俗稱通事。當時像法。初至漢國。値北譯之
<lb ed="X" n="0258c14"/><lb ed="R055" n="0453b16"/>官。兼善西語。卽稱爲譯<note place="inline">六朝翻譯諸師。皆非淺識之士。翻譯場中。有譯語者。
<lb ed="X" n="0258c15"/><lb ed="R055" n="0453b17"/>有譯義者。有潤文者。有證梵語者。有證義者。有唐梵相校者</note>。此經。書失譯師名。
<lb ed="X" n="0258c16"/><lb ed="R055" n="0453b18"/>附北凉錄。按梁慧皎。撰道安傳。有云。自漢魏迄晉。
<lb ed="X" n="0258c17"/><lb ed="R055" n="0454a01"/>經來實多。而傳譯之師。不言其名。後學追究。莫知
<lb ed="X" n="0258c18"/><lb ed="R055" n="0454a02"/>年代。安乃總集名目。表其時人。詮品新舊。撰爲經
<lb ed="X" n="0258c19"/><lb ed="R055" n="0454a03"/>錄。衆經有據。實由其功。又隋朝<name role="" type="person">費長房</name><note place="inline">昔漢亦有<name role="" type="person">費長房</name>。乃
<lb ed="X" n="0258c20"/><lb ed="R055" n="0454a04"/>地仙也</note>。先爲沙門。周武沙汰反俗。隋興。文帝詔爲翻
<lb ed="X" n="0258c21"/><lb ed="R055" n="0454a05"/>經學士。開皇十七年。進歷代三寶錄十五卷。於中
<lb ed="X" n="0258c22"/><lb ed="R055" n="0454a06"/>載金剛三昧經。是梁僧祐。新集道安凉土異經。而
<lb ed="X" n="0258c23"/><lb ed="R055" n="0454a07"/>目錄中。爲失譯源。今還附入凉世。又如三慧經等。
<lb ed="X" n="0258c24"/><lb ed="R055" n="0454a08"/>皆標僧祐錄安公凉土異經。今附北凉錄云。考安
<pb ed="X" xml:id="X35.0652.0259a" n="0259a"/>
<lb ed="X" n="0259a01"/><lb ed="R055" n="0454a09"/>師入滅於<name role="" type="person">晉孝武帝</name>太元十年乙酉。明年丙戌。呂
<lb ed="X" n="0259a02"/><lb ed="R055" n="0454a10"/>光稱後凉。又越十五年辛丑。<name role="" type="person">沮渠蒙遜</name>。始稱北凉。
<lb ed="X" n="0259a03"/><lb ed="R055" n="0454a11"/>今據附入凉世。應作凉州張氏稱國時。必非北凉
<lb ed="X" n="0259a04"/><lb ed="R055" n="0454a12"/>也。又三寶記。載苻秦道安。亦甞譯經二十四部。況
<lb ed="X" n="0259a05"/><lb ed="R055" n="0454a13"/>稱僧祐新集道安凉土異經。必爲道安法師之所
<lb ed="X" n="0259a06"/><lb ed="R055" n="0454a14"/>譯矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0259a07"/><lb ed="R055" n="0454a15"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">八疏註感通</cb:mulu><p xml:id="pX35p0259a0701">八疏註感通者。此經傳譯旣明。復顯感通之迹。考宋
<lb ed="X" n="0259a08"/><lb ed="R055" n="0454a16"/>贊寧高僧傳。載元曉法師。新羅國人。初與義湘法
<lb ed="X" n="0259a09"/><lb ed="R055" n="0454a17"/>師。發志航海求法。至唐州。<anchor xml:id="nkr_note_add_0259a0901" n="0259a0901"/><anchor xml:id="beg0259a0901" n="0259a0901"/>抵<anchor xml:id="end0259a0901"/>暮遭雨。宿於土龕間。
<lb ed="X" n="0259a10"/><lb ed="R055" n="0454a18"/>達旦視之。乃古塜骸骨旁也。<anchor xml:id="nkr_note_add_0259a1001" n="0259a1001"/><anchor xml:id="beg0259a1001" n="0259a1001"/>已<anchor xml:id="end0259a1001"/>而致疑。恍然悟三
<lb ed="X" n="0259a11"/><lb ed="R055" n="0454b01"/>界惟心之旨。卽還國中。著華嚴疏。大弘圓頓敎義。
<lb ed="X" n="0259a12"/><lb ed="R055" n="0454b02"/>一日新羅國王。因夫人腦嬰癰腫。醫者莫瘳。禱之
<lb ed="X" n="0259a13"/><lb ed="R055" n="0454b03"/>靈祠。覡者曰。應往大國求藥。王卽遣使渡海。舟行
<lb ed="X" n="0259a14"/><lb ed="R055" n="0454b04"/>將半。倐見一人。從巨浪中出。邀入龍宮。須臾。見龍
<lb ed="X" n="0259a15"/><lb ed="R055" n="0454b05"/>王語之曰。汝國夫人。是靑帝第三女。我宮中。先有
<lb ed="X" n="0259a16"/><lb ed="R055" n="0454b06"/>金剛三昧經。乃二覺圓通示菩薩行也。今託夫人
<lb ed="X" n="0259a17"/><lb ed="R055" n="0454b07"/>之病。爲增上緣。可持此經。至彼國流布。卽出經以
<lb ed="X" n="0259a18"/><lb ed="R055" n="0454b08"/>授使者。復云。此經出海。恐有魔事。用蠟紙纏束。割
<lb ed="X" n="0259a19"/><lb ed="R055" n="0454b09"/>裂腨膓以納其中。仍取藥傅之如故。龍王又言。汝
<lb ed="X" n="0259a20"/><lb ed="R055" n="0454b10"/>去上白國王。當請元曉法師。造疏講演。夫人之疾
<lb ed="X" n="0259a21"/><lb ed="R055" n="0454b11"/>自愈。使還。具陳其事。王大喜。卽供奉法師造疏。曉
<lb ed="X" n="0259a22"/><lb ed="R055" n="0454b12"/>乃悟是經。以本始二覺爲宗。白王。具角乘。將几案
<lb ed="X" n="0259a23"/><lb ed="R055" n="0454b13"/>在兩角間。置其筆硯。始終於牛車造疏。成五卷。夫
<lb ed="X" n="0259a24"/><lb ed="R055" n="0454b14"/>人之疾果愈。王剋日。請曉於黃龍寺演義。又因簿
<pb ed="X" xml:id="X35.0652.0259b" n="0259b"/>
<lb ed="X" n="0259b01"/><lb ed="R055" n="0454b15"/>徒。盜其疏去。復重錄成三卷。名爲略疏。後廣略二
<lb ed="X" n="0259b02"/><lb ed="R055" n="0454b16"/>本。俱行本土。略本傳入國中。後有翻經三藏。改爲
<lb ed="X" n="0259b03"/><lb ed="R055" n="0454b17"/>論云。宋覺範禪師林間錄中。亦載前事。明萬曆末。
<lb ed="X" n="0259b04"/><lb ed="R055" n="0454b18"/>顯聖澄禪師有註。迨後又得慧開朗法師。因注講
<lb ed="X" n="0259b05"/><lb ed="R055" n="0455a01"/>演。余嘗閱華嚴懸談。宗鏡錄。智證傳等。皆引用金
<lb ed="X" n="0259b06"/><lb ed="R055" n="0455a02"/>剛三昧經語。圓覺略疏。又引海東疏釋。略見一斑。
<lb ed="X" n="0259b07"/><lb ed="R055" n="0455a03"/>第不獲全書爲憾。又翻譯名義集中。載僧遁<note place="inline">法眼嗣</note>
<lb ed="X" n="0259b08"/><lb ed="R055" n="0455a04"/>有注。亦未獲見。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0259b09"/><lb ed="R055" n="0455a05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">九解釋經題</cb:mulu><p xml:id="pX35p0259b0901">九解釋經題者。前八門。明一經大旨。後二門。初解經
<lb ed="X" n="0259b10"/><lb ed="R055" n="0455a06"/>題。後疏正文。圭峯圓覺疏中。合爲一門。此從華嚴
<lb ed="X" n="0259b11"/><lb ed="R055" n="0455a07"/>懸談。仍分爲二。金剛喩也。取堅利之義。堅是體。利
<lb ed="X" n="0259b12"/><lb ed="R055" n="0455a08"/>是用。又堅則無物能壞。利則能壞一切。此法亦然。
<lb ed="X" n="0259b13"/><lb ed="R055" n="0455a09"/>其堅。能破諸障。其利。能斷疑悔。又云。金剛寶。乃帝
<lb ed="X" n="0259b14"/><lb ed="R055" n="0455a10"/>釋之杵。與阿修羅戰。則執之。三昧。法也。此云正見
<lb ed="X" n="0259b15"/><lb ed="R055" n="0455a11"/>正定。無見之見爲正見。無定之定爲正定。或作正
<lb ed="X" n="0259b16"/><lb ed="R055" n="0455a12"/>受。於三昧中。不受諸受。是爲正受。圓覺略疏。引東
<lb ed="X" n="0259b17"/><lb ed="R055" n="0455a13"/>海論釋云。三昧。此云正思。審正思察。故名正思。又
<lb ed="X" n="0259b18"/><lb ed="R055" n="0455a14"/>云。無正不正。忘思非思。但爲別於分別邪念。又不
<lb ed="X" n="0259b19"/><lb ed="R055" n="0455a15"/>同於虗空無思。所以強號爲正思耳。余意不然。夫
<lb ed="X" n="0259b20"/><lb ed="R055" n="0455a16"/>金剛三昧。是諸佛心體。如首楞嚴經。觀世音菩薩
<lb ed="X" n="0259b21"/><lb ed="R055" n="0455a17"/>言。我昔供養觀音如來。彼佛授我如幻金剛三昧。
<lb ed="X" n="0259b22"/><lb ed="R055" n="0455a18"/>得悟耳根圓通。又云。是諸大衆。一切普獲金剛三
<lb ed="X" n="0259b23"/><lb ed="R055" n="0455b01"/>昧。又涅槃經云。金剛三昧。卽佛性正因。卽般若波
<lb ed="X" n="0259b24"/><lb ed="R055" n="0455b02"/>羅蜜。首楞嚴三昧。師子吼三昧。名異體同。隨所作
<pb ed="X" xml:id="X35.0652.0259c" n="0259c"/>
<lb ed="X" n="0259c01"/><lb ed="R055" n="0455b03"/>而得名也。又大般若經云。如金剛寶置之日中。色
<lb ed="X" n="0259c02"/><lb ed="R055" n="0455b04"/>則不定。金剛三昧。亦復如是。若在大衆。色亦不定。
<lb ed="X" n="0259c03"/><lb ed="R055" n="0455b05"/>諸經皆言之。涅槃引說特廣。又是經有三名。一日
<lb ed="X" n="0259c04"/><lb ed="R055" n="0455b06"/>攝大乘。一日金剛三昧。一曰無量義宗。今此稱金
<lb ed="X" n="0259c05"/><lb ed="R055" n="0455b07"/>剛三昧者。取法喩竝彰之義。然此三昧。非權敎中
<lb ed="X" n="0259c06"/><lb ed="R055" n="0455b08"/>住行向地菩薩所知。唯實敎中一乘菩薩。登後五
<lb ed="X" n="0259c07"/><lb ed="R055" n="0455b09"/>地及等妙二覺。乃能證入。故佛言惟佛菩薩。乃能
<lb ed="X" n="0259c08"/><lb ed="R055" n="0455b10"/>知之。經中。唱明後五地。及等妙二覺法。又無相法
<lb ed="X" n="0259c09"/><lb ed="R055" n="0455b11"/>品中。具攝後六品法。而最後總持品。卽融會前六
<lb ed="X" n="0259c10"/><lb ed="R055" n="0455b12"/>品法。以成妙覺果滿。然總不出此金剛三昧之全
<lb ed="X" n="0259c11"/><lb ed="R055" n="0455b13"/>體大用。故稱爲諸佛智地也。經者。衆生修證之徑
<lb ed="X" n="0259c12"/><lb ed="R055" n="0455b14"/>路。又訓典法於常。無有變易。如織之有經緯。緯變
<lb ed="X" n="0259c13"/><lb ed="R055" n="0455b15"/>而經常。今佛示眞常之法。垂敎後世。故曰經。又稱
<lb ed="X" n="0259c14"/><lb ed="R055" n="0455b16"/>契經者。謂契理合機之經也。又經首<figure><graphic url="../figures/X/X35p0259_01.gif"/></figure>相。敎中云。
<lb ed="X" n="0259c15"/><lb ed="R055" n="0455b17"/>此陀羅二字。右爲執持義。左爲流布義。或又作<g ref="#CB18124">󴛌</g>
<lb ed="X" n="0259c16"/><lb ed="R055" n="0455b18"/>相。昔人曾以漚和二字釋之。或問披雲寂禪師<note place="inline">雲門
<lb ed="X" n="0259c17"/><lb ed="R055" n="0456a01"/>嗣</note>。寂示以頌云。以字不是八不成。森羅萬象此中
<lb ed="X" n="0259c18"/><lb ed="R055" n="0456a02"/>明。直饒巧說千般妙。不是漚和不是經。又有問地
<lb ed="X" n="0259c19"/><lb ed="R055" n="0456a03"/>藏琛禪師云。以字不成。八字不是。未審是甚麼字。
<lb ed="X" n="0259c20"/><lb ed="R055" n="0456a04"/>琛云。看取下注脚。後來諸師。每每以宗乘中意頌
<lb ed="X" n="0259c21"/><lb ed="R055" n="0456a05"/>之。如羅漢南<note place="inline">雲居祐嗣</note>頌云。以字不是八字非。滿琅函
<lb ed="X" n="0259c22"/><lb ed="R055" n="0456a06"/>載絕毫釐。看經到此須開眼。玉軸分明兩畔題。余
<lb ed="X" n="0259c23"/><lb ed="R055" n="0456a07"/>今亦有一頌。以八俱非。漚和罔測。梵語乖眞。唐言
<lb ed="X" n="0259c24"/><lb ed="R055" n="0456a08"/>失實。若云字義炳然。眼裏早生荆棘。饒他信受奉
<pb ed="X" xml:id="X35.0652.0260a" n="0260a"/>
<lb ed="X" n="0260a01"/><lb ed="R055" n="0456a09"/>行。也是循行數墨。左看却成魔。右看翻成賊。明暗
<lb ed="X" n="0260a02"/><lb ed="R055" n="0456a10"/>雙雙知不知。好向當來問彌勒。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0260a03"/><lb ed="R055" n="0456a11"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">十疏義通宗</cb:mulu><p xml:id="pX35p0260a0301">十疏義通宗者。夫敎爲義學。宗爲玄學。敎乃言說可
<lb ed="X" n="0260a04"/><lb ed="R055" n="0456a12"/>通。宗非文字所及。此經正顯敎義。兼明玄學。如達
<lb ed="X" n="0260a05"/><lb ed="R055" n="0456a13"/>磨初祖。辨大乘四行。理入行入之法。曹溪六祖。禪
<lb ed="X" n="0260a06"/><lb ed="R055" n="0456a14"/>性無生。離生禪想<note place="inline">經作相字</note>。禪性無住。離住禪寂<note place="inline">經作動字</note>。
<lb ed="X" n="0260a07"/><lb ed="R055" n="0456a15"/>百丈祖師。迴神住空窟。解脫魔所縛。皆經中之語。
<lb ed="X" n="0260a08"/><lb ed="R055" n="0456a16"/>然其法義。實乃可通於宗者。余故作是記。經文上
<lb ed="X" n="0260a09"/><lb ed="R055" n="0456a17"/>下兩卷。凡八品。而品品圓融互攝。依法修行。雖有
<lb ed="X" n="0260a10"/><lb ed="R055" n="0456a18"/>八位。皆於無漸次中作漸次耳。今釋此經。釐爲九
<lb ed="X" n="0260a11"/><lb ed="R055" n="0456b01"/>分。初序品。爲生信分。發起一乘妙法。乃佛果始因
<lb ed="X" n="0260a12"/><lb ed="R055" n="0456b02"/>位。二無相法品。爲般若分。說現前地法。證般若現
<lb ed="X" n="0260a13"/><lb ed="R055" n="0456b03"/>前位。三無生行品。爲法忍分。說遠行地法。證無生
<lb ed="X" n="0260a14"/><lb ed="R055" n="0456b04"/>法忍位。四本覺利品。爲轉識分。說不動地法。證轉
<lb ed="X" n="0260a15"/><lb ed="R055" n="0456b05"/>識成智位。五入實際品。爲辨才分。說善慧地法。證
<lb ed="X" n="0260a16"/><lb ed="R055" n="0456b06"/>智辨無礙位。六眞性空品。爲滿地分。說法雲地法。
<lb ed="X" n="0260a17"/><lb ed="R055" n="0456b07"/>證受佛智職位。七如來藏品。爲實智分。說等覺法。
<lb ed="X" n="0260a18"/><lb ed="R055" n="0456b08"/>證具足實智位。八總持品。爲滿覺分。說妙覺法。證
<lb ed="X" n="0260a19"/><lb ed="R055" n="0456b09"/>佛果究竟位。品末流通。是爲弘化分。茲將略述管
<lb ed="X" n="0260a20"/><lb ed="R055" n="0456b10"/>見。故先列科分。後明正文。雖然。幸毋以敎義責之。
<lb ed="X" n="0260a21"/><lb ed="R055" n="0456b11"/>葢此經。誠爲末世修行之要訣。入佛智地之規度。
<lb ed="X" n="0260a22"/><lb ed="R055" n="0456b12"/>凡在宗門悟心之士。尤宜體究焉。仁山<g ref="#CB08652">𧧌</g>震述。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0260a23"/>
<lb ed="X" n="0260a24"/>
<pb ed="X" xml:id="X35.0652.0260b" n="0260b"/>
<lb ed="X" n="0260b01"/><lb ed="R055" n="0456b14"/><cb:div type="w"><head>音釋</head>
<lb ed="X" n="0260b02"/><lb ed="R055" n="0456b15"/><cb:div type="note"><entry><form><g ref="#CB08652">𧧌</g></form><cb:def><p xml:id="pX35p0260b0202" cb:place="inline"><note place="inline">同寂</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>殿</form><cb:def><p xml:id="pX35p0260b0205" cb:place="inline"><note place="inline">去聲。軍後曰殿</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>鑰</form><cb:def><p xml:id="pX35p0260b0212" cb:place="inline"><note place="inline">音藥鎻鑰</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>樞</form><cb:def><p xml:id="pX35p0260b0217" cb:place="inline"><note place="inline">音樗。戶樞又樞機也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>苾</form><cb:def><p xml:id="pX35p0260b0226" cb:place="inline"><note place="inline">音初。苾蒭西域
<lb ed="X" n="0260b03"/><lb ed="R055" n="0456b16"/>香艸。以僧況之。遂爲名。今稱比丘義同</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>鶖</form><cb:def><p xml:id="pX35p0260b0317" cb:place="inline"><note place="inline">音秋。水鳥似鶴</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>析</form><cb:def><p xml:id="pX35p0260b0324" cb:place="inline"><note place="inline">音昔。分也。如斤破木之義</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>鬘</form><cb:def><p xml:id="pX35p0260b0335" cb:place="inline"><note place="inline">音蠻
<lb ed="X" n="0260b04"/><lb ed="R055" n="0456b17"/>以華作冠曰華鬘。今音瞞</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>矚</form><cb:def><p xml:id="pX35p0260b0412" cb:place="inline"><note place="inline">音祝。視也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>扄</form><cb:def><p xml:id="pX35p0260b0417" cb:place="inline"><note place="inline">涓熒切。迴平聲。祕藏也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>矧</form><cb:def><p xml:id="pX35p0260b0427" cb:place="inline"><note place="inline">申上聲。況也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>僅</form><cb:def><p xml:id="pX35p0260b0433" cb:place="inline"><note place="inline">音覲
<lb ed="X" n="0260b05"/><lb ed="R055" n="0456b18"/>纔也。祇有也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>研</form><cb:def><p xml:id="pX35p0260b0507" cb:place="inline"><note place="inline">音延。研磨也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>詰</form><cb:def><p xml:id="pX35p0260b0513" cb:place="inline"><note place="inline">音乞。問也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>複</form><cb:def><p xml:id="pX35p0260b0518" cb:place="inline"><note place="inline">音福。重也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>覈</form><cb:def><p xml:id="pX35p0260b0523" cb:place="inline"><note place="inline">音核。考之使實也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form><g ref="#CB16014">鞞</g></form><cb:def><p xml:id="pX35p0260b0531" cb:place="inline"><note place="inline">音皮</note>。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0260b06"/><lb ed="R055" n="0457a01"/><entry><form>謄</form><cb:def><p xml:id="pX35p0260b0602" cb:place="inline"><note place="inline">音騰。移書傳鈔也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>沮</form><cb:def><p xml:id="pX35p0260b0610" cb:place="inline"><note place="inline">音疽。沮渠氏。複姓</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>苻</form><cb:def><p xml:id="pX35p0260b0618" cb:place="inline"><note place="inline">音扶。草名。晉蒲洪之孫名堅。背有艸付字。遂改
<lb ed="X" n="0260b07"/><lb ed="R055" n="0457a02"/>姓。苻建國號秦。故稱苻秦</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>航</form><cb:def><p xml:id="pX35p0260b0712" cb:place="inline"><note place="inline">音杭。渡也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>癰</form><cb:def><p xml:id="pX35p0260b0717" cb:place="inline"><note place="inline">音雍</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>腫</form><cb:def><p xml:id="pX35p0260b0720" cb:place="inline"><note place="inline">音塚</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>瘳</form><cb:def><p xml:id="pX35p0260b0723" cb:place="inline"><note place="inline">音抽。病愈也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>覡</form><cb:def><p xml:id="pX35p0260b0729" cb:place="inline"><note place="inline">音檄。能齋肅以
<lb ed="X" n="0260b08"/><lb ed="R055" n="0457a03"/>事神者。在男曰覡。在女曰巫</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>倐</form><cb:def><p xml:id="pX35p0260b0813" cb:place="inline"><note place="inline">音叔。倐忽俗作倐</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>腨</form><cb:def><p xml:id="pX35p0260b0821" cb:place="inline"><note place="inline">音善腨腸卽足肚</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>傅</form><cb:def><p xml:id="pX35p0260b0829" cb:place="inline"><note place="inline">與敷同</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>剋</form>
<lb ed="X" n="0260b09"/><lb ed="R055" n="0457a04"/><cb:def><p xml:id="pX35p0260b0901"><note place="inline">音客。約定日期也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>簿</form><cb:def><p xml:id="pX35p0260b0909" cb:place="inline"><note place="inline">蒲上聲。以簡策記。言曰簿徒</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>第</form><cb:def><p xml:id="pX35p0260b0921" cb:place="inline"><note place="inline">但也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>憾</form><cb:def><p xml:id="pX35p0260b0924" cb:place="inline"><note place="inline">含去聲。恨也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>訓</form><cb:def><p xml:id="pX35p0260b0930" cb:place="inline"><note place="inline">釋義曰訓</note>。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0260b10"/><lb ed="R055" n="0457a05"/><entry><form>緯</form><cb:def><p xml:id="pX35p0260b1002" cb:place="inline"><note place="inline">音位。縱曰經。橫曰緯。又定者爲經。動者爲緯</note>。</p></cb:def></entry></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0260b11"/><lb ed="R055" n="0457a06"/>
<lb ed="X" n="0260b12"/><lb ed="R055" n="0457a07"/><p xml:id="pX35p0260b1201">懸談<note place="inline">終</note></p></cb:div>
<lb ed="X" n="0260b13"/>
<lb ed="X" n="0260b14"/>
<lb ed="X" n="0260b15"/>
<lb ed="X" n="0260b16"/>
<lb ed="X" n="0260b17"/>
<lb ed="X" n="0260b18"/>
<lb ed="X" n="0260b19"/>
<lb ed="X" n="0260b20"/>
<lb ed="X" n="0260b21"/>
<lb ed="X" n="0260b22"/>
<lb ed="X" n="0260b23"/>
<lb ed="X" n="0260b24"/>
<pb ed="X" xml:id="X35.0652.0260c" n="0260c"/>
<lb ed="X" n="0260c01"/>
<lb ed="X" n="0260c02"/><cb:docNumber>No. 652</cb:docNumber>
<lb ed="X" n="0260c03"/><lb ed="R055" n="0457b01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>金剛三昧經通宗記卷第一</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0260c04"/>
<lb ed="X" n="0260c05"/><lb ed="R055" n="0457b02"/><byline cb:type="author"><name role="" type="person">天台山</name>華頂嗣祖沙門　<g ref="#CB08652">𧧌</g>震　述</byline>
<lb ed="X" n="0260c06"/><lb ed="R055" n="0457b03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">序品第一</cb:mulu><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0260c0601">序品第一</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0260c07"/><lb ed="R055" n="0457b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0260c0701">此爲生信分。葢擧佛所說此最上一乘玅法。令人
<lb ed="X" n="0260c08"/><lb ed="R055" n="0457b05"/>生實信故。又應信此是圓頓中。最圓頓之法。務令
<lb ed="X" n="0260c09"/><lb ed="R055" n="0457b06"/>後世大根器人。直入佛智地故。首稱序品者。總提
<lb ed="X" n="0260c10"/><lb ed="R055" n="0457b07"/>一經之綱領也。然經中舊分序正流通爲三。殊不
<lb ed="X" n="0260c11"/><lb ed="R055" n="0457b08"/>知序內卽是正宗。如金剛般若。只在世尊食時。著
<lb ed="X" n="0260c12"/><lb ed="R055" n="0457b09"/>衣持鉢。入城乞食。飯食訖。收衣鉢。洗足敷座而坐。
<lb ed="X" n="0260c13"/><lb ed="R055" n="0457b10"/>正是覿體顯示般若處。如須菩提讚言希有。早屬
<lb ed="X" n="0260c14"/><lb ed="R055" n="0457b11"/>流通。葢以語言文字。流通此般若也。又法華會上
<lb ed="X" n="0260c15"/><lb ed="R055" n="0457b12"/>入無量義處三昧。放眉間白毫相光。世尊說法竟。
<lb ed="X" n="0260c16"/><lb ed="R055" n="0457b13"/>卽與華嚴會上。入定放光一般。又世尊入師子頻
<lb ed="X" n="0260c17"/><lb ed="R055" n="0457b14"/>申三昧。文殊作象王回顧勢。亦祇是欠呿盼視而
<lb ed="X" n="0260c18"/><lb ed="R055" n="0457b15"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0260c1801" n="0260c1801"/><anchor xml:id="beg0260c1801" n="0260c1801"/>已<anchor xml:id="end0260c1801"/>。此等皆是正說法。若有言說。盡是方便。盡屬流
<lb ed="X" n="0260c19"/><lb ed="R055" n="0457b16"/>通。以故法華會上。從三昧起。無問自說。又云。止不
<lb ed="X" n="0260c20"/><lb ed="R055" n="0457b17"/>須復說。皆是方便接引之詞。所以結集。直稱爲方
<lb ed="X" n="0260c21"/><lb ed="R055" n="0457b18"/>便品。雖然。又不可廢方便而絕權機。是以俯順衆
<lb ed="X" n="0260c22"/><lb ed="R055" n="0458a01"/>生。爲欲顯諸佛所證心體。示一乘圓頓祕旨。而說
<lb ed="X" n="0260c23"/><lb ed="R055" n="0458a02"/>此從前未說之法耳。品者。猶𠁼字三點。非竝。非縱。
<lb ed="X" n="0260c24"/><lb ed="R055" n="0458a03"/>非別。葢結集此法。義有先後。明其不可移之意也。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X35.0652.0261a" n="0261a"/>
<lb ed="X" n="0261a01"/><lb ed="R055" n="0458a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0261a0101">如是。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0261a02"/><lb ed="R055" n="0458a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0261a0201">初擧法生信。從無言詮處立言詮也。夫佛之說法。
<lb ed="X" n="0261a03"/><lb ed="R055" n="0458a06"/>但爲顯如。唯如爲是。故曰如是。又華嚴合論云。如
<lb ed="X" n="0261a04"/><lb ed="R055" n="0458a07"/>者。諸法如故。卽是佛。故言如是。雖然。若人向言前
<lb ed="X" n="0261a05"/><lb ed="R055" n="0458a08"/>薦得。卽此二字。早<anchor xml:id="nkr_note_add_0261a0501" n="0261a0501"/><anchor xml:id="beg0261a0501" n="0261a0501"/>已<anchor xml:id="end0261a0501"/>重添注脚。何必更說百千萬
<lb ed="X" n="0261a06"/><lb ed="R055" n="0458a09"/>言。而後爲得哉。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0261a07"/><lb ed="R055" n="0458a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0261a0701">我聞。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0261a08"/><lb ed="R055" n="0458a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0261a0801">謂我從佛聞。然能聞是我。所聞是法。佛示以無說
<lb ed="X" n="0261a09"/><lb ed="R055" n="0458a12"/>而說。我以無聞而聞。無聞之聞。是爲眞聞。無說而
<lb ed="X" n="0261a10"/><lb ed="R055" n="0458a13"/>說。是爲眞說。如是而說。如是而聞。我法不立。能所
<lb ed="X" n="0261a11"/><lb ed="R055" n="0458a14"/>俱泯。所言我者。乃是我無我不二之法身眞我也。
<lb ed="X" n="0261a12"/><lb ed="R055" n="0458a15"/>如是會得。方知四十九年。終未甞說一字。若云三
<lb ed="X" n="0261a13"/><lb ed="R055" n="0458a16"/>乘十二分敎是有。不知總是如來糟粕。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0261a14"/><lb ed="R055" n="0458a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0261a1401">一時。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0261a15"/><lb ed="R055" n="0458a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0261a1501">若悟此一時二字。便能坐斷三際。更無第二時。別
<lb ed="X" n="0261a16"/><lb ed="R055" n="0458b01"/>生第二念。起諸法見。直下許伊見性成佛。豈不聞
<lb ed="X" n="0261a17"/><lb ed="R055" n="0458b02"/>宗門有云。欲識佛性義。當觀時節因緣。且道觀甚
<lb ed="X" n="0261a18"/><lb ed="R055" n="0458b03"/>麼時節。秖如坐時。立時。經行時。飯食時。一切作爲
<lb ed="X" n="0261a19"/><lb ed="R055" n="0458b04"/>時。無有不是者個時節因緣。旣然如是。卽今如何
<lb ed="X" n="0261a20"/><lb ed="R055" n="0458b05"/>識得佛性義。古德又云。佛法徧在一切處。行住坐
<lb ed="X" n="0261a21"/><lb ed="R055" n="0458b06"/>臥處。語言抵對處。迎送賓客處。穿衣喫飯處。雖然。
<lb ed="X" n="0261a22"/><lb ed="R055" n="0458b07"/>纔擧心動念。便不是了也。若不擧心動念。當體卽
<lb ed="X" n="0261a23"/><lb ed="R055" n="0458b08"/>是。脫或不然。且向第二義門說。此正是法華殿後
<lb ed="X" n="0261a24"/><lb ed="R055" n="0458b09"/>機。涅槃鋒前陣。以始覺契本覺。明始本不二之時
<pb ed="X" xml:id="X35.0652.0261b" n="0261b"/>
<lb ed="X" n="0261b01"/><lb ed="R055" n="0458b10"/>也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0261b02"/><lb ed="R055" n="0458b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0261b0201">佛。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0261b03"/><lb ed="R055" n="0458b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0261b0301">宗門中直指。說卽心卽佛。如將黃葉爲金。權止小
<lb ed="X" n="0261b04"/><lb ed="R055" n="0458b13"/>兒啼。若啼止時。又應說非心非佛。葢以衆生識情
<lb ed="X" n="0261b05"/><lb ed="R055" n="0458b14"/>計度。說佛便著佛。說心便著心。遂致障塞悟門。所
<lb ed="X" n="0261b06"/><lb ed="R055" n="0458b15"/>以祖師云。佛之一字。吾不喜聞。又訶說心性爲惡
<lb ed="X" n="0261b07"/><lb ed="R055" n="0458b16"/>口。以故說心說佛。總是藥病對治句。必須向言語
<lb ed="X" n="0261b08"/><lb ed="R055" n="0458b17"/>道斷處。頓悟佛性。直下與釋迦老子見處不別。方
<lb ed="X" n="0261b09"/><lb ed="R055" n="0458b18"/>得眞見佛。而後可轉是經。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0261b10"/><lb ed="R055" n="0459a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0261b1001">在王舍大城。<name role="" type="person">耆闍崛山</name>中。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0261b11"/><lb ed="R055" n="0459a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0261b1101"><name role="" type="person">王舍城</name>。乃<name role="" type="person">摩竭陀國</name>之屬境。昔有千國王。遭飛行
<lb ed="X" n="0261b12"/><lb ed="R055" n="0459a03"/>羅刹之難。後旣得脫。同願修道。共立舍於此。故曰
<lb ed="X" n="0261b13"/><lb ed="R055" n="0459a04"/>王舍。一云。彼土人民。七次作舍。七度被焚。僉曰。我
<lb ed="X" n="0261b14"/><lb ed="R055" n="0459a05"/>等福薄。王有大福。其舍不燒。今當請王舍居之。於
<lb ed="X" n="0261b15"/><lb ed="R055" n="0459a06"/>是各書王舍字於其門。得免。故遂稱王舍大城。耆
<lb ed="X" n="0261b16"/><lb ed="R055" n="0459a07"/>闍崛。此云靈鷲。以山形似鷲。故名。又山有五峯。而
<lb ed="X" n="0261b17"/><lb ed="R055" n="0459a08"/>鷲峯居中。卽佛說法華經處也。若據宗乘中。塵塵
<lb ed="X" n="0261b18"/><lb ed="R055" n="0459a09"/>是佛。刹刹是佛。心心是佛。念念是佛。奚止<name role="" type="person">靈鷲山</name>
<lb ed="X" n="0261b19"/><lb ed="R055" n="0459a10"/>中黃面老瞿曇也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0261b20"/><lb ed="R055" n="0459a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0261b2001">與大比丘衆。一萬人俱。皆得阿羅漢道。其名曰。舍利
<lb ed="X" n="0261b21"/><lb ed="R055" n="0459a12"/>弗。大目揵連。須菩提。如是衆等阿羅漢。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0261b22"/><lb ed="R055" n="0459a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0261b2201">比丘。含怖魔破惡乞士三義。一能令一切衆生出
<lb ed="X" n="0261b23"/><lb ed="R055" n="0459a14"/>三界外。天魔怖其境空。二破衆生三惡業。轉煩惱
<lb ed="X" n="0261b24"/><lb ed="R055" n="0459a15"/>爲菩提。三乞食以資身。乞法以濟世。阿羅漢。亦含
<pb ed="X" xml:id="X35.0652.0261c" n="0261c"/>
<lb ed="X" n="0261c01"/><lb ed="R055" n="0459a16"/>此三義。一殺貪嗔癡賊。斷見思二惑。從破惡以得
<lb ed="X" n="0261c02"/><lb ed="R055" n="0459a17"/>名。二不見有一法生。不見有一法滅。故不受後有。
<lb ed="X" n="0261c03"/><lb ed="R055" n="0459a18"/>從怖魔以得稱。三堪爲福田。受人天供。因乞士以
<lb ed="X" n="0261c04"/><lb ed="R055" n="0459b01"/>成德。此爲四果聖人。證五分法身。登無學位。無法
<lb ed="X" n="0261c05"/><lb ed="R055" n="0459b02"/>可學故。舍利弗。此云鶖子。智慧第一。目揵連。此云
<lb ed="X" n="0261c06"/><lb ed="R055" n="0459b03"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0261c0601" n="0261c0601"/><anchor xml:id="beg0261c0601" n="0261c0601"/>采<anchor xml:id="end0261c0601"/>菽氏。神通第一。須菩提。此云空生。解空第一。此
<lb ed="X" n="0261c07"/><lb ed="R055" n="0459b04"/>經正顯實際之體。故絕無表德之詞。但以智慧明
<lb ed="X" n="0261c08"/><lb ed="R055" n="0459b05"/>般若。以神通明解脫。以解空明法身。故惟擧三名
<lb ed="X" n="0261c09"/><lb ed="R055" n="0459b06"/>而<anchor xml:id="nkr_note_add_0261c0901" n="0261c0901"/><anchor xml:id="beg0261c0901" n="0261c0901"/>已<anchor xml:id="end0261c0901"/>。又阿羅漢有三種。一得決定寂滅聲聞羅漢。
<lb ed="X" n="0261c10"/><lb ed="R055" n="0459b07"/>如佛在世時。聞法漏盡。卽趣涅槃。此同於聲聞。只
<lb ed="X" n="0261c11"/><lb ed="R055" n="0459b08"/>求自度而<anchor xml:id="nkr_note_add_0261c1101" n="0261c1101"/><anchor xml:id="beg0261c1101" n="0261c1101"/>已<anchor xml:id="end0261c1101"/>。二修行菩薩行羅漢。如楞嚴圓通會
<lb ed="X" n="0261c12"/><lb ed="R055" n="0459b09"/>上。雖證四果。爲化他故。入菩薩乘。名爲回心大阿
<lb ed="X" n="0261c13"/><lb ed="R055" n="0459b10"/>羅漢。亦卽涅槃所稱第四依人。名阿羅漢。此住於
<lb ed="X" n="0261c14"/><lb ed="R055" n="0459b11"/>十地。爲後學所依止故。三應化佛所化羅漢。如過
<lb ed="X" n="0261c15"/><lb ed="R055" n="0459b12"/>去佛。退位利生。以本願善根方便力故。現諸佛土。
<lb ed="X" n="0261c16"/><lb ed="R055" n="0459b13"/>生大衆中。內祕外現。莊嚴諸佛大會衆故。又如佛
<lb ed="X" n="0261c17"/><lb ed="R055" n="0459b14"/>之大弟子。及繼祖嗣化。傳佛慧命之聖師皆是也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0261c18"/><lb ed="R055" n="0459b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0261c1801">復有菩薩摩訶薩。二千人俱。其名曰。解脫菩薩。心王
<lb ed="X" n="0261c19"/><lb ed="R055" n="0459b16"/>菩薩。無住菩薩。如是等菩薩。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0261c20"/><lb ed="R055" n="0459b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0261c2001">菩薩。爲半梵語。具云菩提薩埵。此云覺有情。乃上
<lb ed="X" n="0261c21"/><lb ed="R055" n="0459b18"/>求佛果。下化有情之義。摩訶薩。此云大有情。僅擧
<lb ed="X" n="0261c22"/><lb ed="R055" n="0460a01"/>其三。亦用表三德。解脫表悲。心王表智。無住表行
<lb ed="X" n="0261c23"/><lb ed="R055" n="0460a02"/>也。夫菩薩乘。略說有五。一修空無我菩薩。二漸見
<lb ed="X" n="0261c24"/><lb ed="R055" n="0460a03"/>佛性菩薩。三頓見佛性菩薩。四以如來自性淸淨
<pb ed="X" xml:id="X35.0652.0262a" n="0262a"/>
<lb ed="X" n="0262a01"/><lb ed="R055" n="0460a04"/>智。由住行向地及等覺五位。加行起差別智。滿普
<lb ed="X" n="0262a02"/><lb ed="R055" n="0460a05"/>賢行。成大慈悲。留惑潤生。住世菩薩。五一乘菩薩。
<lb ed="X" n="0262a03"/><lb ed="R055" n="0460a06"/>前四俱屬三乘。爲權敎。後一乘菩薩。爲實敎。權敎
<lb ed="X" n="0262a04"/><lb ed="R055" n="0460a07"/>以諸行爲本。實敎以明自性根本智爲先。證差別
<lb ed="X" n="0262a05"/><lb ed="R055" n="0460a08"/>智爲資。權敎中。十地位終。方始見性。雖見佛性。未
<lb ed="X" n="0262a06"/><lb ed="R055" n="0460a09"/>彰智業。猶假名菩薩。又十地中。次第證十眞如。復
<lb ed="X" n="0262a07"/><lb ed="R055" n="0460a10"/>有十眞如障。故論云眞如旣成障。明知權敎施設
<lb ed="X" n="0262a08"/><lb ed="R055" n="0460a11"/>假眞如。非本眞也。十地中菩薩。得三種意生身。初
<lb ed="X" n="0262a09"/><lb ed="R055" n="0460a12"/>二三地。得三摩<g ref="#CB02494">䟦</g>提樂<note place="inline">一云三昧樂正受</note>意生身。明住三昧
<lb ed="X" n="0262a10"/><lb ed="R055" n="0460a13"/>樂。從定發正慧故。四五六地。得覺法自性意生身。
<lb ed="X" n="0262a11"/><lb ed="R055" n="0460a14"/>明通達自性法故。七八九十地。得種類俱生無作
<lb ed="X" n="0262a12"/><lb ed="R055" n="0460a15"/>無行意生身。明示現種類無功任運。猶如意生。自
<lb ed="X" n="0262a13"/><lb ed="R055" n="0460a16"/>得樂相故。此皆屬權敎。祇得意生身。未得智生身。
<lb ed="X" n="0262a14"/><lb ed="R055" n="0460a17"/>又經云。十地差別。如空中鳥迹。如是地位。權施增
<lb ed="X" n="0262a15"/><lb ed="R055" n="0460a18"/>減。皆爲順世引接之說。若一乘實敎。始發信心時。
<lb ed="X" n="0262a16"/><lb ed="R055" n="0460b01"/>於十住初心。便悟根本無明住地煩惱。卽是諸佛
<lb ed="X" n="0262a17"/><lb ed="R055" n="0460b02"/>不動智。葢以自本覺。自覺本心。身心性相。與佛無
<lb ed="X" n="0262a18"/><lb ed="R055" n="0460b03"/>二故。如論云。權敎小見。樂欲希奇。菩薩稱根。粗施
<lb ed="X" n="0262a19"/><lb ed="R055" n="0460b04"/>接引。令生樂學。方授實門。然不可執化爲眞。恒迷
<lb ed="X" n="0262a20"/><lb ed="R055" n="0460b05"/>智眼。識權就實。遷入法界之門。有作之法難成。隨
<lb ed="X" n="0262a21"/><lb ed="R055" n="0460b06"/>緣無作易辦。作者勞而無功。不作隨緣自就。無功
<lb ed="X" n="0262a22"/><lb ed="R055" n="0460b07"/>之功。功不虗棄。有功之功。功皆無常。多劫積修。終
<lb ed="X" n="0262a23"/><lb ed="R055" n="0460b08"/>歸敗壞。不如一念緣起無生。超彼三乘權學。此如
<lb ed="X" n="0262a24"/><lb ed="R055" n="0460b09"/>來實敎法門之明訓也。台敎分藏通別圓四敎。以
<pb ed="X" xml:id="X35.0652.0262b" n="0262b"/>
<lb ed="X" n="0262b01"/><lb ed="R055" n="0460b10"/>圓敎爲最。今此會中菩薩。不滯三權。惟登一實者
<lb ed="X" n="0262b02"/><lb ed="R055" n="0460b11"/>也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0262b03"/><lb ed="R055" n="0460b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0262b0301">復有長者八萬人俱。其名曰。梵行長者。大梵長者。樹
<lb ed="X" n="0262b04"/><lb ed="R055" n="0460b13"/>提長者。如是等長者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0262b05"/><lb ed="R055" n="0460b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0262b0501">梵此云離欲。以離欲而修淸淨行故。大梵。例此可
<lb ed="X" n="0262b06"/><lb ed="R055" n="0460b15"/>知。樹提。此云火。其母食毒果<anchor xml:id="nkr_note_add_0262b0601" n="0262b0601"/><anchor xml:id="beg0262b0601" n="0262b0601"/>已<anchor xml:id="end0262b0601"/>死。火焚其屍。腹裂
<lb ed="X" n="0262b07"/><lb ed="R055" n="0460b16"/>而生。其父請佛命名。佛云。是兒有大福德故。生於
<lb ed="X" n="0262b08"/><lb ed="R055" n="0460b17"/>猛火中。可卽名之。事載涅槃經中。然梵行表解脫。
<lb ed="X" n="0262b09"/><lb ed="R055" n="0460b18"/>大梵表法身。火表般若。長者表眞俗不二。如維摩
<lb ed="X" n="0262b10"/><lb ed="R055" n="0461a01"/>詰雖爲白衣。奉持沙門淸淨律行。雖處居家。不著
<lb ed="X" n="0262b11"/><lb ed="R055" n="0461a02"/>三界。雖明世典。常樂佛法。是地位菩薩。示現長者
<lb ed="X" n="0262b12"/><lb ed="R055" n="0461a03"/>身。助揚法化耳。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0262b13"/><lb ed="R055" n="0461a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0262b1301">復有天。龍。夜叉。乾闥婆。阿修羅。迦樓羅。緊那羅。摩睺
<lb ed="X" n="0262b14"/><lb ed="R055" n="0461a05"/>羅伽。人非人等。六十萬億。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0262b15"/><lb ed="R055" n="0461a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0262b1501">此上總爲通序常儀也。天。梵語提婆。龍。梵語那伽。
<lb ed="X" n="0262b16"/><lb ed="R055" n="0461a07"/>夜叉。含勇徤暴惡輕捷三義。是天之唱報神。乾闥
<lb ed="X" n="0262b17"/><lb ed="R055" n="0461a08"/>婆。此云香陰。其身出香。以香資陰。是天帝樂神。阿
<lb ed="X" n="0262b18"/><lb ed="R055" n="0461a09"/>修羅。此云具縛。甞與天戰敗受縛故。迦樓羅。卽金
<lb ed="X" n="0262b19"/><lb ed="R055" n="0461a10"/>翅鳥神。緊那羅。此云疑神。似人。頭有角。是天帝法
<lb ed="X" n="0262b20"/><lb ed="R055" n="0461a11"/>樂神。摩睺羅伽。卽大蟒神。人首蛇身。人非人等。總
<lb ed="X" n="0262b21"/><lb ed="R055" n="0461a12"/>結前八部之衆。八部之中。唯天最勝。餘者乘急戒
<lb ed="X" n="0262b22"/><lb ed="R055" n="0461a13"/>緩。卽墮其類。<anchor xml:id="nkr_note_add_0262b2201" n="0262b2201"/><anchor xml:id="beg0262b2201" n="0262b2201"/>已<anchor xml:id="end0262b2201"/>上舊稱通序。又名六種成就。一信
<lb ed="X" n="0262b23"/><lb ed="R055" n="0461a14"/>成就。二聞成就。三時成就。四主成就。五處成就。六
<lb ed="X" n="0262b24"/><lb ed="R055" n="0461a15"/>衆成就。有此六種。佛乃說法。又以一時在會之衆。
<pb ed="X" xml:id="X35.0652.0262c" n="0262c"/>
<lb ed="X" n="0262c01"/><lb ed="R055" n="0461a16"/>證阿難所聞之法。令後世生信。故稱證信序。臨入
<lb ed="X" n="0262c02"/><lb ed="R055" n="0461a17"/>滅時。阿難請問。一切經首。當安何語。佛言。當云如
<lb ed="X" n="0262c03"/><lb ed="R055" n="0461a18"/>是我聞。一時佛在某處。與若干衆等。說某經敎。及
<lb ed="X" n="0262c04"/><lb ed="R055" n="0461b01"/>入滅後。<name role="" type="person">摩訶迦葉</name>吿衆云。如來弟子。得神通者。宜
<lb ed="X" n="0262c05"/><lb ed="R055" n="0461b02"/>赴結集。於是俱至<name role="" type="person">耆闍崛山</name>。畢鉢羅窟中<note place="inline">畢鉢羅。乃樹名。
<lb ed="X" n="0262c06"/><lb ed="R055" n="0461b03"/>佛於此樹下。成菩提道。故得是名。然因山窟中有樹。遂名其窟</note>。結集如來大法眼
<lb ed="X" n="0262c07"/><lb ed="R055" n="0461b04"/>藏。時阿難獨習漏未盡。初不能入。因是激發。於後
<lb ed="X" n="0262c08"/><lb ed="R055" n="0461b05"/>夜欲過。疲極偃息。却臥就枕。頭未至枕。廓然得悟。
<lb ed="X" n="0262c09"/><lb ed="R055" n="0461b06"/>如電光出。暗者見道<note place="inline">出大智度論</note>。當下卽證阿羅漢果。
<lb ed="X" n="0262c10"/><lb ed="R055" n="0461b07"/>迦葉復吿衆云。此阿難比丘。有大智慧。所聞佛法。
<lb ed="X" n="0262c11"/><lb ed="R055" n="0461b08"/>如水傳器。無有遺餘。可請彼結集。大衆默然。迦葉
<lb ed="X" n="0262c12"/><lb ed="R055" n="0461b09"/>吿阿難言。汝今宜宣法眼。阿難承命。禮衆僧足。陞
<lb ed="X" n="0262c13"/><lb ed="R055" n="0461b10"/>於法座。忽現相好如佛。時大衆悉皆生三種疑。一
<lb ed="X" n="0262c14"/><lb ed="R055" n="0461b11"/>疑佛重生。二疑他方佛來。三疑阿難成佛。而阿難
<lb ed="X" n="0262c15"/><lb ed="R055" n="0461b12"/>唱如是我聞。衆疑頓釋。乃至衆等歡喜。作禮奉行。
<lb ed="X" n="0262c16"/><lb ed="R055" n="0461b13"/>迦葉。又問諸大衆云。阿難所言。不錯謬乎。僉曰。誠
<lb ed="X" n="0262c17"/><lb ed="R055" n="0461b14"/>不異如來所說。昔佛又言。諸佛經首。並同立此。所
<lb ed="X" n="0262c18"/><lb ed="R055" n="0461b15"/>謂佛佛道同也。然序中。有師資主伴。內外護之義。
<lb ed="X" n="0262c19"/><lb ed="R055" n="0461b16"/>又明世出世間。無有不信受者。又須知三界內外。
<lb ed="X" n="0262c20"/><lb ed="R055" n="0461b17"/>若干種性。總只在一心變現。此心同於佛心。卽成
<lb ed="X" n="0262c21"/><lb ed="R055" n="0461b18"/>佛。此心同菩薩心。卽成菩薩。至於八部天龍優劣。
<lb ed="X" n="0262c22"/><lb ed="R055" n="0462a01"/>莫不皆由一心變現而成。故此經以本始二覺爲
<lb ed="X" n="0262c23"/><lb ed="R055" n="0462a02"/>宗。本覺。謂衆生覺性。本自具足。始覺。謂諸佛始成
<lb ed="X" n="0262c24"/><lb ed="R055" n="0462a03"/>正覺。能自覺覺他。覺行圓滿也。又自覺者。覺知自
<pb ed="X" xml:id="X35.0652.0263a" n="0263a"/>
<lb ed="X" n="0263a01"/><lb ed="R055" n="0462a04"/>心。本無生滅。覺他者。覺一切法。無不是如。覺一切
<lb ed="X" n="0263a02"/><lb ed="R055" n="0462a05"/>衆生。皆同是佛。覺滿者。覺自他無異。理事圓融。心
<lb ed="X" n="0263a03"/><lb ed="R055" n="0462a06"/>境交徹。一一徧滿法界。又云。諸佛成正覺。窮盡萬
<lb ed="X" n="0263a04"/><lb ed="R055" n="0462a07"/>法性源。故能透過法界。法界卽法性。卽一眞如心。
<lb ed="X" n="0263a05"/><lb ed="R055" n="0462a08"/>若權敎十地菩薩。猶坐在法界量裏。以未能窮盡
<lb ed="X" n="0263a06"/><lb ed="R055" n="0462a09"/>故。然今以始覺契本覺。而知本始之不二。故說此
<lb ed="X" n="0263a07"/><lb ed="R055" n="0462a10"/>一乘實敎圓頓之法。直令博地大心凡夫。頓見佛
<lb ed="X" n="0263a08"/><lb ed="R055" n="0462a11"/>性。實乃羽翼敎外別傳。直指人心見性成佛之宗
<lb ed="X" n="0263a09"/><lb ed="R055" n="0462a12"/>者也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0263a10"/><lb ed="R055" n="0462a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0263a1001">爾時世尊四衆圍繞。爲諸大衆。說大乘經。名一味眞
<lb ed="X" n="0263a11"/><lb ed="R055" n="0462a14"/>實。無相無生。決定實際。本覺利行。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0263a12"/><lb ed="R055" n="0462a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0263a1201">此別序經中大旨。先述金剛三昧智用之利也。稱
<lb ed="X" n="0263a13"/><lb ed="R055" n="0462a16"/>佛爲世尊者。道爲三界之獨尊。德具十種之嘉號。
<lb ed="X" n="0263a14"/><lb ed="R055" n="0462a17"/>非此二字。不足以盡至極之稱。然佛常觀機逗敎。
<lb ed="X" n="0263a15"/><lb ed="R055" n="0462a18"/>今當先說大乘。而發起一乘之法。如法華前。先爲
<lb ed="X" n="0263a16"/><lb ed="R055" n="0462b01"/>說無量義也。藏中大乘經。凡四十餘部。皆爲敎菩
<lb ed="X" n="0263a17"/><lb ed="R055" n="0462b02"/>薩法。此經獨爲佛之心印。以佛心印一切衆生之
<lb ed="X" n="0263a18"/><lb ed="R055" n="0462b03"/>心。使一切衆生。皆得契證於佛心。且義備而無缺。
<lb ed="X" n="0263a19"/><lb ed="R055" n="0462b04"/>語簡而不繁。可謂至極矣。梵語摩訶衍。此云大乘。
<lb ed="X" n="0263a20"/><lb ed="R055" n="0462b05"/>大者。當體立名。乘者。運載之義。如起信論。依於一
<lb ed="X" n="0263a21"/><lb ed="R055" n="0462b06"/>心。顯示摩訶衍義。故云。是心眞如相。卽示摩訶衍
<lb ed="X" n="0263a22"/><lb ed="R055" n="0462b07"/>體故。是心生滅因緣相。能示摩訶衍自體相用故。
<lb ed="X" n="0263a23"/><lb ed="R055" n="0462b08"/>葢其體。卽如來藏性。相卽八識之相。用卽八識生
<lb ed="X" n="0263a24"/><lb ed="R055" n="0462b09"/>滅因緣。其立摩訶衍義。謂如一微塵。破爲百分。九
<pb ed="X" xml:id="X35.0652.0263b" n="0263b"/>
<lb ed="X" n="0263b01"/><lb ed="R055" n="0462b10"/>十九分是無。一分是有。摩訶衍不能勝出。以尙有
<lb ed="X" n="0263b02"/><lb ed="R055" n="0462b11"/>此一分在故。直須百分俱無。摩訶衍始能勝出。以
<lb ed="X" n="0263b03"/><lb ed="R055" n="0462b12"/>能滅盡一切衆生。心意識中微細之相。方爲大乘
<lb ed="X" n="0263b04"/><lb ed="R055" n="0462b13"/>耳。今云一味。卽指一心之法。佛說一切法。祇爲欲
<lb ed="X" n="0263b05"/><lb ed="R055" n="0462b14"/>令衆生。明此一心。故自小乘入大乘。分始分終。論
<lb ed="X" n="0263b06"/><lb ed="R055" n="0462b15"/>權論實。說頓說圓。如涅槃經中。嘗取醍醐爲一味。
<lb ed="X" n="0263b07"/><lb ed="R055" n="0462b16"/>謂<g ref="#CB02206">𤛗</g>乳於牛。從乳出酪。酪出生酥。生酥出熟酥。而
<lb ed="X" n="0263b08"/><lb ed="R055" n="0462b17"/>後成醍醐。以醍醐喩涅槃佛性義。謂其從三乘十
<lb ed="X" n="0263b09"/><lb ed="R055" n="0462b18"/>二分敎而出。是敎乘之極談。但涅槃祇爲二乘鈍
<lb ed="X" n="0263b10"/><lb ed="R055" n="0463a01"/>根。及末後根熟者說。猶未能暢佛本懷。今此是大
<lb ed="X" n="0263b11"/><lb ed="R055" n="0463a02"/>菩薩。特爲後世上根利智者請。其所說又不同。經
<lb ed="X" n="0263b12"/><lb ed="R055" n="0463a03"/>中屢稱一味。又云無有諸雜味。是眞一味醍醐之
<lb ed="X" n="0263b13"/><lb ed="R055" n="0463a04"/>心法也。然心法無形。言說莫及。故曰我宗無語句。
<lb ed="X" n="0263b14"/><lb ed="R055" n="0463a05"/>實無一法與人。若謂有法可說。並屬虗謬。非爲一
<lb ed="X" n="0263b15"/><lb ed="R055" n="0463a06"/>味眞實。所以佛囑大迦葉偈云。法本法無法。無法
<lb ed="X" n="0263b16"/><lb ed="R055" n="0463a07"/>法亦法。今付無法時。法法何曾法。由此宗門尊宿。
<lb ed="X" n="0263b17"/><lb ed="R055" n="0463a08"/>不立文字。直提向上。有入門便棒。進門便喝。惟以
<lb ed="X" n="0263b18"/><lb ed="R055" n="0463a09"/>機用接人。此從釋迦老子最初睹明星。末後拈華
<lb ed="X" n="0263b19"/><lb ed="R055" n="0463a10"/>示衆。迦葉破顏微笑處得來。是一大藏敎中眞骨
<lb ed="X" n="0263b20"/><lb ed="R055" n="0463a11"/>髓。四十九年。三百餘會說不著。唯有此經。略較些
<lb ed="X" n="0263b21"/><lb ed="R055" n="0463a12"/>子。經云。眞實者。眞如實相也。諸佛皆以權實二智
<lb ed="X" n="0263b22"/><lb ed="R055" n="0463a13"/>立敎。此經一例顯實。葢眞如之心。本自無相。無相
<lb ed="X" n="0263b23"/><lb ed="R055" n="0463a14"/>之相。是爲實相。所以金剛般若經云。信心淸淨。卽
<lb ed="X" n="0263b24"/><lb ed="R055" n="0463a15"/>生實相。當知是爲第一希有功德。夫信心淸淨者。
<pb ed="X" xml:id="X35.0652.0263c" n="0263c"/>
<lb ed="X" n="0263c01"/><lb ed="R055" n="0463a16"/>謂信得此心淸淨。卽生實相之功德矣。又須知實
<lb ed="X" n="0263c02"/><lb ed="R055" n="0463a17"/>相之相。爲衆相所依。而衆相以無相爲本也。須知
<lb ed="X" n="0263c03"/><lb ed="R055" n="0463a18"/>無相。本卽法身。無相之心。卽是無生。又一切法空
<lb ed="X" n="0263c04"/><lb ed="R055" n="0463b01"/>卽無相。一切心空卽無生。無生卽解脫義。決定者。
<lb ed="X" n="0263c05"/><lb ed="R055" n="0463b02"/>不移易也。於一切法。俱不可得。此心不可移易。是
<lb ed="X" n="0263c06"/><lb ed="R055" n="0463b03"/>爲實際。卽般若義。法身般若解脫。爲涅槃三德祕
<lb ed="X" n="0263c07"/><lb ed="R055" n="0463b04"/>藏。又此三德。由翻三雜染故。翻結業爲解脫。而縛
<lb ed="X" n="0263c08"/><lb ed="R055" n="0463b05"/>脫不二。翻煩惱爲菩提。而煩惱菩提不二。翻幻化
<lb ed="X" n="0263c09"/><lb ed="R055" n="0463b06"/>爲法身。而心體離念。本卽法身。若得此法身解脫
<lb ed="X" n="0263c10"/><lb ed="R055" n="0463b07"/>般若。卽同諸佛始覺。夫本覺是衆生之正因。有因
<lb ed="X" n="0263c11"/><lb ed="R055" n="0463b08"/>必有果。猶從本必獲利。如人種禾成熟。以刀刈取。
<lb ed="X" n="0263c12"/><lb ed="R055" n="0463b09"/>是必得之物。故利字。取以刀刈禾之義。然衆生旣
<lb ed="X" n="0263c13"/><lb ed="R055" n="0463b10"/>有本覺之因。是必獲始覺之果。而法身解脫般若。
<lb ed="X" n="0263c14"/><lb ed="R055" n="0463b11"/>皆由本覺所出之利而行。故此爲金剛三昧之用。
<lb ed="X" n="0263c15"/><lb ed="R055" n="0463b12"/>而明一切智智之境界也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0263c16"/><lb ed="R055" n="0463b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0263c1601">若聞是經。乃至受持一四句偈。是人則爲入佛智地。
<lb ed="X" n="0263c17"/><lb ed="R055" n="0463b14"/>能以方便敎化衆生。爲一切衆生。作大知識。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0263c18"/><lb ed="R055" n="0463b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0263c1801">此明悉檀之益。悉。徧也。檀。梵語具云檀那。此云施。
<lb ed="X" n="0263c19"/><lb ed="R055" n="0463b16"/>華梵兼擧。故曰悉檀。有四種。一世界悉檀。令衆生
<lb ed="X" n="0263c20"/><lb ed="R055" n="0463b17"/>得歡喜益。如陰界入等一切名相隔別。名爲世界。
<lb ed="X" n="0263c21"/><lb ed="R055" n="0463b18"/>佛隨衆生樂聞。分別而說。令得正見。二爲人悉檀。
<lb ed="X" n="0263c22"/><lb ed="R055" n="0464a01"/>令衆生得生善益。如佛說法。必先觀衆生心行。然
<lb ed="X" n="0263c23"/><lb ed="R055" n="0464a02"/>後爲說。令其信樂生善。三對治悉檀。令衆生得滅
<lb ed="X" n="0263c24"/><lb ed="R055" n="0464a03"/>惡益。如佛所說法。皆應病與藥。令其破惡。四第一
<pb ed="X" xml:id="X35.0652.0264a" n="0264a"/>
<lb ed="X" n="0264a01"/><lb ed="R055" n="0464a04"/>義悉檀。令衆生得道。如佛知衆生根熟。爲其說法。
<lb ed="X" n="0264a02"/><lb ed="R055" n="0464a05"/>卽得開悟。佛以此四。法徧施一切衆生。故名四悉
<lb ed="X" n="0264a03"/><lb ed="R055" n="0464a06"/>檀也。大論云。四悉檀。具攝八萬四千法藏。十二部
<lb ed="X" n="0264a04"/><lb ed="R055" n="0464a07"/>經。故台敎以之釋法華也。今此經。如無相。無生。覺
<lb ed="X" n="0264a05"/><lb ed="R055" n="0464a08"/>利。實際。性空。如來藏等。各各名相隔別。卽世界義。
<lb ed="X" n="0264a06"/><lb ed="R055" n="0464a09"/>聞持悟入。以之轉化。卽爲人義。以一乘破三乘之
<lb ed="X" n="0264a07"/><lb ed="R055" n="0464a10"/>法。一味除諸味之異。卽對治義。若聞一心之法。廓
<lb ed="X" n="0264a08"/><lb ed="R055" n="0464a11"/>然頓悟。卽第一義。然第一義中。聞者無法可聞。受
<lb ed="X" n="0264a09"/><lb ed="R055" n="0464a12"/>者無法可受。持者無法可持。所云一四句偈。亦是
<lb ed="X" n="0264a10"/><lb ed="R055" n="0464a13"/>爲人方便。究竟無一字可得。此是四悉之正意。若
<lb ed="X" n="0264a11"/><lb ed="R055" n="0464a14"/>失此意。卽著於法。不名大乘。若得此意。但爲衆生
<lb ed="X" n="0264a12"/><lb ed="R055" n="0464a15"/>故。隨時說法。自他俱無所著。方是入佛智地。然亦
<lb ed="X" n="0264a13"/><lb ed="R055" n="0464a16"/>實無佛智地之可入。是爲眞入。如是。始能以方便
<lb ed="X" n="0264a14"/><lb ed="R055" n="0464a17"/>敎化衆生也。夫義之所在曰方。俯順機宜曰便。以
<lb ed="X" n="0264a15"/><lb ed="R055" n="0464a18"/>正道誨人曰敎。躬行於上。風動於下曰化。衆生者。
<lb ed="X" n="0264a16"/><lb ed="R055" n="0464b01"/>以三緣五陰四大。衆法相生得名。又曰。衆共生世。
<lb ed="X" n="0264a17"/><lb ed="R055" n="0464b02"/>故名衆生。又佛之方便。大約不出三種。正方便。說
<lb ed="X" n="0264a18"/><lb ed="R055" n="0464b03"/>三乘法。巧方便。說大乘法。異方便。顯第一義。若無
<lb ed="X" n="0264a19"/><lb ed="R055" n="0464b04"/>方便。絕無開口處。卽拈華微笑。與從上宗祖。拈椎
<lb ed="X" n="0264a20"/><lb ed="R055" n="0464b05"/>豎拂。行棒用喝。亦屬異方便。又此方便。佛從觀樹
<lb ed="X" n="0264a21"/><lb ed="R055" n="0464b06"/>經行。悟過去諸佛說法儀式。將自<anchor xml:id="nkr_note_add_0264a2101" n="0264a2101"/><anchor xml:id="beg0264a2101" n="0264a2101"/>己<anchor xml:id="end0264a2101"/>睹星所悟之
<lb ed="X" n="0264a22"/><lb ed="R055" n="0464b07"/>道。始而從實開權。終則廢權顯實。中間演出三乘
<lb ed="X" n="0264a23"/><lb ed="R055" n="0464b08"/>十二分敎。如樹本是一。因分枝發榦以成其大。而
<lb ed="X" n="0264a24"/><lb ed="R055" n="0464b09"/>終歸乎一。故三乘十二分敎。皆爲枝末。皆是方便。
<pb ed="X" xml:id="X35.0652.0264b" n="0264b"/>
<lb ed="X" n="0264b01"/><lb ed="R055" n="0464b10"/>又須知時識宜。知眞識妄。知病識藥。方可用此方
<lb ed="X" n="0264b02"/><lb ed="R055" n="0464b11"/>便爲人。如經云。善知敎化之法。善知修道之人。善
<lb ed="X" n="0264b03"/><lb ed="R055" n="0464b12"/>知敎化之過。善知修道之過。知此四法。名善知識。
<lb ed="X" n="0264b04"/><lb ed="R055" n="0464b13"/>又經云善解空無相無作。了達諸法。究竟平等。性
<lb ed="X" n="0264b05"/><lb ed="R055" n="0464b14"/>相如如。住於實際。於畢竟空中。熾然建立。是名眞
<lb ed="X" n="0264b06"/><lb ed="R055" n="0464b15"/>善知識。故稱善知識。爲天人師。大不容易。所以黃
<lb ed="X" n="0264b07"/><lb ed="R055" n="0464b16"/>檗和尙云。諸方盡是噇酒糟漢。還知大唐國裏無
<lb ed="X" n="0264b08"/><lb ed="R055" n="0464b17"/>禪師麼。時有僧問。諸方匡徒領衆又如何。檗曰。不
<lb ed="X" n="0264b09"/><lb ed="R055" n="0464b18"/>道無禪。祇是無師。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0264b10"/><lb ed="R055" n="0465a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0264b1001">佛說此經<anchor xml:id="nkr_note_add_0264b1001" n="0264b1001"/><anchor xml:id="beg0264b1001" n="0264b1001"/>已<anchor xml:id="end0264b1001"/>。結跏趺坐。卽入金剛三昧。身心不動。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0264b11"/><lb ed="R055" n="0465a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0264b1101">此示三昧之體。乃是世尊正說法處。一經之大宗
<lb ed="X" n="0264b12"/><lb ed="R055" n="0465a03"/>大旨。從此而立。然此金剛三昧。實爲一切三昧之
<lb ed="X" n="0264b13"/><lb ed="R055" n="0465a04"/>母。前以用發明。此依體建立。其體卽法性身。所謂
<lb ed="X" n="0264b14"/><lb ed="R055" n="0465a05"/>實相無相是也。其用卽一切智智。所謂宗通說通
<lb ed="X" n="0264b15"/><lb ed="R055" n="0465a06"/>是也。又從體立喩。如大圓鏡。從體發用。則隨事應
<lb ed="X" n="0264b16"/><lb ed="R055" n="0465a07"/>現。又立此金剛二字爲名。非取喩也。以其法性之
<lb ed="X" n="0264b17"/><lb ed="R055" n="0465a08"/>身。體本堅密。故曰金剛。又以情亡智現。凡聖俱盡。
<lb ed="X" n="0264b18"/><lb ed="R055" n="0465a09"/>心無動亂。無得無證。無生無滅。卽是金剛正見。若
<lb ed="X" n="0264b19"/><lb ed="R055" n="0465a10"/>心稱此理。是則名爲金剛正定。此三昧中境界。非
<lb ed="X" n="0264b20"/><lb ed="R055" n="0465a11"/>可以言語形容。直須心與理合。智與境泯。方始相
<lb ed="X" n="0264b21"/><lb ed="R055" n="0465a12"/>應。故淸涼疏云。理顯故。見法性身。智明故。見佛智
<lb ed="X" n="0264b22"/><lb ed="R055" n="0465a13"/>身。理智冥一。見無礙身。此三種身。眞所謂如人飮
<lb ed="X" n="0264b23"/><lb ed="R055" n="0465a14"/>水。冷煖自知。若在言說。盡是方便開權。只此無言
<lb ed="X" n="0264b24"/><lb ed="R055" n="0465a15"/>說處。眞是顯實。正與<name role="" type="person">摩竭提國</name>掩室一般。所謂全
<pb ed="X" xml:id="X35.0652.0264c" n="0264c"/>
<lb ed="X" n="0264c01"/><lb ed="R055" n="0465a16"/>提正令時也。當時只有文殊大士。與迦葉頭陀。識
<lb ed="X" n="0264c02"/><lb ed="R055" n="0465a17"/>得黃面老子做處。所以一日見世尊纔陞座。大衆
<lb ed="X" n="0264c03"/><lb ed="R055" n="0465a18"/>集定。文殊便白椎云。諦觀法王法。法王法如是。世
<lb ed="X" n="0264c04"/><lb ed="R055" n="0465b01"/>尊便下座。又一日世尊陞座。迦葉白椎云。世尊說
<lb ed="X" n="0264c05"/><lb ed="R055" n="0465b02"/>法竟。世尊便下座。如是。方得勦絕文字言說。實義
<lb ed="X" n="0264c06"/><lb ed="R055" n="0465b03"/>始顯。然則事無一向。前此<anchor xml:id="nkr_note_add_0264c0601" n="0264c0601"/><anchor xml:id="beg0264c0601" n="0264c0601"/>已<anchor xml:id="end0264c0601"/>顯語祕密。今此結跏
<lb ed="X" n="0264c07"/><lb ed="R055" n="0465b04"/>趺坐。是身祕密。入金剛三昧。是心祕密。身心祕密。
<lb ed="X" n="0264c08"/><lb ed="R055" n="0465b05"/>故曰不動。今人若向此處。識得黃面老子。全身獨
<lb ed="X" n="0264c09"/><lb ed="R055" n="0465b06"/>露底面目。方見靈山一會。儼然未散。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0264c10"/><lb ed="R055" n="0465b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0264c1001">爾時衆中。有一比丘。名曰阿伽陀。從座而起。合掌胡
<lb ed="X" n="0264c11"/><lb ed="R055" n="0465b08"/>跪。欲宣此義。而說偈言。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0264c12"/><lb ed="R055" n="0465b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0264c1201">此請佛宣化。先叙發起之端。夫如來雖<anchor xml:id="nkr_note_add_0264c1201" n="0264c1201"/><anchor xml:id="beg0264c1201" n="0264c1201"/>已<anchor xml:id="end0264c1201"/>默示法
<lb ed="X" n="0264c13"/><lb ed="R055" n="0465b10"/>旨。一衆罔知。今乃請佛再轉法輪。卽屬方便。卽是
<lb ed="X" n="0264c14"/><lb ed="R055" n="0465b11"/>流通矣。比丘以諸法空爲座。此從法空而起也。合
<lb ed="X" n="0264c15"/><lb ed="R055" n="0465b12"/>掌表一心敬順。胡跪表折節欽承。敎中以左右表
<lb ed="X" n="0264c16"/><lb ed="R055" n="0465b13"/>邪正。右順爲正。左逆爲邪。如云。菩薩禮敬諸佛。當
<lb ed="X" n="0264c17"/><lb ed="R055" n="0465b14"/>發願言。我今五輪禮佛足。爲斷五道離五葢。願令
<lb ed="X" n="0264c18"/><lb ed="R055" n="0465b15"/>一切諸衆生。安住五通具五眼。願我右膝著地時。
<lb ed="X" n="0264c19"/><lb ed="R055" n="0465b16"/>令諸衆生得正覺。願我左膝著地時。令諸衆生離
<lb ed="X" n="0264c20"/><lb ed="R055" n="0465b17"/>邪見。願我右手著地時。如佛坐於金剛座。右手指
<lb ed="X" n="0264c21"/><lb ed="R055" n="0465b18"/>地爲震動。一時疾證大菩提。願我左手著地時。攝
<lb ed="X" n="0264c22"/><lb ed="R055" n="0466a01"/>諸外道入正道。願我頭頂著地時。令諸衆生離憍
<lb ed="X" n="0264c23"/><lb ed="R055" n="0466a02"/>慢。成就如來無見頂。義出普賢行願中。諸經之偈
<lb ed="X" n="0264c24"/><lb ed="R055" n="0466a03"/>有二。如十二分敎中。祗夜伽陀是也。祇夜。此云重
<pb ed="X" xml:id="X35.0652.0265a" n="0265a"/>
<lb ed="X" n="0265a01"/><lb ed="R055" n="0466a04"/>頌。頌前長行。爲增明其義。或者爲鈍根重說。或因
<lb ed="X" n="0265a02"/><lb ed="R055" n="0466a05"/>後至未聞。重爲宣說。此會無此三種。故無重頌。伽
<lb ed="X" n="0265a03"/><lb ed="R055" n="0466a06"/>陀。此云諷頌。節略其義。言簡理備。以便諷誦故。又
<lb ed="X" n="0265a04"/><lb ed="R055" n="0466a07"/>云孤起頌。義不重複。故名孤起。卽此偈是也。今比
<lb ed="X" n="0265a05"/><lb ed="R055" n="0466a08"/>丘卽以命名。葢亦表此。又翻譯名義云。阿伽陀。藥
<lb ed="X" n="0265a06"/><lb ed="R055" n="0466a09"/>名。此云普去。能去衆病。又云。阿者入無生義。又翻
<lb ed="X" n="0265a07"/><lb ed="R055" n="0466a10"/>無來無去。又云無底。此以多義。故不翻。其所說偈。
<lb ed="X" n="0265a08"/><lb ed="R055" n="0466a11"/>深得如來三昧之義。所以起悲濟之用。申勸問之
<lb ed="X" n="0265a09"/><lb ed="R055" n="0466a12"/>偈。以發起一乘悉檀法益也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0265a10"/><lb ed="R055" n="0466a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0265a1001">大慈滿足尊。智慧通無礙。廣度衆生故。說於一諦義。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0265a11"/><lb ed="R055" n="0466a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0265a1101">此讚美佛德。言如來大慈。實爲萬德滿足之至尊。
<lb ed="X" n="0265a12"/><lb ed="R055" n="0466a15"/>其智慧。能通達一切而無所礙。今爲廣度三有衆
<lb ed="X" n="0265a13"/><lb ed="R055" n="0466a16"/>生。故說於一心諦實之義耳。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0265a14"/><lb ed="R055" n="0466a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0265a1401">皆以一味道。終不以小乘。所說義味處。皆悉離不實。
<lb ed="X" n="0265a15"/><lb ed="R055" n="0466a18"/>入諸佛智地。決定眞實際。聞者皆出世。無有不解脫。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0265a16"/><lb ed="R055" n="0466b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0265a1601">此稱頌大乘。言如來今者不同餘時。皆示以一味
<lb ed="X" n="0265a17"/><lb ed="R055" n="0466b02"/>醍醐無上之道。終不以小乘法而爲化度也。且今
<lb ed="X" n="0265a18"/><lb ed="R055" n="0466b03"/>所說一實之義。一味之道。皆離於虗謬不實。直令
<lb ed="X" n="0265a19"/><lb ed="R055" n="0466b04"/>衆生入諸佛自覺聖智之地。至於決定不移。眞如
<lb ed="X" n="0265a20"/><lb ed="R055" n="0466b05"/>實際而後<anchor xml:id="nkr_note_add_0265a2001" n="0265a2001"/><anchor xml:id="beg0265a2001" n="0265a2001"/>已<anchor xml:id="end0265a2001"/>。今世後世。有聞此法者。皆得出於世
<lb ed="X" n="0265a21"/><lb ed="R055" n="0466b06"/>間。更無有一衆生而不得解脫者也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0265a22"/><lb ed="R055" n="0466b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0265a2201">無量諸菩薩。皆悉度衆生。爲衆廣深問。知法寂滅相。
<lb ed="X" n="0265a23"/><lb ed="R055" n="0466b08"/>入於決定處。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0265a24"/><lb ed="R055" n="0466b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0265a2401">此勸衆廣問。言菩薩皆以度生爲懷。自雖無疑。何
<pb ed="X" xml:id="X35.0652.0265b" n="0265b"/>
<lb ed="X" n="0265b01"/><lb ed="R055" n="0466b10"/>不爲後世衆生。問於出世之道。又須極其廣遠甚
<lb ed="X" n="0265b02"/><lb ed="R055" n="0466b11"/>深。非止淺少而<anchor xml:id="nkr_note_add_0265b0201" n="0265b0201"/><anchor xml:id="beg0265b0201" n="0265b0201"/>已<anchor xml:id="end0265b0201"/>。必當令諸衆生。知一切法性本
<lb ed="X" n="0265b03"/><lb ed="R055" n="0466b12"/>來寂滅之相。入於決定實際。而後可也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0265b04"/><lb ed="R055" n="0466b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0265b0401">如來智方便。當爲入實說。隨順皆一乘。無有諸雜味。
<lb ed="X" n="0265b05"/><lb ed="R055" n="0466b14"/>猶如一雨潤。衆草皆悉榮。隨其性各異。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0265b06"/><lb ed="R055" n="0466b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0265b0601">此請佛垂訓。言如來具足大智。一切皆隨宜俯順
<lb ed="X" n="0265b07"/><lb ed="R055" n="0466b16"/>善爲方便。若有所問。必當爲後世衆生。分別其入
<lb ed="X" n="0265b08"/><lb ed="R055" n="0466b17"/>於實際之說。令一切法。無不隨順。皆歸於一乘醍
<lb ed="X" n="0265b09"/><lb ed="R055" n="0466b18"/>醐之味。則無有諸雜味。間錯於其間矣。然從前法
<lb ed="X" n="0265b10"/><lb ed="R055" n="0467a01"/>立三乘。性分五種。總爲權敎。今言一味一乘。正顯
<lb ed="X" n="0265b11"/><lb ed="R055" n="0467a02"/>其實。又今此一雨所潤。葢言無大無小。皆獲一乘
<lb ed="X" n="0265b12"/><lb ed="R055" n="0467a03"/>之法雨也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0265b13"/><lb ed="R055" n="0467a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0265b1301">一味之法潤。普充於一切。如彼一雨潤。皆長菩提芽。
<lb ed="X" n="0265b14"/><lb ed="R055" n="0467a05"/>入金剛三昧。證法眞實定。決定斷疑悔。一法之印成。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0265b15"/><lb ed="R055" n="0467a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0265b1501">此明得法轉利。言菩薩若得此一味法雨之潤。則
<lb ed="X" n="0265b16"/><lb ed="R055" n="0467a07"/>普充於一切衆生。亦如一雨之潤衆草。則必同得
<lb ed="X" n="0265b17"/><lb ed="R055" n="0467a08"/>敷榮擢曜。今法雨之潤衆生。則皆能長菩提智慧
<lb ed="X" n="0265b18"/><lb ed="R055" n="0467a09"/>之芽。又且能令其同入於金剛三昧。而證法身眞
<lb ed="X" n="0265b19"/><lb ed="R055" n="0467a10"/>如實際之定矣。夫如是。則後世衆生。決定永斷二
<lb ed="X" n="0265b20"/><lb ed="R055" n="0467a11"/>乘之疑之悔。自得一法之印成。此義卽同森羅及
<lb ed="X" n="0265b21"/><lb ed="R055" n="0467a12"/>萬象。一法之所印。敎中謂之海印三昧。萬象。喩諸
<lb ed="X" n="0265b22"/><lb ed="R055" n="0467a13"/>法相。海。喩一眞如心也。然比丘勸衆廣問。欲以正
<lb ed="X" n="0265b23"/><lb ed="R055" n="0467a14"/>法轉化衆生。正是第一義悉檀。昔佛之說法。皆具
<lb ed="X" n="0265b24"/><lb ed="R055" n="0467a15"/>四悉檀。如大智度論龍樹菩薩所說。而宗門雖敎
<pb ed="X" xml:id="X35.0652.0265c" n="0265c"/>
<lb ed="X" n="0265c01"/><lb ed="R055" n="0467a16"/>外別傳。亦用此應機說法。且夫分四悉檀者。緣衆
<lb ed="X" n="0265c02"/><lb ed="R055" n="0467a17"/>生根器不等。聞佛一音演說。各各隨類得解。故分
<lb ed="X" n="0265c03"/><lb ed="R055" n="0467a18"/>爲四。然前三。謂之三益。是世諦。是心所行處。後第
<lb ed="X" n="0265c04"/><lb ed="R055" n="0467b01"/>一義。謂之一道。是眞諦。直是言語道斷。心行處滅。
<lb ed="X" n="0265c05"/><lb ed="R055" n="0467b02"/>若上根利智。淺聞深悟。直明第一義。則不必用前
<lb ed="X" n="0265c06"/><lb ed="R055" n="0467b03"/>三悉檀矣。中下之機。不能領會。師家婆心眞切。只
<lb ed="X" n="0265c07"/><lb ed="R055" n="0467b04"/>得與其入泥入水。故不免前三悉檀也。今宗門中。
<lb ed="X" n="0265c08"/><lb ed="R055" n="0467b05"/>欲令人悟道。先以人世虗假勉之。後以生死二字
<lb ed="X" n="0265c09"/><lb ed="R055" n="0467b06"/>激之。此卽是世界悉檀。根性有利鈍。察其機宜。或
<lb ed="X" n="0265c10"/><lb ed="R055" n="0467b07"/>示以棒喝。或示以言句。是爲人悉檀。旣而痛下鉗
<lb ed="X" n="0265c11"/><lb ed="R055" n="0467b08"/>鎚。敲骨取髓。辨魔揀異。奪食驅耕。是對治悉檀。覿
<lb ed="X" n="0265c12"/><lb ed="R055" n="0467b09"/>面一機。箭鋒相拄。豁然<g ref="#CB01403">㘞</g>地而悟。是第一義悉檀。
<lb ed="X" n="0265c13"/><lb ed="R055" n="0467b10"/>然前三悉檀。乃爲鈍根之所設耳。又須知世界中
<lb ed="X" n="0265c14"/><lb ed="R055" n="0467b11"/>有爲人。爲人中有對治。對治中有第一義。而第一
<lb ed="X" n="0265c15"/><lb ed="R055" n="0467b12"/>義中。無前三悉檀也。若推而廣之。凡有言句棒喝。
<lb ed="X" n="0265c16"/><lb ed="R055" n="0467b13"/>皆具四悉檀。如若有若無。若卽有卽無。若非有非
<lb ed="X" n="0265c17"/><lb ed="R055" n="0467b14"/>無。是世界。辨論此四句。是爲人。以有破斷見。以無
<lb ed="X" n="0265c18"/><lb ed="R055" n="0467b15"/>破常見。是對治。離四句百非。直下悟去。是第一義。
<lb ed="X" n="0265c19"/><lb ed="R055" n="0467b16"/>又如擧竹篦字話。喚著則觸。不喚則背。是世界。令
<lb ed="X" n="0265c20"/><lb ed="R055" n="0467b17"/>人向無觸背處道一句。是爲人。一切總不得。掃盡
<lb ed="X" n="0265c21"/><lb ed="R055" n="0467b18"/>種種意解。是對治。若悟纔開口便打。是第一義。又
<lb ed="X" n="0265c22"/><lb ed="R055" n="0468a01"/>如一切言句棒喝。是世界。以此應機說法。是爲人。
<lb ed="X" n="0265c23"/><lb ed="R055" n="0468a02"/>斷人一切文字解會。是對治。令人向機下契悟。是
<lb ed="X" n="0265c24"/><lb ed="R055" n="0468a03"/>第一義。至於五家綱宗旨趣。各各不相混亂。是世
<pb ed="X" xml:id="X35.0652.0266a" n="0266a"/>
<lb ed="X" n="0266a01"/><lb ed="R055" n="0468a04"/>界。互相闡揚。是爲人。破人顢頇佛性儱侗眞如。是
<lb ed="X" n="0266a02"/><lb ed="R055" n="0468a05"/>對治。一句中具玄要。分賓主。辨權實。明照用。雙放
<lb ed="X" n="0266a03"/><lb ed="R055" n="0468a06"/>雙收。同生同死。一切卽一。一卽一切。直下法法透
<lb ed="X" n="0266a04"/><lb ed="R055" n="0468a07"/>過。事事無礙。是第一義。此又豈非宗門中。以四悉
<lb ed="X" n="0266a05"/><lb ed="R055" n="0468a08"/>檀應機說法者乎。倘師家鍛鍊。或有不能開發初
<lb ed="X" n="0266a06"/><lb ed="R055" n="0468a09"/>機者。則不能用世界悉檀也。或有不能提<g ref="#CB00727">㢡</g>中下
<lb ed="X" n="0266a07"/><lb ed="R055" n="0468a10"/>根器者。則不能用爲人悉檀也。或有不能解黏去
<lb ed="X" n="0266a08"/><lb ed="R055" n="0468a11"/>縛出楔抽釘者。則不能用對治悉檀也。或有不能
<lb ed="X" n="0266a09"/><lb ed="R055" n="0468a12"/>顯大機。發大用。開鑿人天正眼者。則不能用第一
<lb ed="X" n="0266a10"/><lb ed="R055" n="0468a13"/>義悉檀也。如入門便棒。進門便<g ref="#CB18120">𪡓</g>。直用第一義悉
<lb ed="X" n="0266a11"/><lb ed="R055" n="0468a14"/>檀。故中論云。爲向道人說四句。如快馬見鞭影。卽
<lb ed="X" n="0266a12"/><lb ed="R055" n="0468a15"/>入正路。亦此意也。又前三悉檀。乃善誘曲導之敎。
<lb ed="X" n="0266a13"/><lb ed="R055" n="0468a16"/>如說有說空。說漸說頓。說始說終。說權說實。後第
<lb ed="X" n="0266a14"/><lb ed="R055" n="0468a17"/>一義。直顯一心之法。故除拈華直指外。唯此經契
<lb ed="X" n="0266a15"/><lb ed="R055" n="0468a18"/>同耳。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0266a16"/><lb ed="R055" n="0468b01"/><cb:div type="w"><head>音釋</head>
<lb ed="X" n="0266a17"/><lb ed="R055" n="0468b02"/><cb:div type="note"><entry><form>般</form><cb:def><p xml:id="pX35p0266a1702" cb:place="inline"><note place="inline">北末切。半入聲</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>若</form><cb:def><p xml:id="pX35p0266a1709" cb:place="inline"><note place="inline">爾者切。音惹。般若蘭若皆從此</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>欠</form><cb:def><p xml:id="pX35p0266a1722" cb:place="inline"><note place="inline">謙去聲。呵欠。開口呵氣也。又欠伸。意闌則
<lb ed="X" n="0266a18"/><lb ed="R055" n="0468b03"/>欠。體疲則伸</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>呿</form><cb:def><p xml:id="pX35p0266a1807" cb:place="inline"><note place="inline">音恰。張口貌</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>盼</form><cb:def><p xml:id="pX35p0266a1813" cb:place="inline"><note place="inline">攀去聲。目顧也。俗作盻</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>∴</form><cb:def><p xml:id="pX35p0266a1823" cb:place="inline"><note place="inline">卽伊字</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>注</form><cb:def><p xml:id="pX35p0266a1827" cb:place="inline"><note place="inline">音著。記物曰注。
<lb ed="X" n="0266a19"/><lb ed="R055" n="0468b04"/>與註同</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>粕</form><cb:def><p xml:id="pX35p0266a1905" cb:place="inline"><note place="inline">音朴。糟滓也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>崛</form><cb:def><p xml:id="pX35p0266a1911" cb:place="inline"><note place="inline">音倔</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>鷲</form><cb:def><p xml:id="pX35p0266a1914" cb:place="inline"><note place="inline">音袖。鳥名</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>刹</form><cb:def><p xml:id="pX35p0266a1919" cb:place="inline"><note place="inline">音察。旛柱也。有能得一法。卽建旛吿遠。故
<lb ed="X" n="0266a20"/><lb ed="R055" n="0468b05"/>稱刹</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>瞿</form><cb:def><p xml:id="pX35p0266a2004" cb:place="inline"><note place="inline">音渠。瞿曇佛姓</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>揵</form><cb:def><p xml:id="pX35p0266a2011" cb:place="inline"><note place="inline">音乾</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>埵</form><cb:def><p xml:id="pX35p0266a2014" cb:place="inline"><note place="inline">音朵</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>例</form><cb:def><p xml:id="pX35p0266a2017" cb:place="inline"><note place="inline">音麗。比也。類也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>闥</form><cb:def><p xml:id="pX35p0266a2024" cb:place="inline"><note place="inline">音獺</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>蟒</form><cb:def><p xml:id="pX35p0266a2027" cb:place="inline"><note place="inline">音莽</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>葉</form><cb:def><p xml:id="pX35p0266a2030" cb:place="inline"><note place="inline">音攝</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>僉</form>
<lb ed="X" n="0266a21"/><lb ed="R055" n="0468b06"/><cb:def><p xml:id="pX35p0266a2101"><note place="inline">音遷。咸也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>博</form><cb:def><p xml:id="pX35p0266a2106" cb:place="inline"><note place="inline">邦入聲。博地大也。博學廣也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>逗</form><cb:def><p xml:id="pX35p0266a2118" cb:place="inline"><note place="inline">音豆。以言投機也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>衍</form><cb:def><p xml:id="pX35p0266a2126" cb:place="inline"><note place="inline">音演</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form><g ref="#CB00014">𤛓</g></form><cb:def><p xml:id="pX35p0266a2129" cb:place="inline"><note place="inline">音遘。取牛乳也</note>。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0266a22"/><lb ed="R055" n="0468b07"/><entry><form>酥</form><cb:def><p xml:id="pX35p0266a2202" cb:place="inline"><note place="inline">音蘇。牛乳爲之</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>酪</form><cb:def><p xml:id="pX35p0266a2209" cb:place="inline"><note place="inline">音洛。乳漿</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>醍</form><cb:def><p xml:id="pX35p0266a2214" cb:place="inline"><note place="inline">音提</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>醐</form><cb:def><p xml:id="pX35p0266a2217" cb:place="inline"><note place="inline">音乎。醍醐酪之精液</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>刈</form><cb:def><p xml:id="pX35p0266a2226" cb:place="inline"><note place="inline">音藝。割也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>俯</form><cb:def><p xml:id="pX35p0266a2231" cb:place="inline"><note place="inline">音府。下也。
<lb ed="X" n="0266a23"/><lb ed="R055" n="0468b08"/>曲也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>噇</form><cb:def><p xml:id="pX35p0266a2304" cb:place="inline"><note place="inline">音床。不擇而食也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>匡</form><cb:def><p xml:id="pX35p0266a2312" cb:place="inline"><note place="inline">自正正人曰匡</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>勦</form><cb:def><p xml:id="pX35p0266a2319" cb:place="inline"><note place="inline">焦上聲。勦除也。今誤作勦</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>諦</form><cb:def><p xml:id="pX35p0266a2330" cb:place="inline"><note place="inline">音帝。精義入神
<lb ed="X" n="0266a24"/><lb ed="R055" n="0468b09"/>曰諦。如眞諦聖諦諦觀諦聽諦當之類</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>擢</form><cb:def><p xml:id="pX35p0266a2417" cb:place="inline"><note place="inline">音濁。拔也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form><g ref="#CB01403">㘞</g></form><cb:def><p xml:id="pX35p0266a2422" cb:place="inline"><note place="inline">和去聲。猛然自省之聲。又與哇同。卽人初
<pb ed="X" xml:id="X35.0652.0266b" n="0266b"/>
<lb ed="X" n="0266b01"/><lb ed="R055" n="0468b10"/>生落地之聲</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>闡</form><cb:def><p xml:id="pX35p0266b0107" cb:place="inline"><note place="inline">徹上聲。發明也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>顢</form><cb:def><p xml:id="pX35p0266b0114" cb:place="inline"><note place="inline">音瞞</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>頇</form><cb:def><p xml:id="pX35p0266b0117" cb:place="inline"><note place="inline">音憨。顢頇蒙昧不明。之狀</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>儱</form><cb:def><p xml:id="pX35p0266b0128" cb:place="inline"><note place="inline">音壟</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>侗</form><cb:def><p xml:id="pX35p0266b0131" cb:place="inline"><note place="inline">音通。儱侗
<lb ed="X" n="0266b02"/><lb ed="R055" n="0468b11"/>不能辨析也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>黏</form><cb:def><p xml:id="pX35p0266b0207" cb:place="inline"><note place="inline">音嚴。俗作粘</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>楔</form><cb:def><p xml:id="pX35p0266b0213" cb:place="inline"><note place="inline">音屑。楔子破木之錐</note>。</p></cb:def></entry></cb:div></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0266b03"/><lb ed="R055" n="0468b12"/>
<lb ed="X" n="0266b04"/><lb ed="R055" n="0468b13"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>金剛三昧經通宗記卷第一</cb:jhead></cb:juan>
</body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0254b0301" to="#end0254b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0254b1101" to="#end0254b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0256c1801" to="#end0256c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0257b2101" to="#end0257b2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0257b2301" to="#end0257b2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0258b1501" to="#end0258b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0259a0901" to="#end0259a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">抵</lem><rdg wit="#wit.orig">扺</rdg></app>
<app from="#beg0259a1001" to="#end0259a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0260c1801" to="#end0260c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0261a0501" to="#end0261a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0261c0601" to="#end0261c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">采</lem><rdg wit="#wit.orig">釆</rdg></app>
<app from="#beg0261c0901" to="#end0261c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0261c1101" to="#end0261c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0262b0601" to="#end0262b0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0262b2201" to="#end0262b2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0264a2101" to="#end0264a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0264b1001" to="#end0264b1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0264c0601" to="#end0264c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0264c1201" to="#end0264c1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0265a2001" to="#end0265a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0265b0201" to="#end0265b0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="xuzang-notes">
<head>卍續藏 校注</head>
<p>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
<note n="0254b0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0254b0301">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0254b1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0254b1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0256c1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0256c1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0257b2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0257b2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0257b2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0257b2301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0258b1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0258b1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0259a0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0259a0901">抵【CB】，扺【卍續】</note>
<note n="0259a1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0259a1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0260c1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0260c1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0261a0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0261a0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0261c0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0261c0601">采【CB】，釆【卍續】</note>
<note n="0261c0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0261c0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0261c1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0261c1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0262b0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0262b0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0262b2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0262b2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0264a2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0264a2101">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0264b1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0264b1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0264c0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0264c0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0264c1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0264c1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0265a2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0265a2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0265b0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0265b0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>