<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="X37n0660">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 660 涅槃經疏私記</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經數位版, No. 660 涅槃經疏私記</title>
			<author>唐 行滿集</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp5"><resp>corrections</resp><name>CBETA.shin</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>12卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">37</idno>.<idno type="no">660</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2024-02-25 09:56:44 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">涅槃經疏私記</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">CBETA 人工輸入，CBETA 掃瞄辨識</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>原書標點</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【卍續】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		<charDecl>
<char xml:id="CB01926">
				<charName>CBETA CHARACTER CB01926</charName>
				<mapping cb:dec="984966" type="PUA">U+F0786</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+7070</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>灰</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[厂@火]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB04762">
				<charName>CBETA CHARACTER CB04762</charName>
				<mapping cb:dec="987802" type="PUA">U+F129A</mapping>
			<mapping type="unicode">U+273D9</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>蜣</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[蜣-儿+(鬼-(白-日+田))]</value></charProp></char>
</charDecl>
	</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-05-20">
			<name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication
		</change>
		<change when="2006-10-03T12:00:00">
			Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<milestone unit="juan" n="1"/>
<pb ed="X" xml:id="X37.0660.0001a" n="0001a"/>
<lb ed="X" n="0001a01"/>
<lb ed="X" n="0001a02"/>
<lb ed="X" n="0001a03"/>
<lb ed="X" n="0001a04"/>
<lb ed="X" n="0001a05"/>
<lb ed="X" n="0001a06"/><lb ed="R057" n="0733a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">目次</cb:mulu><head><anchor xml:id="nkr_note_orig_0001001" n="0001001"/>涅槃經疏私記目次</head>
<lb ed="X" n="0001a07"/>
<lb ed="X" n="0001a08"/><lb ed="R057" n="0733a02"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX37p0001a0801">卷第一
<lb ed="X" n="0001a09"/><lb ed="R057" n="0733a03"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX37p0001a0901">釋序品第一</item></list></item>
<lb ed="X" n="0001a10"/><lb ed="R057" n="0733a04"/><item xml:id="itemX37p0001a1001">卷第二
<lb ed="X" n="0001a11"/><lb ed="R057" n="0733a05"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX37p0001a1101">釋<name role="" type="person">純陀</name>品第二</item></list></item>
<lb ed="X" n="0001a12"/><lb ed="R057" n="0733a06"/><item xml:id="itemX37p0001a1201">卷第三
<lb ed="X" n="0001a13"/><lb ed="R057" n="0733a07"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX37p0001a1301">釋哀歎品第三</item></list></item>
<lb ed="X" n="0001a14"/><lb ed="R057" n="0733a08"/><item xml:id="itemX37p0001a1401">卷第四
<lb ed="X" n="0001a15"/><lb ed="R057" n="0733a09"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX37p0001a1501">釋長壽品第四</item><item xml:id="itemX37p0001a1507">釋金剛身品第五</item>
<lb ed="X" n="0001a16"/><lb ed="R057" n="0733a10"/><item xml:id="itemX37p0001a1601">釋名字功德品第六</item></list></item>
<lb ed="X" n="0001a17"/><lb ed="R057" n="0733a11"/><item xml:id="itemX37p0001a1701">卷第五
<lb ed="X" n="0001a18"/><lb ed="R057" n="0733a12"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX37p0001a1801">釋四相品第七</item><item xml:id="itemX37p0001a1807">釋四相品下</item>
<lb ed="X" n="0001a19"/><lb ed="R057" n="0733a13"/><item xml:id="itemX37p0001a1901">釋四依品第八</item><item xml:id="itemX37p0001a1907">釋邪正品第九</item>
<lb ed="X" n="0001a20"/><lb ed="R057" n="0733a14"/><item xml:id="itemX37p0001a2001">釋四諦品第十</item><item xml:id="itemX37p0001a2007">釋四倒品第十一</item></list></item>
<lb ed="X" n="0001a21"/><lb ed="R057" n="0733a15"/><item xml:id="itemX37p0001a2101">卷第六
<lb ed="X" n="0001a22"/><lb ed="R057" n="0733a16"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX37p0001a2201">釋如來性品第十二</item><item xml:id="itemX37p0001a2209">釋文字品第十三</item>
<lb ed="X" n="0001a23"/><lb ed="R057" n="0733a17"/><item xml:id="itemX37p0001a2301">釋鳥喩品第十四</item><item xml:id="itemX37p0001a2308">釋月喩品第十五</item>
<lb ed="X" n="0001a24"/><lb ed="R057" n="0733a18"/><item xml:id="itemX37p0001a2401">釋菩薩品第十六</item><item xml:id="itemX37p0001a2408">釋大衆問品第十七</item></list></item>
<pb ed="X" xml:id="X37.0660.0001b" n="0001b"/>
<lb ed="X" n="0001b01"/><lb ed="R057" n="0733b01"/><item xml:id="itemX37p0001b0101">卷第七
<lb ed="X" n="0001b02"/><lb ed="R057" n="0733b02"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX37p0001b0201">釋現病品第十八</item><item xml:id="itemX37p0001b0208">釋聖行品第十九</item>
<lb ed="X" n="0001b03"/><lb ed="R057" n="0733b03"/><item xml:id="itemX37p0001b0301">釋聖行品下</item></list></item>
<lb ed="X" n="0001b04"/><lb ed="R057" n="0733b04"/><item xml:id="itemX37p0001b0401">卷第八
<lb ed="X" n="0001b05"/><lb ed="R057" n="0733b05"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX37p0001b0501">釋梵行品第二十</item><item xml:id="itemX37p0001b0508">釋梵行品之二</item>
<lb ed="X" n="0001b06"/><lb ed="R057" n="0733b06"/><item xml:id="itemX37p0001b0601">釋梵行品之三</item><item xml:id="itemX37p0001b0607">釋梵行品之四</item>
<lb ed="X" n="0001b07"/><lb ed="R057" n="0733b07"/><item xml:id="itemX37p0001b0701">釋梵行品之五</item><item xml:id="itemX37p0001b0707">釋嬰兒行品第二十一</item></list></item>
<lb ed="X" n="0001b08"/><lb ed="R057" n="0733b08"/><item xml:id="itemX37p0001b0801">卷第九
<lb ed="X" n="0001b09"/><lb ed="R057" n="0733b09"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX37p0001b0901">釋高貴德王品第二十二</item>
<lb ed="X" n="0001b10"/><lb ed="R057" n="0733b10"/><item xml:id="itemX37p0001b1001">釋德王品之二</item><item xml:id="itemX37p0001b1007">釋德王品之三</item></list></item>
<lb ed="X" n="0001b11"/><lb ed="R057" n="0733b11"/><item xml:id="itemX37p0001b1101">卷第十
<lb ed="X" n="0001b12"/><lb ed="R057" n="0733b12"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX37p0001b1201">釋德王品之四</item><item xml:id="itemX37p0001b1207">釋德王品之五</item>
<lb ed="X" n="0001b13"/><lb ed="R057" n="0733b13"/><item xml:id="itemX37p0001b1301">釋德王品第六</item></list></item>
<lb ed="X" n="0001b14"/><lb ed="R057" n="0733b14"/><item xml:id="itemX37p0001b1401">卷第十一
<lb ed="X" n="0001b15"/><lb ed="R057" n="0733b15"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX37p0001b1501">釋獅子吼品第二十三</item><item xml:id="itemX37p0001b1510">釋獅子吼品之二</item></list></item>
<lb ed="X" n="0001b16"/><lb ed="R057" n="0733b16"/><item xml:id="itemX37p0001b1601">卷第十二
<lb ed="X" n="0001b17"/><lb ed="R057" n="0733b17"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX37p0001b1701">釋獅子吼品之三</item><item xml:id="itemX37p0001b1708">釋獅子吼品之四</item>
<lb ed="X" n="0001b18"/><lb ed="R057" n="0733b18"/><item xml:id="itemX37p0001b1801">釋獅子吼品之五</item><item xml:id="itemX37p0001b1808">釋獅子吼品之六</item></list></item></list>
<lb ed="X" n="0001b19"/>
<lb ed="X" n="0001b20"/><lb ed="R057" n="0733b18"/><p xml:id="pX37p0001b2001">涅槃經疏私記目次終</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0001b21"/>
<lb ed="X" n="0001b22"/>
<lb ed="X" n="0001b23"/>
<lb ed="X" n="0001b24"/>
<pb ed="X" xml:id="X37.0660.0001c" n="0001c"/>
<lb ed="X" n="0001c01"/>
<lb ed="X" n="0001c02"/><cb:docNumber>No. 660</cb:docNumber>
<lb ed="X" n="0001c03"/><lb ed="R057" n="0734a01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>天台涅槃疏私記卷第一<note place="inline">一本</note></cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0001c04"/>
<lb ed="X" n="0001c05"/><lb ed="R057" n="0734a02"/><byline cb:type="collector">天台沙門　行滿　集</byline>
<lb ed="X" n="0001c06"/><lb ed="R057" n="0734a03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">釋序品第一</cb:mulu><head>○釋序品</head>
<lb ed="X" n="0001c07"/><lb ed="R057" n="0734a04"/><p xml:id="pX37p0001c0701">釋此疏文大分爲二。先通釋。次別釋。初通釋中文分
<lb ed="X" n="0001c08"/><lb ed="R057" n="0734a05"/>爲三。先論古人直消經文不分節章段。次分節下泛
<lb ed="X" n="0001c09"/><lb ed="R057" n="0734a06"/>論分節之意。三今分下今家分文。</p>
<lb ed="X" n="0001c10"/><lb ed="R057" n="0734a07"/><p xml:id="pX37p0001c1001">初云上代等者。略指梁朝<anchor xml:id="nkr_note_add_0001c1001" n="0001c1001"/><anchor xml:id="beg0001c1001" n="0001c1001"/>已<anchor xml:id="end0001c1001"/>前。都不節目。所言代者。
<lb ed="X" n="0001c11"/><lb ed="R057" n="0734a08"/>雖義立三十年。今取代更爲異世義。異世弘法世世
<lb ed="X" n="0001c12"/><lb ed="R057" n="0734a09"/>有之。故云代也。諸家分節廣略不同。有科無科。貴在
<lb ed="X" n="0001c13"/><lb ed="R057" n="0734a10"/>得意。如法華意難。須以十卷談玄釋妙。本迹二門說
<lb ed="X" n="0001c14"/><lb ed="R057" n="0734a11"/>於佛意。此經亦爾。須明經旨開顯及被末代。兼帶之
<lb ed="X" n="0001c15"/><lb ed="R057" n="0734a12"/>意同顯佛性也。</p>
<lb ed="X" n="0001c16"/><lb ed="R057" n="0734a13"/><p xml:id="pX37p0001c1601">次文云小山瑤者。吳興鳥程小山寺瑤法師也。</p>
<lb ed="X" n="0001c17"/><lb ed="R057" n="0734a14"/><p xml:id="pX37p0001c1701">關內憑者。卽關中憑法師。以此分節爲則也。</p>
<lb ed="X" n="0001c18"/><lb ed="R057" n="0734a15"/><p xml:id="pX37p0001c1801">盈縮非一等者具如下文。或分爲二三四等。皆以蘭
<lb ed="X" n="0001c19"/><lb ed="R057" n="0734a16"/>菊。若偏執者無三益。失一道四悉益也。</p>
<lb ed="X" n="0001c20"/><lb ed="R057" n="0734a17"/><p xml:id="pX37p0001c2001">梁武等者。梁帝每下朝。戴褐帽子。被袈裟。自登座。講
<lb ed="X" n="0001c21"/><lb ed="R057" n="0734a18"/>涅槃經。分此經文爲中前中後。故下文破云。黃昏夜
<lb ed="X" n="0001c22"/><lb ed="R057" n="0734b01"/>半復齊何文也。</p>
<lb ed="X" n="0001c23"/><lb ed="R057" n="0734b02"/><p xml:id="pX37p0001c2301">開善唯序正。以流通<anchor xml:id="nkr_note_orig_0001002" n="0001002"/>後分未來故也。</p>
<lb ed="X" n="0001c24"/><lb ed="R057" n="0734b03"/><p xml:id="pX37p0001c2401">光宅是流通者。自彌天安公<anchor xml:id="nkr_note_add_0001c2401" n="0001c2401"/><anchor xml:id="beg0001c2401" n="0001c2401"/>已<anchor xml:id="end0001c2401"/>來。經無大小分爲三
<pb ed="X" xml:id="X37.0660.0002a" n="0002a"/>
<lb ed="X" n="0002a01"/><lb ed="R057" n="0734b04"/>段。</p>
<lb ed="X" n="0002a02"/><lb ed="R057" n="0734b05"/><p xml:id="pX37p0002a0201">靈味等者。靈味寺名。寶高法師作此分文。</p>
<lb ed="X" n="0002a03"/><lb ed="R057" n="0734b06"/><p xml:id="pX37p0002a0301">問有緣起者。由<name role="" type="person">純陀</name>施食。如來開常。說常住五果無
<lb ed="X" n="0002a04"/><lb ed="R057" n="0734b07"/>差。<name role="" type="person">純陀</name>發問。後與文殊共論以爲緣起。後迦葉發三
<lb ed="X" n="0002a05"/><lb ed="R057" n="0734b08"/>十四問。問中皆是緣起也。</p>
<lb ed="X" n="0002a06"/><lb ed="R057" n="0734b09"/><p xml:id="pX37p0002a0601">答有餘勢者。正答至大衆問品一十四品。從現病品
<lb ed="X" n="0002a07"/><lb ed="R057" n="0734b10"/>去。具論五行十功德。乃至師子德王皆有餘勢也。</p>
<lb ed="X" n="0002a08"/><lb ed="R057" n="0734b11"/><p xml:id="pX37p0002a0801">河西五門者。河西朗法師。今家分文名同。</p>
<lb ed="X" n="0002a09"/><lb ed="R057" n="0734b12"/><p xml:id="pX37p0002a0901">婆藪者。亦云槃逗。此云天親。造涅槃論。分爲七分也。</p>
<lb ed="X" n="0002a10"/><lb ed="R057" n="0734b13"/><p xml:id="pX37p0002a1001">興皇八門者。<name role="" type="person">興皇寺</name>名。朗法師時人號爲伏虎朗。長
<lb ed="X" n="0002a11"/><lb ed="R057" n="0734b14"/>干得意布等分爲八門也。</p>
<lb ed="X" n="0002a12"/><lb ed="R057" n="0734b15"/><p xml:id="pX37p0002a1201">而經遮論開者。經卽今經。論是大論。經遮者。如下文。
<lb ed="X" n="0002a13"/><lb ed="R057" n="0734b16"/>牧女添水乃至城中女人四度添之。故遮也。論開者。
<lb ed="X" n="0002a14"/><lb ed="R057" n="0734b17"/>大論釋大品。以八門分別。何者。以般若波羅蜜深。故
<lb ed="X" n="0002a15"/><lb ed="R057" n="0734b18"/>以八門分之。猶如水深難度派之令淺。如人負重折
<lb ed="X" n="0002a16"/><lb ed="R057" n="0735a01"/>之令輕。故云開也大論如止觀記三。</p>
<lb ed="X" n="0002a17"/><lb ed="R057" n="0735a02"/><p xml:id="pX37p0002a1701">今分下正解爲五章。始自召請衆乃至於涅槃用。一
<lb ed="X" n="0002a18"/><lb ed="R057" n="0735a03"/>一皆明佛性之義。又此七義解釋五章。一召請涅槃
<lb ed="X" n="0002a19"/><lb ed="R057" n="0735a04"/>衆者。五十二衆咸集拘尸。權者宜請。實者須召也。二
<lb ed="X" n="0002a20"/><lb ed="R057" n="0735a05"/>開演涅槃施者。開演只是法施也。三示涅槃行者。謂
<lb ed="X" n="0002a21"/><lb ed="R057" n="0735a06"/>五行十功德也。四問答涅槃義者。師子吼以六重問
<lb ed="X" n="0002a22"/><lb ed="R057" n="0735a07"/>答佛性之義。初明一體三寶至於六因果也。五折攝
<lb ed="X" n="0002a23"/><lb ed="R057" n="0735a08"/>涅槃用者。從迦葉品說經末及陳如品。皆明用也。</p>
<lb ed="X" n="0002a24"/><lb ed="R057" n="0735a09"/><p xml:id="pX37p0002a2401">道不孤運者。道有二種。一自行之道。二利生之道。自
<pb ed="X" xml:id="X37.0660.0002b" n="0002b"/>
<lb ed="X" n="0002b01"/><lb ed="R057" n="0735a10"/>行從因至果。利他從果起因。</p>
<lb ed="X" n="0002b02"/><lb ed="R057" n="0735a11"/><p xml:id="pX37p0002b0201">待時處伴者等。時謂二月十五日晨朝面門放光之
<lb ed="X" n="0002b03"/><lb ed="R057" n="0735a12"/>時。亦表言敎當當不絕。故從口吐也。處卽俱尸那城
<lb ed="X" n="0002b04"/><lb ed="R057" n="0735a13"/>雙林之處。三世諸佛皆同此涅槃也。伴卽五十二衆
<lb ed="X" n="0002b05"/><lb ed="R057" n="0735a14"/>也。</p>
<lb ed="X" n="0002b06"/><lb ed="R057" n="0735a15"/><p xml:id="pX37p0002b0601">啓照者。啓猶開也。照卽光也。</p>
<lb ed="X" n="0002b07"/><lb ed="R057" n="0735a16"/><p xml:id="pX37p0002b0701">隨類發聲者。下至蛣<g ref="#CB04762">𧏙</g>五十二衆。咸感聲敎會此拘
<lb ed="X" n="0002b08"/><lb ed="R057" n="0735a17"/>尸也。</p>
<lb ed="X" n="0002b09"/><lb ed="R057" n="0735a18"/><p xml:id="pX37p0002b0901">緣牽曰召者。遠論過去久遠。近論今生五味。堪開常
<lb ed="X" n="0002b10"/><lb ed="R057" n="0735b01"/>住佛性爲緣。實人召也。</p>
<lb ed="X" n="0002b11"/><lb ed="R057" n="0735b02"/><p xml:id="pX37p0002b1101">招致曰請者。上能令下爲招。致猶得也。大涅槃光咸
<lb ed="X" n="0002b12"/><lb ed="R057" n="0735b03"/>令權實得益。乃至等覺菩薩猶得一分法身之益故
<lb ed="X" n="0002b13"/><lb ed="R057" n="0735b04"/>也。</p>
<lb ed="X" n="0002b14"/><lb ed="R057" n="0735b05"/><p xml:id="pX37p0002b1401">十方奔集者。奔踊也。法華疏云如來一命四方奔踊
<lb ed="X" n="0002b15"/><lb ed="R057" n="0735b06"/>也。</p>
<lb ed="X" n="0002b16"/><lb ed="R057" n="0735b07"/><p xml:id="pX37p0002b1601">咸爲顯發者。今開秘藏佛性得暢。權實之衆皆以涅
<lb ed="X" n="0002b17"/><lb ed="R057" n="0735b08"/>槃門修。名之爲咸也。傾盡法藏。故云無恡也。</p>
<lb ed="X" n="0002b18"/><lb ed="R057" n="0735b09"/><p xml:id="pX37p0002b1801">但不盡能受者。釋無恡意。約昔敎論。未堪聞大也。</p>
<lb ed="X" n="0002b19"/><lb ed="R057" n="0735b10"/><p xml:id="pX37p0002b1901">初初毒塗者。乳名雖同。邪正有異。初以無常之毒斷
<lb ed="X" n="0002b20"/><lb ed="R057" n="0735b11"/>於邪常之乳。後執無常之毒。還爲洗除卽說眞常之
<lb ed="X" n="0002b21"/><lb ed="R057" n="0735b12"/>乳。初乳後乳名同義異也。</p>
<lb ed="X" n="0002b22"/><lb ed="R057" n="0735b13"/><p xml:id="pX37p0002b2201">前同末異者。以諸菩薩先同邪常。後機成就爲說無
<lb ed="X" n="0002b23"/><lb ed="R057" n="0735b14"/>常。名爲末異。初同無常。後說眞常。此卽二重。前同後
<lb ed="X" n="0002b24"/><lb ed="R057" n="0735b15"/>異。皆爲伺機待時也。</p>
<pb ed="X" xml:id="X37.0660.0002c" n="0002c"/>
<lb ed="X" n="0002c01"/><lb ed="R057" n="0735b16"/><p xml:id="pX37p0002c0101">施常色力者。先施無常色力。今開昔無常色力常住
<lb ed="X" n="0002c02"/><lb ed="R057" n="0735b17"/>色力施之故也。</p>
<lb ed="X" n="0002c03"/><lb ed="R057" n="0735b18"/><p xml:id="pX37p0002c0301">因比丘請住者。卽是三修比丘執無常敎。請如來住
<lb ed="X" n="0002c04"/><lb ed="R057" n="0736a01"/>世一劫半劫莫入涅槃也。</p>
<lb ed="X" n="0002c05"/><lb ed="R057" n="0736a02"/><p xml:id="pX37p0002c0501">斥僞談眞者。斥三修僞。爲說勝修。名之爲眞。</p>
<lb ed="X" n="0002c06"/><lb ed="R057" n="0736a03"/><p xml:id="pX37p0002c0601">慇懃勸問者。廣如下文。勸問戒律。有辞有<anchor xml:id="nkr_note_orig_0002001" n="0002001"/>權。至再至
<lb ed="X" n="0002c07"/><lb ed="R057" n="0736a04"/>三。故云慇懃也。</p>
<lb ed="X" n="0002c08"/><lb ed="R057" n="0736a05"/><p xml:id="pX37p0002c0801">隨問施與者。從迦葉發問。長壽品去一十四品廣答
<lb ed="X" n="0002c09"/><lb ed="R057" n="0736a06"/>其問。皆令無常使法無滯。名之爲與也。</p>
<lb ed="X" n="0002c10"/><lb ed="R057" n="0736a07"/><p xml:id="pX37p0002c1001">法雨充溢者。自行內充。化他爲溢也。</p>
<lb ed="X" n="0002c11"/><lb ed="R057" n="0736a08"/><p xml:id="pX37p0002c1101">滿<name role="" type="person">拘尸城</name>者。五十二衆皆於此城咸受法味。名之爲
<lb ed="X" n="0002c12"/><lb ed="R057" n="0736a09"/>滿也。</p>
<lb ed="X" n="0002c13"/><lb ed="R057" n="0736a10"/><p xml:id="pX37p0002c1301">善巧方便者。如來託疾現身有病。廣說無病。五行十
<lb ed="X" n="0002c14"/><lb ed="R057" n="0736a11"/>德悉令進修。故言前也。</p>
<lb ed="X" n="0002c15"/><lb ed="R057" n="0736a12"/><p xml:id="pX37p0002c1501">迦葉推請者。下文現病品三推三請如來說法也。</p>
<lb ed="X" n="0002c16"/><lb ed="R057" n="0736a13"/><p xml:id="pX37p0002c1601">融懌者。懌悅也。</p>
<lb ed="X" n="0002c17"/><lb ed="R057" n="0736a14"/><p xml:id="pX37p0002c1701">說三指一者。說三種病人。一謗大乘。二作五逆罪。三
<lb ed="X" n="0002c18"/><lb ed="R057" n="0736a15"/>一闡提。如是之病定不可治。指一者。指可差之人。若
<lb ed="X" n="0002c19"/><lb ed="R057" n="0736a16"/>遇瞻病若不遇等悉皆得差也。</p>
<lb ed="X" n="0002c20"/><lb ed="R057" n="0736a17"/><p xml:id="pX37p0002c2001">浩然無盡者。洪大也。涅槃之體遍一切處。依正不二。
<lb ed="X" n="0002c21"/><lb ed="R057" n="0736a18"/>故云無盡也。</p>
<lb ed="X" n="0002c22"/><lb ed="R057" n="0736b01"/><p xml:id="pX37p0002c2201">擧一等者。一謂佛性。諸卽十方。佛性攝盡。故云蔽諸
<lb ed="X" n="0002c23"/><lb ed="R057" n="0736b02"/>也。</p>
<lb ed="X" n="0002c24"/><lb ed="R057" n="0736b03"/><p xml:id="pX37p0002c2401">若指鹹談海者。海具衆德。萬流咸會同一鹹味。卽喩
<pb ed="X" xml:id="X37.0660.0003a" n="0003a"/>
<lb ed="X" n="0003a01"/><lb ed="R057" n="0736b04"/>佛如海。一切衆生同歸涅槃佛性海中無不攝盡
<lb ed="X" n="0003a02"/><lb ed="R057" n="0736b05"/>也。</p>
<lb ed="X" n="0003a03"/><lb ed="R057" n="0736b06"/><p xml:id="pX37p0003a0301">涅槃義者。只是佛性。一切衆生皆悉有之。名爲涅槃
<lb ed="X" n="0003a04"/><lb ed="R057" n="0736b07"/>義故也。</p>
<lb ed="X" n="0003a05"/><lb ed="R057" n="0736b08"/><p xml:id="pX37p0003a0501">佛性之體非善非惡等者。正因之理不當善惡。性通
<lb ed="X" n="0003a06"/><lb ed="R057" n="0736b09"/>善惡。今約理說。名之爲非也。</p>
<lb ed="X" n="0003a07"/><lb ed="R057" n="0736b10"/><p xml:id="pX37p0003a0701">彌滿無崖者。體之與用遍一切法。名曰無崖也。佛性
<lb ed="X" n="0003a08"/><lb ed="R057" n="0736b11"/>之體猶如虗空。光明色相亦遍一切。善惡二用亦遍
<lb ed="X" n="0003a09"/><lb ed="R057" n="0736b12"/>一切故也。</p>
<lb ed="X" n="0003a10"/><lb ed="R057" n="0736b13"/><p xml:id="pX37p0003a1001">囊括等者。大論云。如囊中有寶。不探示人。人無知者。
<lb ed="X" n="0003a11"/><lb ed="R057" n="0736b14"/>佛性亦爾。如囊之寶今以示。遍於善惡。括結也。槪乎
<lb ed="X" n="0003a12"/><lb ed="R057" n="0736b15"/>略也。止觀記云。有底曰囊。無底曰囊也。</p>
<lb ed="X" n="0003a13"/><lb ed="R057" n="0736b16"/><p xml:id="pX37p0003a1301">用善者。一切衆生如羅睺羅。皆是佛之眞子也。</p>
<lb ed="X" n="0003a14"/><lb ed="R057" n="0736b17"/><p xml:id="pX37p0003a1401">用惡者。善星比丘是菩薩之子。常求佛過作一闡提。
<lb ed="X" n="0003a15"/><lb ed="R057" n="0736b18"/>涅槃會中以受記莂也。</p>
<lb ed="X" n="0003a16"/><lb ed="R057" n="0737a01"/><p xml:id="pX37p0003a1601">二子旣然者。皆是如來善惡之子。等有佛性之用也。</p>
<lb ed="X" n="0003a17"/><lb ed="R057" n="0737a02"/><p xml:id="pX37p0003a1701">邪正雙用者。用是同義。又化用義也。</p>
<lb ed="X" n="0003a18"/><lb ed="R057" n="0737a03"/><p xml:id="pX37p0003a1801">邪徒十外者。邪謂六師之徒。外謂十仙外道也。</p>
<lb ed="X" n="0003a19"/><lb ed="R057" n="0737a04"/><p xml:id="pX37p0003a1901">中亦例爾者。大小偏圓中間三味。斥小入大。義爲今
<lb ed="X" n="0003a20"/><lb ed="R057" n="0737a05"/>昔也。</p>
<lb ed="X" n="0003a21"/><lb ed="R057" n="0737a06"/><p xml:id="pX37p0003a2101">逆順相由者。逆由於順。順由於逆。故云相也。</p>
<lb ed="X" n="0003a22"/><lb ed="R057" n="0737a07"/><p xml:id="pX37p0003a2201">無始而始至無終者。涅槃之體本無始終。今分五章。
<lb ed="X" n="0003a23"/><lb ed="R057" n="0737a08"/>故云始終也。</p>
<lb ed="X" n="0003a24"/><lb ed="R057" n="0737a09"/><p xml:id="pX37p0003a2401">惡盡善窮等者。惡盡分通深淺。善窮究竟極位。亦應
<pb ed="X" xml:id="X37.0660.0003b" n="0003b"/>
<lb ed="X" n="0003b01"/><lb ed="R057" n="0737a10"/>以六卽分之。名爲惡盡也。</p>
<lb ed="X" n="0003b02"/><lb ed="R057" n="0737a11"/><p xml:id="pX37p0003b0201">折攝旣休者。一期化畢。若有未度者亦作得度因緣
<lb ed="X" n="0003b03"/><lb ed="R057" n="0737a12"/>也。</p>
<lb ed="X" n="0003b04"/><lb ed="R057" n="0737a13"/><p xml:id="pX37p0003b0401">初中後說者。謂序正流通。初卽對衆。由衆有施。由施
<lb ed="X" n="0003b05"/><lb ed="R057" n="0737a14"/>修行。修行見理名之爲中。於理有用名之爲後也。</p>
<lb ed="X" n="0003b06"/><lb ed="R057" n="0737a15"/><p xml:id="pX37p0003b0601">通論一言一事皆施衆生者。言卽涅槃之敎。如下文
<lb ed="X" n="0003b07"/><lb ed="R057" n="0737a16"/>云。若聞常住二字不墮惡道等。事卽因果化人爲事。
<lb ed="X" n="0003b08"/><lb ed="R057" n="0737a17"/>謂五行爲因。十德爲果。衆生卽是五十二衆。下至蛣
<lb ed="X" n="0003b09"/><lb ed="R057" n="0737a18"/><g ref="#CB04762">𧏙</g>。皆以佛性施之。</p>
<lb ed="X" n="0003b10"/><lb ed="R057" n="0737b01"/><p xml:id="pX37p0003b1001">別對問緣者。三十四問以之爲緣。一十四品佛以廣
<lb ed="X" n="0003b11"/><lb ed="R057" n="0737b02"/>答。故云而與也。</p>
<lb ed="X" n="0003b12"/><lb ed="R057" n="0737b03"/><p xml:id="pX37p0003b1201">其文旣廣者。廣答其問也。</p>
<lb ed="X" n="0003b13"/><lb ed="R057" n="0737b04"/><p xml:id="pX37p0003b1301">其事亦明者。<name role="" type="person">純陀</name>施常三修施四德。新伊三點。迦葉
<lb ed="X" n="0003b14"/><lb ed="R057" n="0737b05"/>隨問施與。故云明也。</p>
<lb ed="X" n="0003b15"/><lb ed="R057" n="0737b06"/><p xml:id="pX37p0003b1501">規矩者。規圓矩方。若說偏漸以之爲方。說大爲圓。以
<lb ed="X" n="0003b16"/><lb ed="R057" n="0737b07"/>方助圓。法則可執。依行契理。故云行也。</p>
<lb ed="X" n="0003b17"/><lb ed="R057" n="0737b08"/><p xml:id="pX37p0003b1701">此經始終明佛性者。明佛性衆佛性施。乃至佛性用
<lb ed="X" n="0003b18"/><lb ed="R057" n="0737b09"/>故也。</p>
<lb ed="X" n="0003b19"/><lb ed="R057" n="0737b10"/><p xml:id="pX37p0003b1901">別以一番問答者。下文師子吼六番明佛性義。至於
<lb ed="X" n="0003b20"/><lb ed="R057" n="0737b11"/>六重。只因總而論六番。故云一耳。亦可五章只一章
<lb ed="X" n="0003b21"/><lb ed="R057" n="0737b12"/>明之。故云一也。</p>
<lb ed="X" n="0003b22"/><lb ed="R057" n="0737b13"/><p xml:id="pX37p0003b2201">如大地草木者。大地如佛性。衆生如草木。故須法華
<lb ed="X" n="0003b23"/><lb ed="R057" n="0737b14"/>中三草二木。五乘七善皆因大地而得增長。故云用
<lb ed="X" n="0003b24"/><lb ed="R057" n="0737b15"/>也。</p>
<pb ed="X" xml:id="X37.0660.0003c" n="0003c"/>
<lb ed="X" n="0003c01"/><lb ed="R057" n="0737b16"/><p xml:id="pX37p0003c0101">我法亦爾者。佛性之法遍於善惡。故名通也。</p>
<lb ed="X" n="0003c02"/><lb ed="R057" n="0737b17"/><p xml:id="pX37p0003c0201">別論攝惡攝邪者。惡邪不出四悉。惡邪不同卽世界。
<lb ed="X" n="0003c03"/><lb ed="R057" n="0737b18"/>迴心卽生善。破惡卽對治。入理卽第一義也。</p>
<lb ed="X" n="0003c04"/><lb ed="R057" n="0738a01"/><p xml:id="pX37p0003c0401">引證者。准文亦有通別。多文爲通。一文爲別也。</p>
<lb ed="X" n="0003c05"/><lb ed="R057" n="0738a02"/><p xml:id="pX37p0003c0501">召請十方菩薩者。且據下位。故有召言。以權引實。但
<lb ed="X" n="0003c06"/><lb ed="R057" n="0738a03"/>得益也。</p>
<lb ed="X" n="0003c07"/><lb ed="R057" n="0738a04"/><p xml:id="pX37p0003c0701">大師子吼者。謂決定說。菩薩如師子子。吼如師子生。
<lb ed="X" n="0003c08"/><lb ed="R057" n="0738a05"/>故云大也。</p>
<lb ed="X" n="0003c09"/><lb ed="R057" n="0738a06"/><p xml:id="pX37p0003c0901">値我多有能相惠施者。如來以始終明常。<name role="" type="person">純陀</name>以八
<lb ed="X" n="0003c10"/><lb ed="R057" n="0738a07"/>斛糖粮充滿大衆。故云多有。由施食明常。故云能相
<lb ed="X" n="0003c11"/><lb ed="R057" n="0738a08"/>也。</p>
<lb ed="X" n="0003c12"/><lb ed="R057" n="0738a09"/><p xml:id="pX37p0003c1201">專心修習者。爲大涅槃心。修行五行及不次等也。</p>
<lb ed="X" n="0003c13"/><lb ed="R057" n="0738a10"/><p xml:id="pX37p0003c1301">得十功德者。功德約證。五行約修。故以證義明佛性
<lb ed="X" n="0003c14"/><lb ed="R057" n="0738a11"/>義也。</p>
<lb ed="X" n="0003c15"/><lb ed="R057" n="0738a12"/><p xml:id="pX37p0003c1501">六句者。只是六番問答也。如來具答六句也。</p>
<lb ed="X" n="0003c16"/><lb ed="R057" n="0738a13"/><p xml:id="pX37p0003c1601">引一處文者。明五種佛性具對五章。首楞嚴對召請
<lb ed="X" n="0003c17"/><lb ed="R057" n="0738a14"/>衆。般若對施。金剛對行。師子吼對義。佛性對用。能四
<lb ed="X" n="0003c18"/><lb ed="R057" n="0738a15"/>爲能證。佛性是所證。能所皆相由藉故也。</p>
<lb ed="X" n="0003c19"/><lb ed="R057" n="0738a16"/><p xml:id="pX37p0003c1901">然佛性非一等者。理尙無一。豈有五耶。今以五名命
<lb ed="X" n="0003c20"/><lb ed="R057" n="0738a17"/>之。令解非五之理也。</p>
<lb ed="X" n="0003c21"/><lb ed="R057" n="0738a18"/><p xml:id="pX37p0003c2101">悉是如來同行知識者。如文殊等。皆過去爲師。今爲
<lb ed="X" n="0003c22"/><lb ed="R057" n="0738b01"/>弟子。或行因之時爲同行。或先成當成輔佛行化。故
<lb ed="X" n="0003c23"/><lb ed="R057" n="0738b02"/>云知識也。</p>
<lb ed="X" n="0003c24"/><lb ed="R057" n="0738b03"/><p xml:id="pX37p0003c2401">周照機理者。以種智知權實攝盡。名之爲周。理有二
<pb ed="X" xml:id="X37.0660.0004a" n="0004a"/>
<lb ed="X" n="0004a01"/><lb ed="R057" n="0738b04"/>種。一所契之理。二道理之理。皆悉能照所照。以成機
<lb ed="X" n="0004a02"/><lb ed="R057" n="0738b05"/>緣也。</p>
<lb ed="X" n="0004a03"/><lb ed="R057" n="0738b06"/><p xml:id="pX37p0004a0301">發掘覺藏者。覺者佛也。佛性藏理在衆生身內。而人
<lb ed="X" n="0004a04"/><lb ed="R057" n="0738b07"/>不知。如來示之。喩之如掘。故下文云芸除草穢等。藏
<lb ed="X" n="0004a05"/><lb ed="R057" n="0738b08"/>以含藏爲義也。</p>
<lb ed="X" n="0004a06"/><lb ed="R057" n="0738b09"/><p xml:id="pX37p0004a0601">若從設敎者。由智故說敎。今從敎邊名施也。</p>
<lb ed="X" n="0004a07"/><lb ed="R057" n="0738b10"/><p xml:id="pX37p0004a0701">是五一至不傾動者。五是次第行。一不次行。以一導
<lb ed="X" n="0004a08"/><lb ed="R057" n="0738b11"/>五。皆令調直無諸邪曲。猶如虗空。不爲偏小之所傾
<lb ed="X" n="0004a09"/><lb ed="R057" n="0738b12"/>動也。</p>
<lb ed="X" n="0004a10"/><lb ed="R057" n="0738b13"/><p xml:id="pX37p0004a1001">碎散煩惱者。煩惱堅牢猶如金剛。唯有羊角龜甲能
<lb ed="X" n="0004a11"/><lb ed="R057" n="0738b14"/>壞。惑卽三惑。今從總說。故云結惑散盡也。</p>
<lb ed="X" n="0004a12"/><lb ed="R057" n="0738b15"/><p xml:id="pX37p0004a1201">義者名之所以者。名是能詮。卽名下之旨以爲所以。
<lb ed="X" n="0004a13"/><lb ed="R057" n="0738b16"/>所以只是涅槃之義。不出佛性三德秘藏。同歸常寂
<lb ed="X" n="0004a14"/><lb ed="R057" n="0738b17"/>也。</p>
<lb ed="X" n="0004a15"/><lb ed="R057" n="0738b18"/><p xml:id="pX37p0004a1501">此義自在者。遍一切處也。</p>
<lb ed="X" n="0004a16"/><lb ed="R057" n="0739a01"/><p xml:id="pX37p0004a1601">體用相卽者。別敎地前是體外之用。猶未能卽。圓敎
<lb ed="X" n="0004a17"/><lb ed="R057" n="0739a02"/>卽體爲用。從用歸體故也。</p>
<lb ed="X" n="0004a18"/><lb ed="R057" n="0739a03"/><p xml:id="pX37p0004a1801">一切諸法中悉有安樂性者。安樂只是涅槃。諸法不
<lb ed="X" n="0004a19"/><lb ed="R057" n="0739a04"/>出十界依正。悉有涅槃之性也。</p>
<lb ed="X" n="0004a20"/><lb ed="R057" n="0739a05"/><p xml:id="pX37p0004a2001">皆歸正善者。攝惡歸善。攝邪得正也。</p>
<lb ed="X" n="0004a21"/><lb ed="R057" n="0739a06"/><p xml:id="pX37p0004a2101">文義有據者。有文有義智人用之。有文無義常人用
<lb ed="X" n="0004a22"/><lb ed="R057" n="0739a07"/>之。無文無義愚者用之。今分五章皆有文證。文下之
<lb ed="X" n="0004a23"/><lb ed="R057" n="0739a08"/>義又與經合。不同土人閉眼<anchor xml:id="nkr_note_orig_0004001" n="0004001"/>牢鑿也。</p>
<lb ed="X" n="0004a24"/><lb ed="R057" n="0739a09"/><p xml:id="pX37p0004a2401">第七出異解者。先破梁武。如法華中先破光宅餘家
<pb ed="X" xml:id="X37.0660.0004b" n="0004b"/>
<lb ed="X" n="0004b01"/><lb ed="R057" n="0739a10"/>望風。黃昏夜半復齊何文者破也。如來說經。至中夜
<lb ed="X" n="0004b02"/><lb ed="R057" n="0739a11"/>入滅。何得專分中前中後爲二也。</p>
<lb ed="X" n="0004b03"/><lb ed="R057" n="0739a12"/><p xml:id="pX37p0004b0301">居士請僧者。有兩卷。未撿。</p>
<lb ed="X" n="0004b04"/><lb ed="R057" n="0739a13"/><p xml:id="pX37p0004b0401">今隨法分章者。法謂經文如前。皆悉有據也。</p>
<lb ed="X" n="0004b05"/><lb ed="R057" n="0739a14"/><p xml:id="pX37p0004b0501">只是用章小分者。今家以迦葉至陳如兩品爲用。光
<lb ed="X" n="0004b06"/><lb ed="R057" n="0739a15"/>宅流通但用陳如一品。故云小也。</p>
<lb ed="X" n="0004b07"/><lb ed="R057" n="0739a16"/><p xml:id="pX37p0004b0701">靈味等者。四段分文。問爲一。緣起二。答爲三。餘勢爲
<lb ed="X" n="0004b08"/><lb ed="R057" n="0739a17"/>四。今破意者。文中正答三十四問。至大衆品。後德王
<lb ed="X" n="0004b09"/><lb ed="R057" n="0739a18"/>師子吼乃至陳如皆有問答。何獨指前爲餘勢也。</p>
<lb ed="X" n="0004b10"/><lb ed="R057" n="0739b01"/><p xml:id="pX37p0004b1001">今昔有緣門者。昔卽鹿苑。今卽此經。以之爲緣也。</p>
<lb ed="X" n="0004b11"/><lb ed="R057" n="0739b02"/><p xml:id="pX37p0004b1101">得實失權者。實從鹿苑來者可爾。中問三味處處調
<lb ed="X" n="0004b12"/><lb ed="R057" n="0739b03"/>熟。利根節節得入。要待今緣。又權能引實故也。</p><p xml:id="pX37p0004b1219" cb:place="inline">今
<lb ed="X" n="0004b13"/><lb ed="R057" n="0739b04"/>言下破也。</p>
<lb ed="X" n="0004b14"/><lb ed="R057" n="0739b05"/><p xml:id="pX37p0004b1401">爲略廣門者。問略答廣也。</p><p xml:id="pX37p0004b1411" cb:place="inline">此但下破也。</p>
<lb ed="X" n="0004b15"/><lb ed="R057" n="0739b06"/><p xml:id="pX37p0004b1501">今合爲行章者。行通因果。何須下二。今合下破也。</p>
<lb ed="X" n="0004b16"/><lb ed="R057" n="0739b07"/><p xml:id="pX37p0004b1601">混和難解者。以佛性體用不分故。</p><p xml:id="pX37p0004b1614" cb:place="inline">今分下破也。</p>
<lb ed="X" n="0004b17"/><lb ed="R057" n="0739b08"/><p xml:id="pX37p0004b1701">地師者。前云婆藪所釋。此云地師。應據造佛地論名
<lb ed="X" n="0004b18"/><lb ed="R057" n="0739b09"/>爲地師耳。天親造千部論。何妨有此名也。</p>
<lb ed="X" n="0004b19"/><lb ed="R057" n="0739b10"/><p xml:id="pX37p0004b1901">神通反示分者。從眞起用。以高示下迹之。五十二衆
<lb ed="X" n="0004b20"/><lb ed="R057" n="0739b11"/>皆約神通也。</p><p xml:id="pX37p0004b2006" cb:place="inline">此謂下破也。</p>
<lb ed="X" n="0004b21"/><lb ed="R057" n="0739b12"/><p xml:id="pX37p0004b2101">種姓<anchor xml:id="nkr_note_orig_0004002" n="0004002"/>斷疑者。<name role="" type="person">純陀</name>獲常住五果爲種性。種性只是佛
<lb ed="X" n="0004b22"/><lb ed="R057" n="0739b13"/>性了。斷疑者於今昔五果以難如來。如來爲答。令其
<lb ed="X" n="0004b23"/><lb ed="R057" n="0739b14"/>不疑故也。</p>
<lb ed="X" n="0004b24"/><lb ed="R057" n="0739b15"/><p xml:id="pX37p0004b2401">正法實義分者。中道爲正法。此法卽實。此實敎下所
<pb ed="X" xml:id="X37.0660.0004c" n="0004c"/>
<lb ed="X" n="0004c01"/><lb ed="R057" n="0739b16"/>詮之義。故云實義也。</p>
<lb ed="X" n="0004c02"/><lb ed="R057" n="0739b17"/><p xml:id="pX37p0004c0201">方便修成分者。以五行爲方便。十德爲修成也。</p>
<lb ed="X" n="0004c03"/><lb ed="R057" n="0739b18"/><p xml:id="pX37p0004c0301"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0004003" n="0004003"/>能之修成等者。破修成與入證義同。故云煩也。</p><p xml:id="pX37p0004c0319" cb:place="inline">今
<lb ed="X" n="0004c04"/><lb ed="R057" n="0740a01"/>爲正下釋也。</p>
<lb ed="X" n="0004c05"/><lb ed="R057" n="0740a02"/><p xml:id="pX37p0004c0501">慈悲住持分者。迦葉菩薩爲末代故廣立破斥。令衆
<lb ed="X" n="0004c06"/><lb ed="R057" n="0740a03"/>得解。故云慈悲也。</p>
<lb ed="X" n="0004c07"/><lb ed="R057" n="0740a04"/><p xml:id="pX37p0004c0701">顯相分者。令耶歸正。其相顯也。</p>
<lb ed="X" n="0004c08"/><lb ed="R057" n="0740a05"/><p xml:id="pX37p0004c0801">持惡向善等者。釋所以也。</p>
<lb ed="X" n="0004c09"/><lb ed="R057" n="0740a06"/><p xml:id="pX37p0004c0901">與河西開合之殊者。河西合。興皇開。只是開合之異
<lb ed="X" n="0004c10"/><lb ed="R057" n="0740a07"/>耳。興皇前分八門。後釋行與位門猶合。應言第五位
<lb ed="X" n="0004c11"/><lb ed="R057" n="0740a08"/>門第六中道門等<note place="inline">未詳</note>。</p>
<lb ed="X" n="0004c12"/><lb ed="R057" n="0740a09"/><p xml:id="pX37p0004c1201">第二別釋者。今家正解。先釋通序。次釋別序。初通序
<lb ed="X" n="0004c13"/><lb ed="R057" n="0740a10"/>中先釋義。次釋文。</p>
<lb ed="X" n="0004c14"/><lb ed="R057" n="0740a11"/><p xml:id="pX37p0004c1401">初云召請章者。章謂章段。詩云。彼都人士出言成章
<lb ed="X" n="0004c15"/><lb ed="R057" n="0740a12"/>也。</p>
<lb ed="X" n="0004c16"/><lb ed="R057" n="0740a13"/><p xml:id="pX37p0004c1601">三世道同者。三世諸佛凡所說經皆安如是。異於外
<lb ed="X" n="0004c17"/><lb ed="R057" n="0740a14"/>道阿漚二字。故道同也。</p>
<lb ed="X" n="0004c18"/><lb ed="R057" n="0740a15"/><p xml:id="pX37p0004c1801">敎門機別者。敎卽門故名爲敎門。前之三敎時處不
<lb ed="X" n="0004c19"/><lb ed="R057" n="0740a16"/>同。故名爲別。法華雖同醍醐。此經文又被末代機。具
<lb ed="X" n="0004c20"/><lb ed="R057" n="0740a17"/>四敎。故云機別也。</p>
<lb ed="X" n="0004c21"/><lb ed="R057" n="0740a18"/><p xml:id="pX37p0004c2101">經經由藉各別者。維摩合葢現變等。金剛著衣持鉢
<lb ed="X" n="0004c22"/><lb ed="R057" n="0740b01"/>等。法華天雨四華等也。</p>
<lb ed="X" n="0004c23"/><lb ed="R057" n="0740b02"/><p xml:id="pX37p0004c2301">同是勸信之辭者。旣是生善之意。具足應明四悉。通
<lb ed="X" n="0004c24"/><lb ed="R057" n="0740b03"/>別不同卽世界意。對破外道阿漚二字卽對治意。三
<pb ed="X" xml:id="X37.0660.0005a" n="0005a"/>
<lb ed="X" n="0005a01"/><lb ed="R057" n="0740b04"/>世道同卽生善意。所聞法體卽第一義也。今且約生
<lb ed="X" n="0005a02"/><lb ed="R057" n="0740b05"/>善邊說故也。</p>
<lb ed="X" n="0005a03"/><lb ed="R057" n="0740b06"/><p xml:id="pX37p0005a0301">次釋文。初云所傳理者。理謂所聞法體。以三德秘藏
<lb ed="X" n="0005a04"/><lb ed="R057" n="0740b07"/>爲所傳。別指阿難爲能傳人也。</p>
<lb ed="X" n="0005a05"/><lb ed="R057" n="0740b08"/><p xml:id="pX37p0005a0501">會機會理者。圓機圓理。以機稱理名之爲會。五十二
<lb ed="X" n="0005a06"/><lb ed="R057" n="0740b09"/>衆咸知常住。名之爲理也。</p>
<lb ed="X" n="0005a07"/><lb ed="R057" n="0740b10"/><p xml:id="pX37p0005a0701">稟承之主者。佛是所稟敎主。機是能稟之人也。</p>
<lb ed="X" n="0005a08"/><lb ed="R057" n="0740b11"/><p xml:id="pX37p0005a0801">所聞之地者。地是所依。三德涅槃爲所聞也。</p>
<lb ed="X" n="0005a09"/><lb ed="R057" n="0740b12"/><p xml:id="pX37p0005a0901">展轉相證者。從能聞人證所聞理。乃至同聞伴處。故
<lb ed="X" n="0005a10"/><lb ed="R057" n="0740b13"/>云展轉也。</p>
<lb ed="X" n="0005a11"/><lb ed="R057" n="0740b14"/><p xml:id="pX37p0005a1101">欲使將來者。此經被末代機。將當也。</p>
<lb ed="X" n="0005a12"/><lb ed="R057" n="0740b15"/><p xml:id="pX37p0005a1201">又大小諸經者。約敎判也。小卽三藏。大卽通別。二敎
<lb ed="X" n="0005a13"/><lb ed="R057" n="0740b16"/>三藏能所傳異故也。准釋前約因緣生善。此釋約敎。
<lb ed="X" n="0005a14"/><lb ed="R057" n="0740b17"/>本迹觀心指在法華。若義立體用本迹。常觀涅槃行
<lb ed="X" n="0005a15"/><lb ed="R057" n="0740b18"/>道亦何不通。不及彼文四釋委悉悉也。</p>
<lb ed="X" n="0005a16"/><lb ed="R057" n="0741a01"/><p xml:id="pX37p0005a1601">若言解與眞合者。解卽能傳。所傳卽眞。如色卽是空
<lb ed="X" n="0005a17"/><lb ed="R057" n="0741a02"/>等也。</p>
<lb ed="X" n="0005a18"/><lb ed="R057" n="0741a03"/><p xml:id="pX37p0005a1801">身<g ref="#CB01926">灰</g>智寂者。初小乘身<g ref="#CB01926">灰</g>。通敎智寂。卽空折空爲異
<lb ed="X" n="0005a19"/><lb ed="R057" n="0741a04"/>也。</p>
<lb ed="X" n="0005a20"/><lb ed="R057" n="0741a05"/><p xml:id="pX37p0005a2001">若言稱機爲如者。謂前二敎空也。</p>
<lb ed="X" n="0005a21"/><lb ed="R057" n="0741a06"/><p xml:id="pX37p0005a2101">事逆理順者。地前入<anchor xml:id="nkr_note_orig_0005001" n="0005001"/>段爲逆。登地證理爲順。又十行
<lb ed="X" n="0005a22"/><lb ed="R057" n="0741a07"/>出假四攝利物爲逆。依理修觀爲順也。</p>
<lb ed="X" n="0005a23"/><lb ed="R057" n="0741a08"/><p xml:id="pX37p0005a2301">我聞等類之者。准前如是。應具四釋。文略。廣如法華
<lb ed="X" n="0005a24"/><lb ed="R057" n="0741a09"/>中四種阿難不聞也。</p>
<pb ed="X" xml:id="X37.0660.0005b" n="0005b"/>
<lb ed="X" n="0005b01"/><lb ed="R057" n="0741a10"/><p xml:id="pX37p0005b0101">世所常聞者。雖云常復須辨異也。</p>
<lb ed="X" n="0005b02"/><lb ed="R057" n="0741a11"/><p xml:id="pX37p0005b0201">具如法華疏中者。彼一一文中皆約因緣約敎本迹
<lb ed="X" n="0005b03"/><lb ed="R057" n="0741a12"/>觀心四釋。不同此文義立因緣約敎。四悉之名下二
<lb ed="X" n="0005b04"/><lb ed="R057" n="0741a13"/>則無也。</p>
<lb ed="X" n="0005b05"/><lb ed="R057" n="0741a14"/><p xml:id="pX37p0005b0501">今明下約廣明五章。又分爲二。初總對。二一一別對
<lb ed="X" n="0005b06"/><lb ed="R057" n="0741a15"/>也。</p>
<lb ed="X" n="0005b07"/><lb ed="R057" n="0741a16"/><p xml:id="pX37p0005b0701">夫不異曰如無非曰是者。五十二衆同是三德涅槃
<lb ed="X" n="0005b08"/><lb ed="R057" n="0741a17"/>之衆。異則定異者。五十二衆各相異也。</p>
<lb ed="X" n="0005b09"/><lb ed="R057" n="0741a18"/><p xml:id="pX37p0005b0901">達斯意者者。皆是法身菩薩。詭類殊形同一佛性所
<lb ed="X" n="0005b10"/><lb ed="R057" n="0741b01"/>聞之體。</p>
<lb ed="X" n="0005b11"/><lb ed="R057" n="0741b02"/><p xml:id="pX37p0005b1101">詭類者。異怪也。卽是怪異之衆。故云紛雜。雜亦異也。</p>
<lb ed="X" n="0005b12"/><lb ed="R057" n="0741b03"/><p xml:id="pX37p0005b1201">精麤映奪者。人等爲麤。天等爲精。互相映奪。故下文
<lb ed="X" n="0005b13"/><lb ed="R057" n="0741b04"/>云。倍勝於前等<note place="inline">云云</note>。</p>
<lb ed="X" n="0005b14"/><lb ed="R057" n="0741b05"/><p xml:id="pX37p0005b1401">若以牛羊眼看者。凡夫肉眼所見。五十二衆猶如牛
<lb ed="X" n="0005b15"/><lb ed="R057" n="0741b06"/>羊所見無別。若以佛眼觀之。住首楞嚴。無非法界也。</p>
<lb ed="X" n="0005b16"/><lb ed="R057" n="0741b07"/><p xml:id="pX37p0005b1601">悟異不異者。同一佛性也。</p>
<lb ed="X" n="0005b17"/><lb ed="R057" n="0741b08"/><p xml:id="pX37p0005b1701">我昔不聞者。謂前三敎帶權明實也。而今得聞皆聞
<lb ed="X" n="0005b18"/><lb ed="R057" n="0741b09"/>秘藏也。</p>
<lb ed="X" n="0005b19"/><lb ed="R057" n="0741b10"/><p xml:id="pX37p0005b1901">聞二施果報等者。昔施今施聞皆常住也。故<name role="" type="person">純陀</name>引
<lb ed="X" n="0005b20"/><lb ed="R057" n="0741b11"/>昔難今。如來引今以答二施無差也。</p>
<lb ed="X" n="0005b21"/><lb ed="R057" n="0741b12"/><p xml:id="pX37p0005b2101">種種法味者。卽實權之法味。亦是四敎五時之法味
<lb ed="X" n="0005b22"/><lb ed="R057" n="0741b13"/>也。</p>
<lb ed="X" n="0005b23"/><lb ed="R057" n="0741b14"/><p xml:id="pX37p0005b2301">一時之行等者。此文一時異前一時。皆約圓行具一
<lb ed="X" n="0005b24"/><lb ed="R057" n="0741b15"/>切行爲一時也。一時之證明功德等故。戒定文後皆
<pb ed="X" xml:id="X37.0660.0005c" n="0005c"/>
<lb ed="X" n="0005c01"/><lb ed="R057" n="0741b16"/>結地位。非前後證也。</p>
<lb ed="X" n="0005c02"/><lb ed="R057" n="0741b17"/><p xml:id="pX37p0005c0201">於一念中者。證法身時。卽能百界敎化衆生。故云現
<lb ed="X" n="0005c03"/><lb ed="R057" n="0741b18"/>五趣身等也。</p>
<lb ed="X" n="0005c04"/><lb ed="R057" n="0742a01"/><p xml:id="pX37p0005c0401">歸身止息者。處是所依。表於法身。故下文云。安置諸
<lb ed="X" n="0005c05"/><lb ed="R057" n="0742a02"/>子秘密藏中我亦不久自住其中。故云處也。</p>
<lb ed="X" n="0005c06"/><lb ed="R057" n="0742a03"/><p xml:id="pX37p0005c0601">駈邪引惡者。駈諸外道。離六大城皆向拘尸。邪正悉
<lb ed="X" n="0005c07"/><lb ed="R057" n="0742a04"/>度。令入秘藏也。</p>
<lb ed="X" n="0005c08"/><lb ed="R057" n="0742a05"/><p xml:id="pX37p0005c0801">若他若自者。他卽諸子安置秘藏。自卽不久亦住其
<lb ed="X" n="0005c09"/><lb ed="R057" n="0742a06"/>中也。</p>
<lb ed="X" n="0005c10"/><lb ed="R057" n="0742a07"/><p xml:id="pX37p0005c1001">等敎三子倂作三田者。如下文中聲聞菩薩及一闡
<lb ed="X" n="0005c11"/><lb ed="R057" n="0742a08"/>提其心皆等也。三田卽上中下田也。</p>
<lb ed="X" n="0005c12"/><lb ed="R057" n="0742a09"/><p xml:id="pX37p0005c1201">夫衆不出八佛者。五十二衆皆有正因之性。故云不
<lb ed="X" n="0005c13"/><lb ed="R057" n="0742a10"/>出等也。八者。過去爲一。現在十方爲一。六卽通名爲
<lb ed="X" n="0005c14"/><lb ed="R057" n="0742a11"/>佛故爲六。卽爲八佛也。或云過去現在爲七佛。及當
<lb ed="X" n="0005c15"/><lb ed="R057" n="0742a12"/>來爲八也<note place="inline">未詳所出</note>。</p>
<lb ed="X" n="0005c16"/><lb ed="R057" n="0742a13"/><p xml:id="pX37p0005c1601">更無過者者。衆生無上者佛是。故云無過也。</p>
<lb ed="X" n="0005c17"/><lb ed="R057" n="0742a14"/><p xml:id="pX37p0005c1701">五果遷移者。世間五果出世五果等皆有遷移。故下
<lb ed="X" n="0005c18"/><lb ed="R057" n="0742a15"/>文難云。是無常身是雜食身等。云何二施果報等無
<lb ed="X" n="0005c19"/><lb ed="R057" n="0742a16"/>差別也。</p>
<lb ed="X" n="0005c20"/><lb ed="R057" n="0742a17"/><p xml:id="pX37p0005c2001">江河迴曲者。前之三敎迂迴巧拙不同。今敎猶如直
<lb ed="X" n="0005c21"/><lb ed="R057" n="0742a18"/>繩入於西海也。</p>
<lb ed="X" n="0005c22"/><lb ed="R057" n="0742b01"/><p xml:id="pX37p0005c2201">尙不見空者。猶有<anchor xml:id="nkr_note_orig_0005002" n="0005002"/>彰故。況於肉眼也。</p>
<lb ed="X" n="0005c23"/><lb ed="R057" n="0742b02"/><p xml:id="pX37p0005c2301">況能見性者。中道佛性也。</p>
<lb ed="X" n="0005c24"/><lb ed="R057" n="0742b03"/><p xml:id="pX37p0005c2401">了了分明見者。謂圓修之人亦可六卽分之。謂分得
<pb ed="X" xml:id="X37.0660.0006a" n="0006a"/>
<lb ed="X" n="0006a01"/><lb ed="R057" n="0742b04"/>了了乃至究竟了了。如殃掘經云。所謂彼眼根具足
<lb ed="X" n="0006a02"/><lb ed="R057" n="0742b05"/>無咸修了了分明見等也。</p>
<lb ed="X" n="0006a03"/><lb ed="R057" n="0742b06"/><p xml:id="pX37p0006a0301">今聞低彌神龜者。低彌謂惡魚。神龜卽聖龜。在陸。今
<lb ed="X" n="0006a04"/><lb ed="R057" n="0742b07"/>同在水。喩涅槃河中七種衆生佛性一也。</p>
<lb ed="X" n="0006a05"/><lb ed="R057" n="0742b08"/><p xml:id="pX37p0006a0501">同向佛住處者。三德秘藏處也。</p>
<lb ed="X" n="0006a06"/><lb ed="R057" n="0742b09"/><p xml:id="pX37p0006a0601">施與時衆者。還將三德之處。施與衆生。卽是所詮之
<lb ed="X" n="0006a07"/><lb ed="R057" n="0742b10"/>旨。能施所施無非法界故也。</p>
<lb ed="X" n="0006a08"/><lb ed="R057" n="0742b11"/><p xml:id="pX37p0006a0801">引攝耶惡者。應云引邪攝惡。同歸自住處也。</p>
<lb ed="X" n="0006a09"/><lb ed="R057" n="0742b12"/><p xml:id="pX37p0006a0901">如是總序三點者。從廣之狹。所聞法體具於三德。故
<lb ed="X" n="0006a10"/><lb ed="R057" n="0742b13"/>云三點也。</p>
<lb ed="X" n="0006a11"/><lb ed="R057" n="0742b14"/><p xml:id="pX37p0006a1101">我聞序般若者。能聞屬初故也。</p>
<lb ed="X" n="0006a12"/><lb ed="R057" n="0742b15"/><p xml:id="pX37p0006a1201">一時序解脫者。智能梁理故也。</p>
<lb ed="X" n="0006a13"/><lb ed="R057" n="0742b16"/><p xml:id="pX37p0006a1301">同聞序三點不虗者。有證信之伴故也。</p>
<lb ed="X" n="0006a14"/><lb ed="R057" n="0742b17"/><p xml:id="pX37p0006a1401">我聞序樂者。多聞分別樂。卽大涅槃也。</p>
<lb ed="X" n="0006a15"/><lb ed="R057" n="0742b18"/><p xml:id="pX37p0006a1501">一時序淨者。修行契理。惑業皆無也。</p>
<lb ed="X" n="0006a16"/><lb ed="R057" n="0743a01"/><p xml:id="pX37p0006a1601">住處序常者。法身常住也。</p>
<lb ed="X" n="0006a17"/><lb ed="R057" n="0743a02"/><p xml:id="pX37p0006a1701">同聞序我者。皆是自在眞我爲伴也。</p>
<lb ed="X" n="0006a18"/><lb ed="R057" n="0743a03"/><p xml:id="pX37p0006a1801">五序序經要義者。要義只是佛性三德涅槃常樂我
<lb ed="X" n="0006a19"/><lb ed="R057" n="0743a04"/>淨以之爲要也。</p>
<lb ed="X" n="0006a20"/><lb ed="R057" n="0743a05"/><p xml:id="pX37p0006a2001">一是數方者。方法也。從一至十。皆數法故也。</p>
<lb ed="X" n="0006a21"/><lb ed="R057" n="0743a06"/><p xml:id="pX37p0006a2101">世間義耳者。藏敎菩薩初未斷惑同凡夫故。二乘斷
<lb ed="X" n="0006a22"/><lb ed="R057" n="0743a07"/>惑卽非世間也。</p>
<lb ed="X" n="0006a23"/><lb ed="R057" n="0743a08"/><p xml:id="pX37p0006a2301">空爲一者。卽通敎意。前敎雖空。猶是折空耳。</p>
<lb ed="X" n="0006a24"/><lb ed="R057" n="0743a09"/><p xml:id="pX37p0006a2401">眞俗合一者。別敎菩薩初住爲眞。十行爲俗。登地證
<pb ed="X" xml:id="X37.0660.0006b" n="0006b"/>
<lb ed="X" n="0006b01"/><lb ed="R057" n="0743a10"/>中。故云合也。</p>
<lb ed="X" n="0006b02"/><lb ed="R057" n="0743a11"/><p xml:id="pX37p0006b0201">一一切者。卽眞而俗。一切一者。卽俗而眞。雙非雙照。
<lb ed="X" n="0006b03"/><lb ed="R057" n="0743a12"/>皆顯中道。常無常。非常非無常。而常而無常等用也。
<lb ed="X" n="0006b04"/><lb ed="R057" n="0743a13"/>准義一則具三。三卽是九。九只是一。非三非一等。皆
<lb ed="X" n="0006b05"/><lb ed="R057" n="0743a14"/>以一一之故也。</p>
<lb ed="X" n="0006b06"/><lb ed="R057" n="0743a15"/><p xml:id="pX37p0006b0601">三身四義者。四謂四敎。前之兩敎同一應身。猶有勝
<lb ed="X" n="0006b07"/><lb ed="R057" n="0743a16"/>劣。別敎報身。且有自用他用之殊。圓敎法身故也。</p>
<lb ed="X" n="0006b08"/><lb ed="R057" n="0743a17"/><p xml:id="pX37p0006b0801">後義在今者。判屬圓也。</p>
<lb ed="X" n="0006b09"/><lb ed="R057" n="0743a18"/><p xml:id="pX37p0006b0901">卽土人也者。以人生此地。故言生地也。</p>
<lb ed="X" n="0006b10"/><lb ed="R057" n="0743b01"/><p xml:id="pX37p0006b1001">相合似連理者。連理樹名。如人家有義。感樹而生。亦
<lb ed="X" n="0006b11"/><lb ed="R057" n="0743b02"/>如甘棠之樹。以表德也。</p>
<lb ed="X" n="0006b12"/><lb ed="R057" n="0743b03"/><p xml:id="pX37p0006b1201">似交讓者。如世間以貴賤交。枯榮相讓也。</p>
<lb ed="X" n="0006b13"/><lb ed="R057" n="0743b04"/><p xml:id="pX37p0006b1301">只此一城下約敎釋。種種卽四見不同。具如下釋故
<lb ed="X" n="0006b14"/><lb ed="R057" n="0743b05"/>也。准前因緣合具四悉釋之。城名不同卽世界。見者
<lb ed="X" n="0006b15"/><lb ed="R057" n="0743b06"/>生善卽爲人。力士發心卽破惡。枯榮不二卽第一義也。</p>
<lb ed="X" n="0006b16"/><lb ed="R057" n="0743b07"/><p xml:id="pX37p0006b1601">慈愍示人者。無緣之慈遍法界樂。名爲示人也。</p>
<lb ed="X" n="0006b17"/><lb ed="R057" n="0743b08"/><p xml:id="pX37p0006b1701">寄城表常者。三德之城無能傾動故常也。</p>
<lb ed="X" n="0006b18"/><lb ed="R057" n="0743b09"/><p xml:id="pX37p0006b1801">力士表我者。以自在故無所臣屬也。</p>
<lb ed="X" n="0006b19"/><lb ed="R057" n="0743b10"/><p xml:id="pX37p0006b1901">吉河表淨者。亦云金沙。其沙淨故能滅罪垢。故表淨
<lb ed="X" n="0006b20"/><lb ed="R057" n="0743b11"/>也。</p>
<lb ed="X" n="0006b21"/><lb ed="R057" n="0743b12"/><p xml:id="pX37p0006b2101">樹間表樂者。樹能淸涼。人多樂故。此表涅槃之樂也。</p>
<lb ed="X" n="0006b22"/><lb ed="R057" n="0743b13"/><p xml:id="pX37p0006b2201">城不可壞表常者。壞是無常故。不壞表常也。</p>
<lb ed="X" n="0006b23"/><lb ed="R057" n="0743b14"/><p xml:id="pX37p0006b2301">豐有表樂者。如世豐足卽樂。涅槃亦爾。八味具足也。</p>
<lb ed="X" n="0006b24"/><lb ed="R057" n="0743b15"/><p xml:id="pX37p0006b2401">傲敵表我者。傲必自在也。</p>
<pb ed="X" xml:id="X37.0660.0006c" n="0006c"/>
<lb ed="X" n="0006c01"/><lb ed="R057" n="0743b16"/><p xml:id="pX37p0006c0101">無難表淨者。世邪八風不能染也。</p>
<lb ed="X" n="0006c02"/><lb ed="R057" n="0743b17"/><p xml:id="pX37p0006c0201">力士無屬表常者。前云表我。今云表常。何者。以一家
<lb ed="X" n="0006c03"/><lb ed="R057" n="0743b18"/>釋義圓通自在。況三德中一一德上皆具四德。廣如
<lb ed="X" n="0006c04"/><lb ed="R057" n="0744a01"/>金光明玄。十種三法皆具四德也。</p>
<lb ed="X" n="0006c05"/><lb ed="R057" n="0744a02"/><p xml:id="pX37p0006c0501">恒流表常者。恒故常也。</p>
<lb ed="X" n="0006c06"/><lb ed="R057" n="0744a03"/><p xml:id="pX37p0006c0601">東雙表常者。東方屬木。木以蓊茂爲義。又是諸方之
<lb ed="X" n="0006c07"/><lb ed="R057" n="0744a04"/>首故常也。准義亦應云常無常等。且擧一邊耳。下文
<lb ed="X" n="0006c08"/><lb ed="R057" n="0744a05"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0006001" n="0006001"/>雙出於鳥<anchor xml:id="note_star_1" n="0006001" type="star"/>喩遊之意。卽其義也。</p>
<lb ed="X" n="0006c09"/><lb ed="R057" n="0744a06"/><p xml:id="pX37p0006c0901">南雙表樂者。南方屬火。火能成於萬物。故樂也。</p>
<lb ed="X" n="0006c10"/><lb ed="R057" n="0744a07"/><p xml:id="pX37p0006c1001">西雙表我者。西方屬金。如世人有金。用卽自在也。</p>
<lb ed="X" n="0006c11"/><lb ed="R057" n="0744a08"/><p xml:id="pX37p0006c1101">北方雙表淨者。北方屬水。水以淨爲義。其義最顯也。
<lb ed="X" n="0006c12"/><lb ed="R057" n="0744a09"/>中央屬土。土王四方也。</p>
<lb ed="X" n="0006c13"/><lb ed="R057" n="0744a10"/><p xml:id="pX37p0006c1301">若能總別等者。前總對。後別對四德。四德只是三德。
<lb ed="X" n="0006c14"/><lb ed="R057" n="0744a11"/>三德卽佛住處也。</p>
<lb ed="X" n="0006c15"/><lb ed="R057" n="0744a12"/><p xml:id="pX37p0006c1501">若謂下約敎釋。</p><p xml:id="pX37p0006c1507" cb:place="inline">生死人者。三藏所見。以觀無常也。</p>
<lb ed="X" n="0006c16"/><lb ed="R057" n="0744a13"/><p xml:id="pX37p0006c1601">二乘所見者。通敎二乘也。</p><p xml:id="pX37p0006c1611" cb:place="inline">登地所見者。別敎也。</p>
<lb ed="X" n="0006c17"/><lb ed="R057" n="0744a14"/><p xml:id="pX37p0006c1701">九佛之中八佛者。八佛如前。更如現在敎主成九也。</p>
<lb ed="X" n="0006c18"/><lb ed="R057" n="0744a15"/><p xml:id="pX37p0006c1801">句句作此消之者。例下諸文。皆約四敎釋之。文略不
<lb ed="X" n="0006c19"/><lb ed="R057" n="0744a16"/>釋可。</p>
<lb ed="X" n="0006c20"/><lb ed="R057" n="0744a17"/><p xml:id="pX37p0006c2001">私謂者。妙樂先師作此釋也。</p>
<lb ed="X" n="0006c21"/><lb ed="R057" n="0744a18"/><p xml:id="pX37p0006c2101">此見不同者。約折體別也。</p>
<lb ed="X" n="0006c22"/><lb ed="R057" n="0744b01"/><p xml:id="pX37p0006c2201">摩訶衍道者。大乘之道不同折敎二乘道也。故大品
<lb ed="X" n="0006c23"/><lb ed="R057" n="0744b02"/>斥云。由如隘路不容二人竝行<note place="inline">云云</note>。</p>
<lb ed="X" n="0006c24"/><lb ed="R057" n="0744b03"/><p xml:id="pX37p0006c2401">戒心見道等者。戒卽十戒五支戒等。心卽首楞嚴定。
<pb ed="X" xml:id="X37.0660.0007a" n="0007a"/>
<lb ed="X" n="0007a01"/><lb ed="R057" n="0744b04"/>見卽次第三諦。道卽三解脫道也。說此五種。如奏樂
<lb ed="X" n="0007a02"/><lb ed="R057" n="0744b05"/>不聞也。處時二種不觀尊特之形如沒燭不見。</p>
<lb ed="X" n="0007a03"/><lb ed="R057" n="0744b06"/><p xml:id="pX37p0007a0301">尙不與前佛共者。且約三藏比決。丈六之形同比丘
<lb ed="X" n="0007a04"/><lb ed="R057" n="0744b07"/>像也。</p>
<lb ed="X" n="0007a05"/><lb ed="R057" n="0744b08"/><p xml:id="pX37p0007a0501">及開顯竟者。謂法華開竟也。此經自云。八千菩薩法
<lb ed="X" n="0007a06"/><lb ed="R057" n="0744b09"/>華中得受記莂也。</p>
<lb ed="X" n="0007a07"/><lb ed="R057" n="0744b10"/><p xml:id="pX37p0007a0701">大者歎德也者。別無文。故將大字以歎之也。</p>
<lb ed="X" n="0007a08"/><lb ed="R057" n="0744b11"/><p xml:id="pX37p0007a0801">通四園陀三藏者。通解內外經書也。</p>
<lb ed="X" n="0007a09"/><lb ed="R057" n="0744b12"/><p xml:id="pX37p0007a0901">勝九十五種者。有九十六道經。一道屬正。故言五也。
<lb ed="X" n="0007a10"/><lb ed="R057" n="0744b13"/>有人云外道根本六人。各有十五弟子。幷於本師卽
<lb ed="X" n="0007a11"/><lb ed="R057" n="0744b14"/>九十六。此不應定爲數也。</p>
<lb ed="X" n="0007a12"/><lb ed="R057" n="0744b15"/><p xml:id="pX37p0007a1201">賢聖之所恭敬者。卽是三藏敎中賢聖也。</p>
<lb ed="X" n="0007a13"/><lb ed="R057" n="0744b16"/><p xml:id="pX37p0007a1301">通達權實法門者。權卽四味。實是今經。權卽實實卽
<lb ed="X" n="0007a14"/><lb ed="R057" n="0744b17"/>是權也。</p>
<lb ed="X" n="0007a15"/><lb ed="R057" n="0744b18"/><p xml:id="pX37p0007a1501">於畢定衆者。究竟圓乘。五時終畢。名爲畢定也。</p>
<lb ed="X" n="0007a16"/><lb ed="R057" n="0745a01"/><p xml:id="pX37p0007a1601">大權開顯如前者。如前文約敎釋也。</p>
<lb ed="X" n="0007a17"/><lb ed="R057" n="0745a02"/><p xml:id="pX37p0007a1701">不仰等者。離於四耶也。仰謂仰觀星宿。下是種植田
<lb ed="X" n="0007a18"/><lb ed="R057" n="0745a03"/>園。方卽通致使命。維是邪命自活等也。</p>
<lb ed="X" n="0007a19"/><lb ed="R057" n="0745a04"/><p xml:id="pX37p0007a1901">是名破惡者。以三學爲破惡也。</p>
<lb ed="X" n="0007a20"/><lb ed="R057" n="0745a05"/><p xml:id="pX37p0007a2001">以資慧命者。卽空智爲食。空慧爲命也。</p>
<lb ed="X" n="0007a21"/><lb ed="R057" n="0745a06"/><p xml:id="pX37p0007a2101">亦無知者。知者亦空也。</p>
<lb ed="X" n="0007a22"/><lb ed="R057" n="0745a07"/><p xml:id="pX37p0007a2201">不得怖喜者。空故無怖亦無喜也。</p>
<lb ed="X" n="0007a23"/><lb ed="R057" n="0745a08"/><p xml:id="pX37p0007a2301">一切諸法中悉等者。十界之中佛性自資常住命也。</p>
<lb ed="X" n="0007a24"/><lb ed="R057" n="0745a09"/><p xml:id="pX37p0007a2401">後之二僧等者。論據內凡名爲有羞。今進取薄地淸
<pb ed="X" xml:id="X37.0660.0007b" n="0007b"/>
<lb ed="X" n="0007b01"/><lb ed="R057" n="0745a10"/>淨爲有羞也。</p>
<lb ed="X" n="0007b02"/><lb ed="R057" n="0745a11"/><p xml:id="pX37p0007b0201">餘二比丘敎敎有之者。破戒啞羊通四敎也。</p>
<lb ed="X" n="0007b03"/><lb ed="R057" n="0745a12"/><p xml:id="pX37p0007b0301">復有四義者。發起影嚮一向眞實。當機進退取之。結
<lb ed="X" n="0007b04"/><lb ed="R057" n="0745a13"/>緣一向有羞僧也。</p>
<lb ed="X" n="0007b05"/><lb ed="R057" n="0745a14"/><p xml:id="pX37p0007b0501">故言衆下注<note place="inline">云云</note>者。一衆之中復有四衆。卽成一十
<lb ed="X" n="0007b06"/><lb ed="R057" n="0745a15"/>六也。具如法華疏釋也。</p><p xml:id="pX37p0007b0610" cb:place="inline">或數人者。約敎釋也。</p>
<lb ed="X" n="0007b07"/><lb ed="R057" n="0745a16"/><p xml:id="pX37p0007b0701">前後圍遶者。圍卽住威儀。繞卽行威儀。亦應約四敎
<lb ed="X" n="0007b08"/><lb ed="R057" n="0745a17"/>威儀不同也。</p>
<lb ed="X" n="0007b09"/><lb ed="R057" n="0745a18"/><p xml:id="pX37p0007b0901">或以三業恭敬等者。以行住中皆約三業故也。</p>
<lb ed="X" n="0007b10"/><lb ed="R057" n="0745b01"/><p xml:id="pX37p0007b1001">釋別序。初文云聲時表法者。聲謂聲敎。時表於明生
<lb ed="X" n="0007b11"/><lb ed="R057" n="0745b02"/>闇滅之時也。仲中也。居於孟季之間。表中道也。</p>
<lb ed="X" n="0007b12"/><lb ed="R057" n="0745b03"/><p xml:id="pX37p0007b1201">滿月之日者。如下文釋月愛三昧圓滿之日也。</p>
<lb ed="X" n="0007b13"/><lb ed="R057" n="0745b04"/><p xml:id="pX37p0007b1301">不待不過者。如來知時。無差機之失也。今正臨涅槃
<lb ed="X" n="0007b14"/><lb ed="R057" n="0745b05"/>時。起圓常法。兼被末代。與機不差也。</p>
<lb ed="X" n="0007b15"/><lb ed="R057" n="0745b06"/><p xml:id="pX37p0007b1501">而得度脫者。道機時熟。聞常住法而得度脫。其未度
<lb ed="X" n="0007b16"/><lb ed="R057" n="0745b07"/>者且作得度因緣也。</p>
<lb ed="X" n="0007b17"/><lb ed="R057" n="0745b08"/><p xml:id="pX37p0007b1701">神力爲本者。如法華中壽量以開久遠之本。故現神
<lb ed="X" n="0007b18"/><lb ed="R057" n="0745b09"/>力摩頂付屬也。</p>
<lb ed="X" n="0007b19"/><lb ed="R057" n="0745b10"/><p xml:id="pX37p0007b1901">大聲爲末者。今說圓常大涅槃敎。以之爲末也。</p>
<lb ed="X" n="0007b20"/><lb ed="R057" n="0745b11"/><p xml:id="pX37p0007b2001">令悟非本非末者。約理<anchor xml:id="nkr_note_orig_0007001" n="0007001"/>而證也。</p>
<lb ed="X" n="0007b21"/><lb ed="R057" n="0745b12"/><p xml:id="pX37p0007b2101">又空慧爲本等者謂約敎釋。前之兩敎折體空也。種
<lb ed="X" n="0007b22"/><lb ed="R057" n="0745b13"/>智是別。實相約圓也。</p>
<lb ed="X" n="0007b23"/><lb ed="R057" n="0745b14"/><p xml:id="pX37p0007b2301">注<note place="inline">云云</note>者。令說四敎。皆是體用之本末也。</p>
<lb ed="X" n="0007b24"/><lb ed="R057" n="0745b15"/><p xml:id="pX37p0007b2401">有人解無色定力者。意引文證成無色定能起欲色
<pb ed="X" xml:id="X37.0660.0007c" n="0007c"/>
<lb ed="X" n="0007c01"/><lb ed="R057" n="0745b16"/>二界之化。豈得無身。又供養佛等今家詞。此且堪難
<lb ed="X" n="0007c02"/><lb ed="R057" n="0745b17"/>者意許引仁王等文證其有身也。</p>
<lb ed="X" n="0007c03"/><lb ed="R057" n="0745b18"/><p xml:id="pX37p0007c0301">若以三有之頂者。約敎釋。無學等卽前之兩敎。妙覺
<lb ed="X" n="0007c04"/><lb ed="R057" n="0746a01"/>等後之二敎也。</p>
<lb ed="X" n="0007c05"/><lb ed="R057" n="0746a02"/><p xml:id="pX37p0007c0501">一頂被請者。或是土佛無輔法至故請也。</p>
<lb ed="X" n="0007c06"/><lb ed="R057" n="0746a03"/><p xml:id="pX37p0007c0601">此意旣寬者。斥他釋。今權實四敎皆遍。橫豎具足。故
<lb ed="X" n="0007c07"/><lb ed="R057" n="0746a04"/>云寬也。</p>
<lb ed="X" n="0007c08"/><lb ed="R057" n="0746a05"/><p xml:id="pX37p0007c0801">則感不一者。不一則五十二衆。</p>
<lb ed="X" n="0007c09"/><lb ed="R057" n="0746a06"/><p xml:id="pX37p0007c0901">普吿則應無二者。卽二而不二。名之爲普。不二而二。
<lb ed="X" n="0007c10"/><lb ed="R057" n="0746a07"/>遍赴衆機。皆今得聞故云吿也。</p>
<lb ed="X" n="0007c11"/><lb ed="R057" n="0746a08"/><p xml:id="pX37p0007c1101">歎令崇仰者。三界之主。大慈之父。出世之師。令普<anchor xml:id="nkr_note_add_0007c1101" n="0007c1101"/><anchor xml:id="beg0007c1101" n="0007c1101"/>崇<anchor xml:id="end0007c1101"/>
<lb ed="X" n="0007c12"/><lb ed="R057" n="0746a09"/>慕仰也。</p><p xml:id="pX37p0007c1204" cb:place="inline">吿令悲戀者。生善也。</p>
<lb ed="X" n="0007c13"/><lb ed="R057" n="0746a10"/><p xml:id="pX37p0007c1301">但歎三號者。此文三號遍攝一切法。故諸經多稱之。
<lb ed="X" n="0007c14"/><lb ed="R057" n="0746a11"/>淨名云。若我分別此三句義。無量劫不能盡也。</p>
<lb ed="X" n="0007c15"/><lb ed="R057" n="0746a12"/><p xml:id="pX37p0007c1501">欲明三事者。對主親師也。</p>
<lb ed="X" n="0007c16"/><lb ed="R057" n="0746a13"/><p xml:id="pX37p0007c1601"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0007002" n="0007002"/>允同諸佛者。十方諸佛十號之首皆稱如來。允者合
<lb ed="X" n="0007c17"/><lb ed="R057" n="0746a14"/>也。</p>
<lb ed="X" n="0007c18"/><lb ed="R057" n="0746a15"/><p xml:id="pX37p0007c1801">是爲世父者。世父居尊。比出世之父。故云尊仰。是爲
<lb ed="X" n="0007c19"/><lb ed="R057" n="0746a16"/>世主者。如國之君。以忠孝爲親。能生世間君臣之禮
<lb ed="X" n="0007c20"/><lb ed="R057" n="0746a17"/>爲善業。今出世之主。能生大小偏圓之善業。名上福
<lb ed="X" n="0007c21"/><lb ed="R057" n="0746a18"/>田也。</p>
<lb ed="X" n="0007c22"/><lb ed="R057" n="0746b01"/><p xml:id="pX37p0007c2201">是爲世師者。夫言師者。能以軌則於他。名之爲師。今
<lb ed="X" n="0007c23"/><lb ed="R057" n="0746b02"/>出世之師能斷偏小之疑。成一切智解。故云師也。故
<lb ed="X" n="0007c24"/><lb ed="R057" n="0746b03"/>引下<name role="" type="person">純陀</name>文無主親師。釋成宗仰之意。卽是無師義
<pb ed="X" xml:id="X37.0660.0008a" n="0008a"/>
<lb ed="X" n="0008a01"/><lb ed="R057" n="0746b04"/>也。</p>
<lb ed="X" n="0008a02"/><lb ed="R057" n="0746b05"/><p xml:id="pX37p0008a0201">經云今日者。正是二月十五日於晨朝時也。</p>
<lb ed="X" n="0008a03"/><lb ed="R057" n="0746b06"/><p xml:id="pX37p0008a0301">本父君師者。昔日結緣之父。名之爲本也。</p>
<lb ed="X" n="0008a04"/><lb ed="R057" n="0746b07"/><p xml:id="pX37p0008a0401">失一則弘誓不滿者。昔有弘誓之力。故今日拔與。以
<lb ed="X" n="0008a05"/><lb ed="R057" n="0746b08"/>心普故。名爲等視也。</p>
<lb ed="X" n="0008a06"/><lb ed="R057" n="0746b09"/><p xml:id="pX37p0008a0601">結三號者。以子歸父。以民歸君。以弟子歸師故也。</p>
<lb ed="X" n="0008a07"/><lb ed="R057" n="0746b10"/><p xml:id="pX37p0008a0701">結四等者。如世間舍能覆一切。今以無緣慈。遍覆法
<lb ed="X" n="0008a08"/><lb ed="R057" n="0746b11"/>界。慈爲根本。故云四等也。</p>
<lb ed="X" n="0008a09"/><lb ed="R057" n="0746b12"/><p xml:id="pX37p0008a0901">初報令斷疑者。如下文云。若有所疑今悉可問等。勸
<lb ed="X" n="0008a10"/><lb ed="R057" n="0746b13"/>問戒律。兼被末代之疑也。</p>
<lb ed="X" n="0008a11"/><lb ed="R057" n="0746b14"/><p xml:id="pX37p0008a1101">演暢者。四十餘年未得開演。今暢佛意。五果先開也。</p>
<lb ed="X" n="0008a12"/><lb ed="R057" n="0746b15"/><p xml:id="pX37p0008a1201">新伊方顯者。邪常之敎。名之爲舊。三點之義。名之爲
<lb ed="X" n="0008a13"/><lb ed="R057" n="0746b16"/>新也。</p>
<lb ed="X" n="0008a14"/><lb ed="R057" n="0746b17"/><p xml:id="pX37p0008a1401">大覺正是遍知者。覺者知也。大者遍也。</p>
<lb ed="X" n="0008a15"/><lb ed="R057" n="0746b18"/><p xml:id="pX37p0008a1501">明師卽主等者。旣有於師。如民之主。如子之父。一卽
<lb ed="X" n="0008a16"/><lb ed="R057" n="0747a01"/>三也。</p>
<lb ed="X" n="0008a17"/><lb ed="R057" n="0747a02"/><p xml:id="pX37p0008a1701">互擧一邊者。擧後知初。故云大覺。擧初知後。故說如
<lb ed="X" n="0008a18"/><lb ed="R057" n="0747a03"/>來。大卽遍收十號也。</p>
<lb ed="X" n="0008a19"/><lb ed="R057" n="0747a04"/><p xml:id="pX37p0008a1901">節節明四義者。謂四敎義也。一一義中皆具主親師
<lb ed="X" n="0008a20"/><lb ed="R057" n="0747a05"/>三。釋之不同。故云節節也。</p>
<lb ed="X" n="0008a21"/><lb ed="R057" n="0747a06"/><p xml:id="pX37p0008a2101">旭旦之時者。旭者明也。謂明旦時也。</p>
<lb ed="X" n="0008a22"/><lb ed="R057" n="0747a07"/><p xml:id="pX37p0008a2201">表智明生者。大涅槃日初出之時。三惑闇滅也。</p>
<lb ed="X" n="0008a23"/><lb ed="R057" n="0747a08"/><p xml:id="pX37p0008a2301">面門口也者。口表說敎當來不絕。門者能通因果。故
<lb ed="X" n="0008a24"/><lb ed="R057" n="0747a09"/>光從口出也。</p>
<pb ed="X" xml:id="X37.0660.0008b" n="0008b"/>
<lb ed="X" n="0008b01"/><lb ed="R057" n="0747a10"/><p xml:id="pX37p0008b0101">表佛性非卽六法者。謂五陰神我正因之性不卽不
<lb ed="X" n="0008b02"/><lb ed="R057" n="0747a11"/>離。故以口表也。</p>
<lb ed="X" n="0008b03"/><lb ed="R057" n="0747a12"/><p xml:id="pX37p0008b0301">大涅槃海者。佛性廣博。如海有衆德故也。</p>
<lb ed="X" n="0008b04"/><lb ed="R057" n="0747a13"/><p xml:id="pX37p0008b0401">大身衆生者。卽表十法界衆生所居爲大也。種種龜
<lb ed="X" n="0008b05"/><lb ed="R057" n="0747a14"/>魚卽正報。珍寶卽依報。十法依正不同故云種種。同
<lb ed="X" n="0008b06"/><lb ed="R057" n="0747a15"/>一佛性。故云光遍也。經云其明雜色者表六道不同。
<lb ed="X" n="0008b07"/><lb ed="R057" n="0747a16"/>六種之色爲雜也。</p>
<lb ed="X" n="0008b08"/><lb ed="R057" n="0747a17"/><p xml:id="pX37p0008b0801">濟六度者。拔三界苦也。</p><p xml:id="pX37p0008b0810" cb:place="inline">淨六根者。與三界樂。法華
<lb ed="X" n="0008b09"/><lb ed="R057" n="0747a18"/>似位。華嚴眞位十種六根也。</p>
<lb ed="X" n="0008b10"/><lb ed="R057" n="0747b01"/><p xml:id="pX37p0008b1001">次明光處乃至放六色。</p><p xml:id="pX37p0008b1010" cb:place="inline">此四段文。文具四悉。釋之
<lb ed="X" n="0008b11"/><lb ed="R057" n="0747b02"/>可見也。</p>
<lb ed="X" n="0008b12"/><lb ed="R057" n="0747b03"/><p xml:id="pX37p0008b1201">高廣互現者。以廣攝高。以高攝廣。而不煩文也。</p>
<lb ed="X" n="0008b13"/><lb ed="R057" n="0747b04"/><p xml:id="pX37p0008b1301">旣有其中之言者。只是三千之中及十方中也。</p>
<lb ed="X" n="0008b14"/><lb ed="R057" n="0747b05"/><p xml:id="pX37p0008b1401">六趣是報障者。望出世法。人天等三趣皆名障也。</p>
<lb ed="X" n="0008b15"/><lb ed="R057" n="0747b06"/><p xml:id="pX37p0008b1501">障除生善者。如人心不憂惱。不成意業。若不發聲。不
<lb ed="X" n="0008b16"/><lb ed="R057" n="0747b07"/>成口業。若不擧手。不成身業。今三業<anchor xml:id="nkr_note_orig_0008001" n="0008001"/>受莫。機動障除也。</p>
<lb ed="X" n="0008b17"/><lb ed="R057" n="0747b08"/><p xml:id="pX37p0008b1701">光召序涅槃行者。光表於敎。依敎修行故也。</p>
<lb ed="X" n="0008b18"/><lb ed="R057" n="0747b09"/><p xml:id="pX37p0008b1801">無明愛見二互相依者。無明如地。愛見如水。水依於
<lb ed="X" n="0008b19"/><lb ed="R057" n="0747b10"/>地。今三惑皆破。故地動以表之也。</p>
<lb ed="X" n="0008b20"/><lb ed="R057" n="0747b11"/><p xml:id="pX37p0008b2001">有緣癡愛者。癡卽無明。愛卽煩惱。皆從緣生。故云有也。</p>
<lb ed="X" n="0008b21"/><lb ed="R057" n="0747b12"/><p xml:id="pX37p0008b2101">或復一時者。文<anchor xml:id="nkr_note_orig_0008002" n="0008002"/>難前後。意在同時也。</p>
<lb ed="X" n="0008b22"/><lb ed="R057" n="0747b13"/><p xml:id="pX37p0008b2201">豈可下。斥他解也。</p>
<lb ed="X" n="0008b23"/><lb ed="R057" n="0747b14"/><p xml:id="pX37p0008b2301">經云時諸衆生者。正是聲光地動之時。諸者不一。卽
<lb ed="X" n="0008b24"/><lb ed="R057" n="0747b15"/>五十二衆是也。故名爲總。</p>
<pb ed="X" xml:id="X37.0660.0008c" n="0008c"/>
<lb ed="X" n="0008c01"/><lb ed="R057" n="0747b16"/><p xml:id="pX37p0008c0101">經云且各裁抑者。裁謂裁量。抑卽抑忍。如來何故放
<lb ed="X" n="0008c02"/><lb ed="R057" n="0747b17"/>光地動。當往佛處。若不往卽無六益也。</p>
<lb ed="X" n="0008c03"/><lb ed="R057" n="0747b18"/><p xml:id="pX37p0008c0301"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0008003" n="0008003"/>父師父滅<anchor xml:id="nkr_note_orig_0008004" n="0008004"/>行時不苦者。具足應言主等。文略。從親生
<lb ed="X" n="0008c04"/><lb ed="R057" n="0748a01"/>者。故言父耳。主卽是所依故也。</p>
<lb ed="X" n="0008c05"/><lb ed="R057" n="0748a02"/><p xml:id="pX37p0008c0501">大劫者。八十鹿盧爲一大劫。劫義衆多<note place="inline">云云</note>。</p>
<lb ed="X" n="0008c06"/><lb ed="R057" n="0748a03"/><p xml:id="pX37p0008c0601">則妨後佛者。賢劫千佛今始四佛出世。何有九百九
<lb ed="X" n="0008c07"/><lb ed="R057" n="0748a04"/>十六佛未興。故云妨也。</p>
<lb ed="X" n="0008c08"/><lb ed="R057" n="0748a05"/><p xml:id="pX37p0008c0801">執手者者。悲之極也。且是喜之極也。如世人悲喜之
<lb ed="X" n="0008c09"/><lb ed="R057" n="0748a06"/>極。皆相執手也。</p>
<lb ed="X" n="0008c10"/><lb ed="R057" n="0748a07"/><p xml:id="pX37p0008c1001">請如來父者。如世間父。其父若去其舍則空。故云虗
<lb ed="X" n="0008c11"/><lb ed="R057" n="0748a08"/>空也。請意旣爾。主親師三闕一不可。故須請也。</p>
<lb ed="X" n="0008c12"/><lb ed="R057" n="0748a09"/><p xml:id="pX37p0008c1201">經云速往。速往者催捉之詞也。</p>
<lb ed="X" n="0008c13"/><lb ed="R057" n="0748a10"/><p xml:id="pX37p0008c1301">釋苦者。釋出主親師去世之苦也。</p>
<lb ed="X" n="0008c14"/><lb ed="R057" n="0748a11"/><p xml:id="pX37p0008c1401">如是展轉者。從前向後。失一不可。如世人無主卽國
<lb ed="X" n="0008c15"/><lb ed="R057" n="0748a12"/>破。無親卽家亡。無師卽無決疑之地。今<anchor xml:id="nkr_note_orig_0008005" n="0008005"/>文主旣無。師
<lb ed="X" n="0008c16"/><lb ed="R057" n="0748a13"/>當安在。法滅無寄也。三苦在懷。故云疑惑也。</p>
<lb ed="X" n="0008c17"/><lb ed="R057" n="0748a14"/><p xml:id="pX37p0008c1701">有事有表者。事謂聲聞常隨世尊。故以前列。菩薩形
<lb ed="X" n="0008c18"/><lb ed="R057" n="0748a15"/>無定准。或親或疎。故居於中。雜衆形疎去佛遠故。故
<lb ed="X" n="0008c19"/><lb ed="R057" n="0748a16"/>在後也。有表者。若聲聞眞。雜衆表俗。菩薩表中。故居
<lb ed="X" n="0008c20"/><lb ed="R057" n="0748a17"/>孟季之間也。</p>
<lb ed="X" n="0008c21"/><lb ed="R057" n="0748a18"/><p xml:id="pX37p0008c2101">今意如前。依前分<anchor xml:id="nkr_note_orig_0008006" n="0008006"/>父。不同他解也。</p>
<lb ed="X" n="0008c22"/><lb ed="R057" n="0748b01"/><p xml:id="pX37p0008c2201">駭令後問者。駭謂驚駭。動其常情也。今不以形爲近
<lb ed="X" n="0008c23"/><lb ed="R057" n="0748b02"/>遠。約機論遠。以機未發。義之爲遠。故須召也。</p>
<lb ed="X" n="0008c24"/><lb ed="R057" n="0748b03"/><p xml:id="pX37p0008c2401">又從多故者。或佛邊衆少。外來衆多。從多爲言。故云
<pb ed="X" xml:id="X37.0660.0009a" n="0009a"/>
<lb ed="X" n="0009a01"/><lb ed="R057" n="0748b04"/>召也。</p>
<lb ed="X" n="0009a02"/><lb ed="R057" n="0748b05"/><p xml:id="pX37p0009a0201">上<anchor xml:id="nkr_note_add_0009a0201" n="0009a0201"/><anchor xml:id="beg0009a0201" n="0009a0201"/>已<anchor xml:id="end0009a0201"/>定數者。八十億百千人等也。</p>
<lb ed="X" n="0009a03"/><lb ed="R057" n="0748b06"/><p xml:id="pX37p0009a0301">而目一事者。子尊於父。弟讓於兄。今云弟子者。只目
<lb ed="X" n="0009a04"/><lb ed="R057" n="0748b07"/>一人也。</p>
<lb ed="X" n="0009a05"/><lb ed="R057" n="0748b08"/><p xml:id="pX37p0009a0501">美其德業者。不美其年也。故律云。所謂長老者不必
<lb ed="X" n="0009a06"/><lb ed="R057" n="0748b09"/>在耆年。</p>
<lb ed="X" n="0009a07"/><lb ed="R057" n="0748b10"/><p xml:id="pX37p0009a0701">魔王知將來事者。恐爲魔王奪其坐處。故勸出家。現
<lb ed="X" n="0009a08"/><lb ed="R057" n="0748b11"/>十八變等。</p>
<lb ed="X" n="0009a09"/><lb ed="R057" n="0748b12"/><p xml:id="pX37p0009a0901">今略障存善者。善旣生障必除也。</p>
<lb ed="X" n="0009a10"/><lb ed="R057" n="0748b13"/><p xml:id="pX37p0009a1001">約四敎分別者。從答。此是下卽藏敎也。又示下通意。
<lb ed="X" n="0009a11"/><lb ed="R057" n="0748b14"/>八地出假道觀雙疏。能化衆生。故云楷模也。又別惑
<lb ed="X" n="0009a12"/><lb ed="R057" n="0748b15"/>下別意。謂地前未斷別惑故也。憂悲下圓意。故引文
<lb ed="X" n="0009a13"/><lb ed="R057" n="0748b16"/>證成。若作四悉。當第一義也。</p>
<lb ed="X" n="0009a14"/><lb ed="R057" n="0748b17"/><p xml:id="pX37p0009a1401">俱解脫者。心解脫善得好緣也。</p>
<lb ed="X" n="0009a15"/><lb ed="R057" n="0748b18"/><p xml:id="pX37p0009a1501">無容自威者。只威伏也。</p>
<lb ed="X" n="0009a16"/><lb ed="R057" n="0749a01"/><p xml:id="pX37p0009a1601">經云離常住處者。卽是洗漱之處。非常所居也。</p>
<lb ed="X" n="0009a17"/><lb ed="R057" n="0749a02"/><p xml:id="pX37p0009a1701">第一空行者。涅槃之行。第一義空也。</p>
<lb ed="X" n="0009a18"/><lb ed="R057" n="0749a03"/><p xml:id="pX37p0009a1801">開常問極者。昔敎未說。名之爲密。今開常宗。故云問
<lb ed="X" n="0009a19"/><lb ed="R057" n="0749a04"/>極。極者只是佛性之義也。</p>
<lb ed="X" n="0009a20"/><lb ed="R057" n="0749a05"/><p xml:id="pX37p0009a2001">能召所召玄相領悟者。主伴不二。同知常理。名之爲
<lb ed="X" n="0009a21"/><lb ed="R057" n="0749a06"/>領。其理高廣。凡所不測。名之爲玄也。</p>
<lb ed="X" n="0009a22"/><lb ed="R057" n="0749a07"/><p xml:id="pX37p0009a2201">尼姨女通是二方女人之稱者。西方以女爲尼。以男
<lb ed="X" n="0009a23"/><lb ed="R057" n="0749a08"/>爲那。此方女也。</p>
<lb ed="X" n="0009a24"/><lb ed="R057" n="0749a09"/><p xml:id="pX37p0009a2401">奉順三召如上者。上<anchor xml:id="nkr_note_orig_0009001" n="0009001"/>父先光次聲三動。三文中各先
<pb ed="X" xml:id="X37.0660.0009b" n="0009b"/>
<lb ed="X" n="0009b01"/><lb ed="R057" n="0749a10"/>奉次順。二文具足也。</p>
<lb ed="X" n="0009b02"/><lb ed="R057" n="0749a11"/><p xml:id="pX37p0009b0201">乃是賢聖人中之龍者。謂前三敎賢聖也。</p>
<lb ed="X" n="0009b03"/><lb ed="R057" n="0749a12"/><p xml:id="pX37p0009b0301">現受女身至迹廣者。以九法界化名之爲廣。如妙音
<lb ed="X" n="0009b04"/><lb ed="R057" n="0749a13"/>菩薩於王後宮現爲女身等。卽其義也。</p>
<lb ed="X" n="0009b05"/><lb ed="R057" n="0749a14"/><p xml:id="pX37p0009b0501">因果難見者。斥他釋云修習是因。得自在力作佛爲
<lb ed="X" n="0009b06"/><lb ed="R057" n="0749a15"/>果。今意但作本迹一雙。其義自顯也。</p>
<lb ed="X" n="0009b07"/><lb ed="R057" n="0749a16"/><p xml:id="pX37p0009b0701">菩薩衆亦爲三者。一所召。二奉。三順。就奉中復分爲
<lb ed="X" n="0009b08"/><lb ed="R057" n="0749a17"/>三。謂光聲地等。皆如上也。</p>
<lb ed="X" n="0009b09"/><lb ed="R057" n="0749a18"/><p xml:id="pX37p0009b0901"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0009002" n="0009002"/>世多識故者。此河近城故也。</p>
<lb ed="X" n="0009b10"/><lb ed="R057" n="0749b01"/><p xml:id="pX37p0009b1001"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0009003" n="0009003"/>爲入者得福者。外道計爲福河。多人浴故。入者滅罪
<lb ed="X" n="0009b11"/><lb ed="R057" n="0749b02"/>也。</p>
<lb ed="X" n="0009b12"/><lb ed="R057" n="0749b03"/><p xml:id="pX37p0009b1201">八河中大者。八河如西域記廣說也。</p>
<lb ed="X" n="0009b13"/><lb ed="R057" n="0749b04"/><p xml:id="pX37p0009b1301">是佛生處者。法身生處也。</p>
<lb ed="X" n="0009b14"/><lb ed="R057" n="0749b05"/><p xml:id="pX37p0009b1401">此乃四悉者。多人不同卽世界。二入者得福卽生善。
<lb ed="X" n="0009b15"/><lb ed="R057" n="0749b06"/>三八河中大卽對治。以大對餘小故。四是佛生處卽
<lb ed="X" n="0009b16"/><lb ed="R057" n="0749b07"/>第一義也。</p>
<lb ed="X" n="0009b17"/><lb ed="R057" n="0749b08"/><p xml:id="pX37p0009b1701">釋論解菩薩十義者。一盡敎化一切衆生者。一切之
<lb ed="X" n="0009b18"/><lb ed="R057" n="0749b09"/>言通九界衆生也。華嚴云。菩薩於衆生乃至不可說
<lb ed="X" n="0009b19"/><lb ed="R057" n="0749b10"/>皆敎化之也。二供養諸佛者。十方諸佛皆能供養也。
<lb ed="X" n="0009b20"/><lb ed="R057" n="0749b11"/>三淨佛土者。行於六度與物結緣也。四盡持一切佛
<lb ed="X" n="0009b21"/><lb ed="R057" n="0749b12"/>法者。卽權實之法。自行化他。皆能受持。令得久住也。
<lb ed="X" n="0009b22"/><lb ed="R057" n="0749b13"/>五令佛種不斷者。於十方佛所。皆紹<anchor xml:id="nkr_note_orig_0009004" n="0009004"/>降一體三寶也。
<lb ed="X" n="0009b23"/><lb ed="R057" n="0749b14"/>六盡分別一切佛土者。分別淨穢四土不同具敎多
<lb ed="X" n="0009b24"/><lb ed="R057" n="0749b15"/>小等皆能分別也。七盡知一切佛弟子者。由分別故
<pb ed="X" xml:id="X37.0660.0009c" n="0009c"/>
<lb ed="X" n="0009c01"/><lb ed="R057" n="0749b16"/>知此穢土弟子淨土弟子不同也。八分別衆生心者。
<lb ed="X" n="0009c02"/><lb ed="R057" n="0749b17"/>謂善惡二乘大乘等心皆能分別也。九斷一切衆生
<lb ed="X" n="0009c03"/><lb ed="R057" n="0749b18"/>煩惱者。卽菩薩弘誓滿足。如有一品煩惱及一衆生
<lb ed="X" n="0009c04"/><lb ed="R057" n="0750a01"/>不名一切也。十盡知衆生根者。謂上中下根三聚淨
<lb ed="X" n="0009c05"/><lb ed="R057" n="0750a02"/>戒根緣不同也。又由知衆生根故能斷煩惱。由斷煩
<lb ed="X" n="0009c06"/><lb ed="R057" n="0750a03"/>惱知衆生心。由知心故知弘弟子。乃至由供養佛故
<lb ed="X" n="0009c07"/><lb ed="R057" n="0750a04"/>能敎化衆生。逆順相由。皆依此釋也。</p>
<lb ed="X" n="0009c08"/><lb ed="R057" n="0750a05"/><p xml:id="pX37p0009c0801">無量阿僧祇門者。阿之言無。此云無數法。卽是無量
<lb ed="X" n="0009c09"/><lb ed="R057" n="0750a06"/>法門皆菩薩法也。故云十門爲首耳。</p>
<lb ed="X" n="0009c10"/><lb ed="R057" n="0750a07"/><p xml:id="pX37p0009c1001">引龍樹釋十門者。初云大莊嚴者。卽以佛莊嚴而自
<lb ed="X" n="0009c11"/><lb ed="R057" n="0750a08"/>莊嚴。定慧等度也。當捨一切所有至若內若外者。內
<lb ed="X" n="0009c12"/><lb ed="R057" n="0750a09"/>謂<anchor xml:id="nkr_note_add_0009c1201" n="0009c1201"/><anchor xml:id="beg0009c1201" n="0009c1201"/>己<anchor xml:id="end0009c1201"/>身頭目支節等。外卽他身妻子奴婢等。依正盡
<lb ed="X" n="0009c13"/><lb ed="R057" n="0750a10"/>捨故云無遺也。四其堪任者。應以人天乘爲況。人天
<lb ed="X" n="0009c14"/><lb ed="R057" n="0750a11"/>二乘三乘大乘等皆能爲說到於究竟涅槃也。不得
<lb ed="X" n="0009c15"/><lb ed="R057" n="0750a12"/>彼我者。能觀自他無有宰主等。以淸淨無雜心者。卽
<lb ed="X" n="0009c16"/><lb ed="R057" n="0750a13"/>是依於般若從因至果。故云薩婆若。薩婆若此云果
<lb ed="X" n="0009c17"/><lb ed="R057" n="0750a14"/>也。八世間所作之事者。卽菩薩八重玄門。報修凡事。
<lb ed="X" n="0009c18"/><lb ed="R057" n="0750a15"/>故云世間也。九一相門者。一相卽無相。無相之相名
<lb ed="X" n="0009c19"/><lb ed="R057" n="0750a16"/>爲實相。故云畢竟空。離分別故空也。一二三四等者。
<lb ed="X" n="0009c20"/><lb ed="R057" n="0750a17"/>法門雖多。四門攝盡。一一之中更有四門。故云增數
<lb ed="X" n="0009c21"/><lb ed="R057" n="0750a18"/>也。</p>
<lb ed="X" n="0009c22"/><lb ed="R057" n="0750b01"/><p xml:id="pX37p0009c2201">四種菩薩如別記者。具如四敎中廣明也。又大論衍
<lb ed="X" n="0009c23"/><lb ed="R057" n="0750b02"/>門三菩薩<anchor xml:id="nkr_note_orig_0009005" n="0009005"/>討斥三藏義。故云四也。</p>
<lb ed="X" n="0009c24"/><lb ed="R057" n="0750b03"/><p xml:id="pX37p0009c2401">出方便位者。謂地前菩薩也。</p>
<pb ed="X" xml:id="X37.0660.0010a" n="0010a"/>
<lb ed="X" n="0010a01"/><lb ed="R057" n="0750b04"/><p xml:id="pX37p0010a0101">本際常寂者。住秘密藏也。</p>
<lb ed="X" n="0010a02"/><lb ed="R057" n="0750b05"/><p xml:id="pX37p0010a0201">如大集海慧菩薩者。海慧初來。人皆見水相也。</p>
<lb ed="X" n="0010a03"/><lb ed="R057" n="0750b06"/><p xml:id="pX37p0010a0301">大涅槃海者。佛性海也。</p>
<lb ed="X" n="0010a04"/><lb ed="R057" n="0750b07"/><p xml:id="pX37p0010a0401">八十法門者。無盡意從法門立名也。</p>
<lb ed="X" n="0010a05"/><lb ed="R057" n="0750b08"/><p xml:id="pX37p0010a0501">此約理論者。此理卽是大乘之體。所乘之法不當能
<lb ed="X" n="0010a06"/><lb ed="R057" n="0750b09"/>乘。所乘爲因果所取。故云大乘。故須敬重也。</p>
<lb ed="X" n="0010a07"/><lb ed="R057" n="0750b10"/><p xml:id="pX37p0010a0701">悉皆安住秘密藏中者。佛及弟子是能安人。秘藏是
<lb ed="X" n="0010a08"/><lb ed="R057" n="0750b11"/>所安法也。</p>
<lb ed="X" n="0010a09"/><lb ed="R057" n="0750b12"/><p xml:id="pX37p0010a0901">雪山八字不以爲難者。能捨全身以酬半偈。約事以
<lb ed="X" n="0010a10"/><lb ed="R057" n="0750b13"/>爲難也。</p>
<lb ed="X" n="0010a11"/><lb ed="R057" n="0750b14"/><p xml:id="pX37p0010a1101">日割三兩者。如下文中。有一女人。日捨其肉供養病
<lb ed="X" n="0010a12"/><lb ed="R057" n="0750b15"/>人。爲菩提故。約此亦是事行爲難。若不爲求菩提。唐
<lb ed="X" n="0010a13"/><lb ed="R057" n="0750b16"/>勞無益之苦行也。</p>
<lb ed="X" n="0010a14"/><lb ed="R057" n="0750b17"/><p xml:id="pX37p0010a1401">仙豫行誅者。以知機故令其發心。覺德比丘。皆爲護
<lb ed="X" n="0010a15"/><lb ed="R057" n="0750b18"/>法也。</p>
<lb ed="X" n="0010a16"/><lb ed="R057" n="0751a01"/><p xml:id="pX37p0010a1601">經云一切世間者。卽是二。分段變易。世間衆生五陰
<lb ed="X" n="0010a17"/><lb ed="R057" n="0751a02"/>國土等三種世間。故云一切也。</p>
<lb ed="X" n="0010a18"/><lb ed="R057" n="0751a03"/><p xml:id="pX37p0010a1801">不證涅槃者。菩薩之人。不同二乘沈空涅槃也。</p>
<lb ed="X" n="0010a19"/><lb ed="R057" n="0751a04"/><p xml:id="pX37p0010a1901">憶本誓願者。初發四弘。拔苦與樂也。</p>
<lb ed="X" n="0010a20"/><lb ed="R057" n="0751a05"/><p xml:id="pX37p0010a2001">垢縛得解者。由持戒故能治惑業。若無淨戒。日夜增
<lb ed="X" n="0010a21"/><lb ed="R057" n="0751a06"/>縛也。</p>
<lb ed="X" n="0010a22"/><lb ed="R057" n="0751a07"/><p xml:id="pX37p0010a2201">解未解者。如淨名云。自旣有縛。能解他縛無有是處。
<lb ed="X" n="0010a23"/><lb ed="R057" n="0751a08"/>旣持戒故能解他也。</p>
<lb ed="X" n="0010a24"/><lb ed="R057" n="0751a09"/><p xml:id="pX37p0010a2401">小般若者。金剛般若。以對大故。得其小名也。</p>
<pb ed="X" xml:id="X37.0660.0010b" n="0010b"/>
<lb ed="X" n="0010b01"/><lb ed="R057" n="0751a10"/><p xml:id="pX37p0010b0101">卽爲有佛者。般若卽智慧。慧是覺義名之爲佛。尊重
<lb ed="X" n="0010b02"/><lb ed="R057" n="0751a11"/>此法名之爲寶。能尊重人名爲弟子。卽是於僧一體
<lb ed="X" n="0010b03"/><lb ed="R057" n="0751a12"/>三寶具足故也。</p>
<lb ed="X" n="0010b04"/><lb ed="R057" n="0751a13"/><p xml:id="pX37p0010b0401">卽是無量法門者。法門雖多。三寶攝盡故也。</p>
<lb ed="X" n="0010b05"/><lb ed="R057" n="0751a14"/><p xml:id="pX37p0010b0501">智慧爲二莊嚴者。上求爲慧。下化爲福。卽福慧爲二
<lb ed="X" n="0010b06"/><lb ed="R057" n="0751a15"/>也。</p>
<lb ed="X" n="0010b07"/><lb ed="R057" n="0751a16"/><p xml:id="pX37p0010b0701">初二十一增數者。從二增。增至百千億也。</p>
<lb ed="X" n="0010b08"/><lb ed="R057" n="0751a17"/><p xml:id="pX37p0010b0801">八同數者。前五數同。又有三同也。</p>
<lb ed="X" n="0010b09"/><lb ed="R057" n="0751a18"/><p xml:id="pX37p0010b0901">一<anchor xml:id="nkr_note_orig_0010001" n="0010001"/>無數衆者。卽是量數也。</p>
<lb ed="X" n="0010b10"/><lb ed="R057" n="0751b01"/><p xml:id="pX37p0010b1001">離欲男女者。亦可言修淨梵行優婆塞等。</p>
<lb ed="X" n="0010b11"/><lb ed="R057" n="0751b02"/><p xml:id="pX37p0010b1101">善宿男女者。近佛住宿也。</p>
<lb ed="X" n="0010b12"/><lb ed="R057" n="0751b03"/><p xml:id="pX37p0010b1201">復次直三歸者。下進退釋之也。</p>
<lb ed="X" n="0010b13"/><lb ed="R057" n="0751b04"/><p xml:id="pX37p0010b1301">若一若二名少分者。一釋雖具受五。能持一二也。二
<lb ed="X" n="0010b14"/><lb ed="R057" n="0751b05"/>云。本只受一二也。</p>
<lb ed="X" n="0010b15"/><lb ed="R057" n="0751b06"/><p xml:id="pX37p0010b1501">求人天<anchor xml:id="nkr_note_orig_0010002" n="0010002"/>名無分者。無出世之分也。</p><p xml:id="pX37p0010b1514" cb:place="inline">求涅槃少分。二
<lb ed="X" n="0010b16"/><lb ed="R057" n="0751b07"/>乘涅槃也。只離界內生死。猶有界外變易。故云少也。</p>
<lb ed="X" n="0010b17"/><lb ed="R057" n="0751b08"/><p xml:id="pX37p0010b1701">爲衆生故爲多分者。卽是大乘能斷界內外。出假
<lb ed="X" n="0010b18"/><lb ed="R057" n="0751b09"/>化物也。又具持五戒下約敎釋。畏生死等前之兩敎
<lb ed="X" n="0010b19"/><lb ed="R057" n="0751b10"/>意爲衆生下後是二敎意也。</p>
<lb ed="X" n="0010b20"/><lb ed="R057" n="0751b11"/><p xml:id="pX37p0010b2001">恒與禮俱。世間之法。五常之禮與五戒同也。</p>
<lb ed="X" n="0010b21"/><lb ed="R057" n="0751b12"/><p xml:id="pX37p0010b2101">恒與無常俱者。亦約敎釋。四敎次第。對之如文。</p>
<lb ed="X" n="0010b22"/><lb ed="R057" n="0751b13"/><p xml:id="pX37p0010b2201">住佛威儀乃名具足者。卽不起滅定而現諸威儀。故
<lb ed="X" n="0010b23"/><lb ed="R057" n="0751b14"/>云有本有迹。楞嚴爲本。威儀爲迹也。</p>
<lb ed="X" n="0010b24"/><lb ed="R057" n="0751b15"/><p xml:id="pX37p0010b2401">普現衆迹者。示十界身。於一界中復具十界。若依若
<pb ed="X" xml:id="X37.0660.0010c" n="0010c"/>
<lb ed="X" n="0010c01"/><lb ed="R057" n="0751b16"/>正咸皆不二。名之爲普也。</p>
<lb ed="X" n="0010c02"/><lb ed="R057" n="0751b17"/><p xml:id="pX37p0010c0201">優婆塞義若此者。問意五戒威儀有本迹權實故
<lb ed="X" n="0010c03"/><lb ed="R057" n="0751b18"/>也。</p>
<lb ed="X" n="0010c04"/><lb ed="R057" n="0752a01"/><p xml:id="pX37p0010c0401">惑者不信者。世間有疑之者。今勸之令信故也。</p>
<lb ed="X" n="0010c05"/><lb ed="R057" n="0752a02"/><p xml:id="pX37p0010c0501">又此四分於大乘無分者。且約藏敎二乘也。又若約
<lb ed="X" n="0010c06"/><lb ed="R057" n="0752a03"/>衍門。方等般若密求者得少分也。今據顯露敎未開
<lb ed="X" n="0010c07"/><lb ed="R057" n="0752a04"/>權邊。聲聞無分也。通敎二乘同三藏二乘也。故下文
<lb ed="X" n="0010c08"/><lb ed="R057" n="0752a05"/>塵沙少分卽別也。</p>
<lb ed="X" n="0010c09"/><lb ed="R057" n="0752a06"/><p xml:id="pX37p0010c0901">若乾慧等者。且約通敎菩薩在凡位中。同前無分也。</p>
<lb ed="X" n="0010c10"/><lb ed="R057" n="0752a07"/><p xml:id="pX37p0010c1001">七地修方便道者。留惑潤生也。</p>
<lb ed="X" n="0010c11"/><lb ed="R057" n="0752a08"/><p xml:id="pX37p0010c1101">八地道觀雙流是滿分者。且據因中爲滿。若論具足。
<lb ed="X" n="0010c12"/><lb ed="R057" n="0752a09"/>佛地始名滿分也。</p>
<lb ed="X" n="0010c13"/><lb ed="R057" n="0752a10"/><p xml:id="pX37p0010c1301">十地滿分者。不立等覺義也。</p>
<lb ed="X" n="0010c14"/><lb ed="R057" n="0752a11"/><p xml:id="pX37p0010c1401">又通敎十地等者。通判諸敎案位四分非超越位也。</p>
<lb ed="X" n="0010c15"/><lb ed="R057" n="0752a12"/><p xml:id="pX37p0010c1501">一切衆生下明六卽分之。約佛上釋。初理卽佛。故云
<lb ed="X" n="0010c16"/><lb ed="R057" n="0752a13"/>無分。乃至分證<anchor xml:id="nkr_note_add_0010c1601" n="0010c1601"/><anchor xml:id="beg0010c1601" n="0010c1601"/>已<anchor xml:id="end0010c1601"/>前皆云無分也。初住初地據證道
<lb ed="X" n="0010c17"/><lb ed="R057" n="0752a14"/>同。別敎初地圓是初住。故云住地也。</p>
<lb ed="X" n="0010c18"/><lb ed="R057" n="0752a15"/><p xml:id="pX37p0010c1801">皆有權實本迹者。約別圓住地上論。有本有權。迹示
<lb ed="X" n="0010c19"/><lb ed="R057" n="0752a16"/>前來諸敎權實也。</p>
<lb ed="X" n="0010c20"/><lb ed="R057" n="0752a17"/><p xml:id="pX37p0010c2001">置而不論者。置實不說也。</p>
<lb ed="X" n="0010c21"/><lb ed="R057" n="0752a18"/><p xml:id="pX37p0010c2101">小菩薩所作是無分者。方便神通。爾爲一少也。</p>
<lb ed="X" n="0010c22"/><lb ed="R057" n="0752b01"/><p xml:id="pX37p0010c2201">常無常等者。取增上非增以釋。增上是讚。讚之辭。非
<lb ed="X" n="0010c23"/><lb ed="R057" n="0752b02"/>今經意者。此對治法。常治無常等。令歸非常非無常
<lb ed="X" n="0010c24"/><lb ed="R057" n="0752b03"/>也。</p>
<pb ed="X" xml:id="X37.0660.0011a" n="0011a"/>
<lb ed="X" n="0011a01"/><lb ed="R057" n="0752b04"/><p xml:id="pX37p0011a0101">是六行觀者。非小乘攀上厭下等六。此是今經勝三
<lb ed="X" n="0011a02"/><lb ed="R057" n="0752b05"/>修治於劣修爲六行耳。故引下文無常等三修文也。</p>
<lb ed="X" n="0011a03"/><lb ed="R057" n="0752b06"/><p xml:id="pX37p0011a0301">經云實不實者。約諦釋。實卽實諦。不實非諦。歸依非
<lb ed="X" n="0011a04"/><lb ed="R057" n="0752b07"/>歸依者。約三寶釋。歸依卽大乘一體。非歸依是外道
<lb ed="X" n="0011a05"/><lb ed="R057" n="0752b08"/>也。衆生非衆生者。約見性不見性釋也。見性卽非是
<lb ed="X" n="0011a06"/><lb ed="R057" n="0752b09"/>衆生。不見性卽衆生也。恒非恒者。約常非常釋。安非
<lb ed="X" n="0011a07"/><lb ed="R057" n="0752b10"/>安者。約證不證釋。斷不斷者。約智釋。涅槃非涅槃者。
<lb ed="X" n="0011a08"/><lb ed="R057" n="0752b11"/>約有爲無爲釋。非涅槃卽是有爲也。增上非增上者。
<lb ed="X" n="0011a09"/><lb ed="R057" n="0752b12"/>約位釋也。</p>
<lb ed="X" n="0011a10"/><lb ed="R057" n="0752b13"/><p xml:id="pX37p0011a1001">第二卷者。哀歎下三修文也。</p>
<lb ed="X" n="0011a11"/><lb ed="R057" n="0752b14"/><p xml:id="pX37p0011a1101">不應以此歎優優塞者。不應將鳥喩雙遊文歎。意斥
<lb ed="X" n="0011a12"/><lb ed="R057" n="0752b15"/>他人。</p>
<lb ed="X" n="0011a13"/><lb ed="R057" n="0752b16"/><p xml:id="pX37p0011a1301">此是經家取後文意者。取後聞涅槃悟常等。向前歎。
<lb ed="X" n="0011a14"/><lb ed="R057" n="0752b17"/>約實行言之也。</p>
<lb ed="X" n="0011a15"/><lb ed="R057" n="0752b18"/><p xml:id="pX37p0011a1501">比丘不然俗衆豈爾者。將羅漢以竝俗衆。亦得將後
<lb ed="X" n="0011a16"/><lb ed="R057" n="0753a01"/>向前歎也。</p>
<lb ed="X" n="0011a17"/><lb ed="R057" n="0753a02"/><p xml:id="pX37p0011a1701">當知佛同行人者。其中或是古佛高位菩薩也。</p>
<lb ed="X" n="0011a18"/><lb ed="R057" n="0753a03"/><p xml:id="pX37p0011a1801">解云下正解也。</p>
<lb ed="X" n="0011a19"/><lb ed="R057" n="0753a04"/><p xml:id="pX37p0011a1901">病去藥存者。常等病去。無常藥存也。</p>
<lb ed="X" n="0011a20"/><lb ed="R057" n="0753a05"/><p xml:id="pX37p0011a2001">病去藥亡者。卽是無常病去。後常藥亦亡。顯於非常
<lb ed="X" n="0011a21"/><lb ed="R057" n="0753a06"/>非無常之理也。</p>
<lb ed="X" n="0011a22"/><lb ed="R057" n="0753a07"/><p xml:id="pX37p0011a2201">餘實行者。卽住前也。</p><p xml:id="pX37p0011a2209" cb:place="inline">亦得有之者。實從權也。</p>
<lb ed="X" n="0011a23"/><lb ed="R057" n="0753a08"/><p xml:id="pX37p0011a2301">先修無常治常者。卽次第行人。漸入十住。修無常敎。
<lb ed="X" n="0011a24"/><lb ed="R057" n="0753a09"/>破於邪常。登地之時。修常破無常。修一分法身。得二
<pb ed="X" xml:id="X37.0660.0011b" n="0011b"/>
<lb ed="X" n="0011b01"/><lb ed="R057" n="0753a10"/>十五三昧。破二十五有等。廣如下文釋也。</p>
<lb ed="X" n="0011b02"/><lb ed="R057" n="0753a11"/><p xml:id="pX37p0011b0201">云何推一者。斥古前後不同也。明今經以涅槃心。修
<lb ed="X" n="0011b03"/><lb ed="R057" n="0753a12"/>次第不同也。</p>
<lb ed="X" n="0011b04"/><lb ed="R057" n="0753a13"/><p xml:id="pX37p0011b0401">病治俱捨者。卽是非常非無常也。</p>
<lb ed="X" n="0011b05"/><lb ed="R057" n="0753a14"/><p xml:id="pX37p0011b0501">具此德行者。一行一切行。及雙遊次第之行也。</p>
<lb ed="X" n="0011b06"/><lb ed="R057" n="0753a15"/><p xml:id="pX37p0011b0601">前二猶淺後一則深者。卽互相治及以大涅槃心修。
<lb ed="X" n="0011b07"/><lb ed="R057" n="0753a16"/>次第入者解頓漸行之人也。後一深者。一行一切行。
<lb ed="X" n="0011b08"/><lb ed="R057" n="0753a17"/>行解俱頓人也。</p>
<lb ed="X" n="0011b09"/><lb ed="R057" n="0753a18"/><p xml:id="pX37p0011b0901">引向涅槃者。引於漸等。至後同得涅槃也。</p>
<lb ed="X" n="0011b10"/><lb ed="R057" n="0753b01"/><p xml:id="pX37p0011b1001">尙無一種者。圓一尙無。況有前二也。</p>
<lb ed="X" n="0011b11"/><lb ed="R057" n="0753b02"/><p xml:id="pX37p0011b1101">眞對治者。理無能所也。亦是顯發方便密敎奉聲召
<lb ed="X" n="0011b12"/><lb ed="R057" n="0753b03"/>也。文猶略。應更云順聲召。爲不斷絕等也。</p>
<lb ed="X" n="0011b13"/><lb ed="R057" n="0753b04"/><p xml:id="pX37p0011b1301">亦傍歎實者。用前兩治。令得入實也。</p>
<lb ed="X" n="0011b14"/><lb ed="R057" n="0753b05"/><p xml:id="pX37p0011b1401">分別爲樂者。出假分別法門。卽是樂也。</p>
<lb ed="X" n="0011b15"/><lb ed="R057" n="0753b06"/><p xml:id="pX37p0011b1501">大涅槃爲苦者。證於三德。從眞起應。應於生死爲苦
<lb ed="X" n="0011b16"/><lb ed="R057" n="0753b07"/>也。</p>
<lb ed="X" n="0011b17"/><lb ed="R057" n="0753b08"/><p xml:id="pX37p0011b1701">名之爲門者。常無常爲中道雙非之門。下以能通爲
<lb ed="X" n="0011b18"/><lb ed="R057" n="0753b09"/>義。得入中道也。</p>
<lb ed="X" n="0011b19"/><lb ed="R057" n="0753b10"/><p xml:id="pX37p0011b1901">以大莊嚴而自莊嚴者。自行是定慧。化他卽慈悲也。</p>
<lb ed="X" n="0011b20"/><lb ed="R057" n="0753b11"/><p xml:id="pX37p0011b2001">五結如文者。總結也。</p>
<lb ed="X" n="0011b21"/><lb ed="R057" n="0753b12"/><p xml:id="pX37p0011b2101">見聞覺三召者。光聲地動等三也。</p>
<lb ed="X" n="0011b22"/><lb ed="R057" n="0753b13"/><p xml:id="pX37p0011b2201">如何融會者。顯發是敎。闍毗屬身。云何得同。上出家
<lb ed="X" n="0011b23"/><lb ed="R057" n="0753b14"/>下釋出同意。直言顯發者。常住敎也。</p>
<lb ed="X" n="0011b24"/><lb ed="R057" n="0753b15"/><p xml:id="pX37p0011b2401">因事表理者。闍毗是事。舍利住世。與常住敎理同也。</p>
<pb ed="X" xml:id="X37.0660.0011c" n="0011c"/>
<lb ed="X" n="0011c01"/><lb ed="R057" n="0753b16"/><p xml:id="pX37p0011c0101">因然以顯不然者。然卽是事。不然是理。以顯法身與
<lb ed="X" n="0011c02"/><lb ed="R057" n="0753b17"/>常住敎同故也。</p>
<lb ed="X" n="0011c03"/><lb ed="R057" n="0753b18"/><p xml:id="pX37p0011c0301">滅不滅等以明三身之意也。</p>
<lb ed="X" n="0011c04"/><lb ed="R057" n="0754a01"/><p xml:id="pX37p0011c0401">有種種妙法者。無非法界。故皆具一切法也。</p>
<lb ed="X" n="0011c05"/><lb ed="R057" n="0754a02"/><p xml:id="pX37p0011c0501">寶葢寶座等者。以無緣慈遍覆一切。名之爲葢。畢竟
<lb ed="X" n="0011c06"/><lb ed="R057" n="0754a03"/>空理。名之爲室也。</p>
<lb ed="X" n="0011c07"/><lb ed="R057" n="0754a04"/><p xml:id="pX37p0011c0701">但成三業之善者。擧聲卽口業。擧身卽身業。懷悲卽
<lb ed="X" n="0011c08"/><lb ed="R057" n="0754a05"/>意業也。</p>
<lb ed="X" n="0011c09"/><lb ed="R057" n="0754a06"/><p xml:id="pX37p0011c0901">亦成順召之文者。爲前<anchor xml:id="nkr_note_add_0011c0901" n="0011c0901"/><anchor xml:id="beg0011c0901" n="0011c0901"/>已<anchor xml:id="end0011c0901"/>有三順。旣具三業生善。具
<lb ed="X" n="0011c10"/><lb ed="R057" n="0754a07"/>有三順。名之爲亦也。</p>
<lb ed="X" n="0011c11"/><lb ed="R057" n="0754a08"/><p xml:id="pX37p0011c1101">次三恒中類如上者。如優婆塞離欲男女等。及四分
<lb ed="X" n="0011c12"/><lb ed="R057" n="0754a09"/>不同也。</p>
<lb ed="X" n="0011c13"/><lb ed="R057" n="0754a10"/><p xml:id="pX37p0011c1301">以壽爲德者。德謂四德。壽卽是常。以常爲首也。若是
<lb ed="X" n="0011c14"/><lb ed="R057" n="0754a11"/>無常壽之八十入滅。卽無其德涅槃之壽也。</p>
<lb ed="X" n="0011c15"/><lb ed="R057" n="0754a12"/><p xml:id="pX37p0011c1501">三十二卵之母者。如金藏經說。舍佉母生三十二卵。
<lb ed="X" n="0011c16"/><lb ed="R057" n="0754a13"/>每卵生一子。力敵千人。爲三十二王子等<note place="inline">云云</note>。</p>
<lb ed="X" n="0011c17"/><lb ed="R057" n="0754a14"/><p xml:id="pX37p0011c1701">如上敬重大乘等者。上敬重於理。愛樂是事。事卽敎
<lb ed="X" n="0011c18"/><lb ed="R057" n="0754a15"/>故云持於正法。正法只是事理不二之法也。</p>
<lb ed="X" n="0011c19"/><lb ed="R057" n="0754a16"/><p xml:id="pX37p0011c1901">弘誓所作者。所作以本發心。能現九界身也。</p>
<lb ed="X" n="0011c20"/><lb ed="R057" n="0754a17"/><p xml:id="pX37p0011c2001">箕帚婦禮者。是女人之德也。淺近之事。更無所指
<lb ed="X" n="0011c21"/><lb ed="R057" n="0754a18"/>也。</p>
<lb ed="X" n="0011c22"/><lb ed="R057" n="0754b01"/><p xml:id="pX37p0011c2201">三界爲家大奢者。若論家者。卽是其義。非今觀境耳。</p>
<lb ed="X" n="0011c23"/><lb ed="R057" n="0754b02"/><p xml:id="pX37p0011c2301">果報捲局等者。此之果報猶如牢獄。不得自在也。若
<lb ed="X" n="0011c24"/><lb ed="R057" n="0754b03"/>論果報。通於三界。今爲觀境。故無奢慢也。</p>
<pb ed="X" xml:id="X37.0660.0012a" n="0012a"/>
<lb ed="X" n="0012a01"/><lb ed="R057" n="0754b04"/><p xml:id="pX37p0012a0101">初是苦觀者。治於貪欲也。</p>
<lb ed="X" n="0012a02"/><lb ed="R057" n="0754b05"/><p xml:id="pX37p0012a0201">五種不淨者。一種子不淨。二住處不淨。三自性不淨。
<lb ed="X" n="0012a03"/><lb ed="R057" n="0754b06"/>四自相不淨。五究竟不淨。今文略下二。如文也。</p>
<lb ed="X" n="0012a04"/><lb ed="R057" n="0754b07"/><p xml:id="pX37p0012a0401">如城<anchor xml:id="nkr_note_orig_0012001" n="0012001"/>下是空觀者。城是假名。衆緣和合。此身亦爾。假
<lb ed="X" n="0012a05"/><lb ed="R057" n="0754b08"/>緣而成。無有自性。故云空也。</p>
<lb ed="X" n="0012a06"/><lb ed="R057" n="0754b09"/><p xml:id="pX37p0012a0601">經云樓櫓者。說文云。重屋也。亦云露屋。謂城上守禦
<lb ed="X" n="0012a07"/><lb ed="R057" n="0754b10"/>露上無覆屋也。寮孔者泥洹經作寮<note place="inline">力彫反</note>。蒼頡篇寮
<lb ed="X" n="0012a08"/><lb ed="R057" n="0754b11"/>小室也。</p>
<lb ed="X" n="0012a09"/><lb ed="R057" n="0754b12"/><p xml:id="pX37p0012a0901">麤細兩觀者。一期生滅爲麤。如經是身易壞也。念念
<lb ed="X" n="0012a10"/><lb ed="R057" n="0754b13"/>生滅爲細。經不住也。</p>
<lb ed="X" n="0012a11"/><lb ed="R057" n="0754b14"/><p xml:id="pX37p0012a1101">一擧譬<anchor xml:id="nkr_note_orig_0012002" n="0012002"/>法其事觀者。結先五也。</p>
<lb ed="X" n="0012a12"/><lb ed="R057" n="0754b15"/><p xml:id="pX37p0012a1201">寧以牛跡等者。皆假設之辭。假使牛跡容海。乃至微
<lb ed="X" n="0012a13"/><lb ed="R057" n="0754b16"/>塵麤細由有其限。是身過患。不知邊際也。</p>
<lb ed="X" n="0012a14"/><lb ed="R057" n="0754b17"/><p xml:id="pX37p0012a1401">內外推求者。觀身三假性相皆空。卽空三昧也。亦無
<lb ed="X" n="0012a15"/><lb ed="R057" n="0754b18"/>空相名無相也。</p>
<lb ed="X" n="0012a16"/><lb ed="R057" n="0755a01"/><p xml:id="pX37p0012a1601">菩薩緣實相者。引釋論意。實相正是今經所緣也。</p>
<lb ed="X" n="0012a17"/><lb ed="R057" n="0755a02"/><p xml:id="pX37p0012a1701">與修多羅合者。事與理合。故云大乘。前之事觀。是涅
<lb ed="X" n="0012a18"/><lb ed="R057" n="0755a03"/>槃敎門之正觀也。</p>
<lb ed="X" n="0012a19"/><lb ed="R057" n="0755a04"/><p xml:id="pX37p0012a1901">事觀卽理觀者。護持是理故也。</p>
<lb ed="X" n="0012a20"/><lb ed="R057" n="0755a05"/><p xml:id="pX37p0012a2001">是願力所爲者。願力卽無作四弘。故能迹現九界像
<lb ed="X" n="0012a21"/><lb ed="R057" n="0755a06"/>也。故經云護持本願等<note place="inline">云云</note>。</p>
<lb ed="X" n="0012a22"/><lb ed="R057" n="0755a07"/><p xml:id="pX37p0012a2201">能壞生死者。卽是分段變易二種生死也。</p>
<lb ed="X" n="0012a23"/><lb ed="R057" n="0755a08"/><p xml:id="pX37p0012a2301">是妙對治者。廣如上文。前論次第。後論小次。不同古
<lb ed="X" n="0012a24"/><lb ed="R057" n="0755a09"/>人將後釋前。常無常等同歸一理。故云妙也。</p>
<pb ed="X" xml:id="X37.0660.0012b" n="0012b"/>
<lb ed="X" n="0012b01"/><lb ed="R057" n="0755a10"/><p xml:id="pX37p0012b0101">宜順<anchor xml:id="nkr_note_orig_0012003" n="0012003"/>三召者。如經各相謂言。卽順光召。宜應卽聲召。
<lb ed="X" n="0012b02"/><lb ed="R057" n="0755a11"/>至雙樹間卽動召。亦是三業生善之意也。</p>
<lb ed="X" n="0012b03"/><lb ed="R057" n="0755a12"/><p xml:id="pX37p0012b0301">一句明上求者。卽是法門無盡誓願知。佛道無上誓
<lb ed="X" n="0012b04"/><lb ed="R057" n="0755a13"/>願成等<note place="inline">云云</note>。</p>
<lb ed="X" n="0012b05"/><lb ed="R057" n="0755a14"/><p xml:id="pX37p0012b0501">二折攝者。前折後攝。如經如事父母等。若未奉者。只
<lb ed="X" n="0012b06"/><lb ed="R057" n="0755a15"/>是文中略耳。計合有之。故云若無。各於晨朝等。卽是
<lb ed="X" n="0012b07"/><lb ed="R057" n="0755a16"/>奉召之文也。順動召如經今可速往等是也。</p>
<lb ed="X" n="0012b08"/><lb ed="R057" n="0755a17"/><p xml:id="pX37p0012b0801">不居物下者。物者謂之人。是王之類不居人下也。</p>
<lb ed="X" n="0012b09"/><lb ed="R057" n="0755a18"/><p xml:id="pX37p0012b0901">高七樹也者。一樹七刃。一刃七尺。七樹七七四十九
<lb ed="X" n="0012b10"/><lb ed="R057" n="0755b01"/>丈也。</p>
<lb ed="X" n="0012b11"/><lb ed="R057" n="0755b02"/><p xml:id="pX37p0012b1101">只是隨宜耳者。或是隨機所見。宜應見者。高下不同。
<lb ed="X" n="0012b12"/><lb ed="R057" n="0755b03"/>不必是王也。</p>
<lb ed="X" n="0012b13"/><lb ed="R057" n="0755b04"/><p xml:id="pX37p0012b1301">經四馬等者。說文云駟一乘。穆天子傳曰。献良馬十
<lb ed="X" n="0012b14"/><lb ed="R057" n="0755b05"/>駟。<name role="" type="person">郭璞</name>云。四馬爲四。謂四十匹也。</p>
<lb ed="X" n="0012b15"/><lb ed="R057" n="0755b06"/><p xml:id="pX37p0012b1501">多羅樹者。按西域記云。其樹形如椶櫚。極高七八十
<lb ed="X" n="0012b16"/><lb ed="R057" n="0755b07"/>尺。果熟則赤。如大石榴。人多食之。東印度界。其樹最
<lb ed="X" n="0012b17"/><lb ed="R057" n="0755b08"/>多也。</p>
<lb ed="X" n="0012b18"/><lb ed="R057" n="0755b09"/><p xml:id="pX37p0012b1801">經云力能摧伏者。卽是上文守護大乘意同也。</p>
<lb ed="X" n="0012b19"/><lb ed="R057" n="0755b10"/><p xml:id="pX37p0012b1901">因食開常者。明受而不食。卽表常住也。</p>
<lb ed="X" n="0012b20"/><lb ed="R057" n="0755b11"/><p xml:id="pX37p0012b2001">經云去地七樹者。意亦同前。其經高也。</p>
<lb ed="X" n="0012b21"/><lb ed="R057" n="0755b12"/><p xml:id="pX37p0012b2101">是順召者。順召有三。今以往佛卽是動召。餘文略也。</p>
<lb ed="X" n="0012b22"/><lb ed="R057" n="0755b13"/><p xml:id="pX37p0012b2201">而不次第者。前召後勸。准文。前勸後召也。</p>
<lb ed="X" n="0012b23"/><lb ed="R057" n="0755b14"/><p xml:id="pX37p0012b2301">寡嬪淑等者。無夫曰寡。嬪者三嬪九妃之類。淑謂令
<lb ed="X" n="0012b24"/><lb ed="R057" n="0755b15"/>淑有德之女也。</p>
<pb ed="X" xml:id="X37.0660.0012c" n="0012c"/>
<lb ed="X" n="0012c01"/><lb ed="R057" n="0755b16"/><p xml:id="pX37p0012c0101">三光<anchor xml:id="nkr_note_add_0012c0101" n="0012c0101"/><anchor xml:id="beg0012c0101" n="0012c0101"/>已<anchor xml:id="end0012c0101"/>上者。日月星等。天女之類也。</p>
<lb ed="X" n="0012c02"/><lb ed="R057" n="0755b17"/><p xml:id="pX37p0012c0201">報得天眼者。旣云諦觀。卽非修得。修得天眼。能見三
<lb ed="X" n="0012c03"/><lb ed="R057" n="0755b18"/>千界內也。</p>
<lb ed="X" n="0012c04"/><lb ed="R057" n="0756a01"/><p xml:id="pX37p0012c0401">是深解大乘者。稱理而解。智契於理。故云欲聞也。</p>
<lb ed="X" n="0012c05"/><lb ed="R057" n="0756a02"/><p xml:id="pX37p0012c0501">威儀具足者。如上文不起寂定現諸威儀住秘密藏
<lb ed="X" n="0012c06"/><lb ed="R057" n="0756a03"/>也。</p>
<lb ed="X" n="0012c07"/><lb ed="R057" n="0756a04"/><p xml:id="pX37p0012c0701">次善能隨順至釋如前者。如前先折。後攝四弘之意
<lb ed="X" n="0012c08"/><lb ed="R057" n="0756a05"/>也。</p>
<lb ed="X" n="0012c09"/><lb ed="R057" n="0756a06"/><p xml:id="pX37p0012c0901">或有歎德者。卽八十恒羅刹中。捨離惡心更不食人
<lb ed="X" n="0012c10"/><lb ed="R057" n="0756a07"/>是也。</p>
<lb ed="X" n="0012c11"/><lb ed="R057" n="0756a08"/><p xml:id="pX37p0012c1101">經云諸天婬女者<note place="inline">五林反</note>。卽美貌可愛之狀也。</p>
<lb ed="X" n="0012c12"/><lb ed="R057" n="0756a09"/><p xml:id="pX37p0012c1201">悲近召遠者。謂閻浮近者皆悲。餘四天下遠者須召
<lb ed="X" n="0012c13"/><lb ed="R057" n="0756a10"/>也。</p>
<lb ed="X" n="0012c14"/><lb ed="R057" n="0756a11"/><p xml:id="pX37p0012c1401">結前三十四衆者。菩薩等四。增數二十一。同數有八。
<lb ed="X" n="0012c15"/><lb ed="R057" n="0756a12"/>無數一。故成三十四。此土衆竟。第二中間有四。上界
<lb ed="X" n="0012c16"/><lb ed="R057" n="0756a13"/>有十。四方有四。故成五十二衆也。</p>
<lb ed="X" n="0012c17"/><lb ed="R057" n="0756a14"/><p xml:id="pX37p0012c1701">方持佛法者。方猶當也。當來彌勒出世付囑佛法也。</p>
<lb ed="X" n="0012c18"/><lb ed="R057" n="0756a15"/><p xml:id="pX37p0012c1801">應赦微細戒者。謂雜碎戒也。五篇之外所有制者。皆
<lb ed="X" n="0012c19"/><lb ed="R057" n="0756a16"/>名雜碎戒也。</p>
<lb ed="X" n="0012c20"/><lb ed="R057" n="0756a17"/><p xml:id="pX37p0012c2001">汝面受佛旨者。謂敎旨也。</p>
<lb ed="X" n="0012c21"/><lb ed="R057" n="0756a18"/><p xml:id="pX37p0012c2101">寧得執正此事者。意云迦葉若來。微細戒須捨。故不
<lb ed="X" n="0012c22"/><lb ed="R057" n="0756b01"/>來。爲對難定也。</p>
<lb ed="X" n="0012c23"/><lb ed="R057" n="0756b02"/><p xml:id="pX37p0012c2301">顯神呪力者。爲後代得益。傳持之人。顯其功大也。</p>
<lb ed="X" n="0012c24"/><lb ed="R057" n="0756b03"/><p xml:id="pX37p0012c2401">佛爲利根者。如來在世。利根得益。迦葉爲佛滅後鈍
<pb ed="X" xml:id="X37.0660.0013a" n="0013a"/>
<lb ed="X" n="0013a01"/><lb ed="R057" n="0756b04"/>根得益。故非違拒等也。</p>
<lb ed="X" n="0013a02"/><lb ed="R057" n="0756b05"/><p xml:id="pX37p0013a0201">初人天者。文不列之。義有故也。</p>
<lb ed="X" n="0013a03"/><lb ed="R057" n="0756b06"/><p xml:id="pX37p0013a0301">他方遠國者。無邊身等十方來也。</p>
<lb ed="X" n="0013a04"/><lb ed="R057" n="0756b07"/><p xml:id="pX37p0013a0401">百億四天下者。此佛世界也。</p>
<lb ed="X" n="0013a05"/><lb ed="R057" n="0756b08"/><p xml:id="pX37p0013a0501">樹神示半身者。似人形。不作樹形。斥他義也。</p>
<lb ed="X" n="0013a06"/><lb ed="R057" n="0756b09"/><p xml:id="pX37p0013a0601">今言不爾者。准西域記也。</p>
<lb ed="X" n="0013a07"/><lb ed="R057" n="0756b10"/><p xml:id="pX37p0013a0701">隨類各解者。卽四機所見不同。三根悟入亦別也。上
<lb ed="X" n="0013a08"/><lb ed="R057" n="0756b11"/>神如彼菩薩。但見其榮。下根如諸聲聞。但見其枯。中
<lb ed="X" n="0013a09"/><lb ed="R057" n="0756b12"/>根於<anchor xml:id="nkr_note_orig_0013001" n="0013001"/>神榮之間。得入非枯非榮也。故引文云唯諸菩
<lb ed="X" n="0013a10"/><lb ed="R057" n="0756b13"/>薩等也。</p>
<lb ed="X" n="0013a11"/><lb ed="R057" n="0756b14"/><p xml:id="pX37p0013a1101">天上天下者。上以表空。不居於世也。</p>
<lb ed="X" n="0013a12"/><lb ed="R057" n="0756b15"/><p xml:id="pX37p0013a1201">不復<anchor xml:id="nkr_note_orig_0013002" n="0013002"/>御居者。御傳也。廣雅云。御使也。</p>
<lb ed="X" n="0013a13"/><lb ed="R057" n="0756b16"/><p xml:id="pX37p0013a1301">又堂本地架者。如淨名云。譬如虗空造立宮室。終不
<lb ed="X" n="0013a14"/><lb ed="R057" n="0756b17"/>能成。今忽然空現。表空中藏具有三諦空有之法也。</p>
<lb ed="X" n="0013a15"/><lb ed="R057" n="0756b18"/><p xml:id="pX37p0013a1501">卽是修因者。華表其因。踰世界者。此之妙華表於眞
<lb ed="X" n="0013a16"/><lb ed="R057" n="0757a01"/>因。撥世出之果。故云踰也。</p>
<lb ed="X" n="0013a17"/><lb ed="R057" n="0757a02"/><p xml:id="pX37p0013a1701">引兩處者。一能除垢。二除熱悶。喩客塵無明也。</p>
<lb ed="X" n="0013a18"/><lb ed="R057" n="0757a03"/><p xml:id="pX37p0013a1801">故<anchor xml:id="nkr_note_orig_0013003" n="0013003"/>有去留者。乘如而來。機息而去。所應度者皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0013a1801" n="0013a1801"/><anchor xml:id="beg0013a1801" n="0013a1801"/>已<anchor xml:id="end0013a1801"/>度
<lb ed="X" n="0013a19"/><lb ed="R057" n="0757a04"/>訖。其未度者亦作得度因緣也。</p>
<lb ed="X" n="0013a20"/><lb ed="R057" n="0757a05"/><p xml:id="pX37p0013a2001">一往下士所見者。二往不然。亦有上中下士等見。具
<lb ed="X" n="0013a21"/><lb ed="R057" n="0757a06"/>如前也。</p>
<lb ed="X" n="0013a22"/><lb ed="R057" n="0757a07"/><p xml:id="pX37p0013a2201">此之三相者一其林變白。二堂閣在空。三堂下流池。
<lb ed="X" n="0013a23"/><lb ed="R057" n="0757a08"/>三相雖異。皆表非枯非榮。上中下等。皆覩如來涅槃
<lb ed="X" n="0013a24"/><lb ed="R057" n="0757a09"/>之相也。</p>
<pb ed="X" xml:id="X37.0660.0013b" n="0013b"/>
<lb ed="X" n="0013b01"/><lb ed="R057" n="0757a10"/><p xml:id="pX37p0013b0101">利益多人者。涅槃之敎。帶於四機。及被末代。故云多也。</p>
<lb ed="X" n="0013b02"/><lb ed="R057" n="0757a11"/><p xml:id="pX37p0013b0201">去下陵空者。去下表除三障。陵空表生三善也。</p>
<lb ed="X" n="0013b03"/><lb ed="R057" n="0757a12"/><p xml:id="pX37p0013b0301">翻倒見性者。破常無常等八倒。見中道佛性也。</p>
<lb ed="X" n="0013b04"/><lb ed="R057" n="0757a13"/><p xml:id="pX37p0013b0401">歸中會極者。歸中道法身。會三德涅槃究竟之極也。</p>
<lb ed="X" n="0013b05"/><lb ed="R057" n="0757a14"/><p xml:id="pX37p0013b0501">再更抵掌者。如來至此。<anchor xml:id="nkr_note_add_0013b0501" n="0013b0501"/><anchor xml:id="beg0013b0501" n="0013b0501"/>已<anchor xml:id="end0013b0501"/>現六重之瑞。故云再耳。如
<lb ed="X" n="0013b06"/><lb ed="R057" n="0757a15"/>人<anchor xml:id="nkr_note_orig_0013004" n="0013004"/>興手於掌。表再三慇懃也。</p>
<lb ed="X" n="0013b07"/><lb ed="R057" n="0757a16"/><p xml:id="pX37p0013b0701">而意同前者。相雖有別。意同聲光動等三種之相也。</p>
<lb ed="X" n="0013b08"/><lb ed="R057" n="0757a17"/><p xml:id="pX37p0013b0801">從四天下卽是召遠。至大自在摩醘首羅。第四禪也。</p>
<lb ed="X" n="0013b09"/><lb ed="R057" n="0757a18"/><p xml:id="pX37p0013b0901">前論佛力者。意答伏難。前文旣云無色。此云何至色
<lb ed="X" n="0013b10"/><lb ed="R057" n="0757b01"/>頂耶。故以難起。答意前是佛力所加耳。此自力獻供
<lb ed="X" n="0013b11"/><lb ed="R057" n="0757b02"/>之事。故不同前也。</p>
<lb ed="X" n="0013b12"/><lb ed="R057" n="0757b03"/><p xml:id="pX37p0013b1201">此是大菩薩光者。卽十地<anchor xml:id="nkr_note_add_0013b1201" n="0013b1201"/><anchor xml:id="beg0013b1201" n="0013b1201"/>已<anchor xml:id="end0013b1201"/>上權示首羅之身。權引
<lb ed="X" n="0013b13"/><lb ed="R057" n="0757b04"/>於實耳。</p>
<lb ed="X" n="0013b14"/><lb ed="R057" n="0757b05"/><p xml:id="pX37p0013b1401">魔名煞者。釋名也。能煞行人菩提心人也。</p>
<lb ed="X" n="0013b15"/><lb ed="R057" n="0757b06"/><p xml:id="pX37p0013b1501">惡中之惡者。能惱菩提心人也。</p>
<lb ed="X" n="0013b16"/><lb ed="R057" n="0757b07"/><p xml:id="pX37p0013b1601">經云開地獄門等者。此之魔王。皆是大權菩薩。示作
<lb ed="X" n="0013b17"/><lb ed="R057" n="0757b08"/>魔王。住不思議地。故能如此。豈是實行能爲也。</p>
<lb ed="X" n="0013b18"/><lb ed="R057" n="0757b09"/><p xml:id="pX37p0013b1801">經云罥索者。罥字<note place="inline">古犬反</note>係取也。爾雅云。大者曰索。小
<lb ed="X" n="0013b19"/><lb ed="R057" n="0757b10"/>者曰繩。別大小之名也。</p>
<lb ed="X" n="0013b20"/><lb ed="R057" n="0757b11"/><p xml:id="pX37p0013b2001">偶爾得之者。意云此鬼是先佛所說。非魔本有。引喩
<lb ed="X" n="0013b21"/><lb ed="R057" n="0757b12"/>奉國王等。卽是先佛法王之寶。還獻於今佛法王也。</p>
<lb ed="X" n="0013b22"/><lb ed="R057" n="0757b13"/><p xml:id="pX37p0013b2201">呪是密語者。問此土不翻。可名密語。五天盡解。何得
<lb ed="X" n="0013b23"/><lb ed="R057" n="0757b14"/>名密。答意者。五天雖誦。不解其義。名之爲密。非誦爲
<lb ed="X" n="0013b24"/><lb ed="R057" n="0757b15"/>密也。</p>
<pb ed="X" xml:id="X37.0660.0013c" n="0013c"/>
<lb ed="X" n="0013c01"/><lb ed="R057" n="0757b16"/><p xml:id="pX37p0013c0101">有人下。他難也。難意約理。前解約事。從理入道。事卽
<lb ed="X" n="0013c02"/><lb ed="R057" n="0757b17"/>不能也。</p>
<lb ed="X" n="0013c03"/><lb ed="R057" n="0757b18"/><p xml:id="pX37p0013c0301">今解下。答意不得一向。事表於理。卽能得道也。</p>
<lb ed="X" n="0013c04"/><lb ed="R057" n="0758a01"/><p xml:id="pX37p0013c0401">前四別者。別對四悉也。</p>
<lb ed="X" n="0013c05"/><lb ed="R057" n="0758a02"/><p xml:id="pX37p0013c0501">後一通者。通前四義。皆第一義理也。</p>
<lb ed="X" n="0013c06"/><lb ed="R057" n="0758a03"/><p xml:id="pX37p0013c0601">十地菩薩迹現其中者。如華嚴經。欲界六天對於六
<lb ed="X" n="0013c07"/><lb ed="R057" n="0758a04"/>地。色界四禪天爲四。故云十地也。</p>
<lb ed="X" n="0013c08"/><lb ed="R057" n="0758a05"/><p xml:id="pX37p0013c0801">私謂此是大千之中者。此是三十大千之中心也。此
<lb ed="X" n="0013c09"/><lb ed="R057" n="0758a06"/>與法華稍異<note place="inline">未詳</note>。</p>
<lb ed="X" n="0013c10"/><lb ed="R057" n="0758a07"/><p xml:id="pX37p0013c1001">香飯奉光召者。食是色法表可見故。故與光同也。又
<lb ed="X" n="0013c11"/><lb ed="R057" n="0758a08"/>是觸法。能觸身故。以觸表觸。召義同也。</p>
<lb ed="X" n="0013c12"/><lb ed="R057" n="0758a09"/><p xml:id="pX37p0013c1201">還是經初三種之瑞者。卽是經初大聲普吿等三瑞
<lb ed="X" n="0013c13"/><lb ed="R057" n="0758a10"/>也。前<anchor xml:id="nkr_note_add_0013c1301" n="0013c1301"/><anchor xml:id="beg0013c1301" n="0013c1301"/>已<anchor xml:id="end0013c1301"/>說竟今復說之。名之爲還。及其林變白等三。
<lb ed="X" n="0013c14"/><lb ed="R057" n="0758a11"/>卽成九重之<anchor xml:id="nkr_note_orig_0013005" n="0013005"/>於。前之抵掌。猶是再耳。今之三相。更表
<lb ed="X" n="0013c15"/><lb ed="R057" n="0758a12"/>慇懃也。</p>
<lb ed="X" n="0013c16"/><lb ed="R057" n="0758a13"/><p xml:id="pX37p0013c1601">問此衆下。意問權也。</p>
<lb ed="X" n="0013c17"/><lb ed="R057" n="0758a14"/><p xml:id="pX37p0013c1701">答中意不在權者。今論實人。不應難權也。</p>
<lb ed="X" n="0013c18"/><lb ed="R057" n="0758a15"/><p xml:id="pX37p0013c1801">昆蟲能知者。小蟲也。</p>
<lb ed="X" n="0013c19"/><lb ed="R057" n="0758a16"/><p xml:id="pX37p0013c1901">首羅驚怖者。前云十地菩薩。此卽下地不知佛力也。</p>
<lb ed="X" n="0013c20"/><lb ed="R057" n="0758a17"/><p xml:id="pX37p0013c2001">不見而見者。身無邊故名爲不見。故去來故名之爲
<lb ed="X" n="0013c21"/><lb ed="R057" n="0758a18"/>見也。</p>
<lb ed="X" n="0013c22"/><lb ed="R057" n="0758b01"/><p xml:id="pX37p0013c2201">巨細相容者。約應身論。法身量同虗空。毛等爲細。虗
<lb ed="X" n="0013c23"/><lb ed="R057" n="0758b02"/>空巨也。</p>
<lb ed="X" n="0013c24"/><lb ed="R057" n="0758b03"/><p xml:id="pX37p0013c2401">非苦非樂者。謂法身之體。不妨大小苦樂之應。故云
<pb ed="X" xml:id="X37.0660.0014a" n="0014a"/>
<lb ed="X" n="0014a01"/><lb ed="R057" n="0758b04"/>不相障礙等也。</p>
<lb ed="X" n="0014a02"/><lb ed="R057" n="0758b05"/><p xml:id="pX37p0014a0201">現此事者者。表今佛入涅槃不思議之理也。</p>
<lb ed="X" n="0014a03"/><lb ed="R057" n="0758b06"/><p xml:id="pX37p0014a0301">小分無邊者。他解。如阿彌陀佛。此云無量壽。其實有
<lb ed="X" n="0014a04"/><lb ed="R057" n="0758b07"/>量。以有觀音補處故也。</p>
<lb ed="X" n="0014a05"/><lb ed="R057" n="0758b08"/><p xml:id="pX37p0014a0501">今云卽邊無邊等者。約三諦釋。雙非雙照。可以意知
<lb ed="X" n="0014a06"/><lb ed="R057" n="0758b09"/>也。</p>
<lb ed="X" n="0014a07"/><lb ed="R057" n="0758b10"/><p xml:id="pX37p0014a0701">若有定者下。斥舊解爲小分也。</p>
<lb ed="X" n="0014a08"/><lb ed="R057" n="0758b11"/><p xml:id="pX37p0014a0801">裏而非裏者。身在鏡外故。非裏爲裏者。身在鏡內故。
<lb ed="X" n="0014a09"/><lb ed="R057" n="0758b12"/>卽裏而非裏者。像本非實故。亦是非內非外。而能內
<lb ed="X" n="0014a10"/><lb ed="R057" n="0758b13"/>外也。</p>
<lb ed="X" n="0014a11"/><lb ed="R057" n="0758b14"/><p xml:id="pX37p0014a1101">經云如錐頭針鋒等者。一一針鋒乃至一塵等無非
<lb ed="X" n="0014a12"/><lb ed="R057" n="0758b15"/>法界故。故能容無邊身大衆。如華嚴中塵刹互融等。
<lb ed="X" n="0014a13"/><lb ed="R057" n="0758b16"/>況佛涅槃之處不思議邪。</p>
<lb ed="X" n="0014a14"/><lb ed="R057" n="0758b17"/><p xml:id="pX37p0014a1401">應集不集者。迦葉阿難及闍王等也。不應集者。毒蛇
<lb ed="X" n="0014a15"/><lb ed="R057" n="0758b18"/>蝮蠆之徒。皆是不思議不來而來也又集者。爲聲光
<lb ed="X" n="0014a16"/><lb ed="R057" n="0759a01"/>所召。不集爲當來作大利益。故俱表不思議也。</p>
<lb ed="X" n="0014a17"/><lb ed="R057" n="0759a02"/><p xml:id="pX37p0014a1701">慈不慈者。闡提雖無現生之慈。卽涅槃會能生善根。
<lb ed="X" n="0014a18"/><lb ed="R057" n="0759a03"/>亦有於父母妻子之慈。約正因之性。皆不思議。或示
<lb ed="X" n="0014a19"/><lb ed="R057" n="0759a04"/>權迹。引於實人。令不作闡提之業也。</p>
<lb ed="X" n="0014a20"/><lb ed="R057" n="0759a05"/><p xml:id="pX37p0014a2001">總有九瑞者。前結竟經。初能召中三。謂聲光地動等。
<lb ed="X" n="0014a21"/><lb ed="R057" n="0759a06"/>次所召中三。謂雙林變白等。三無邊身來復現三瑞。
<lb ed="X" n="0014a22"/><lb ed="R057" n="0759a07"/>故云九也。</p>
<lb ed="X" n="0014a23"/><lb ed="R057" n="0759a08"/><p xml:id="pX37p0014a2301">吿成三意者。亦成上聲光地動等三意。亦表主親師
<lb ed="X" n="0014a24"/><lb ed="R057" n="0759a09"/>等之三意。聲卽表師去。光卽表主亡。動卽表親沒。三
<pb ed="X" xml:id="X37.0660.0014b" n="0014b"/>
<lb ed="X" n="0014b01"/><lb ed="R057" n="0759a10"/>事若息。三障則生。故以三業悲戀等也。</p>
<lb ed="X" n="0014b02"/><lb ed="R057" n="0759a11"/><p xml:id="pX37p0014b0201">但作一收者。收光入口具於三故。故云一也。亦表三
<lb ed="X" n="0014b03"/><lb ed="R057" n="0759a12"/>只是一。無非中道之光也。</p>
<lb ed="X" n="0014b04"/><lb ed="R057" n="0759a13"/><p xml:id="pX37p0014b0401">及風皆口出者。風是動義。聲光及風皆從口出。故云
<lb ed="X" n="0014b05"/><lb ed="R057" n="0759a14"/>例然。如文。</p>
<lb ed="X" n="0014b06"/><lb ed="R057" n="0759a15"/><p xml:id="pX37p0014b0601">顚倒無由得轉者。動表破於無明。無明卽顚倒。今旣
<lb ed="X" n="0014b07"/><lb ed="R057" n="0759a16"/>動息。故云無由也。</p>
<lb ed="X" n="0014b08"/><lb ed="R057" n="0759a17"/><p xml:id="pX37p0014b0801">到涅槃彼岸者。此卽<anchor xml:id="nkr_note_orig_0014001" n="0014001"/>於二死彼此之彼岸也。</p>
<lb ed="X" n="0014b09"/><lb ed="R057" n="0759a18"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>涅槃經疏私記卷第一<note place="inline">一本</note></cb:jhead></cb:juan></cb:div>
</body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0001c1001" to="#end0001c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0001c2401" to="#end0001c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0007c1101" to="#end0007c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">崇</lem><rdg wit="#wit.orig">祟</rdg></app>
<app from="#beg0009a0201" to="#end0009a0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0009c1201" to="#end0009c1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0010c1601" to="#end0010c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0011c0901" to="#end0011c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0012c0101" to="#end0012c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0013a1801" to="#end0013a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0013b0501" to="#end0013b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0013b1201" to="#end0013b1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0013c1301" to="#end0013c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="xuzang-notes">
<head>卍續藏 校注</head>
<p>
<note n="0001001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0001001">目錄新作</note>
<note n="0001002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0001002">後一作復</note>
<note n="0002001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0002001">權疑推</note>
<note n="0004001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0004001">牢疑穿</note>
<note n="0004002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0004002">斷疏作破</note>
<note n="0004003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0004003">能疏作前</note>
<note n="0005001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0005001">段疑假</note>
<note n="0005002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0005002">彰應作鄣</note>
<note n="0006001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0006001 #note_star_1">雙喩疑位置倒</note>
<note n="0007001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0007001">而字原本不明</note>
<note n="0007002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0007002">現行疏無允字</note>
<note n="0008001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0008001">受莫疑愛慕</note>
<note n="0008002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0008002">難疑雖</note>
<note n="0008003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0008003">父疏作聞</note>
<note n="0008004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0008004">行時作何得</note>
<note n="0008005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0008005">文疑父</note>
<note n="0008006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0008006">父疑文</note>
<note n="0009001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0009001">父疑文</note>
<note n="0009002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0009002">世疏作人</note>
<note n="0009003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0009003">疏無爲字</note>
<note n="0009004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0009004">降疑隆</note>
<note n="0009005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0009005">討疑對</note>
<note n="0010001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0010001">無數衆疏作衆無數</note>
<note n="0010002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0010002">名疏作卽</note>
<note n="0012001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0012001">下疏作去</note>
<note n="0012002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0012002">法應作結</note>
<note n="0012003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0012003">疏無三字</note>
<note n="0013001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0013001">神疑枯</note>
<note n="0013002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0013002">御居疏作居御</note>
<note n="0013003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0013003">有疏作言</note>
<note n="0013004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0013004">興字難消</note>
<note n="0013005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0013005">於疑瑞</note>
<note n="0014001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0014001">於字原本不明疑離字歟</note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
<note n="0001c1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0001c1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0001c2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0001c2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0007c1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0007c1101">崇【CB】，祟【卍續】</note>
<note n="0009a0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0009a0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0009c1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0009c1201">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0010c1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0010c1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0011c0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0011c0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0012c0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0012c0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0013a1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0013a1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0013b0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0013b0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0013b1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0013b1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0013c1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0013c1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>