<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="X38n0678">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 678 梵網菩薩戒經疏註</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經數位版, No. 678 梵網菩薩戒經疏註</title>
			<author>宋 與咸(入疏箋經加註釋疏)</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp5"><resp>corrections</resp><name>CBETA.ting</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>3卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">38</idno>.<idno type="no">678</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2023-01-07 20:33:58 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">梵網菩薩戒經疏註</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">CBETA 人工輸入，CBETA 掃瞄辨識</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>原書標點</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【卍續】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		<charDecl>
<char xml:id="CB00701">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00701</charName>
				<mapping cb:dec="983741" type="PUA">U+F02BD</mapping>
			<mapping type="unicode">U+3B4A</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>析</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[木*片]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB01926">
				<charName>CBETA CHARACTER CB01926</charName>
				<mapping cb:dec="984966" type="PUA">U+F0786</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+7070</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>灰</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[厂@火]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB02494">
				<charName>CBETA CHARACTER CB02494</charName>
				<mapping cb:dec="985534" type="PUA">U+F09BE</mapping>
			<mapping type="unicode">U+47E6</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>跋</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[跳-兆+(乏-之+友)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB05418">
				<charName>CBETA CHARACTER CB05418</charName>
				<mapping cb:dec="988458" type="PUA">U+F152A</mapping>
			<mapping type="unicode">U+458D</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>虔</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[虔-文+ㄆ]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB05577">
				<charName>CBETA CHARACTER CB05577</charName>
				<mapping cb:dec="988617" type="PUA">U+F15C9</mapping>
			<mapping type="unicode">U+2E30E</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>胸</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[(曷-曰)/月]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15081">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15081</charName>
				<mapping cb:dec="998121" type="PUA">U+F3AE9</mapping>
			<mapping type="unicode">U+41FF</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>策</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[竺-二+束]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15109">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15109</charName>
				<mapping cb:dec="998149" type="PUA">U+F3B05</mapping>
			<mapping type="unicode">U+266BE</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>胸</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[离-禸+月]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15131">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15131</charName>
				<mapping cb:dec="998171" type="PUA">U+F3B1B</mapping>
			<charProp><localName>normalized form</localName><value>邦</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[邱-丘+(看-目)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15164">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15164</charName>
				<mapping cb:dec="998204" type="PUA">U+F3B3C</mapping>
			<mapping type="unicode">U+2EA07</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>顧</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[(厂@((旣-旡)-日+口))*頁]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15644">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15644</charName>
				<mapping cb:dec="998684" type="PUA">U+F3D1C</mapping>
			<mapping type="unicode">U+5A8D</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>婦</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[嬾-束]</value></charProp></char>
</charDecl>
	</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-05-20">
			<name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication
		</change>
		<change when="2006-10-09T08:22:15">
			Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<milestone unit="juan" n="1"/>
<pb ed="X" xml:id="X38.0678.0052a" n="0052a"/>
<lb ed="X" n="0052a01"/>
<lb ed="X" n="0052a02"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 678-A 梵網經菩薩心地品戒疏(幷序)</cb:mulu><head>No. 678-A
<lb ed="X" n="0052a03"/><lb ed="R059" n="0485a01"/> 梵網經菩薩心地品戒疏<note place="inline">幷序</note></head>
<lb ed="X" n="0052a04"/>
<lb ed="X" n="0052a05"/><lb ed="R059" n="0485a02"/><byline cb:type="other">天台　智者大師　疏</byline>
<lb ed="X" n="0052a06"/><lb ed="R059" n="0485a03"/><byline cb:type="other">門人　灌頂　錄</byline>
<lb ed="X" n="0052a07"/><lb ed="R059" n="0485a04"/><p xml:id="pX38p0052a0701">菩薩戒者運善之初章却惡之前陣直道而歸生
<lb ed="X" n="0052a08"/><lb ed="R059" n="0485a05"/>源可盡聲聞小行尙自珍敬木叉大士兼懷寧不
<lb ed="X" n="0052a09"/><lb ed="R059" n="0485a06"/>精持戒品內外二塗咸皆敬奉王家庶衆委質<g ref="#CB05418">䖍</g>
<lb ed="X" n="0052a10"/><lb ed="R059" n="0485a07"/>恭斯乃趣極果之勝因結道場之妙業然經論所
<lb ed="X" n="0052a11"/><lb ed="R059" n="0485a08"/>載戒相自有於多種記傳所辯受法不無同異良
<lb ed="X" n="0052a12"/><lb ed="R059" n="0485a09"/>以機悟偏圓宜聞詳略辭無雙擧事不並行今謹
<lb ed="X" n="0052a13"/><lb ed="R059" n="0485a10"/>案什師所述法相出自梵網經律藏品什師秦弘
<lb ed="X" n="0052a14"/><lb ed="R059" n="0485a11"/>始三年來達漢境光顯大乘匡維聖敎傳譯經論
<lb ed="X" n="0052a15"/><lb ed="R059" n="0485a12"/>三百餘卷梵網一本最後誦出誓願弘宣是故殷
<lb ed="X" n="0052a16"/><lb ed="R059" n="0485a13"/>勤一言三復特爲文義幽隱有趣深玄所以指掌
<lb ed="X" n="0052a17"/><lb ed="R059" n="0485a14"/>曉示令後生取悟爲易經稱梵網者欲明諸佛敎
<lb ed="X" n="0052a18"/><lb ed="R059" n="0485a15"/>法不同猶如梵王網目品言心地者菩薩律藏徧
<lb ed="X" n="0052a19"/><lb ed="R059" n="0485a16"/>防三業心識意體一名異三業之中意業爲主身
<lb ed="X" n="0052a20"/><lb ed="R059" n="0485a17"/>口居次據勝爲論故言心地也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0052a21"/>
<lb ed="X" n="0052a22"/>
<lb ed="X" n="0052a23"/>
<lb ed="X" n="0052a24"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">梵網菩薩戒經疏註</cb:mulu>
<pb ed="X" xml:id="X38.0678.0052b" n="0052b"/>
<lb ed="X" n="0052b01"/><cb:docNumber>No. 678</cb:docNumber>
<lb ed="X" n="0052b02"/><cb:juan fun="open" n="1a"><cb:mulu type="卷" n="1a">上之一</cb:mulu><cb:jhead>梵網菩薩戒經疏註</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0052b03"/>
<lb ed="X" n="0052b04"/><lb ed="R059" n="0485b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0052b0401">菩薩戒經</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0052b05"/><lb ed="R059" n="0485b02"/><byline cb:type="author">東掖白蓮沙門　與咸<note place="inline">入疏箋經加註釋疏</note></byline>
<lb ed="X" n="0052b06"/><lb ed="R059" n="0485b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0052b0601">【註】此一顯名古來諸師增減不同若循私意藏師
<lb ed="X" n="0052b07"/><lb ed="R059" n="0485b04"/>云梵網經廬舍那佛說心地法門品菩薩戒本奧
<lb ed="X" n="0052b08"/><lb ed="R059" n="0485b05"/>疏亦同曠疏上八字同下云菩薩心地十重四十
<lb ed="X" n="0052b09"/><lb ed="R059" n="0485b06"/>八輕戒品第十今見行本上八字同下或云菩薩
<lb ed="X" n="0052b10"/><lb ed="R059" n="0485b07"/>心地法門品或云菩薩心地品熈師鈔云訪求古
<lb ed="X" n="0052b11"/><lb ed="R059" n="0485b08"/>藏上卷<anchor xml:id="nkr_note_add_0052b1101" n="0052b1101"/><anchor xml:id="beg0052b1101" n="0052b1101"/>但<anchor xml:id="end0052b1101"/>安總顯及品目亦不見列能說舍那之
<lb ed="X" n="0052b12"/><lb ed="R059" n="0485b09"/>號應置去之方應經文經云在第四禪說心地法
<lb ed="X" n="0052b13"/><lb ed="R059" n="0485b10"/>門品又云心地中妙戒佛自唱明矣齊師頂山記
<lb ed="X" n="0052b14"/><lb ed="R059" n="0485b11"/>云此亦苦無大過今依吾祖疏但云梵網經菩薩
<lb ed="X" n="0052b15"/><lb ed="R059" n="0485b12"/>心地品爲的據也又云熙師云不可安盧舍那三
<lb ed="X" n="0052b16"/><lb ed="R059" n="0485b13"/>字者此經釋迦說也吾黨之子何太謬乎<note place="inline">云云</note>然
<lb ed="X" n="0052b17"/><lb ed="R059" n="0485b14"/>此顯名他云苦無大過若立名不正則釋義無歸
<lb ed="X" n="0052b18"/><lb ed="R059" n="0485b15"/>病源在此安得無大過耶今尋古藏的示立名方
<lb ed="X" n="0052b19"/><lb ed="R059" n="0485b16"/>見本疏名體有序隋仁壽目錄有梵網經二卷什
<lb ed="X" n="0052b20"/><lb ed="R059" n="0485b17"/>師所譯又有菩薩戒本一卷亦云什譯在闕本目
<lb ed="X" n="0052b21"/><lb ed="R059" n="0485b18"/>中譯經圖紀與隋錄同大周刊定錄亦有菩薩戒
<lb ed="X" n="0052b22"/><lb ed="R059" n="0486a01"/>本一卷亦云什譯乃云十八紙然諸目錄又有讖
<lb ed="X" n="0052b23"/><lb ed="R059" n="0486a02"/>師葬師譯者今所不載唯什師所譯乃是今本二
<lb ed="X" n="0052b24"/><lb ed="R059" n="0486a03"/>卷者祇云梵網經菩薩心地品一卷者祇云菩薩
<pb ed="X" xml:id="X38.0678.0052c" n="0052c"/>
<lb ed="X" n="0052c01"/><lb ed="R059" n="0486a04"/>戒本由是考知什師誦出心地二卷上卷明菩薩
<lb ed="X" n="0052c02"/><lb ed="R059" n="0486a05"/>階位下卷明菩薩戒法什於此中別出戒法一卷
<lb ed="X" n="0052c03"/><lb ed="R059" n="0486a06"/>令人誦持卽云菩薩戒本或云菩薩戒經吾祖疏
<lb ed="X" n="0052c04"/><lb ed="R059" n="0486a07"/>中釋此顯目方見不妄疏云經名梵網品名菩薩
<lb ed="X" n="0052c05"/><lb ed="R059" n="0486a08"/>心地此見一經之總目又見一品二卷之總目合
<lb ed="X" n="0052c06"/><lb ed="R059" n="0486a09"/>云梵網經菩薩心地品如此卷首總標經品之目
<lb ed="X" n="0052c07"/><lb ed="R059" n="0486a10"/>乃不忘其本也今疏所釋乃是什師於此品內別
<lb ed="X" n="0052c08"/><lb ed="R059" n="0486a11"/>出偈頌<anchor xml:id="nkr_note_add_0052c0801" n="0052c0801"/><anchor xml:id="beg0052c0801" n="0052c0801"/>已<anchor xml:id="end0052c0801"/>去十重衆輕戒法一卷令人習誦乃應
<lb ed="X" n="0052c09"/><lb ed="R059" n="0486a12"/>單題菩薩戒經卽別出戒相一卷之文故疏云從
<lb ed="X" n="0052c10"/><lb ed="R059" n="0486a13"/>大本出序及流通皆缺卽別部外稱菩薩戒經據
<lb ed="X" n="0052c11"/><lb ed="R059" n="0486a14"/>此疏文別定題目甚爲切當故釋名章但釋人法
<lb ed="X" n="0052c12"/><lb ed="R059" n="0486a15"/>之名人卽菩薩二字法卽戒字廣談義旨秖釋此
<lb ed="X" n="0052c13"/><lb ed="R059" n="0486a16"/>名料揀文末因而略釋經品總目相帶而釋非特
<lb ed="X" n="0052c14"/><lb ed="R059" n="0486a17"/>開章須知吾家凡釋首題定依經藏譯人所立經
<lb ed="X" n="0052c15"/><lb ed="R059" n="0486a18"/>品之名奧疏藏疏皆任私見加字於題殊失本意
<lb ed="X" n="0052c16"/><lb ed="R059" n="0486b01"/>曠疏雖吾宗人亦昧斯旨熙抄雖識別題戒經總
<lb ed="X" n="0052c17"/><lb ed="R059" n="0486b02"/>別二目曾不分明頂山雖以吾宗疏文爲的據但
<lb ed="X" n="0052c18"/><lb ed="R059" n="0486b03"/>識總經品目不識別卷顯名大師疏中明示於別
<lb ed="X" n="0052c19"/><lb ed="R059" n="0486b04"/>部外稱菩薩戒經何不標指以爲的據有而不遵
<lb ed="X" n="0052c20"/><lb ed="R059" n="0486b05"/>無而強用正坐此責又却不許熙抄去盧舍那能
<lb ed="X" n="0052c21"/><lb ed="R059" n="0486b06"/>說之號而云此經通三敎主所說殊爲失旨至下
<lb ed="X" n="0052c22"/><lb ed="R059" n="0486b07"/>當示問藏中一卷者題菩薩戒本讖譯見存與此
<lb ed="X" n="0052c23"/><lb ed="R059" n="0486b08"/>殊異什譯一卷恐是別本何以用之答讖譯前安
<lb ed="X" n="0052c24"/><lb ed="R059" n="0486b09"/>四夷次明輕吉條數雖殊事義相類什譯旣在缺
<pb ed="X" xml:id="X38.0678.0053a" n="0053a"/>
<lb ed="X" n="0053a01"/><lb ed="R059" n="0486b10"/>本目中此難考驗大師疏中旣自標云卽別部外
<lb ed="X" n="0053a02"/><lb ed="R059" n="0486b11"/>稱菩薩戒經此爲的據疏中又引讖師受戒高昌
<lb ed="X" n="0053a03"/><lb ed="R059" n="0486b12"/>儀範驗所譯戒亦是此爾問今見行本卷初有長
<lb ed="X" n="0053a04"/><lb ed="R059" n="0486b13"/>行之文奧疏解釋吾祖疏文但從偈去略不解釋
<lb ed="X" n="0053a05"/><lb ed="R059" n="0486b14"/>何也又復此題安卷初耶偈初耶答長行之文係
<lb ed="X" n="0053a06"/><lb ed="R059" n="0486b15"/>屬上卷後人調秩以上卷文多故節均於此卽藏
<lb ed="X" n="0053a07"/><lb ed="R059" n="0486b16"/>中二卷並行可以卷首安長行也若今見行別錄
<lb ed="X" n="0053a08"/><lb ed="R059" n="0486b17"/>戒法謂之菩薩戒經者不應卷初安長行文後來
<lb ed="X" n="0053a09"/><lb ed="R059" n="0486b18"/>印者不遠此意混同而行未之可也此又見天台
<lb ed="X" n="0053a10"/><lb ed="R059" n="0487a01"/>疏中秖顯云菩薩戒經不安品目愈得其旨奧疏
<lb ed="X" n="0053a11"/><lb ed="R059" n="0487a02"/>昧此亦乃解釋故知此題合安偈前明矣頂山不
<lb ed="X" n="0053a12"/><lb ed="R059" n="0487a03"/>曉此意亦作科釋選同奧失而云貴起盡有由又
<lb ed="X" n="0053a13"/><lb ed="R059" n="0487a04"/>其失旨也問舊來雖則通知長行之文合屬上卷
<lb ed="X" n="0053a14"/><lb ed="R059" n="0487a05"/>未知何據答疏云上卷文言大梵天王網羅幢因
<lb ed="X" n="0053a15"/><lb ed="R059" n="0487a06"/>等旣云上卷以之爲證以上卷中別無其文只此
<lb ed="X" n="0053a16"/><lb ed="R059" n="0487a07"/>長行有茲文爾故知此文合屬上卷其理甚明石
<lb ed="X" n="0053a17"/><lb ed="R059" n="0487a08"/>壁疏律燈鈔等皆昧此義作序分解釋唯我天台
<lb ed="X" n="0053a18"/><lb ed="R059" n="0487a09"/>妙達斯義今釋此疏科分爲二初釋顯二釋文初
<lb ed="X" n="0053a19"/><lb ed="R059" n="0487a10"/>又二。</p><p xml:id="pX38p0053a1903" cb:place="inline">○初標列。</p>
<lb ed="X" n="0053a20"/><lb ed="R059" n="0487a11"/><p xml:id="pX38p0053a2001">【疏】釋此戒經三重玄義。</p>
<lb ed="X" n="0053a21"/><lb ed="R059" n="0487a12"/><p xml:id="pX38p0053a2101">第一釋名　第二出體　第三料揀。</p>
<lb ed="X" n="0053a22"/><lb ed="R059" n="0487a13"/><p xml:id="pX38p0053a2201">【註】吾宗凡釋一題必用五重玄義何以此疏秖開
<lb ed="X" n="0053a23"/><lb ed="R059" n="0487a14"/>三章然從舊來說此者甚衆求其的當解此者極
<lb ed="X" n="0053a24"/><lb ed="R059" n="0487a15"/>寡秖爲題目總別不明遂昧本疏三五之旨熈鈔
<pb ed="X" xml:id="X38.0678.0053b" n="0053b"/>
<lb ed="X" n="0053b01"/><lb ed="R059" n="0487a16"/>謂體章必攝宗用以修因戒善能得勝果爲宗止
<lb ed="X" n="0053b02"/><lb ed="R059" n="0487a17"/>惡興善爲用自有判敎之文五章義足頂山以人
<lb ed="X" n="0053b03"/><lb ed="R059" n="0487a18"/>法喩具足爲名性無作假色爲體頓制木叉爲宗
<lb ed="X" n="0053b04"/><lb ed="R059" n="0487b01"/>卽障顯德爲用頓部淨乳爲敎然此二師強立五
<lb ed="X" n="0053b05"/><lb ed="R059" n="0487b02"/>章殊不原其吾祖不開五章必有深致諸師不能
<lb ed="X" n="0053b06"/><lb ed="R059" n="0487b03"/>深求其意妄生穿鑿甚非文理予於此義遲回甚
<lb ed="X" n="0053b07"/><lb ed="R059" n="0487b04"/>久因尋疏中有別部外稱菩薩戒經遂省斯旨今
<lb ed="X" n="0053b08"/><lb ed="R059" n="0487b05"/>試辯之須知三意一者總別異故如前所據大師
<lb ed="X" n="0053b09"/><lb ed="R059" n="0487b06"/>疏文旣云別部外稱菩薩戒經又非一經之總目
<lb ed="X" n="0053b10"/><lb ed="R059" n="0487b07"/>又非一品之總目乃於什師誦出一品二卷中偏
<lb ed="X" n="0053b11"/><lb ed="R059" n="0487b08"/>節戒法一卷別行於世稱爲菩薩戒經若一經之
<lb ed="X" n="0053b12"/><lb ed="R059" n="0487b09"/>目應云梵網若一品之目應云心地經品之目須
<lb ed="X" n="0053b13"/><lb ed="R059" n="0487b10"/>論五章戒本別行節者私安此號何用五章天台
<lb ed="X" n="0053b14"/><lb ed="R059" n="0487b11"/>達此乃於釋名秖釋人法二名釋體唯辯無作乃
<lb ed="X" n="0053b15"/><lb ed="R059" n="0487b12"/>見深識其理後人妄立五章豈見大師之意乎二
<lb ed="X" n="0053b16"/><lb ed="R059" n="0487b13"/>者事理異故經體是卽事之理戒體是卽理之事
<lb ed="X" n="0053b17"/><lb ed="R059" n="0487b14"/>理體乃是宗之所顯用之所依故須總別而備五
<lb ed="X" n="0053b18"/><lb ed="R059" n="0487b15"/>章事體乃專論無作應辯三師七證所發戒色所
<lb ed="X" n="0053b19"/><lb ed="R059" n="0487b16"/>以疏中釋名秖釋菩薩之人戒法之法依名辯體
<lb ed="X" n="0053b20"/><lb ed="R059" n="0487b17"/>秖是稟戒之人能發無作假色之體此體屬事故
<lb ed="X" n="0053b21"/><lb ed="R059" n="0487b18"/>非五章所顯理體所以不用三者宗體異故卽理
<lb ed="X" n="0053b22"/><lb ed="R059" n="0488a01"/>之體於五章中正是經體亦是戒所依體故論當
<lb ed="X" n="0053b23"/><lb ed="R059" n="0488a02"/>上一點乃宗之所顯用之所依須辯五章無作之
<lb ed="X" n="0053b24"/><lb ed="R059" n="0488a03"/>體旣是事體於五章內乃屬宗中所明因行此則
<pb ed="X" xml:id="X38.0678.0053c" n="0053c"/>
<lb ed="X" n="0053c01"/><lb ed="R059" n="0488a04"/>專論持犯所發戒色非宗所顯非用所依不可以
<lb ed="X" n="0053c02"/><lb ed="R059" n="0488a05"/>明五章故戒疏中約權約敎有無無作正是五章
<lb ed="X" n="0053c03"/><lb ed="R059" n="0488a06"/>明宗之中一種戒行當體之體理體方是行所依
<lb ed="X" n="0053c04"/><lb ed="R059" n="0488a07"/>體故止觀二十五方便中持戒淸淨以明無作輔
<lb ed="X" n="0053c05"/><lb ed="R059" n="0488a08"/>行云方便下三卽是明宗故知止觀以中道妙觀
<lb ed="X" n="0053c06"/><lb ed="R059" n="0488a09"/>爲無作戒體秖是經宗此意幽密人罕知之若知
<lb ed="X" n="0053c07"/><lb ed="R059" n="0488a10"/>此意宗體乃明如何於此而談五章故須先曉總
<lb ed="X" n="0053c08"/><lb ed="R059" n="0488a11"/>別題目立名若正義方有歸一家宗體不易敷陳
<lb ed="X" n="0053c09"/><lb ed="R059" n="0488a12"/>二師立章雖欲強伸終迷祖意若就二師格其高
<lb ed="X" n="0053c10"/><lb ed="R059" n="0488a13"/>下頂山不及熙鈔秖如頂山以頓制木叉爲宗修
<lb ed="X" n="0053c11"/><lb ed="R059" n="0488a14"/>耶性耶因耶果耶高下何取此殊不知經宗之旨又
<lb ed="X" n="0053c12"/><lb ed="R059" n="0488a15"/>體中云假色事耶理耶五章之體屬理何以事色
<lb ed="X" n="0053c13"/><lb ed="R059" n="0488a16"/>而爲耶體宗旣失五義倂昏熙鈔雖以因果爲宗
<lb ed="X" n="0053c14"/><lb ed="R059" n="0488a17"/>亦未明取體之旨妄開五重並由不曉今疏釋戒
<lb ed="X" n="0053c15"/><lb ed="R059" n="0488a18"/>且論無作專辯事體雖云卽性乃同卽理之事且
<lb ed="X" n="0053c16"/><lb ed="R059" n="0488b01"/>論事邊則有發不發興廢等疏云於理則無敎門
<lb ed="X" n="0053c17"/><lb ed="R059" n="0488b02"/>乃有豈非就事且明無作故知諸師非<anchor xml:id="nkr_note_add_0053c1701" n="0053c1701"/><anchor xml:id="beg0053c1701" n="0053c1701"/>但<anchor xml:id="end0053c1701"/>題目不
<lb ed="X" n="0053c18"/><lb ed="R059" n="0488b03"/>明亦乃五章未曉天台宗旨五章最要此若不明
<lb ed="X" n="0053c19"/><lb ed="R059" n="0488b04"/>如何欲於大藏之中抽出經卷便能分別宗體高
<lb ed="X" n="0053c20"/><lb ed="R059" n="0488b05"/>下敎法偏圓學敎之者敎眼不明佛意莫曉予嘗
<lb ed="X" n="0053c21"/><lb ed="R059" n="0488b06"/>考諸舊說於此三五之旨殊未聞其高妙幸諸賢
<lb ed="X" n="0053c22"/><lb ed="R059" n="0488b07"/>達試爲研詳。</p><p xml:id="pX38p0053c2206" cb:place="inline">○二解釋又三初釋名又二初列。</p>
<lb ed="X" n="0053c23"/><lb ed="R059" n="0488b08"/><p xml:id="pX38p0053c2301">【疏】就釋名中初明人名次辯法號後明階位。</p>
<lb ed="X" n="0053c24"/><lb ed="R059" n="0488b09"/><p xml:id="pX38p0053c2401">○二釋又三初人名。</p>
<pb ed="X" xml:id="X38.0678.0054a" n="0054a"/>
<lb ed="X" n="0054a01"/><lb ed="R059" n="0488b10"/><p xml:id="pX38p0054a0101">天竺梵音摩訶質帝薩埵今言菩薩略其餘字譯
<lb ed="X" n="0054a02"/><lb ed="R059" n="0488b11"/>云大道心成衆生亦云開<anchor xml:id="nkr_note_orig_0054001" n="0054001"/>大士士亦<anchor xml:id="nkr_note_orig_0054002" n="0054002"/>云大勇心復
<lb ed="X" n="0054a03"/><lb ed="R059" n="0488b12"/>云善美隨行爲名以其運心廣普因斯立號大品
<lb ed="X" n="0054a04"/><lb ed="R059" n="0488b13"/>經明此人有大道心不可沮壞如金剛從初發心
<lb ed="X" n="0054a05"/><lb ed="R059" n="0488b14"/>終至等覺皆名菩薩也又稱佛子以紹繼爲義三
<lb ed="X" n="0054a06"/><lb ed="R059" n="0488b15"/>乘皆從佛生解盡是子義法華云若如我子大士
<lb ed="X" n="0054a07"/><lb ed="R059" n="0488b16"/>紹續爲勝稱爲眞子又三乘同皆脩道盡有此義
<lb ed="X" n="0054a08"/><lb ed="R059" n="0488b17"/>二乘自通至小果狹而且短大士廣長自通通他
<lb ed="X" n="0054a09"/><lb ed="R059" n="0488b18"/>受斯稱大經云初發<anchor xml:id="nkr_note_add_0054a0901" n="0054a0901"/><anchor xml:id="beg0054a0901" n="0054a0901"/>已<anchor xml:id="end0054a0901"/>爲人天師勝出聲聞及緣
<lb ed="X" n="0054a10"/><lb ed="R059" n="0489a01"/>覺故言大心。</p>
<lb ed="X" n="0054a11"/><lb ed="R059" n="0489a02"/><p xml:id="pX38p0054a1101">【註】人名卽菩薩二字先辯華梵次釋子義天竺具
<lb ed="X" n="0054a12"/><lb ed="R059" n="0489a03"/>云摩訶質帝菩提薩埵文略菩提二字隨行爲名
<lb ed="X" n="0054a13"/><lb ed="R059" n="0489a04"/>故有諸譯子義有通別通則三皆從佛生解俱得
<lb ed="X" n="0054a14"/><lb ed="R059" n="0489a05"/>稱子別則二乘<g ref="#CB01926">灰</g>斷無紹繼義不名爲子菩薩是
<lb ed="X" n="0054a15"/><lb ed="R059" n="0489a06"/>子然於菩薩若三藏中未斷惑故子義不成若據
<lb ed="X" n="0054a16"/><lb ed="R059" n="0489a07"/>開顯無非是子又涅槃中未發心初發心通得名
<lb ed="X" n="0054a17"/><lb ed="R059" n="0489a08"/>子以大奪小故云勝出。</p><p xml:id="pX38p0054a1710" cb:place="inline">○二法名二初引經論釋名。</p>
<lb ed="X" n="0054a18"/><lb ed="R059" n="0489a09"/><p xml:id="pX38p0054a1801">【疏】次辯法號卽是戒義梵音尸羅大論云秦言性
<lb ed="X" n="0054a19"/><lb ed="R059" n="0489a10"/>善亦云淸涼以其能止破戒熱惱從能得名亦云
<lb ed="X" n="0054a20"/><lb ed="R059" n="0489a11"/>波羅提木叉譯言保得解脫又名淨命亦言成就
<lb ed="X" n="0054a21"/><lb ed="R059" n="0489a12"/>威儀無所受畜未來生處離三惡道淨土受形能
<lb ed="X" n="0054a22"/><lb ed="R059" n="0489a13"/>止邪命防非止惡亦言戒是約義訓義復言勤義
<lb ed="X" n="0054a23"/><lb ed="R059" n="0489a14"/>禁義並是隨義立名大經云如佛禁無常汝猶說
<lb ed="X" n="0054a24"/><lb ed="R059" n="0489a15"/>者卽破佛禁舌卽墮落又云是人所有禁戒皆不
<pb ed="X" xml:id="X38.0678.0054b" n="0054b"/>
<lb ed="X" n="0054b01"/><lb ed="R059" n="0489a16"/>具足尙不能得二乘菩提況無上道。</p>
<lb ed="X" n="0054b02"/><lb ed="R059" n="0489a17"/><p xml:id="pX38p0054b0201">【註】釋此名義疏文自顯引大經者意以禁止而釋
<lb ed="X" n="0054b03"/><lb ed="R059" n="0489a18"/>戒名旣涅槃談常必禁無常若說無常卽破佛禁
<lb ed="X" n="0054b04"/><lb ed="R059" n="0489b01"/>熈用三修齊引雙游皆非文意。</p><p xml:id="pX38p0054b0413" cb:place="inline">△二用大小辯相
<lb ed="X" n="0054b05"/><lb ed="R059" n="0489b02"/>又三。</p><p xml:id="pX38p0054b0503" cb:place="inline">○初約小乘三戒釋。</p>
<lb ed="X" n="0054b06"/><lb ed="R059" n="0489b03"/><p xml:id="pX38p0054b0601">【疏】今言戒者有律儀戒定共戒道共戒此名源出
<lb ed="X" n="0054b07"/><lb ed="R059" n="0489b04"/>三藏律是遮止儀是形儀能止形上諸惡故稱爲
<lb ed="X" n="0054b08"/><lb ed="R059" n="0489b05"/>戒亦曰威儀威是淸嚴可畏儀是軌範行人肅然
<lb ed="X" n="0054b09"/><lb ed="R059" n="0489b06"/>可畏亦曰調御使心行調善也定是靜攝入定之
<lb ed="X" n="0054b10"/><lb ed="R059" n="0489b07"/>時自然調善防止諸惡也道是能通發眞<anchor xml:id="nkr_note_add_0054b1001" n="0054b1001"/><anchor xml:id="beg0054b1001" n="0054b1001"/>已<anchor xml:id="end0054b1001"/>後自
<lb ed="X" n="0054b11"/><lb ed="R059" n="0489b08"/>無毀犯初果耕地蟲離四寸道共力也此二戒法
<lb ed="X" n="0054b12"/><lb ed="R059" n="0489b09"/>旣是心上勝用力能發戒道定與律儀並起故稱
<lb ed="X" n="0054b13"/><lb ed="R059" n="0489b10"/>爲共薩婆多說律儀戒禪戒無漏戒此名雖出三
<lb ed="X" n="0054b14"/><lb ed="R059" n="0489b11"/>藏今菩薩戒善亦有此三若要誓所得名曰律儀
<lb ed="X" n="0054b15"/><lb ed="R059" n="0489b12"/>若菩薩定共道共皆止三業通稱戒也。</p>
<lb ed="X" n="0054b16"/><lb ed="R059" n="0489b13"/><p xml:id="pX38p0054b1601">【註】此三種戒通大小乘若小乘中初果見道發眞
<lb ed="X" n="0054b17"/><lb ed="R059" n="0489b14"/>之時道共之力任運離惡道定發時律儀並起故
<lb ed="X" n="0054b18"/><lb ed="R059" n="0489b15"/>云共戒此就小乘入位方發若大乘中中道觀心
<lb ed="X" n="0054b19"/><lb ed="R059" n="0489b16"/>與戒泯合卽具無作非同小乘入位方具如下辯
<lb ed="X" n="0054b20"/><lb ed="R059" n="0489b17"/>二無作中明禪與無漏卽定共道共之名。</p><p xml:id="pX38p0054b2017" cb:place="inline">○二約
<lb ed="X" n="0054b21"/><lb ed="R059" n="0489b18"/>大乘三戒釋。</p>
<lb ed="X" n="0054b22"/><lb ed="R059" n="0490a01"/><p xml:id="pX38p0054b2201">【疏】若攝律儀攝善法攝衆生此三聚戒名出方等
<lb ed="X" n="0054b23"/><lb ed="R059" n="0490a02"/>地持不通三藏大士律儀通止三業令從身口相
<lb ed="X" n="0054b24"/><lb ed="R059" n="0490a03"/>顯皆名律儀也攝善者於律儀上起大菩提心能
<pb ed="X" xml:id="X38.0678.0054c" n="0054c"/>
<lb ed="X" n="0054c01"/><lb ed="R059" n="0490a04"/>止一切不修善事勤修諸善滿菩提願也攝生者
<lb ed="X" n="0054c02"/><lb ed="R059" n="0490a05"/>菩薩利益衆生有十一事皆是益物廣利衆生也
<lb ed="X" n="0054c03"/><lb ed="R059" n="0490a06"/>戒品廣列菩薩一切戒竟總結九種戒皆爲三戒
<lb ed="X" n="0054c04"/><lb ed="R059" n="0490a07"/>所攝律儀能令心住攝善自成佛法攝生成就衆
<lb ed="X" n="0054c05"/><lb ed="R059" n="0490a08"/>生此三攝大士諸戒盡也瓔珞經云律儀戒謂十
<lb ed="X" n="0054c06"/><lb ed="R059" n="0490a09"/>波羅夷攝善謂八萬四千法門攝生謂慈悲喜捨
<lb ed="X" n="0054c07"/><lb ed="R059" n="0490a10"/>化及衆生令得安樂也。</p>
<lb ed="X" n="0054c08"/><lb ed="R059" n="0490a11"/><p xml:id="pX38p0054c0801">【註】大乘三聚攝於衆戒無不備足應知此三對破
<lb ed="X" n="0054c09"/><lb ed="R059" n="0490a12"/>三道顯出三德律儀破苦道成法身德衆生以此
<lb ed="X" n="0054c10"/><lb ed="R059" n="0490a13"/>苦果之身無律法制止動轉之間造成罪業致此
<lb ed="X" n="0054c11"/><lb ed="R059" n="0490a14"/>苦報令稟戒故制止身口不作過非由持律儀此
<lb ed="X" n="0054c12"/><lb ed="R059" n="0490a15"/>苦報身卽成法身至果之時成法身德也攝善破
<lb ed="X" n="0054c13"/><lb ed="R059" n="0490a16"/>煩惱道成般若德瓔珞旣以八萬法門爲攝善戒
<lb ed="X" n="0054c14"/><lb ed="R059" n="0490a17"/>則當對破八萬四千塵勞煩惱成般若德也攝生
<lb ed="X" n="0054c15"/><lb ed="R059" n="0490a18"/>卽破業道成解脫德以造衆罪處處縛著令旣慈
<lb ed="X" n="0054c16"/><lb ed="R059" n="0490b01"/>悲喜捨敎化衆生卽於法法皆見解脫故至果時
<lb ed="X" n="0054c17"/><lb ed="R059" n="0490b02"/>成解脫德也戒品瓔珞意皆一貫九種戒者方便
<lb ed="X" n="0054c18"/><lb ed="R059" n="0490b03"/>處戒品總明九種戒一自性戒二一切戒三難戒
<lb ed="X" n="0054c19"/><lb ed="R059" n="0490b04"/>四一切門戒五善人戒六一切行戒七除惱戒八
<lb ed="X" n="0054c20"/><lb ed="R059" n="0490b05"/>此世他世戒九淸淨戒彼釋自性戒云有四種一
<lb ed="X" n="0054c21"/><lb ed="R059" n="0490b06"/>從他正受卽外<g ref="#CB15164">𮨇</g>他犯自媿心生二善淨心受內
<lb ed="X" n="0054c22"/><lb ed="R059" n="0490b07"/>自<g ref="#CB15164">𮨇</g>犯慚媿心生三犯<anchor xml:id="nkr_note_add_0054c2201" n="0054c2201"/><anchor xml:id="beg0054c2201" n="0054c2201"/>已<anchor xml:id="end0054c2201"/>卽悔專精不犯四專精
<lb ed="X" n="0054c23"/><lb ed="R059" n="0490b08"/>念住次明一切戒引三聚十一事三云難戒略說
<lb ed="X" n="0054c24"/><lb ed="R059" n="0490b09"/>有三具足大財大勢力能捨出家受菩薩戒是第
<pb ed="X" xml:id="X38.0678.0055a" n="0055a"/>
<lb ed="X" n="0055a01"/><lb ed="R059" n="0490b10"/>一難戒菩薩若遭急難乃至失命於所受戒不令
<lb ed="X" n="0055a02"/><lb ed="R059" n="0490b11"/>缺減況具足犯是第二難戒菩薩於一切修行一
<lb ed="X" n="0055a03"/><lb ed="R059" n="0490b12"/>切正受一切憶念住不亂乃至盡壽於彼細戒終
<lb ed="X" n="0055a04"/><lb ed="R059" n="0490b13"/>不缺減何況重者是第三難戒餘皆可見明九戒
<lb ed="X" n="0055a05"/><lb ed="R059" n="0490b14"/>後總結皆三戒攝十一事者一衆生饒益悉與爲
<lb ed="X" n="0055a06"/><lb ed="R059" n="0490b15"/>伴二衆生<anchor xml:id="nkr_note_add_0055a0601" n="0055a0601"/><anchor xml:id="beg0055a0601" n="0055a0601"/>已<anchor xml:id="end0055a0601"/>起未起病等諸苦及看病者悉與爲
<lb ed="X" n="0055a07"/><lb ed="R059" n="0490b16"/>伴三爲說世間出世間法或以方便令得智慧四
<lb ed="X" n="0055a08"/><lb ed="R059" n="0490b17"/>知恩報恩五衆生怖畏獅子虎狼王賊水火悉能
<lb ed="X" n="0055a09"/><lb ed="R059" n="0490b18"/>救護或喪失親屬財物能爲開解令離苦惱六見
<lb ed="X" n="0055a10"/><lb ed="R059" n="0491a01"/>有貧窮因乏悉能給施七德行具足正受依止如
<lb ed="X" n="0055a11"/><lb ed="R059" n="0491a02"/>法畜養八先語安慰隨時往返給施飯食說世善
<lb ed="X" n="0055a12"/><lb ed="R059" n="0491a03"/>語九有實德者稱揚十有過惡悉慈心訶責折伏
<lb ed="X" n="0055a13"/><lb ed="R059" n="0491a04"/>罸黜令其改悔十一以神通力示現惡道令彼畏
<lb ed="X" n="0055a14"/><lb ed="R059" n="0491a05"/>猒衆惡奉修佛法等最後一種雖在果上蓋須因
<lb ed="X" n="0055a15"/><lb ed="R059" n="0491a06"/>心運用有力。</p><p xml:id="pX38p0055a1506" cb:place="inline">○三約大論十戒釋。</p>
<lb ed="X" n="0055a16"/><lb ed="R059" n="0491a07"/><p xml:id="pX38p0055a1601">【疏】大論戒品列十種戒一不缺二不破三不穿四
<lb ed="X" n="0055a17"/><lb ed="R059" n="0491a08"/>不雜五隨道六無著七智所讚八自在九隨定十
<lb ed="X" n="0055a18"/><lb ed="R059" n="0491a09"/>具足義推此十不缺者持於性戒性重淸淨如護
<lb ed="X" n="0055a19"/><lb ed="R059" n="0491a10"/>明珠若毀犯者如器<anchor xml:id="nkr_note_add_0055a1901" n="0055a1901"/><anchor xml:id="beg0055a1901" n="0055a1901"/>已<anchor xml:id="end0055a1901"/>缺佛法邊人也不破者持
<lb ed="X" n="0055a20"/><lb ed="R059" n="0491a11"/>於十三無有破損也不穿者波夜提等若有所犯
<lb ed="X" n="0055a21"/><lb ed="R059" n="0491a12"/>如器穿漏不堪受道也不雜者持定共戒雖持律
<lb ed="X" n="0055a22"/><lb ed="R059" n="0491a13"/>儀念破戒事名之爲雜定共持心欲念不起大經
<lb ed="X" n="0055a23"/><lb ed="R059" n="0491a14"/>云言語嘲調壁外釧聲男女相追皆汚淨戒也隨
<lb ed="X" n="0055a24"/><lb ed="R059" n="0491a15"/>道者隨順諦理能破見惑也無著者見眞成聖於
<pb ed="X" xml:id="X38.0678.0055b" n="0055b"/>
<lb ed="X" n="0055b01"/><lb ed="R059" n="0491a16"/>思惟惑無所染著此兩約眞諦持戒也智所讚戒
<lb ed="X" n="0055b02"/><lb ed="R059" n="0491a17"/>自在戒約菩薩化他爲佛所讚於世間中而得自
<lb ed="X" n="0055b03"/><lb ed="R059" n="0491a18"/>在此約俗諦論持戒也隨定具足兩戒卽是隨首
<lb ed="X" n="0055b04"/><lb ed="R059" n="0491b01"/>楞嚴不起滅定現諸威儀示十法界像導利衆生
<lb ed="X" n="0055b05"/><lb ed="R059" n="0491b02"/>雖威儀起動任運常淨故名隨定戒前來諸戒律
<lb ed="X" n="0055b06"/><lb ed="R059" n="0491b03"/>儀防止名不具足中道之戒無戒不備故名具足
<lb ed="X" n="0055b07"/><lb ed="R059" n="0491b04"/>用中道慧徧入諸法故名具足此是持中道第一
<lb ed="X" n="0055b08"/><lb ed="R059" n="0491b05"/>義諦戒也。</p>
<lb ed="X" n="0055b09"/><lb ed="R059" n="0491b06"/><p xml:id="pX38p0055b0901">【註】備釋十戒止觀輔行玄文釋籤廣引經論對辯
<lb ed="X" n="0055b10"/><lb ed="R059" n="0491b07"/>同異查庵備撿圖示甚詳此不復錄然此中意前
<lb ed="X" n="0055b11"/><lb ed="R059" n="0491b08"/>四屬戒後六旣約三觀論持乃屬於乘以此十戒
<lb ed="X" n="0055b12"/><lb ed="R059" n="0491b09"/>乘戒俱備此菩薩大乘三聚淨戒如前旣是對破
<lb ed="X" n="0055b13"/><lb ed="R059" n="0491b10"/>三道而成三德正是乘戒兼修統歸理藏故約十
<lb ed="X" n="0055b14"/><lb ed="R059" n="0491b11"/>種會入三聚法門方是大乘無作妙行也。</p><p xml:id="pX38p0055b1417" cb:place="inline">△三明
<lb ed="X" n="0055b15"/><lb ed="R059" n="0491b12"/>階位又二。</p><p xml:id="pX38p0055b1505" cb:place="inline">○初標據。</p>
<lb ed="X" n="0055b16"/><lb ed="R059" n="0491b13"/><p xml:id="pX38p0055b1601">【疏】次明階位釋尊一化所說敎門准義推尋具明
<lb ed="X" n="0055b17"/><lb ed="R059" n="0491b14"/>四敎謂藏通別圓如大論引迦旃延明六度齊限
<lb ed="X" n="0055b18"/><lb ed="R059" n="0491b15"/>尸毗代鴿是檀滿須摩提王不妄語是尸滿忍辱
<lb ed="X" n="0055b19"/><lb ed="R059" n="0491b16"/>仙人歌利王割其心不動是忍滿大施抒海是進
<lb ed="X" n="0055b20"/><lb ed="R059" n="0491b17"/>滿尙闍梨鳥巢是禪滿劬嬪大臣分地息諍是等
<lb ed="X" n="0055b21"/><lb ed="R059" n="0491b18"/>智滿偏菩薩也大品明有菩薩發心與薩婆若相
<lb ed="X" n="0055b22"/><lb ed="R059" n="0492a01"/>應通菩薩也有菩薩發心遊戲神通淨佛國土淨
<lb ed="X" n="0055b23"/><lb ed="R059" n="0492a02"/>名中得不思議解脫變身登座而復受屈被呵者
<lb ed="X" n="0055b24"/><lb ed="R059" n="0492a03"/>別菩薩也有菩薩發心卽坐道場成正覺轉法輪
<pb ed="X" xml:id="X38.0678.0055c" n="0055c"/>
<lb ed="X" n="0055c01"/><lb ed="R059" n="0492a04"/>度衆生圓菩薩也四菩薩中行位淺深今當說。</p>
<lb ed="X" n="0055c02"/><lb ed="R059" n="0492a05"/><p xml:id="pX38p0055c0201">【註】初且通標四敎次乃據證四別不相此四菩薩
<lb ed="X" n="0055c03"/><lb ed="R059" n="0492a06"/>之義不能備盡古師不解纔云菩薩一向大乘遂
<lb ed="X" n="0055c04"/><lb ed="R059" n="0492a07"/>於經論釋義成壅故妙玄云他云梵網是菩薩戒
<lb ed="X" n="0055c05"/><lb ed="R059" n="0492a08"/>今問是何等菩薩戒彼若答云是藏通等菩薩戒
<lb ed="X" n="0055c06"/><lb ed="R059" n="0492a09"/>者應別有菩薩衆衆旣不別戒何得異又若別明
<lb ed="X" n="0055c07"/><lb ed="R059" n="0492a10"/>菩薩戒者何等別是緣覺戒今明三藏三乘無別
<lb ed="X" n="0055c08"/><lb ed="R059" n="0492a11"/>衆不得別有緣覺之戒也若作別圓菩薩解者可
<lb ed="X" n="0055c09"/><lb ed="R059" n="0492a12"/>然何者三乘共衆外別有菩薩故別有戒今家若
<lb ed="X" n="0055c10"/><lb ed="R059" n="0492a13"/>不以四敎收機有四菩薩經論異出如何辯明他
<lb ed="X" n="0055c11"/><lb ed="R059" n="0492a14"/>宗不曉何以釋經。</p><p xml:id="pX38p0055c1108" cb:place="inline">△二廣釋又四初三藏敎又二。</p>
<lb ed="X" n="0055c12"/><lb ed="R059" n="0492a15"/><p xml:id="pX38p0055c1201">○初聲聞位。</p>
<lb ed="X" n="0055c13"/><lb ed="R059" n="0492a16"/><p xml:id="pX38p0055c1301">【疏】最初三藏正爲小乘聲聞有七賢聖外凡有三
<lb ed="X" n="0055c14"/><lb ed="R059" n="0492a17"/>一五停二別相念處三總相念處次入內凡有四
<lb ed="X" n="0055c15"/><lb ed="R059" n="0492a18"/>善根第四煖法五頂法六忍法七世第一法過此
<lb ed="X" n="0055c16"/><lb ed="R059" n="0492b01"/>入聖位一隨信行二隨法行三信解四見得五身
<lb ed="X" n="0055c17"/><lb ed="R059" n="0492b02"/>證六時解脫七不時解脫聲聞位如此。</p>
<lb ed="X" n="0055c18"/><lb ed="R059" n="0492b03"/><p xml:id="pX38p0055c1801">【註】三藏階位七賢七聖賢位屬凡凡分內外前三
<lb ed="X" n="0055c19"/><lb ed="R059" n="0492b04"/>屬外未有理水後四屬內卽四善根次入聖位卽
<lb ed="X" n="0055c20"/><lb ed="R059" n="0492b05"/>初果<anchor xml:id="nkr_note_add_0055c2001" n="0055c2001"/><anchor xml:id="beg0055c2001" n="0055c2001"/>已<anchor xml:id="end0055c2001"/>去所以分七者機有利鈍行有信法如妙
<lb ed="X" n="0055c21"/><lb ed="R059" n="0492b06"/>玄云一隨信行位者是鈍根入見道之名也非自
<lb ed="X" n="0055c22"/><lb ed="R059" n="0492b07"/>智力憑他生解<note place="inline">云云</note>二隨法行位者卽是利根入
<lb ed="X" n="0055c23"/><lb ed="R059" n="0492b08"/>道之名也利者自以智力見理斷結在方便道能
<lb ed="X" n="0055c24"/><lb ed="R059" n="0492b09"/>自用觀觀四眞諦<note place="inline">云云</note>三信解位者卽是信行人入
<pb ed="X" xml:id="X38.0678.0056a" n="0056a"/>
<lb ed="X" n="0056a01"/><lb ed="R059" n="0492b10"/>修道轉名信解人也是人證有三界乃至有八種
<lb ed="X" n="0056a02"/><lb ed="R059" n="0492b11"/>般<note place="inline">云云</note>四明見得位者法行人轉入脩道名爲見
<lb ed="X" n="0056a03"/><lb ed="R059" n="0492b12"/>得是利根人以自智勳見法得理故名見得亦有
<lb ed="X" n="0056a04"/><lb ed="R059" n="0492b13"/>諸般<note place="inline">云云</note>五明身證位者還是信解見到二人入
<lb ed="X" n="0056a05"/><lb ed="R059" n="0492b14"/>思惟道用無漏智斷上下分結發四禪四無色定
<lb ed="X" n="0056a06"/><lb ed="R059" n="0492b15"/><note place="inline">云云</note>得滅盡定名身證阿那含也六明時解脫羅
<lb ed="X" n="0056a07"/><lb ed="R059" n="0492b16"/>漢者是信行鈍根待時及衆緣具方得解脫<note place="inline">云云</note>
<lb ed="X" n="0056a08"/><lb ed="R059" n="0492b17"/>七不時解脫羅漢者卽法行利根名不動法羅漢
<lb ed="X" n="0056a09"/><lb ed="R059" n="0492b18"/>也此人因中修道能一切時隨所欲進修善業不
<lb ed="X" n="0056a10"/><lb ed="R059" n="0493a01"/>待衆具故名不時解脫亦有二種不得滅盡定<anchor xml:id="nkr_note_add_0056a1001" n="0056a1001"/><anchor xml:id="beg0056a1001" n="0056a1001"/>但<anchor xml:id="end0056a1001"/>
<lb ed="X" n="0056a11"/><lb ed="R059" n="0493a02"/>名慧解脫得滅盡定名俱解脫<note place="inline">云云</note>聲聞根機大
<lb ed="X" n="0056a12"/><lb ed="R059" n="0493a03"/>約七種若成論明二十七賢聖位具如玄文於此
<lb ed="X" n="0056a13"/><lb ed="R059" n="0493a04"/>位次合辯家家諸般行慈減緣行及退動羅漢等
<lb ed="X" n="0056a14"/><lb ed="R059" n="0493a05"/>行相不同稍有所涉廣在玄籤及四敎義<g ref="#CB00701">㭊</g>玄等
<lb ed="X" n="0056a15"/><lb ed="R059" n="0493a06"/>文詳備此不暇釋。</p><p xml:id="pX38p0056a1508" cb:place="inline">○二菩薩位。</p>
<lb ed="X" n="0056a16"/><lb ed="R059" n="0493a07"/><p xml:id="pX38p0056a1601">【疏】菩薩不論階位不斷煩惱唯修六度若論次位
<lb ed="X" n="0056a17"/><lb ed="R059" n="0493a08"/>祇可准望小乘作淺深耳從初發心起慈悲誓願
<lb ed="X" n="0056a18"/><lb ed="R059" n="0493a09"/>觀察四諦以道諦爲初門專修六度檀破餓鬼尸
<lb ed="X" n="0056a19"/><lb ed="R059" n="0493a10"/>救地獄忍濟畜生進拔脩羅禪靜人中慧昭天衆
<lb ed="X" n="0056a20"/><lb ed="R059" n="0493a11"/>從初釋迦至罽那尸棄名初僧祇得五種功悳一
<lb ed="X" n="0056a21"/><lb ed="R059" n="0493a12"/>不生三惡道二不生邊地三諸根完具四不受女
<lb ed="X" n="0056a22"/><lb ed="R059" n="0493a13"/>身五常識宿命而自不知作佛准望位在五停別
<lb ed="X" n="0056a23"/><lb ed="R059" n="0493a14"/>總念處也從尸棄至然燈名二僧祇爾時雖自知
<lb ed="X" n="0056a24"/><lb ed="R059" n="0493a15"/>作佛而口不說准望位在煖法性地旣有證法之
<pb ed="X" xml:id="X38.0678.0056b" n="0056b"/>
<lb ed="X" n="0056b01"/><lb ed="R059" n="0493a16"/>信必知作佛修六度行心未分明口不向他說也
<lb ed="X" n="0056b02"/><lb ed="R059" n="0493a17"/>從然燈至毗婆尸三僧祇滿是時內心了了自知
<lb ed="X" n="0056b03"/><lb ed="R059" n="0493a18"/>作佛口自發言准望在頂法位中修行六度四諦
<lb ed="X" n="0056b04"/><lb ed="R059" n="0493b01"/>解明如登山頂了見四方故口向他說若過三僧
<lb ed="X" n="0056b05"/><lb ed="R059" n="0493b02"/>祇種三十二相業准望此是下忍之位若坐道場
<lb ed="X" n="0056b06"/><lb ed="R059" n="0493b03"/>位在上忍後一刹那入眞三十四心斷結得三菩
<lb ed="X" n="0056b07"/><lb ed="R059" n="0493b04"/>提則爲佛也。</p>
<lb ed="X" n="0056b08"/><lb ed="R059" n="0493b05"/><p xml:id="pX38p0056b0801">【註】三藏菩薩位行修證與諸敎不同約三阿僧祇
<lb ed="X" n="0056b09"/><lb ed="R059" n="0493b06"/>行六度行修種相業乃至成佛以位言之三祇種
<lb ed="X" n="0056b10"/><lb ed="R059" n="0493b07"/>相祇齊下忍坐道場入中上忍約一刹那次第入
<lb ed="X" n="0056b11"/><lb ed="R059" n="0493b08"/>證以對諸位玄文此疏<anchor xml:id="nkr_note_add_0056b1101" n="0056b1101"/><anchor xml:id="beg0056b1101" n="0056b1101"/>但<anchor xml:id="end0056b1101"/>略擧位廣如四敎義備
<lb ed="X" n="0056b12"/><lb ed="R059" n="0493b09"/>明行位文甚詳細但此菩薩云不斷惑大論斥云
<lb ed="X" n="0056b13"/><lb ed="R059" n="0493b10"/>是名大錯記主意謂大論斥權以行破小故作此
<lb ed="X" n="0056b14"/><lb ed="R059" n="0493b11"/>說若附彼敎覆相權說非謂全無不斷之義但斷
<lb ed="X" n="0056b15"/><lb ed="R059" n="0493b12"/>惑者有二種斷有有漏斷有無漏斷若有漏斷未
<lb ed="X" n="0056b16"/><lb ed="R059" n="0493b13"/>名爲斷無漏眞斷方名爲斷故輔行中引二論計
<lb ed="X" n="0056b17"/><lb ed="R059" n="0493b14"/>和會申通文甚詳悉學者撿之二祇云性地者旣
<lb ed="X" n="0056b18"/><lb ed="R059" n="0493b15"/>非行門義同通敎性地未斷爾。</p><p xml:id="pX38p0056b1813" cb:place="inline">○二通敎。</p>
<lb ed="X" n="0056b19"/><lb ed="R059" n="0493b16"/><p xml:id="pX38p0056b1901">【疏】通敎菩薩卽三乘共十地一乾慧地者事相名
<lb ed="X" n="0056b20"/><lb ed="R059" n="0493b17"/>同三藏觀行心別體陰界入如幻如化總破見愛
<lb ed="X" n="0056b21"/><lb ed="R059" n="0493b18"/>八倒名身念處心受法亦如是住是觀中修正勤
<lb ed="X" n="0056b22"/><lb ed="R059" n="0494a01"/>如意根力覺道雖未得暖法相似理水總相智慧
<lb ed="X" n="0056b23"/><lb ed="R059" n="0494a02"/>深利故稱乾慧地二性地者得過乾慧地得暖法
<lb ed="X" n="0056b24"/><lb ed="R059" n="0494a03"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0056b2401" n="0056b2401"/><anchor xml:id="beg0056b2401" n="0056b2401"/>已<anchor xml:id="end0056b2401"/>能增進初中後心入頂法乃至世第一法皆名
<pb ed="X" xml:id="X38.0678.0056c" n="0056c"/>
<lb ed="X" n="0056c01"/><lb ed="R059" n="0494a04"/>性地得無漏性水故言性地也三八人地三乘信
<lb ed="X" n="0056c02"/><lb ed="R059" n="0494a05"/>行法行體見假發眞斷惑在無間三昧中八忍具
<lb ed="X" n="0056c03"/><lb ed="R059" n="0494a06"/>足智少一分名八人地也四見地者三乘同見第
<lb ed="X" n="0056c04"/><lb ed="R059" n="0494a07"/>一義無生四諦之理同斷見惑八十八使盡五薄
<lb ed="X" n="0056c05"/><lb ed="R059" n="0494a08"/>地體愛假發眞斷欲界思證第六解脫煩惱薄也
<lb ed="X" n="0056c06"/><lb ed="R059" n="0494a09"/>六離欲地者三乘體愛假卽眞斷欲界五下分結
<lb ed="X" n="0056c07"/><lb ed="R059" n="0494a10"/>身見戒取疑貪嗔故言離欲地也七<anchor xml:id="nkr_note_add_0056c0701" n="0056c0701"/><anchor xml:id="beg0056c0701" n="0056c0701"/>已<anchor xml:id="end0056c0701"/>辦地者
<lb ed="X" n="0056c08"/><lb ed="R059" n="0494a11"/>三乘之人體色無色愛卽眞發無漏斷五上分結
<lb ed="X" n="0056c09"/><lb ed="R059" n="0494a12"/>掉慢疑色染無色染七十二盡三界事惑究竟故
<lb ed="X" n="0056c10"/><lb ed="R059" n="0494a13"/>言<anchor xml:id="nkr_note_add_0056c1001" n="0056c1001"/><anchor xml:id="beg0056c1001" n="0056c1001"/>已<anchor xml:id="end0056c1001"/>辦地也八辟支佛地緣覺發眞無漏功悳力
<lb ed="X" n="0056c11"/><lb ed="R059" n="0494a14"/>大能除習氣也九菩薩地者從空入假道觀雙流
<lb ed="X" n="0056c12"/><lb ed="R059" n="0494a15"/>深觀二諦進斷習氣色心無知得法眼道種智遊
<lb ed="X" n="0056c13"/><lb ed="R059" n="0494a16"/>戲神通淨佛國土成就衆生學佛十力四無畏斷
<lb ed="X" n="0056c14"/><lb ed="R059" n="0494a17"/>習氣將盡也十佛地者大功悳力以資智慧一念
<lb ed="X" n="0056c15"/><lb ed="R059" n="0494a18"/>相應慧觀眞諦究竟習亦無餘如劫火燒木無復
<lb ed="X" n="0056c16"/><lb ed="R059" n="0494b01"/><g ref="#CB01926">灰</g>炭香象渡河到於邊底雖佛菩薩名異二乘通
<lb ed="X" n="0056c17"/><lb ed="R059" n="0494b02"/>觀無生體法同是無學共歸<g ref="#CB01926">灰</g>斷證果處一稱爲
<lb ed="X" n="0056c18"/><lb ed="R059" n="0494b03"/>通也。</p>
<lb ed="X" n="0056c19"/><lb ed="R059" n="0494b04"/><p xml:id="pX38p0056c1901">【註】通敎行位斷伏之相三乘共位諸文一同玄文
<lb ed="X" n="0056c20"/><lb ed="R059" n="0494b05"/>與四敎義凡明通位須辯名別義通蓋諸經論所
<lb ed="X" n="0056c21"/><lb ed="R059" n="0494b06"/>說不同故立二意收會一者用通敎十地而格量
<lb ed="X" n="0056c22"/><lb ed="R059" n="0494b07"/>菩薩別立忍名二用別敎五十位准望通敎三乘
<lb ed="X" n="0056c23"/><lb ed="R059" n="0494b08"/>共地之名而辯菩薩之位是則立忍之位乃用通
<lb ed="X" n="0056c24"/><lb ed="R059" n="0494b09"/>敎十地於菩薩邊別立十忍三人雖同觀眞斷惑
<pb ed="X" xml:id="X38.0678.0057a" n="0057a"/>
<lb ed="X" n="0057a01"/><lb ed="R059" n="0494b10"/>以證無生二乘住於無生自調自度菩薩不住忍
<lb ed="X" n="0057a02"/><lb ed="R059" n="0494b11"/>苦利物能起化用故此忍名別在菩薩故云獨菩
<lb ed="X" n="0057a03"/><lb ed="R059" n="0494b12"/>薩位委如妙玄及四敎義釋義甚詳若用別敎位
<lb ed="X" n="0057a04"/><lb ed="R059" n="0494b13"/>次准望菩薩共位者亦於三乘共中取菩薩有借
<lb ed="X" n="0057a05"/><lb ed="R059" n="0494b14"/>別名通之義亦不語二乘諸文有云共三乘者於
<lb ed="X" n="0057a06"/><lb ed="R059" n="0494b15"/>菩薩若作乾慧性地等名此名乃與二乘人共以
<lb ed="X" n="0057a07"/><lb ed="R059" n="0494b16"/>二乘人所行十地亦名乾慧等故人不見之便謂
<lb ed="X" n="0057a08"/><lb ed="R059" n="0494b17"/>借別通語三乘良由未見諸文別辨菩薩或謂此
<lb ed="X" n="0057a09"/><lb ed="R059" n="0494b18"/>之二義通皆借別敎位以名通位亦由不見諸文
<lb ed="X" n="0057a10"/><lb ed="R059" n="0495a01"/>於立忍中是用通敎十地於借別中方是用別位
<lb ed="X" n="0057a11"/><lb ed="R059" n="0495a02"/>名是則一義是借別名通一義是用通立忍非謂
<lb ed="X" n="0057a12"/><lb ed="R059" n="0495a03"/>二義皆是借別善看讀者名義照然此名若正諸
<lb ed="X" n="0057a13"/><lb ed="R059" n="0495a04"/>文會通於義無雍唯四敎義立此二科名目甚正
<lb ed="X" n="0057a14"/><lb ed="R059" n="0495a05"/>彼云一用通敎位立別位名名別而義通二明用
<lb ed="X" n="0057a15"/><lb ed="R059" n="0495a06"/>別敎別位名名別義通得此立名其義方顯此中
<lb ed="X" n="0057a16"/><lb ed="R059" n="0495a07"/>明位<anchor xml:id="nkr_note_add_0057a1601" n="0057a1601"/><anchor xml:id="beg0057a1601" n="0057a1601"/>但<anchor xml:id="end0057a1601"/>據三乘共位斷伏次第於義易明此敎行
<lb ed="X" n="0057a17"/><lb ed="R059" n="0495a08"/>位又有初地斷惑之者以通敎中攝機寬故義有
<lb ed="X" n="0057a18"/><lb ed="R059" n="0495a09"/>含容須曉三通於義自正以由利人於初地中便
<lb ed="X" n="0057a19"/><lb ed="R059" n="0495a10"/>能斷惑問大論三處燋炷亦於通敎初地爲初炎
<lb ed="X" n="0057a20"/><lb ed="R059" n="0495a11"/>是何行位答燋炷之義異說頗多並由不識通敎
<lb ed="X" n="0057a21"/><lb ed="R059" n="0495a12"/>三通此義若明燋炷借位悉皆洞朗祇爲通敎有
<lb ed="X" n="0057a22"/><lb ed="R059" n="0495a13"/>利根人於此斷惑有含容義機通說通四念處明
<lb ed="X" n="0057a23"/><lb ed="R059" n="0495a14"/>通通通別通圓佛觀三機同一座席祇作十地而
<lb ed="X" n="0057a24"/><lb ed="R059" n="0495a15"/>說通此三人而解通敎之人乾慧初炎別敎之人
<pb ed="X" xml:id="X38.0678.0057b" n="0057b"/>
<lb ed="X" n="0057b01"/><lb ed="R059" n="0495a16"/>初地初炎圓敎之人初住初炎別圓以破無明爲
<lb ed="X" n="0057b02"/><lb ed="R059" n="0495a17"/>初炎通敎以破見爲初炎如來作含容三敎而說
<lb ed="X" n="0057b03"/><lb ed="R059" n="0495a18"/>被三根性從通敎中入別圓位又以步馬神通三
<lb ed="X" n="0057b04"/><lb ed="R059" n="0495b01"/>喩喩之步喩通通馬喩通別神喩通圓並於初地
<lb ed="X" n="0057b05"/><lb ed="R059" n="0495b02"/>而明初炎人不見之有以藉通開導以釋燋炷深
<lb ed="X" n="0057b06"/><lb ed="R059" n="0495b03"/>爲失旨且如藉通不論破惑今是初地破惑之人
<lb ed="X" n="0057b07"/><lb ed="R059" n="0495b04"/>有以被接而釋之者皆非文意正合淨名記云利
<lb ed="X" n="0057b08"/><lb ed="R059" n="0495b05"/>根菩薩初地見眞之義也所云七十二盡者以七
<lb ed="X" n="0057b09"/><lb ed="R059" n="0495b06"/>地中進斷上二界思有八定地每地九品故云七
<lb ed="X" n="0057b10"/><lb ed="R059" n="0495b07"/>十二以除欲界九品在六地斷故云也。</p><p xml:id="pX38p0057b1016" cb:place="inline">△三別敎
<lb ed="X" n="0057b11"/><lb ed="R059" n="0495b08"/>又三。</p><p xml:id="pX38p0057b1103" cb:place="inline">○初示行位。</p>
<lb ed="X" n="0057b12"/><lb ed="R059" n="0495b09"/><p xml:id="pX38p0057b1201">【疏】別敎階位五十二地一外凡十信一信二念三
<lb ed="X" n="0057b13"/><lb ed="R059" n="0495b10"/>進四慧五定六不退七回向八護法九戒十願第
<lb ed="X" n="0057b14"/><lb ed="R059" n="0495b11"/>二內凡習種性十住一發心二持地三修行四生
<lb ed="X" n="0057b15"/><lb ed="R059" n="0495b12"/>貴五方便具足六正心七不退八童眞九法王子
<lb ed="X" n="0057b16"/><lb ed="R059" n="0495b13"/>十灌頂盡三十心皆名解行位悉是內凡盡名性
<lb ed="X" n="0057b17"/><lb ed="R059" n="0495b14"/>地第三性種性十行一歡喜二饒益三無恚恨四
<lb ed="X" n="0057b18"/><lb ed="R059" n="0495b15"/>無盡五離癡亂六善現七無著八尊重九善法十
<lb ed="X" n="0057b19"/><lb ed="R059" n="0495b16"/>眞實第四道種性十回向一救護一切衆生離衆
<lb ed="X" n="0057b20"/><lb ed="R059" n="0495b17"/>生相二不壞三等一切諸佛四徧至一切處五無
<lb ed="X" n="0057b21"/><lb ed="R059" n="0495b18"/>盡功德藏六隨順一切堅固平等善根七隨順等
<lb ed="X" n="0057b22"/><lb ed="R059" n="0496a01"/>觀一切衆生八眞如相九無縛無著解脫十法界
<lb ed="X" n="0057b23"/><lb ed="R059" n="0496a02"/>無量第五聖種性十地一歡喜二離垢三明四炎
<lb ed="X" n="0057b24"/><lb ed="R059" n="0496a03"/>五難勝六現前七遠行八不動九善慧十法雲第
<pb ed="X" xml:id="X38.0678.0057c" n="0057c"/>
<lb ed="X" n="0057c01"/><lb ed="R059" n="0496a04"/>六等覺地名金剛心菩薩亦名無垢地隣眞極聖
<lb ed="X" n="0057c02"/><lb ed="R059" n="0496a05"/>衆覺之頂也第七妙覺地卽是見性究竟佛菩提
<lb ed="X" n="0057c03"/><lb ed="R059" n="0496a06"/>果了了見性稱妙覺也。</p>
<lb ed="X" n="0057c04"/><lb ed="R059" n="0496a07"/><p xml:id="pX38p0057c0401">【註】別敎行位敎權證實意稍難曉先明敎旨次辯
<lb ed="X" n="0057c05"/><lb ed="R059" n="0496a08"/>行相別敎與圓同詮中理例如藏通同詮眞理拙
<lb ed="X" n="0057c06"/><lb ed="R059" n="0496a09"/>巧之異藏拙故爲折觀通巧故爲體觀別圓亦爾
<lb ed="X" n="0057c07"/><lb ed="R059" n="0496a10"/>雖同詮中理以敎拙故作次第解遂成別敎若敎
<lb ed="X" n="0057c08"/><lb ed="R059" n="0496a11"/>巧者雖有行位次第淺深以三觀一心約不思議
<lb ed="X" n="0057c09"/><lb ed="R059" n="0496a12"/>不次第中而論次第自成圓義祇一中理解有淺
<lb ed="X" n="0057c10"/><lb ed="R059" n="0496a13"/>深成但不但此最難會且如華嚴二機在座如來
<lb ed="X" n="0057c11"/><lb ed="R059" n="0496a14"/>一音菩薩一口說此住行向等別人作別解圓人
<lb ed="X" n="0057c12"/><lb ed="R059" n="0496a15"/>作圓解別人亦聞說圓融法不思議事一中無量
<lb ed="X" n="0057c13"/><lb ed="R059" n="0496a16"/>無量<anchor xml:id="nkr_note_orig_0057001" n="0057001"/>一中微塵刹土互入互融祇爲別人雖聞圓
<lb ed="X" n="0057c14"/><lb ed="R059" n="0496a17"/>融指在果上不謂果上融通全是初心理具以不
<lb ed="X" n="0057c15"/><lb ed="R059" n="0496a18"/>解具雖有卽名而無卽義雖解圓融還成次第故
<lb ed="X" n="0057c16"/><lb ed="R059" n="0496b01"/>曰初心仰信此理遂成<anchor xml:id="nkr_note_add_0057c1601" n="0057c1601"/><anchor xml:id="beg0057c1601" n="0057c1601"/>但<anchor xml:id="end0057c1601"/>中此旨幽密人罕知之
<lb ed="X" n="0057c17"/><lb ed="R059" n="0496b02"/>不解此意說別敎者失旨甚矣每見學人談別敎
<lb ed="X" n="0057c18"/><lb ed="R059" n="0496b03"/>法如雲外月似出水花罕求此敎稟敎之人中心
<lb ed="X" n="0057c19"/><lb ed="R059" n="0496b04"/>如何成次第解作隔歷說往往別敎稟中道人不
<lb ed="X" n="0057c20"/><lb ed="R059" n="0496b05"/>及通敎體眞之見良亦可嗟通人尙乃見一切法
<lb ed="X" n="0057c21"/><lb ed="R059" n="0496b06"/>便解如幻如化卽色談空豈可別敎知中之人質
<lb ed="X" n="0057c22"/><lb ed="R059" n="0496b07"/>塞蒙壅之如此耶故知所謂同詮中理者中以不
<lb ed="X" n="0057c23"/><lb ed="R059" n="0496b08"/>偏爲義絕持爲功此與圓人同一座席同一見聞
<lb ed="X" n="0057c24"/><lb ed="R059" n="0496b09"/>方曰同詮故知此人心亦能解圓融之理口亦能
<pb ed="X" xml:id="X38.0678.0058a" n="0058a"/>
<lb ed="X" n="0058a01"/><lb ed="R059" n="0496b10"/>說圓融之語祇有一點不明雖終日圓融還成次
<lb ed="X" n="0058a02"/><lb ed="R059" n="0496b11"/>第荆溪特云<anchor xml:id="nkr_note_add_0058a0201" n="0058a0201"/><anchor xml:id="beg0058a0201" n="0058a0201"/>但<anchor xml:id="end0058a0201"/>知果上融通不知衆生理本此之
<lb ed="X" n="0058a03"/><lb ed="R059" n="0496b12"/>二句斷盡別敎一敎之旨所以果融而因不融故
<lb ed="X" n="0058a04"/><lb ed="R059" n="0496b13"/>玄文中以地向相對論融不融卽成別義住信相
<lb ed="X" n="0058a05"/><lb ed="R059" n="0496b14"/>對論融不融方成圓義止觀引古釋縱橫義若據
<lb ed="X" n="0058a06"/><lb ed="R059" n="0496b15"/>古人所說法門有何圓妙更過於此大師皆判爲
<lb ed="X" n="0058a07"/><lb ed="R059" n="0496b16"/>別者祇爲古師不識具義雖說圓妙還成縱橫今
<lb ed="X" n="0058a08"/><lb ed="R059" n="0496b17"/>家得旨良由談具所以超勝百家學敎之者此旨
<lb ed="X" n="0058a09"/><lb ed="R059" n="0496b18"/>不明何以分圓別兩敎於此若了別敎敎義洞然
<lb ed="X" n="0058a10"/><lb ed="R059" n="0497a01"/>無壅次辯行位此疏但列諸位名目不論所出斷
<lb ed="X" n="0058a11"/><lb ed="R059" n="0497a02"/>伏之意玄文云旣有如此無量階差是故經論名
<lb ed="X" n="0058a12"/><lb ed="R059" n="0497a03"/>數斷伏高下對諸法門多有不同若華嚴明四十
<lb ed="X" n="0058a13"/><lb ed="R059" n="0497a04"/>一地<note place="inline">云云</note>瓔珞明五十二位仁王明五十一位新
<lb ed="X" n="0058a14"/><lb ed="R059" n="0497a05"/>金光明但云十地勝天王般若明十四忍大品但
<lb ed="X" n="0058a15"/><lb ed="R059" n="0497a06"/>明十地涅槃明五行十功德<note place="inline">云云</note>又十地論攝大
<lb ed="X" n="0058a16"/><lb ed="R059" n="0497a07"/>乘論地持論等並釋菩薩地位多少出沒不同斷
<lb ed="X" n="0058a17"/><lb ed="R059" n="0497a08"/>伏高下亦異<note place="inline">云云</note>豈可定說不廣尋經論如無目
<lb ed="X" n="0058a18"/><lb ed="R059" n="0497a09"/>爭日今若明位數須依瓔珞仁王若明斷伏高下
<lb ed="X" n="0058a19"/><lb ed="R059" n="0497a10"/>須依大品三觀若對法門須依涅槃用衆經意共
<lb ed="X" n="0058a20"/><lb ed="R059" n="0497a11"/>成初心敎觀兩門使分明耳<note place="inline">云云</note>備如玄文細明
<lb ed="X" n="0058a21"/><lb ed="R059" n="0497a12"/>行位然此合辨修性縱橫橫學圓修出假等此不
<lb ed="X" n="0058a22"/><lb ed="R059" n="0497a13"/>暇辯敎旨若明諸義易曉。</p><p xml:id="pX38p0058a2211" cb:place="inline">○二性習前後。</p>
<lb ed="X" n="0058a23"/><lb ed="R059" n="0497a14"/><p xml:id="pX38p0058a2301">【疏】性習二性若據位分習種在前性種在後若據
<lb ed="X" n="0058a24"/><lb ed="R059" n="0497a15"/>行論性習同時故前後不定依體起用先明性種
<pb ed="X" xml:id="X38.0678.0058b" n="0058b"/>
<lb ed="X" n="0058b01"/><lb ed="R059" n="0497a16"/>後明習種尋用取體先習後性與敎證二道相似
<lb ed="X" n="0058b02"/><lb ed="R059" n="0497a17"/>就位以論敎道在前證道在後據行論之證敎同
<lb ed="X" n="0058b03"/><lb ed="R059" n="0497a18"/>時前後不定依體起用先證後敎尋用取體先敎
<lb ed="X" n="0058b04"/><lb ed="R059" n="0497b01"/>後證也就解行中復有四種一名解行二名發心
<lb ed="X" n="0058b05"/><lb ed="R059" n="0497b02"/>三名迴向四名道種於出世道解而勤行故名解
<lb ed="X" n="0058b06"/><lb ed="R059" n="0497b03"/>行於大菩提起意趣求故名發心用<anchor xml:id="nkr_note_add_0058b0601" n="0058b0601"/><anchor xml:id="beg0058b0601" n="0058b0601"/>已<anchor xml:id="end0058b0601"/>善法趣向
<lb ed="X" n="0058b07"/><lb ed="R059" n="0497b04"/>菩提故名迴向當分之中如觀道立故名爲道望
<lb ed="X" n="0058b08"/><lb ed="R059" n="0497b05"/>後佛果能生曰種也習種性能生報佛性種性能
<lb ed="X" n="0058b09"/><lb ed="R059" n="0497b06"/>生法佛。</p>
<lb ed="X" n="0058b10"/><lb ed="R059" n="0497b07"/><p xml:id="pX38p0058b1001">【註】常途所明別位亦罕談此體用敎證不定同時
<lb ed="X" n="0058b11"/><lb ed="R059" n="0497b08"/>之義此中旣明性習二性不定同時故有此例大
<lb ed="X" n="0058b12"/><lb ed="R059" n="0497b09"/>意乃約位次竪論前後約得意者橫辨同時據發
<lb ed="X" n="0058b13"/><lb ed="R059" n="0497b10"/>習者乃論不定在文可見敎證二道舊來說者甚
<lb ed="X" n="0058b14"/><lb ed="R059" n="0497b11"/>多莫不皆云說一敎始終爲約說敎道說十地法
<lb ed="X" n="0058b15"/><lb ed="R059" n="0497b12"/>爲約說證道其證道或說隔歷或說圓融異論紛
<lb ed="X" n="0058b16"/><lb ed="R059" n="0497b13"/>紜從來先達共迷此義今因考見別敎敎旨則見
<lb ed="X" n="0058b17"/><lb ed="R059" n="0497b14"/>敎證二道果有所歸昔來所說一者判位無功二
<lb ed="X" n="0058b18"/><lb ed="R059" n="0497b15"/>者位有兩屬今且略以四種判別敎位乃無混濫
<lb ed="X" n="0058b19"/><lb ed="R059" n="0497b16"/>應以地前爲約行敎道登地爲約行證道十地爲
<lb ed="X" n="0058b20"/><lb ed="R059" n="0497b17"/>約說敎道妙覺爲約說證道且約行敎證諸文明
<lb ed="X" n="0058b21"/><lb ed="R059" n="0497b18"/>指人無所疑唯約說敎證人多迷之並由不了所
<lb ed="X" n="0058b22"/><lb ed="R059" n="0498a01"/>謂約說者不可以如來說法謂之約說應以有敎
<lb ed="X" n="0058b23"/><lb ed="R059" n="0498a02"/>無人虗設此說謂之約說名義乃正爲地前人說
<lb ed="X" n="0058b24"/><lb ed="R059" n="0498a03"/>十地始終名爲敎道非謂說一敎始終也纔作一
<pb ed="X" xml:id="X38.0678.0058c" n="0058c"/>
<lb ed="X" n="0058c01"/><lb ed="R059" n="0498a04"/>敎始終便見位位有兩屬之過約說證道指妙覺
<lb ed="X" n="0058c02"/><lb ed="R059" n="0498a05"/>者旣云若說十地<anchor xml:id="nkr_note_add_0058c0201" n="0058c0201"/><anchor xml:id="beg0058c0201" n="0058c0201"/>已<anchor xml:id="end0058c0201"/>證之法且於別敎當指何人
<lb ed="X" n="0058c03"/><lb ed="R059" n="0498a06"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0058c0301" n="0058c0301"/><anchor xml:id="beg0058c0301" n="0058c0301"/>已<anchor xml:id="end0058c0301"/>證十地等覺一位或有或無置之不論應指妙
<lb ed="X" n="0058c04"/><lb ed="R059" n="0498a07"/>覺爲<anchor xml:id="nkr_note_add_0058c0401" n="0058c0401"/><anchor xml:id="beg0058c0401" n="0058c0401"/>已<anchor xml:id="end0058c0401"/>證人又云道場所得法故知乃約妙覺爲
<lb ed="X" n="0058c05"/><lb ed="R059" n="0498a08"/>約說證道明矣舊來宗師不曾窮究遂成妄傳請
<lb ed="X" n="0058c06"/><lb ed="R059" n="0498a09"/>好學者子細研詳方見今說與祖師合更無疑矣
<lb ed="X" n="0058c07"/><lb ed="R059" n="0498a10"/>此但略示予於復宗集中自有義章廣引論文及
<lb ed="X" n="0058c08"/><lb ed="R059" n="0498a11"/>疏記文曉證此義甚爲切當。</p><p xml:id="pX38p0058c0812" cb:place="inline">○三釋六住退心。</p>
<lb ed="X" n="0058c09"/><lb ed="R059" n="0498a12"/><p xml:id="pX38p0058c0901">【疏】舊云法才王子六心中退卽云十住第六心難
<lb ed="X" n="0058c10"/><lb ed="R059" n="0498a13"/>云十住云性地性以不改爲義云何退作二乘其
<lb ed="X" n="0058c11"/><lb ed="R059" n="0498a14"/>猶一善性是不依一闡提不妨退大向小終是難
<lb ed="X" n="0058c12"/><lb ed="R059" n="0498a15"/>通止觀師說是十法信中六心退耳此釋論師及
<lb ed="X" n="0058c13"/><lb ed="R059" n="0498a16"/>金剛般若論師皆作此解是信習十心中六心耳
<lb ed="X" n="0058c14"/><lb ed="R059" n="0498a17"/>七心<anchor xml:id="nkr_note_add_0058c1401" n="0058c1401"/><anchor xml:id="beg0058c1401" n="0058c1401"/>已<anchor xml:id="end0058c1401"/>上永離二乘爾時設爲利弘經不無輕漏
<lb ed="X" n="0058c15"/><lb ed="R059" n="0498a18"/>而度物心不失恒有菩薩之名也。</p>
<lb ed="X" n="0058c16"/><lb ed="R059" n="0498b01"/><p xml:id="pX38p0058c1601">【註】瓔珞上卷明法才王子淨目天子舍利弗等欲
<lb ed="X" n="0058c17"/><lb ed="R059" n="0498b02"/>入第七位其中値惡因緣退入凡夫不善惡中無
<lb ed="X" n="0058c18"/><lb ed="R059" n="0498b03"/>惡不造四明云若常途別敎皆云初住斷見更不
<lb ed="X" n="0058c19"/><lb ed="R059" n="0498b04"/>起諸重過況見惑名數雖多乃一位斷思惑乃歷
<lb ed="X" n="0058c20"/><lb ed="R059" n="0498b05"/>諸位方盡此常所談別敎分齊也今記主旣見身
<lb ed="X" n="0058c21"/><lb ed="R059" n="0498b06"/>子六住尙退復起重罪遂以義求自有機緣見思
<lb ed="X" n="0058c22"/><lb ed="R059" n="0498b07"/>俱斷至六住時思旣未盡見亦餘殘所以能牽惡
<lb ed="X" n="0058c23"/><lb ed="R059" n="0498b08"/>道此是記主約義斟酌之辭故云恐是爾前見思
<lb ed="X" n="0058c24"/><lb ed="R059" n="0498b09"/>同斷不可將見行別敎難也四明乃以別途位次
<pb ed="X" xml:id="X38.0678.0059a" n="0059a"/>
<lb ed="X" n="0059a01"/><lb ed="R059" n="0498b10"/>言之深合祖意此是四明答<anchor xml:id="nkr_note_add_0059a0101" n="0059a0101"/><anchor xml:id="beg0059a0101" n="0059a0101"/>曰<anchor xml:id="end0059a0101"/>本難或作權說者
<lb ed="X" n="0059a02"/><lb ed="R059" n="0498b11"/>或作借位者皆非文意今文旣以退大向小爲難
<lb ed="X" n="0059a03"/><lb ed="R059" n="0498b12"/>通驗知止觀師及二論師指在六住度物心不失
<lb ed="X" n="0059a04"/><lb ed="R059" n="0498b13"/>者正是見思同斷之義別途斷位<anchor xml:id="nkr_note_add_0059a0401" n="0059a0401"/><anchor xml:id="beg0059a0401" n="0059a0401"/>已<anchor xml:id="end0059a0401"/>無疑矣。</p><p xml:id="pX38p0059a0418" cb:place="inline">△四
<lb ed="X" n="0059a05"/><lb ed="R059" n="0498b14"/>圓敎又二初正明行位又二。</p><p xml:id="pX38p0059a0512" cb:place="inline">○初對揀。</p>
<lb ed="X" n="0059a06"/><lb ed="R059" n="0498b15"/><p xml:id="pX38p0059a0601">【疏】圓敎明位別敎五十二位次第修行圓敎圓修
<lb ed="X" n="0059a07"/><lb ed="R059" n="0498b16"/>一心具萬行異於次第行也。</p>
<lb ed="X" n="0059a08"/><lb ed="R059" n="0498b17"/><p xml:id="pX38p0059a0801">【註】圓本無位非次第故譬治鐵作器麤垢先落名
<lb ed="X" n="0059a09"/><lb ed="R059" n="0498b18"/>先落處於無位次而論位次還以別位融彼次第
<lb ed="X" n="0059a10"/><lb ed="R059" n="0499a01"/>而成一心卽爲圓位故有次第不次第別而分二
<lb ed="X" n="0059a11"/><lb ed="R059" n="0499a02"/>敎。</p><p xml:id="pX38p0059a1102" cb:place="inline">△二釋位又八。</p><p xml:id="pX38p0059a1108" cb:place="inline">○初外凡。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0059a12"/><lb ed="R059" n="0499a03"/>
<lb ed="X" n="0059a13"/><lb ed="R059" n="0499a04"/><cb:juan fun="close" n="1a"><cb:jhead>註菩薩戒經卷上一</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0059a14"/>
<lb ed="X" n="0059a15"/>
<lb ed="X" n="0059a16"/>
<lb ed="X" n="0059a17"/><lb ed="R059" n="0499a06"/><cb:juan fun="open" n="1b"><cb:mulu type="卷" n="1b">上之二</cb:mulu><cb:jhead>梵網經菩薩心地品戒疏卷上之二</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0059a18"/><lb ed="R059" n="0499a07"/>
<lb ed="X" n="0059a19"/><lb ed="R059" n="0499a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0059a1901">【疏】外凡五品位一初隨喜心若人宿植深厚或値
<lb ed="X" n="0059a20"/><lb ed="R059" n="0499a09"/>善知識或從經卷圓聞妙理一法一切法一切法
<lb ed="X" n="0059a21"/><lb ed="R059" n="0499a10"/>一法非一非一切不可思議起圓信解信一心中
<lb ed="X" n="0059a22"/><lb ed="R059" n="0499a11"/>具十法界如一微塵有大千經卷欲開此心而修
<lb ed="X" n="0059a23"/><lb ed="R059" n="0499a12"/>圓行圓行者一行一切行略言爲十謂識一念平
<lb ed="X" n="0059a24"/><lb ed="R059" n="0499a13"/>等具足不可思議傷<anchor xml:id="nkr_note_add_0059a2401" n="0059a2401"/><anchor xml:id="beg0059a2401" n="0059a2401"/>己<anchor xml:id="end0059a2401"/>惛沉慈及一切又知此心
<pb ed="X" xml:id="X38.0678.0059b" n="0059b"/>
<lb ed="X" n="0059b01"/><lb ed="R059" n="0499a14"/>常寂常照用寂照心破一切法卽空卽假卽中又
<lb ed="X" n="0059b02"/><lb ed="R059" n="0499a15"/>識一心諸心若通若塞能於此心具足道品向菩
<lb ed="X" n="0059b03"/><lb ed="R059" n="0499a16"/>提路又解此心正助之法識<anchor xml:id="nkr_note_add_0059b0301" n="0059b0301"/><anchor xml:id="beg0059b0301" n="0059b0301"/>己<anchor xml:id="end0059b0301"/>心及凡聖心又安
<lb ed="X" n="0059b04"/><lb ed="R059" n="0499a17"/>心不動不墯不退不散雖識一心無量功德不生
<lb ed="X" n="0059b05"/><lb ed="R059" n="0499a18"/>染著十心成就其心念念悉與諸波羅蜜相應也
<lb ed="X" n="0059b06"/><lb ed="R059" n="0499b01"/>二讀誦者圓信始生善順將養涉事紛動令道牙
<lb ed="X" n="0059b07"/><lb ed="R059" n="0499b02"/>破唯得內修理觀外則讀誦大乘聞有助觀之力
<lb ed="X" n="0059b08"/><lb ed="R059" n="0499b03"/>內外相藉圓信轉明十心堅固如日光照見種種
<lb ed="X" n="0059b09"/><lb ed="R059" n="0499b04"/>色也三說法者內觀轉強外資又著圓解在懷弘
<lb ed="X" n="0059b10"/><lb ed="R059" n="0499b05"/>誓熏動更加說法如實演布但以大乘法答設以
<lb ed="X" n="0059b11"/><lb ed="R059" n="0499b06"/>方便終令悟大隨說法淨則智慧淨說法開導是
<lb ed="X" n="0059b12"/><lb ed="R059" n="0499b07"/>前人得道全因緣化功歸<anchor xml:id="nkr_note_add_0059b1201" n="0059b1201"/><anchor xml:id="beg0059b1201" n="0059b1201"/>己<anchor xml:id="end0059b1201"/>十心三倍轉明也四
<lb ed="X" n="0059b13"/><lb ed="R059" n="0499b08"/>兼行六度上來前熟觀心未遑涉事今正觀稍明
<lb ed="X" n="0059b14"/><lb ed="R059" n="0499b09"/>卽傍兼利物能以少施與虗空等使一切法趣檀
<lb ed="X" n="0059b15"/><lb ed="R059" n="0499b10"/>檀爲法界事相雖少運懷甚大理觀爲正事行爲
<lb ed="X" n="0059b16"/><lb ed="R059" n="0499b11"/>傍故言兼行事福資理十心彌盛也五正行六度
<lb ed="X" n="0059b17"/><lb ed="R059" n="0499b12"/>圓觀稍熟事理欲融事不妨理理不隔事具行六
<lb ed="X" n="0059b18"/><lb ed="R059" n="0499b13"/>度權實二智究了通達治生產業皆與實相不相
<lb ed="X" n="0059b19"/><lb ed="R059" n="0499b14"/>違背具足解釋佛之知見而於正觀如火益薪力
<lb ed="X" n="0059b20"/><lb ed="R059" n="0499b15"/>用光猛也。</p>
<lb ed="X" n="0059b21"/><lb ed="R059" n="0499b16"/><p xml:id="pX38p0059b2101">○二內凡。</p>
<lb ed="X" n="0059b22"/><lb ed="R059" n="0499b17"/><p xml:id="pX38p0059b2201">第一內凡十信圓聞圓信修於圓行善巧增益五
<lb ed="X" n="0059b23"/><lb ed="R059" n="0499b18"/>倍深明因此圓行得入圓位善修平等法界卽入
<lb ed="X" n="0059b24"/><lb ed="R059" n="0500a01"/>信心善修慈愍卽入念心善修寂照卽入進心善
<pb ed="X" xml:id="X38.0678.0059c" n="0059c"/>
<lb ed="X" n="0059c01"/><lb ed="R059" n="0500a02"/>修破法卽入慧心善修通塞卽入定心善修道品
<lb ed="X" n="0059c02"/><lb ed="R059" n="0500a03"/>卽入不退心善修正助卽入迴向心善修凡聖卽
<lb ed="X" n="0059c03"/><lb ed="R059" n="0500a04"/>入護法心善修不動卽入戒心善修無著卽入願
<lb ed="X" n="0059c04"/><lb ed="R059" n="0500a05"/>心是名圓敎鐵輪十信位圓敎似解六根淸淨也。</p>
<lb ed="X" n="0059c05"/><lb ed="R059" n="0500a06"/><p xml:id="pX38p0059c0501">○三聖位十住。</p>
<lb ed="X" n="0059c06"/><lb ed="R059" n="0500a07"/><p xml:id="pX38p0059c0601">第二聖位前明十住眞中智也初發心住發時三
<lb ed="X" n="0059c07"/><lb ed="R059" n="0500a08"/>種心發一緣因善心發二了因慧心發三正因理
<lb ed="X" n="0059c08"/><lb ed="R059" n="0500a09"/>心發卽是境智行妙三種開發緣因心發卽是住
<lb ed="X" n="0059c09"/><lb ed="R059" n="0500a10"/>不可思議解脫首楞嚴定了因心發卽摩訶般若
<lb ed="X" n="0059c10"/><lb ed="R059" n="0500a11"/>畢竟空也正因心發卽是住實相法身中道第一
<lb ed="X" n="0059c11"/><lb ed="R059" n="0500a12"/>義諦也華嚴云初住所有功德三世諸佛歎不能
<lb ed="X" n="0059c12"/><lb ed="R059" n="0500a13"/>盡初發心時便成正覺了達諸法眞實之性所有
<lb ed="X" n="0059c13"/><lb ed="R059" n="0500a14"/>聞法不由他悟淨名云知一切法是坐道場亦是
<lb ed="X" n="0059c14"/><lb ed="R059" n="0500a15"/>入不二法門大品云從初發心卽坐道場轉法輪
<lb ed="X" n="0059c15"/><lb ed="R059" n="0500a16"/>度衆生爲如佛阿字門一切法初不生也。</p>
<lb ed="X" n="0059c16"/><lb ed="R059" n="0500a17"/><p xml:id="pX38p0059c1601">○四十行。</p>
<lb ed="X" n="0059c17"/><lb ed="R059" n="0500a18"/><p xml:id="pX38p0059c1701">第三明十行者卽是十住後實相眞明不可思議
<lb ed="X" n="0059c18"/><lb ed="R059" n="0500b01"/>更證十番智斷破十品無明一行一切行念念進
<lb ed="X" n="0059c19"/><lb ed="R059" n="0500b02"/>趣流入平等法界海諸波羅蜜任運生長自行化
<lb ed="X" n="0059c20"/><lb ed="R059" n="0500b03"/>他與虗空等也。</p>
<lb ed="X" n="0059c21"/><lb ed="R059" n="0500b04"/><p xml:id="pX38p0059c2101">○五十向。</p>
<lb ed="X" n="0059c22"/><lb ed="R059" n="0500b05"/><p xml:id="pX38p0059c2201">第四十迴向者十行之後無功用道不可思議眞
<lb ed="X" n="0059c23"/><lb ed="R059" n="0500b06"/>明念念開發一切法界願行事理自然和融迴入
<lb ed="X" n="0059c24"/><lb ed="R059" n="0500b07"/>平等法界海更證十番智斷破十品無明故名迴
<pb ed="X" xml:id="X38.0678.0060a" n="0060a"/>
<lb ed="X" n="0060a01"/><lb ed="R059" n="0500b08"/>向也。</p>
<lb ed="X" n="0060a02"/><lb ed="R059" n="0500b09"/><p xml:id="pX38p0060a0201">○六十地。</p>
<lb ed="X" n="0060a03"/><lb ed="R059" n="0500b10"/><p xml:id="pX38p0060a0301">第五十地者卽是無漏眞明入無功用道猶如大
<lb ed="X" n="0060a04"/><lb ed="R059" n="0500b11"/>地能生一切佛法荷負法界衆生普入三世佛地
<lb ed="X" n="0060a05"/><lb ed="R059" n="0500b12"/>又證十番智斷破十品無明也。</p>
<lb ed="X" n="0060a06"/><lb ed="R059" n="0500b13"/><p xml:id="pX38p0060a0601">○七等覺。</p>
<lb ed="X" n="0060a07"/><lb ed="R059" n="0500b14"/><p xml:id="pX38p0060a0701">第六等覺地者觀達無始無明源底邊際智滿畢
<lb ed="X" n="0060a08"/><lb ed="R059" n="0500b15"/>竟淸淨斷最後窮源微細無明登中道山頂與無
<lb ed="X" n="0060a09"/><lb ed="R059" n="0500b16"/>明父母別是名有所斷者名有上士也。</p>
<lb ed="X" n="0060a10"/><lb ed="R059" n="0500b17"/><p xml:id="pX38p0060a1001">○八妙覺。</p>
<lb ed="X" n="0060a11"/><lb ed="R059" n="0500b18"/><p xml:id="pX38p0060a1101">第七妙覺地者究竟解脫無上佛智故言無所斷
<lb ed="X" n="0060a12"/><lb ed="R059" n="0501a01"/>者名無上士此卽三德不縱不橫不並不別究竟
<lb ed="X" n="0060a13"/><lb ed="R059" n="0501a02"/>後心大涅槃也一切大理大誓願大莊嚴大智斷
<lb ed="X" n="0060a14"/><lb ed="R059" n="0501a03"/>大徧知大道大用大權實大利益大無住卽是十
<lb ed="X" n="0060a15"/><lb ed="R059" n="0501a04"/>觀成乘圓極竟在於佛過茶無字可說盧舍那名
<lb ed="X" n="0060a16"/><lb ed="R059" n="0501a05"/>淨滿一切皆滿也。</p>
<lb ed="X" n="0060a17"/><lb ed="R059" n="0501a06"/><p xml:id="pX38p0060a1701">【註】此中圓位別無修法卽是十乘觀法爲圓修相
<lb ed="X" n="0060a18"/><lb ed="R059" n="0501a07"/>依修而證證有淺深始從初品終至妙覺也初品
<lb ed="X" n="0060a19"/><lb ed="R059" n="0501a08"/>修十謂識一念心平等具足不思議等初品識知
<lb ed="X" n="0060a20"/><lb ed="R059" n="0501a09"/>十乘次品圓信轉明十心堅固三品十心三倍增
<lb ed="X" n="0060a21"/><lb ed="R059" n="0501a10"/>明乃至十信善修平等法界卽入信心善修慈愍
<lb ed="X" n="0060a22"/><lb ed="R059" n="0501a11"/>卽入念心等終至十住十行等皆云更十番智斷
<lb ed="X" n="0060a23"/><lb ed="R059" n="0501a12"/>破十品無明至妙覺位修極證圓究竟無上卽是
<lb ed="X" n="0060a24"/><lb ed="R059" n="0501a13"/>究竟後心大涅槃也故此十法皆名爲大也大理
<pb ed="X" xml:id="X38.0678.0060b" n="0060b"/>
<lb ed="X" n="0060b01"/><lb ed="R059" n="0501a14"/>卽初乘不思議理大也乃至大無住卽是第十無
<lb ed="X" n="0060b02"/><lb ed="R059" n="0501a15"/>法愛也故云十觀成乘圓極在佛一切皆滿也此
<lb ed="X" n="0060b03"/><lb ed="R059" n="0501a16"/>中明位與諸文大同小異無大難明但諸文有依
<lb ed="X" n="0060b04"/><lb ed="R059" n="0501a17"/>普賢觀五品在十信中意稍難曉妙句現在四信
<lb ed="X" n="0060b05"/><lb ed="R059" n="0501a18"/>滅後五品品信文相交互難釋此不暇辯學者知
<lb ed="X" n="0060b06"/><lb ed="R059" n="0501b01"/>之。</p><p xml:id="pX38p0060b0602" cb:place="inline">△二釋四十二字門又二。</p><p xml:id="pX38p0060b0612" cb:place="inline">○初釋。</p>
<lb ed="X" n="0060b07"/><lb ed="R059" n="0501b02"/><p xml:id="pX38p0060b0701">【疏】南岳師云四十二字門是佛蜜語何必不表四
<lb ed="X" n="0060b08"/><lb ed="R059" n="0501b03"/>十二位諸學人執釋論無此解多疑不用但論本
<lb ed="X" n="0060b09"/><lb ed="R059" n="0501b04"/>文千卷什師九倍略之何必無此解深應冥會何
<lb ed="X" n="0060b10"/><lb ed="R059" n="0501b05"/>者經云初阿後茶中間四十二字門具諸字功德
<lb ed="X" n="0060b11"/><lb ed="R059" n="0501b06"/>華嚴云從初一地具足諸地功德此義卽同阿字
<lb ed="X" n="0060b12"/><lb ed="R059" n="0501b07"/>門諸法初不生故此豈非圓敎初住初得無生忍
<lb ed="X" n="0060b13"/><lb ed="R059" n="0501b08"/>過茶無字可說豈非妙覺無上無過。</p>
<lb ed="X" n="0060b14"/><lb ed="R059" n="0501b09"/><p xml:id="pX38p0060b1401">【註】玄文四敎義諸文圓位皆引四十二字以爲誠
<lb ed="X" n="0060b15"/><lb ed="R059" n="0501b10"/>證此文詳而又顯故云甚自分明。</p><p xml:id="pX38p0060b1514" cb:place="inline">△二證又二。</p><p xml:id="pX38p0060b1519" cb:place="inline">○
<lb ed="X" n="0060b16"/><lb ed="R059" n="0501b11"/>初證圓敎。</p>
<lb ed="X" n="0060b17"/><lb ed="R059" n="0501b12"/><p xml:id="pX38p0060b1701">【疏】廣乘品明一切法皆是摩訶演竟卽說四十二
<lb ed="X" n="0060b18"/><lb ed="R059" n="0501b13"/>字門豈非圓菩薩從初發心得諸法實相具一切
<lb ed="X" n="0060b19"/><lb ed="R059" n="0501b14"/>法至妙覺地窮一切法底此義與圓位甚自分明。</p>
<lb ed="X" n="0060b20"/><lb ed="R059" n="0501b15"/><p xml:id="pX38p0060b2001">○二證通別。</p>
<lb ed="X" n="0060b21"/><lb ed="R059" n="0501b16"/><p xml:id="pX38p0060b2101">次發趣品明別敎十地後明三乘共十地三敎階
<lb ed="X" n="0060b22"/><lb ed="R059" n="0501b17"/>位其文現也。</p>
<lb ed="X" n="0060b23"/><lb ed="R059" n="0501b18"/><p xml:id="pX38p0060b2301">【註】演字應作衍釋論宗般若談衍門三敎故以證
<lb ed="X" n="0060b24"/><lb ed="R059" n="0502a01"/>也釋名竟。</p><p xml:id="pX38p0060b2405" cb:place="inline">△二出體又二初列。</p>
<pb ed="X" xml:id="X38.0678.0060c" n="0060c"/>
<lb ed="X" n="0060c01"/><lb ed="R059" n="0502a02"/><p xml:id="pX38p0060c0101">【疏】第二出體者初明無作次明止行二善。</p>
<lb ed="X" n="0060c02"/><lb ed="R059" n="0502a03"/><p xml:id="pX38p0060c0201">△二釋又二初無作二止行初又三。</p><p xml:id="pX38p0060c0215" cb:place="inline">○初略立。</p>
<lb ed="X" n="0060c03"/><lb ed="R059" n="0502a04"/><p xml:id="pX38p0060c0301">初戒體者不起而<anchor xml:id="nkr_note_add_0060c0301" n="0060c0301"/><anchor xml:id="beg0060c0301" n="0060c0301"/>已<anchor xml:id="end0060c0301"/>起卽性無作假色。</p>
<lb ed="X" n="0060c04"/><lb ed="R059" n="0502a05"/><p xml:id="pX38p0060c0401">【註】所明戒體有大小乘若小乘論計不同或云色
<lb ed="X" n="0060c05"/><lb ed="R059" n="0502a06"/>法或云非色非心宗計旣殊不可不會然則戒體
<lb ed="X" n="0060c06"/><lb ed="R059" n="0502a07"/>旣於身口防止過非作此稟持發起無作今究所
<lb ed="X" n="0060c07"/><lb ed="R059" n="0502a08"/>發無作戒體是何等法乃是善行所起一種聖法
<lb ed="X" n="0060c08"/><lb ed="R059" n="0502a09"/>善業也兩宗於此善業各計不同<anchor xml:id="nkr_note_orig_0060001" n="0060001"/>□宗計色一宗
<lb ed="X" n="0060c09"/><lb ed="R059" n="0502a10"/>計非色非心辨此廣如虎溪後集詳引經論備明
<lb ed="X" n="0060c10"/><lb ed="R059" n="0502a11"/>此義稍有所涉須者撿之若大乘體正是今疏所辯
<lb ed="X" n="0060c11"/><lb ed="R059" n="0502a12"/>之體此當具明先知異非方見今是從來所惑大
<lb ed="X" n="0060c12"/><lb ed="R059" n="0502a13"/>乘戒體止觀輔行以心爲體引瓔珞云心無盡故
<lb ed="X" n="0060c13"/><lb ed="R059" n="0502a14"/>戒亦無盡今疏乃云無作假色於色於心何者爲
<lb ed="X" n="0060c14"/><lb ed="R059" n="0502a15"/>的淨覺雜編云夫言體者有當體體有所依體當
<lb ed="X" n="0060c15"/><lb ed="R059" n="0502a16"/>體屬色所依屬心廣如彼章熈鈔云荆溪據瓔珞
<lb ed="X" n="0060c16"/><lb ed="R059" n="0502a17"/>云無盡者意明心性以爲戒體<note place="inline">此俱從性</note>次大乘論種
<lb ed="X" n="0060c17"/><lb ed="R059" n="0502a18"/>子受所引色觀心論云大乘防意地<note place="inline">此並據修</note>若約互
<lb ed="X" n="0060c18"/><lb ed="R059" n="0502b01"/>具今疏云性色旣卽不起大乘明受所引色並乃
<lb ed="X" n="0060c19"/><lb ed="R059" n="0502b02"/>全性起修等今詳彼意言心爲體者約性而說言
<lb ed="X" n="0060c20"/><lb ed="R059" n="0502b03"/>色爲體者約修而說戒疏云性無作假色者約從
<lb ed="X" n="0060c21"/><lb ed="R059" n="0502b04"/>性起修修性共說也頂山記廣辯三種假色約三
<lb ed="X" n="0060c22"/><lb ed="R059" n="0502b05"/>因三身對明修性等此甚通漫而云旣從性德起
<lb ed="X" n="0060c23"/><lb ed="R059" n="0502b06"/>於修德復於修德發乎遮持化他功勳故名此爲
<lb ed="X" n="0060c24"/><lb ed="R059" n="0502b07"/>假色然功勳之上豈不該心<anchor xml:id="nkr_note_add_0060c2401" n="0060c2401"/><anchor xml:id="beg0060c2401" n="0060c2401"/>但<anchor xml:id="end0060c2401"/>戒法制色爲便又
<pb ed="X" xml:id="X38.0678.0061a" n="0061a"/>
<lb ed="X" n="0061a01"/><lb ed="R059" n="0502b08"/>旣云假色義自該心今試研詳諸說畢竟未契祖
<lb ed="X" n="0061a02"/><lb ed="R059" n="0502b09"/>意且如淨覺雖分當體所依乃指心爲所依殊不
<lb ed="X" n="0061a03"/><lb ed="R059" n="0502b10"/>知今之戒體且辯當體無作之法不可以理體濫
<lb ed="X" n="0061a04"/><lb ed="R059" n="0502b11"/>之如前所辨此最失旨熈鈔雖則約修性說今明
<lb ed="X" n="0061a05"/><lb ed="R059" n="0502b12"/>無作且就修論以性而爲其體並非所取頂山雖
<lb ed="X" n="0061a06"/><lb ed="R059" n="0502b13"/>則廣演文義竟無所歸但辯性種修種下種之義
<lb ed="X" n="0061a07"/><lb ed="R059" n="0502b14"/>而於無作雖云通於心色畢竟義無的當豈非所
<lb ed="X" n="0061a08"/><lb ed="R059" n="0502b15"/>謂中心疑者其辭枝乎殊無可取其餘或有義章
<lb ed="X" n="0061a09"/><lb ed="R059" n="0502b16"/>所說不暇備叙並未合乎祖意。</p><p xml:id="pX38p0061a0913" cb:place="inline">○次明今義如上
<lb ed="X" n="0061a10"/><lb ed="R059" n="0502b17"/>所議昔說旣非今於祖文考竅義旨於茲戒體文
<lb ed="X" n="0061a11"/><lb ed="R059" n="0502b18"/>甚分明顯出吾祖高妙之處免爲近世之所乾沒
<lb ed="X" n="0061a12"/><lb ed="R059" n="0503a01"/>夫言體者當論二種一者當體二者所依今明所
<lb ed="X" n="0061a13"/><lb ed="R059" n="0503a02"/>發無作體者乃是宗中所明因行從因克果有修
<lb ed="X" n="0061a14"/><lb ed="R059" n="0503a03"/>有發附事而明故須且於當體而辯未涉所依也
<lb ed="X" n="0061a15"/><lb ed="R059" n="0503a04"/>當知戒體通色通心蓋由稟戒從三業受精持無
<lb ed="X" n="0061a16"/><lb ed="R059" n="0503a05"/>犯<g ref="#CB05418">䖍</g>重恪誠方乃發起無作戒體此體發時必有
<lb ed="X" n="0061a17"/><lb ed="R059" n="0503a06"/>能發必有所發心爲能發色爲所發以由戒法稟
<lb ed="X" n="0061a18"/><lb ed="R059" n="0503a07"/>受之時心不散亂身則翹勤口則答對並由精勤
<lb ed="X" n="0061a19"/><lb ed="R059" n="0503a08"/>方乃納戒在心方有無作體發故知若無<g ref="#CB05418">䖍</g>勤之
<lb ed="X" n="0061a20"/><lb ed="R059" n="0503a09"/>念不能納戒在心若從納義戒爲能納心爲所納
<lb ed="X" n="0061a21"/><lb ed="R059" n="0503a10"/>若從發義心爲能發戒爲所發所發之戒卽是一
<lb ed="X" n="0061a22"/><lb ed="R059" n="0503a11"/>種聖法善業此善業者卽無表色天眼能見與小
<lb ed="X" n="0061a23"/><lb ed="R059" n="0503a12"/>乘戒業體無別但由大乘圓實敎中詮量此體與
<lb ed="X" n="0061a24"/><lb ed="R059" n="0503a13"/>小乘異乃通二向從能發屬心從所發屬色止觀
<pb ed="X" xml:id="X38.0678.0061b" n="0061b"/>
<lb ed="X" n="0061b01"/><lb ed="R059" n="0503a14"/>輔行以心爲體從能發而言戒疏論文以色爲體
<lb ed="X" n="0061b02"/><lb ed="R059" n="0503a15"/>從所發而說故知非心則無以發非色則無以彰
<lb ed="X" n="0061b03"/><lb ed="R059" n="0503a16"/>是故諸文或從心說或從色說有茲所以文方不
<lb ed="X" n="0061b04"/><lb ed="R059" n="0503a17"/>虗此色此心皆屬當體皆屬於事有興有廢在敎
<lb ed="X" n="0061b05"/><lb ed="R059" n="0503a18"/>在權並由三師稟受作爲精持制止而得此戒卽
<lb ed="X" n="0061b06"/><lb ed="R059" n="0503b01"/>修治造作之妙行也五章言之乃屬宗攝輔行判
<lb ed="X" n="0061b07"/><lb ed="R059" n="0503b02"/>之並是明宗深有所以如此判<anchor xml:id="nkr_note_add_0061b0701" n="0061b0701"/><anchor xml:id="beg0061b0701" n="0061b0701"/>已<anchor xml:id="end0061b0701"/>戒之當體義有
<lb ed="X" n="0061b08"/><lb ed="R059" n="0503b03"/>定准然後方可論其所依者卽理性也故此事行
<lb ed="X" n="0061b09"/><lb ed="R059" n="0503b04"/>大乘詮之並由理具方有事用若無理體而爲所
<lb ed="X" n="0061b10"/><lb ed="R059" n="0503b05"/>依行未免邪事皆成妄是故圓事乃卽理之事所
<lb ed="X" n="0061b11"/><lb ed="R059" n="0503b06"/>修之行乃全性起修行從性起方云諸行無作事
<lb ed="X" n="0061b12"/><lb ed="R059" n="0503b07"/>與理卽方云體內之權行是妙行權是妙權此大
<lb ed="X" n="0061b13"/><lb ed="R059" n="0503b08"/>乘戒乃全理之事全性之修方爲妙戒是故今疏
<lb ed="X" n="0061b14"/><lb ed="R059" n="0503b09"/>特云不起而<anchor xml:id="nkr_note_add_0061b1401" n="0061b1401"/><anchor xml:id="beg0061b1401" n="0061b1401"/>已<anchor xml:id="end0061b1401"/>起卽性無作假色者性之一字全
<lb ed="X" n="0061b15"/><lb ed="R059" n="0503b10"/>提理性之所依起字色字乃語發戒之當體當體
<lb ed="X" n="0061b16"/><lb ed="R059" n="0503b11"/>有二起字是能發之心色字是所發之色由依於
<lb ed="X" n="0061b17"/><lb ed="R059" n="0503b12"/>性而發此戒故云起卽性無作假色也亦與論中
<lb ed="X" n="0061b18"/><lb ed="R059" n="0503b13"/>受所引色是同引亦起義特云不起而<anchor xml:id="nkr_note_add_0061b1801" n="0061b1801"/><anchor xml:id="beg0061b1801" n="0061b1801"/>已<anchor xml:id="end0061b1801"/>者此語
<lb ed="X" n="0061b19"/><lb ed="R059" n="0503b14"/>秖恐三業不勤不能起發此戒則<anchor xml:id="nkr_note_add_0061b1901" n="0061b1901"/><anchor xml:id="beg0061b1901" n="0061b1901"/>已<anchor xml:id="end0061b1901"/>若能<g ref="#CB05418">䖍</g>勤三
<lb ed="X" n="0061b20"/><lb ed="R059" n="0503b15"/>業此戒必發纔言其起起卽屬心故於此心能發
<lb ed="X" n="0061b21"/><lb ed="R059" n="0503b16"/>戒色故云不起而<anchor xml:id="nkr_note_add_0061b2101" n="0061b2101"/><anchor xml:id="beg0061b2101" n="0061b2101"/>已<anchor xml:id="end0061b2101"/>例如無心而<anchor xml:id="nkr_note_add_0061b2102" n="0061b2102"/><anchor xml:id="beg0061b2102" n="0061b2102"/>已<anchor xml:id="end0061b2102"/>介爾有心三
<lb ed="X" n="0061b22"/><lb ed="R059" n="0503b17"/>千具足也如此方見祖師文意一字不虗總略多
<lb ed="X" n="0061b23"/><lb ed="R059" n="0503b18"/>含言簡意富故云不起而<anchor xml:id="nkr_note_add_0061b2301" n="0061b2301"/><anchor xml:id="beg0061b2301" n="0061b2301"/>已<anchor xml:id="end0061b2301"/>起卽性無作假色噫
<lb ed="X" n="0061b24"/><lb ed="R059" n="0504a01"/>秖茲十一字包無限意苟不如此消釋何以見祖
<pb ed="X" xml:id="X38.0678.0061c" n="0061c"/>
<lb ed="X" n="0061c01"/><lb ed="R059" n="0504a02"/>文之高深從來諸師不見此意埋沒甚久可不哀
<lb ed="X" n="0061c02"/><lb ed="R059" n="0504a03"/>歟止觀從能發邊指心卽性性旣無盡心亦無盡
<lb ed="X" n="0061c03"/><lb ed="R059" n="0504a04"/>故云心無盡故能發之心旣卽所依所發之色亦
<lb ed="X" n="0061c04"/><lb ed="R059" n="0504a05"/>卽所依故云戒亦無盡輔行云雖說色心但有二
<lb ed="X" n="0061c05"/><lb ed="R059" n="0504a06"/>名論其法體秖是法性故知此之色心從當體邊
<lb ed="X" n="0061c06"/><lb ed="R059" n="0504a07"/>畢竟非實但有二名語所依邊唯性爲實故云秖
<lb ed="X" n="0061c07"/><lb ed="R059" n="0504a08"/>是法性也以此會通諸文皆爾下文判二家以當
<lb ed="X" n="0061c08"/><lb ed="R059" n="0504a09"/>無當皆得論理敎義正在此也下當點出又復應
<lb ed="X" n="0061c09"/><lb ed="R059" n="0504a10"/>知心是能發難說無作色是所發無作易明但有
<lb ed="X" n="0061c10"/><lb ed="R059" n="0504a11"/>無作假色而爲聖法善業必無無作假心無作從
<lb ed="X" n="0061c11"/><lb ed="R059" n="0504a12"/>所發而有也如此建義符合祖文仍會經論於義
<lb ed="X" n="0061c12"/><lb ed="R059" n="0504a13"/>旣通於文不壅頂山熈抄望崖不及諸方碩學試
<lb ed="X" n="0061c13"/><lb ed="R059" n="0504a14"/>爲藻鑒苟或戒體不明何以爲此疏述作之本。</p><p xml:id="pX38p0061c1319" cb:place="inline">△
<lb ed="X" n="0061c14"/><lb ed="R059" n="0504a15"/>二他解又二初標立。</p>
<lb ed="X" n="0061c15"/><lb ed="R059" n="0504a16"/><p xml:id="pX38p0061c1501">【疏】經論互說諍論有無。</p>
<lb ed="X" n="0061c16"/><lb ed="R059" n="0504a17"/><p xml:id="pX38p0061c1601">△二出他又二。</p><p xml:id="pX38p0061c1607" cb:place="inline">○初無無作。</p>
<lb ed="X" n="0061c17"/><lb ed="R059" n="0504a18"/><p xml:id="pX38p0061c1701">一云都無無作色心假合共成衆生善惡本由心
<lb ed="X" n="0061c18"/><lb ed="R059" n="0504b01"/>起不應別有頑善頑惡皆是指心誓不爲惡卽名
<lb ed="X" n="0061c19"/><lb ed="R059" n="0504b02"/>受戒瓔珞經云一切聖凡戒盡以心爲體心無盡
<lb ed="X" n="0061c20"/><lb ed="R059" n="0504b03"/>故戒亦無盡或言敎爲戒體或云眞諦爲戒體或
<lb ed="X" n="0061c21"/><lb ed="R059" n="0504b04"/>言願爲戒體無別無作大經聖行觀<g ref="#CB00701">㭊</g>無常阿闍
<lb ed="X" n="0061c22"/><lb ed="R059" n="0504b05"/>世王觀<g ref="#CB00701">㭊</g>境界但明色心不道無作五陰名敎通
<lb ed="X" n="0061c23"/><lb ed="R059" n="0504b06"/>大小乘唯有一色四心小乘引接小根恐其輕慢
<lb ed="X" n="0061c24"/><lb ed="R059" n="0504b07"/>因果權言善惡心能別生一法無作牽報善法須
<pb ed="X" xml:id="X38.0678.0062a" n="0062a"/>
<lb ed="X" n="0062a01"/><lb ed="R059" n="0504b08"/>行惡法須止行一則有兩力豈可不愼方便假說
<lb ed="X" n="0062a02"/><lb ed="R059" n="0504b09"/>適會一時直如論主一生成四果法勝別有凡夫
<lb ed="X" n="0062a03"/><lb ed="R059" n="0504b10"/>法豈可依此便是實耶若因中別有頑善共爲佛
<lb ed="X" n="0062a04"/><lb ed="R059" n="0504b11"/>因佛地亦別有此善共爲佛果當知心爲因果更
<lb ed="X" n="0062a05"/><lb ed="R059" n="0504b12"/>無別法。</p>
<lb ed="X" n="0062a06"/><lb ed="R059" n="0504b13"/><p xml:id="pX38p0062a0601">【註】此一宗據所引經論不於稟受發起無作祇指
<lb ed="X" n="0062a07"/><lb ed="R059" n="0504b14"/>心爲戒體無別無作所計如此。</p><p xml:id="pX38p0062a0713" cb:place="inline">○二有無作。</p>
<lb ed="X" n="0062a08"/><lb ed="R059" n="0504b15"/><p xml:id="pX38p0062a0801">【疏】二云大小乘經論盡有無作皆是實法何者心
<lb ed="X" n="0062a09"/><lb ed="R059" n="0504b16"/>力巨大能生種種諸法能牽果報小乘明此別有
<lb ed="X" n="0062a10"/><lb ed="R059" n="0504b17"/>一善能制定佛法憑師受發極至盡形或依定依
<lb ed="X" n="0062a11"/><lb ed="R059" n="0504b18"/>道品別生皆以心力勝用有此感發成論有無作
<lb ed="X" n="0062a12"/><lb ed="R059" n="0505a01"/>品云是非色非心聚律師用義亦依此說若毗曇
<lb ed="X" n="0062a13"/><lb ed="R059" n="0505a02"/>義戒是色聚無作是假色亦言無敎非對眼色大
<lb ed="X" n="0062a14"/><lb ed="R059" n="0505a03"/>乘所明戒是色法大論問云戒是色法可論多少
<lb ed="X" n="0062a15"/><lb ed="R059" n="0505a04"/>忍是心數云何言多少耶觀論意以戒是色卽問
<lb ed="X" n="0062a16"/><lb ed="R059" n="0505a05"/>此是數義大乘云何而用數義解云若用非色非
<lb ed="X" n="0062a17"/><lb ed="R059" n="0505a06"/>心復同成實還是小乘今言數家自是數色大乘
<lb ed="X" n="0062a18"/><lb ed="R059" n="0505a07"/>是大乘色何關數家中論云語言雖同其心則異
<lb ed="X" n="0062a19"/><lb ed="R059" n="0505a08"/>今大乘明戒是色聚也大乘情期極果憑師一受
<lb ed="X" n="0062a20"/><lb ed="R059" n="0505a09"/>遠至菩提隨定隨道誓修諸善誓度含識亦以此
<lb ed="X" n="0062a21"/><lb ed="R059" n="0505a10"/>心力大別發戒善爲行者所緣止息諸惡優婆塞
<lb ed="X" n="0062a22"/><lb ed="R059" n="0505a11"/>戒經云譬如有面有鏡則有像現如是因作便有
<lb ed="X" n="0062a23"/><lb ed="R059" n="0505a12"/>無作大論解戒度云罪不罪不可得具足尸羅此
<lb ed="X" n="0062a24"/><lb ed="R059" n="0505a13"/>是戒度正體復云云何名戒以心生口言從今受
<pb ed="X" xml:id="X38.0678.0062b" n="0062b"/>
<lb ed="X" n="0062b01"/><lb ed="R059" n="0505a14"/>息身口惡法是名爲戒旣有能持所持則別有法
<lb ed="X" n="0062b02"/><lb ed="R059" n="0505a15"/>卽無作也地持戒品云下軟心犯後四重不失律
<lb ed="X" n="0062b03"/><lb ed="R059" n="0505a16"/>儀增上心犯則失律儀若不捨菩提願不增上心
<lb ed="X" n="0062b04"/><lb ed="R059" n="0505a17"/>犯亦不失律儀若都無無作何得言失梵網大本
<lb ed="X" n="0062b05"/><lb ed="R059" n="0505a18"/>卽大乘敎下文云若不見好相雖佛菩薩前受不
<lb ed="X" n="0062b06"/><lb ed="R059" n="0505b01"/>名得戒又云若有七遮雖發心欲受不名得戒若
<lb ed="X" n="0062b07"/><lb ed="R059" n="0505b02"/>直以心爲戒發心便是戒何故言不得大經云非
<lb ed="X" n="0062b08"/><lb ed="R059" n="0505b03"/>異色因果又念戒中雖無形色而可護持雖無觸
<lb ed="X" n="0062b09"/><lb ed="R059" n="0505b04"/>對善修方便可令具足又如刀劒<g ref="#CB01926">灰</g>汁脚足橋梁
<lb ed="X" n="0062b10"/><lb ed="R059" n="0505b05"/>若卽心爲戒何假言無形色無觸對故知別有無
<lb ed="X" n="0062b11"/><lb ed="R059" n="0505b06"/>作能持戒心以爲眞戒聖行與世王中不道觀<g ref="#CB00701">㭊</g>
<lb ed="X" n="0062b12"/><lb ed="R059" n="0505b07"/>無作直擧色心者是易觀者耳亦不言無無作小
<lb ed="X" n="0062b13"/><lb ed="R059" n="0505b08"/>乘說四果大乘開之是權法勝說凡夫法<g ref="#CB02494">䟦</g>摩明
<lb ed="X" n="0062b14"/><lb ed="R059" n="0505b09"/>其非有未有大乘經開無作是權又旣頑善作佛
<lb ed="X" n="0062b15"/><lb ed="R059" n="0505b10"/>因此自非妨如無常善亦作常善因卽其例也。</p>
<lb ed="X" n="0062b16"/><lb ed="R059" n="0505b11"/><p xml:id="pX38p0062b1601">【註】此宗立有無作甚符敎文文顯義明。</p><p xml:id="pX38p0062b1616" cb:place="inline">△二今釋
<lb ed="X" n="0062b17"/><lb ed="R059" n="0505b12"/>又二初無作體二三聚體初又二初定無作二明
<lb ed="X" n="0062b18"/><lb ed="R059" n="0505b13"/>興廢初又二初律儀無作二道定無作初又二初
<lb ed="X" n="0062b19"/><lb ed="R059" n="0505b14"/>判二宗二今所用。</p><p xml:id="pX38p0062b1908" cb:place="inline">○初判二宗。</p>
<lb ed="X" n="0062b20"/><lb ed="R059" n="0505b15"/><p xml:id="pX38p0062b2001">【疏】然此二釋舊所諍論言無於理極會在文難愜
<lb ed="X" n="0062b21"/><lb ed="R059" n="0505b16"/>言有於理難安在文極便旣皆有文何者當道理
<lb ed="X" n="0062b22"/><lb ed="R059" n="0505b17"/>耶然理非當非無當當無當皆得論理敎義若言
<lb ed="X" n="0062b23"/><lb ed="R059" n="0505b18"/>無者於理爲當若言有者於敎爲當理則爲實敎
<lb ed="X" n="0062b24"/><lb ed="R059" n="0506a01"/>則爲權在實雖無敎門則有。</p>
<pb ed="X" xml:id="X38.0678.0062c" n="0062c"/>
<lb ed="X" n="0062c01"/><lb ed="R059" n="0506a02"/><p xml:id="pX38p0062c0101">【註】然此段文秖約文理以判有無言簡意幽諸鈔
<lb ed="X" n="0062c02"/><lb ed="R059" n="0506a03"/>解釋未能盡究凞鈔以中邊分事理頂山以修性
<lb ed="X" n="0062c03"/><lb ed="R059" n="0506a04"/>分事理皆作曲說大師文中自約權實以判事理
<lb ed="X" n="0062c04"/><lb ed="R059" n="0506a05"/>何必他求蓋由諸師不究戒體且附事論乃與經
<lb ed="X" n="0062c05"/><lb ed="R059" n="0506a06"/>體事理自異若認戒體便同經體如何消釋今文
<lb ed="X" n="0062c06"/><lb ed="R059" n="0506a07"/>理無事有耶文中先且定其二說各有當不當言
<lb ed="X" n="0062c07"/><lb ed="R059" n="0506a08"/>無當理不當敎言有當敎不當理其奈二說皆有
<lb ed="X" n="0062c08"/><lb ed="R059" n="0506a09"/>文據然後判之若論所依理性不可以有無無作
<lb ed="X" n="0062c09"/><lb ed="R059" n="0506a10"/>而論其體故云然理非當非無當雖然如是何妨
<lb ed="X" n="0062c10"/><lb ed="R059" n="0506a11"/>依理而辨有無故云當無當皆得論理敎例如體
<lb ed="X" n="0062c11"/><lb ed="R059" n="0506a12"/>非因果依之以辯因果非因果者語所依體辯因
<lb ed="X" n="0062c12"/><lb ed="R059" n="0506a13"/>果者語當體體五章言之當體屬宗所依屬體故
<lb ed="X" n="0062c13"/><lb ed="R059" n="0506a14"/>今非當非無當卽理性之所依當無當卽戒體之
<lb ed="X" n="0062c14"/><lb ed="R059" n="0506a15"/>當體當無當皆得論理敎者皆有敎之當體而論
<lb ed="X" n="0062c15"/><lb ed="R059" n="0506a16"/>理之所依也若言無者於理爲當卽所依之理本
<lb ed="X" n="0062c16"/><lb ed="R059" n="0506a17"/>非色法故無無作若言有者於敎爲當卽當體之敎
<lb ed="X" n="0062c17"/><lb ed="R059" n="0506a18"/>敎門附事論無作體以爲假色也敎之當體假色
<lb ed="X" n="0062c18"/><lb ed="R059" n="0506b01"/>屬權理之所依體性爲實故云理則爲實敎則是
<lb ed="X" n="0062c19"/><lb ed="R059" n="0506b02"/>權也權則附敎以論無作實則附理理無無作故
<lb ed="X" n="0062c20"/><lb ed="R059" n="0506b03"/>結之云在實雖無敎門則有如此消會乃見昔之
<lb ed="X" n="0062c21"/><lb ed="R059" n="0506b04"/>二說各偏一邊不知當與無當皆得論理敎故疏
<lb ed="X" n="0062c22"/><lb ed="R059" n="0506b05"/>不許所以爾者須知發戒莫不從心以此能起之
<lb ed="X" n="0062c23"/><lb ed="R059" n="0506b06"/>心約契理照性邊則無無作附敎門防止邊則有
<lb ed="X" n="0062c24"/><lb ed="R059" n="0506b07"/>無作請學者以義求之道理合然也秪如發心欲
<pb ed="X" xml:id="X38.0678.0063a" n="0063a"/>
<lb ed="X" n="0063a01"/><lb ed="R059" n="0506b08"/>受戒者此心雖則<g ref="#CB05418">䖍</g>勤必假身口制作能發之心
<lb ed="X" n="0063a02"/><lb ed="R059" n="0506b09"/>或不合理或不契性所行之行皆是妄行非性德
<lb ed="X" n="0063a03"/><lb ed="R059" n="0506b10"/>行今大乘持戒止惡行善皆依於性而行此行方
<lb ed="X" n="0063a04"/><lb ed="R059" n="0506b11"/>名性德之行是則持戒之心全從性起性本無作
<lb ed="X" n="0063a05"/><lb ed="R059" n="0506b12"/>雖終日持戒則持無持相故以能發之心從照理
<lb ed="X" n="0063a06"/><lb ed="R059" n="0506b13"/>邊我心自空罪福無主亦無能持之人亦無所持
<lb ed="X" n="0063a07"/><lb ed="R059" n="0506b14"/>之戒有何戒色而談無作之法耶故知照所依理
<lb ed="X" n="0063a08"/><lb ed="R059" n="0506b15"/>則無無作也明矣及乎照事之時何妨以此能發
<lb ed="X" n="0063a09"/><lb ed="R059" n="0506b16"/>之心持所稟之戒戒戒無缺絲毫不犯任運持善
<lb ed="X" n="0063a10"/><lb ed="R059" n="0506b17"/>止惡而有無作假色現前故云敎門則有無作也
<lb ed="X" n="0063a11"/><lb ed="R059" n="0506b18"/>所以疏中言有無作者引優婆塞戒經云譬如有
<lb ed="X" n="0063a12"/><lb ed="R059" n="0507a01"/>面有鏡則有像生鏡喩理性本無無作像喩假色
<lb ed="X" n="0063a13"/><lb ed="R059" n="0507a02"/>有無作法面喩能發之心因心契理而立妙行故
<lb ed="X" n="0063a14"/><lb ed="R059" n="0507a03"/>有戒色無作法成以喩求之此理甚顯故知戒體
<lb ed="X" n="0063a15"/><lb ed="R059" n="0507a04"/>通色通心有經云一切大乘戒盡以心爲體從能
<lb ed="X" n="0063a16"/><lb ed="R059" n="0507a05"/>發以言之有經云戒是色聚從所發以言之能發
<lb ed="X" n="0063a17"/><lb ed="R059" n="0507a06"/>所發皆是當體以在事故依於理性而發故指理
<lb ed="X" n="0063a18"/><lb ed="R059" n="0507a07"/>性而爲所依委如前辯如此會通乃見疏中對古
<lb ed="X" n="0063a19"/><lb ed="R059" n="0507a08"/>二家文理有歸仍見諸鈔於體不明言不及此然
<lb ed="X" n="0063a20"/><lb ed="R059" n="0507a09"/>此疏文言峻意隱實難消會覽者詳之。</p><p xml:id="pX38p0063a2016" cb:place="inline">○二今所
<lb ed="X" n="0063a21"/><lb ed="R059" n="0507a10"/>用。</p>
<lb ed="X" n="0063a22"/><lb ed="R059" n="0507a11"/><p xml:id="pX38p0063a2201">【疏】今之所用有無作也。</p>
<lb ed="X" n="0063a23"/><lb ed="R059" n="0507a12"/><p xml:id="pX38p0063a2301">【註】旣見舊諍若據一偏不知當與無當皆論理敎
<lb ed="X" n="0063a24"/><lb ed="R059" n="0507a13"/>在理雖無敎門則有今從制戒木欲防非止惡令
<pb ed="X" xml:id="X38.0678.0063b" n="0063b"/>
<lb ed="X" n="0063b01"/><lb ed="R059" n="0507a14"/>人進修約事約修附權附敎立行立法乃論無作
<lb ed="X" n="0063b02"/><lb ed="R059" n="0507a15"/>正是宗中所明因行無作假色而爲體也問若爾
<lb ed="X" n="0063b03"/><lb ed="R059" n="0507a16"/>於前二師去其無無作者而取有無作者耶答不
<lb ed="X" n="0063b04"/><lb ed="R059" n="0507a17"/>然前之二師各得一義以今照之盡成偏失言無
<lb ed="X" n="0063b05"/><lb ed="R059" n="0507a18"/>失敎而得理言有失理而得敎今雖有無作法不
<lb ed="X" n="0063b06"/><lb ed="R059" n="0507b01"/>棄所依之理理本自無今之云無無作法不棄於
<lb ed="X" n="0063b07"/><lb ed="R059" n="0507b02"/>敎行須假色細詳此意卽性論修無二師之偏失
<lb ed="X" n="0063b08"/><lb ed="R059" n="0507b03"/>也。</p><p xml:id="pX38p0063b0802" cb:place="inline">○二道定無作。</p>
<lb ed="X" n="0063b09"/><lb ed="R059" n="0507b04"/><p xml:id="pX38p0063b0901">【疏】次明道定皆以無作爲體定共於定心中發無
<lb ed="X" n="0063b10"/><lb ed="R059" n="0507b05"/>作無復諸惡道共者見諦道中所發無作與心上
<lb ed="X" n="0063b11"/><lb ed="R059" n="0507b06"/>勝道俱故言道共也止觀師釋未必見道所發無
<lb ed="X" n="0063b12"/><lb ed="R059" n="0507b07"/>作是道共戒秖取中道正觀心中發此無作有防
<lb ed="X" n="0063b13"/><lb ed="R059" n="0507b08"/>非止惡義故云道共大經云一正法戒二受世敎
<lb ed="X" n="0063b14"/><lb ed="R059" n="0507b09"/>戒菩薩得正法戒謂道共戒得此戒者終不爲惡
<lb ed="X" n="0063b15"/><lb ed="R059" n="0507b10"/>不從師授故稱爲得中道心中發得此戒也受世
<lb ed="X" n="0063b16"/><lb ed="R059" n="0507b11"/>敎戒謂白四羯磨然後乃得必假憑師故稱爲受
<lb ed="X" n="0063b17"/><lb ed="R059" n="0507b12"/>差別約示故言世敎也定共道共通大小乘大乘
<lb ed="X" n="0063b18"/><lb ed="R059" n="0507b13"/>道定入攝善法戒有師言唯入禪定能發無作欲
<lb ed="X" n="0063b19"/><lb ed="R059" n="0507b14"/>界定不發無作唯假空解能發無作有言但令證
<lb ed="X" n="0063b20"/><lb ed="R059" n="0507b15"/>此定道隨能止伏麤品成就便發無作欲界定念
<lb ed="X" n="0063b21"/><lb ed="R059" n="0507b16"/>處前皆能發戒也。</p>
<lb ed="X" n="0063b22"/><lb ed="R059" n="0507b17"/><p xml:id="pX38p0063b2201">【註】道共定共若約入位得定得道方有無作此則
<lb ed="X" n="0063b23"/><lb ed="R059" n="0507b18"/>太深故引止觀師秖取中道正觀心中發此無作
<lb ed="X" n="0063b24"/><lb ed="R059" n="0508a01"/>故云道共道共旣爾定共秪取入定之心與戒俱
<pb ed="X" xml:id="X38.0678.0063c" n="0063c"/>
<lb ed="X" n="0063c01"/><lb ed="R059" n="0508a02"/>發也大經二戒者正法卽道定世敎卽律儀釋籤
<lb ed="X" n="0063c02"/><lb ed="R059" n="0508a03"/>引之云正法戒通於大小及定慧等三聚言之道
<lb ed="X" n="0063c03"/><lb ed="R059" n="0508a04"/>定屬善法戒也有師之言雖無去取意在後釋爲
<lb ed="X" n="0063c04"/><lb ed="R059" n="0508a05"/>正也。</p><p xml:id="pX38p0063c0403" cb:place="inline">○二明興廢。</p>
<lb ed="X" n="0063c05"/><lb ed="R059" n="0508a06"/><p xml:id="pX38p0063c0501">【疏】次論興廢者初菩薩律儀方便求受其體則興
<lb ed="X" n="0063c06"/><lb ed="R059" n="0508a07"/>若捨菩提願若增上煩惱犯十重其體則廢若無
<lb ed="X" n="0063c07"/><lb ed="R059" n="0508a08"/>此二緣至佛乃廢定道兩戒得定得道爲因初念
<lb ed="X" n="0063c08"/><lb ed="R059" n="0508a09"/>定道未與戒俱具足前心爲因第二念心方與戒
<lb ed="X" n="0063c09"/><lb ed="R059" n="0508a10"/>俱爾時是興出定出道最後一念爾時卽廢二言
<lb ed="X" n="0063c10"/><lb ed="R059" n="0508a11"/>入定入道時戒與心俱是時名興出定出道時戒
<lb ed="X" n="0063c11"/><lb ed="R059" n="0508a12"/>與心俱謝是時名廢故稱心俱戒也三言一發之
<lb ed="X" n="0063c12"/><lb ed="R059" n="0508a13"/>後出入恒有後入勝定勝道隨從勝受名爾時恒
<lb ed="X" n="0063c13"/><lb ed="R059" n="0508a14"/>興退定退道三藏盡壽菩薩至菩提爾時卽廢攝
<lb ed="X" n="0063c14"/><lb ed="R059" n="0508a15"/>善攝生與律儀同隨受則興二緣則癈也。</p>
<lb ed="X" n="0063c15"/><lb ed="R059" n="0508a16"/><p xml:id="pX38p0063c1501">【註】先約律儀對道定揀次約二聚對律儀揀律儀
<lb ed="X" n="0063c16"/><lb ed="R059" n="0508a17"/>防止身口秉制則興捨犯則廢若無此二緣至果
<lb ed="X" n="0063c17"/><lb ed="R059" n="0508a18"/>佛時任運自廢以究竟寂滅無塵可滌復性還源
<lb ed="X" n="0063c18"/><lb ed="R059" n="0508b01"/>義當云廢三家之說若有所以初約三心二約出
<lb ed="X" n="0063c19"/><lb ed="R059" n="0508b02"/>入三約因果在文可見。</p><p xml:id="pX38p0063c1910" cb:place="inline">○二三聚體。</p>
<lb ed="X" n="0063c20"/><lb ed="R059" n="0508b03"/><p xml:id="pX38p0063c2001">【疏】次三聚戒體者律儀者法式儀則規矩行人令
<lb ed="X" n="0063c21"/><lb ed="R059" n="0508b04"/>入道也又云律者埒也如世馬埒令馬調直律亦
<lb ed="X" n="0063c22"/><lb ed="R059" n="0508b05"/>如是調直行人不令作惡大士誓心不過止惡興
<lb ed="X" n="0063c23"/><lb ed="R059" n="0508b06"/>善若不動身口卽是止惡發戒防動不動卽是律
<lb ed="X" n="0063c24"/><lb ed="R059" n="0508b07"/>儀戒若應動身口卽是興善令發此戒防其不動
<pb ed="X" xml:id="X38.0678.0064a" n="0064a"/>
<lb ed="X" n="0064a01"/><lb ed="R059" n="0508b08"/>攝善攝生卽是應動涉事故開爲兩取<g ref="#CB15081">䇿</g>勵衆善
<lb ed="X" n="0064a02"/><lb ed="R059" n="0508b09"/>依六度門稱攝善法起心兼物依四弘門稱攝衆
<lb ed="X" n="0064a03"/><lb ed="R059" n="0508b10"/>生卽是爲人故動下化衆生中修萬善上歸佛果
<lb ed="X" n="0064a04"/><lb ed="R059" n="0508b11"/>也律儀多主內德攝生外化攝善兼於內外故立
<lb ed="X" n="0064a05"/><lb ed="R059" n="0508b12"/>三聚戒也。</p>
<lb ed="X" n="0064a06"/><lb ed="R059" n="0508b13"/><p xml:id="pX38p0064a0601">【註】此文二節先約動止釋次約內外釋動止中先
<lb ed="X" n="0064a07"/><lb ed="R059" n="0508b14"/>釋律儀埒<note place="inline">音劣</note>堤也封道曰埒以二埒相軌馬於中
<lb ed="X" n="0064a08"/><lb ed="R059" n="0508b15"/>行則不顚躍也律儀制止身口不作衆非卽止惡
<lb ed="X" n="0064a09"/><lb ed="R059" n="0508b16"/>義此應不動是持律儀戒動卽犯戒也攝善攝生
<lb ed="X" n="0064a10"/><lb ed="R059" n="0508b17"/>應動三業卽是行善自行行於六度之行卽善法
<lb ed="X" n="0064a11"/><lb ed="R059" n="0508b18"/>戒利他起心濟物是攝生戒此二應動動卽有益
<lb ed="X" n="0064a12"/><lb ed="R059" n="0509a01"/>而不動者乃名犯戒次內外釋律儀內撿自<anchor xml:id="nkr_note_add_0064a1201" n="0064a1201"/><anchor xml:id="beg0064a1201" n="0064a1201"/>己<anchor xml:id="end0064a1201"/>攝
<lb ed="X" n="0064a13"/><lb ed="R059" n="0509a02"/>生外化於他攝善兼內外三聚淨戒其相如此故
<lb ed="X" n="0064a14"/><lb ed="R059" n="0509a03"/>約動止內外二義釋之戒相乃顯。</p><p xml:id="pX38p0064a1414" cb:place="inline">△二明止行又
<lb ed="X" n="0064a15"/><lb ed="R059" n="0509a04"/>二。</p><p xml:id="pX38p0064a1502" cb:place="inline">○初釋二名。</p>
<lb ed="X" n="0064a16"/><lb ed="R059" n="0509a05"/><p xml:id="pX38p0064a1601">【疏】次論止行二善如百論息惡不作名之爲止信
<lb ed="X" n="0064a17"/><lb ed="R059" n="0509a06"/>受修習名之爲行佛敎雖多止行收盡諸惡莫作
<lb ed="X" n="0064a18"/><lb ed="R059" n="0509a07"/>卽是誡門衆善奉行卽是勸門。</p>
<lb ed="X" n="0064a19"/><lb ed="R059" n="0509a08"/><p xml:id="pX38p0064a1901">【註】誡之則止勸之令行諸惡之言何所不誡衆善
<lb ed="X" n="0064a20"/><lb ed="R059" n="0509a09"/>之言何所不行誡勸二門二善備矣。</p><p xml:id="pX38p0064a2015" cb:place="inline">△二辯無作
<lb ed="X" n="0064a21"/><lb ed="R059" n="0509a10"/>又二。</p><p xml:id="pX38p0064a2103" cb:place="inline">○初標列。</p>
<lb ed="X" n="0064a22"/><lb ed="R059" n="0509a11"/><p xml:id="pX38p0064a2201">【疏】無作義該善惡善惡無作義總止行。</p>
<lb ed="X" n="0064a23"/><lb ed="R059" n="0509a12"/><p xml:id="pX38p0064a2301">△二釋相又二初善戒二惡戒初又三初約二善
<lb ed="X" n="0064a24"/><lb ed="R059" n="0509a13"/>釋又二。</p><p xml:id="pX38p0064a2404" cb:place="inline">○初律儀二善。</p>
<pb ed="X" xml:id="X38.0678.0064b" n="0064b"/>
<lb ed="X" n="0064b01"/><lb ed="R059" n="0509a14"/><p xml:id="pX38p0064b0101">今先明善善戒不起而<anchor xml:id="nkr_note_add_0064b0101" n="0064b0101"/><anchor xml:id="beg0064b0101" n="0064b0101"/>已<anchor xml:id="end0064b0101"/>起則伐惡皆是止義皆
<lb ed="X" n="0064b02"/><lb ed="R059" n="0509a15"/>有進趣皆是行義逐其強弱故有止行差別者逐
<lb ed="X" n="0064b03"/><lb ed="R059" n="0509a16"/>興心止惡無作是止善興心修善無作是行善如
<lb ed="X" n="0064b04"/><lb ed="R059" n="0509a17"/>造井橋梁禮佛布施是善無作如造魚獵等網是
<lb ed="X" n="0064b05"/><lb ed="R059" n="0509a18"/>惡無作。</p>
<lb ed="X" n="0064b06"/><lb ed="R059" n="0509b01"/><p xml:id="pX38p0064b0601">【註】善惡止行皆發無作先善無作卽以造井橋梁
<lb ed="X" n="0064b07"/><lb ed="R059" n="0509b02"/>以言之因而對論惡無作如魚獵等善戒乃標律
<lb ed="X" n="0064b08"/><lb ed="R059" n="0509b03"/>儀也。</p><p xml:id="pX38p0064b0803" cb:place="inline">○二道定二善。</p>
<lb ed="X" n="0064b09"/><lb ed="R059" n="0509b04"/><p xml:id="pX38p0064b0901">【疏】次論道定二無作有行有止道定二戒義判爲
<lb ed="X" n="0064b10"/><lb ed="R059" n="0509b05"/>止道定二心義判爲行尋無作從因緣息從止緣
<lb ed="X" n="0064b11"/><lb ed="R059" n="0509b06"/>息後生無作是止善從行緣息後生無作名爲行
<lb ed="X" n="0064b12"/><lb ed="R059" n="0509b07"/>善又誡門是止善勸門悉屬行善又解行唯是作
<lb ed="X" n="0064b13"/><lb ed="R059" n="0509b08"/>止唯無作又云止行二善皆有無作。</p>
<lb ed="X" n="0064b14"/><lb ed="R059" n="0509b09"/><p xml:id="pX38p0064b1401">【註】戒名制止名止善心起善業名行善文存五說
<lb ed="X" n="0064b15"/><lb ed="R059" n="0509b10"/>義皆顯然。</p><p xml:id="pX38p0064b1505" cb:place="inline">○二約三乘釋。</p>
<lb ed="X" n="0064b16"/><lb ed="R059" n="0509b11"/><p xml:id="pX38p0064b1601">【疏】聲聞七衆戒皆是律儀戒體但止身口二惡菩
<lb ed="X" n="0064b17"/><lb ed="R059" n="0509b12"/>薩律儀備防三業復申之至佛長短闊狹爲異無
<lb ed="X" n="0064b18"/><lb ed="R059" n="0509b13"/>作義從緣增上心發下劣不發無記心劣不發無
<lb ed="X" n="0064b19"/><lb ed="R059" n="0509b14"/>作如欲界修道惑有九品前六品發無作後三品
<lb ed="X" n="0064b20"/><lb ed="R059" n="0509b15"/>不發故云斯陀含出無作表阿那含出不善表羅
<lb ed="X" n="0064b21"/><lb ed="R059" n="0509b16"/>漢出無記表。</p>
<lb ed="X" n="0064b22"/><lb ed="R059" n="0509b17"/><p xml:id="pX38p0064b2201">【註】七衆者出家五衆謂比丘比丘尼式叉摩那沙
<lb ed="X" n="0064b23"/><lb ed="R059" n="0509b18"/>彌沙彌尼在家二衆謂優婆塞優婆夷也式叉摩
<lb ed="X" n="0064b24"/><lb ed="R059" n="0510a01"/>那此云學法女<anchor xml:id="nkr_note_add_0064b2401" n="0064b2401"/><anchor xml:id="beg0064b2401" n="0064b2401"/>已<anchor xml:id="end0064b2401"/>受十戒在沙彌上大論云佛在
<pb ed="X" xml:id="X38.0678.0064c" n="0064c"/>
<lb ed="X" n="0064c01"/><lb ed="R059" n="0510a02"/>世時有一長者婦不覺<anchor xml:id="nkr_note_orig_0064001" n="0064001"/>俵姙出家受具足戒其後
<lb ed="X" n="0064c02"/><lb ed="R059" n="0510a03"/>身大諸長者譏嫌諸比丘尼因此制二歲學戒受
<lb ed="X" n="0064c03"/><lb ed="R059" n="0510a04"/>六法後受具足戒六法二種一者十八歲童女受
<lb ed="X" n="0064c04"/><lb ed="R059" n="0510a05"/>六法二者夫家受六法謂染心相觸盜減五錢斷
<lb ed="X" n="0064c05"/><lb ed="R059" n="0510a06"/>畜生命小妄語非時食飮酒二乘<anchor xml:id="nkr_note_add_0064c0501" n="0064c0501"/><anchor xml:id="beg0064c0501" n="0064c0501"/>但<anchor xml:id="end0064c0501"/>制身口菩薩
<lb ed="X" n="0064c06"/><lb ed="R059" n="0510a07"/>備防三業只報人天故短遠期佛果故長詮十界
<lb ed="X" n="0064c07"/><lb ed="R059" n="0510a08"/>故闊六凡故狹又約眞中以分長短等。</p><p xml:id="pX38p0064c0716" cb:place="inline">○三約四
<lb ed="X" n="0064c08"/><lb ed="R059" n="0510a09"/>句釋。</p>
<lb ed="X" n="0064c09"/><lb ed="R059" n="0510a10"/><p xml:id="pX38p0064c0901">【疏】善惡無作對心爲論各有四句善四句者一是
<lb ed="X" n="0064c10"/><lb ed="R059" n="0510a11"/>戒非無作息惡之心能止故名戒也二是無作非
<lb ed="X" n="0064c11"/><lb ed="R059" n="0510a12"/>戒謂造井橋梁隨事隨用無作等不能止惡非是
<lb ed="X" n="0064c12"/><lb ed="R059" n="0510a13"/>戒也三者是戒是無作謂善律儀等四非戒非無
<lb ed="X" n="0064c13"/><lb ed="R059" n="0510a14"/>作者謂餘善心也惡家四句一是戒非無作謂息
<lb ed="X" n="0064c14"/><lb ed="R059" n="0510a15"/>善之心二是無作非戒謂殺盜等事隨用無作也
<lb ed="X" n="0064c15"/><lb ed="R059" n="0510a16"/>三是戒是無作謂惡律儀等四非戒非無作謂餘
<lb ed="X" n="0064c16"/><lb ed="R059" n="0510a17"/>惡心也。</p>
<lb ed="X" n="0064c17"/><lb ed="R059" n="0510a18"/><p xml:id="pX38p0064c1701">【註】造井等雖有隨用無作之善不能止於三業之
<lb ed="X" n="0064c18"/><lb ed="R059" n="0510b01"/>惡故云非戒惡四句隨便而來也。</p><p xml:id="pX38p0064c1814" cb:place="inline">○二惡戒。</p>
<lb ed="X" n="0064c19"/><lb ed="R059" n="0510b02"/><p xml:id="pX38p0064c1901">【疏】惡戒二種一十六惡律儀二外道邪戒惡律儀
<lb ed="X" n="0064c20"/><lb ed="R059" n="0510b03"/>如大經外道惡戒九十五種各有戒法或苦行爲
<lb ed="X" n="0064c21"/><lb ed="R059" n="0510b04"/>戒持牛馬等事火服風常翹一脚赴火投岩等以
<lb ed="X" n="0064c22"/><lb ed="R059" n="0510b05"/>此爲戒卽是邪戒運心長短皆是惡戒也。</p>
<lb ed="X" n="0064c23"/><lb ed="R059" n="0510b06"/><p xml:id="pX38p0064c2301">【註】他抄記中皆以此科從惡四句開出四句非也
<lb ed="X" n="0064c24"/><lb ed="R059" n="0510b07"/>疏前文云今先明善戒不起而<anchor xml:id="nkr_note_add_0064c2401" n="0064c2401"/><anchor xml:id="beg0064c2401" n="0064c2401"/>已<anchor xml:id="end0064c2401"/>卽對此中方次
<pb ed="X" xml:id="X38.0678.0065a" n="0065a"/>
<lb ed="X" n="0065a01"/><lb ed="R059" n="0510b08"/>明惡戒也十六惡者大經二十九云一爲利餧養
<lb ed="X" n="0065a02"/><lb ed="R059" n="0510b09"/>羔羊肥<anchor xml:id="nkr_note_add_0065a0201" n="0065a0201"/><anchor xml:id="beg0065a0201" n="0065a0201"/>已<anchor xml:id="end0065a0201"/>轉賣二爲利養<anchor xml:id="nkr_note_add_0065a0202" n="0065a0202"/><anchor xml:id="beg0065a0202" n="0065a0202"/>已<anchor xml:id="end0065a0202"/>屠殺三四謂猪豚五
<lb ed="X" n="0065a03"/><lb ed="R059" n="0510b10"/>六牛犢七八養雞<note place="inline">三五七如初句轉賣四六八如次句屠殺</note>九釣魚十
<lb ed="X" n="0065a04"/><lb ed="R059" n="0510b11"/>獵師十一劫奪十二魁膾十三網捕十四兩舌十
<lb ed="X" n="0065a05"/><lb ed="R059" n="0510b12"/>五獄卒十六呪龍能爲衆生永斷如是十六種惡
<lb ed="X" n="0065a06"/><lb ed="R059" n="0510b13"/>是名修戒<note place="inline">經文</note>外道邪戒事火投岩等者此如殃掘
<lb ed="X" n="0065a07"/><lb ed="R059" n="0510b14"/>經佛吿文殊汝欲聞世間建立外道因否當爲汝
<lb ed="X" n="0065a08"/><lb ed="R059" n="0510b15"/>說往過去世拘孫陀佛時有比丘名佛慧有一善
<lb ed="X" n="0065a09"/><lb ed="R059" n="0510b16"/>人施無價衣比丘受<anchor xml:id="nkr_note_add_0065a0901" n="0065a0901"/><anchor xml:id="beg0065a0901" n="0065a0901"/>已<anchor xml:id="end0065a0901"/>示諸獵師<anchor xml:id="nkr_note_orig_0065001" n="0065001"/>師見<anchor xml:id="nkr_note_add_0065a0902" n="0065a0902"/><anchor xml:id="beg0065a0902" n="0065a0902"/>已<anchor xml:id="end0065a0902"/>生劫盜
<lb ed="X" n="0065a10"/><lb ed="R059" n="0510b17"/>心卽於其夜將是比丘至深山中壞身裸形懸手
<lb ed="X" n="0065a11"/><lb ed="R059" n="0510b18"/>繫樹爾時有採花婆羅門至山見彼比丘<anchor xml:id="nkr_note_orig_0065002" n="0065002"/>懷身裸
<lb ed="X" n="0065a12"/><lb ed="R059" n="0511a01"/>形懸手繫樹驚嘆嗚呼沙門先著袈裟而今裸形
<lb ed="X" n="0065a13"/><lb ed="R059" n="0511a02"/>必知袈裟非解脫<anchor xml:id="nkr_note_orig_0065003" n="0065003"/>服因自懸苦行是眞學道彼人
<lb ed="X" n="0065a14"/><lb ed="R059" n="0511a03"/>豈當捨離善法因壞正法卽捨衣拔髮作裸形沙
<lb ed="X" n="0065a15"/><lb ed="R059" n="0511a04"/>門裸形從是而起爾時比丘自得解縛卽取樹皮
<lb ed="X" n="0065a16"/><lb ed="R059" n="0511a05"/>赤石塗染以自障蔽結草作拂用掃蚊虫更有採
<lb ed="X" n="0065a17"/><lb ed="R059" n="0511a06"/>花婆羅門見<anchor xml:id="nkr_note_add_0065a1701" n="0065a1701"/><anchor xml:id="beg0065a1701" n="0065a1701"/>已<anchor xml:id="end0065a1701"/>念言是比丘捨鮮好衣著如是衣
<lb ed="X" n="0065a18"/><lb ed="R059" n="0511a07"/>拉如是拂彼人豈當捨離善法當知分明是解脫
<lb ed="X" n="0065a19"/><lb ed="R059" n="0511a08"/>道卽學彼法出家婆羅門從是而起時彼比丘暮
<lb ed="X" n="0065a20"/><lb ed="R059" n="0511a09"/>入水浴因洗頭瘡卽取水衣以覆瘡上取牧牛人
<lb ed="X" n="0065a21"/><lb ed="R059" n="0511a10"/>新棄弊衣以自覆身時有樵者見<anchor xml:id="nkr_note_add_0065a2101" n="0065a2101"/><anchor xml:id="beg0065a2101" n="0065a2101"/>已<anchor xml:id="end0065a2101"/>念言必知袈
<lb ed="X" n="0065a22"/><lb ed="R059" n="0511a11"/>裟非解脫因故弊衣被髮日夜三浴以習苦行乃
<lb ed="X" n="0065a23"/><lb ed="R059" n="0511a12"/>至比丘因身生瘡然火炙瘡瘡轉苦痛乃至投岩
<lb ed="X" n="0065a24"/><lb ed="R059" n="0511a13"/>自害時有見者作是念言是比丘先著好衣今乃
<pb ed="X" xml:id="X38.0678.0065b" n="0065b"/>
<lb ed="X" n="0065b01"/><lb ed="R059" n="0511a14"/>如是彼人豈當捨離善法當知投岩是解脫道投
<lb ed="X" n="0065b02"/><lb ed="R059" n="0511a15"/>岩事火從是而起如是九十六種皆因是比丘起
<lb ed="X" n="0065b03"/><lb ed="R059" n="0511a16"/><note place="inline">經文</note>鈔家以華嚴投岩善財之事者非也華嚴乃五
<lb ed="X" n="0065b04"/><lb ed="R059" n="0511a17"/>十三善知識所敎正行不可以同外道法一何錯
<lb ed="X" n="0065b05"/><lb ed="R059" n="0511a18"/>誤之如此應用殃掘經投岩事正是外道之本也。</p>
<lb ed="X" n="0065b06"/><lb ed="R059" n="0511b01"/><p xml:id="pX38p0065b0601">△三料揀又二。</p><p xml:id="pX38p0065b0607" cb:place="inline">○初標列。</p>
<lb ed="X" n="0065b07"/><lb ed="R059" n="0511b02"/><p xml:id="pX38p0065b0701">【疏】第三料揀更爲三一須信心二無三障三人法
<lb ed="X" n="0065b08"/><lb ed="R059" n="0511b03"/>爲緣。</p>
<lb ed="X" n="0065b09"/><lb ed="R059" n="0511b04"/><p xml:id="pX38p0065b0901">△二解釋又三一須信心又二初三藏三信。</p>
<lb ed="X" n="0065b10"/><lb ed="R059" n="0511b05"/><p xml:id="pX38p0065b1001">信心者依三藏門略擧三種一信因果善惡必有
<lb ed="X" n="0065b11"/><lb ed="R059" n="0511b06"/>所招二信觀諦得道三信有戒是觀諦入道初門。</p>
<lb ed="X" n="0065b12"/><lb ed="R059" n="0511b07"/><p xml:id="pX38p0065b1201">○二方等三信。</p>
<lb ed="X" n="0065b13"/><lb ed="R059" n="0511b08"/><p xml:id="pX38p0065b1301">依方等戒故宜備此三信復加三種一信自他心
<lb ed="X" n="0065b14"/><lb ed="R059" n="0511b09"/>識皆有佛性二信勤行勝善必能得果三信所得
<lb ed="X" n="0065b15"/><lb ed="R059" n="0511b10"/>果常樂我淨。</p>
<lb ed="X" n="0065b16"/><lb ed="R059" n="0511b11"/><p xml:id="pX38p0065b1601">【註】信因果是慧信觀諦是定信有戒是戒此約先
<lb ed="X" n="0065b17"/><lb ed="R059" n="0511b12"/>慧了達諦能信定然後持戒或先戒次定次慧如
<lb ed="X" n="0065b18"/><lb ed="R059" n="0511b13"/>遺敎云依因此戒得生諸禪定及滅苦智慧若持
<lb ed="X" n="0065b19"/><lb ed="R059" n="0511b14"/>因靜發則以定居初此亦隨宜爾方等可知。</p><p xml:id="pX38p0065b1918" cb:place="inline">○二
<lb ed="X" n="0065b20"/><lb ed="R059" n="0511b15"/>無三障又三初煩惱障。</p>
<lb ed="X" n="0065b21"/><lb ed="R059" n="0511b16"/><p xml:id="pX38p0065b2101">【疏】次無三障者衆生障礙乃有三種煩惱常有故
<lb ed="X" n="0065b22"/><lb ed="R059" n="0511b17"/>不說障。</p>
<lb ed="X" n="0065b23"/><lb ed="R059" n="0511b18"/><p xml:id="pX38p0065b2301">【註】頂山云若光明文句云悠悠所起屬煩惱障決
<lb ed="X" n="0065b24"/><lb ed="R059" n="0512a01"/>定招來報屬業障苦果屬報障彼約障三德言之
<pb ed="X" xml:id="X38.0678.0065c" n="0065c"/>
<lb ed="X" n="0065c01"/><lb ed="R059" n="0512a02"/>此論障戒且<anchor xml:id="nkr_note_orig_0065004" n="0065004"/>□往云耳今謂彼論證德此論授受
<lb ed="X" n="0065c02"/><lb ed="R059" n="0512a03"/>若以爲障一切衆生誰能免此則應永無得戒之
<lb ed="X" n="0065c03"/><lb ed="R059" n="0512a04"/>者故不可爲障。</p><p xml:id="pX38p0065c0307" cb:place="inline">○二業障。</p>
<lb ed="X" n="0065c04"/><lb ed="R059" n="0512a05"/><p xml:id="pX38p0065c0401">【疏】業障乃有輕重重業障戒防因之義謂七逆十
<lb ed="X" n="0065c05"/><lb ed="R059" n="0512a06"/>重現身有此是則爲障前身非復可知隔生事遠
<lb ed="X" n="0065c06"/><lb ed="R059" n="0512a07"/>七逆一云懺滅非障二云犯一悔與不悔悉皆是
<lb ed="X" n="0065c07"/><lb ed="R059" n="0512a08"/>障十重一云前四性罪事同七逆悔與不悔悉障
<lb ed="X" n="0065c08"/><lb ed="R059" n="0512a09"/>後六悔者非障不悔則障二云前四須悔見相非
<lb ed="X" n="0065c09"/><lb ed="R059" n="0512a10"/>障後六不悔亦不障三云十重不悔悉障悔<anchor xml:id="nkr_note_add_0065c0901" n="0065c0901"/><anchor xml:id="beg0065c0901" n="0065c0901"/>已<anchor xml:id="end0065c0901"/>悉
<lb ed="X" n="0065c10"/><lb ed="R059" n="0512a11"/>非障。</p>
<lb ed="X" n="0065c11"/><lb ed="R059" n="0512a12"/><p xml:id="pX38p0065c1101">【註】文無去取意以後釋爲正由符經故應以三種
<lb ed="X" n="0065c12"/><lb ed="R059" n="0512a13"/>懺會入此中義乃有歸。</p><p xml:id="pX38p0065c1210" cb:place="inline">△三報障又二。</p><p xml:id="pX38p0065c1216" cb:place="inline">○初揀去
<lb ed="X" n="0065c13"/><lb ed="R059" n="0512a14"/>二趣。</p>
<lb ed="X" n="0065c14"/><lb ed="R059" n="0512a15"/><p xml:id="pX38p0065c1401">【疏】報障者地獄餓鬼二道重苦自隔從多例判不
<lb ed="X" n="0065c15"/><lb ed="R059" n="0512a16"/>說爲因。</p>
<lb ed="X" n="0065c16"/><lb ed="R059" n="0512a17"/><p xml:id="pX38p0065c1601">【註】此從重苦難地以揀若方等陀羅尼經婆藪仙
<lb ed="X" n="0065c17"/><lb ed="R059" n="0512a18"/>領地獄衆至方等會聞法故知其中亦自有機如
<lb ed="X" n="0065c18"/><lb ed="R059" n="0512b01"/>乘戒四句此但少耳故云從多。</p><p xml:id="pX38p0065c1813" cb:place="inline">△二通四趣又二。</p>
<lb ed="X" n="0065c19"/><lb ed="R059" n="0512b02"/><p xml:id="pX38p0065c1901">○初通取。</p>
<lb ed="X" n="0065c20"/><lb ed="R059" n="0512b03"/><p xml:id="pX38p0065c2001">【疏】非人畜生但能解語皆得受戒非人是鬼神修
<lb ed="X" n="0065c21"/><lb ed="R059" n="0512b04"/>羅龍是畜生人中男女黃門二根天從六欲天上
<lb ed="X" n="0065c22"/><lb ed="R059" n="0512b05"/>至十八梵皆說爲因四空處旣能聽法亦應得戒
<lb ed="X" n="0065c23"/><lb ed="R059" n="0512b06"/>但業報虗妙故略不說非想倒執脫若迴心慕善
<lb ed="X" n="0065c24"/><lb ed="R059" n="0512b07"/>亦能得戒經說三塗長壽天邊地爲難地據不能
<pb ed="X" xml:id="X38.0678.0066a" n="0066a"/>
<lb ed="X" n="0066a01"/><lb ed="R059" n="0512b08"/>修道義耳薩婆多記云龍等受八齋止是得善不
<lb ed="X" n="0066a02"/><lb ed="R059" n="0512b09"/>得名齋今依文準理五戒旣是菩薩戒根本又不
<lb ed="X" n="0066a03"/><lb ed="R059" n="0512b10"/>表定佛法五戒菩薩戒許四道皆得。</p>
<lb ed="X" n="0066a04"/><lb ed="R059" n="0512b11"/><p xml:id="pX38p0066a0401">【註】二根者具足應五謂生劇妬變半委如大論八
<lb ed="X" n="0066a05"/><lb ed="R059" n="0512b12"/>齋者五加坐高廣床著花慢衣歌舞等也。</p><p xml:id="pX38p0066a0517" cb:place="inline">○二別
<lb ed="X" n="0066a06"/><lb ed="R059" n="0512b13"/>揀。</p>
<lb ed="X" n="0066a07"/><lb ed="R059" n="0512b14"/><p xml:id="pX38p0066a0701">【疏】從八戒<anchor xml:id="nkr_note_add_0066a0701" n="0066a0701"/><anchor xml:id="beg0066a0701" n="0066a0701"/>已<anchor xml:id="end0066a0701"/>上至具足戒旣是出家表定威儀唯
<lb ed="X" n="0066a08"/><lb ed="R059" n="0512b15"/>人中三天下能感餘道悉非因也大論龍卽得八
<lb ed="X" n="0066a09"/><lb ed="R059" n="0512b16"/>齋戒。</p>
<lb ed="X" n="0066a10"/><lb ed="R059" n="0512b17"/><p xml:id="pX38p0066a1001">【註】人除北洲佛不生彼頂山云或問龍受不過中
<lb ed="X" n="0066a11"/><lb ed="R059" n="0512b18"/>食如何持之答今反問云華嚴八大龍王法華列
<lb ed="X" n="0066a12"/><lb ed="R059" n="0513a01"/>龍王衆旣預同聞此等持齋戒否故知多論且以
<lb ed="X" n="0066a13"/><lb ed="R059" n="0513a02"/>小節撿之。</p><p xml:id="pX38p0066a1305" cb:place="inline">△三人法緣二。</p><p xml:id="pX38p0066a1311" cb:place="inline">○初標列。</p>
<lb ed="X" n="0066a14"/><lb ed="R059" n="0513a03"/><p xml:id="pX38p0066a1401">【疏】次人法緣初人緣三種得菩薩戒一諸佛二聖
<lb ed="X" n="0066a15"/><lb ed="R059" n="0513a04"/>人三凡師。</p>
<lb ed="X" n="0066a16"/><lb ed="R059" n="0513a05"/><p xml:id="pX38p0066a1601">△二釋又三初諸佛又三。</p><p xml:id="pX38p0066a1611" cb:place="inline">○初眞佛。</p>
<lb ed="X" n="0066a17"/><lb ed="R059" n="0513a06"/><p xml:id="pX38p0066a1701">諸佛有兩一眞佛如妙海王子從盧舍那受菩薩
<lb ed="X" n="0066a18"/><lb ed="R059" n="0513a07"/>戒。</p>
<lb ed="X" n="0066a19"/><lb ed="R059" n="0513a08"/><p xml:id="pX38p0066a1901">○二像佛。</p>
<lb ed="X" n="0066a20"/><lb ed="R059" n="0513a09"/><p xml:id="pX38p0066a2001">二像佛金銅泥木等千里內無師許求得好相自
<lb ed="X" n="0066a21"/><lb ed="R059" n="0513a10"/>誓受也舍利髮爪鉢杖牙齒皆起重敬盡可爲緣
<lb ed="X" n="0066a22"/><lb ed="R059" n="0513a11"/>而舍利眞僞難知或是小聖敬重如佛便可憑對。</p>
<lb ed="X" n="0066a23"/><lb ed="R059" n="0513a12"/><p xml:id="pX38p0066a2301">○三法佛。</p>
<lb ed="X" n="0066a24"/><lb ed="R059" n="0513a13"/><p xml:id="pX38p0066a2401">次大乘經卷也三釋一云不許二云與佛像差次
<pb ed="X" xml:id="X38.0678.0066b" n="0066b"/>
<lb ed="X" n="0066b01"/><lb ed="R059" n="0513a14"/>爲授千里無師許對佛像千里無像許對經卷三
<lb ed="X" n="0066b02"/><lb ed="R059" n="0513a15"/>云莫問有佛無佛對大乘經卷卽得爲緣大乘經
<lb ed="X" n="0066b03"/><lb ed="R059" n="0513a16"/>典所在如佛塔無異也。</p>
<lb ed="X" n="0066b04"/><lb ed="R059" n="0513a17"/><p xml:id="pX38p0066b0401">【註】舍利此云堅固堅牢等生身有全碎法身有偏
<lb ed="X" n="0066b05"/><lb ed="R059" n="0513a18"/>圓具如妙疏第八髮爪牙等涅槃茶毗經云如來
<lb ed="X" n="0066b06"/><lb ed="R059" n="0513b01"/>四牙一在<name role="" type="person">忉利天</name>二爲羅刹盜三在羯陵迦國四
<lb ed="X" n="0066b07"/><lb ed="R059" n="0513b02"/>在海龍王宮此並能仁眞身舍利頂山云然佛牙
<lb ed="X" n="0066b08"/><lb ed="R059" n="0513b03"/>多僞或他牙代作或骨或角或堅木等或海中圓
<lb ed="X" n="0066b09"/><lb ed="R059" n="0513b04"/>石冀明眼別之儻深敬爲心荆根納戒羊骨放光
<lb ed="X" n="0066b10"/><lb ed="R059" n="0513b05"/>難其人也大乘經卷如法華云此經所在卽是如
<lb ed="X" n="0066b11"/><lb ed="R059" n="0513b06"/>來全身舍利可爲勝緣。</p><p xml:id="pX38p0066b1110" cb:place="inline">△二聖人又二。</p><p xml:id="pX38p0066b1116" cb:place="inline">○初標列。</p>
<lb ed="X" n="0066b12"/><lb ed="R059" n="0513b07"/><p xml:id="pX38p0066b1201">【疏】二聖人亦二一眞聖二像聖。</p>
<lb ed="X" n="0066b13"/><lb ed="R059" n="0513b08"/><p xml:id="pX38p0066b1301">△二釋又二。</p><p xml:id="pX38p0066b1306" cb:place="inline">○初眞聖。</p>
<lb ed="X" n="0066b14"/><lb ed="R059" n="0513b09"/><p xml:id="pX38p0066b1401">眞者謂十地等大士對此爲緣故宜發戒。</p>
<lb ed="X" n="0066b15"/><lb ed="R059" n="0513b10"/><p xml:id="pX38p0066b1501">○二像聖。</p>
<lb ed="X" n="0066b16"/><lb ed="R059" n="0513b11"/><p xml:id="pX38p0066b1601">像聖者謂金銅等作菩薩像此經亦云於佛菩薩
<lb ed="X" n="0066b17"/><lb ed="R059" n="0513b12"/>前自誓受戒恐單菩薩像則成遊漫如凡夫發心
<lb ed="X" n="0066b18"/><lb ed="R059" n="0513b13"/>是菩薩作此人像不能發戒言佛菩薩者是佛邊
<lb ed="X" n="0066b19"/><lb ed="R059" n="0513b14"/>有菩薩地持但言佛像不道菩薩也。</p>
<lb ed="X" n="0066b20"/><lb ed="R059" n="0513b15"/><p xml:id="pX38p0066b2001">【註】疏雖通說的以戒經佛邊有菩薩像爲正也。</p><p xml:id="pX38p0066b2019" cb:place="inline">△
<lb ed="X" n="0066b21"/><lb ed="R059" n="0513b16"/>三凡師又二。</p><p xml:id="pX38p0066b2106" cb:place="inline">○初人數。</p>
<lb ed="X" n="0066b22"/><lb ed="R059" n="0513b17"/><p xml:id="pX38p0066b2201">【疏】凡師者有內凡外凡並以眞人爲緣不許形像
<lb ed="X" n="0066b23"/><lb ed="R059" n="0513b18"/>經中稱爲智者人數多少地持瓔珞並止一師梵
<lb ed="X" n="0066b24"/><lb ed="R059" n="0514a01"/>網受法亦止一師下制戒中道和尙闍梨故成七
<pb ed="X" xml:id="X38.0678.0066c" n="0066c"/>
<lb ed="X" n="0066c01"/><lb ed="R059" n="0514a02"/>逆亦不見請和尙法有言和尙者請諸佛爲和尙
<lb ed="X" n="0066c02"/><lb ed="R059" n="0514a03"/>文又云二師應問言汝有七遮罪不似非指佛雖
<lb ed="X" n="0066c03"/><lb ed="R059" n="0514a04"/>有現前智者猶應共在佛像前若經卷前助爲發
<lb ed="X" n="0066c04"/><lb ed="R059" n="0514a05"/>起爾時智者在佛像前若有智者無經像不應得
<lb ed="X" n="0066c05"/><lb ed="R059" n="0514a06"/>戒具十八物中制佛像經典恒應相隨故也。</p>
<lb ed="X" n="0066c06"/><lb ed="R059" n="0514a07"/><p xml:id="pX38p0066c0601">【註】並以眞人揀非像人也故稱智者然此正明授
<lb ed="X" n="0066c07"/><lb ed="R059" n="0514a08"/>戒應請凡師今疏引地持瓔珞及梵網本並止一
<lb ed="X" n="0066c08"/><lb ed="R059" n="0514a09"/>師此戒何云應敎請二師熙鈔云法緣中且依大
<lb ed="X" n="0066c09"/><lb ed="R059" n="0514a10"/>本但止一師故知依此戒亦應請二師頂山記云
<lb ed="X" n="0066c10"/><lb ed="R059" n="0514a11"/>予尋祖意只許一師或通二師一云授戒師二師
<lb ed="X" n="0066c11"/><lb ed="R059" n="0514a12"/>則云和尙闍梨也鈔記之說義無所歸一二之論
<lb ed="X" n="0066c12"/><lb ed="R059" n="0514a13"/>不能定判並由不見經疏之意今爲明之疏據瓔
<lb ed="X" n="0066c13"/><lb ed="R059" n="0514a14"/>珞地持及梵網本止云一師如引妙海王子從舍
<lb ed="X" n="0066c14"/><lb ed="R059" n="0514a15"/>那受戒釋迦從舍那所受誦次轉與逸多菩薩如
<lb ed="X" n="0066c15"/><lb ed="R059" n="0514a16"/>是二十餘菩薩次第相付至於什師傳來亦一師
<lb ed="X" n="0066c16"/><lb ed="R059" n="0514a17"/>授如讖授進進授朗亦各一師如何通二乃見熙
<lb ed="X" n="0066c17"/><lb ed="R059" n="0514a18"/>齊鈔記昏昧若此然則戒經敎請二師者今爲點
<lb ed="X" n="0066c18"/><lb ed="R059" n="0514b01"/>出夫言師者有敎授師有和尙闍梨此謂三師也
<lb ed="X" n="0066c19"/><lb ed="R059" n="0514b02"/>欲求受戒之人先當請二師和尙闍梨平時之間
<lb ed="X" n="0066c20"/><lb ed="R059" n="0514b03"/>預爲詔導不得作七逆惡罪常從師法爲受戒緣
<lb ed="X" n="0066c21"/><lb ed="R059" n="0514b04"/>殆乎正欲求受戒法卽應就敎授師以得戒也如
<lb ed="X" n="0066c22"/><lb ed="R059" n="0514b05"/>普賢觀經請五師云釋迦牟尼爲我和尙文殊師
<lb ed="X" n="0066c23"/><lb ed="R059" n="0514b06"/>利爲我闍梨當來彌勒願授我法卽敎授也此雖
<lb ed="X" n="0066c24"/><lb ed="R059" n="0514b07"/>高位以請聖師用例凡位請凡師者亦應如此故
<pb ed="X" xml:id="X38.0678.0067a" n="0067a"/>
<lb ed="X" n="0067a01"/><lb ed="R059" n="0514b08"/>須先從二師無七逆惡然後從敎授師以求戒法
<lb ed="X" n="0067a02"/><lb ed="R059" n="0514b09"/>今言一師者正從受戒<anchor xml:id="nkr_note_add_0067a0201" n="0067a0201"/><anchor xml:id="beg0067a0201" n="0067a0201"/>已<anchor xml:id="end0067a0201"/>知此人無七逆罪堪與
<lb ed="X" n="0067a03"/><lb ed="R059" n="0514b10"/>受戒何須一師正從得戒唯只一師也經言二師
<lb ed="X" n="0067a04"/><lb ed="R059" n="0514b11"/>乃從依止不作七逆爲授戒緣也經疏非不分別
<lb ed="X" n="0067a05"/><lb ed="R059" n="0514b12"/>人師自昧先示經意次示疏文經中云菩薩與他
<lb ed="X" n="0067a06"/><lb ed="R059" n="0514b13"/>人作敎誡法師者此明敎授師也應敎請二師者
<lb ed="X" n="0067a07"/><lb ed="R059" n="0514b14"/>和尙闍梨師也二師應問不得作七逆罪等後結
<lb ed="X" n="0067a08"/><lb ed="R059" n="0514b15"/>之云而敎誡師於是法中一一好解若不解經律
<lb ed="X" n="0067a09"/><lb ed="R059" n="0514b16"/>不得此法中意乃至爲利養故與人授戒者此責
<lb ed="X" n="0067a10"/><lb ed="R059" n="0514b17"/>敎授師不應妄與人受戒故知二師之言非干授
<lb ed="X" n="0067a11"/><lb ed="R059" n="0514b18"/>戒師明矣今所授戒旣爲無七逆人受乃一師也
<lb ed="X" n="0067a12"/><lb ed="R059" n="0515a01"/>次疏文中亦<anchor xml:id="nkr_note_add_0067a1201" n="0067a1201"/><anchor xml:id="beg0067a1201" n="0067a1201"/>已<anchor xml:id="end0067a1201"/>明示先斷之云止是一師正恐人
<lb ed="X" n="0067a13"/><lb ed="R059" n="0515a02"/>疑下制戒中何云二師故釋之云下制戒中道和
<lb ed="X" n="0067a14"/><lb ed="R059" n="0515a03"/>尙闍梨而言二師者爲成七逆故也此乃釋伏疑
<lb ed="X" n="0067a15"/><lb ed="R059" n="0515a04"/>言語緊略文意多含符合經文作鈔記者不見其
<lb ed="X" n="0067a16"/><lb ed="R059" n="0515a05"/>意如何解釋信知秉筆亦難矣哉熙通二師全昧
<lb ed="X" n="0067a17"/><lb ed="R059" n="0515a06"/>斯旨齊雖能知二一之名不解二一用與釋義不
<lb ed="X" n="0067a18"/><lb ed="R059" n="0515a07"/>決何以通文以今所釋格彼鈔記顯然不及矣。</p><p xml:id="pX38p0067a1819" cb:place="inline">○
<lb ed="X" n="0067a19"/><lb ed="R059" n="0515a08"/>二德業。</p>
<lb ed="X" n="0067a20"/><lb ed="R059" n="0515a09"/><p xml:id="pX38p0067a2001">【疏】次論德業梵網經中言爲師必是出家菩薩具
<lb ed="X" n="0067a21"/><lb ed="R059" n="0515a10"/>足五德一持戒二十臘三解律藏四通禪思五慧
<lb ed="X" n="0067a22"/><lb ed="R059" n="0515a11"/>藏窮玄什師所傳融師筆受流傳至今此其正說
<lb ed="X" n="0067a23"/><lb ed="R059" n="0515a12"/>次地持云必須戒德嚴明善解三藏堪能發彼敬
<lb ed="X" n="0067a24"/><lb ed="R059" n="0515a13"/>心方可從受不爾得罪也。</p>
<pb ed="X" xml:id="X38.0678.0067b" n="0067b"/>
<lb ed="X" n="0067b01"/><lb ed="R059" n="0515a14"/><p xml:id="pX38p0067b0101">【註】五種乃三學之備什傳融受實堪師法。</p><p xml:id="pX38p0067b0117" cb:place="inline">△二法
<lb ed="X" n="0067b02"/><lb ed="R059" n="0515a15"/>緣又三初正揀法緣二追釋總目三別釋說戒初
<lb ed="X" n="0067b03"/><lb ed="R059" n="0515a16"/>又二。</p><p xml:id="pX38p0067b0303" cb:place="inline">○初標揀。</p>
<lb ed="X" n="0067b04"/><lb ed="R059" n="0515a17"/><p xml:id="pX38p0067b0401">【疏】次論法緣道俗共用方法不同略出六種一梵
<lb ed="X" n="0067b05"/><lb ed="R059" n="0515a18"/>網本二地持本三高昌本四瓔珞本五新撰本六
<lb ed="X" n="0067b06"/><lb ed="R059" n="0515b01"/>制旨本優婆塞戒經偏受在家普賢觀受戒法多
<lb ed="X" n="0067b07"/><lb ed="R059" n="0515b02"/>似高位人自誓受法今不具列。</p>
<lb ed="X" n="0067b08"/><lb ed="R059" n="0515b03"/><p xml:id="pX38p0067b0801">【註】揀彼二經非今受法高位且指觀行<anchor xml:id="nkr_note_add_0067b0801" n="0067b0801"/><anchor xml:id="beg0067b0801" n="0067b0801"/>已<anchor xml:id="end0067b0801"/>上對凡
<lb ed="X" n="0067b09"/><lb ed="R059" n="0515b04"/>稱高故不應指爲住上。</p><p xml:id="pX38p0067b0910" cb:place="inline">△二正釋又六卽六本法
<lb ed="X" n="0067b10"/><lb ed="R059" n="0515b05"/>初梵網本又二。</p><p xml:id="pX38p0067b1007" cb:place="inline">○初示傳授所出。</p>
<lb ed="X" n="0067b11"/><lb ed="R059" n="0515b06"/><p xml:id="pX38p0067b1101">【疏】梵網受法是<name role="" type="person">盧舍那佛</name>爲妙海王子受戒法釋
<lb ed="X" n="0067b12"/><lb ed="R059" n="0515b07"/>迦從舍那所受誦次轉與逸多菩薩如是二十餘
<lb ed="X" n="0067b13"/><lb ed="R059" n="0515b08"/>菩薩次第相付什師傳來出律藏品。</p>
<lb ed="X" n="0067b14"/><lb ed="R059" n="0515b09"/><p xml:id="pX38p0067b1401">【註】乃什傳誦無文可考。</p><p xml:id="pX38p0067b1410" cb:place="inline">○二方法又二。</p><p xml:id="pX38p0067b1416" cb:place="inline">○初先法
<lb ed="X" n="0067b15"/><lb ed="R059" n="0515b10"/>又三。</p><p xml:id="pX38p0067b1503" cb:place="inline">○初三歸。</p>
<lb ed="X" n="0067b16"/><lb ed="R059" n="0515b11"/><p xml:id="pX38p0067b1601">【疏】先受三歸云我某甲從今身至佛身於其中間
<lb ed="X" n="0067b17"/><lb ed="R059" n="0515b12"/>歸依常住佛歸依常住法歸依常住僧<note place="inline">三說</note>次三結
<lb ed="X" n="0067b18"/><lb ed="R059" n="0515b13"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0067b1801" n="0067b1801"/><anchor xml:id="beg0067b1801" n="0067b1801"/>已<anchor xml:id="end0067b1801"/><note place="inline">三說</note>。</p>
<lb ed="X" n="0067b19"/><lb ed="R059" n="0515b14"/><p xml:id="pX38p0067b1901">○二懺敎。</p>
<lb ed="X" n="0067b20"/><lb ed="R059" n="0515b15"/><p xml:id="pX38p0067b2001">次悔十不善業<note place="inline">更起三拜</note>次讚歎受約勅諦聽<note place="inline">三說</note>直說
<lb ed="X" n="0067b21"/><lb ed="R059" n="0515b16"/>十重相問能持否<note place="inline">次第答能</note>。</p>
<lb ed="X" n="0067b22"/><lb ed="R059" n="0515b17"/><p xml:id="pX38p0067b2201">○三結願。</p>
<lb ed="X" n="0067b23"/><lb ed="R059" n="0515b18"/><p xml:id="pX38p0067b2301">然後結撮讚歎發願餘所未解問戒師<note place="inline">便散</note>。</p>
<lb ed="X" n="0067b24"/><lb ed="R059" n="0516a01"/><p xml:id="pX38p0067b2401">【註】應以復順本性而釋歸依一體大乘而釋三寶
<pb ed="X" xml:id="X38.0678.0067c" n="0067c"/>
<lb ed="X" n="0067c01"/><lb ed="R059" n="0516a02"/>十善之法亦乃稱性而行方曰諸行無作。</p><p xml:id="pX38p0067c0117" cb:place="inline">○二後
<lb ed="X" n="0067c02"/><lb ed="R059" n="0516a03"/>法。</p>
<lb ed="X" n="0067c03"/><lb ed="R059" n="0516a04"/><p xml:id="pX38p0067c0301">【疏】後文言欲受戒者應香火請一師至佛前受師
<lb ed="X" n="0067c04"/><lb ed="R059" n="0516a05"/>應問能忍十事否割肉飼鷹投身餓虎等<note place="inline">性地<anchor xml:id="nkr_note_add_0067c0401" n="0067c0401"/><anchor xml:id="beg0067c0401" n="0067c0401"/>已<anchor xml:id="end0067c0401"/>上方能
<lb ed="X" n="0067c05"/><lb ed="R059" n="0516a06"/>此制</note>亦云千里內無師許佛像前自誓受三歸懺悔
<lb ed="X" n="0067c06"/><lb ed="R059" n="0516a07"/>說十重如前無異出口爲別耳。</p>
<lb ed="X" n="0067c07"/><lb ed="R059" n="0516a08"/><p xml:id="pX38p0067c0701">【註】略擧二事註云性地者乃圓信之人也出口別
<lb ed="X" n="0067c08"/><lb ed="R059" n="0516a09"/>者旣無正經乃譯者口授故有先後兩說之異大
<lb ed="X" n="0067c09"/><lb ed="R059" n="0516a10"/>體亦同故錄之以示後人耳。</p><p xml:id="pX38p0067c0912" cb:place="inline">△二地持本又二。</p><p xml:id="pX38p0067c0919" cb:place="inline">○
<lb ed="X" n="0067c10"/><lb ed="R059" n="0516a11"/>初所出。</p>
<lb ed="X" n="0067c11"/><lb ed="R059" n="0516a12"/><p xml:id="pX38p0067c1101">【疏】二地持經相傳是彌勒說原本是燈明佛說蓮
<lb ed="X" n="0067c12"/><lb ed="R059" n="0516a13"/>華藏菩薩受持次第三十餘菩薩傳化後有伊波
<lb ed="X" n="0067c13"/><lb ed="R059" n="0516a14"/>勒菩薩應迹託化傳來此土然地持是曇無讖所
<lb ed="X" n="0067c14"/><lb ed="R059" n="0516a15"/>譯疑讖卽是伊波勒第四戒品出受戒法。</p>
<lb ed="X" n="0067c15"/><lb ed="R059" n="0516a16"/><p xml:id="pX38p0067c1501">○二方法又四初請師。</p>
<lb ed="X" n="0067c16"/><lb ed="R059" n="0516a17"/><p xml:id="pX38p0067c1601">若菩薩發無上菩提願<anchor xml:id="nkr_note_add_0067c1601" n="0067c1601"/><anchor xml:id="beg0067c1601" n="0067c1601"/>已<anchor xml:id="end0067c1601"/>於同法菩薩<anchor xml:id="nkr_note_add_0067c1602" n="0067c1602"/><anchor xml:id="beg0067c1602" n="0067c1602"/>已<anchor xml:id="end0067c1602"/>發願者
<lb ed="X" n="0067c17"/><lb ed="R059" n="0516a18"/>有智有力善義能誦能持於此人所先禮足<anchor xml:id="nkr_note_add_0067c1701" n="0067c1701"/><anchor xml:id="beg0067c1701" n="0067c1701"/>已<anchor xml:id="end0067c1701"/>作
<lb ed="X" n="0067c18"/><lb ed="R059" n="0516b01"/>是言我某甲從大德乞受菩薩戒大德於我不憚
<lb ed="X" n="0067c19"/><lb ed="R059" n="0516b02"/>勞苦哀憫聽許<note place="inline">三說</note>次起禮十方諸佛更請師云唯
<lb ed="X" n="0067c20"/><lb ed="R059" n="0516b03"/>願大德授我某甲菩薩戒<note place="inline">三說</note>。</p>
<lb ed="X" n="0067c21"/><lb ed="R059" n="0516b04"/><p xml:id="pX38p0067c2101">○二授法。</p>
<lb ed="X" n="0067c22"/><lb ed="R059" n="0516b05"/><p xml:id="pX38p0067c2201">次生念不久當得無盡無量大功德聚師應問言
<lb ed="X" n="0067c23"/><lb ed="R059" n="0516b06"/>汝是菩薩否<anchor xml:id="nkr_note_add_0067c2301" n="0067c2301"/><anchor xml:id="beg0067c2301" n="0067c2301"/>已<anchor xml:id="end0067c2301"/>發菩提願未問竟應言法弟聽汝
<lb ed="X" n="0067c24"/><lb ed="R059" n="0516b07"/>欲於我受一切菩薩戒謂律儀戒攝善法戒饒益
<pb ed="X" xml:id="X38.0678.0068a" n="0068a"/>
<lb ed="X" n="0068a01"/><lb ed="R059" n="0516b08"/>有情戒此戒是過去未來現在一切菩薩所住戒
<lb ed="X" n="0068a02"/><lb ed="R059" n="0516b09"/>過去一切菩薩<anchor xml:id="nkr_note_add_0068a0201" n="0068a0201"/><anchor xml:id="beg0068a0201" n="0068a0201"/>已<anchor xml:id="end0068a0201"/>學未來一切菩薩當學現在一
<lb ed="X" n="0068a03"/><lb ed="R059" n="0516b10"/>切菩薩今學汝能受否<note place="inline">答能三說</note>。</p>
<lb ed="X" n="0068a04"/><lb ed="R059" n="0516b11"/><p xml:id="pX38p0068a0401">○三師白。</p>
<lb ed="X" n="0068a05"/><lb ed="R059" n="0516b12"/><p xml:id="pX38p0068a0501">師應起自禮佛竟作是言某甲菩薩於我某甲菩
<lb ed="X" n="0068a06"/><lb ed="R059" n="0516b13"/>薩前三說受菩薩戒我爲作證一切十方無量諸
<lb ed="X" n="0068a07"/><lb ed="R059" n="0516b14"/>佛第一無上大師於一切衆生一切諸法現前見
<lb ed="X" n="0068a08"/><lb ed="R059" n="0516b15"/>學者證知某甲菩薩於我某甲菩薩前三說受菩
<lb ed="X" n="0068a09"/><lb ed="R059" n="0516b16"/>薩戒<note place="inline">三說</note>。</p>
<lb ed="X" n="0068a10"/><lb ed="R059" n="0516b17"/><p xml:id="pX38p0068a1001">○四結讚。</p>
<lb ed="X" n="0068a11"/><lb ed="R059" n="0516b18"/><p xml:id="pX38p0068a1101">然後結撮讚歎便散席依經本受法如此。</p>
<lb ed="X" n="0068a12"/><lb ed="R059" n="0517a01"/><p xml:id="pX38p0068a1201">△三高昌本又三。</p><p xml:id="pX38p0068a1208" cb:place="inline">○初所出。</p>
<lb ed="X" n="0068a13"/><lb ed="R059" n="0517a02"/><p xml:id="pX38p0068a1301">三高昌本者或題暢法師本原宗出地持而作法
<lb ed="X" n="0068a14"/><lb ed="R059" n="0517a03"/>少廣。</p>
<lb ed="X" n="0068a15"/><lb ed="R059" n="0517a04"/><p xml:id="pX38p0068a1501">△二方法又七。</p><p xml:id="pX38p0068a1507" cb:place="inline">○初諸師。</p>
<lb ed="X" n="0068a16"/><lb ed="R059" n="0517a05"/><p xml:id="pX38p0068a1601">先請師云族姓大德我某甲今從大德乞受菩薩
<lb ed="X" n="0068a17"/><lb ed="R059" n="0517a06"/>戒唯願大德忍許聽受憐憫故<note place="inline">三說</note>。</p>
<lb ed="X" n="0068a18"/><lb ed="R059" n="0517a07"/><p xml:id="pX38p0068a1801">○二乞戒。</p>
<lb ed="X" n="0068a19"/><lb ed="R059" n="0517a08"/><p xml:id="pX38p0068a1901">次求受云族姓大德今正是時願時與我受菩薩
<lb ed="X" n="0068a20"/><lb ed="R059" n="0517a09"/>戒<note place="inline">三說</note>。</p>
<lb ed="X" n="0068a21"/><lb ed="R059" n="0517a10"/><p xml:id="pX38p0068a2101">○三問遮。</p>
<lb ed="X" n="0068a22"/><lb ed="R059" n="0517a11"/><p xml:id="pX38p0068a2201">次問遮法<note place="inline">九十問</note>。</p>
<lb ed="X" n="0068a23"/><lb ed="R059" n="0517a12"/><p xml:id="pX38p0068a2301">○四乞戒。</p>
<lb ed="X" n="0068a24"/><lb ed="R059" n="0517a13"/><p xml:id="pX38p0068a2401">師應起爲白諸佛唱言一切諸佛及大地諸菩薩
<pb ed="X" xml:id="X38.0678.0068b" n="0068b"/>
<lb ed="X" n="0068b01"/><lb ed="R059" n="0517a14"/>僧聽此某甲菩薩欲從諸佛菩薩僧乞受菩薩戒
<lb ed="X" n="0068b02"/><lb ed="R059" n="0517a15"/>此某甲<anchor xml:id="nkr_note_add_0068b0201" n="0068b0201"/><anchor xml:id="beg0068b0201" n="0068b0201"/>已<anchor xml:id="end0068b0201"/>是眞實菩薩<anchor xml:id="nkr_note_add_0068b0202" n="0068b0202"/><anchor xml:id="beg0068b0202" n="0068b0202"/>已<anchor xml:id="end0068b0202"/>發菩提願能生深信<anchor xml:id="nkr_note_add_0068b0203" n="0068b0203"/><anchor xml:id="beg0068b0203" n="0068b0203"/>已<anchor xml:id="end0068b0203"/>
<lb ed="X" n="0068b03"/><lb ed="R059" n="0517a16"/>能捨一切所有不惜身命唯願諸佛菩薩僧憐憫
<lb ed="X" n="0068b04"/><lb ed="R059" n="0517a17"/>故施與某甲菩薩戒<note place="inline">三說</note>。</p>
<lb ed="X" n="0068b05"/><lb ed="R059" n="0517a18"/><p xml:id="pX38p0068b0501">○五授戒。</p>
<lb ed="X" n="0068b06"/><lb ed="R059" n="0517b01"/><p xml:id="pX38p0068b0601">次問受戒者言汝某甲聽一切諸佛菩薩僧受菩
<lb ed="X" n="0068b07"/><lb ed="R059" n="0517b02"/>薩戒律儀戒攝善法戒攝衆生戒是過去未來現
<lb ed="X" n="0068b08"/><lb ed="R059" n="0517b03"/>在一切菩薩所住戒如過去菩薩<anchor xml:id="nkr_note_add_0068b0801" n="0068b0801"/><anchor xml:id="beg0068b0801" n="0068b0801"/>已<anchor xml:id="end0068b0801"/>學未來菩薩
<lb ed="X" n="0068b09"/><lb ed="R059" n="0517b04"/>當學現在菩薩今學汝<anchor xml:id="nkr_note_orig_0068001" n="0068001"/>知是學汝能持否<note place="inline">答能三說</note>。</p>
<lb ed="X" n="0068b10"/><lb ed="R059" n="0517b05"/><p xml:id="pX38p0068b1001">○六白竟。</p>
<lb ed="X" n="0068b11"/><lb ed="R059" n="0517b06"/><p xml:id="pX38p0068b1101">次白竟言此某甲菩薩於一切佛菩薩前從我某
<lb ed="X" n="0068b12"/><lb ed="R059" n="0517b07"/>甲菩薩邊<anchor xml:id="nkr_note_add_0068b1201" n="0068b1201"/><anchor xml:id="beg0068b1201" n="0068b1201"/>已<anchor xml:id="end0068b1201"/>第二第三說受菩薩戒竟我某甲菩
<lb ed="X" n="0068b13"/><lb ed="R059" n="0517b08"/>薩爲作證人此受戒菩薩名某甲復白十方無量
<lb ed="X" n="0068b14"/><lb ed="R059" n="0517b09"/>諸佛第一勝師及柔和者一切衆生軟覺者此某
<lb ed="X" n="0068b15"/><lb ed="R059" n="0517b10"/>甲菩薩於某甲菩薩前<anchor xml:id="nkr_note_add_0068b1501" n="0068b1501"/><anchor xml:id="beg0068b1501" n="0068b1501"/>已<anchor xml:id="end0068b1501"/>三說受一切菩薩律儀
<lb ed="X" n="0068b16"/><lb ed="R059" n="0517b11"/>戒竟<note place="inline">三說</note>。</p>
<lb ed="X" n="0068b17"/><lb ed="R059" n="0517b12"/><p xml:id="pX38p0068b1701">○七說相。</p>
<lb ed="X" n="0068b18"/><lb ed="R059" n="0517b13"/><p xml:id="pX38p0068b1801">次說十重相竟結撮讚歎<note place="inline">便散</note>。</p>
<lb ed="X" n="0068b19"/><lb ed="R059" n="0517b14"/><p xml:id="pX38p0068b1901">○三結驗。</p>
<lb ed="X" n="0068b20"/><lb ed="R059" n="0517b15"/><p xml:id="pX38p0068b2001">自齊宋<anchor xml:id="nkr_note_add_0068b2001" n="0068b2001"/><anchor xml:id="beg0068b2001" n="0068b2001"/>已<anchor xml:id="end0068b2001"/>來多用此法所以題作高昌本者尋地
<lb ed="X" n="0068b21"/><lb ed="R059" n="0517b16"/>持是曇無讖於河西所譯有沙門道進求讖受菩
<lb ed="X" n="0068b22"/><lb ed="R059" n="0517b17"/>薩戒讖不許且令悔過七日七夜竟詣讖求受讖
<lb ed="X" n="0068b23"/><lb ed="R059" n="0517b18"/>大怒不答進自念正是我障業未消耳復更竭誠
<lb ed="X" n="0068b24"/><lb ed="R059" n="0518a01"/>禮懺首尾三年進夢見<name role="" type="person">釋迦文佛</name>授<anchor xml:id="nkr_note_add_0068b2401" n="0068b2401"/><anchor xml:id="beg0068b2401" n="0068b2401"/>已<anchor xml:id="end0068b2401"/>戒法明日
<pb ed="X" xml:id="X38.0678.0068c" n="0068c"/>
<lb ed="X" n="0068c01"/><lb ed="R059" n="0518a02"/>詣讖欲說所夢未至數十步讖驚起唱善哉<anchor xml:id="nkr_note_add_0068c0101" n="0068c0101"/><anchor xml:id="beg0068c0101" n="0068c0101"/>已<anchor xml:id="end0068c0101"/>感
<lb ed="X" n="0068c02"/><lb ed="R059" n="0518a03"/>戒矣我當爲汝作證次第於佛像前更說戒相時
<lb ed="X" n="0068c03"/><lb ed="R059" n="0518a04"/>有道朗法師是河西高足當進感戒之時朗亦通
<lb ed="X" n="0068c04"/><lb ed="R059" n="0518a05"/>夢乃自卑戒臘求爲法弟於是從進受者千有餘
<lb ed="X" n="0068c05"/><lb ed="R059" n="0518a06"/>人<name role="" type="person">河西王</name><name role="" type="person">沮渠蒙遜</name>子景環後移據高昌旣奉進
<lb ed="X" n="0068c06"/><lb ed="R059" n="0518a07"/>爲師進亦隨往値高昌荒餓進生割<anchor xml:id="nkr_note_add_0068c0601" n="0068c0601"/><anchor xml:id="beg0068c0601" n="0068c0601"/>己<anchor xml:id="end0068c0601"/>身以救飢
<lb ed="X" n="0068c07"/><lb ed="R059" n="0518a08"/>者因此捨命進弟子僧遵姓趙高昌人傳師戒法
<lb ed="X" n="0068c08"/><lb ed="R059" n="0518a09"/>復有比丘曇景亦傳此法宗出彼郡故名高昌本
<lb ed="X" n="0068c09"/><lb ed="R059" n="0518a10"/>又元嘉末有玄暢法師從魏國度在荆囑之門宣
<lb ed="X" n="0068c10"/><lb ed="R059" n="0518a11"/>授菩薩戒法大略相似不無小異故別有暢法師
<lb ed="X" n="0068c11"/><lb ed="R059" n="0518a12"/>本此出曇無讖而小廣地持恐讖誓願發起人情
<lb ed="X" n="0068c12"/><lb ed="R059" n="0518a13"/>有此重複也。</p>
<lb ed="X" n="0068c13"/><lb ed="R059" n="0518a14"/><p xml:id="pX38p0068c1301">【註】此皆易見荆囑之門有改囑應作蜀門應作間
<lb ed="X" n="0068c14"/><lb ed="R059" n="0518a15"/>卽荆蜀之間也改之乃善。</p><p xml:id="pX38p0068c1411" cb:place="inline">○四瓔珞經本有五。</p>
<lb ed="X" n="0068c15"/><lb ed="R059" n="0518a16"/><p xml:id="pX38p0068c1501">【疏】四瓔珞經受菩薩戒法前禮三世三寶<note place="inline">三說</note>次受
<lb ed="X" n="0068c16"/><lb ed="R059" n="0518a17"/>四不壞信歸依佛歸依法歸依僧歸依戒<note place="inline">三說</note>次懺
<lb ed="X" n="0068c17"/><lb ed="R059" n="0518a18"/>悔十惡五逆等<note place="inline">三說</note>次說十重戒犯者失四十二賢
<lb ed="X" n="0068c18"/><lb ed="R059" n="0518b01"/>聖法問能持者<note place="inline">答能</note>然後結撮三歸重騰前十重戒
<lb ed="X" n="0068c19"/><lb ed="R059" n="0518b02"/>讚歎發願。</p>
<lb ed="X" n="0068c20"/><lb ed="R059" n="0518b03"/><p xml:id="pX38p0068c2001">○五勸信。</p>
<lb ed="X" n="0068c21"/><lb ed="R059" n="0518b04"/><p xml:id="pX38p0068c2101">言受戒者超度四魔越三界苦生生不失常隨行
<lb ed="X" n="0068c22"/><lb ed="R059" n="0518b05"/>人乃至成佛若不受戒不名有識畜生無異常離
<lb ed="X" n="0068c23"/><lb ed="R059" n="0518b06"/>三寶海非菩薩是邪見外道不近人情勸化人受
<lb ed="X" n="0068c24"/><lb ed="R059" n="0518b07"/>戒功德勝造八萬四千寶塔有戒犯者勝無戒不
<pb ed="X" xml:id="X38.0678.0069a" n="0069a"/>
<lb ed="X" n="0069a01"/><lb ed="R059" n="0518b08"/>犯若眞佛菩薩前受者名上品戒若佛滅後千里
<lb ed="X" n="0069a02"/><lb ed="R059" n="0518b09"/>內無法師從佛菩薩像前自誓受者名下品戒。</p>
<lb ed="X" n="0069a03"/><lb ed="R059" n="0518b10"/><p xml:id="pX38p0069a0301">【註】文出本業瓔珞經下卷甚備學者檢之。</p><p xml:id="pX38p0069a0317" cb:place="inline">○五新
<lb ed="X" n="0069a04"/><lb ed="R059" n="0518b11"/>撰本有十八科。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0069a05"/><lb ed="R059" n="0518b12"/>
<lb ed="X" n="0069a06"/><lb ed="R059" n="0518b13"/><cb:juan fun="close" n="1b"><cb:jhead>註菩薩戒經卷上之二</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0069a07"/>
<lb ed="X" n="0069a08"/>
<lb ed="X" n="0069a09"/>
<lb ed="X" n="0069a10"/><lb ed="R059" n="0518b15"/><cb:juan fun="open" n="1c"><cb:mulu type="卷" n="1c">上之三</cb:mulu><cb:jhead>梵網經菩薩心地品戒疏卷上之三</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0069a11"/>
<lb ed="X" n="0069a12"/><lb ed="R059" n="0518b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0069a1201">【疏】五新撰本者是近代諸師所集凡十八科第一
<lb ed="X" n="0069a13"/><lb ed="R059" n="0518b18"/>師初入道場禮佛在佛邊就座坐第二弟子入道
<lb ed="X" n="0069a14"/><lb ed="R059" n="0519a01"/>場禮佛胡跪第三師請三寶第四令起心念三寶
<lb ed="X" n="0069a15"/><lb ed="R059" n="0519a02"/>如在目前第五懺悔十不善業第六請諸聖作師
<lb ed="X" n="0069a16"/><lb ed="R059" n="0519a03"/>第七請現前師第八師讚歎弟子能發勝心第九
<lb ed="X" n="0069a17"/><lb ed="R059" n="0519a04"/>正乞是戒第十敎發菩提心第十一問遮法<note place="inline">有十五問</note>
<lb ed="X" n="0069a18"/><lb ed="R059" n="0519a05"/>第十二想念得戒第十三發戒時立誓第十四受
<lb ed="X" n="0069a19"/><lb ed="R059" n="0519a06"/>菩薩三歸<note place="inline">以此三歸發戒</note>第十五師起唱羯磨<note place="inline">亦以羯磨發戒</note>第
<lb ed="X" n="0069a20"/><lb ed="R059" n="0519a07"/>十六結竟第十七師還坐勸學第十八說十重相
<lb ed="X" n="0069a21"/><lb ed="R059" n="0519a08"/>結撮讚歎作禮便去。</p><p xml:id="pX38p0069a2109" cb:place="inline">○六制旨受戒法備有在家
<lb ed="X" n="0069a22"/><lb ed="R059" n="0519a09"/>出家方法文廣不列也。</p>
<lb ed="X" n="0069a23"/><lb ed="R059" n="0519a10"/><p xml:id="pX38p0069a2301">【註】此等易見<anchor xml:id="nkr_note_add_0069a2301" n="0069a2301"/><anchor xml:id="beg0069a2301" n="0069a2301"/>但<anchor xml:id="end0069a2301"/>列科而<anchor xml:id="nkr_note_add_0069a2302" n="0069a2302"/><anchor xml:id="beg0069a2302" n="0069a2302"/>已<anchor xml:id="end0069a2302"/>。</p><p xml:id="pX38p0069a2311" cb:place="inline">△二追釋總目又二。</p><p xml:id="pX38p0069a2319" cb:place="inline">○
<lb ed="X" n="0069a24"/><lb ed="R059" n="0519a11"/>初經總目。</p>
<pb ed="X" xml:id="X38.0678.0069b" n="0069b"/>
<lb ed="X" n="0069b01"/><lb ed="R059" n="0519a12"/><p xml:id="pX38p0069b0101">【疏】此經題名梵網上卷文言佛觀大梵天王因陀
<lb ed="X" n="0069b02"/><lb ed="R059" n="0519a13"/>羅網千重文綵不相障礙爲說無量世界猶如網
<lb ed="X" n="0069b03"/><lb ed="R059" n="0519a14"/>目一一世界各各不同諸佛敎門亦復如是莊嚴
<lb ed="X" n="0069b04"/><lb ed="R059" n="0519a15"/>梵身無所障礙從譬立名總喩一部所詮參善不
<lb ed="X" n="0069b05"/><lb ed="R059" n="0519a16"/>同如梵王網也。</p>
<lb ed="X" n="0069b06"/><lb ed="R059" n="0519a17"/><p xml:id="pX38p0069b0601">【註】因陀羅者應云網羅幢因以帝釋之網在殿梵
<lb ed="X" n="0069b07"/><lb ed="R059" n="0519a18"/>王之網在幢上卷云幢因非因陀羅網也寫者之
<lb ed="X" n="0069b08"/><lb ed="R059" n="0519b01"/>誤此由梵王旣到佛所佛因觀見網目分明不相
<lb ed="X" n="0069b09"/><lb ed="R059" n="0519b02"/>障礙故可爲喩諸佛世界各各不同互融互攝卽
<lb ed="X" n="0069b10"/><lb ed="R059" n="0519b03"/>之立名也又梵者淨也以此淨網向生死海摭人
<lb ed="X" n="0069b11"/><lb ed="R059" n="0519b04"/>天魚可濟彼岸因之立名意在此也辯諸梵天非
<lb ed="X" n="0069b12"/><lb ed="R059" n="0519b05"/>今文意。</p><p xml:id="pX38p0069b1204" cb:place="inline">○二品總目。</p>
<lb ed="X" n="0069b13"/><lb ed="R059" n="0519b06"/><p xml:id="pX38p0069b1301">【疏】品名菩薩心地者亦是譬名品內所明大士要
<lb ed="X" n="0069b14"/><lb ed="R059" n="0519b07"/>用如人身之有心能總萬事能生勝果爲大士所
<lb ed="X" n="0069b15"/><lb ed="R059" n="0519b08"/>依義言如地也。</p>
<lb ed="X" n="0069b16"/><lb ed="R059" n="0519b09"/><p xml:id="pX38p0069b1601">【註】心字通法喩前文直以心意識三而言心者從
<lb ed="X" n="0069b17"/><lb ed="R059" n="0519b10"/>法釋也今文如人身之有心者取總義以爲喩也
<lb ed="X" n="0069b18"/><lb ed="R059" n="0519b11"/>地字從喩取能生所作義也亦可從法約實相理
<lb ed="X" n="0069b19"/><lb ed="R059" n="0519b12"/>地也文中無之義亦可通或加法門者藏目旣無
<lb ed="X" n="0069b20"/><lb ed="R059" n="0519b13"/>疏乃不立鈔云心喩能總地喩能生究而言之性
<lb ed="X" n="0069b21"/><lb ed="R059" n="0519b14"/>戒能總衆行意地能生勝果。</p><p xml:id="pX38p0069b2112" cb:place="inline">△三別釋說戒又二
<lb ed="X" n="0069b22"/><lb ed="R059" n="0519b15"/>初能說人又二。</p><p xml:id="pX38p0069b2207" cb:place="inline">○初通釋二名。</p>
<lb ed="X" n="0069b23"/><lb ed="R059" n="0519b16"/><p xml:id="pX38p0069b2301">【疏】盧舍那者瑤梁經翻爲淨滿以諸患都盡故稱
<lb ed="X" n="0069b24"/><lb ed="R059" n="0519b17"/>爲淨衆德悉圓名爲滿也釋迦牟尼者瑞應經譯
<pb ed="X" xml:id="X38.0678.0069c" n="0069c"/>
<lb ed="X" n="0069c01"/><lb ed="R059" n="0519b18"/>爲能儒亦云能仁又能忍亦直林牟尼者身口意
<lb ed="X" n="0069c02"/><lb ed="R059" n="0520a01"/>或云度沃焦此是異說華嚴名號品或名盧舍或
<lb ed="X" n="0069c03"/><lb ed="R059" n="0520a02"/>名釋迦今明不一不異機緣宜聞耳。</p>
<lb ed="X" n="0069c04"/><lb ed="R059" n="0520a03"/><p xml:id="pX38p0069c0401">【註】二名翻譯疏<anchor xml:id="nkr_note_add_0069c0401" n="0069c0401"/><anchor xml:id="beg0069c0401" n="0069c0401"/>已<anchor xml:id="end0069c0401"/>分明舍那之名從報身立釋迦
<lb ed="X" n="0069c05"/><lb ed="R059" n="0520a04"/>之名從應身立牟尼身口意者本行經翻爲寂默
<lb ed="X" n="0069c06"/><lb ed="R059" n="0520a05"/>蓋言三業皆寂默也度沃焦者衆生流轉猶如焦
<lb ed="X" n="0069c07"/><lb ed="R059" n="0520a06"/>石五欲沃之而無厭足唯佛能度故云度沃焦也
<lb ed="X" n="0069c08"/><lb ed="R059" n="0520a07"/>妙記第九准舊婆沙以釋也新譯華嚴毗盧遮那
<lb ed="X" n="0069c09"/><lb ed="R059" n="0520a08"/>與舍那不揀記云近代翻譯法報不分三二莫辯。</p>
<lb ed="X" n="0069c10"/><lb ed="R059" n="0520a09"/><p xml:id="pX38p0069c1001">○二別定敎主。</p>
<lb ed="X" n="0069c11"/><lb ed="R059" n="0520a10"/><p xml:id="pX38p0069c1101">【疏】釋迦在第四禪<name role="" type="person">摩醯首羅</name>宮說此心地品尋文
<lb ed="X" n="0069c12"/><lb ed="R059" n="0520a11"/>始末有千釋迦與百千億釋迦各接有緣皆至舍
<lb ed="X" n="0069c13"/><lb ed="R059" n="0520a12"/>那所受菩薩戒藏然後各坐道場示成正覺覆述
<lb ed="X" n="0069c14"/><lb ed="R059" n="0520a13"/>說法。</p>
<lb ed="X" n="0069c15"/><lb ed="R059" n="0520a14"/><p xml:id="pX38p0069c1501">【註】華嚴敎主舊來諸師說義不定或云報身或云
<lb ed="X" n="0069c16"/><lb ed="R059" n="0520a15"/>應身予甞據此以斷華嚴乃生身尊特而爲敎主
<lb ed="X" n="0069c17"/><lb ed="R059" n="0520a16"/>今略示之以三義辯一約身論本二約土定身三
<lb ed="X" n="0069c18"/><lb ed="R059" n="0520a17"/>約機辯應一者夫言本者乃有二意一垂迹之本
<lb ed="X" n="0069c19"/><lb ed="R059" n="0520a18"/>二現相之本垂迹本者釋迦迹身從舍那本之所
<lb ed="X" n="0069c20"/><lb ed="R059" n="0520b01"/>垂下卽指舍那爲本雖千釋迦與千百億釋迦有
<lb ed="X" n="0069c21"/><lb ed="R059" n="0520b02"/>兩重本迹今從極說但指臺上舍那爲本故云盧
<lb ed="X" n="0069c22"/><lb ed="R059" n="0520b03"/>舍那本身也現相本者却指釋迦而爲其本蓋以
<lb ed="X" n="0069c23"/><lb ed="R059" n="0520b04"/>舍那臺上之身居實報土何由可見並因釋迦樹
<lb ed="X" n="0069c24"/><lb ed="R059" n="0520b05"/>下成道放光現瑞見實報境界得覩斯佛如上卷
<pb ed="X" xml:id="X38.0678.0070a" n="0070a"/>
<lb ed="X" n="0070a01"/><lb ed="R059" n="0520b06"/>云釋迦身放慧光照此天宮至<name role="" type="person">蓮華藏世界</name>其中一
<lb ed="X" n="0070a02"/><lb ed="R059" n="0520b07"/>切世界悉皆相視乃至釋迦卽擎接此世界大衆
<lb ed="X" n="0070a03"/><lb ed="R059" n="0520b08"/>至<name role="" type="person">蓮華臺藏世界</name>見舍那佛等以此考知從本垂
<lb ed="X" n="0070a04"/><lb ed="R059" n="0520b09"/>迹却是舍那從下見高却由釋迦故指釋迦爲現
<lb ed="X" n="0070a05"/><lb ed="R059" n="0520b10"/>相本故經中云還本源世界<name role="" type="person">閻浮提</name>菩提樹下則
<lb ed="X" n="0070a06"/><lb ed="R059" n="0520b11"/>樹下釋迦亦得爲本源者乃現相之本也。</p><p xml:id="pX38p0070a0617" cb:place="inline">二約
<lb ed="X" n="0070a07"/><lb ed="R059" n="0520b12"/>土定身者今五時施化在娑婆土中西天竺國淨
<lb ed="X" n="0070a08"/><lb ed="R059" n="0520b13"/>飯王宮所生之身悉達太子出家成道首談大法
<lb ed="X" n="0070a09"/><lb ed="R059" n="0520b14"/>經中顯云釋迦初成道在菩提樹下初結菩薩波
<lb ed="X" n="0070a10"/><lb ed="R059" n="0520b15"/>羅提木叉華嚴經初亦云在娑婆國中成道之初
<lb ed="X" n="0070a11"/><lb ed="R059" n="0520b16"/>卽說此經在菩提樹下卽指此身爲說經之主一
<lb ed="X" n="0070a12"/><lb ed="R059" n="0520b17"/>世界旣爾千百億世界亦然故指千億釋迦樹下
<lb ed="X" n="0070a13"/><lb ed="R059" n="0520b18"/>生身爲華嚴敎主明矣臺上舍那乃實報土中說
<lb ed="X" n="0070a14"/><lb ed="R059" n="0521a01"/>法敎主今辨同居<name role="" type="person">娑婆世界</name>五時施化說華嚴身
<lb ed="X" n="0070a15"/><lb ed="R059" n="0521a02"/>安得指實報土身爲娑婆敎主耶況此戒疏明示
<lb ed="X" n="0070a16"/><lb ed="R059" n="0521a03"/>之云尋文始末有千釋迦各接有緣皆至舍那所
<lb ed="X" n="0070a17"/><lb ed="R059" n="0521a04"/>受菩薩戒藏然後各坐道場示成正覺覆述說法
<lb ed="X" n="0070a18"/><lb ed="R059" n="0521a05"/>凡有十處此一段文乃示華嚴敎主之明文也旣
<lb ed="X" n="0070a19"/><lb ed="R059" n="0521a06"/>云覆述說法凡有十處卽華嚴經中七處八會疏
<lb ed="X" n="0070a20"/><lb ed="R059" n="0521a07"/>文乃以梵網與華嚴和會梵網華嚴同一敎主此
<lb ed="X" n="0070a21"/><lb ed="R059" n="0521a08"/>乃千百億中之一身在此一娑婆說華嚴也卽指
<lb ed="X" n="0070a22"/><lb ed="R059" n="0521a09"/>此身爲此敎主淨覺一宗不曉此意敻指臺上之
<lb ed="X" n="0070a23"/><lb ed="R059" n="0521a10"/>身實報敎主而爲此土說經之主者若爲議論。</p>
<lb ed="X" n="0070a24"/><lb ed="R059" n="0521a11"/><p xml:id="pX38p0070a2401">三約機辯應當如來成道之初大機普集在會之
<pb ed="X" xml:id="X38.0678.0070b" n="0070b"/>
<lb ed="X" n="0070b01"/><lb ed="R059" n="0521a12"/>者皆別圓人機旣純大應合尊特卽指樹下文六
<lb ed="X" n="0070b02"/><lb ed="R059" n="0521a13"/>之身大機所覩業識當情佛從中道感應而現故
<lb ed="X" n="0070b03"/><lb ed="R059" n="0521a14"/>此生身卽是尊特而爲敎主經中雖說十蓮華藏
<lb ed="X" n="0070b04"/><lb ed="R059" n="0521a15"/>微塵相海乃是此土釋迦放光現瑞手擎此會大
<lb ed="X" n="0070b05"/><lb ed="R059" n="0521a16"/>衆至臺上舍那之所傳誦戒法來此樹下爲衆覆
<lb ed="X" n="0070b06"/><lb ed="R059" n="0521a17"/>述說此相海廣大法門耳不可認所說之相爲能
<lb ed="X" n="0070b07"/><lb ed="R059" n="0521a18"/>說敎主旣曰覆述說法則傳來有自具敎眼者應
<lb ed="X" n="0070b08"/><lb ed="R059" n="0521b01"/>善分別或謂妙句旣云梵網別爲一緣安得以此
<lb ed="X" n="0070b09"/><lb ed="R059" n="0521b02"/>爲華嚴敎主者此有二據一者以疏文據疏云華
<lb ed="X" n="0070b10"/><lb ed="R059" n="0521b03"/>嚴文來未盡前後席或不同並由聖迹難思隨機
<lb ed="X" n="0070b11"/><lb ed="R059" n="0521b04"/>異說疏中以梵網華嚴二經會同文非不顯二者
<lb ed="X" n="0070b12"/><lb ed="R059" n="0521b05"/>以記文據據妙記云爲緣雖別道理恒同故知二
<lb ed="X" n="0070b13"/><lb ed="R059" n="0521b06"/>經不可敻異梵網敎主旣是樹下初成之身華嚴
<lb ed="X" n="0070b14"/><lb ed="R059" n="0521b07"/>敎主安得不然耶約此三義以定敎主是生身卽
<lb ed="X" n="0070b15"/><lb ed="R059" n="0521b08"/>尊特此理甚明豈可以藏塵生身入滅有多少舍
<lb ed="X" n="0070b16"/><lb ed="R059" n="0521b09"/>利而爲難耶此唯四明建義妙合佛祖之心他所
<lb ed="X" n="0070b17"/><lb ed="R059" n="0521b10"/>不及頂山乃云四明據樹下淨覺據臺上皆得片
<lb ed="X" n="0070b18"/><lb ed="R059" n="0521b11"/>意又以四意定敎主全同兒戲義無所歸如何點
<lb ed="X" n="0070b19"/><lb ed="R059" n="0521b12"/><g ref="#CB15109">𦚾</g>乃云予點壽量名無不究義無不盡只此所論
<lb ed="X" n="0070b20"/><lb ed="R059" n="0521b13"/>敎主可驗所點壽量心無精當却謂四明據樹下
<lb ed="X" n="0070b21"/><lb ed="R059" n="0521b14"/>只得片意汝之四科全意安在請好學者試讀彼
<lb ed="X" n="0070b22"/><lb ed="R059" n="0521b15"/>記當發一笑前文又云此經通三敎主所說以驗
<lb ed="X" n="0070b23"/><lb ed="R059" n="0521b16"/>此師一何淺謬並由識暗其言多失。</p><p xml:id="pX38p0070b2315" cb:place="inline">△二所說法
<lb ed="X" n="0070b24"/><lb ed="R059" n="0521b17"/>又二。</p><p xml:id="pX38p0070b2403" cb:place="inline">○初通論一部。</p>
<pb ed="X" xml:id="X38.0678.0070c" n="0070c"/>
<lb ed="X" n="0070c01"/><lb ed="R059" n="0521b18"/><p xml:id="pX38p0070c0101">【疏】凡有十處一在妙光堂說十世界海二在帝釋
<lb ed="X" n="0070c02"/><lb ed="R059" n="0522a01"/>宮說十住三在夜摩宮說十行四在<name role="" type="person">兜率陀天</name>說
<lb ed="X" n="0070c03"/><lb ed="R059" n="0522a02"/>十迴向五在化樂天說十禪定六在<name role="" type="person">他化天</name>說十
<lb ed="X" n="0070c04"/><lb ed="R059" n="0522a03"/>地七在初禪說十金剛八在二禪說十忍九在三
<lb ed="X" n="0070c05"/><lb ed="R059" n="0522a04"/>禪說十願十在四禪說心地品第十會總更說前
<lb ed="X" n="0070c06"/><lb ed="R059" n="0522a05"/>三十心十地皆約無相義爲解後又云釋迦從初
<lb ed="X" n="0070c07"/><lb ed="R059" n="0522a06"/><name role="" type="person">蓮華藏世界</name>入天宮下<name role="" type="person">閻浮提</name>成道號釋迦始於
<lb ed="X" n="0070c08"/><lb ed="R059" n="0522a07"/>道場說法乃至十處復從天宮下至菩提樹下爲
<lb ed="X" n="0070c09"/><lb ed="R059" n="0522a08"/>此衆生說盧舍那初發心所誦戒卽是十重四十
<lb ed="X" n="0070c10"/><lb ed="R059" n="0522a09"/>八輕華嚴所說文來未盡止有七處八會多道不
<lb ed="X" n="0070c11"/><lb ed="R059" n="0522a10"/>起本座不道在化樂天說法而此經多道座起復
<lb ed="X" n="0070c12"/><lb ed="R059" n="0522a11"/>至餘處在化樂天說十禪定又諸地多不相應前
<lb ed="X" n="0070c13"/><lb ed="R059" n="0522a12"/>後座席或復同異良由聖迹難思隨機異說耳。</p>
<lb ed="X" n="0070c14"/><lb ed="R059" n="0522a13"/><p xml:id="pX38p0070c1401">【註】此等時會以經校之<anchor xml:id="nkr_note_add_0070c1401" n="0070c1401"/><anchor xml:id="beg0070c1401" n="0070c1401"/>但<anchor xml:id="end0070c1401"/>撮略而叙故心地品乃
<lb ed="X" n="0070c15"/><lb ed="R059" n="0522a14"/>第十會說又云復從天宮下至菩提樹下說此十
<lb ed="X" n="0070c16"/><lb ed="R059" n="0522a15"/>重四十八輕則應此戒涉兩處說熙鈔揀云問處
<lb ed="X" n="0070c17"/><lb ed="R059" n="0522a16"/>旣有異似分兩品答品唯從一前後有殊此與華
<lb ed="X" n="0070c18"/><lb ed="R059" n="0522a17"/>嚴有不同處文自和會。</p><p xml:id="pX38p0070c1810" cb:place="inline">△二別揀此戒又五。</p><p xml:id="pX38p0070c1818" cb:place="inline">○初
<lb ed="X" n="0070c19"/><lb ed="R059" n="0522a18"/>揀敎。</p>
<lb ed="X" n="0070c20"/><lb ed="R059" n="0522b01"/><p xml:id="pX38p0070c2001">【疏】於三敎中卽是頓敎明佛性常住一乘妙旨。</p>
<lb ed="X" n="0070c21"/><lb ed="R059" n="0522b02"/><p xml:id="pX38p0070c2101">【註】三敎者顯露三敎也今判屬頓非秘密敎也旣
<lb ed="X" n="0070c22"/><lb ed="R059" n="0522b03"/>云佛性一乘卽頓部中圓以行位旣通亦可兼別
<lb ed="X" n="0070c23"/><lb ed="R059" n="0522b04"/>有趣在圓也。</p><p xml:id="pX38p0070c2306" cb:place="inline">○二揀人。</p>
<lb ed="X" n="0070c24"/><lb ed="R059" n="0522b05"/><p xml:id="pX38p0070c2401">【疏】所被之人唯爲大士不爲二乘華嚴云二乘在
<pb ed="X" xml:id="X38.0678.0071a" n="0071a"/>
<lb ed="X" n="0071a01"/><lb ed="R059" n="0522b06"/>座不知不覺以大士階位非二乘所行制戒輕重
<lb ed="X" n="0071a02"/><lb ed="R059" n="0522b07"/>非小乘所學。</p>
<lb ed="X" n="0071a03"/><lb ed="R059" n="0522b08"/><p xml:id="pX38p0071a0301">【註】此旣華嚴部中結經二乘如聾如啞矣。</p><p xml:id="pX38p0071a0317" cb:place="inline">○三揀
<lb ed="X" n="0071a04"/><lb ed="R059" n="0522b09"/>制。</p>
<lb ed="X" n="0071a05"/><lb ed="R059" n="0522b10"/><p xml:id="pX38p0071a0501">【疏】大小乘制法不同菩薩一時頓制五十八事聲
<lb ed="X" n="0071a06"/><lb ed="R059" n="0522b11"/>聞待犯隨犯隨結理論關機宜事論凡有三義一
<lb ed="X" n="0071a07"/><lb ed="R059" n="0522b12"/>大士深信頓聞不逆聲聞淺信頓聞則不受二者
<lb ed="X" n="0071a08"/><lb ed="R059" n="0522b13"/>大士不恒<anchor xml:id="nkr_note_orig_0071001" n="0071001"/>待左右無有隨事隨白故一時頓制聲
<lb ed="X" n="0071a09"/><lb ed="R059" n="0522b14"/>聞恒得隨侍可有小欲白佛故待犯方制三者梵
<lb ed="X" n="0071a10"/><lb ed="R059" n="0522b15"/>網所制起盧舍那爲妙海王子授菩薩戒爾時諸
<lb ed="X" n="0071a11"/><lb ed="R059" n="0522b16"/>大士法須說此五十八種故一時頓制也。</p>
<lb ed="X" n="0071a12"/><lb ed="R059" n="0522b17"/><p xml:id="pX38p0071a1201">【註】十重兼衆輕成五十八事相一約信二約隨三
<lb ed="X" n="0071a13"/><lb ed="R059" n="0522b18"/>約受。</p><p xml:id="pX38p0071a1303" cb:place="inline">○四揀部。</p>
<lb ed="X" n="0071a14"/><lb ed="R059" n="0523a01"/><p xml:id="pX38p0071a1401">【疏】梵網大本一百一十二卷六十一品唯第十菩
<lb ed="X" n="0071a15"/><lb ed="R059" n="0523a02"/>薩心地品什師誦出上下兩卷上序菩薩階位下
<lb ed="X" n="0071a16"/><lb ed="R059" n="0523a03"/>明菩薩戒法。</p>
<lb ed="X" n="0071a17"/><lb ed="R059" n="0523a04"/><p xml:id="pX38p0071a1701">【註】此云百一十二卷藏中有本序云弘始三年召
<lb ed="X" n="0071a18"/><lb ed="R059" n="0523a05"/>羅什在長安<name role="" type="person">草堂寺</name>及義學三千餘僧手執梵文
<lb ed="X" n="0071a19"/><lb ed="R059" n="0523a06"/>口翻解釋五十餘部唯梵網經一百二十卷六十
<lb ed="X" n="0071a20"/><lb ed="R059" n="0523a07"/>一品其中菩薩心地品第十專明菩薩行也何故
<lb ed="X" n="0071a21"/><lb ed="R059" n="0523a08"/>卷數不同恐寫十二上下字悞經旣不來藏無所
<lb ed="X" n="0071a22"/><lb ed="R059" n="0523a09"/>考。</p><p xml:id="pX38p0071a2202" cb:place="inline">○五揀名。</p>
<lb ed="X" n="0071a23"/><lb ed="R059" n="0523a10"/><p xml:id="pX38p0071a2301">【疏】從大本出序及流通皆闕卽別部外稱菩薩戒
<lb ed="X" n="0071a24"/><lb ed="R059" n="0523a11"/>經。</p>
<pb ed="X" xml:id="X38.0678.0071b" n="0071b"/>
<lb ed="X" n="0071b01"/><lb ed="R059" n="0523a12"/><p xml:id="pX38p0071b0101">【註】旣云皆闕何故分科自有三段闕者語其大部
<lb ed="X" n="0071b02"/><lb ed="R059" n="0523a13"/>之三分此旣一品別行於世義求三分品內自足
<lb ed="X" n="0071b03"/><lb ed="R059" n="0523a14"/>旣云卽別部外稱菩薩戒經故今疏註依此定題
<lb ed="X" n="0071b04"/><lb ed="R059" n="0523a15"/>立名甚正<anchor xml:id="nkr_note_add_0071b0401" n="0071b0401"/><anchor xml:id="beg0071b0401" n="0071b0401"/>已<anchor xml:id="end0071b0401"/>如前辯前來並是大師疏文釋註之
<lb ed="X" n="0071b05"/><lb ed="R059" n="0523a16"/>前預有玄旨故對熙鈔齊記有所長者兼而錄之
<lb ed="X" n="0071b06"/><lb ed="R059" n="0523a17"/>此後入經故對他宗疏鈔有所備者兼而補之以
<lb ed="X" n="0071b07"/><lb ed="R059" n="0523a18"/>全其美讀者知之。</p><p xml:id="pX38p0071b0708" cb:place="inline">△二釋文又二。</p><p xml:id="pX38p0071b0714" cb:place="inline">○初列科示意。</p>
<lb ed="X" n="0071b08"/><lb ed="R059" n="0523b01"/><p xml:id="pX38p0071b0801">【疏】就文爲三初偈長行訖淸淨者爲序次十重訖
<lb ed="X" n="0071b09"/><lb ed="R059" n="0523b02"/>現在菩薩今誦爲正說餘盡卷爲勸說流通也就
<lb ed="X" n="0071b10"/><lb ed="R059" n="0523b03"/>序中初偈明舍那發起長行明釋迦勸發偈中大
<lb ed="X" n="0071b11"/><lb ed="R059" n="0523b04"/>意四戒三勸四戒者一舍那戒二釋迦戒三菩薩
<lb ed="X" n="0071b12"/><lb ed="R059" n="0523b05"/>戒四衆生戒舍那爲本傳授釋迦爲迹釋迦得此
<lb ed="X" n="0071b13"/><lb ed="R059" n="0523b06"/>復授諸菩薩諸菩薩得此戒復傳授凡夫衆生也
<lb ed="X" n="0071b14"/><lb ed="R059" n="0523b07"/>三勸者一勸受二勸持三勸誦此四品戒得之有
<lb ed="X" n="0071b15"/><lb ed="R059" n="0523b08"/>由根本冥傳自下授作佛記所以勸凡夫受旣受
<lb ed="X" n="0071b16"/><lb ed="R059" n="0523b09"/>須持旣持須誦欲使相傳不斷也十一行半偈分
<lb ed="X" n="0071b17"/><lb ed="R059" n="0523b10"/>爲三段初三行三句明舍那說戒傳授釋迦二從
<lb ed="X" n="0071b18"/><lb ed="R059" n="0523b11"/>是時千百億下三行三句明釋迦迹佛傳授諸菩
<lb ed="X" n="0071b19"/><lb ed="R059" n="0523b12"/>薩諸菩薩傳授衆生三從諦聽我正誦下盡偈明
<lb ed="X" n="0071b20"/><lb ed="R059" n="0523b13"/>勸信受持一言三序是三佛各說二言初序是舍
<lb ed="X" n="0071b21"/><lb ed="R059" n="0523b14"/>那自說餘二是此土釋迦說今言三序悉是此土
<lb ed="X" n="0071b22"/><lb ed="R059" n="0523b15"/>釋迦說雜有經家之辭。</p>
<lb ed="X" n="0071b23"/><lb ed="R059" n="0523b16"/><p xml:id="pX38p0071b2301">【註】四戒三勸乃談其意至於分科各自有目然疏
<lb ed="X" n="0071b24"/><lb ed="R059" n="0523b17"/>於三勸開科前後有所不同至下略辨。</p><p xml:id="pX38p0071b2416" cb:place="inline">△初更爲
<pb ed="X" xml:id="X38.0678.0071c" n="0071c"/>
<lb ed="X" n="0071c01"/><lb ed="R059" n="0523b18"/>三前兩行半明本迹次一行一句明人法就初又
<lb ed="X" n="0071c02"/><lb ed="R059" n="0524a01"/>三初半行明舍那本身二一行半明釋迦迹佛三
<lb ed="X" n="0071c03"/><lb ed="R059" n="0524a02"/>半行總結本迹。</p><p xml:id="pX38p0071c0307" cb:place="inline">○今初半行明舍那本身。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0071c04"/><lb ed="R059" n="0524a03"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgX38p0071c0401"><l>我今盧舍那</l><l>方坐蓮華臺</l></lg></cb:div>
<lb ed="X" n="0071c05"/><lb ed="R059" n="0524a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0071c0501">【疏】上句明舍那本身下句明舍那本土此卽依正
<lb ed="X" n="0071c06"/><lb ed="R059" n="0524a05"/>兩報佛身四種一謂法身二謂眞應三謂法報應
<lb ed="X" n="0071c07"/><lb ed="R059" n="0524a06"/>毗盧徧耀正法爲身舍那行滿報果爲身釋迦應
<lb ed="X" n="0071c08"/><lb ed="R059" n="0524a07"/>迹赴感爲身也舍光攝論名法應化若更四身者
<lb ed="X" n="0071c09"/><lb ed="R059" n="0524a08"/>應身受<name role="" type="person">純陀</name>供化身受大衆供我今者八自在我
<lb ed="X" n="0071c10"/><lb ed="R059" n="0524a09"/>也舍那者無明塵垢永盡智慧功德圓備如淨滿
<lb ed="X" n="0071c11"/><lb ed="R059" n="0524a10"/>月以名表德也方坐蓮華下句明依報方者正也
<lb ed="X" n="0071c12"/><lb ed="R059" n="0524a11"/>安住正法故云坐也何故坐蓮華臺世界形相似
<lb ed="X" n="0071c13"/><lb ed="R059" n="0524a12"/>蓮華故云蓮華藏華嚴云華在下擎蓮華二義處
<lb ed="X" n="0071c14"/><lb ed="R059" n="0524a13"/>穢不汚譬舍那居穢不染也藏者包含十方法界
<lb ed="X" n="0071c15"/><lb ed="R059" n="0524a14"/>悉在中也臺者中也表因能起果故譬臺也又以
<lb ed="X" n="0071c16"/><lb ed="R059" n="0524a15"/>本佛坐於華臺又表戒是衆德之本也。</p>
<lb ed="X" n="0071c17"/><lb ed="R059" n="0524a16"/><p xml:id="pX38p0071c1701">【註】佛身四種謂法報應化釋文散出備釋名義如
<lb ed="X" n="0071c18"/><lb ed="R059" n="0524a17"/>常所解熙鈔云攝有梁唐此云舍光攝論未詳齊
<lb ed="X" n="0071c19"/><lb ed="R059" n="0524a18"/>記云舍字悞乃金字耳意謂金光與攝論皆明三
<lb ed="X" n="0071c20"/><lb ed="R059" n="0524b01"/>身讀者更詳應受<name role="" type="person">純陀</name>者大經佛將涅槃人天奔
<lb ed="X" n="0071c21"/><lb ed="R059" n="0524b02"/>集各持香雲幷諸異供奉献如來皆默不受最
<lb ed="X" n="0071c22"/><lb ed="R059" n="0524b03"/>後拘尸那竭有一工巧名曰<name role="" type="person">純陀</name>奉施飮食垂許
<lb ed="X" n="0071c23"/><lb ed="R059" n="0524b04"/>受之故曰應身受<name role="" type="person">純陀</name>供化身受人天供者爲滿
<lb ed="X" n="0071c24"/><lb ed="R059" n="0524b05"/>人天願故復現化身各在其前受諸天等供養以
<pb ed="X" xml:id="X38.0678.0072a" n="0072a"/>
<lb ed="X" n="0072a01"/><lb ed="R059" n="0524b06"/>悉達本身爲應各現在前爲化斯乃取始終示迹
<lb ed="X" n="0072a02"/><lb ed="R059" n="0524b07"/>爲應無而欻有爲化八自在我者大經云一能示
<lb ed="X" n="0072a03"/><lb ed="R059" n="0524b08"/>一身多身數如微塵二以塵身滿大千界三以大
<lb ed="X" n="0072a04"/><lb ed="R059" n="0524b09"/>身輕擧遠到四現無量類常居一國五諸根互用
<lb ed="X" n="0072a05"/><lb ed="R059" n="0524b10"/>六得一切法如無法想七說一偈經無量劫八身
<lb ed="X" n="0072a06"/><lb ed="R059" n="0524b11"/>如虗空存沒隨宜不窮<note place="inline">經文</note>安住正法以釋坐者妙
<lb ed="X" n="0072a07"/><lb ed="R059" n="0524b12"/>經云身體及手足靜然安不動究竟永寂滅安
<lb ed="X" n="0072a08"/><lb ed="R059" n="0524b13"/>住無漏法譬舍那居穢不染者熙鈔云此文顯用
<lb ed="X" n="0072a09"/><lb ed="R059" n="0524b14"/>迹佛應用爲釋四明師云梵網方坐蓮臺華嚴藏
<lb ed="X" n="0072a10"/><lb ed="R059" n="0524b15"/>塵文等皆是現起尊特若爾本迹一向敻異熙謂
<lb ed="X" n="0072a11"/><lb ed="R059" n="0524b16"/>四明不合以此爲現起尊特者殊不曉四明自指
<lb ed="X" n="0072a12"/><lb ed="R059" n="0524b17"/>臺上所現之身是實報本身却以蓮華處穢義爲
<lb ed="X" n="0072a13"/><lb ed="R059" n="0524b18"/>迹佛何淺陋之甚乎又自問云蓮藏世界卽實報
<lb ed="X" n="0072a14"/><lb ed="R059" n="0525a01"/>土云何居穢答肇自一化豈離娑婆稱本佛居須
<lb ed="X" n="0072a15"/><lb ed="R059" n="0525a02"/>表報土當知卽竪而橫實稱華臺卽橫而竪寂場
<lb ed="X" n="0072a16"/><lb ed="R059" n="0525a03"/>宛然他意乃以卽娑婆而顯實報以爲答釋殊不
<lb ed="X" n="0072a17"/><lb ed="R059" n="0525a04"/>知疏文通釋蓮華有此二義便認作華臺有處穢
<lb ed="X" n="0072a18"/><lb ed="R059" n="0525a05"/>義何不詳之甚乎且今四明之意是現起義耶示
<lb ed="X" n="0072a19"/><lb ed="R059" n="0525a06"/>現義耶若依他答應臺上身是示現耶不善消文
<lb ed="X" n="0072a20"/><lb ed="R059" n="0525a07"/>枉費疎理。</p><p xml:id="pX38p0072a2005" cb:place="inline">△周匝千釋迦望百億國釋迦千爲本
<lb ed="X" n="0072a21"/><lb ed="R059" n="0525a08"/>百億爲迹故兩重本迹此又爲三一明迹中之本
<lb ed="X" n="0072a22"/><lb ed="R059" n="0525a09"/>二明迹中之迹三明本之與迹皆成佛道。</p><p xml:id="pX38p0072a2217" cb:place="inline">○今初
<lb ed="X" n="0072a23"/><lb ed="R059" n="0525a10"/>明迹中之本。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0072a24"/><lb ed="R059" n="0525a11"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgX38p0072a2401"><l>周匝千華上</l><l>復現千釋迦</l></lg></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X38.0678.0072b" n="0072b"/>
<lb ed="X" n="0072b01"/><lb ed="R059" n="0525a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0072b0101">【疏】千華者人中華有十餘葉天華百葉佛菩薩華
<lb ed="X" n="0072b02"/><lb ed="R059" n="0525a13"/>千葉一葉有一佛世界故有千佛淨土表十地十
<lb ed="X" n="0072b03"/><lb ed="R059" n="0525a14"/>波羅蜜圓因起應果之本地現千釋迦一葉一淨
<lb ed="X" n="0072b04"/><lb ed="R059" n="0525a15"/>土卽一佛世界起圓應身又一世界中一佛國土
<lb ed="X" n="0072b05"/><lb ed="R059" n="0525a16"/>此猶略說華嚴微塵世界也十方方各一百也。</p><p xml:id="pX38p0072b0519" cb:place="inline">○
<lb ed="X" n="0072b06"/><lb ed="R059" n="0525a17"/>二明迹中之迹。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0072b07"/><lb ed="R059" n="0525a18"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgX38p0072b0701"><l>一華百億國</l><l>一國一釋迦</l></lg></cb:div>
<lb ed="X" n="0072b08"/><lb ed="R059" n="0525b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0072b0801">【疏】一葉一世界有百億國土娑婆百億國是一葉
<lb ed="X" n="0072b09"/><lb ed="R059" n="0525b02"/>之上耳。</p>
<lb ed="X" n="0072b10"/><lb ed="R059" n="0525b03"/><p xml:id="pX38p0072b1001">【註】此明二重本迹初以舍那爲本現千釋迦爲迹
<lb ed="X" n="0072b11"/><lb ed="R059" n="0525b04"/>次以千釋迦爲本乃迹中之本以千百億爲迹卽
<lb ed="X" n="0072b12"/><lb ed="R059" n="0525b05"/>迹中之迹乃示本迹重重顯現無盡據經第十三
<lb ed="X" n="0072b13"/><lb ed="R059" n="0525b06"/>重世界名曰娑婆此云堪忍卽今所化境域衆生
<lb ed="X" n="0072b14"/><lb ed="R059" n="0525b07"/>能忍受三毒衆苦等以得其名故別指一葉藏疏
<lb ed="X" n="0072b15"/><lb ed="R059" n="0525b08"/>云諸聖敎中總有五說一約諸部小乘於此大千
<lb ed="X" n="0072b16"/><lb ed="R059" n="0525b09"/>百億閻浮中唯此閻浮釋迦是實報成佛餘洲皆
<lb ed="X" n="0072b17"/><lb ed="R059" n="0525b10"/>是化往本不論舍那佛二若依入大乘論等說摩
<lb ed="X" n="0072b18"/><lb ed="R059" n="0525b11"/>醯首羅天上有一實報成佛以一大千世界爲所
<lb ed="X" n="0072b19"/><lb ed="R059" n="0525b12"/>統境化作百億釋迦一時成佛三若依此經蓮華
<lb ed="X" n="0072b20"/><lb ed="R059" n="0525b13"/>臺藏世界坐華臺上實身成佛名盧舍那其千葉
<lb ed="X" n="0072b21"/><lb ed="R059" n="0525b14"/>上釋迦卽是千<name role="" type="person">摩醯首羅</name>天上各有一釋迦此千
<lb ed="X" n="0072b22"/><lb ed="R059" n="0525b15"/>釋迦一一各化作百億釋迦故有千百億釋迦於
<lb ed="X" n="0072b23"/><lb ed="R059" n="0525b16"/>千百億國中菩提樹下一時成佛准此言之卽一
<lb ed="X" n="0072b24"/><lb ed="R059" n="0525b17"/>實身成佛時以千三千大千世界爲化境合有千
<pb ed="X" xml:id="X38.0678.0072c" n="0072c"/>
<lb ed="X" n="0072c01"/><lb ed="R059" n="0525b18"/>箇百億其千釋迦是實報千百億釋迦是化身四
<lb ed="X" n="0072c02"/><lb ed="R059" n="0526a01"/>依攝論等受用身有二種一自受用是實身成佛
<lb ed="X" n="0072c03"/><lb ed="R059" n="0526a02"/>稱法界成身土相稱依正無礙唯佛獨住更無菩
<lb ed="X" n="0072c04"/><lb ed="R059" n="0526a03"/>薩二隨他受用身爲地上菩薩於淨土中現身說
<lb ed="X" n="0072c05"/><lb ed="R059" n="0526a04"/>法爲地前機現化身佛所主化境又廣於前五依
<lb ed="X" n="0072c06"/><lb ed="R059" n="0526a05"/>華嚴無成無不成故舍那於一切處皆實身成佛
<lb ed="X" n="0072c07"/><lb ed="R059" n="0526a06"/>又以盧舍那卽是釋迦不分報化二身之別但說
<lb ed="X" n="0072c08"/><lb ed="R059" n="0526a07"/>十身以顯無盡<note place="inline">彼疏</note>然他宗疏據引經論釋義甚詳
<lb ed="X" n="0072c09"/><lb ed="R059" n="0526a08"/>存錄備知<anchor xml:id="nkr_note_add_0072c0901" n="0072c0901"/><anchor xml:id="beg0072c0901" n="0072c0901"/>但<anchor xml:id="end0072c0901"/>無敎旨收會遂多散漫仍以實有之
<lb ed="X" n="0072c10"/><lb ed="R059" n="0526a09"/>身爲實報身蓋無吾家身土依正判攝無歸若以
<lb ed="X" n="0072c11"/><lb ed="R059" n="0526a10"/>今疏本迹比之足見優降荆溪云縱令十方互爲
<lb ed="X" n="0072c12"/><lb ed="R059" n="0526a11"/>主伴亦復不離一塵一塵秖在此臺此葉當知祇
<lb ed="X" n="0072c13"/><lb ed="R059" n="0526a12"/>是迹中依正故知今家得旨之談雖無窮無盡亦
<lb ed="X" n="0072c14"/><lb ed="R059" n="0526a13"/>不離當念荆溪云一一塵身一切身一塵刹一切
<lb ed="X" n="0072c15"/><lb ed="R059" n="0526a14"/>刹熙鈔引永嘉云一月普含一切水一切水月一
<lb ed="X" n="0072c16"/><lb ed="R059" n="0526a15"/>月攝不學天台難明此旨。</p><p xml:id="pX38p0072c1611" cb:place="inline">○三明本迹俱成佛道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0072c17"/><lb ed="R059" n="0526a16"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgX38p0072c1701"><l>各坐菩提樹</l><l>一時成佛道</l></lg></cb:div>
<lb ed="X" n="0072c18"/><lb ed="R059" n="0526a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0072c1801">○三半行總結本迹。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0072c19"/><lb ed="R059" n="0526a18"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgX38p0072c1901"><l>如是千百億</l><l>盧舍那本身</l></lg></cb:div>
<lb ed="X" n="0072c20"/><lb ed="R059" n="0526b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0072c2001">【疏】是千百億初句結迹身舍那下句結本身明千
<lb ed="X" n="0072c21"/><lb ed="R059" n="0526b02"/>百億皆以舍那爲本。</p>
<lb ed="X" n="0072c22"/><lb ed="R059" n="0526b03"/><p xml:id="pX38p0072c2201">【註】藏疏以舍那本身一句科在次科以如是千百
<lb ed="X" n="0072c23"/><lb ed="R059" n="0526b04"/>億句節在上科爲類結云如是乃有千箇百億以
<lb ed="X" n="0072c24"/><lb ed="R059" n="0526b05"/>天台疏科此二句爲結本迹方見經意不閑若如
<pb ed="X" xml:id="X38.0678.0073a" n="0073a"/>
<lb ed="X" n="0073a01"/><lb ed="R059" n="0526b06"/>他釋前來<anchor xml:id="nkr_note_add_0073a0101" n="0073a0101"/><anchor xml:id="beg0073a0101" n="0073a0101"/>已<anchor xml:id="end0073a0101"/>云百億國了何用結數仍使本身一
<lb ed="X" n="0073a02"/><lb ed="R059" n="0526b07"/>句在次科中殊無所以故彼釋經不及天台也。</p><p xml:id="pX38p0073a0219" cb:place="inline">△
<lb ed="X" n="0073a03"/><lb ed="R059" n="0526b08"/>千百億下第二明人法初明人次明法。</p><p xml:id="pX38p0073a0316" cb:place="inline">○初明人。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0073a04"/><lb ed="R059" n="0526b09"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgX38p0073a0401"><l>千百億釋迦</l><l>各接微塵衆</l><l>俱來至我所</l></lg></cb:div>
<lb ed="X" n="0073a05"/><lb ed="R059" n="0526b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0073a0501">【疏】人中有三句一明能接之人是千百億釋迦二
<lb ed="X" n="0073a06"/><lb ed="R059" n="0526b11"/>明所接之人取有緣之義也微塵者聽衆多也第
<lb ed="X" n="0073a07"/><lb ed="R059" n="0526b12"/>三明能接所接人俱至舍那佛所。</p>
<lb ed="X" n="0073a08"/><lb ed="R059" n="0526b13"/><p xml:id="pX38p0073a0801">【註】熙鈔云取有緣者若非種緣焉聞妙戒故華嚴
<lb ed="X" n="0073a09"/><lb ed="R059" n="0526b14"/>著樂諸天不預法會以乘緩故如乘戒四句頂山
<lb ed="X" n="0073a10"/><lb ed="R059" n="0526b15"/>記云所云接者他云未必手擎但以神力攝持爾
<lb ed="X" n="0073a11"/><lb ed="R059" n="0526b16"/>若據上卷釋迦擎接維摩云手擎大千法華以神
<lb ed="X" n="0073a12"/><lb ed="R059" n="0526b17"/>通接衆皆通諸義也。</p><p xml:id="pX38p0073a1209" cb:place="inline">○第二明法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0073a13"/><lb ed="R059" n="0526b18"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgX38p0073a1301"><l>聽我誦佛戒</l><l>甘露門則開</l></lg></cb:div>
<lb ed="X" n="0073a14"/><lb ed="R059" n="0527a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0073a1401">【疏】上句明說戒次句正歎戒初誡菩薩聽也誦佛
<lb ed="X" n="0073a15"/><lb ed="R059" n="0527a02"/>戒者問何故誦不道說耶答此是三世十方諸佛
<lb ed="X" n="0073a16"/><lb ed="R059" n="0527a03"/>之法非始自作故秖得稱誦不得道說甘露門者
<lb ed="X" n="0073a17"/><lb ed="R059" n="0527a04"/>歎戒譬服甘露令人長壽不死要因此戒得至涅
<lb ed="X" n="0073a18"/><lb ed="R059" n="0527a05"/>槃常樂我淨敎能通理譬之如門又戒能濟拔免
<lb ed="X" n="0073a19"/><lb ed="R059" n="0527a06"/>離生死譬如甘露服得命長大經云有山從四方
<lb ed="X" n="0073a20"/><lb ed="R059" n="0527a07"/>來唯當持戒布施也。</p>
<lb ed="X" n="0073a21"/><lb ed="R059" n="0527a08"/><p xml:id="pX38p0073a2101">【註】提謂以戒是佩長生之符不死之印彼雖五戒
<lb ed="X" n="0073a22"/><lb ed="R059" n="0527a09"/>天台以四敎釋之圓敎長生之符不死之印卽常
<lb ed="X" n="0073a23"/><lb ed="R059" n="0527a10"/>樂我淨涅槃四德今文乃以甘露爲長壽不死之
<lb ed="X" n="0073a24"/><lb ed="R059" n="0527a11"/>法也所謂開者備應有四光明疏釋開甘露門云
<pb ed="X" xml:id="X38.0678.0073b" n="0073b"/>
<lb ed="X" n="0073b01"/><lb ed="R059" n="0527a12"/>對十住位初開聖道遮二邊故故言開也又有示
<lb ed="X" n="0073b02"/><lb ed="R059" n="0527a13"/>器入城處室以對行向地等今以戒是入道初門
<lb ed="X" n="0073b03"/><lb ed="R059" n="0527a14"/>故言開也大經云四山臨逼欲濟拔之當修施戒
<lb ed="X" n="0073b04"/><lb ed="R059" n="0527a15"/>卽生老病死鈔引大士詩云早求無上道應免四
<lb ed="X" n="0073b05"/><lb ed="R059" n="0527a16"/>方山。</p><p xml:id="pX38p0073b0503" cb:place="inline">△第二釋迦迹佛傳授菩薩菩薩授衆生也
<lb ed="X" n="0073b06"/><lb ed="R059" n="0527a17"/>又爲三一明經家叙釋迦傳敎之緣由二明釋迦
<lb ed="X" n="0073b07"/><lb ed="R059" n="0527a18"/>說戒傳授諸菩薩三勸菩薩傳授諸衆生。</p><p xml:id="pX38p0073b0717" cb:place="inline">○今初
<lb ed="X" n="0073b08"/><lb ed="R059" n="0527b01"/>經家述釋迦傳授之由。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0073b09"/><lb ed="R059" n="0527b02"/><cb:div type="orig"><lg type="regular" xml:id="lgX38p0073b0901"><l>是時千百億</l><l>還至本道場</l><l>各坐菩提樹</l>
<lb ed="X" n="0073b10"/><lb ed="R059" n="0527b03"/><l>誦我本師戒</l></lg></cb:div>
<lb ed="X" n="0073b11"/><lb ed="R059" n="0527b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0073b1101">【疏】三句明千百億佛各還本處然法身無在今初
<lb ed="X" n="0073b12"/><lb ed="R059" n="0527b05"/>明迹傳本戒則本爲迹師以迹誦本故也。</p><p xml:id="pX38p0073b1217" cb:place="inline">△傳授
<lb ed="X" n="0073b13"/><lb ed="R059" n="0527b06"/>諸菩薩此文爲三一明戒體二明戒用三勸菩薩
<lb ed="X" n="0073b14"/><lb ed="R059" n="0527b07"/>受持。</p><p xml:id="pX38p0073b1403" cb:place="inline">○今初十重四十八。</p>
<lb ed="X" n="0073b15"/><lb ed="R059" n="0527b08"/><p xml:id="pX38p0073b1501">【疏】則十重等爲戒體也。</p><p xml:id="pX38p0073b1510" cb:place="inline">○二歎戒用。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0073b16"/><lb ed="R059" n="0527b09"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgX38p0073b1601"><l>戒如明日月</l><l>亦如瓔珞珠</l></lg></cb:div>
<lb ed="X" n="0073b17"/><lb ed="R059" n="0527b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0073b1701">【疏】持此戒能除罪霧譬之如日使得淸涼喩之若
<lb ed="X" n="0073b18"/><lb ed="R059" n="0527b11"/>月富有善法如瓔珞珠又日能長萬物戒亦如是
<lb ed="X" n="0073b19"/><lb ed="R059" n="0527b12"/>能生萬善又如瓔珞能差貧窮戒亦如是能差衆
<lb ed="X" n="0073b20"/><lb ed="R059" n="0527b13"/>生貧長善法財又如日月麗天無不瞻仰持戒在
<lb ed="X" n="0073b21"/><lb ed="R059" n="0527b14"/>體無不歸崇瓔珞在身莊第一持戒離醜如端正
<lb ed="X" n="0073b22"/><lb ed="R059" n="0527b15"/>也。</p>
<lb ed="X" n="0073b23"/><lb ed="R059" n="0527b16"/><p xml:id="pX38p0073b2301">【註】藏師疏云初是慧嚴次是福嚴又律儀戒以能
<lb ed="X" n="0073b24"/><lb ed="R059" n="0527b17"/>破諸黑惡故如日也攝衆生戒以大悲淸涼爲相
<pb ed="X" xml:id="X38.0678.0073c" n="0073c"/>
<lb ed="X" n="0073c01"/><lb ed="R059" n="0527b18"/>故如月也攝善法戒以能攝修具勝善法而自佩
<lb ed="X" n="0073c02"/><lb ed="R059" n="0528a01"/>故如瓔珞也。</p><p xml:id="pX38p0073c0206" cb:place="inline">○三勸菩薩受持。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0073c03"/><lb ed="R059" n="0528a02"/><cb:div type="orig"><lg type="regular" xml:id="lgX38p0073c0301"><l>微塵菩薩衆</l><l>由是成正覺</l><l>是盧舍那誦</l>
<lb ed="X" n="0073c04"/><lb ed="R059" n="0528a03"/><l>我亦如是誦</l><l>汝新學菩薩</l><l>頂戴受持戒</l></lg></cb:div>
<lb ed="X" n="0073c05"/><lb ed="R059" n="0528a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0073c0501">【疏】如人渡海必假舟航若度生死要因持戒大經
<lb ed="X" n="0073c06"/><lb ed="R059" n="0528a05"/>云如憑船筏又喩浮囊又爲二盧舍那下能授之
<lb ed="X" n="0073c07"/><lb ed="R059" n="0528a06"/>人新學下所受之人。</p><p xml:id="pX38p0073c0709" cb:place="inline">○三勸菩薩傳授衆生。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0073c08"/><lb ed="R059" n="0528a07"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgX38p0073c0801"><l>受持是戒<anchor xml:id="nkr_note_add_0073c0801" n="0073c0801"/><anchor xml:id="beg0073c0801" n="0073c0801"/>已<anchor xml:id="end0073c0801"/></l><l>轉授諸衆生</l></lg></cb:div>
<lb ed="X" n="0073c09"/><lb ed="R059" n="0528a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0073c0901">【疏】三十心菩薩傳授外凡發大乘心也。</p>
<lb ed="X" n="0073c10"/><lb ed="R059" n="0528a09"/><p xml:id="pX38p0073c1001">【註】疏中云三勸發傳授衆生發字悞應如前分科
<lb ed="X" n="0073c11"/><lb ed="R059" n="0528a10"/>勸菩薩也熙鈔不詳謂如勸發。</p><p xml:id="pX38p0073c1113" cb:place="inline">△三勸信受持又
<lb ed="X" n="0073c12"/><lb ed="R059" n="0528a11"/>爲三一出所誦之法二勸人信受三結勸。</p><p xml:id="pX38p0073c1217" cb:place="inline">○初出
<lb ed="X" n="0073c13"/><lb ed="R059" n="0528a12"/>所誦法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0073c14"/><lb ed="R059" n="0528a13"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgX38p0073c1401"><l>諦聽我正誦</l><l>佛法中戒藏</l><l>波羅提木叉</l></lg></cb:div>
<lb ed="X" n="0073c15"/><lb ed="R059" n="0528a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0073c1501">【疏】此戒簡異外道鷄狗等戒淨戒爲因木叉爲果。</p>
<lb ed="X" n="0073c16"/><lb ed="R059" n="0528a15"/><p xml:id="pX38p0073c1601">【註】藏疏云波羅提此云別也略毗木叉此云解脫
<lb ed="X" n="0073c17"/><lb ed="R059" n="0528a16"/>謂持此戒行於諸犯境皆別別脫離故也熙鈔云
<lb ed="X" n="0073c18"/><lb ed="R059" n="0528a17"/>攝一切戒故曰藏亦是常住佛性等藏。</p><p xml:id="pX38p0073c1816" cb:place="inline">△二勸人
<lb ed="X" n="0073c19"/><lb ed="R059" n="0528a18"/>受持又爲二初勸信二勸受。</p><p xml:id="pX38p0073c1912" cb:place="inline">○今初。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0073c20"/><lb ed="R059" n="0528b01"/><cb:div type="orig"><lg type="regular" xml:id="lgX38p0073c2001"><l>大衆心諦信</l><l>汝是當成佛</l><l>我是<anchor xml:id="nkr_note_add_0073c2001" n="0073c2001"/><anchor xml:id="beg0073c2001" n="0073c2001"/>已<anchor xml:id="end0073c2001"/>成佛</l>
<lb ed="X" n="0073c21"/><lb ed="R059" n="0528b02"/><l>常作如是信</l><l>戒品<anchor xml:id="nkr_note_add_0073c2101" n="0073c2101"/><anchor xml:id="beg0073c2101" n="0073c2101"/>已<anchor xml:id="end0073c2101"/>具足</l></lg></cb:div>
<lb ed="X" n="0073c22"/><lb ed="R059" n="0528b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0073c2201">【疏】所以爾者信是入道初門大論云信爲能入我
<lb ed="X" n="0073c23"/><lb ed="R059" n="0528b04"/>持此戒得成正覺汝亦應爾。</p><p xml:id="pX38p0073c2312" cb:place="inline">○二勸受。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0073c24"/><lb ed="R059" n="0528b05"/><cb:div type="orig"><lg type="regular" xml:id="lgX38p0073c2401"><l>一切有心者</l><l>皆應攝佛戒</l><l>衆生受佛戒</l>
<pb ed="X" xml:id="X38.0678.0074a" n="0074a"/>
<lb ed="X" n="0074a01"/><lb ed="R059" n="0528b06"/><l>卽入諸佛位</l><l>位同大覺<anchor xml:id="nkr_note_add_0074a0101" n="0074a0101"/><anchor xml:id="beg0074a0101" n="0074a0101"/>已<anchor xml:id="end0074a0101"/></l><l>眞是諸佛子</l></lg></cb:div>
<lb ed="X" n="0074a02"/><lb ed="R059" n="0528b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0074a0201">【疏】凡有心者皆得受菩薩大乘常樂等戒明衆生
<lb ed="X" n="0074a03"/><lb ed="R059" n="0528b08"/>有心所有佛性要當作佛須受二戒也。</p><p xml:id="pX38p0074a0316" cb:place="inline">○三結勸。</p>
<lb ed="X" n="0074a04"/><lb ed="R059" n="0528b09"/><p xml:id="pX38p0074a0401">【註】疏中分科前後不同前云偈中大意四戒三勸
<lb ed="X" n="0074a05"/><lb ed="R059" n="0528b10"/>三勸者一勸信二勸受三勸誦卽從諦聽下三勸
<lb ed="X" n="0074a06"/><lb ed="R059" n="0528b11"/>文也今正釋三勸再開其科云第三勸信受持文
<lb ed="X" n="0074a07"/><lb ed="R059" n="0528b12"/>爲三一出所誦法二勸人受持三結勸至勸人受
<lb ed="X" n="0074a08"/><lb ed="R059" n="0528b13"/>中開科云一勸信二勸受此前後異者何也今詳
<lb ed="X" n="0074a09"/><lb ed="R059" n="0528b14"/>科意大師釋經此類極多如有時或作此釋等蓋
<lb ed="X" n="0074a10"/><lb ed="R059" n="0528b15"/>自諦聽我正誦下一節之文意可二句或直作三
<lb ed="X" n="0074a11"/><lb ed="R059" n="0528b16"/>勸科卽如前開勸誦之文以我誦故顯一切皆誦
<lb ed="X" n="0074a12"/><lb ed="R059" n="0528b17"/>或作結勸科卽如後開雖少不同大意無別問前
<lb ed="X" n="0074a13"/><lb ed="R059" n="0528b18"/>云勸受勸持復云勸信勸受何也答申信故受由
<lb ed="X" n="0074a14"/><lb ed="R059" n="0529a01"/>受故持互說無礙故前疏云旣受須持旣持須誦
<lb ed="X" n="0074a15"/><lb ed="R059" n="0529a02"/>欲使相傳不斷也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0074a16"/><lb ed="R059" n="0529a03"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgX38p0074a1601"><l>大衆皆恭敬</l><l>至心聽我誦</l></lg></cb:div>
<lb ed="X" n="0074a17"/><lb ed="R059" n="0529a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0074a1701">【疏】上句結下句誡聽總明諸佛傳授戒法發起序
<lb ed="X" n="0074a18"/><lb ed="R059" n="0529a05"/>竟。</p><p xml:id="pX38p0074a1802" cb:place="inline">△二釋迦勸發序爲二初經家辭二釋迦自說
<lb ed="X" n="0074a19"/><lb ed="R059" n="0529a06"/>初中三階一叙佛欲結戒二放光表瑞三大衆願
<lb ed="X" n="0074a20"/><lb ed="R059" n="0529a07"/>聞初又四。</p><p xml:id="pX38p0074a2005" cb:place="inline">○初標化主。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0074a21"/><lb ed="R059" n="0529a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0074a2101">爾時釋迦牟尼佛。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0074a22"/><lb ed="R059" n="0529a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0074a2201">【疏】一標化主大聖釋尊。</p>
<lb ed="X" n="0074a23"/><lb ed="R059" n="0529a10"/><p xml:id="pX38p0074a2301">【註】前以釋迦生身爲此經華嚴敎主樹下覆述說
<lb ed="X" n="0074a24"/><lb ed="R059" n="0529a11"/>法以敎定身乃生身卽尊特如前三義此中標主
<pb ed="X" xml:id="X38.0678.0074b" n="0074b"/>
<lb ed="X" n="0074b01"/><lb ed="R059" n="0529a12"/>乃是釋尊豈不符合祖意。</p><p xml:id="pX38p0074b0111" cb:place="inline">○二標處所。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0074b02"/><lb ed="R059" n="0529a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0074b0201">初坐菩提樹下。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0074b03"/><lb ed="R059" n="0529a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0074b0301">【疏】在此樹下得道因名道樹又曰思惟梵音貝多
<lb ed="X" n="0074b04"/><lb ed="R059" n="0529a15"/>也。</p><p xml:id="pX38p0074b0402" cb:place="inline">○三明得道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0074b05"/><lb ed="R059" n="0529a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0074b0501">成無上正覺。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0074b06"/><lb ed="R059" n="0529a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0074b0601">【疏】謂成正覺卽正徧知號。</p><p xml:id="pX38p0074b0611" cb:place="inline">△四出所結法謂菩薩
<lb ed="X" n="0074b07"/><lb ed="R059" n="0529a18"/>波羅提木叉於第四自更四句。</p><p xml:id="pX38p0074b0713" cb:place="inline">○一標所結名。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0074b08"/><lb ed="R059" n="0529b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0074b0801">初結菩薩波羅提木叉。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0074b09"/><lb ed="R059" n="0529b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0074b0901">【註】藏疏云以是本戒非是聲聞待犯方制最初成
<lb ed="X" n="0074b10"/><lb ed="R059" n="0529b03"/>佛卽結此戒故云也。</p><p xml:id="pX38p0074b1009" cb:place="inline">○二能成勝因。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0074b11"/><lb ed="R059" n="0529b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0074b1101">孝順父母師僧三寶。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0074b12"/><lb ed="R059" n="0529b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0074b1201">【疏】寶藏經云孝事父母天主帝釋在汝家中又能
<lb ed="X" n="0074b13"/><lb ed="R059" n="0529b06"/>行孝大梵尊天在汝家中又能盡孝<name role="" type="person">釋迦文佛</name>在
<lb ed="X" n="0074b14"/><lb ed="R059" n="0529b07"/>汝家中睒摩菩薩親眼患愈慈心童女火輪速滅
<lb ed="X" n="0074b15"/><lb ed="R059" n="0529b08"/>卽其靈應爾雅云善事父母爲孝孝卽順也太史
<lb ed="X" n="0074b16"/><lb ed="R059" n="0529b09"/>叔明用順釋孝孝經鈎命決云孝字訓究究是了
<lb ed="X" n="0074b17"/><lb ed="R059" n="0529b10"/>悉始終色養也亦可訓度度是儀法溫淸合儀也。</p>
<lb ed="X" n="0074b18"/><lb ed="R059" n="0529b11"/><p xml:id="pX38p0074b1801">【註】孝順卽能行之心父母等是所行之境心行善
<lb ed="X" n="0074b19"/><lb ed="R059" n="0529b12"/>法卽止行二善孝是止善順是行善孝故防止其
<lb ed="X" n="0074b20"/><lb ed="R059" n="0529b13"/>悖逆順故承奉其顏色此如止觀持戒中釋隨定
<lb ed="X" n="0074b21"/><lb ed="R059" n="0529b14"/>具足兩戒乃防止二邊善順中道約卽中持此兩戒
<lb ed="X" n="0074b22"/><lb ed="R059" n="0529b15"/>引梵網云戒名大乘名第一義光非靑黃赤白戒
<lb ed="X" n="0074b23"/><lb ed="R059" n="0529b16"/>名爲孝孝名爲順孝卽止善順卽行善輔行釋云
<lb ed="X" n="0074b24"/><lb ed="R059" n="0529b17"/>應以第一義光寂照相卽而爲防止善順戒體孝
<pb ed="X" xml:id="X38.0678.0074c" n="0074c"/>
<lb ed="X" n="0074c01"/><lb ed="R059" n="0529b18"/>者畜也事親之道宜恒畜在心以在心故能順顏
<lb ed="X" n="0074c02"/><lb ed="R059" n="0530a01"/>色故名爲順今亦如是觀不思議恒照在心善順
<lb ed="X" n="0074c03"/><lb ed="R059" n="0530a02"/>於理順故觀於三諦孝故止於三惑如是持戒尙
<lb ed="X" n="0074c04"/><lb ed="R059" n="0530a03"/>不與別敎出假持戒義同豈與天子庶民行孝爲
<lb ed="X" n="0074c05"/><lb ed="R059" n="0530a04"/>同年耶故知孝順二字不可以淺近而解旣云順
<lb ed="X" n="0074c06"/><lb ed="R059" n="0530a05"/>故觀三諦孝故止三惑且附十重以言之理性非
<lb ed="X" n="0074c07"/><lb ed="R059" n="0530a06"/>惡逆順此性故持不殺戒理性非貪取順此性故
<lb ed="X" n="0074c08"/><lb ed="R059" n="0530a07"/>持不盜戒理性非染汚順此性故持不淫戒理性
<lb ed="X" n="0074c09"/><lb ed="R059" n="0530a08"/>本眞實順此性故持不妄戒理性非昏迷順此性
<lb ed="X" n="0074c10"/><lb ed="R059" n="0530a09"/>故持不酒戒乃至理性本誠信順此性故持不謗
<lb ed="X" n="0074c11"/><lb ed="R059" n="0530a10"/>戒十戒旣爾諸戒例然菩薩之人並由順性諸行
<lb ed="X" n="0074c12"/><lb ed="R059" n="0530a11"/>無作故云順謂了性爲行此行方妙如此解會方
<lb ed="X" n="0074c13"/><lb ed="R059" n="0530a12"/>善持戒止三惑順三諦從因至果用此孝順則窮
<lb ed="X" n="0074c14"/><lb ed="R059" n="0530a13"/>三惑源極三諦底故唯佛一人究竟持戒名曰孝
<lb ed="X" n="0074c15"/><lb ed="R059" n="0530a14"/>順也所孝之境有三一父母生育恩二師僧訓導
<lb ed="X" n="0074c16"/><lb ed="R059" n="0530a15"/>恩三三寶救護恩此三於我旣其有恩可不孝順
<lb ed="X" n="0074c17"/><lb ed="R059" n="0530a16"/>言父母者有法門父母有世俗父母法門父母生
<lb ed="X" n="0074c18"/><lb ed="R059" n="0530a17"/>我法身則師僧三寶皆在其中當行孝順世俗父
<lb ed="X" n="0074c19"/><lb ed="R059" n="0530a18"/>母生我色身則通過現現在父母生我此身過去
<lb ed="X" n="0074c20"/><lb ed="R059" n="0530b01"/>父母生我前身則一切衆生皆我父母故云我世
<lb ed="X" n="0074c21"/><lb ed="R059" n="0530b02"/>世無不從之受生今持戒行孝順者以一發菩提
<lb ed="X" n="0074c22"/><lb ed="R059" n="0530b03"/>心此心普廣非但報生身父母令得解脫亦使一
<lb ed="X" n="0074c23"/><lb ed="R059" n="0530b04"/>切衆生皆我過去父母同入報恩海中等到菩提
<lb ed="X" n="0074c24"/><lb ed="R059" n="0530b05"/>之果可不偉哉孝順之言善須解會疏云睒摩菩
<pb ed="X" xml:id="X38.0678.0075a" n="0075a"/>
<lb ed="X" n="0075a01"/><lb ed="R059" n="0530b06"/>薩親眼患愈者睒摩經云如來過去爲凡夫時侍
<lb ed="X" n="0075a02"/><lb ed="R059" n="0530b07"/>盲父母於山修道二十餘年採果汲水敬侍無怠
<lb ed="X" n="0075a03"/><lb ed="R059" n="0530b08"/>子披鹿皮衣遇王游獵毒箭中<g ref="#CB05577">𮌎</g>垂死難援父母
<lb ed="X" n="0075a04"/><lb ed="R059" n="0530b09"/>念子敦孝寧自殞身於是口吸其毒手拔箭鋒不
<lb ed="X" n="0075a05"/><lb ed="R059" n="0530b10"/>可得脫感釋梵王以神藥灌睒口中毒箭皆除還
<lb ed="X" n="0075a06"/><lb ed="R059" n="0530b11"/>活如故父母驚喜兩目俱開王誓不殺持五戒善
<lb ed="X" n="0075a07"/><lb ed="R059" n="0530b12"/>慈心童子者心論云慈童女長者欲辭其母<anchor xml:id="nkr_note_orig_0075001" n="0075001"/>深海
<lb ed="X" n="0075a08"/><lb ed="R059" n="0530b13"/>採寶母不容往因摘下母一髮至海洲上見熱鐵
<lb ed="X" n="0075a09"/><lb ed="R059" n="0530b14"/>輪從空中下臨於頂上卽發誓云願法界苦皆集
<lb ed="X" n="0075a10"/><lb ed="R059" n="0530b15"/>我身以誓願力火輪遂落從茲捨命生第六天荆
<lb ed="X" n="0075a11"/><lb ed="R059" n="0530b16"/>溪云逆母損髮成地獄心發誓願屬佛界善。</p><p xml:id="pX38p0075a1118" cb:place="inline">○三
<lb ed="X" n="0075a12"/><lb ed="R059" n="0530b17"/>明能得勝果。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0075a13"/><lb ed="R059" n="0530b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0075a1301">孝順至道之法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0075a14"/><lb ed="R059" n="0531a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0075a1401">【疏】能得勝果謂至道之法。</p>
<lb ed="X" n="0075a15"/><lb ed="R059" n="0531a02"/><p xml:id="pX38p0075a1501">【註】藏疏云謂至極之道莫先此法又以此道能至
<lb ed="X" n="0075a16"/><lb ed="R059" n="0531a03"/>於果故云至道。</p><p xml:id="pX38p0075a1607" cb:place="inline">○四結名字。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0075a17"/><lb ed="R059" n="0531a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0075a1701">孝名爲戒亦名制止。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0075a18"/><lb ed="R059" n="0531a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0075a1801">【註】藏疏云行此孝行卽是順敎無違名爲持戒故
<lb ed="X" n="0075a19"/><lb ed="R059" n="0531a06"/>云孝名爲戒制御三業止滅諸惡故云亦名制止。</p>
<lb ed="X" n="0075a20"/><lb ed="R059" n="0531a07"/><p xml:id="pX38p0075a2001">○二放光表瑞。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0075a21"/><lb ed="R059" n="0531a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0075a2101">佛卽口放無量光明。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0075a22"/><lb ed="R059" n="0531a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0075a2201">【疏】瑞者信也欲說大事前須放光故稱爲瑞光是
<lb ed="X" n="0075a23"/><lb ed="R059" n="0531a10"/>色像之勝放勝光明召有緣衆同來聽戒戒是諸
<lb ed="X" n="0075a24"/><lb ed="R059" n="0531a11"/>善最勝能滅惡生善口放者表釋尊今日宣說大
<pb ed="X" xml:id="X38.0678.0075b" n="0075b"/>
<lb ed="X" n="0075b01"/><lb ed="R059" n="0531a12"/>乘菩薩戒法。</p>
<lb ed="X" n="0075b02"/><lb ed="R059" n="0531a13"/><p xml:id="pX38p0075b0201">【註】熙鈔云此中三義一表信二表色像之勝三表
<lb ed="X" n="0075b03"/><lb ed="R059" n="0531a14"/>口宣妙法。</p><p xml:id="pX38p0075b0305" cb:place="inline">△三叙大衆願聞爲三一總叙大衆二
<lb ed="X" n="0075b04"/><lb ed="R059" n="0531a15"/>別叙四衆三時衆樂聞。</p><p xml:id="pX38p0075b0410" cb:place="inline">○今初。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0075b05"/><lb ed="R059" n="0531a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0075b0501">是時百萬億大衆。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0075b06"/><lb ed="R059" n="0531a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0075b0601">○二別叙四衆。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0075b07"/><lb ed="R059" n="0531a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0075b0701">諸菩薩十八梵天六欲天子十六大國王。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0075b08"/><lb ed="R059" n="0531b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0075b0801">【疏】一菩薩二十八梵三六欲天四十六國王十六
<lb ed="X" n="0075b09"/><lb ed="R059" n="0531b02"/>國者名出長阿含一<anchor xml:id="nkr_note_orig_0075002" n="0075002"/>史伽二<name role="" type="person">摩竭提</name>三迦尸四拘
<lb ed="X" n="0075b10"/><lb ed="R059" n="0531b03"/>薩羅五<g ref="#CB02494">䟦</g>祇六末羅七支提八<g ref="#CB02494">䟦</g>沙九尼樓十槃
<lb ed="X" n="0075b11"/><lb ed="R059" n="0531b04"/>闍羅十一阿濕波十二婆蹉十三蘇羅十四乾陀
<lb ed="X" n="0075b12"/><lb ed="R059" n="0531b05"/>羅十五劒浮沙十六阿槃提西土諸國甚多略擧
<lb ed="X" n="0075b13"/><lb ed="R059" n="0531b06"/>此耳機應聞聲自然雲集也。</p><p xml:id="pX38p0075b1312" cb:place="inline">○三時衆樂聞。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0075b14"/><lb ed="R059" n="0531b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0075b1401">合掌至心聽佛誦一切諸佛大乘戒。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0075b15"/><lb ed="R059" n="0531b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0075b1501">【疏】合掌下卽第三時衆樂聞也。</p><p xml:id="pX38p0075b1513" cb:place="inline">△二釋迦自說亦
<lb ed="X" n="0075b16"/><lb ed="R059" n="0531b09"/>三階一擧我自誦二釋放光因緣三勸物遵學卽
<lb ed="X" n="0075b17"/><lb ed="R059" n="0531b10"/>准前諸佛序中三事亦成經家三意前擧譬讚歎
<lb ed="X" n="0075b18"/><lb ed="R059" n="0531b11"/>此釋放光卽是讚歎也此三階各兩別初階兩者
<lb ed="X" n="0075b19"/><lb ed="R059" n="0531b12"/>一序我自誦二勸餘人。</p><p xml:id="pX38p0075b1910" cb:place="inline">○今初。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0075b20"/><lb ed="R059" n="0531b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0075b2001">佛吿諸菩薩言我今半月半月自誦諸佛法戒。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0075b21"/><lb ed="R059" n="0531b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0075b2101">【註】疏擧譬讚歎者卽前譬如月月珠等歎戒體也
<lb ed="X" n="0075b22"/><lb ed="R059" n="0531b15"/>吿誥音亦梏音吿上曰桔發下曰誥今乃發下重
<lb ed="X" n="0075b23"/><lb ed="R059" n="0531b16"/>言半月半月者刪補鈔云卽黑白二半也白定十
<lb ed="X" n="0075b24"/><lb ed="R059" n="0531b17"/>五黑或十四十五若一日一次則繁猒若一月一
<pb ed="X" xml:id="X38.0678.0075c" n="0075c"/>
<lb ed="X" n="0075c01"/><lb ed="R059" n="0531b18"/>說則賖遠懈怠故今半月一說離於懈怠不敬之
<lb ed="X" n="0075c02"/><lb ed="R059" n="0532a01"/>過。</p><p xml:id="pX38p0075c0202" cb:place="inline">○二勸餘人誦。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0075c03"/><lb ed="R059" n="0532a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0075c0301">汝等一切發心菩薩乃至十發趣十長養十金剛十
<lb ed="X" n="0075c04"/><lb ed="R059" n="0532a03"/>地諸菩薩亦誦。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0075c05"/><lb ed="R059" n="0532a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0075c0501">【疏】勸餘人中凡擧五位人一發心謂共地菩薩二
<lb ed="X" n="0075c06"/><lb ed="R059" n="0532a05"/>十發趣謂初十心依梵網列名一捨二戒三忍四
<lb ed="X" n="0075c07"/><lb ed="R059" n="0532a06"/>進五定六慧七願八護九喜十頂心三十長養謂
<lb ed="X" n="0075c08"/><lb ed="R059" n="0532a07"/>中十心一慈二悲三喜四捨五施六好說七道八
<lb ed="X" n="0075c09"/><lb ed="R059" n="0532a08"/>同九定十慧四十金剛後十心一信二念三迴向
<lb ed="X" n="0075c10"/><lb ed="R059" n="0532a09"/>四達五圓六不退七大乘八無相九慧十不壞心
<lb ed="X" n="0075c11"/><lb ed="R059" n="0532a10"/>五十地謂登地<anchor xml:id="nkr_note_add_0075c1101" n="0075c1101"/><anchor xml:id="beg0075c1101" n="0075c1101"/>已<anchor xml:id="end0075c1101"/>上一體性平等地二體性善方
<lb ed="X" n="0075c12"/><lb ed="R059" n="0532a11"/>便地三體性光明地四體性爾炎地五體性慧照
<lb ed="X" n="0075c13"/><lb ed="R059" n="0532a12"/>地六體性華光地七體性滿足地八體性佛吼地
<lb ed="X" n="0075c14"/><lb ed="R059" n="0532a13"/>九體性華嚴地十體性入佛界地。</p>
<lb ed="X" n="0075c15"/><lb ed="R059" n="0532a14"/><p xml:id="pX38p0075c1501">【註】共地者熙鈔云大乘行門初擧通地也頂山記
<lb ed="X" n="0075c16"/><lb ed="R059" n="0532a15"/>云有云通敎初心入別圓者此違當經也旣云發
<lb ed="X" n="0075c17"/><lb ed="R059" n="0532a16"/>心恐指別敎十信良以十信通伏五住通乃共義
<lb ed="X" n="0075c18"/><lb ed="R059" n="0532a17"/>也或圓十信與前敎斷惑共也謂同徐四住同卽
<lb ed="X" n="0075c19"/><lb ed="R059" n="0532a18"/>共爾此之二釋熙不及齊華嚴部旨旣只別圓疏
<lb ed="X" n="0075c20"/><lb ed="R059" n="0532b01"/>文會通同華嚴席安得以通敎共地而言之耶故
<lb ed="X" n="0075c21"/><lb ed="R059" n="0532b02"/>此五位且附別敎地位而說實別圓二敎之行位
<lb ed="X" n="0075c22"/><lb ed="R059" n="0532b03"/>也發心菩薩且附別敎十信位也亦兼五品十信
<lb ed="X" n="0075c23"/><lb ed="R059" n="0532b04"/>義以通敎共地言之則妨前云頓敎常住一乘妙
<lb ed="X" n="0075c24"/><lb ed="R059" n="0532b05"/>旨之文也齊以同除釋共此又不可。</p><p xml:id="pX38p0075c2415" cb:place="inline">△中階釋放
<pb ed="X" xml:id="X38.0678.0076a" n="0076a"/>
<lb ed="X" n="0076a01"/><lb ed="R059" n="0532b06"/>光因緣亦兩別一直緣二列因緣。</p><p xml:id="pX38p0076a0114" cb:place="inline">○今初。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0076a02"/><lb ed="R059" n="0532b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0076a0201">是故戒光從口出。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0076a03"/><lb ed="R059" n="0532b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0076a0301">△二列因緣於中爲兩一表得果二表行因各三
<lb ed="X" n="0076a04"/><lb ed="R059" n="0532b09"/>句。</p><p xml:id="pX38p0076a0402" cb:place="inline">○今初。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0076a05"/><lb ed="R059" n="0532b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0076a0501">有緣非無因故光光非靑黃赤白黑非色非心非有
<lb ed="X" n="0076a06"/><lb ed="R059" n="0532b11"/>非無非因果法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0076a07"/><lb ed="R059" n="0532b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0076a0701"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0076001" n="0076001"/>得果三句。</p>
<lb ed="X" n="0076a08"/><lb ed="R059" n="0532b13"/><p xml:id="pX38p0076a0801">【疏】得果三句者一非靑黃色心二非有無三非因
<lb ed="X" n="0076a09"/><lb ed="R059" n="0532b14"/>果法。</p>
<lb ed="X" n="0076a10"/><lb ed="R059" n="0532b15"/><p xml:id="pX38p0076a1001">【註】藏疏以故光光非靑黃則以二字連讀頂山亦
<lb ed="X" n="0076a11"/><lb ed="R059" n="0532b16"/>然熙鈔云經有緣非無因故光者標起也意以故
<lb ed="X" n="0076a12"/><lb ed="R059" n="0532b17"/>光爲句今從熙鈔此乃譯者各有文體如上卷云
<lb ed="X" n="0076a13"/><lb ed="R059" n="0532b18"/>師子座上<name role="" type="person">盧舍那佛</name>放光光<note place="inline">句</note>吿千華上佛又云擧
<lb ed="X" n="0076a14"/><lb ed="R059" n="0533a01"/>身放不思議光<note place="inline">句</note>光皆化無量佛此二處文不可
<lb ed="X" n="0076a15"/><lb ed="R059" n="0533a02"/>以光光連讀也藏疏云以無量數多爲光光意以
<lb ed="X" n="0076a16"/><lb ed="R059" n="0533a03"/>光光卽戒戒者非譯者文體也果中三句藏疏謂
<lb ed="X" n="0076a17"/><lb ed="R059" n="0533a04"/>一非色心者戒性非質礙色非緣慮心又於思種
<lb ed="X" n="0076a18"/><lb ed="R059" n="0533a05"/>上建立用思種爲體故非靑等色於思種上假立
<lb ed="X" n="0076a19"/><lb ed="R059" n="0533a06"/>爲色故非心二非有無者謂緣起之戒決無自相
<lb ed="X" n="0076a20"/><lb ed="R059" n="0533a07"/>永不是有故非有然不無此不有之戒不同兔角
<lb ed="X" n="0076a21"/><lb ed="R059" n="0533a08"/>故非無又非所執故非有非緣起故非無三非因
<lb ed="X" n="0076a22"/><lb ed="R059" n="0533a09"/>果者以稱性之戒離能所生故非因果也又戒能
<lb ed="X" n="0076a23"/><lb ed="R059" n="0533a10"/>成彼大菩提果故非果法也藉菩提心起故非因
<lb ed="X" n="0076a24"/><lb ed="R059" n="0533a11"/>法也據此解釋消文甚細說義無歸以他不得敎
<pb ed="X" xml:id="X38.0678.0076b" n="0076b"/>
<lb ed="X" n="0076b01"/><lb ed="R059" n="0533a12"/>旨所攝直云戒體甚深眞性戒體對下因三句云
<lb ed="X" n="0076b02"/><lb ed="R059" n="0533a13"/>戒用宏廣則上三句爲戒體者是何等體若所發
<lb ed="X" n="0076b03"/><lb ed="R059" n="0533a14"/>體屬無作假色乃是事體若云眞性乃是理體還
<lb ed="X" n="0076b04"/><lb ed="R059" n="0533a15"/>屬所依定體失旨若得今宗前文所示性爲所依
<lb ed="X" n="0076b05"/><lb ed="R059" n="0533a16"/>色爲當體中道妙光體具理性正屬所依體超十
<lb ed="X" n="0076b06"/><lb ed="R059" n="0533a17"/>界表離一切相三皆雙非以非六道慮知之心形
<lb ed="X" n="0076b07"/><lb ed="R059" n="0533a18"/>段之色故曰非色非心又非二乘緣生之有偏眞
<lb ed="X" n="0076b08"/><lb ed="R059" n="0533b01"/>之空故云非有非無又非菩薩有作之因佛界取
<lb ed="X" n="0076b09"/><lb ed="R059" n="0533b02"/>證之果故云非因果法故知眞體不落凡夫之境
<lb ed="X" n="0076b10"/><lb ed="R059" n="0533b03"/>亦非二乘之鄕亦絕修證之地於下結偈云計我
<lb ed="X" n="0076b11"/><lb ed="R059" n="0533b04"/>著相者不能生是法滅壽取證者亦非下種處欲
<lb ed="X" n="0076b12"/><lb ed="R059" n="0533b05"/>長菩提苗光明照世間應當靜觀察諸法眞實相
<lb ed="X" n="0076b13"/><lb ed="R059" n="0533b06"/>實相之光普照一切卽談八不與今三雙義旨一
<lb ed="X" n="0076b14"/><lb ed="R059" n="0533b07"/>矣此乃中道實相而談妙光乃戒所依體皆屬眞
<lb ed="X" n="0076b15"/><lb ed="R059" n="0533b08"/>諦下文行因三句爲本源根本者卽屬當體所發
<lb ed="X" n="0076b16"/><lb ed="R059" n="0533b09"/>戒色乃爲俗諦故知從性而起修自眞而立俗雖
<lb ed="X" n="0076b17"/><lb ed="R059" n="0533b10"/>非色心卽無作假色爲體雖非三乘之境不妨離
<lb ed="X" n="0076b18"/><lb ed="R059" n="0533b11"/>惡趣之鄕故云一切戲論惡悉由是處滅諸佛薩
<lb ed="X" n="0076b19"/><lb ed="R059" n="0533b12"/>婆若悉從是處出故知妙戒之極一切究竟大寂
<lb ed="X" n="0076b20"/><lb ed="R059" n="0533b13"/>滅海終歸於空故上三句悉皆雙非修因之始依
<lb ed="X" n="0076b21"/><lb ed="R059" n="0533b14"/>無作境立一切行故下三句皆爲本源吾五祖引
<lb ed="X" n="0076b22"/><lb ed="R059" n="0533b15"/>其眞俗二諦言深意遠眞有旨哉他宗無此釋義
<lb ed="X" n="0076b23"/><lb ed="R059" n="0533b16"/>無歸。</p><p xml:id="pX38p0076b2303" cb:place="inline">○二行因。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0076b24"/><lb ed="R059" n="0533b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0076b2401">是諸佛之本源行菩薩道之根本是大衆諸佛子之
<pb ed="X" xml:id="X38.0678.0076c" n="0076c"/>
<lb ed="X" n="0076c01"/><lb ed="R059" n="0533b18"/>根本。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0076c02"/><lb ed="R059" n="0534a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0076c0201">【疏】行因三句者一諸佛本源二菩薩根本三大衆
<lb ed="X" n="0076c03"/><lb ed="R059" n="0534a02"/>根本或言表眞俗兩諦。</p>
<lb ed="X" n="0076c04"/><lb ed="R059" n="0534a03"/><p xml:id="pX38p0076c0401">【註】諸佛是<anchor xml:id="nkr_note_add_0076c0401" n="0076c0401"/><anchor xml:id="beg0076c0401" n="0076c0401"/>已<anchor xml:id="end0076c0401"/>成之本菩薩乃今成之本衆生乃當
<lb ed="X" n="0076c05"/><lb ed="R059" n="0534a04"/>成之本三世雖殊莫不以戒爲根本也眞則一法
<lb ed="X" n="0076c06"/><lb ed="R059" n="0534a05"/>不立俗則萬行俱修修俗諦之因證眞常之果雖
<lb ed="X" n="0076c07"/><lb ed="R059" n="0534a06"/>因果之乍二實眞俗之一如以性奪修諸行無作
<lb ed="X" n="0076c08"/><lb ed="R059" n="0534a07"/>也。</p><p xml:id="pX38p0076c0802" cb:place="inline">△後階亦兩別一標四勸二釋四勸。</p><p xml:id="pX38p0076c0816" cb:place="inline">○今初。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0076c09"/><lb ed="R059" n="0534a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0076c0901">是故大衆諸佛子應受持應讀誦善學。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0076c10"/><lb ed="R059" n="0534a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0076c1001">【疏】標者一勸受二勸持三勸讀誦四勸學。</p>
<lb ed="X" n="0076c11"/><lb ed="R059" n="0534a10"/><p xml:id="pX38p0076c1101">【註】文中從略以二應字貫之。</p><p xml:id="pX38p0076c1112" cb:place="inline">○二釋四勸。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0076c12"/><lb ed="R059" n="0534a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0076c1201">佛子諦聽若受佛戒者國王王子百官宰相比丘比
<lb ed="X" n="0076c13"/><lb ed="R059" n="0534a12"/>丘尼十八梵六欲天子庶民黃門婬男婬女奴婢八
<lb ed="X" n="0076c14"/><lb ed="R059" n="0534a13"/>部鬼神金剛神畜生乃至變化人<anchor xml:id="nkr_note_add_0076c1401" n="0076c1401"/><anchor xml:id="beg0076c1401" n="0076c1401"/>但<anchor xml:id="end0076c1401"/>解法師語盡受
<lb ed="X" n="0076c15"/><lb ed="R059" n="0534a14"/>得戒皆名第一淸淨者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0076c16"/><lb ed="R059" n="0534a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0076c1601">【疏】<anchor xml:id="nkr_note_add_0076c1601" n="0076c1601"/><anchor xml:id="beg0076c1601" n="0076c1601"/>但<anchor xml:id="end0076c1601"/>釋勸受一事餘皆略也。</p>
<lb ed="X" n="0076c17"/><lb ed="R059" n="0534a16"/><p xml:id="pX38p0076c1701">【註】藏疏云機差別者有二十衆變化人者如龍女
<lb ed="X" n="0076c18"/><lb ed="R059" n="0534a17"/>爲人藏謂二十衆今文略去優婆塞優婆夷也刪
<lb ed="X" n="0076c19"/><lb ed="R059" n="0534a18"/>補云國者域也有限域故小<g ref="#CB15131">邦</g>曰<g ref="#CB15131">邦</g>大國曰國王
<lb ed="X" n="0076c20"/><lb ed="R059" n="0534b01"/>者往也人皆歸往又三陽並列一氣貫中易曰君
<lb ed="X" n="0076c21"/><lb ed="R059" n="0534b02"/>王得一以治天下百司之官總擧其數如云百性
<lb ed="X" n="0076c22"/><lb ed="R059" n="0534b03"/>非只百人官者觀察人情決斷是非也比丘翻爲
<lb ed="X" n="0076c23"/><lb ed="R059" n="0534b04"/>乞士也尼者女也女比丘也庶衆也黃門者古之
<lb ed="X" n="0076c24"/><lb ed="R059" n="0534b05"/>宮門以黃塗之守門之官故曰黃門身屬於人曰
<pb ed="X" xml:id="X38.0678.0077a" n="0077a"/>
<lb ed="X" n="0077a01"/><lb ed="R059" n="0534b06"/>奴沒官從嫁曰婢八部者一天欲色二界也二龍
<lb ed="X" n="0077a02"/><lb ed="R059" n="0534b07"/>興雲致雨也三藥叉舊云夜叉此云勇徤亦名暴
<lb ed="X" n="0077a03"/><lb ed="R059" n="0534b08"/>惡飛行空中食啖生類四乾闥縛舊云乾闥婆此
<lb ed="X" n="0077a04"/><lb ed="R059" n="0534b09"/>云尋香行尋香作樂以求食故五阿脩羅此云非
<lb ed="X" n="0077a05"/><lb ed="R059" n="0534b10"/>天性多諂曲無天行故六迦樓羅此云金翅翅羽
<lb ed="X" n="0077a06"/><lb ed="R059" n="0534b11"/>嚴麗禽中勝故七緊那羅此云歌神隨佛所說能
<lb ed="X" n="0077a07"/><lb ed="R059" n="0534b12"/>歌詠故又天帝<anchor xml:id="nkr_note_orig_0077001" n="0077001"/>細樂神八摩睺羅迦此云大腹亦
<lb ed="X" n="0077a08"/><lb ed="R059" n="0534b13"/>腹行之類頭生一角餘分同人又曰疑神令人疑
<lb ed="X" n="0077a09"/><lb ed="R059" n="0534b14"/>故古名此爲人非人或以人非人結上八部鬼歸
<lb ed="X" n="0077a10"/><lb ed="R059" n="0534b15"/>也死而歸之多懷怖畏劣弱者無神變有福者具
<lb ed="X" n="0077a11"/><lb ed="R059" n="0534b16"/>有神變中下品曰鬼上品曰神金剛力士執金剛
<lb ed="X" n="0077a12"/><lb ed="R059" n="0534b17"/>杵之神也六畜之類亦曰傍生水陸空行收之罄
<lb ed="X" n="0077a13"/><lb ed="R059" n="0534b18"/>盡利根解人言者取亦可受戒天龍等現身爲人
<lb ed="X" n="0077a14"/><lb ed="R059" n="0535a01"/>求受戒故云變化雜類猶多略列如上故云乃至
<lb ed="X" n="0077a15"/><lb ed="R059" n="0535a02"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0077a1501" n="0077a1501"/><anchor xml:id="beg0077a1501" n="0077a1501"/>已<anchor xml:id="end0077a1501"/>上所引諸類皆可受戒不同小乘貶之爲難但
<lb ed="X" n="0077a16"/><lb ed="R059" n="0535a03"/>解法師語者非以形類評乎優劣<anchor xml:id="nkr_note_add_0077a1601" n="0077a1601"/><anchor xml:id="beg0077a1601" n="0077a1601"/>但<anchor xml:id="end0077a1601"/>取解語皆得
<lb ed="X" n="0077a17"/><lb ed="R059" n="0535a04"/>受戒熙鈔云准釋籤云復有生得通如鬼畜等有
<lb ed="X" n="0077a18"/><lb ed="R059" n="0535a05"/>報得通如諸天等有修得通如諸聲聞及諸外道
<lb ed="X" n="0077a19"/><lb ed="R059" n="0535a06"/>等此中或是生得如鬼神修羅及龍金翅鳥王皆
<lb ed="X" n="0077a20"/><lb ed="R059" n="0535a07"/>能變化求受戒法亦有精靈木石變恠等能解法
<lb ed="X" n="0077a21"/><lb ed="R059" n="0535a08"/>師語者問畜生那能解語答牛羊之眼豈別方隅
<lb ed="X" n="0077a22"/><lb ed="R059" n="0535a09"/>今准乘戒四句有善機也犬不過中食鵝能隨僧
<lb ed="X" n="0077a23"/><lb ed="R059" n="0535a10"/>行道等如昔江南有宮亭湖神能興雲雨禍福交
<lb ed="X" n="0077a24"/><lb ed="R059" n="0535a11"/>至害人甚衆有僧入廟誦金剛經神現大蟒身遂
<pb ed="X" xml:id="X38.0678.0077b" n="0077b"/>
<lb ed="X" n="0077b01"/><lb ed="R059" n="0535a12"/>乃敬伏求受戒法云伏願和尙爲弟子受菩薩戒
<lb ed="X" n="0077b02"/><lb ed="R059" n="0535a13"/>其僧卽爲授戒後捨蟒身不敢爲害又如天台智
<lb ed="X" n="0077b03"/><lb ed="R059" n="0535a14"/>者駕錫臨海屈母龍王化宅來迎求受戒法龍衆
<lb ed="X" n="0077b04"/><lb ed="R059" n="0535a15"/>逸目卽今湫水所載刪補云石壁引佛性論說有
<lb ed="X" n="0077b05"/><lb ed="R059" n="0535a16"/>二種淸淨一性淸淨本無惑染二相淸淨對治離
<lb ed="X" n="0077b06"/><lb ed="R059" n="0535a17"/>障今約初義故云第一謂能受持戒故因此得顯
<lb ed="X" n="0077b07"/><lb ed="R059" n="0535a18"/>本性淸淨鈔云由具戒故垢染淸淨故名此人是
<lb ed="X" n="0077b08"/><lb ed="R059" n="0535b01"/>第一淸淨卽前第二義今謂若獨言理淨則一切
<lb ed="X" n="0077b09"/><lb ed="R059" n="0535b02"/>飛走何常不淨其柰未論受持妙戒現坐煩惑今
<lb ed="X" n="0077b10"/><lb ed="R059" n="0535b03"/>正論受持防止修染修染獲除理淨因顯性相俱
<lb ed="X" n="0077b11"/><lb ed="R059" n="0535b04"/>淨事理一如名第一淸淨石壁云初中十戒一一
<lb ed="X" n="0077b12"/><lb ed="R059" n="0535b05"/>皆爲防三毒三毒不有七支自無三惑不生此亦
<lb ed="X" n="0077b13"/><lb ed="R059" n="0535b06"/>非犯依慈悲起卽犯爲持不約內心是非何據若
<lb ed="X" n="0077b14"/><lb ed="R059" n="0535b07"/>定配三業則無殊小乘達士詳之足見臧否鈔云
<lb ed="X" n="0077b15"/><lb ed="R059" n="0535b08"/>嗔癡煩惱如蛇如蠍毒爲名也三毒是惑七支是
<lb ed="X" n="0077b16"/><lb ed="R059" n="0535b09"/>業惑若不生業亦不作況依等慈卽以犯律儀戒
<lb ed="X" n="0077b17"/><lb ed="R059" n="0535b10"/>是持攝善法戒幷攝衆生戒如華嚴中和須密多
<lb ed="X" n="0077b18"/><lb ed="R059" n="0535b11"/>女示行婬行善財遇之得離欲際解脫門無猒足
<lb ed="X" n="0077b19"/><lb ed="R059" n="0535b12"/>王示行嗔行善財遇之得如幻解脫門勝熱婆羅
<lb ed="X" n="0077b20"/><lb ed="R059" n="0535b13"/>門示行癡行善財遇之得般若解脫門<anchor xml:id="nkr_note_add_0077b2001" n="0077b2001"/><anchor xml:id="beg0077b2001" n="0077b2001"/>但<anchor xml:id="end0077b2001"/>若所犯
<lb ed="X" n="0077b21"/><lb ed="R059" n="0535b14"/>從慈悲起卽是持戒從三毒起卽名犯戒不約此
<lb ed="X" n="0077b22"/><lb ed="R059" n="0535b15"/>明之卽持犯是非無以爲據序分竟。</p>
<lb ed="X" n="0077b23"/><lb ed="R059" n="0535b16"/><p xml:id="pX38p0077b2301">△二正說段文爲二先明十重次四十八輕初三
<lb ed="X" n="0077b24"/><lb ed="R059" n="0535b17"/>章一總標二別解三總結也。</p><p xml:id="pX38p0077b2412" cb:place="inline">○今初總標。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X38.0678.0077c" n="0077c"/>
<lb ed="X" n="0077c01"/>
<lb ed="X" n="0077c02"/><lb ed="R059" n="0535b18"/><cb:juan fun="close" n="1c"><cb:jhead>註菩薩戒經卷上之三</cb:jhead></cb:juan>
</cb:div></body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0052b1101" to="#end0052b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0052c0801" to="#end0052c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0053c1701" to="#end0053c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0054a0901" to="#end0054a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0054b1001" to="#end0054b1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0054c2201" to="#end0054c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0055a0601" to="#end0055a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0055a1901" to="#end0055a1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0055c2001" to="#end0055c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0056a1001" to="#end0056a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0056b1101" to="#end0056b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0056b2401" to="#end0056b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0056c0701" to="#end0056c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0056c1001" to="#end0056c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0057a1601" to="#end0057a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0057c1601" to="#end0057c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0058a0201" to="#end0058a0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0058b0601" to="#end0058b0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0058c0201" to="#end0058c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0058c0301" to="#end0058c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0058c0401" to="#end0058c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0058c1401" to="#end0058c1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0059a0101" to="#end0059a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">曰</lem><rdg wit="#wit.orig">日</rdg></app>
<app from="#beg0059a0401" to="#end0059a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0059a2401" to="#end0059a2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0059b0301" to="#end0059b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0059b1201" to="#end0059b1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0060c0301" to="#end0060c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0060c2401" to="#end0060c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0061b0701" to="#end0061b0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0061b1401" to="#end0061b1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0061b1801" to="#end0061b1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0061b1901" to="#end0061b1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0061b2101" to="#end0061b2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0061b2102" to="#end0061b2102"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0061b2301" to="#end0061b2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0064a1201" to="#end0064a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0064b0101" to="#end0064b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0064b2401" to="#end0064b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0064c0501" to="#end0064c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0064c2401" to="#end0064c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0065a0201" to="#end0065a0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0065a0202" to="#end0065a0202"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0065a0901" to="#end0065a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0065a0902" to="#end0065a0902"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0065a1701" to="#end0065a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0065a2101" to="#end0065a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0065c0901" to="#end0065c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0066a0701" to="#end0066a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0067a0201" to="#end0067a0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0067a1201" to="#end0067a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0067b0801" to="#end0067b0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0067b1801" to="#end0067b1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0067c0401" to="#end0067c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0067c1601" to="#end0067c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0067c1602" to="#end0067c1602"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0067c1701" to="#end0067c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0067c2301" to="#end0067c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0068a0201" to="#end0068a0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0068b0201" to="#end0068b0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0068b0202" to="#end0068b0202"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0068b0203" to="#end0068b0203"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0068b0801" to="#end0068b0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0068b1201" to="#end0068b1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0068b1501" to="#end0068b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0068b2001" to="#end0068b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0068b2401" to="#end0068b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0068c0101" to="#end0068c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0068c0601" to="#end0068c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0069a2301" to="#end0069a2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0069a2302" to="#end0069a2302"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0069c0401" to="#end0069c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0070c1401" to="#end0070c1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0071b0401" to="#end0071b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0072c0901" to="#end0072c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0073a0101" to="#end0073a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0073c0801" to="#end0073c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0073c2001" to="#end0073c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0073c2101" to="#end0073c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0074a0101" to="#end0074a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0075c1101" to="#end0075c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0076c0401" to="#end0076c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0076c1401" to="#end0076c1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0076c1601" to="#end0076c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0077a1501" to="#end0077a1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0077a1601" to="#end0077a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0077b2001" to="#end0077b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="cbeta-notes">
<head>CBETA 校注</head>
<p>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="xuzang-notes">
<head>卍續藏 校注</head>
<p>
<note n="0054001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0054001">大士疑寫倒</note>
<note n="0054002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0054002">插入云字</note>
<note n="0057001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0057001">一中疑寫倒</note>
<note n="0060001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0060001">□疑一</note>
<note n="0064001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0064001">俵姙一作姙<g ref="#CB15644">媍</g></note>
<note n="0065001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0065001">師上疑脫獵字</note>
<note n="0065002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0065002">懷疑壞</note>
<note n="0065003" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0065003">服字疑剩</note>
<note n="0065004" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0065004">□疑一</note>
<note n="0068001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0068001">知疑如</note>
<note n="0071001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0071001">待應作侍</note>
<note n="0075001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0075001">深疑入</note>
<note n="0075002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0075002">史疑央</note>
<note n="0076001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0076001">得上疑脫･二歟</note>
<note n="0077001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0077001">細疑典</note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
<note n="0052b1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0052b1101">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0052c0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0052c0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0053c1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0053c1701">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0054a0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0054a0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0054b1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0054b1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0054c2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0054c2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0055a0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0055a0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0055a1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0055a1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0055c2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0055c2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0056a1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0056a1001">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0056b1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0056b1101">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0056b2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0056b2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0056c0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0056c0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0056c1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0056c1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0057a1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0057a1601">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0057c1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0057c1601">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0058a0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0058a0201">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0058b0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0058b0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0058c0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0058c0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0058c0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0058c0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0058c0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0058c0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0058c1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0058c1401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0059a0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0059a0101">曰【CB】，日【卍續】</note>
<note n="0059a0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0059a0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0059a2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0059a2401">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0059b0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0059b0301">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0059b1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0059b1201">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0060c0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0060c0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0060c2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0060c2401">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0061b0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0061b0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0061b1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0061b1401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0061b1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0061b1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0061b1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0061b1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0061b2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0061b2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0061b2102" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0061b2102">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0061b2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0061b2301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0064a1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0064a1201">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0064b0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0064b0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0064b2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0064b2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0064c0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0064c0501">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0064c2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0064c2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0065a0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0065a0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0065a0202" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0065a0202">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0065a0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0065a0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0065a0902" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0065a0902">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0065a1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0065a1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0065a2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0065a2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0065c0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0065c0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0066a0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0066a0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0067a0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0067a0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0067a1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0067a1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0067b0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0067b0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0067b1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0067b1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0067c0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0067c0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0067c1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0067c1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0067c1602" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0067c1602">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0067c1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0067c1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0067c2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0067c2301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0068a0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0068a0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0068b0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0068b0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0068b0202" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0068b0202">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0068b0203" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0068b0203">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0068b0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0068b0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0068b1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0068b1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0068b1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0068b1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0068b2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0068b2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0068b2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0068b2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0068c0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0068c0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0068c0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0068c0601">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0069a2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0069a2301">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0069a2302" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0069a2302">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0069c0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0069c0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0070c1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0070c1401">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0071b0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0071b0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0072c0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0072c0901">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0073a0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0073a0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0073c0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0073c0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0073c2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0073c2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0073c2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0073c2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0074a0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0074a0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0075c1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0075c1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0076c0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0076c0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0076c1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0076c1401">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0076c1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0076c1601">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0077a1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0077a1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0077a1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0077a1601">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0077b2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0077b2001">但【CB】，伹【卍續】</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>