<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="X37n0665">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 665 遺敎經補註</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經數位版, No. 665 遺敎經補註</title>
			<author>宋 守遂註　明 了童補註</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>1卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">37</idno>.<idno type="no">665</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2022-10-12 23:43:51 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">遺敎經補註</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">CBETA 人工輸入，CBETA 掃瞄辨識</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>原書標點</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【卍續】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		<charDecl>
<char xml:id="CB00145">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00145</charName>
				<mapping cb:dec="983185" type="PUA">U+F0091</mapping>
			<mapping type="unicode">U+3779</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[少/兔]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB02494">
				<charName>CBETA CHARACTER CB02494</charName>
				<mapping cb:dec="985534" type="PUA">U+F09BE</mapping>
			<mapping type="unicode">U+47E6</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>跋</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[跳-兆+(乏-之+友)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB03742">
				<charName>CBETA CHARACTER CB03742</charName>
				<mapping cb:dec="986782" type="PUA">U+F0E9E</mapping>
			<charProp><localName>normalized form</localName><value>媲</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[女*((向-口+人)/比)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15131">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15131</charName>
				<mapping cb:dec="998171" type="PUA">U+F3B1B</mapping>
			<charProp><localName>normalized form</localName><value>邦</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[邱-丘+(看-目)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15439">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15439</charName>
				<mapping cb:dec="998479" type="PUA">U+F3C4F</mapping>
			<mapping type="unicode">U+2E9B7</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>靂</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[靂-秝+林]</value></charProp></char>
</charDecl>
	</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-05-20">
			<name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication
		</change>
		<change when="2006-10-03T12:00:10">
			Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<milestone unit="juan" n="1"/>
<pb ed="X" xml:id="X37.0665.0631b" n="0631b"/>
<lb ed="X" n="0631b01"/>
<lb ed="X" n="0631b02"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 665-A 唐太宗<name role="" type="person">文皇帝</name>施行遺敎經勑</cb:mulu><head>No. 665-A
<lb ed="X" n="0631b03"/><lb ed="R059" n="0009a01"/> 唐太宗<name role="" type="person">文皇帝</name>施行遺敎經勑</head>
<lb ed="X" n="0631b04"/>
<lb ed="X" n="0631b05"/><lb ed="R059" n="0009a02"/><p xml:id="pX37p0631b0501">勅旨法者。如來滅後。以末代澆浮。付囑國王大臣。護
<lb ed="X" n="0631b06"/><lb ed="R059" n="0009a03"/>持佛法。然僧尼出家。戒行須備。若縱情淫佚。觸塗煩
<lb ed="X" n="0631b07"/><lb ed="R059" n="0009a04"/>惱。關涉人間。動違經律。旣失如來玄妙之旨。又虧國
<lb ed="X" n="0631b08"/><lb ed="R059" n="0009a05"/>王受付之義。遺敎經。是佛臨涅槃所說。誡勒弟子。甚
<lb ed="X" n="0631b09"/><lb ed="R059" n="0009a06"/>爲詳要。末俗緇素。並不崇奉。大道將隱。微言且絕。永
<lb ed="X" n="0631b10"/><lb ed="R059" n="0009a07"/>懷聖敎。用思弘闡。宜令所司。差書手十人。多寫經本。
<lb ed="X" n="0631b11"/><lb ed="R059" n="0009a08"/>務盡施行。所須紙筆墨等。有司準給。其官宦五品<anchor xml:id="nkr_note_add_0631b1101" n="0631b1101"/><anchor xml:id="beg0631b1101" n="0631b1101"/>已<anchor xml:id="end0631b1101"/>
<lb ed="X" n="0631b12"/><lb ed="R059" n="0009a09"/>上。及諸州刺史。各付一卷。若見僧尼行業。與經文不
<lb ed="X" n="0631b13"/><lb ed="R059" n="0009a10"/>同。宜公私勸勉。必使遵行<note place="inline">出文館辭林第六百九十三卷</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0631b14"/>
<lb ed="X" n="0631b15"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 665-B <name role="" type="person">宋眞宗</name>皇帝刊遺敎經</cb:mulu><head>No. 665-B
<lb ed="X" n="0631b16"/><lb ed="R059" n="0009a12"/> <name role="" type="person">宋眞宗</name>皇帝刊遺敎經</head>
<lb ed="X" n="0631b17"/>
<lb ed="X" n="0631b18"/><lb ed="R059" n="0009a13"/><p xml:id="pX37p0631b1801">夫道非遠人。敎本無類。雖蠢動之形各異。而常樂之
<lb ed="X" n="0631b19"/><lb ed="R059" n="0009a14"/>性斯同。由愛欲之紛綸。致輪迴之增長。是以迦維之
<lb ed="X" n="0631b20"/><lb ed="R059" n="0009a15"/>聖。出世而流慈。舍衛之區。隨機而演法。旣含靈而悉
<lb ed="X" n="0631b21"/><lb ed="R059" n="0009a16"/>度。將順俗以歸眞。猶於雙樹之間。普吿大乘之衆。示
<lb ed="X" n="0631b22"/><lb ed="R059" n="0009a17"/>五根之可戒。問四諦之所疑。期法奧之宣揚。俾衆心
<lb ed="X" n="0631b23"/><lb ed="R059" n="0009a18"/>而堅固。大悲之念。斯謂至乎。朕祇嗣慶基。顧慚涼德。
<lb ed="X" n="0631b24"/><lb ed="R059" n="0009b01"/>常遵先訓。庶導祕詮。因覽斯經。每懷欽奉。冀流通而
<pb ed="X" xml:id="X37.0665.0631c" n="0631c"/>
<lb ed="X" n="0631c01"/><lb ed="R059" n="0009b02"/>有益。仍俾鏤於方板。所期貽厥庶<g ref="#CB15131">邦</g>。凡在羣倫。勉同
<lb ed="X" n="0631c02"/><lb ed="R059" n="0009b03"/>歸向云爾。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0631c03"/>
<lb ed="X" n="0631c04"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 665-C 重刊遺敎經註解序</cb:mulu><head>No. 665-C
<lb ed="X" n="0631c05"/><lb ed="R059" n="0009b05"/> 重刊遺敎經註解序</head>
<lb ed="X" n="0631c06"/>
<lb ed="X" n="0631c07"/><lb ed="R059" n="0009b06"/><p xml:id="pX37p0631c0701">夫淨法界中。本無出沒。大悲願力。示現受生。無說中
<lb ed="X" n="0631c08"/><lb ed="R059" n="0009b07"/>而示說。無形處而現形。故有四十九年露布。三百餘
<lb ed="X" n="0631c09"/><lb ed="R059" n="0009b08"/>會葛藤。大槩而論。不出於三。一曰經藏。詮於定故。玄
<lb ed="X" n="0631c10"/><lb ed="R059" n="0009b09"/>寂不動。塵塵而淨國純眞。靈鑑隨緣。念念而佛身普
<lb ed="X" n="0631c11"/><lb ed="R059" n="0009b10"/>應。二曰律藏。詮於戒故。擬心萌念。條條而早犯尸羅。
<lb ed="X" n="0631c12"/><lb ed="R059" n="0009b11"/>絕慮忘思。段段而皆成規範。三曰論藏。詮於慧故。明
<lb ed="X" n="0631c13"/><lb ed="R059" n="0009b12"/>明不昧。而森羅星象燦然。湛湛虗澄。而鱗甲羽毛弗
<lb ed="X" n="0631c14"/><lb ed="R059" n="0009b13"/>暗。雖有三名。曾無三體。故考繩墨而立定門。卽貫華
<lb ed="X" n="0631c15"/><lb ed="R059" n="0009b14"/>而開律部。據優波提舍而爲其論。卽一而三。卽三而
<lb ed="X" n="0631c16"/><lb ed="R059" n="0009b15"/>一。三一互融。名祕密藏也。今茲遺敎經。四十年<anchor xml:id="nkr_note_add_0631c1601" n="0631c1601"/><anchor xml:id="beg0631c1601" n="0631c1601"/>已<anchor xml:id="end0631c1601"/>後
<lb ed="X" n="0631c17"/><lb ed="R059" n="0009b16"/>而演也。雖曰脩多羅。其實重示戒律。世尊見諸弟子
<lb ed="X" n="0631c18"/><lb ed="R059" n="0009b17"/>尸羅將傾。吿諸衆等。於我滅後。當珍敬波羅提木叉。
<lb ed="X" n="0631c19"/><lb ed="R059" n="0009b18"/>是汝大師。若我住世無異此也。當知戒是正順解脫
<lb ed="X" n="0631c20"/><lb ed="R059" n="0010a01"/>之本。禪定智慧由此而生。是我佛最後垂範也。茲有
<lb ed="X" n="0631c21"/><lb ed="R059" n="0010a02"/>奉佛弟子古鑑淸明。傳講之時。見其註略。幷字之昏
<lb ed="X" n="0631c22"/><lb ed="R059" n="0010a03"/>小。不無三豕之訛。請余勾科補註。校正流通於世。余
<lb ed="X" n="0631c23"/><lb ed="R059" n="0010a04"/>緇素不分。焉敢校補也。公再懇之。不得<anchor xml:id="nkr_note_add_0631c2301" n="0631c2301"/><anchor xml:id="beg0631c2301" n="0631c2301"/>已<anchor xml:id="end0631c2301"/>而應命。稍
<lb ed="X" n="0631c24"/><lb ed="R059" n="0010a05"/>述其科文。略補其缺漏。聊正其訛脫。及記其歲月云
<pb ed="X" xml:id="X37.0665.0632a" n="0632a"/>
<lb ed="X" n="0632a01"/><lb ed="R059" n="0010a06"/>爾。</p><p xml:id="pX37p0632a0102" cb:place="inline">時
<lb ed="X" n="0632a02" type="honorific"/><lb ed="R059" n="0010a07"/>萬歷丙戌仲春吉日
<lb ed="X" n="0632a03" type="honorific"/><lb ed="R059" n="0010a08"/>欽依皇壇傳講紫衣沙門特賜金佛寶冠永祥禪師
<lb ed="X" n="0632a04"/><lb ed="R059" n="0010a09"/>古靈了童述</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0632a05"/>
<lb ed="X" n="0632a06"/>
<lb ed="X" n="0632a07"/>
<lb ed="X" n="0632a08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">佛遺敎經註</cb:mulu>
<lb ed="X" n="0632a09"/><cb:docNumber>No. 665</cb:docNumber>
<lb ed="X" n="0632a10"/><lb ed="R059" n="0010a11"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>佛遺敎經註</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0632a11"/>
<lb ed="X" n="0632a12"/><lb ed="R059" n="0010a12"/><byline cb:type="author">明欽依皇壇傳講紫衣沙門特賜金佛寶冠</byline>
<lb ed="X" n="0632a13"/><lb ed="R059" n="0010a13"/><byline cb:type="author">永祥禪師古靈了童補註</byline>
<lb ed="X" n="0632a14"/><lb ed="R059" n="0010a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX37p0632a1401">△將釋此經疏科文分四。初釋經題目。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0632a15"/><lb ed="R059" n="0010a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX37p0632a1501">佛遺敎經</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0632a16"/><lb ed="R059" n="0010a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX37p0632a1601">此一題之中。有人有法。有能有所。人法雙題。能所
<lb ed="X" n="0632a17"/><lb ed="R059" n="0010a17"/>合目。故曰佛遺敎經。此是總標。向下別釋。佛者。梵
<lb ed="X" n="0632a18"/><lb ed="R059" n="0010a18"/>語佛陀。此云覺者。謂自覺覺他覺行圓滿。故爲佛
<lb ed="X" n="0632a19"/><lb ed="R059" n="0010b01"/>也。遺者。我大世尊四十九年說法。對病根而施與
<lb ed="X" n="0632a20"/><lb ed="R059" n="0010b02"/>良藥。遺留後代。化利人天。故曰遺也。敎者一大藏
<lb ed="X" n="0632a21"/><lb ed="R059" n="0010b03"/>敎。卽經律論三藏也。經者。梵語脩多羅。此云契經。
<lb ed="X" n="0632a22"/><lb ed="R059" n="0010b04"/>謂契理合機之經也。是故佛卽人也。遺敎卽法也。
<lb ed="X" n="0632a23"/><lb ed="R059" n="0010b05"/>經之一字能詮之文。上三字所詮之義。是以人法
<lb ed="X" n="0632a24"/><lb ed="R059" n="0010b06"/>雙題。能所合目。故曰佛遺敎經。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X37.0665.0632b" n="0632b"/>
<lb ed="X" n="0632b01"/><lb ed="R059" n="0010b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX37p0632b0101">一名佛入涅槃略說敎誡經。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0632b02"/><lb ed="R059" n="0010b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX37p0632b0201">謂佛爲能入。涅槃爲所入。涅槃者。涅而不生。槃而
<lb ed="X" n="0632b03"/><lb ed="R059" n="0010b09"/>不滅。不生不滅。眞常之極果也。略說者。對廣說略
<lb ed="X" n="0632b04"/><lb ed="R059" n="0010b10"/>也。敎誡者。我大世尊婆心太切。諄諄而敎誡也。</p><p xml:id="pX37p0632b0419" cb:place="inline">△
<lb ed="X" n="0632b05"/><lb ed="R059" n="0010b11"/>二譯經人時。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0632b06"/><lb ed="R059" n="0010b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX37p0632b0601">姚秦三藏法師鳩摩羅什奉詔譯</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0632b07"/><lb ed="R059" n="0010b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX37p0632b0701">姚秦。卽東晉王也。姓姚名興。爲秦國王也。三藏者。
<lb ed="X" n="0632b08"/><lb ed="R059" n="0010b14"/>此老師學通三藏。徹究五乘。道振華夷。聲聞朝野。
<lb ed="X" n="0632b09"/><lb ed="R059" n="0010b15"/>故稱此號。法師者。廣博多聞。能持一切言辭章句。
<lb ed="X" n="0632b10"/><lb ed="R059" n="0010b16"/>決定善知世出世間諸法生滅之相。得禪定智慧。
<lb ed="X" n="0632b11"/><lb ed="R059" n="0010b17"/>於諸經法隨順無諍。不增不損。如所說行。故曰法
<lb ed="X" n="0632b12"/><lb ed="R059" n="0010b18"/>師。又法師者。以正法施於天上人間。普徧微塵刹
<lb ed="X" n="0632b13"/><lb ed="R059" n="0011a01"/>海。故曰法師。梵語鳩摩羅什。此云童壽。謂童年而
<lb ed="X" n="0632b14"/><lb ed="R059" n="0011a02"/>有耆德也。奉秦王詔翻譯此經也。翻梵成華曰譯。</p>
<lb ed="X" n="0632b15"/><lb ed="R059" n="0011a03"/><p xml:id="pX37p0632b1501">△三註述名號。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0632b16"/><lb ed="R059" n="0011a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX37p0632b1601">宋鄖郊鳳山蘭若嗣祖沙門守遂註。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0632b17"/><lb ed="R059" n="0011a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX37p0632b1701">鄖郊者。卽湖廣鄖陽府是也。鳳山者。就形得名。此
<lb ed="X" n="0632b18"/><lb ed="R059" n="0011a06"/>山似鳳。又卽山名也。蘭若者卽梵語。此云寂靜處。
<lb ed="X" n="0632b19"/><lb ed="R059" n="0011a07"/>嗣祖者。言其老師紹續佛祖之位也。沙門者卽梵
<lb ed="X" n="0632b20"/><lb ed="R059" n="0011a08"/>語。此云勤息。勤修戒定慧。息滅貪瞋癡。故號爲沙
<lb ed="X" n="0632b21"/><lb ed="R059" n="0011a09"/>門。上守下遂。是老師之名。註者。言邊有主曰註。又
<lb ed="X" n="0632b22"/><lb ed="R059" n="0011a10"/>分文析義曰註也。</p><p xml:id="pX37p0632b2208" cb:place="inline">△四釋經本文三。初序分三。初
<lb ed="X" n="0632b23"/><lb ed="R059" n="0011a11"/>序始度。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0632b24"/><lb ed="R059" n="0011a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX37p0632b2401">釋迦牟尼佛。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X37.0665.0632c" n="0632c"/>
<lb ed="X" n="0632c01"/><lb ed="R059" n="0011a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX37p0632c0101">梵語。此云能仁寂默。謂能仁者。視四生如一子。悲
<lb ed="X" n="0632c02"/><lb ed="R059" n="0011a14"/>含同體之心。觀三界亦同仁。慈啓無緣之化。寂默
<lb ed="X" n="0632c03"/><lb ed="R059" n="0011a15"/>者。謂其體也寂默無爲。其用也靈明不昧。故曰釋
<lb ed="X" n="0632c04"/><lb ed="R059" n="0011a16"/>迦牟尼。佛者十號中之一號也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0632c05"/><lb ed="R059" n="0011a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX37p0632c0501">初轉法輪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0632c06"/><lb ed="R059" n="0011a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX37p0632c0601">卽三轉四諦法輪也。三轉者。謂示相轉。此是苦。逼
<lb ed="X" n="0632c07"/><lb ed="R059" n="0011b01"/>迫性。此是集。招感性。此是滅。可證性。此是道。可修
<lb ed="X" n="0632c08"/><lb ed="R059" n="0011b02"/>性。勸修轉。此是苦。汝應知。此是集。汝應斷。此是滅。
<lb ed="X" n="0632c09"/><lb ed="R059" n="0011b03"/>汝應證。此是道。汝應修。作證轉。此是苦。我<anchor xml:id="nkr_note_add_0632c0901" n="0632c0901"/><anchor xml:id="beg0632c0901" n="0632c0901"/>已<anchor xml:id="end0632c0901"/>知。此
<lb ed="X" n="0632c10"/><lb ed="R059" n="0011b04"/>是集。我<anchor xml:id="nkr_note_add_0632c1001" n="0632c1001"/><anchor xml:id="beg0632c1001" n="0632c1001"/>已<anchor xml:id="end0632c1001"/>斷。此是滅。我<anchor xml:id="nkr_note_add_0632c1002" n="0632c1002"/><anchor xml:id="beg0632c1002" n="0632c1002"/>已<anchor xml:id="end0632c1002"/>證。此是道。我<anchor xml:id="nkr_note_add_0632c1003" n="0632c1003"/><anchor xml:id="beg0632c1003" n="0632c1003"/>已<anchor xml:id="end0632c1003"/>修。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0632c11"/><lb ed="R059" n="0011b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX37p0632c1101">度<name role="" type="person">阿若憍陳如</name>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0632c12"/><lb ed="R059" n="0011b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX37p0632c1201">此有五人。父族三人。一阿濕婆。二<g ref="#CB02494">䟦</g>提。三<name role="" type="person">摩訶男</name>。
<lb ed="X" n="0632c13"/><lb ed="R059" n="0011b07"/>母族二人。一憍陳如。二十力迦葉。共五人也。阿若
<lb ed="X" n="0632c14"/><lb ed="R059" n="0011b08"/>名也。此云無知。非無所知。乃是知無耳。憍陳如姓。
<lb ed="X" n="0632c15"/><lb ed="R059" n="0011b09"/>此云火器。其先祖事火。從此命族也。</p><p xml:id="pX37p0632c1515" cb:place="inline">△二序終度。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0632c16"/><lb ed="R059" n="0011b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX37p0632c1601">最後說法。度須<g ref="#CB02494">䟦</g>陀羅。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0632c17"/><lb ed="R059" n="0011b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX37p0632c1701">我大世尊說法四十九年。將收玄唱。最後垂範也。
<lb ed="X" n="0632c18"/><lb ed="R059" n="0011b12"/>須<g ref="#CB02494">䟦</g>陀羅梵語。此云好賢。唐言善賢。泥洹經云。須
<lb ed="X" n="0632c19"/><lb ed="R059" n="0011b13"/><g ref="#CB02494">䟦</g>陀羅聰明多智。誦四毗陀經。一切書論無不通
<lb ed="X" n="0632c20"/><lb ed="R059" n="0011b14"/>達。爲一切人之所崇敬。聞佛涅槃。方往佛所。聞八
<lb ed="X" n="0632c21"/><lb ed="R059" n="0011b15"/>聖道。心意開解。遂得初果。從佛出家也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0632c22"/><lb ed="R059" n="0011b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX37p0632c2201">所應度者。皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0632c2201" n="0632c2201"/><anchor xml:id="beg0632c2201" n="0632c2201"/>已<anchor xml:id="end0632c2201"/>度訖。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0632c23"/><lb ed="R059" n="0011b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX37p0632c2301">言所應度者。亦有不應度者。何以故。謂四衆人等。
<lb ed="X" n="0632c24"/><lb ed="R059" n="0011b18"/>因緣<anchor xml:id="nkr_note_add_0632c2401" n="0632c2401"/><anchor xml:id="beg0632c2401" n="0632c2401"/>已<anchor xml:id="end0632c2401"/>熟。一聞其法。卽證其果。皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0632c2402" n="0632c2402"/><anchor xml:id="beg0632c2402" n="0632c2402"/>已<anchor xml:id="end0632c2402"/>度訖。而城東
<pb ed="X" xml:id="X37.0665.0633a" n="0633a"/>
<lb ed="X" n="0633a01"/><lb ed="R059" n="0012a01"/>老母等。與佛同生一處。佛不能化其爲善也。</p><p xml:id="pX37p0633a0118" cb:place="inline">△三
<lb ed="X" n="0633a02"/><lb ed="R059" n="0012a02"/>示滅發起。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0633a03"/><lb ed="R059" n="0012a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX37p0633a0301">於娑羅雙樹間。將入涅槃。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0633a04"/><lb ed="R059" n="0012a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX37p0633a0401">此樹有四雙八隻。四榮四枯。謂四榮。表常樂我淨。
<lb ed="X" n="0633a05"/><lb ed="R059" n="0012a05"/>四枯。表苦空無我無常也。世尊入滅之時。八樹皆
<lb ed="X" n="0633a06"/><lb ed="R059" n="0012a06"/>變爲白。亦名爲鶴林也。將入涅槃者。將者。且然未
<lb ed="X" n="0633a07"/><lb ed="R059" n="0012a07"/>畢之時。將滅度而未滅度也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0633a08"/><lb ed="R059" n="0012a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX37p0633a0801">是時中夜寂然無聲。爲諸弟子略說法要。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0633a09"/><lb ed="R059" n="0012a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX37p0633a0901">謂中夜。表中道妙理。寂然不動。無聲無色。不妨感
<lb ed="X" n="0633a10"/><lb ed="R059" n="0012a10"/>而遂通。出世度生。無緣不應。滅與不滅。皆方便焉。
<lb ed="X" n="0633a11"/><lb ed="R059" n="0012a11"/>示滅化儀。佛佛皆爾。叮嚀付囑。表悲願之不窮。在
<lb ed="X" n="0633a12"/><lb ed="R059" n="0012a12"/>昔如來四十九年。三百餘會。始從<name role="" type="person">鹿野苑</name>。終至<g ref="#CB02494">䟦</g>
<lb ed="X" n="0633a13"/><lb ed="R059" n="0012a13"/>提河。一大事因緣<anchor xml:id="nkr_note_add_0633a1301" n="0633a1301"/><anchor xml:id="beg0633a1301" n="0633a1301"/>已<anchor xml:id="end0633a1301"/>畢。於此略說法要。爲後人之
<lb ed="X" n="0633a14"/><lb ed="R059" n="0012a14"/>紀綱耳。</p><p xml:id="pX37p0633a1404" cb:place="inline">○<anchor xml:id="nkr_note_add_0633a1401" n="0633a1401"/><anchor xml:id="beg0633a1401" n="0633a1401"/>已<anchor xml:id="end0633a1401"/>上序分竟。</p>
<lb ed="X" n="0633a15"/><lb ed="R059" n="0012a15"/><p xml:id="pX37p0633a1501">△二正宗分十九。初重演戒法四。初重戒如師。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0633a16"/><lb ed="R059" n="0012a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX37p0633a1601">汝等比丘。於我滅後。當尊重珍敬波羅提木叉。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0633a17"/><lb ed="R059" n="0012a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX37p0633a1701">宋云別解脫。身口七支。各別防非。卽具足戒也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0633a18"/><lb ed="R059" n="0012a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX37p0633a1801">如闇遇明。貧人得寶。當知此則是汝等大師。若我住
<lb ed="X" n="0633a19"/><lb ed="R059" n="0012b01"/>世。無異此也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0633a20"/><lb ed="R059" n="0012b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX37p0633a2001">重戒如佛。佛常在焉。</p><p xml:id="pX37p0633a2009" cb:place="inline">△二因戒邪命。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0633a21"/><lb ed="R059" n="0012b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX37p0633a2101">持淨戒者。不得販賣貿易。安置田宅。畜養人民奴婢
<lb ed="X" n="0633a22"/><lb ed="R059" n="0012b04"/>畜生。一切種植。及諸財寶。皆當遠離。如避火坑。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0633a23"/><lb ed="R059" n="0012b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX37p0633a2301">營求世利。業火加薪。志存無爲。戒珠絕類。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0633a24"/><lb ed="R059" n="0012b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX37p0633a2401">不得斬伐草木。墾土掘地。合和湯藥。占相吉凶。仰觀
<pb ed="X" xml:id="X37.0665.0633b" n="0633b"/>
<lb ed="X" n="0633b01"/><lb ed="R059" n="0012b07"/>星宿。推步盈虗。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0633b02"/><lb ed="R059" n="0012b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX37p0633b0201">卽是推算步量天地之盈虗。故曰推步盈虗。又云
<lb ed="X" n="0633b03"/><lb ed="R059" n="0012b09"/>推步卽俯察地理。盈虗卽仰觀天文也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0633b04"/><lb ed="R059" n="0012b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX37p0633b0401">歷數算計。皆所不應。節身時食。淸淨自活。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0633b05"/><lb ed="R059" n="0012b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX37p0633b0501">草繫鵝珠。棄命守戒。草繫者。有一比丘。被賊劫財。
<lb ed="X" n="0633b06"/><lb ed="R059" n="0012b12"/>縛於草上。數日不敢動。恐害其靑草。故曰草繫。鵝
<lb ed="X" n="0633b07"/><lb ed="R059" n="0012b13"/>珠者。有一僧化飯。至一施主家。其家有一金珠。僧
<lb ed="X" n="0633b08"/><lb ed="R059" n="0012b14"/>見被鵝吞珠入腹。施主尋珠不見。只見一僧。定是
<lb ed="X" n="0633b09"/><lb ed="R059" n="0012b15"/>這僧偷了。打罵不堪。忽報鵝死矣。僧曰且止休打。
<lb ed="X" n="0633b10"/><lb ed="R059" n="0012b16"/>我見金珠被鵝食了。可以取之。主曰何不早說。僧
<lb ed="X" n="0633b11"/><lb ed="R059" n="0012b17"/>曰恐害其命。故不敢說。今旣死矣。方纔說耳。古旣
<lb ed="X" n="0633b12"/><lb ed="R059" n="0012b18"/>如是。今何不然。術數休咎。邪命之習。非淸淨也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0633b13"/><lb ed="R059" n="0013a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX37p0633b1301">不得參預世事。通致使命。呪術仙藥。結好貴人。親厚
<lb ed="X" n="0633b14"/><lb ed="R059" n="0013a02"/>媟嫚。皆不應作。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0633b15"/><lb ed="R059" n="0013a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX37p0633b1501">媟音泄。嫚音慢。</p><p xml:id="pX37p0633b1507" cb:place="inline">○通使呪藥。背涅槃道。結貴親嫚。
<lb ed="X" n="0633b16"/><lb ed="R059" n="0013a04"/>順生死流。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0633b17"/><lb ed="R059" n="0013a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX37p0633b1701">當自端心正念求度。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0633b18"/><lb ed="R059" n="0013a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX37p0633b1801">端心正念。彼岸非遙。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0633b19"/><lb ed="R059" n="0013a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX37p0633b1901">不得包藏瑕疵。顯異惑衆。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0633b20"/><lb ed="R059" n="0013a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX37p0633b2001">內不隱覆小失。發露自新。外不顯衒非眞。濫膺恭
<lb ed="X" n="0633b21"/><lb ed="R059" n="0013a09"/>敬。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0633b22"/><lb ed="R059" n="0013a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX37p0633b2201">於四供養。知量知足。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0633b23"/><lb ed="R059" n="0013a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX37p0633b2301">衣服臥具。身外無餘。飮食醫藥。乞求知足。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0633b24"/><lb ed="R059" n="0013a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX37p0633b2401">趣得供事。不應畜積。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X37.0665.0633c" n="0633c"/>
<lb ed="X" n="0633c01"/><lb ed="R059" n="0013a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX37p0633c0101">長餘不積。旅泊無累。</p><p xml:id="pX37p0633c0109" cb:place="inline">△三略說戒本。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0633c02"/><lb ed="R059" n="0013a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX37p0633c0201">此則略說持戒之相。戒是正順解脫之本。故名波羅
<lb ed="X" n="0633c03"/><lb ed="R059" n="0013a15"/>提木叉。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0633c04"/><lb ed="R059" n="0013a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX37p0633c0401">結略戒相。持者正順解脫。犯者正順煩惱。開遮持
<lb ed="X" n="0633c05"/><lb ed="R059" n="0013a17"/>犯。具諸律部。大聖略囑。務要遵行。</p><p xml:id="pX37p0633c0514" cb:place="inline">△四戒生定慧。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0633c06"/><lb ed="R059" n="0013a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX37p0633c0601">依因此戒。得生諸禪定。及滅苦智慧。是故比丘。當持
<lb ed="X" n="0633c07"/><lb ed="R059" n="0013b01"/>淨戒。勿令毀缺。若人能持淨戒。是則能有善法。若無
<lb ed="X" n="0633c08"/><lb ed="R059" n="0013b02"/>淨戒。諸善功德皆不得生。是以當知戒爲第一安隱
<lb ed="X" n="0633c09"/><lb ed="R059" n="0013b03"/>功德住處。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0633c10"/><lb ed="R059" n="0013b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX37p0633c1001">因戒生定。因定生慧。一代時敎。唯此三法。無不該
<lb ed="X" n="0633c11"/><lb ed="R059" n="0013b05"/>盡。衆生無始無明。業惑重障。以此三法圓具。則應
<lb ed="X" n="0633c12"/><lb ed="R059" n="0013b06"/>念消落。一切善法功德。應念於此建立者也。</p><p xml:id="pX37p0633c1218" cb:place="inline">△二
<lb ed="X" n="0633c13"/><lb ed="R059" n="0013b07"/>愼護根門三。初結前啓後。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0633c14"/><lb ed="R059" n="0013b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX37p0633c1401">汝等比丘。<anchor xml:id="nkr_note_add_0633c1401" n="0633c1401"/><anchor xml:id="beg0633c1401" n="0633c1401"/>已<anchor xml:id="end0633c1401"/>能住戒。當制五根。勿令放逸。入於五欲。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0633c15"/><lb ed="R059" n="0013b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX37p0633c1501">△二法喩並明。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0633c16"/><lb ed="R059" n="0013b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX37p0633c1601">譬如牧牛之人。執杖視之。不令縱逸犯人苗稼。若縱
<lb ed="X" n="0633c17"/><lb ed="R059" n="0013b11"/>五根。非唯五欲。將無涯畔。不可制也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0633c18"/><lb ed="R059" n="0013b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX37p0633c1801">前是因事立戒。防非止惡。今明愼護根門。常須管
<lb ed="X" n="0633c19"/><lb ed="R059" n="0013b13"/>帶。如<name role="" type="person">馬祖</name>問石鞏云汝作何務。鞏云牧牛。祖云如
<lb ed="X" n="0633c20"/><lb ed="R059" n="0013b14"/>何牧。鞏云鼻索常在手。一迴落草去。把鼻拽將來。
<lb ed="X" n="0633c21"/><lb ed="R059" n="0013b15"/>祖云如是如是。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0633c22"/><lb ed="R059" n="0013b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX37p0633c2201">亦如惡馬不以轡制將當牽人墜於坑陷。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0633c23"/><lb ed="R059" n="0013b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX37p0633c2301">轡音<g ref="#CB03742">媲</g>馬韁也。</p><p xml:id="pX37p0633c2307" cb:place="inline">○意馬難調。戒爲轡勒。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0633c24"/><lb ed="R059" n="0013b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX37p0633c2401">如被劫害。苦止一世。五根賊禍。殃及累世。爲害甚重。
<pb ed="X" xml:id="X37.0665.0634a" n="0634a"/>
<lb ed="X" n="0634a01"/><lb ed="R059" n="0014a01"/>不可不愼。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0634a02"/><lb ed="R059" n="0014a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX37p0634a0201">人命世財。苦唯現世。慧命法財。貧苦永劫。輕重霄
<lb ed="X" n="0634a03"/><lb ed="R059" n="0014a03"/>壞。得不愼耶。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0634a04"/><lb ed="R059" n="0014a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX37p0634a0401">是故智者制而不隨。持之如賊。不令縱逸。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0634a05"/><lb ed="R059" n="0014a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX37p0634a0501">持心正觀。根境本空。物我皆如攀緣何起。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0634a06"/><lb ed="R059" n="0014a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX37p0634a0601">假令縱之。皆亦不久見其磨滅。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0634a07"/><lb ed="R059" n="0014a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX37p0634a0701">妄情不眞。須臾變滅。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0634a08"/><lb ed="R059" n="0014a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX37p0634a0801">此五根者。心爲其主。是故汝等當好制心。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0634a09"/><lb ed="R059" n="0014a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX37p0634a0901">五根虗妄。妄識爲宰。欲制妄宰。止觀雙行。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0634a10"/><lb ed="R059" n="0014a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX37p0634a1001">心之可畏。甚於毒蛇惡獸怨賊。大火越逸。未足喩也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0634a11"/><lb ed="R059" n="0014a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX37p0634a1101">世間毒惡未可喩者。蓋能害法身慧命故也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0634a12"/><lb ed="R059" n="0014a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX37p0634a1201">譬如有人手執蜜器。動轉輕躁。但觀於蜜。不見深坑。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0634a13"/><lb ed="R059" n="0014a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX37p0634a1301">妄心妄境。味著彌堅。地獄深坑。躁動不覺。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0634a14"/><lb ed="R059" n="0014a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX37p0634a1401">又如狂象無鉤。猿猴得樹。騰躍踔躑。難可禁制。當急
<lb ed="X" n="0634a15"/><lb ed="R059" n="0014a15"/>挫之。無令放逸。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0634a16"/><lb ed="R059" n="0014a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX37p0634a1601">狂象心猿。戒爲鉤鎖。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0634a17"/><lb ed="R059" n="0014a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX37p0634a1701">縱此心者。喪人善事。制之一處。無事不辦。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0634a18"/><lb ed="R059" n="0014a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX37p0634a1801">一念不生。諸緣頓息。</p><p xml:id="pX37p0634a1809" cb:place="inline">△三總結勤伏。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0634a19"/><lb ed="R059" n="0014b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX37p0634a1901">是故比丘。當勤精進。折伏汝心。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0634a20"/><lb ed="R059" n="0014b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX37p0634a2001">知心本空。當勤折伏。了境常寂。精進無疲。</p><p xml:id="pX37p0634a2017" cb:place="inline">△三受
<lb ed="X" n="0634a21"/><lb ed="R059" n="0014b03"/>食勿增四。初正食。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0634a22"/><lb ed="R059" n="0014b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX37p0634a2201">汝等比丘。受諸飮食當如服藥。於好於惡。勿生增減。
<lb ed="X" n="0634a23"/><lb ed="R059" n="0014b05"/>趣得支身。以除飢渴。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0634a24"/><lb ed="R059" n="0014b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX37p0634a2401">藥因治病。食以充飢。好不生貪。惡不生恚。但支身
<pb ed="X" xml:id="X37.0665.0634b" n="0634b"/>
<lb ed="X" n="0634b01"/><lb ed="R059" n="0014b07"/>行道而<anchor xml:id="nkr_note_add_0634b0101" n="0634b0101"/><anchor xml:id="beg0634b0101" n="0634b0101"/>已<anchor xml:id="end0634b0101"/>。復何增減乎。</p><p xml:id="pX37p0634b0110" cb:place="inline">△二喩明。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0634b02"/><lb ed="R059" n="0014b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX37p0634b0201">如蜂採花。但取其味。不損色香。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0634b03"/><lb ed="R059" n="0014b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX37p0634b0301">蜂雖採花。花亦結果。</p><p xml:id="pX37p0634b0309" cb:place="inline">△三法合。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0634b04"/><lb ed="R059" n="0014b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX37p0634b0401">比丘亦爾。受人供養。趣自除惱。無得多求。壞其善心。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0634b05"/><lb ed="R059" n="0014b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX37p0634b0501">多求則令他生惱。生惱則善心退沒。</p><p xml:id="pX37p0634b0515" cb:place="inline">△四喩結。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0634b06"/><lb ed="R059" n="0014b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX37p0634b0601">譬如智者。籌量牛力所堪多少。不令過分以竭其力。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0634b07"/><lb ed="R059" n="0014b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX37p0634b0701">忖<anchor xml:id="nkr_note_add_0634b0701" n="0634b0701"/><anchor xml:id="beg0634b0701" n="0634b0701"/>己<anchor xml:id="end0634b0701"/>德行而籌量。防心離過而無竭。</p><p xml:id="pX37p0634b0715" cb:place="inline">△四習善勿
<lb ed="X" n="0634b08"/><lb ed="R059" n="0014b14"/>失三。初晝夜習。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0634b09"/><lb ed="R059" n="0014b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX37p0634b0901">汝等比丘。晝則勤心修習善法。無令失時。初夜後夜。
<lb ed="X" n="0634b10"/><lb ed="R059" n="0014b16"/>亦勿有廢。中夜誦經。以自消息。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0634b11"/><lb ed="R059" n="0014b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX37p0634b1101">晝三時。夜三時。似海之潮。應不失時。初後夜表二
<lb ed="X" n="0634b12"/><lb ed="R059" n="0014b18"/>邊。中夜分表中道。三觀相續。如雞抱卵。那分晝夜。</p>
<lb ed="X" n="0634b13"/><lb ed="R059" n="0015a01"/><p xml:id="pX37p0634b1301">△二戒睡眠。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0634b14"/><lb ed="R059" n="0015a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX37p0634b1401">無以睡眠因緣。令一生空過。無所得也。當念無常之
<lb ed="X" n="0634b15"/><lb ed="R059" n="0015a03"/>火。燒諸世間。早求自度。勿睡眠也。諸煩惱賊。常伺殺
<lb ed="X" n="0634b16"/><lb ed="R059" n="0015a04"/>人。甚於怨家。安可睡眠。不自警寤。煩惱毒蛇。睡在汝
<lb ed="X" n="0634b17"/><lb ed="R059" n="0015a05"/>心。譬如黑蚖在汝室睡。當以持戒之鉤。早倂除之。睡
<lb ed="X" n="0634b18"/><lb ed="R059" n="0015a06"/>蛇旣出。乃可安眠。不出而眠。是無慚人。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0634b19"/><lb ed="R059" n="0015a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX37p0634b1901">蓋覆眞性。增長無明。由睡眠之過患。是無慚愧也。
<lb ed="X" n="0634b20"/><lb ed="R059" n="0015a08"/>昔者阿那律陀。是佛堂弟。<name role="" type="person">白飯王</name>之子。出家之後。
<lb ed="X" n="0634b21"/><lb ed="R059" n="0015a09"/>多樂睡眠。如來呵云。咄咄胡爲寐。螺螄蚌蛤類。一
<lb ed="X" n="0634b22"/><lb ed="R059" n="0015a10"/>睡一千年。不聞佛名字。旣聞佛呵。涕泣自責。七日
<lb ed="X" n="0634b23"/><lb ed="R059" n="0015a11"/>不眠。遂失雙目。佛令修樂見照明金剛三昧。乃得
<lb ed="X" n="0634b24"/><lb ed="R059" n="0015a12"/>天眼。故知先佛嚴戒。委曲重宣。苦口垂慈。誠不可
<pb ed="X" xml:id="X37.0665.0634c" n="0634c"/>
<lb ed="X" n="0634c01"/><lb ed="R059" n="0015a13"/>忽。</p><p xml:id="pX37p0634c0102" cb:place="inline">△三結慚愧。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0634c02"/><lb ed="R059" n="0015a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX37p0634c0201">慚恥之服。於諸莊嚴最爲第一。慚如鐵鉤。能制人非
<lb ed="X" n="0634c03"/><lb ed="R059" n="0015a15"/>法。是故比丘。常當慚恥。無得暫替。若離慚恥。則失諸
<lb ed="X" n="0634c04"/><lb ed="R059" n="0015a16"/>功德。有愧之人。則有善法。若無愧者。與諸禽獸無相
<lb ed="X" n="0634c05"/><lb ed="R059" n="0015a17"/>異也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0634c06"/><lb ed="R059" n="0015a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX37p0634c0601">六道之中。可以整心慮。趣菩提。唯人道爲能耳。人
<lb ed="X" n="0634c07"/><lb ed="R059" n="0015b01"/>而不爲。是謂無慚愧也。慚愧若具足。法身之衣服。
<lb ed="X" n="0634c08"/><lb ed="R059" n="0015b02"/>豈可無慚無愧。樂著睡眠。不進道乎。慚者內自悔
<lb ed="X" n="0634c09"/><lb ed="R059" n="0015b03"/>責。愧者發露自新。豈不美哉。</p><p xml:id="pX37p0634c0912" cb:place="inline">△五忍行超戒三。初
<lb ed="X" n="0634c10"/><lb ed="R059" n="0015b04"/>忍害勿瞋。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0634c11"/><lb ed="R059" n="0015b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX37p0634c1101">汝等比丘。若有人來節節支解。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0634c12"/><lb ed="R059" n="0015b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX37p0634c1201">經云。佛言我於五百世。作忍辱仙人。被歌利王割
<lb ed="X" n="0634c13"/><lb ed="R059" n="0015b07"/>截身體。節節支解時。若有我相人相衆生相壽者
<lb ed="X" n="0634c14"/><lb ed="R059" n="0015b08"/>相。應生瞋恨。爾時無我相無人相無衆生相無壽
<lb ed="X" n="0634c15"/><lb ed="R059" n="0015b09"/>者相。不生瞋恨。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0634c16"/><lb ed="R059" n="0015b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX37p0634c1601">當自攝心無令瞋恨。亦當護口勿出惡言。若縱恚心。
<lb ed="X" n="0634c17"/><lb ed="R059" n="0015b11"/>則自妨道。失功德利。忍之爲德。持戒苦行所不能及。
<lb ed="X" n="0634c18"/><lb ed="R059" n="0015b12"/>能行忍者。乃可名爲有力大人。若其不能歡喜忍受
<lb ed="X" n="0634c19"/><lb ed="R059" n="0015b13"/>惡罵之毒如飮甘露者。不名入道智慧人也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0634c20"/><lb ed="R059" n="0015b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX37p0634c2001">智慧明。則彼<anchor xml:id="nkr_note_add_0634c2001" n="0634c2001"/><anchor xml:id="beg0634c2001" n="0634c2001"/>己<anchor xml:id="end0634c2001"/>不二。彼<anchor xml:id="nkr_note_add_0634c2002" n="0634c2002"/><anchor xml:id="beg0634c2002" n="0634c2002"/>己<anchor xml:id="end0634c2002"/>不二。則美惡齊止。美惡
<lb ed="X" n="0634c21"/><lb ed="R059" n="0015b15"/>齊止。則怨親等觀。怨親等觀。則苦樂無寄。傅大士
<lb ed="X" n="0634c22"/><lb ed="R059" n="0015b16"/>云。忍心如幻夢。辱境若龜毛。常能作此觀。逢難轉
<lb ed="X" n="0634c23"/><lb ed="R059" n="0015b17"/>堅牢。誠哉是言也。</p><p xml:id="pX37p0634c2308" cb:place="inline">△二徵釋防護。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0634c24"/><lb ed="R059" n="0015b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX37p0634c2401">所以者何。瞋恚之害。則破諸善法。壞好名聞。今世後
<pb ed="X" xml:id="X37.0665.0635a" n="0635a"/>
<lb ed="X" n="0635a01"/><lb ed="R059" n="0016a01"/>世。人不喜見。當知瞋心甚於猛火。常當防護。勿令得
<lb ed="X" n="0635a02"/><lb ed="R059" n="0016a02"/>入。劫功德賊。無過瞋恚。白衣受欲。非行道人。無法自
<lb ed="X" n="0635a03"/><lb ed="R059" n="0016a03"/>制。瞋猶可恕。出家行道無欲之人。而懷瞋恚。甚不可
<lb ed="X" n="0635a04"/><lb ed="R059" n="0016a04"/>也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0635a05"/><lb ed="R059" n="0016a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX37p0635a0501">廣明瞋之患害如此。皆因我見執著。迷不知返故
<lb ed="X" n="0635a06"/><lb ed="R059" n="0016a06"/>也。一念瞋心。起百萬障門。開爲煩惱之根。是三塗
<lb ed="X" n="0635a07"/><lb ed="R059" n="0016a07"/>之火。俗諦可恕。出世佛子。可不愼歟。可不愼歟。</p><p xml:id="pX37p0635a0719" cb:place="inline">△
<lb ed="X" n="0635a08"/><lb ed="R059" n="0016a08"/>三擧喩雙結。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0635a09"/><lb ed="R059" n="0016a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX37p0635a0901">譬如淸冷雲中。霹<g ref="#CB15439">𮦷</g>起火。非所應也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0635a10"/><lb ed="R059" n="0016a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX37p0635a1001">持戒如冰霜。潔白而無染。瞋火如霹<g ref="#CB15439">𮦷</g>。何得而淸
<lb ed="X" n="0635a11"/><lb ed="R059" n="0016a11"/>涼。所謂水火不同器。寒暑不同時也。</p><p xml:id="pX37p0635a1115" cb:place="inline">△六正命乞
<lb ed="X" n="0635a12"/><lb ed="R059" n="0016a12"/>食二。初執鉢順儀。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0635a13"/><lb ed="R059" n="0016a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX37p0635a1301">汝等比丘。當自摩頭。以捨飾好。著壞色衣。執持應器。
<lb ed="X" n="0635a14"/><lb ed="R059" n="0016a14"/>以乞自活。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0635a15"/><lb ed="R059" n="0016a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX37p0635a1501">壞衣持鉢。順佛律儀。乞食資身。是爲正命。</p><p xml:id="pX37p0635a1517" cb:place="inline">△二伏
<lb ed="X" n="0635a16"/><lb ed="R059" n="0016a16"/>憍入理。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0635a17"/><lb ed="R059" n="0016a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX37p0635a1701">自見如是。若起憍慢。當疾滅之。增長憍慢。尙非世俗
<lb ed="X" n="0635a18"/><lb ed="R059" n="0016a18"/>白衣所宜。何況出家入道之人。爲解脫故。自降其身
<lb ed="X" n="0635a19"/><lb ed="R059" n="0016b01"/>而行乞耶。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0635a20"/><lb ed="R059" n="0016b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX37p0635a2001">折伏憍慢。入如來家。謙下身心。順解脫理。</p><p xml:id="pX37p0635a2017" cb:place="inline">△七直
<lb ed="X" n="0635a21"/><lb ed="R059" n="0016b03"/>心行道二。初曲直並明。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0635a22"/><lb ed="R059" n="0016b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX37p0635a2201">汝等比丘。諂曲之心。與道相違。是故宜應質直其心。
<lb ed="X" n="0635a23"/><lb ed="R059" n="0016b05"/>當知諂曲。<anchor xml:id="nkr_note_add_0635a2301" n="0635a2301"/><anchor xml:id="beg0635a2301" n="0635a2301"/>但<anchor xml:id="end0635a2301"/>爲欺誑。入道之人。則無是處。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0635a24"/><lb ed="R059" n="0016b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX37p0635a2401">△二結正爲本。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X37.0665.0635b" n="0635b"/>
<lb ed="X" n="0635b01"/><lb ed="R059" n="0016b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX37p0635b0101">是故汝等。宜應端心。以質直爲本。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0635b02"/><lb ed="R059" n="0016b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX37p0635b0201">諂曲多欺詐。直心是道場。</p><p xml:id="pX37p0635b0211" cb:place="inline">△八少欲成功二。初多
<lb ed="X" n="0635b03"/><lb ed="R059" n="0016b09"/>少並明。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0635b04"/><lb ed="R059" n="0016b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX37p0635b0401">汝等比丘。當知多欲之人。多求利故。苦惱亦多。少欲
<lb ed="X" n="0635b05"/><lb ed="R059" n="0016b11"/>之人。無求無欲。則無此患。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0635b06"/><lb ed="R059" n="0016b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX37p0635b0601">有求皆苦。無欲何憂。</p><p xml:id="pX37p0635b0609" cb:place="inline">△二少欲利益。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0635b07"/><lb ed="R059" n="0016b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX37p0635b0701">直爾少欲。尙應修習。何況少欲能生諸功德。少欲之
<lb ed="X" n="0635b08"/><lb ed="R059" n="0016b14"/>人。則無諂曲以求人意。亦復不爲諸根所牽。行少欲
<lb ed="X" n="0635b09"/><lb ed="R059" n="0016b15"/>者。心則坦然。無所憂畏。觸事有餘。常無不足。有少欲
<lb ed="X" n="0635b10"/><lb ed="R059" n="0016b16"/>者。則有涅槃。是名少欲。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0635b11"/><lb ed="R059" n="0016b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX37p0635b1101">少欲一法。功德如此。直修少欲。別無功德。尙可修
<lb ed="X" n="0635b12"/><lb ed="R059" n="0016b18"/>習。況與解脫涅槃相應乎。</p><p xml:id="pX37p0635b1211" cb:place="inline">△九知足淸樂二。初脫
<lb ed="X" n="0635b13"/><lb ed="R059" n="0017a01"/>苦獲安。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0635b14"/><lb ed="R059" n="0017a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX37p0635b1401">汝等比丘。若欲脫諸苦惱。當觀知足。知足之法。卽是
<lb ed="X" n="0635b15"/><lb ed="R059" n="0017a03"/>富樂安隱之處。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0635b16"/><lb ed="R059" n="0017a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX37p0635b1601">△二足不足互明。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0635b17"/><lb ed="R059" n="0017a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX37p0635b1701">知足之人。雖臥地上。猶爲安樂。不知足者。雖處天堂。
<lb ed="X" n="0635b18"/><lb ed="R059" n="0017a06"/>亦不稱意。不知足者雖富而貧。知足之人雖貧而富。
<lb ed="X" n="0635b19"/><lb ed="R059" n="0017a07"/>不知足者常爲五欲所牽。爲知足者之所憐愍。是名
<lb ed="X" n="0635b20"/><lb ed="R059" n="0017a08"/>知足。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0635b21"/><lb ed="R059" n="0017a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX37p0635b2101">知足則心絕希冀。淸樂有餘。不知足者。貪愛轉增。
<lb ed="X" n="0635b22"/><lb ed="R059" n="0017a10"/>苦輪難息。</p><p xml:id="pX37p0635b2205" cb:place="inline">△十寂靜離衆三。初靜處天欽。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0635b23"/><lb ed="R059" n="0017a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX37p0635b2301">汝等比丘。欲求寂靜無爲安樂。當離憒閙。獨處閒居。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0635b24"/><lb ed="R059" n="0017a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX37p0635b2401">憒古對切。閙奴孝切。</p><p xml:id="pX37p0635b2409" cb:place="inline">○心境靜寂。孤然乃則。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X37.0665.0635c" n="0635c"/>
<lb ed="X" n="0635c01"/><lb ed="R059" n="0017a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX37p0635c0101">靜處之人。帝釋諸天所共敬重。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0635c02"/><lb ed="R059" n="0017a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX37p0635c0201">如善現尊者。宴坐巖間。釋天雨華之類。事迹非一。</p>
<lb ed="X" n="0635c03"/><lb ed="R059" n="0017a15"/><p xml:id="pX37p0635c0301">△二法喩並明。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0635c04"/><lb ed="R059" n="0017a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX37p0635c0401">是故當捨<anchor xml:id="nkr_note_add_0635c0401" n="0635c0401"/><anchor xml:id="beg0635c0401" n="0635c0401"/>己<anchor xml:id="end0635c0401"/>衆他衆。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0635c05"/><lb ed="R059" n="0017a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX37p0635c0501">自他徒衆皆捨。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0635c06"/><lb ed="R059" n="0017a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX37p0635c0601">空閒獨處。思滅苦本。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0635c07"/><lb ed="R059" n="0017b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX37p0635c0701">安住涅槃。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0635c08"/><lb ed="R059" n="0017b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX37p0635c0801">若樂衆者。則受衆惱。譬如大樹。衆鳥集之。則有枯折
<lb ed="X" n="0635c09"/><lb ed="R059" n="0017b03"/>之患。世間縛著。沒於衆苦。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0635c10"/><lb ed="R059" n="0017b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX37p0635c1001">衆者事理有二義。事則憒閙也。理者。<anchor xml:id="nkr_note_add_0635c1001" n="0635c1001"/><anchor xml:id="beg0635c1001" n="0635c1001"/>已<anchor xml:id="end0635c1001"/>謂五蘊爲
<lb ed="X" n="0635c11"/><lb ed="R059" n="0017b05"/>衆。他謂一切煩惱爲衆。迷執五蘊。聚集煩惱。沒於
<lb ed="X" n="0635c12"/><lb ed="R059" n="0017b06"/>生死。故當遠離身心見也。永嘉云。若見山忘道。則
<lb ed="X" n="0635c13"/><lb ed="R059" n="0017b07"/>森羅眩目。音聲聒耳。雖山林獨處。何由靜也。若見
<lb ed="X" n="0635c14"/><lb ed="R059" n="0017b08"/>道忘山。則城隍閙市。心境翛然。萬法本閒。而人自
<lb ed="X" n="0635c15"/><lb ed="R059" n="0017b09"/>閙。回光返照。觸處皆渠。無一法可當情。亦無一法
<lb ed="X" n="0635c16"/><lb ed="R059" n="0017b10"/>可容情者。得無所離。卽除諸幻耳。</p><p xml:id="pX37p0635c1614" cb:place="inline">△三單喩總結。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0635c17"/><lb ed="R059" n="0017b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX37p0635c1701">譬如老象溺泥。不能自出。是名遠離。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0635c18"/><lb ed="R059" n="0017b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX37p0635c1801">樂衆心爲累。遠離行當修。</p><p xml:id="pX37p0635c1811" cb:place="inline">△十一勤行不懈二。初
<lb ed="X" n="0635c19"/><lb ed="R059" n="0017b13"/>勤行法喩。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0635c20"/><lb ed="R059" n="0017b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX37p0635c2001">汝等比丘。若勤精進。則事無難者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0635c21"/><lb ed="R059" n="0017b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX37p0635c2101">勤行精進。佛果可期。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0635c22"/><lb ed="R059" n="0017b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX37p0635c2201">是故汝等當勤精進。譬如小水常流。則能穿石。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0635c23"/><lb ed="R059" n="0017b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX37p0635c2301">△二懈廢法喩。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0635c24"/><lb ed="R059" n="0017b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX37p0635c2401">若行者之心。數數懈廢。譬如鑽火。未熱而息。雖欲得
<pb ed="X" xml:id="X37.0665.0636a" n="0636a"/>
<lb ed="X" n="0636a01"/><lb ed="R059" n="0018a01"/>火。火難可得。是名精進。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0636a02"/><lb ed="R059" n="0018a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX37p0636a0201">木中火性。是火正因。若不加功藉緣。火終難得。若
<lb ed="X" n="0636a03"/><lb ed="R059" n="0018a03"/>加功不<anchor xml:id="nkr_note_add_0636a0301" n="0636a0301"/><anchor xml:id="beg0636a0301" n="0636a0301"/>已<anchor xml:id="end0636a0301"/>。如水性柔弱。亦有穿石之期。比況勤懈
<lb ed="X" n="0636a04"/><lb ed="R059" n="0018a04"/>之得失如此。宜勉勵焉。</p><p xml:id="pX37p0636a0410" cb:place="inline">△十二正念遣魔三。初正
<lb ed="X" n="0636a05"/><lb ed="R059" n="0018a05"/>念去賊。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0636a06"/><lb ed="R059" n="0018a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX37p0636a0601">汝等比丘。求善知識。求善護助。無如不忘念。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0636a07"/><lb ed="R059" n="0018a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX37p0636a0701">無忘之念。資正定故。夫煩惱出於妄情。觀察法理
<lb ed="X" n="0636a08"/><lb ed="R059" n="0018a08"/>以遣之。初觀之時。見理未明。心不住理。要須念力。
<lb ed="X" n="0636a09"/><lb ed="R059" n="0018a09"/>然後得觀。念以不忘爲用。正心念法。審其善惡。善
<lb ed="X" n="0636a10"/><lb ed="R059" n="0018a10"/>者增而不滅。惡者滅而不生。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0636a11"/><lb ed="R059" n="0018a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX37p0636a1101">若有不忘念者。諸煩惱賊則不能入。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0636a12"/><lb ed="R059" n="0018a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX37p0636a1201">正念不忘。煩惱不生。</p><p xml:id="pX37p0636a1209" cb:place="inline">△二誡勉勿失。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0636a13"/><lb ed="R059" n="0018a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX37p0636a1301">是故汝等。常當攝念在心。若失念者。則失諸功德。若
<lb ed="X" n="0636a14"/><lb ed="R059" n="0018a14"/>念力堅強。雖入五欲賊中。不爲所害。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0636a15"/><lb ed="R059" n="0018a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX37p0636a1501">內若不動。外不能亂。</p><p xml:id="pX37p0636a1509" cb:place="inline">△三以喩結正。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0636a16"/><lb ed="R059" n="0018a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX37p0636a1601">譬如著鎧入陣。則無所畏。是名不忘念。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0636a17"/><lb ed="R059" n="0018a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX37p0636a1701">正念常存。魔軍克殄。</p><p xml:id="pX37p0636a1709" cb:place="inline">△十三攝心知幻三。初定心
<lb ed="X" n="0636a18"/><lb ed="R059" n="0018a18"/>知滅。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0636a19"/><lb ed="R059" n="0018b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX37p0636a1901">汝等比丘。若攝心者。心則在定。心在定故。能知世間
<lb ed="X" n="0636a20"/><lb ed="R059" n="0018b02"/>生滅法相。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0636a21"/><lb ed="R059" n="0018b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX37p0636a2101">定水澄淳。森羅影現。</p><p xml:id="pX37p0636a2109" cb:place="inline">△二誡行不散。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0636a22"/><lb ed="R059" n="0018b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX37p0636a2201">是故比丘。常當精進修習諸定。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0636a23"/><lb ed="R059" n="0018b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX37p0636a2301">隨機淺深。大小諸定。皆當修習。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0636a24"/><lb ed="R059" n="0018b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX37p0636a2401">若得定者。心則不散。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X37.0665.0636b" n="0636b"/>
<lb ed="X" n="0636b01"/><lb ed="R059" n="0018b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX37p0636b0101">散心漸止。隨順定門。</p><p xml:id="pX37p0636b0109" cb:place="inline">△三法喩雙結。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0636b02"/><lb ed="R059" n="0018b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX37p0636b0201">譬如惜水之家。善治隄塘。行者亦爾。爲智慧水故。善
<lb ed="X" n="0636b03"/><lb ed="R059" n="0018b09"/>修禪定。令不漏失。是名爲定。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0636b04"/><lb ed="R059" n="0018b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX37p0636b0401">若無定力。乾慧不免苦輪。定能資慧故。古云。菩薩
<lb ed="X" n="0636b05"/><lb ed="R059" n="0018b11"/>淸凉月。常遊畢竟空。衆生心水淨。菩提影現中。若
<lb ed="X" n="0636b06"/><lb ed="R059" n="0018b12"/>水濁器破。則月影不現耳。</p><p xml:id="pX37p0636b0611" cb:place="inline">△十四智慧除惱四。初
<lb ed="X" n="0636b07"/><lb ed="R059" n="0018b13"/>去貪解脫。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0636b08"/><lb ed="R059" n="0018b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX37p0636b0801">汝等比丘。若有智慧。則無貪著。常自省察。不令有失。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0636b09"/><lb ed="R059" n="0018b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX37p0636b0901">智爲前導。不可暫闕。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0636b10"/><lb ed="R059" n="0018b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX37p0636b1001">是則於我法中能得解脫。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0636b11"/><lb ed="R059" n="0018b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX37p0636b1101">無慧名縛。有慧名解。</p><p xml:id="pX37p0636b1109" cb:place="inline">△二二名俱失。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0636b12"/><lb ed="R059" n="0018b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX37p0636b1201">若不爾者。旣非道人。又非白衣。無所名也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0636b13"/><lb ed="R059" n="0019a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX37p0636b1301">心與形乖。二名俱失。</p><p xml:id="pX37p0636b1309" cb:place="inline">△三智之利益。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0636b14"/><lb ed="R059" n="0019a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX37p0636b1401">實智慧者。則是度老病死海堅牢船也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0636b15"/><lb ed="R059" n="0019a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX37p0636b1501">般若實智。能度苦海。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0636b16"/><lb ed="R059" n="0019a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX37p0636b1601">亦是無明黑暗大明燈也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0636b17"/><lb ed="R059" n="0019a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX37p0636b1701">無明大夜。智燈能照。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0636b18"/><lb ed="R059" n="0019a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX37p0636b1801">一切病者之良藥也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0636b19"/><lb ed="R059" n="0019a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX37p0636b1901">三毒重病。智慧能治。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0636b20"/><lb ed="R059" n="0019a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX37p0636b2001">伐煩惱樹之利斧也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0636b21"/><lb ed="R059" n="0019a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX37p0636b2101">煩惱根株。智刃能伐。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0636b22"/><lb ed="R059" n="0019a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX37p0636b2201">是故汝等。當以聞思修慧而自增益。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0636b23"/><lb ed="R059" n="0019a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX37p0636b2301">從聞思修。漸次增益。入三摩地。</p><p xml:id="pX37p0636b2313" cb:place="inline">△四總結成慧。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0636b24"/><lb ed="R059" n="0019a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX37p0636b2401">若人有智慧之照。雖是肉眼。而是明見人也。是爲智
<pb ed="X" xml:id="X37.0665.0636c" n="0636c"/>
<lb ed="X" n="0636c01"/><lb ed="R059" n="0019a13"/>慧。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0636c02"/><lb ed="R059" n="0019a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX37p0636c0201">肉眼廓照。無明永滅。智慧之力也。故名明見之人。</p>
<lb ed="X" n="0636c03"/><lb ed="R059" n="0019a15"/><p xml:id="pX37p0636c0301">△十五戲論妨道二。初標。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0636c04"/><lb ed="R059" n="0019a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX37p0636c0401">汝等比丘。若種種戲論。其心則亂。雖復出家。猶未得
<lb ed="X" n="0636c05"/><lb ed="R059" n="0019a17"/>脫。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0636c06"/><lb ed="R059" n="0019a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX37p0636c0601">語默動靜。乖於軌則。能令心亂。違解脫理。</p><p xml:id="pX37p0636c0617" cb:place="inline">△二結。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0636c07"/><lb ed="R059" n="0019b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX37p0636c0701">是故比丘。當急捨離亂心戲論。若汝欲得寂滅樂者。
<lb ed="X" n="0636c08"/><lb ed="R059" n="0019b02"/>唯當善滅戲論之患。是名不戲論。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0636c09"/><lb ed="R059" n="0019b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX37p0636c0901">若滅戲論虗妄分別。涅槃之樂可庶幾乎。</p><p xml:id="pX37p0636c0917" cb:place="inline">△十六
<lb ed="X" n="0636c10"/><lb ed="R059" n="0019b04"/>端心去逸三。初誡離怨。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0636c11"/><lb ed="R059" n="0019b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX37p0636c1101">汝等比丘。於諸功德。常當一心。捨諸放逸。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0636c12"/><lb ed="R059" n="0019b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX37p0636c1201">放蕩狂逸。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0636c13"/><lb ed="R059" n="0019b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX37p0636c1301">如離怨賊。大悲世尊所說利益。皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0636c1301" n="0636c1301"/><anchor xml:id="beg0636c1301" n="0636c1301"/>已<anchor xml:id="end0636c1301"/>究竟。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0636c14"/><lb ed="R059" n="0019b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX37p0636c1401">△二誡勤行。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0636c15"/><lb ed="R059" n="0019b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX37p0636c1501">汝等但當勤而行之。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0636c16"/><lb ed="R059" n="0019b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX37p0636c1601">大悲方便。分別說三。究竟涅槃。唯一乘道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0636c17"/><lb ed="R059" n="0019b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX37p0636c1701">若於山間。若空澤中。若在樹下。閒處靜室。念所受法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0636c18"/><lb ed="R059" n="0019b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX37p0636c1801">隨力所受。思惟修習。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0636c19"/><lb ed="R059" n="0019b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX37p0636c1901">勿令忘失。常當自勉。精進修之。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0636c20"/><lb ed="R059" n="0019b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX37p0636c2001">勉勵精進。防退失焉。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0636c21"/><lb ed="R059" n="0019b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX37p0636c2101">無爲空死。後致有悔。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0636c22"/><lb ed="R059" n="0019b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX37p0636c2201">生死流浪。後悔何益。</p><p xml:id="pX37p0636c2209" cb:place="inline">△三二喩結。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0636c23"/><lb ed="R059" n="0019b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX37p0636c2301">我如良醫。知病說藥。服與不服。非醫咎也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0636c24"/><lb ed="R059" n="0019b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX37p0636c2401">佛說法藥。治煩惱病。聞不信服。非佛咎也。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X37.0665.0637a" n="0637a"/>
<lb ed="X" n="0637a01"/><lb ed="R059" n="0020a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX37p0637a0101">又如善導。導人善道。聞之不行。非導過也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0637a02"/><lb ed="R059" n="0020a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX37p0637a0201">佛爲大導師。引導衆生。令至涅槃正道。不信不行。
<lb ed="X" n="0637a03"/><lb ed="R059" n="0020a03"/>是誰之過歟。</p><p xml:id="pX37p0637a0306" cb:place="inline">△十七誡疑重問。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0637a04"/><lb ed="R059" n="0020a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX37p0637a0401">汝等若於苦等四諦有所疑者。可疾問之。無得懷疑
<lb ed="X" n="0637a05"/><lb ed="R059" n="0020a05"/>不求決也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0637a06"/><lb ed="R059" n="0020a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX37p0637a0601">四諦法中。有疑未決。我當決之。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0637a07"/><lb ed="R059" n="0020a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX37p0637a0701">爾時世尊如是三唱。人無問者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0637a08"/><lb ed="R059" n="0020a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX37p0637a0801">衆默不問。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0637a09"/><lb ed="R059" n="0020a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX37p0637a0901">所以者何。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0637a10"/><lb ed="R059" n="0020a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX37p0637a1001">徵也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0637a11"/><lb ed="R059" n="0020a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX37p0637a1101">衆無疑故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0637a12"/><lb ed="R059" n="0020a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX37p0637a1201">釋不問之意。</p><p xml:id="pX37p0637a1206" cb:place="inline">△十八替對伸演三。初四諦無變。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0637a13"/><lb ed="R059" n="0020a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX37p0637a1301">時阿<g ref="#CB00145">㝹</g>樓駄觀察衆心。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0637a14"/><lb ed="R059" n="0020a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX37p0637a1401"><g ref="#CB00145">㝹</g>奴候切。</p><p xml:id="pX37p0637a1405" cb:place="inline">○卽阿那律陀。梵音小異。宋云無滅。以
<lb ed="X" n="0637a15"/><lb ed="R059" n="0020a15"/>天眼觀察衆意。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0637a16"/><lb ed="R059" n="0020a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX37p0637a1601">而白佛言。世尊。月可令熱。日可令冷。佛說四諦。不可
<lb ed="X" n="0637a17"/><lb ed="R059" n="0020a17"/>令異。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0637a18"/><lb ed="R059" n="0020a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX37p0637a1801">水火之性。可令無定。佛語眞實。決定不虗。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0637a19"/><lb ed="R059" n="0020b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX37p0637a1901">佛說苦諦實苦。不可令樂。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0637a20"/><lb ed="R059" n="0020b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX37p0637a2001">苦是世俗果。諦當審實。決定無樂。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0637a21"/><lb ed="R059" n="0020b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX37p0637a2101">集眞是因。更無異因。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0637a22"/><lb ed="R059" n="0020b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX37p0637a2201">集是世俗因。集諸不善業也。決定是招苦之因。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0637a23"/><lb ed="R059" n="0020b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX37p0637a2301">苦若滅者。卽是因滅。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0637a24"/><lb ed="R059" n="0020b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX37p0637a2401">諸苦所因。貪欲爲本。若滅貪欲。無所依止。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X37.0665.0637b" n="0637b"/>
<lb ed="X" n="0637b01"/><lb ed="R059" n="0020b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX37p0637b0101">因滅故果滅。滅苦之道。實是眞道。更無餘道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0637b02"/><lb ed="R059" n="0020b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX37p0637b0201">滅諦出世眞果。卽涅槃也。道諦卽斷煩惱出世眞
<lb ed="X" n="0637b03"/><lb ed="R059" n="0020b09"/>因。無別道也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0637b04"/><lb ed="R059" n="0020b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX37p0637b0401">世尊。是諸比丘。於四諦中決定無疑。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0637b05"/><lb ed="R059" n="0020b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX37p0637b0501">△二三根不等。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0637b06"/><lb ed="R059" n="0020b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX37p0637b0601">於此衆中。若所作未辦者。見佛滅度。當有悲感。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0637b07"/><lb ed="R059" n="0020b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX37p0637b0701">未證無生忍。不了法身常住爾。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0637b08"/><lb ed="R059" n="0020b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX37p0637b0801">若有初入法者。聞佛所說。卽皆得度。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0637b09"/><lb ed="R059" n="0020b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX37p0637b0901">親聞佛誨。無不蒙益。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0637b10"/><lb ed="R059" n="0020b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX37p0637b1001">譬如夜見電光。卽得見道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0637b11"/><lb ed="R059" n="0020b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX37p0637b1101">暫得心開。未能究竟。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0637b12"/><lb ed="R059" n="0020b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX37p0637b1201">若所作<anchor xml:id="nkr_note_add_0637b1201" n="0637b1201"/><anchor xml:id="beg0637b1201" n="0637b1201"/>已<anchor xml:id="end0637b1201"/>辦。<anchor xml:id="nkr_note_add_0637b1202" n="0637b1202"/><anchor xml:id="beg0637b1202" n="0637b1202"/>已<anchor xml:id="end0637b1202"/>度苦海者。但作是念。世尊滅度。一何
<lb ed="X" n="0637b13"/><lb ed="R059" n="0021a01"/>疾哉。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0637b14"/><lb ed="R059" n="0021a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX37p0637b1401">自雖<anchor xml:id="nkr_note_add_0637b1401" n="0637b1401"/><anchor xml:id="beg0637b1401" n="0637b1401"/>已<anchor xml:id="end0637b1401"/>度。愍未度故。作念興歎。</p><p xml:id="pX37p0637b1413" cb:place="inline">△三經家序結。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0637b15"/><lb ed="R059" n="0021a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX37p0637b1501">阿<g ref="#CB00145">㝹</g>樓駄雖說此語。衆中皆悉了達四聖諦義。世尊
<lb ed="X" n="0637b16"/><lb ed="R059" n="0021a04"/>欲令此諸大衆皆得堅固。以大悲心復爲衆說。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0637b17"/><lb ed="R059" n="0021a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX37p0637b1701">未徹未辦。聞佛滅度。或生退沒。末後慇懃。委曲慰
<lb ed="X" n="0637b18"/><lb ed="R059" n="0021a06"/>喩。</p><p xml:id="pX37p0637b1802" cb:place="inline">△十九誡勉勿悲二。初生畢有滅。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0637b19"/><lb ed="R059" n="0021a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX37p0637b1901">汝等比丘。勿懷悲惱。若我住世一劫。會亦當滅。會而
<lb ed="X" n="0637b20"/><lb ed="R059" n="0021a08"/>不離。終不可得。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0637b21"/><lb ed="R059" n="0021a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX37p0637b2101">緣起之法。固不可留。</p><p xml:id="pX37p0637b2109" cb:place="inline">△二二利俱備。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0637b22"/><lb ed="R059" n="0021a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX37p0637b2201">自利利人。法皆具足。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0637b23"/><lb ed="R059" n="0021a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX37p0637b2301">積萬行。成萬德。演敎海。利羣機。兼濟之道。悉具備
<lb ed="X" n="0637b24"/><lb ed="R059" n="0021a12"/>矣。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X37.0665.0637c" n="0637c"/>
<lb ed="X" n="0637c01"/><lb ed="R059" n="0021a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX37p0637c0101">若我久住。更無所益。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0637c02"/><lb ed="R059" n="0021a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX37p0637c0201">佛久住。則衆生不起難遭想。不種善根。貪著五慾。
<lb ed="X" n="0637c03"/><lb ed="R059" n="0021a15"/>不求出苦。故佛示滅耳。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0637c04"/><lb ed="R059" n="0021a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX37p0637c0401">應可度者。若天上人間。皆悉<anchor xml:id="nkr_note_add_0637c0401" n="0637c0401"/><anchor xml:id="beg0637c0401" n="0637c0401"/>已<anchor xml:id="end0637c0401"/>度。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0637c05"/><lb ed="R059" n="0021a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX37p0637c0501">成道四十九載。應度度畢無餘。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0637c06"/><lb ed="R059" n="0021a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX37p0637c0601">其未度者。皆亦<anchor xml:id="nkr_note_add_0637c0601" n="0637c0601"/><anchor xml:id="beg0637c0601" n="0637c0601"/>已<anchor xml:id="end0637c0601"/>作得度因緣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0637c07"/><lb ed="R059" n="0021b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX37p0637c0701">淸淨法眼。戒定慧藏。內則付囑<name role="" type="person">摩訶迦葉</name>諸大弟
<lb ed="X" n="0637c08"/><lb ed="R059" n="0021b02"/>子。外則付囑國王大臣。令慧命不斷。爲得度因緣
<lb ed="X" n="0637c09"/><lb ed="R059" n="0021b03"/>耳。</p><p xml:id="pX37p0637c0902" cb:place="inline">○<anchor xml:id="nkr_note_add_0637c0901" n="0637c0901"/><anchor xml:id="beg0637c0901" n="0637c0901"/>已<anchor xml:id="end0637c0901"/>上正宗分竟。</p>
<lb ed="X" n="0637c10"/><lb ed="R059" n="0021b04"/><p xml:id="pX37p0637c1001">△三流通分二。初囑累流通五。初展轉不息。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0637c11"/><lb ed="R059" n="0021b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX37p0637c1101">自今<anchor xml:id="nkr_note_add_0637c1101" n="0637c1101"/><anchor xml:id="beg0637c1101" n="0637c1101"/>已<anchor xml:id="end0637c1101"/>後。我諸弟子展轉行之。則是如來法身常在。
<lb ed="X" n="0637c12"/><lb ed="R059" n="0021b06"/>而不滅也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0637c13"/><lb ed="R059" n="0021b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX37p0637c1301">世尊囑累。行之不絕。則法身常存焉。</p><p xml:id="pX37p0637c1315" cb:place="inline">△二歎世無
<lb ed="X" n="0637c14"/><lb ed="R059" n="0021b08"/>常。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0637c15"/><lb ed="R059" n="0021b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX37p0637c1501">是故當知世皆無常。會必有離。勿懷憂惱。世相如是。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0637c16"/><lb ed="R059" n="0021b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX37p0637c1601">遷流不住曰世。形質可狀曰相。應會示生。寧無滅
<lb ed="X" n="0637c17"/><lb ed="R059" n="0021b11"/>乎。</p><p xml:id="pX37p0637c1702" cb:place="inline">△三以智爍幻。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0637c18"/><lb ed="R059" n="0021b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX37p0637c1801">當勤精進。早求解脫。以智慧明。滅諸癡闇。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0637c19"/><lb ed="R059" n="0021b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX37p0637c1901">勤精進而智慧明。癡闇滅則脫諸苦。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0637c20"/><lb ed="R059" n="0021b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX37p0637c2001">世實危脆。無牢強者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0637c21"/><lb ed="R059" n="0021b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX37p0637c2101">脆音翠。</p><p xml:id="pX37p0637c2104" cb:place="inline">○有爲虗假。今昔皆然。</p><p xml:id="pX37p0637c2113" cb:place="inline">△四示滅除惡。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0637c22"/><lb ed="R059" n="0021b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX37p0637c2201">我今得滅。如除惡病。此是應捨罪惡之物。假名爲身。
<lb ed="X" n="0637c23"/><lb ed="R059" n="0021b17"/>沒在老病生死大海。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0637c24"/><lb ed="R059" n="0021b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX37p0637c2401">佛身無爲。示同有爲。欲令衆生知身過患。早悟法
<pb ed="X" xml:id="X37.0665.0638a" n="0638a"/>
<lb ed="X" n="0638a01"/><lb ed="R059" n="0022a01"/>身也。</p><p xml:id="pX37p0638a0103" cb:place="inline">△五結智人喜。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0638a02"/><lb ed="R059" n="0022a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX37p0638a0201">何有智者得除滅之。如殺怨賊。而不歡喜。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0638a03"/><lb ed="R059" n="0022a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX37p0638a0301">身爲苦本。衆苦所依。衆生妄執爲實。不求出離。大
<lb ed="X" n="0638a04"/><lb ed="R059" n="0022a04"/>聖知生死皆幻。示生死而化物。</p><p xml:id="pX37p0638a0413" cb:place="inline">△二勸勉流通二。
<lb ed="X" n="0638a05"/><lb ed="R059" n="0022a05"/>初勤出無常。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0638a06"/><lb ed="R059" n="0022a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX37p0638a0601">汝等比丘。常當一心勤求出道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0638a07"/><lb ed="R059" n="0022a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX37p0638a0701">涅槃正道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0638a08"/><lb ed="R059" n="0022a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX37p0638a0801">一切世間動不動法。皆是敗壞不安之相。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0638a09"/><lb ed="R059" n="0022a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX37p0638a0901">欲界六天爲動法。色無色二界。壽命劫數長久。外
<lb ed="X" n="0638a10"/><lb ed="R059" n="0022a10"/>道計以爲常。名不動法。</p><p xml:id="pX37p0638a1010" cb:place="inline">△二誡止遺範。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0638a11"/><lb ed="R059" n="0022a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX37p0638a1101">汝等且止。勿得復語。時將欲過。我欲滅度。是我最後
<lb ed="X" n="0638a12"/><lb ed="R059" n="0022a12"/>之所敎誨。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0638a13"/><lb ed="R059" n="0022a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX37p0638a1301">應會時節。寧容久留。最後垂範。付囑斯在。化儀舒
<lb ed="X" n="0638a14"/><lb ed="R059" n="0022a14"/>卷。情謂杳亡。方便門中。那無指注。法華會上金口
<lb ed="X" n="0638a15"/><lb ed="R059" n="0022a15"/>親宣云。爲度衆生故。方便現涅槃。廣如壽量品。其
<lb ed="X" n="0638a16"/><lb ed="R059" n="0022a16"/>知此者。則靈山一會儼然未散矣。豈不韙歟。若謂
<lb ed="X" n="0638a17"/><lb ed="R059" n="0022a17"/>不然。諒非吾道。何也。欲得不招無間業。莫謗如來
<lb ed="X" n="0638a18"/><lb ed="R059" n="0022a18"/>正法輪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0638a19"/>
<lb ed="X" n="0638a20"/><lb ed="R059" n="0022b01"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>佛遺敎經註<note place="inline">終</note></cb:jhead></cb:juan></cb:div>
<lb ed="X" n="0638a21"/>
<lb ed="X" n="0638a22"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 665-D</cb:mulu><head>No. 665-D</head>
<lb ed="X" n="0638a23"/><lb ed="R059" n="0022b03"/><p xml:id="pX37p0638a2301">嘗攷傳燈世譜。載大鑒下靑原派曹洞宗第十三
<lb ed="X" n="0638a24"/><lb ed="R059" n="0022b04"/>世守遂禪師。所註四十二章經。遺敎經。並了童禪
<pb ed="X" xml:id="X37.0665.0638b" n="0638b"/>
<lb ed="X" n="0638b01"/><lb ed="R059" n="0022b05"/>師補較。我
<lb ed="X" n="0638b02" type="honorific"/><lb ed="R059" n="0022b06"/>慈聖宣文明肅皇太后刊板。在金臺西直門裡迤
<lb ed="X" n="0638b03"/><lb ed="R059" n="0022b07"/>南永祥寺。適海鹽廣磐劉宰官諱祖鍚號念崧。係
<lb ed="X" n="0638b04"/><lb ed="R059" n="0022b08"/>雲棲蓮大師高足。秉敎念佛。行敦孝義。歷官光祿。
<lb ed="X" n="0638b05"/><lb ed="R059" n="0022b09"/>於崇禎四年辛未八月二十六日舟次東昌。借一
<lb ed="X" n="0638b06"/><lb ed="R059" n="0022b10"/>味禪院震宇法師藏本四十二章經註。手寫攜歸。
<lb ed="X" n="0638b07"/><lb ed="R059" n="0022b11"/>迨崇禎九年丙子十月之八日。借本邑沈廣冠居
<lb ed="X" n="0638b08"/><lb ed="R059" n="0022b12"/>士藏本遺敎經註。仍以手寫。與東昌所鈔得成合
<lb ed="X" n="0638b09"/><lb ed="R059" n="0022b13"/>璧。慶快示余。捧讀註語。直指彰顯。如佛誡勑。其正
<lb ed="X" n="0638b10"/><lb ed="R059" n="0022b14"/>文對雲棲刻本。字句多異同。而義實勝。因憶蓮大
<lb ed="X" n="0638b11"/><lb ed="R059" n="0022b15"/>師<g ref="#CB02494">䟦</g>云。二經實末法救病之良藥。一是聖敎流入
<lb ed="X" n="0638b12"/><lb ed="R059" n="0022b16"/>震旦之始也。今以其言近。僧不持誦。師不講演。要
<lb ed="X" n="0638b13"/><lb ed="R059" n="0022b17"/>知不專近。有遠者。人自不察也。一是如來入滅最
<lb ed="X" n="0638b14"/><lb ed="R059" n="0022b18"/>後要語。喩世人所謂遺囑也。子孫昧祖宗創始之
<lb ed="X" n="0638b15"/><lb ed="R059" n="0023a01"/>來源。是忘本也。子孫背父母之<anchor xml:id="nkr_note_add_0638b1501" n="0638b1501"/><anchor xml:id="beg0638b1501" n="0638b1501"/>遺<anchor xml:id="end0638b1501"/>囑。是不孝也。爲
<lb ed="X" n="0638b16"/><lb ed="R059" n="0023a02"/>僧者胡不思也。幷頌念崧壽逾六旬。誠心手書。且
<lb ed="X" n="0638b17"/><lb ed="R059" n="0023a03"/>願重刻以廣其傳。眞善述蓮大師志意者也。余亦
<lb ed="X" n="0638b18"/><lb ed="R059" n="0023a04"/>願効一臂樂成之。敢曰隨力裁因耶。且紀諸善知
<lb ed="X" n="0638b19"/><lb ed="R059" n="0023a05"/>識展轉勸發緣起。以吿見聞者。幸毋忽。</p><p xml:id="pX37p0638b1916" cb:place="inline">時卽崇禎
<lb ed="X" n="0638b20"/><lb ed="R059" n="0023a06"/>丙子臘八日弟子通燈敬述</p></cb:div>
</body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0631b1101" to="#end0631b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0631c1601" to="#end0631c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0631c2301" to="#end0631c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0632c0901" to="#end0632c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0632c1001" to="#end0632c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0632c1002" to="#end0632c1002"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0632c1003" to="#end0632c1003"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0632c2201" to="#end0632c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0632c2401" to="#end0632c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0632c2402" to="#end0632c2402"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0633a1301" to="#end0633a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0633a1401" to="#end0633a1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0633c1401" to="#end0633c1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0634b0101" to="#end0634b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0634b0701" to="#end0634b0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0634c2001" to="#end0634c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0634c2002" to="#end0634c2002"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0635a2301" to="#end0635a2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0635c0401" to="#end0635c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0635c1001" to="#end0635c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0636a0301" to="#end0636a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0636c1301" to="#end0636c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0637b1201" to="#end0637b1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0637b1202" to="#end0637b1202"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0637b1401" to="#end0637b1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0637c0401" to="#end0637c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0637c0601" to="#end0637c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0637c0901" to="#end0637c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0637c1101" to="#end0637c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0638b1501" to="#end0638b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">遺</lem><rdg wit="#wit.orig">遣</rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
<note n="0631b1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0631b1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0631c1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0631c1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0631c2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0631c2301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0632c0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0632c0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0632c1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0632c1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0632c1002" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0632c1002">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0632c1003" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0632c1003">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0632c2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0632c2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0632c2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0632c2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0632c2402" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0632c2402">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0633a1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0633a1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0633a1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0633a1401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0633c1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0633c1401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0634b0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0634b0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0634b0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0634b0701">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0634c2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0634c2001">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0634c2002" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0634c2002">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0635a2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0635a2301">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0635c0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0635c0401">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0635c1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0635c1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0636a0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0636a0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0636c1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0636c1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0637b1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0637b1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0637b1202" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0637b1202">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0637b1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0637b1401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0637c0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0637c0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0637c0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0637c0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0637c0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0637c0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0637c1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0637c1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0638b1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0638b1501">遺【CB】，遣【卍續】</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>