<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="X38n0681">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 681 梵網菩薩戒經義疏發隱問辯</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經數位版, No. 681 梵網菩薩戒經義疏發隱問辯</title>
			<author>明 袾宏述</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>1卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">38</idno>.<idno type="no">681</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2022-10-12 23:43:51 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">梵網菩薩戒經義疏發隱問辯</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">CBETA 人工輸入，CBETA 掃瞄辨識</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>原書標點</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【卍續】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		<charDecl>
<char xml:id="CB01926">
				<charName>CBETA CHARACTER CB01926</charName>
				<mapping cb:dec="984966" type="PUA">U+F0786</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+7070</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>灰</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[厂@火]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB13413">
				<charName>CBETA CHARACTER CB13413</charName>
				<mapping cb:dec="996453" type="PUA">U+F3465</mapping>
			<charProp><localName>normalized form</localName><value>矇</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[矇-卄+((並-(前-刖))-一)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15081">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15081</charName>
				<mapping cb:dec="998121" type="PUA">U+F3AE9</mapping>
			<mapping type="unicode">U+41FF</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>策</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[竺-二+束]</value></charProp></char>
</charDecl>
	</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-05-20">
			<name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication
		</change>
		<change when="2006-10-09T08:22:19">
			Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<milestone unit="juan" n="1"/>
<pb ed="X" xml:id="X38.0681.0233a" n="0233a"/>
<lb ed="X" n="0233a01"/>
<lb ed="X" n="0233a02"/><cb:docNumber>No. 681</cb:docNumber>
<lb ed="X" n="0233a03"/><lb ed="R059" n="0845a01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>菩薩戒問辯</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0233a04"/>
<lb ed="X" n="0233a05"/><lb ed="R059" n="0845a02"/><byline cb:type="author">後學<name role="" type="person">雲棲寺</name>沙門　<anchor xml:id="nkr_note_add_0233a0501" n="0233a0501"/><anchor xml:id="beg0233a0501" n="0233a0501"/>袾<anchor xml:id="end0233a0501"/>宏　述</byline>
<lb ed="X" n="0233a06"/><lb ed="R059" n="0845a03"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">序</cb:mulu><p xml:id="pX38p0233a0601">恭誦發隱。語語放光。言釋迦之欲言。發天台之未
<lb ed="X" n="0233a07"/><lb ed="R059" n="0845a04"/>發。精透處夢士頓醒。懇切處石人下淚。音圓旨遠。
<lb ed="X" n="0233a08"/><lb ed="R059" n="0845a05"/>信法寶之神珠。事核詞工。誠靑囊之妙藥。敢不欽
<lb ed="X" n="0233a09"/><lb ed="R059" n="0845a06"/>奉。又何異同。妄現魔身。輒爾饒舌。指玉體而問瘡
<lb ed="X" n="0233a10"/><lb ed="R059" n="0845a07"/>疣。知其失眼。向金錍而求抉剔。意在復明。伏惟發
<lb ed="X" n="0233a11"/><lb ed="R059" n="0845a08"/><g ref="#CB13413">矇</g>。人天有賴。匇匇草草。冀恕其狂。</p><p xml:id="pX38p0233a1114" cb:place="inline">湻熙稽首。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0233a12"/><lb ed="R059" n="0845a09"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">前問答</cb:mulu><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX38p0233a1201"><note place="inline">一</note>問。齋戒交神。姬孔之大法。垂戒訓俗。聖王之宏規。
<lb ed="X" n="0233a13"/><lb ed="R059" n="0845a10"/>今學者<anchor xml:id="nkr_note_add_0233a1301" n="0233a1301"/><anchor xml:id="beg0233a1301" n="0233a1301"/>已<anchor xml:id="end0233a1301"/>遵三戒<note place="inline">謂色鬬得</note>。兼體四<anchor xml:id="nkr_note_add_0233a1302" n="0233a1302"/><anchor xml:id="beg0233a1302" n="0233a1302"/>毋<anchor xml:id="end0233a1302"/><note place="inline">謂意必固我</note>。則終身
<lb ed="X" n="0233a14"/><lb ed="R059" n="0845a11"/>可行。一心無累。況五經五行。各符五戒。爲出假菩
<lb ed="X" n="0233a15"/><lb ed="R059" n="0845a12"/>薩之所修習。如天台智者之所稱揚。亦<anchor xml:id="nkr_note_add_0233a1501" n="0233a1501"/><anchor xml:id="beg0233a1501" n="0233a1501"/>已<anchor xml:id="end0233a1501"/>至矣。何
<lb ed="X" n="0233a16"/><lb ed="R059" n="0845a13"/>必背儒童之敎。束護明之律耶。</p></sp>
<lb ed="X" n="0233a17"/><lb ed="R059" n="0845a14"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX38p0233a1701">答。儒釋禁戒。大略相似。而疏密不同。如五戒。一曰不
<lb ed="X" n="0233a18"/><lb ed="R059" n="0845a15"/>殺。謂絕無所殺也。而儒止言無故不殺牛羊犬豕。不
<lb ed="X" n="0233a19"/><lb ed="R059" n="0845a16"/>言不殺。止言釣不綱弋不宿。不言不釣弋。是知儒戒
<lb ed="X" n="0233a20"/><lb ed="R059" n="0845a17"/>成世間善。佛戒成出世間善。儒受佛戒。自古有之。無
<lb ed="X" n="0233a21"/><lb ed="R059" n="0845a18"/>足異者。且出假菩薩先曾入眞。旣從眞而假。則世出
<lb ed="X" n="0233a22"/><lb ed="R059" n="0845b01"/>世間隨所欲行罔弗如意。不背儒童。兼持佛律。亦復
<lb ed="X" n="0233a23"/><lb ed="R059" n="0845b02"/>何礙。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0233a24"/><lb ed="R059" n="0845b03"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX38p0233a2401"><note place="inline">二</note>問。道藏旣竊佛藏。則道戒亦同佛戒矣。受彼金科。
<pb ed="X" xml:id="X38.0681.0233b" n="0233b"/>
<lb ed="X" n="0233b01"/><lb ed="R059" n="0845b04"/>猶吾梵網。犯他靑律。卽我吉羅。雖淨明塗炭。北斗
<lb ed="X" n="0233b02"/><lb ed="R059" n="0845b05"/>太微。例若小乘。似難槩取。餘固宜任之也。</p></sp>
<lb ed="X" n="0233b03"/><lb ed="R059" n="0845b06"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX38p0233b0301">答。道之爲戒。與世律似遠而實同。與佛律似近而實
<lb ed="X" n="0233b04"/><lb ed="R059" n="0845b07"/>異。葢天上天下統御之勢不殊。世出世間聖凡之分
<lb ed="X" n="0233b05"/><lb ed="R059" n="0845b08"/>逈別。且道戒雖亦止惡行善。要其所歸。惟是藉靜養
<lb ed="X" n="0233b06"/><lb ed="R059" n="0845b09"/>而固氣潛神。積功行而留形住世。是以持道戒則飛
<lb ed="X" n="0233b07"/><lb ed="R059" n="0845b10"/>昇九霄。持佛戒乃超出三界。梵網金科不可同日語
<lb ed="X" n="0233b08"/><lb ed="R059" n="0845b11"/>明矣。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0233b09"/><lb ed="R059" n="0845b12"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX38p0233b0901"><note place="inline">三</note>問。大明律令。監前代之科條。聖祖聰明。晰人情之
<lb ed="X" n="0233b10"/><lb ed="R059" n="0845b13"/>隱伏。王難烈於地獄。見報速於來生。奈何不遵。又
<lb ed="X" n="0233b11"/><lb ed="R059" n="0845b14"/>敷別戒。</p></sp>
<lb ed="X" n="0233b12"/><lb ed="R059" n="0845b15"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX38p0233b1201">答。現報者今世之殃。來生則苦輪無盡。王難者色身
<lb ed="X" n="0233b13"/><lb ed="R059" n="0845b16"/>之慘。地獄則慧命俱沈。況政刑止懲治凡民。在世道
<lb ed="X" n="0233b14"/><lb ed="R059" n="0845b17"/>尙爲末務。而梵網正成全開士。於佛敎尤屬大乘。不
<lb ed="X" n="0233b15"/><lb ed="R059" n="0845b18"/>可同日語又明甚矣。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0233b16"/><lb ed="R059" n="0846a01"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX38p0233b1601"><note place="inline">四</note>問。舊戒出無佛之世。名爲尸羅。性戒本當人之心。
<lb ed="X" n="0233b17"/><lb ed="R059" n="0846a02"/>不拘持。受必受則滋五陰之稠林。從新又廣衆生
<lb ed="X" n="0233b18"/><lb ed="R059" n="0846a03"/>之異見。固當寂寂。安取紛紛。</p></sp>
<lb ed="X" n="0233b19"/><lb ed="R059" n="0846a04"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX38p0233b1901">答。若高談無佛之世。直論當人之心。則不但老瞿曇
<lb ed="X" n="0233b20"/><lb ed="R059" n="0846a05"/>絕口毗尼。優波離羞稱羯磨。卽使束五部置之高閣。
<lb ed="X" n="0233b21"/><lb ed="R059" n="0846a06"/>褫三衣懸之樹端。未足爲過。如或不然。法林惟恐不
<lb ed="X" n="0233b22"/><lb ed="R059" n="0846a07"/>稠。正見惟患不廣耳。何紛紛之足厭。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0233b23"/><lb ed="R059" n="0846a08"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX38p0233b2301"><note place="inline">五</note>問。持如空之戒相。龐老斥爲迷人。能觀空而得道。
<lb ed="X" n="0233b24"/><lb ed="R059" n="0846a09"/>天台許其具足。具足<anchor xml:id="nkr_note_add_0233b2401" n="0233b2401"/><anchor xml:id="beg0233b2401" n="0233b2401"/>已<anchor xml:id="end0233b2401"/>超智讚自在。迷人豈異缺
<pb ed="X" xml:id="X38.0681.0233c" n="0233c"/>
<lb ed="X" n="0233c01"/><lb ed="R059" n="0846a10"/>破雜穿。而又云空見擾心。破其定共。空心邪僻。壞
<lb ed="X" n="0233c02"/><lb ed="R059" n="0846a11"/>我律儀將安取衷。不流惡見。且經云。若有得空者。
<lb ed="X" n="0233c03"/><lb ed="R059" n="0846a12"/>終不破於戒。復何指耶。</p></sp>
<lb ed="X" n="0233c04"/><lb ed="R059" n="0846a13"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX38p0233c0401">答。空有二。契眞空則萬法俱備。何須更習毗尼。墮頑
<lb ed="X" n="0233c05"/><lb ed="R059" n="0846a14"/>空則衆善皆隳。豈不有傷戒品。執莽蕩。輕軌儀。其失
<lb ed="X" n="0233c06"/><lb ed="R059" n="0846a15"/>大矣。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0233c07"/><lb ed="R059" n="0846a16"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX38p0233c0701"><note place="inline">六</note>問。發心許破戒。大乘容犯戒。此或與其能權。恣其
<lb ed="X" n="0233c08"/><lb ed="R059" n="0846a17"/>攝化耳。乃若持陀羅尼者<anchor xml:id="nkr_note_add_0233c0801" n="0233c0801"/><anchor xml:id="beg0233c0801" n="0233c0801"/>已<anchor xml:id="end0233c0801"/>爲具戒。持了義經者
<lb ed="X" n="0233c09"/><lb ed="R059" n="0846a18"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0233c0901" n="0233c0901"/><anchor xml:id="beg0233c0901" n="0233c0901"/>已<anchor xml:id="end0233c0901"/>爲具戒。習禪定者能救四重五逆之違戒。則一
<lb ed="X" n="0233c10"/><lb ed="R059" n="0846b01"/>定一慧反在式叉之先。一呪一文足省堅持之力
<lb ed="X" n="0233c11"/><lb ed="R059" n="0846b02"/>矣。豈各有宗旨歟。</p></sp>
<lb ed="X" n="0233c12"/><lb ed="R059" n="0846b03"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX38p0233c1201">答。發心菩薩持戒之心。過於聲聞百千萬億倍。安有
<lb ed="X" n="0233c13"/><lb ed="R059" n="0846b04"/>許容破犯之理。良繇菩薩見機行權。利生益物。不狥
<lb ed="X" n="0233c14"/><lb ed="R059" n="0846b05"/>故跡。暗合成規。似破非破。正持戒之極也。走杖不云
<lb ed="X" n="0233c15"/><lb ed="R059" n="0846b06"/>叛父。引裾豈曰慢君。亦忠孝之極也。若夫經呪之齊
<lb ed="X" n="0233c16"/><lb ed="R059" n="0846b07"/>戒力。則亦如來隨時偏讚。因事特標。說法之常規耳。
<lb ed="X" n="0233c17"/><lb ed="R059" n="0846b08"/>故時而崇律。百行總隸毗尼。時而尙禪。萬法皆趣正
<lb ed="X" n="0233c18"/><lb ed="R059" n="0846b09"/>受。主賓互換。機實雙流。不可拘常。輒生異議。若據一
<lb ed="X" n="0233c19"/><lb ed="R059" n="0846b10"/>代時敎門庭。則因戒生定。因定發慧。自是不易常法。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0233c20"/><lb ed="R059" n="0846b11"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX38p0233c2001"><note place="inline">七</note>問。在家出家。何取形迹。得無所得。安問後先。欲表
<lb ed="X" n="0233c21"/><lb ed="R059" n="0846b12"/>淨戒。輒言早離塵緣。將<g ref="#CB15081">䇿</g>深心。因示壯年成道。佛
<lb ed="X" n="0233c22"/><lb ed="R059" n="0846b13"/>語足證。前史難憑。可得作此解否。</p></sp>
<lb ed="X" n="0233c23"/><lb ed="R059" n="0846b14"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX38p0233c2301">答。略形迹。泯後先。此理論則然耳。旣<anchor xml:id="nkr_note_add_0233c2301" n="0233c2301"/><anchor xml:id="beg0233c2301" n="0233c2301"/>已<anchor xml:id="end0233c2301"/>示現同凡。則
<lb ed="X" n="0233c24"/><lb ed="R059" n="0846b15"/>誕生有時。出家有日。成道有候。說法有期。烏容混耶。
<pb ed="X" xml:id="X38.0681.0234a" n="0234a"/>
<lb ed="X" n="0234a01"/><lb ed="R059" n="0846b16"/>非身現身。身必擬於常形。非時現時。時必合乎世歷。
<lb ed="X" n="0234a02"/><lb ed="R059" n="0846b17"/>且孔曰儒童。老曰迦葉。亦示現耳。然而昌平李下。函
<lb ed="X" n="0234a03"/><lb ed="R059" n="0846b18"/>谷杏壇。始末端繇。歷歷可指。卽其例也。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0234a04"/><lb ed="R059" n="0847a01"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX38p0234a0401"><note place="inline">八</note>問。無心犯戒。旣從末減。求末減者。皆學無心。不簡
<lb ed="X" n="0234a05"/><lb ed="R059" n="0847a02"/>不覊。任情任意。習忘而眞忘。似非故作。如夢而復
<lb ed="X" n="0234a06"/><lb ed="R059" n="0847a03"/>夢。應是業因。</p></sp>
<lb ed="X" n="0234a07"/><lb ed="R059" n="0847a04"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX38p0234a0701">答。故求末減。減則不能。纔學無心。心便成有。如斯犯
<lb ed="X" n="0234a08"/><lb ed="R059" n="0847a05"/>戒。罪烏可逃。眞修行人自不應爾。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0234a09"/><lb ed="R059" n="0847a06"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX38p0234a0901"><note place="inline">九</note>問。佛心喜捨。取其物者稱其心。劫事堪懲。掠其剩
<lb ed="X" n="0234a10"/><lb ed="R059" n="0847a07"/>者減其罪。此乃上求下化。胡爲與盜同科。若以法
<lb ed="X" n="0234a11"/><lb ed="R059" n="0847a08"/>身觀。劫物卽佛物。佛物卽世物時時爲盜。那得不
<lb ed="X" n="0234a12"/><lb ed="R059" n="0847a09"/>犯。</p></sp>
<lb ed="X" n="0234a13"/><lb ed="R059" n="0847a10"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX38p0234a1301">答。佛無吝物之意。而偷盜者自爾成愆。父本愛子爲
<lb ed="X" n="0234a14"/><lb ed="R059" n="0847a11"/>懷。而忤逆者必然獲罪。理應如是。佛亦何心。若夫取
<lb ed="X" n="0234a15"/><lb ed="R059" n="0847a12"/>劫賊物則有二別。出慈心者。無過而且多功。出貪心
<lb ed="X" n="0234a16"/><lb ed="R059" n="0847a13"/>者。比例而均作盜。質之經疏。有定論矣。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0234a17"/><lb ed="R059" n="0847a14"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX38p0234a1701"><note place="inline">十</note>問。荸荷猪驅豕就屠。示定業而殺輪且止。吉祥佛
<lb ed="X" n="0234a18"/><lb ed="R059" n="0847a15"/>列俎受享。分罪報而冤氣將沈。大烹以養聖賢。聖
<lb ed="X" n="0234a19"/><lb ed="R059" n="0847a16"/>賢能使烹者不怨。是或解冤之道。意亦菩薩之權。</p></sp>
<lb ed="X" n="0234a20"/><lb ed="R059" n="0847a17"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX38p0234a2001">答。菩薩之現殺。則所謂剝割斬剉。而未嘗惱害一微
<lb ed="X" n="0234a21"/><lb ed="R059" n="0847a18"/>細生靈者也。聖賢之享烹。則所謂食是大夫祿。不食
<lb ed="X" n="0234a22"/><lb ed="R059" n="0847b01"/>是大夫福者也。果能殺而無害。方可行權。若知福有
<lb ed="X" n="0234a23"/><lb ed="R059" n="0847b02"/>所歸。自宜愼口。方丈萬錢。智者不爲矣。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0234a24"/><lb ed="R059" n="0847b03"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX38p0234a2401"><note place="inline">十一</note>問。一心一切心。一切心一心。一心一切戒。一戒
<pb ed="X" xml:id="X38.0681.0234b" n="0234b"/>
<lb ed="X" n="0234b01"/><lb ed="R059" n="0847b04"/>一切心。一切心一戒。一切戒一心。而曰何戒定出
<lb ed="X" n="0234b02"/><lb ed="R059" n="0847b05"/>何心。似爲不徧。按經第一輕戒。則標孝順心慈心。
<lb ed="X" n="0234b03"/><lb ed="R059" n="0847b06"/>十三謗毀戒。則標孝順心慈悲心之類。蓋宜標而
<lb ed="X" n="0234b04"/><lb ed="R059" n="0847b07"/>標。何須補入耶。</p></sp>
<lb ed="X" n="0234b05"/><lb ed="R059" n="0847b08"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX38p0234b0501">答。總觀心地本體。則體惟一念。本自圓成。細析心地
<lb ed="X" n="0234b06"/><lb ed="R059" n="0847b09"/>法門。則門有萬殊。不妨分屬。故云三十心者皆一毛
<lb ed="X" n="0234b07"/><lb ed="R059" n="0847b10"/>頭也。復以一二分屬戒相者。毛頭之上更出毛頭也。
<lb ed="X" n="0234b08"/><lb ed="R059" n="0847b11"/>譬天王雖名大主。亦應列任六曹。六曹猶未徧周。豈
<lb ed="X" n="0234b09"/><lb ed="R059" n="0847b12"/>不重開百職。經始標某心某心者。六曹之謂也。今復
<lb ed="X" n="0234b10"/><lb ed="R059" n="0847b13"/>增某心某心者。百職之謂也。如取義之相近。亦令餘
<lb ed="X" n="0234b11"/><lb ed="R059" n="0847b14"/>可例推。便初學易知簡行。在智者神融意會而<anchor xml:id="nkr_note_add_0234b1101" n="0234b1101"/><anchor xml:id="beg0234b1101" n="0234b1101"/>已<anchor xml:id="end0234b1101"/>。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0234b12"/><lb ed="R059" n="0847b15"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX38p0234b1201"><note place="inline">十二</note>問。心地自合理。心地自得宜。佛性之性。是人性
<lb ed="X" n="0234b13"/><lb ed="R059" n="0847b16"/>之性。佛性常住。是人性常住。爲當先從心地發光。
<lb ed="X" n="0234b14"/><lb ed="R059" n="0847b17"/>佛性起用。何理不合。何事不宜。奚必<anchor xml:id="nkr_note_add_0234b1401" n="0234b1401"/><anchor xml:id="beg0234b1401" n="0234b1401"/>斂<anchor xml:id="end0234b1401"/>睫而借目
<lb ed="X" n="0234b15"/><lb ed="R059" n="0847b18"/>於迦文。按圖而索驥於戒本。資他五十八寶。用盡
<lb ed="X" n="0234b16"/><lb ed="R059" n="0848a01"/>則貧。隱<anchor xml:id="nkr_note_add_0234b1601" n="0234b1601"/><anchor xml:id="beg0234b1601" n="0234b1601"/>己<anchor xml:id="end0234b1601"/>千百億珠。漫藏無益耶。</p></sp>
<lb ed="X" n="0234b17"/><lb ed="R059" n="0848a02"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX38p0234b1701">答。心雖體含萬法。賴致方知。地雖種具千華。乘時乃
<lb ed="X" n="0234b18"/><lb ed="R059" n="0848a03"/>發。笑貧人之借寶。不知善用則富室可成。羨力士之
<lb ed="X" n="0234b19"/><lb ed="R059" n="0848a04"/>懷珠。不知莫指則奇珍竟隱。然則圖非是驥。識驥必
<lb ed="X" n="0234b20"/><lb ed="R059" n="0848a05"/>假良圖。眼不屬人。因人能開瞖眼。卽心爲戒。因盡理
<lb ed="X" n="0234b21"/><lb ed="R059" n="0848a06"/>之玄談。因戒攝心。實救病之良藥也。烏可忽諸。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0234b22"/><lb ed="R059" n="0848a07"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX38p0234b2201"><note place="inline">十三</note>問。不顯不誓。不習學佛。我則昏矣。僻敎僻說。不
<lb ed="X" n="0234b23"/><lb ed="R059" n="0848a08"/>化衆生。人則昏矣。以其昏昏。使人昏昏。豈止倚肆
<lb ed="X" n="0234b24"/><lb ed="R059" n="0848a09"/>而酤。何異指佛而謗。<anchor xml:id="nkr_note_add_0234b2401" n="0234b2401"/><anchor xml:id="beg0234b2401" n="0234b2401"/>但<anchor xml:id="end0234b2401"/>名輕垢。實所未知。</p></sp>
<pb ed="X" xml:id="X38.0681.0234c" n="0234c"/>
<lb ed="X" n="0234c01"/><lb ed="R059" n="0848a10"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX38p0234c0101">答。不誓不願等。非全不知進道也。勇猛之心未發。則
<lb ed="X" n="0234c02"/><lb ed="R059" n="0848a11"/>美業難成。僻敎僻說等。非全不知利物也。引導之方
<lb ed="X" n="0234c03"/><lb ed="R059" n="0848a12"/>未精。則化功莫就。不開重過。止列微愆。固有繇矣。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0234c04"/><lb ed="R059" n="0848a13"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX38p0234c0401"><note place="inline">十四</note>問。出家之法。不向國王禮拜而求法。不向父母
<lb ed="X" n="0234c05"/><lb ed="R059" n="0848a14"/>禮拜而求法。法不在。六親不必敬。法不在。鬼神不
<lb ed="X" n="0234c06"/><lb ed="R059" n="0848a15"/>必禮。但知法師語可信。有百里千里向之禮拜而
<lb ed="X" n="0234c07"/><lb ed="R059" n="0848a16"/>求法者。法師<note place="inline">云云</note>當作如是釋也。今疏曰。率土之
<lb ed="X" n="0234c08"/><lb ed="R059" n="0848a17"/>濵皆王臣。民無二王。卽世尊矣。可不拜乎。經曰。護
<lb ed="X" n="0234c09"/><lb ed="R059" n="0848a18"/>佛戒如事父母。四衆下座。如孝順父母矣。可不拜
<lb ed="X" n="0234c10"/><lb ed="R059" n="0848b01"/>乎。又大經廣孝道而慢親。大衆首國王而慢君。果
<lb ed="X" n="0234c11"/><lb ed="R059" n="0848b02"/>稱佛旨否乎。假令君父受戒成道。拜之豈便損福。
<lb ed="X" n="0234c12"/><lb ed="R059" n="0848b03"/>不然。以佛禮佛是常不輕。何須辨而又辨如東林
<lb ed="X" n="0234c13"/><lb ed="R059" n="0848b04"/>遠乎。</p></sp>
<lb ed="X" n="0234c14"/><lb ed="R059" n="0848b05"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX38p0234c1401">答。僧之爲名。名曰出家。僧之爲道。道曰出世。出家則
<lb ed="X" n="0234c15"/><lb ed="R059" n="0848b06"/>不當拘以家人父子之規。出世則不當局以世法君
<lb ed="X" n="0234c16"/><lb ed="R059" n="0848b07"/>臣之禮。蓋是君父敬佛而及彼僧徒。決非僧徒恃佛
<lb ed="X" n="0234c17"/><lb ed="R059" n="0848b08"/>而慢於君父。若夫道在君父而禮。自名禮道。衆生卽
<lb ed="X" n="0234c18"/><lb ed="R059" n="0848b09"/>佛而禮。自名禮佛。斯亦無不可者。其在今日。當如之
<lb ed="X" n="0234c19"/><lb ed="R059" n="0848b10"/>何。亦隨時而<anchor xml:id="nkr_note_add_0234c1901" n="0234c1901"/><anchor xml:id="beg0234c1901" n="0234c1901"/>已<anchor xml:id="end0234c1901"/>。時以佛法爲重。優容我等曰勿拜。則
<lb ed="X" n="0234c20"/><lb ed="R059" n="0848b11"/>遵內敎可也。時以人倫爲重。定爲成式曰當拜。則遵
<lb ed="X" n="0234c21"/><lb ed="R059" n="0848b12"/>王制可也。此何所據。薩婆多論云。比丘違王制者得
<lb ed="X" n="0234c22"/><lb ed="R059" n="0848b13"/>罪。諸經要集謂愚人妄行法敎。展轉敎他。不聽禮父
<lb ed="X" n="0234c23"/><lb ed="R059" n="0848b14"/>母尊親。此不合聖意。反招無知之罪。經論屢開。斯足
<lb ed="X" n="0234c24"/><lb ed="R059" n="0848b15"/>據耳。然則遠祖非歟。曰。爾時拜禮未定。下僧俗議。而
<pb ed="X" xml:id="X38.0681.0235a" n="0235a"/>
<lb ed="X" n="0235a01"/><lb ed="R059" n="0848b16"/>遠正論不阿。理應如是。何過之有。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0235a02"/><lb ed="R059" n="0848b17"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX38p0235a0201"><note place="inline">十五</note>問。是戒也。受之者必其有心有情。犯之者等於
<lb ed="X" n="0235a03"/><lb ed="R059" n="0848b18"/>木石木頭矣。又云一切地水是我先身。一切火風
<lb ed="X" n="0235a04"/><lb ed="R059" n="0849a01"/>是我本體。亦得傳戒及乎先身。受法逮乎本體歟。
<lb ed="X" n="0235a05"/><lb ed="R059" n="0849a02"/>美人草聽歌按節。或是婬緣。生公石聞經點頭。寧
<lb ed="X" n="0235a06"/><lb ed="R059" n="0849a03"/>無佛性。請得度之。</p></sp>
<lb ed="X" n="0235a07"/><lb ed="R059" n="0849a04"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX38p0235a0701">答。地水火風之說。止是發明物我稟同。痛癢機一。故
<lb ed="X" n="0235a08"/><lb ed="R059" n="0849a05"/>殺他卽是殺<anchor xml:id="nkr_note_add_0235a0801" n="0235a0801"/><anchor xml:id="beg0235a0801" n="0235a0801"/>己<anchor xml:id="end0235a0801"/>。殺畜無殊殺人也。豈謂木石類均解
<lb ed="X" n="0235a09"/><lb ed="R059" n="0849a06"/>思惟修。假使聖僧再講石前。未必不成強項。狂客重
<lb ed="X" n="0235a10"/><lb ed="R059" n="0849a07"/>歌草畔。豈能更學敲檀。若夫一人發眞。虗空消殞。乃
<lb ed="X" n="0235a11"/><lb ed="R059" n="0849a08"/>至無情說法。無情作佛。歷有明文。又云若人識得心。
<lb ed="X" n="0235a12"/><lb ed="R059" n="0849a09"/>大地無寸土。土旣卽心。水火與風亦如是矣。本來成
<lb ed="X" n="0235a13"/><lb ed="R059" n="0849a10"/>佛。何以度爲。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0235a14"/><lb ed="R059" n="0849a11"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX38p0235a1401"><note place="inline">十六</note>問。看病信屬孝慈之心。然我身亦是聖賢之器。
<lb ed="X" n="0235a15"/><lb ed="R059" n="0849a12"/>念盲龜逗孔之不易。思<name role="" type="person">扁鵲</name>洞垣之爲難。肯施無
<lb ed="X" n="0235a16"/><lb ed="R059" n="0849a13"/>益之撫摩。用染必死之疫癘。凡菩薩人。應知方便。</p></sp>
<lb ed="X" n="0235a17"/><lb ed="R059" n="0849a14"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX38p0235a1701">答。福田無上。仁人固以看病爲先。慧海多門。智者寧
<lb ed="X" n="0235a18"/><lb ed="R059" n="0849a15"/>無保身之哲。或親<anchor xml:id="nkr_note_add_0235a1801" n="0235a1801"/><anchor xml:id="beg0235a1801" n="0235a1801"/>己<anchor xml:id="end0235a1801"/>。或使人。或用財。或効力。皆可也。
<lb ed="X" n="0235a19"/><lb ed="R059" n="0849a16"/>釋尊運兜羅而愈疾。撫摩未必無功。孔兒處危地以
<lb ed="X" n="0235a20"/><lb ed="R059" n="0849a17"/>全身。疫癘何能必染。蓋是救人爲急。欲罷不能。非比
<lb ed="X" n="0235a21"/><lb ed="R059" n="0849a18"/>冐難故行。可<anchor xml:id="nkr_note_add_0235a2101" n="0235a2101"/><anchor xml:id="beg0235a2101" n="0235a2101"/>已<anchor xml:id="end0235a2101"/>不<anchor xml:id="nkr_note_add_0235a2102" n="0235a2102"/><anchor xml:id="beg0235a2102" n="0235a2102"/>已<anchor xml:id="end0235a2102"/>。且古之悲田。今之養濟。皆聖主
<lb ed="X" n="0235a22"/><lb ed="R059" n="0849b01"/>良臣看病之大慈也。豈必以吮疽按癩爲救療。嘗藥
<lb ed="X" n="0235a23"/><lb ed="R059" n="0849b02"/>哺食爲慇懃耶<note place="inline">前頁孔兒。戒疏事義中作庾襄事。存考</note>。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0235a24"/><lb ed="R059" n="0849b03"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX38p0235a2401"><note place="inline">十七</note>問。賣男女而供衆。鬻弟子而行慈。彼爲法來。安
<pb ed="X" xml:id="X38.0681.0235b" n="0235b"/>
<lb ed="X" n="0235b01"/><lb ed="R059" n="0849b04"/>忍貨取。設彼菩提<anchor xml:id="nkr_note_add_0235b0101" n="0235b0101"/><anchor xml:id="beg0235b0101" n="0235b0101"/>已<anchor xml:id="end0235b0101"/>發。是我輕垢罪成。道人而可
<lb ed="X" n="0235b02"/><lb ed="R059" n="0849b05"/>以輕販。南詢之士寒心。父母而隨之覓求。受供之
<lb ed="X" n="0235b03"/><lb ed="R059" n="0849b06"/>人同獄。一何無善巧至此乎。</p></sp>
<lb ed="X" n="0235b04"/><lb ed="R059" n="0849b07"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX38p0235b0401">答。古人懇語垂訓。危言示誠。有其辭則然而其實不
<lb ed="X" n="0235b05"/><lb ed="R059" n="0849b08"/>盡然者。感恩之極。而曰銘肌刻骨。豈眞有事錐刀。攄
<lb ed="X" n="0235b06"/><lb ed="R059" n="0849b09"/>衷之至。而曰瀝膽披肝。未必掀翻臟腑。就使捨身爲
<lb ed="X" n="0235b07"/><lb ed="R059" n="0849b10"/>法。竭命尊賢。亦大士之常法耳。攜妻挈子而事梵志。
<lb ed="X" n="0235b08"/><lb ed="R059" n="0849b11"/>九男二女而養耕夫。古有高模。今無繼跡云爾。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0235b09"/><lb ed="R059" n="0849b12"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX38p0235b0901"><note place="inline">十八</note>問。善慧自稱大士。誌公自表觀音。溫陵反戒焚
<lb ed="X" n="0235b10"/><lb ed="R059" n="0849b13"/>身。大慧曲求蔭姪。皆犯輕戒。乃得重名。豈各有合
<lb ed="X" n="0235b11"/><lb ed="R059" n="0849b14"/>理處耶。</p></sp>
<lb ed="X" n="0235b12"/><lb ed="R059" n="0849b15"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX38p0235b1201">答。塵中凡士。或可常評。格外奇人。毋容迹論。初生而
<lb ed="X" n="0235b13"/><lb ed="R059" n="0849b16"/>指天指地。不妨我是如來。將死而默囑默傳。何礙自
<lb ed="X" n="0235b14"/><lb ed="R059" n="0849b17"/>名菩薩。預稱慈氏。遠指圓通。奚不可者。且溫陵善發
<lb ed="X" n="0235b15"/><lb ed="R059" n="0849b18"/>藥王隱義。自不唐棄色身。杲老不減臨濟宗風。豈得
<lb ed="X" n="0235b16"/><lb ed="R059" n="0850a01"/>未除恩愛。蓋宜晦則晦。宜彰則彰。或守經常。或行權
<lb ed="X" n="0235b17"/><lb ed="R059" n="0850a02"/>變。不應以自讚毀他共視。豈得以違理犯法同條者
<lb ed="X" n="0235b18"/><lb ed="R059" n="0850a03"/>哉。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0235b19"/><lb ed="R059" n="0850a04"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX38p0235b1901"><note place="inline">十九</note>問。五夏以前專精戒律。五夏以後。聽敎參禪。此
<lb ed="X" n="0235b20"/><lb ed="R059" n="0850a05"/>通小乘。非指大器。今乃六時時誦。疑防敎門禪門。
<lb ed="X" n="0235b21"/><lb ed="R059" n="0850a06"/>當是一法融通。無間心地性地乎<note place="inline">防。或疑妨字。存考</note>。</p></sp>
<lb ed="X" n="0235b22"/><lb ed="R059" n="0850a07"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX38p0235b2201">答。非常大器。過量圓人。旣不拘夏後夏前。自相應卽
<lb ed="X" n="0235b23"/><lb ed="R059" n="0850a08"/>小卽大。纔持戒品。<anchor xml:id="nkr_note_add_0235b2301" n="0235b2301"/><anchor xml:id="beg0235b2301" n="0235b2301"/>已<anchor xml:id="end0235b2301"/>達敎相全文。正受毗尼。便悟禪
<lb ed="X" n="0235b24"/><lb ed="R059" n="0850a09"/>宗妙旨。建立則繁興萬法。不礙六時。掃蕩則屛絕纖
<pb ed="X" xml:id="X38.0681.0235c" n="0235c"/>
<lb ed="X" n="0235c01"/><lb ed="R059" n="0850a10"/>塵。奚存一念。遠公常禮有定。永明自行不虧。豈被小
<lb ed="X" n="0235c02"/><lb ed="R059" n="0850a11"/>根。故爲細事。凡我後學。願各深思。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0235c03"/><lb ed="R059" n="0850a12"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX38p0235c0301"><note place="inline">二十</note>問。佛心徹於三際。大光滿於十方。豈不知經入
<lb ed="X" n="0235c04"/><lb ed="R059" n="0850a13"/>支那。法流震旦。香油辛味。並沿五印之土風。戒品
<lb ed="X" n="0235c05"/><lb ed="R059" n="0850a14"/>律儀。未盡九州之垢罪。憎之則謗。任之則寬。佛隴
<lb ed="X" n="0235c06"/><lb ed="R059" n="0850a15"/>南山。旣爾闕然。儒典王章。似應相濟。</p></sp>
<lb ed="X" n="0235c07"/><lb ed="R059" n="0850a16"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX38p0235c0701">答。佛心雖徹三際。救弊則姑據一時。佛光雖滿十方。
<lb ed="X" n="0235c08"/><lb ed="R059" n="0850a17"/>取信則專從本土。待夫時至遠被。自合比例旁通。是
<lb ed="X" n="0235c09"/><lb ed="R059" n="0850a18"/>以儒典王章。似難並用。情宜勢便。豈病雙行。法固與
<lb ed="X" n="0235c10"/><lb ed="R059" n="0850b01"/>世相推。禮亦憑義可起。或曰毗尼與脩多羅異。譬世
<lb ed="X" n="0235c11"/><lb ed="R059" n="0850b02"/>律令制自一人。舍利目連所不得與。然雖如是。金口
<lb ed="X" n="0235c12"/><lb ed="R059" n="0850b03"/>洪音。凡夫贊片辭而莫得。衮衣寸缺。巧者補一線以
<lb ed="X" n="0235c13"/><lb ed="R059" n="0850b04"/>何妨。神而化之。與民宜之。學佛者不可不知也。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0235c14"/><lb ed="R059" n="0850b05"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX38p0235c1401"><note place="inline">二十一</note>問。經稱國賊。如操懿溫莽之流。爲國賊使命。是
<lb ed="X" n="0235c15"/><lb ed="R059" n="0850b06"/>亦國賊也。或是戒其從逆否。如下文言。又似降虜
<lb ed="X" n="0235c16"/><lb ed="R059" n="0850b07"/>之人矣。</p></sp>
<lb ed="X" n="0235c17"/><lb ed="R059" n="0850b08"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX38p0235c1701">答。使命者。非必爲賊使命也。通二國之情。合兩軍之
<lb ed="X" n="0235c18"/><lb ed="R059" n="0850b09"/>戰。危彼社稷。害彼人民。故云約與國。戰必克。今之所
<lb ed="X" n="0235c19"/><lb ed="R059" n="0850b10"/>謂良臣。古之所謂民賊也。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0235c20"/><lb ed="R059" n="0850b11"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX38p0235c2001"><note place="inline">二十二</note>問。盜聽說戒。力士之杵冥加。廣施經文。惡人之
<lb ed="X" n="0235c21"/><lb ed="R059" n="0850b12"/>目難掩。得無相礙。願折羣疑。</p></sp>
<lb ed="X" n="0235c22"/><lb ed="R059" n="0850b13"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX38p0235c2201">答。說戒者。非平日講說之說。蓋半月誦說之說也。凡
<lb ed="X" n="0235c23"/><lb ed="R059" n="0850b14"/>半月共行布薩。乃衆僧自擧愆尤。示彼惡流。必生異
<lb ed="X" n="0235c24"/><lb ed="R059" n="0850b15"/>謗。故惟除國主不許餘人。若夫布衍經文。宣揚義趣。
<pb ed="X" xml:id="X38.0681.0236a" n="0236a"/>
<lb ed="X" n="0236a01"/><lb ed="R059" n="0850b16"/>又何過焉。薦導先亡。祓除患難。皆曰至心讀誦。不聞
<lb ed="X" n="0236a02"/><lb ed="R059" n="0850b17"/>掩帙祕藏。以此利人。正契佛心。是名法施。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0236a03"/><lb ed="R059" n="0850b18"/><p xml:id="pX38p0236a0301">前問答竟。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0236a04"/><lb ed="R059" n="0851a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">僧俗雜問</cb:mulu><head>僧俗雜問</head>
<lb ed="X" n="0236a05"/><lb ed="R059" n="0851a02"/><p xml:id="pX38p0236a0501">發隱成。周咨大衆。於時緇素善友各陳所見。合
<lb ed="X" n="0236a06"/><lb ed="R059" n="0851a03"/>從者從之。義未顯者。爲略辯如左。法喜之樂當
<lb ed="X" n="0236a07"/><lb ed="R059" n="0851a04"/>何如也。</p>
<lb ed="X" n="0236a08"/><lb ed="R059" n="0851a05"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX38p0236a0801"><note place="inline">一</note>問。經疏鈔如祖父子。混合不分似爲不可。</p></sp>
<lb ed="X" n="0236a09"/><lb ed="R059" n="0851a06"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX38p0236a0901">答。此行布圓融義也。祖不是父。父不是子。行布義也。
<lb ed="X" n="0236a10"/><lb ed="R059" n="0851a07"/>祖父子孫。交參共濟。圓融義也。織錦而聯綴千絲。調
<lb ed="X" n="0236a11"/><lb ed="R059" n="0851a08"/>羮而合和五味。味不可分而具足。絲不可析而自明。
<lb ed="X" n="0236a12"/><lb ed="R059" n="0851a09"/>蓋此經是華嚴流類。天眞父子。非異非同。幸毋以常
<lb ed="X" n="0236a13"/><lb ed="R059" n="0851a10"/>格局之。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0236a14"/><lb ed="R059" n="0851a11"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX38p0236a1401"><note place="inline">二</note>問。科經之例。總別相對。今初曰總明大意。次合對
<lb ed="X" n="0236a15"/><lb ed="R059" n="0851a12"/>別。乃並列四科。或恐未安。</p></sp>
<lb ed="X" n="0236a16"/><lb ed="R059" n="0851a13"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX38p0236a1601">答。總別相對。多種不同。有一總一別對者。誠如所問。
<lb ed="X" n="0236a17"/><lb ed="R059" n="0851a14"/>有一總對二別者。對三別四別者。其對均也。楞嚴要
<lb ed="X" n="0236a18"/><lb ed="R059" n="0851a15"/>解叙聽衆。初總標。二嘆德。三列名。是一總對二別也。
<lb ed="X" n="0236a19"/><lb ed="R059" n="0851a16"/>華嚴玄談初總序名意。二歸敬請加。三開章釋文。四
<lb ed="X" n="0236a20"/><lb ed="R059" n="0851a17"/>謙讚迴向。是一總對三別也。今列四科。亦一總對三
<lb ed="X" n="0236a21"/><lb ed="R059" n="0851a18"/>別也。若據華嚴卽總卽別。又安可以數量局之。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0236a22"/><lb ed="R059" n="0851b01"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX38p0236a2201"><note place="inline">三</note>問。文中經論所載戒相多種。傳記所辯受法不同。
<lb ed="X" n="0236a23"/><lb ed="R059" n="0851b02"/>經論蓋指地持瓔珞等。傳記蓋指梵網本。乃至制
<lb ed="X" n="0236a24"/><lb ed="R059" n="0851b03"/>旨本。今解似不合此。</p></sp>
<pb ed="X" xml:id="X38.0681.0236b" n="0236b"/>
<lb ed="X" n="0236b01"/><lb ed="R059" n="0851b04"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX38p0236b0101">答。若指梵網六本爲受法。則下文良繇機悟偏圓義
<lb ed="X" n="0236b02"/><lb ed="R059" n="0851b05"/>卽不成。何以故。梵網六本。誰授偏機者。誰授圓機者。
<lb ed="X" n="0236b03"/><lb ed="R059" n="0851b06"/>當知此六是登壇授戒羯磨儀式。隨意可用。其云傳
<lb ed="X" n="0236b04"/><lb ed="R059" n="0851b07"/>記所辯。自是諸書雜集中論議發揮戒法詳略。乃隨
<lb ed="X" n="0236b05"/><lb ed="R059" n="0851b08"/>機耳。豈有壇上正羯磨時。分別偏圓各各爲說耶。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0236b06"/><lb ed="R059" n="0851b09"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX38p0236b0601"><note place="inline">四</note>問。等覺中。初曰觀達無明源底邊際。二曰斷最後
<lb ed="X" n="0236b07"/><lb ed="R059" n="0851b10"/>微細無明。三曰與無明父母別。而妙覺中但曰無
<lb ed="X" n="0236b08"/><lb ed="R059" n="0851b11"/>所斷者名無上士。則知無明至等覺悉<anchor xml:id="nkr_note_add_0236b0801" n="0236b0801"/><anchor xml:id="beg0236b0801" n="0236b0801"/>已<anchor xml:id="end0236b0801"/>斷盡。云
<lb ed="X" n="0236b09"/><lb ed="R059" n="0851b12"/>何敎義謂十地斷四十品無明。又破一品名等覺。
<lb ed="X" n="0236b10"/><lb ed="R059" n="0851b13"/>又破一品名妙覺。共破四十二品。二義皆出智者。
<lb ed="X" n="0236b11"/><lb ed="R059" n="0851b14"/>稍似不同。若爲融會。</p></sp>
<lb ed="X" n="0236b12"/><lb ed="R059" n="0851b15"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX38p0236b1201">答。等覺無明<anchor xml:id="nkr_note_add_0236b1201" n="0236b1201"/><anchor xml:id="beg0236b1201" n="0236b1201"/>已<anchor xml:id="end0236b1201"/>盡。然存有所斷。亦是無明。幷斷俱無。
<lb ed="X" n="0236b13"/><lb ed="R059" n="0851b16"/>名爲更斷。是知等覺斷惑。妙覺斷斷。能斷斷者。方名
<lb ed="X" n="0236b14"/><lb ed="R059" n="0851b17"/>永斷諸無明也故斷。四十二品而入妙覺也。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0236b15"/><lb ed="R059" n="0851b18"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX38p0236b1501"><note place="inline">五</note>問。梵網單喩。何以言人法喩。</p></sp>
<lb ed="X" n="0236b16"/><lb ed="R059" n="0852a01"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX38p0236b1601">答。梵網是喩。菩薩戒是人法。合而言之。故曰人法喩
<lb ed="X" n="0236b17"/><lb ed="R059" n="0852a02"/>也。又問何得輒立經名。噫。稱讚不可思議功德佛護
<lb ed="X" n="0236b18"/><lb ed="R059" n="0852a03"/>念經。什師易云佛說阿彌陀經。夫彌陀聖號。人所樂
<lb ed="X" n="0236b19"/><lb ed="R059" n="0852a04"/>聞。名以義起。易之無不可者。大師易梵網曰菩薩戒。
<lb ed="X" n="0236b20"/><lb ed="R059" n="0852a05"/>亦此意也。今合而言之。非有增也。何不可之有。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0236b21"/><lb ed="R059" n="0852a06"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX38p0236b2101"><note place="inline">六</note>問。疏云煩惱常有故不說障。次云輕業不障輕報
<lb ed="X" n="0236b22"/><lb ed="R059" n="0852a07"/>不障。皆指障戒。今說不障眞性。何也。</p></sp>
<lb ed="X" n="0236b23"/><lb ed="R059" n="0852a08"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX38p0236b2301">答。不障眞性。出其繇也。繇不障性。故不障戒也。此三
<lb ed="X" n="0236b24"/><lb ed="R059" n="0852a09"/>障名。自古所有。原非指戒。疏乃引用。意云煩惱障不
<pb ed="X" xml:id="X38.0681.0236c" n="0236c"/>
<lb ed="X" n="0236c01"/><lb ed="R059" n="0852a10"/>障戒耳。良繇輕業彰於身口。中人亦易爲防。煩惱起
<lb ed="X" n="0236c02"/><lb ed="R059" n="0852a11"/>於一心。智者猶或難免。此而障戒。盡天下無人得受
<lb ed="X" n="0236c03"/><lb ed="R059" n="0852a12"/>戒矣。故特明之。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0236c04"/><lb ed="R059" n="0852a13"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX38p0236c0401"><note place="inline">七</note>問。論興廢中。第三亦云。爾時恒興。爾時卽廢。今曰
<lb ed="X" n="0236c05"/><lb ed="R059" n="0852a14"/>常興鮮廢。何也。</p></sp>
<lb ed="X" n="0236c06"/><lb ed="R059" n="0852a15"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX38p0236c0601">答。此文當以出入恒有一句爲興。後入勝定道時。隨
<lb ed="X" n="0236c07"/><lb ed="R059" n="0852a16"/>勝得名者。明入時非無。因殊勝定道暎蔽戒名。其實
<lb ed="X" n="0236c08"/><lb ed="R059" n="0852a17"/>有也。下則明其退緣。言必須退定道時。乃廢。及聲聞
<lb ed="X" n="0236c09"/><lb ed="R059" n="0852a18"/>盡壽。菩薩成道。乃廢耳。如世人謂至死方休。明無休
<lb ed="X" n="0236c10"/><lb ed="R059" n="0852b01"/>時也。據華嚴常恒說。熾然說。無間說。有興無廢。亦何
<lb ed="X" n="0236c11"/><lb ed="R059" n="0852b02"/>礙也。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0236c12"/><lb ed="R059" n="0852b03"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX38p0236c1201"><note place="inline">八</note>問。戒師五德。一持戒。二十臘。三解律藏。四通禪思。
<lb ed="X" n="0236c13"/><lb ed="R059" n="0852b04"/>五慧藏通玄。而地持云必須戒德嚴明善解三藏。
<lb ed="X" n="0236c14"/><lb ed="R059" n="0852b05"/>今謂具二缺三。然戒德嚴明。必具臘矣。律詮戒。經
<lb ed="X" n="0236c15"/><lb ed="R059" n="0852b06"/>詮定論詮慧。善解三藏。必具定慧矣。恐無缺焉。</p></sp>
<lb ed="X" n="0236c16"/><lb ed="R059" n="0852b07"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX38p0236c1601">答。下文不云乎。或可以戒該臘。以慧該定。則不具而
<lb ed="X" n="0236c17"/><lb ed="R059" n="0852b08"/>具。似缺非缺。隱然五德。不必問也。但不直曰五德。而
<lb ed="X" n="0236c18"/><lb ed="R059" n="0852b09"/>曰可該者。意自有在。若直以戒爲久臘。則新學暫持
<lb ed="X" n="0236c19"/><lb ed="R059" n="0852b10"/>者。必輕宿德耆年。若直以解爲三學。則世智辯聰者。
<lb ed="X" n="0236c20"/><lb ed="R059" n="0852b11"/>便謂眞禪實慧。且疏中何不槩云解律藏。解經藏。解
<lb ed="X" n="0236c21"/><lb ed="R059" n="0852b12"/>論藏。而必曰禪思。必曰窮玄。豈特解義云乎哉。後地
<lb ed="X" n="0236c22"/><lb ed="R059" n="0852b13"/>持本受戒式中解云亦五德意。亦之爲言。卽前該意
<lb ed="X" n="0236c23"/><lb ed="R059" n="0852b14"/>也。又問解不兼臘。何得復云能誦則臘久。答。半月半
<lb ed="X" n="0236c24"/><lb ed="R059" n="0852b15"/>月。積誦不休。豈非久臘。若專言解。聰利少年。昨日登
<pb ed="X" xml:id="X38.0681.0237a" n="0237a"/>
<lb ed="X" n="0237a01"/><lb ed="R059" n="0852b16"/>壇。今日能講。何必久臘。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0237a02"/><lb ed="R059" n="0852b17"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX38p0237a0201"><note place="inline">九</note>問。燈明喩舍那。無待論矣。妙海在家菩薩。而與蓮
<lb ed="X" n="0237a03"/><lb ed="R059" n="0852b18"/>華並稱。波勒因地未終。而曰釋迦爲侶。夫傳法大
<lb ed="X" n="0237a04"/><lb ed="R059" n="0853a01"/>任。必屬出家。極果世尊。不侔因地。以斯相比。固所
<lb ed="X" n="0237a05"/><lb ed="R059" n="0853a02"/>未安。</p></sp>
<lb ed="X" n="0237a06"/><lb ed="R059" n="0853a03"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX38p0237a0601">答。舍那授法妙海。不說妙海授法釋迦。況僧俗者迹
<lb ed="X" n="0237a07"/><lb ed="R059" n="0853a04"/>也。菩薩道中。何以迹礙。雙林俗士。說法王庭。祇園比
<lb ed="X" n="0237a08"/><lb ed="R059" n="0853a05"/>丘。傾心丈室。亦奚不可。若波勒者。德擬迦文。斯名等
<lb ed="X" n="0237a09"/><lb ed="R059" n="0853a06"/>侶。何必三十二相。樹下成道。毫髮相似。不然。趙州古
<lb ed="X" n="0237a10"/><lb ed="R059" n="0853a07"/>佛。仰山小釋迦。曹溪嶺南有佛出世。亦皆非耶。堯曰
<lb ed="X" n="0237a11"/><lb ed="R059" n="0853a08"/>如天。天之侶也。老曰猶龍。龍之侶也。豈堯果穹窿上
<lb ed="X" n="0237a12"/><lb ed="R059" n="0853a09"/>覆。老眞夭矯靑雲耶。據華嚴初發心時便成正覺。波
<lb ed="X" n="0237a13"/><lb ed="R059" n="0853a10"/>勒不可以侶迦文。何子自待之淺。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0237a14"/><lb ed="R059" n="0853a11"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX38p0237a1401"><note place="inline">十</note>問。宗趣總別。擧宗遺趣。其義云何。又心地爲宗。此
<lb ed="X" n="0237a15"/><lb ed="R059" n="0853a12"/>宗是趣。良以心地爲宗。則無所趣故。</p></sp>
<lb ed="X" n="0237a16"/><lb ed="R059" n="0853a13"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX38p0237a1601">答。賢首五門。姑據般若心經。未及餘經。彼中原只擧
<lb ed="X" n="0237a17"/><lb ed="R059" n="0853a14"/>宗而兼趣意。如華嚴玄談云。此經因果緣起理實法
<lb ed="X" n="0237a18"/><lb ed="R059" n="0853a15"/>界以爲宗趣。亦宗趣兼說也。且語之所尙曰宗。宗之
<lb ed="X" n="0237a19"/><lb ed="R059" n="0853a16"/>所歸曰趣。意謂立此爲宗。令趣何所。不謂宗更宗他
<lb ed="X" n="0237a20"/><lb ed="R059" n="0853a17"/>也。此經心地爲宗。止惡行善以歸心地。卽是趣意。正
<lb ed="X" n="0237a21"/><lb ed="R059" n="0853a18"/>合華嚴宗趣兼說之旨。蓋圓敎宗趣。互用無定。或擧
<lb ed="X" n="0237a22"/><lb ed="R059" n="0853b01"/>因爲宗。令得果爲趣。或擧果爲宗。令修因爲趣。因該
<lb ed="X" n="0237a23"/><lb ed="R059" n="0853b02"/>果徹。如玄談中說。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0237a24"/><lb ed="R059" n="0853b03"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX38p0237a2401"><note place="inline">十一</note>問。乳味判敎。亦有說乎。</p></sp>
<pb ed="X" xml:id="X38.0681.0237b" n="0237b"/>
<lb ed="X" n="0237b01"/><lb ed="R059" n="0853b04"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX38p0237b0101">答。據三聚出方等。可判生酥。而自古五時結經。原以
<lb ed="X" n="0237b02"/><lb ed="R059" n="0853b05"/>梵網華嚴判歸乳味。良繇此經從心出一切法。喩從
<lb ed="X" n="0237b03"/><lb ed="R059" n="0853b06"/>乳出酪酥醍醐也。又佛最初結戒喩牛最初出乳也。
<lb ed="X" n="0237b04"/><lb ed="R059" n="0853b07"/>又涅槃最後之訓不離乎戒。喩醍醐最後之味不離
<lb ed="X" n="0237b05"/><lb ed="R059" n="0853b08"/>乎乳也。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0237b06"/><lb ed="R059" n="0853b09"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX38p0237b0601"><note place="inline">十二</note>問。諸經皆有當機。此經何以不列聽衆。</p></sp>
<lb ed="X" n="0237b07"/><lb ed="R059" n="0853b10"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX38p0237b0701">答。不列當機者。此經是一切菩薩所同學。無一非機
<lb ed="X" n="0237b08"/><lb ed="R059" n="0853b11"/>也。必論當機。則釋釋自是當機。故不說也。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0237b09"/><lb ed="R059" n="0853b12"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX38p0237b0901"><note place="inline">十三</note>問。華表因。實表果。今供舍那之華何不表因。</p></sp>
<lb ed="X" n="0237b10"/><lb ed="R059" n="0853b13"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX38p0237b1001">答。因果宛然。諸君自不察耳。此經以心地爲宗。無一
<lb ed="X" n="0237b11"/><lb ed="R059" n="0853b14"/>法不從心地中流。無一法不還歸心地者。菩薩萬行。
<lb ed="X" n="0237b12"/><lb ed="R059" n="0853b15"/>若非出自一心。還歸一心。卽不名佛因。不名佛果。今
<lb ed="X" n="0237b13"/><lb ed="R059" n="0853b16"/>此華出舍那心地。表菩薩從自心中出無量因行。還
<lb ed="X" n="0237b14"/><lb ed="R059" n="0853b17"/>以此華供養彼佛。表還以自心因行成自心果佛也。
<lb ed="X" n="0237b15"/><lb ed="R059" n="0853b18"/>據華嚴因該果徹。不離因果。不落因果。拈來無一物
<lb ed="X" n="0237b16"/><lb ed="R059" n="0854a01"/>不可供佛。擧起無一法不可爲因。若執華必表因。非
<lb ed="X" n="0237b17"/><lb ed="R059" n="0854a02"/>圓敎義。何以故。有時華表因。實表果。開華後乃結實
<lb ed="X" n="0237b18"/><lb ed="R059" n="0854a03"/>故。有時實表因。華表果。種核後乃生華故。有時定因
<lb ed="X" n="0237b19"/><lb ed="R059" n="0854a04"/>慧果。淨極光通故。有時慧因定果。惑破心安故。惡可
<lb ed="X" n="0237b20"/><lb ed="R059" n="0854a05"/>一途而取。一格而論乎。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0237b21"/><lb ed="R059" n="0854a06"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX38p0237b2101"><note place="inline">十四</note>問。體性虗空華光三昧。旣入三昧。何有華光。而
<lb ed="X" n="0237b22"/><lb ed="R059" n="0854a07"/>云任運自現。</p></sp>
<lb ed="X" n="0237b23"/><lb ed="R059" n="0854a08"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX38p0237b2301">答。如來妙定。非動非靜而常動靜。非出非入而常出
<lb ed="X" n="0237b24"/><lb ed="R059" n="0854a09"/>入。此三昧號體性虗空。虗對實故。使體性不虗。當如
<pb ed="X" xml:id="X38.0681.0237c" n="0237c"/>
<lb ed="X" n="0237c01"/><lb ed="R059" n="0854a10"/>山不納山。石不容石。一頑定耳。體本虗空。故華光任
<lb ed="X" n="0237c02"/><lb ed="R059" n="0854a11"/>現。豈以旣入三昧。便應<g ref="#CB01926">灰</g>滅不生。圓覺經如來入大
<lb ed="X" n="0237c03"/><lb ed="R059" n="0854a12"/>光明藏三昧。而現起淨土。與十二大士更相詶答。抑
<lb ed="X" n="0237c04"/><lb ed="R059" n="0854a13"/>又何也。且三昧有百千萬億等名。不是一味寂靜。故
<lb ed="X" n="0237c05"/><lb ed="R059" n="0854a14"/>有三昧。二乘尙不聞其名。菩薩猶未解其義。而執泥
<lb ed="X" n="0237c06"/><lb ed="R059" n="0854a15"/>寂靜。則師子奮迅。師子頻呻等。皆成喧鬧矣。又問諸
<lb ed="X" n="0237c07"/><lb ed="R059" n="0854a16"/>三昧皆有出入。何獨此中而說出入。答。出入非難。自
<lb ed="X" n="0237c08"/><lb ed="R059" n="0854a17"/>在爲難。二乘斂念方入。起念方出。不名自在。隨心自
<lb ed="X" n="0237c09"/><lb ed="R059" n="0854a18"/>在。乃稱妙定也。據華嚴卽入卽出。依報正報交互圓
<lb ed="X" n="0237c10"/><lb ed="R059" n="0854b01"/>融。不可思議。此特其小小者耳。何足爲異。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0237c11"/><lb ed="R059" n="0854b02"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX38p0237c1101"><note place="inline">十五</note>問。佛言吾今來此八千返。表法而<anchor xml:id="nkr_note_add_0237c1101" n="0237c1101"/><anchor xml:id="beg0237c1101" n="0237c1101"/>已<anchor xml:id="end0237c1101"/>。云何實說。</p></sp>
<lb ed="X" n="0237c12"/><lb ed="R059" n="0854b03"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX38p0237c1201">答。若據表法門中。句句字字無非表者。若據示現作
<lb ed="X" n="0237c13"/><lb ed="R059" n="0854b04"/>則。就令實說何妨。蓋佛所說經。無一法不事理雙融。
<lb ed="X" n="0237c14"/><lb ed="R059" n="0854b05"/>表實兼具。言表則必有實。擧實則表在中。此之往返。
<lb ed="X" n="0237c15"/><lb ed="R059" n="0854b06"/>得無疑駭以爲多耶。老子尙無世不出。雲門乃三作
<lb ed="X" n="0237c16"/><lb ed="R059" n="0854b07"/>國王。此皆實有。不是表法。何獨如來八千之返。便無
<lb ed="X" n="0237c17"/><lb ed="R059" n="0854b08"/>其事。且如來重重往返。旣純表非實。華嚴重重法界。
<lb ed="X" n="0237c18"/><lb ed="R059" n="0854b09"/>亦純表非實耶。空華佛事。水月道場。法性光中。萬轉
<lb ed="X" n="0237c19"/><lb ed="R059" n="0854b10"/>千迴。事出平常。全無奇特。何疑何駭。又問。科云橫指
<lb ed="X" n="0237c20"/><lb ed="R059" n="0854b11"/>處會。今十處則不及餘方。豎明往復。今八千則未周
<lb ed="X" n="0237c21"/><lb ed="R059" n="0854b12"/>塵劫。何名如來悲願之廣。答。此謂借有盡彰無盡也。
<lb ed="X" n="0237c22"/><lb ed="R059" n="0854b13"/>讚佛曰萬德。萬豈盡佛。號民曰百姓。百豈盡民。雖曰
<lb ed="X" n="0237c23"/><lb ed="R059" n="0854b14"/>十處八千。卽是橫無涯際。豎無終窮也。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0237c24"/><lb ed="R059" n="0854b15"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX38p0237c2401"><note place="inline">十六</note>問。疏稱蓮華二義。處濁不汚。譬舍那居穢不染。
<pb ed="X" xml:id="X38.0681.0238a" n="0238a"/>
<lb ed="X" n="0238a01"/><lb ed="R059" n="0854b16"/>以喩彰德。止成一義。云何二義。</p></sp>
<lb ed="X" n="0238a02"/><lb ed="R059" n="0854b17"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX38p0238a0201">答。二義者。一則華必處濁。不處高原。譬佛示居穢土。
<lb ed="X" n="0238a03"/><lb ed="R059" n="0854b18"/>不居淨土也。一則華雖處濁而不汚。譬佛居穢土而
<lb ed="X" n="0238a04"/><lb ed="R059" n="0855a01"/>不染也。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0238a05"/><lb ed="R059" n="0855a02"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX38p0238a0501"><note place="inline">十七</note>問。古解經者。各有所宗。今解此經。當宗何者。如
<lb ed="X" n="0238a06"/><lb ed="R059" n="0855a03"/>別有所宗。不應依就台疏。如都無所宗。則是汗漫
<lb ed="X" n="0238a07"/><lb ed="R059" n="0855a04"/>臆說。願爲剖示。</p></sp>
<lb ed="X" n="0238a08"/><lb ed="R059" n="0855a05"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX38p0238a0801">答。此有三句。一曰本宗。二曰兼宗。三曰無宗。言本宗
<lb ed="X" n="0238a09"/><lb ed="R059" n="0855a06"/>者。卽禪宗故。此宗卽是心爲宗故。心者群經之祖。萬
<lb ed="X" n="0238a10"/><lb ed="R059" n="0855a07"/>法之源。心地二字。攝菩薩戒無弗盡故。又此心卽是
<lb ed="X" n="0238a11"/><lb ed="R059" n="0855a08"/>大華嚴故。言兼宗者。達心之士。不但缾環釵釧色色
<lb ed="X" n="0238a12"/><lb ed="R059" n="0855a09"/>皆金。亦復草木瓦礫無非金者。阿含小敎。外道偏門。
<lb ed="X" n="0238a13"/><lb ed="R059" n="0855a10"/>善巧用之。悉成圓義。何況台敎依而就之。誰謂不可。
<lb ed="X" n="0238a14"/><lb ed="R059" n="0855a11"/>以我心宗。發彼義疏。台之爲敎。不出心故。如必硬豎
<lb ed="X" n="0238a15"/><lb ed="R059" n="0855a12"/>刹竿。各不相下。喩如同胞兄弟。而互相害。大忤逆故。
<lb ed="X" n="0238a16"/><lb ed="R059" n="0855a13"/>言無宗者。覓心體相不可得故。常爲心宗。不宗心故。
<lb ed="X" n="0238a17"/><lb ed="R059" n="0855a14"/>故云倂所謂心地者亦不可得也。又問。旣云禪宗。又
<lb ed="X" n="0238a18"/><lb ed="R059" n="0855a15"/>云華嚴。華嚴五敎。禪居頓位。頓之去圓。未達一間。何
<lb ed="X" n="0238a19"/><lb ed="R059" n="0855a16"/>得並擧。答淸涼讚天台四敎理致圓備。而五敎加頓。
<lb ed="X" n="0238a20"/><lb ed="R059" n="0855a17"/>補台之備而未備也。以達磨一宗無可安著。聊判歸
<lb ed="X" n="0238a21"/><lb ed="R059" n="0855a18"/>頓。而實頓有二義。一但頓。二圓頓。此禪宗正圓頓之
<lb ed="X" n="0238a22"/><lb ed="R059" n="0855b01"/>頓。然何以不名爲圓。良繇專重直指見性以破漸宗。
<lb ed="X" n="0238a23"/><lb ed="R059" n="0855b02"/>於法界緣起之義。雖具在中。而非所重。救時爲急。無
<lb ed="X" n="0238a24"/><lb ed="R059" n="0855b03"/>暇論故。如阿伽陀藥雖有輕骨之能。療病爲急。無暇
<pb ed="X" xml:id="X38.0681.0238b" n="0238b"/>
<lb ed="X" n="0238b01"/><lb ed="R059" n="0855b04"/>論故。不可遂謂無斯能也。又此宗本曰敎外別傳。則
<lb ed="X" n="0238b02"/><lb ed="R059" n="0855b05"/>小乘大乘一切乘所不能收。四敎五敎一切敎所不
<lb ed="X" n="0238b03"/><lb ed="R059" n="0855b06"/>能攝。不惟出彼漸階。亦復不居頓格。非但超乎頓位。
<lb ed="X" n="0238b04"/><lb ed="R059" n="0855b07"/>亦復不受圓名。賢首判頓。亦不得<anchor xml:id="nkr_note_add_0238b0401" n="0238b0401"/><anchor xml:id="beg0238b0401" n="0238b0401"/>已<anchor xml:id="end0238b0401"/>而姑爲寄位云
<lb ed="X" n="0238b05"/><lb ed="R059" n="0855b08"/>爾。豈可眞以位分拘耶。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0238b06"/><lb ed="R059" n="0855b09"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX38p0238b0601"><note place="inline">十八</note>問。達磨西來。旣號傳法正宗。何得台宗。不與傳
<lb ed="X" n="0238b07"/><lb ed="R059" n="0855b10"/>燈之列。爲是高過禪宗。爲是未稱直指。</p></sp>
<lb ed="X" n="0238b08"/><lb ed="R059" n="0855b11"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX38p0238b0801">答。此有二義。一者天台敎觀起自前故。中論一偈。敎
<lb ed="X" n="0238b09"/><lb ed="R059" n="0855b12"/>觀所宗。慧文傳之南嶽。南嶽傳之智者。達磨未來。人
<lb ed="X" n="0238b10"/><lb ed="R059" n="0855b13"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0238b1001" n="0238b1001"/><anchor xml:id="beg0238b1001" n="0238b1001"/>已<anchor xml:id="end0238b1001"/>修習。特繇智者乃大闡耳。二者天台敎觀。猶屬敎
<lb ed="X" n="0238b11"/><lb ed="R059" n="0855b14"/>故。達磨一宗。敎外直指。纔說敎觀。早曲了也。是以敎
<lb ed="X" n="0238b12"/><lb ed="R059" n="0855b15"/>觀雖極玄妙。不出敎乘中事耳。台敎不與禪宗。以是
<lb ed="X" n="0238b13"/><lb ed="R059" n="0855b16"/>之故。非台敎立法有未善也。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0238b14"/><lb ed="R059" n="0855b17"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX38p0238b1401"><note place="inline">十九</note>問。內戒外刑。道俗各別。內書外典。權實迥殊。何
<lb ed="X" n="0238b15"/><lb ed="R059" n="0855b18"/>得博引九經。巧附五罰。又敎而不改。敎者何尤。此
<lb ed="X" n="0238b16"/><lb ed="R059" n="0856a01"/>里塾之言。春風沂水。鼓瑟自娛。此狂夫之態。不宜
<lb ed="X" n="0238b17"/><lb ed="R059" n="0856a02"/>引入。以亂聖經。</p></sp>
<lb ed="X" n="0238b18"/><lb ed="R059" n="0856a03"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX38p0238b1801">答。法華謂治世語言資生業等。皆與實相不相違背。
<lb ed="X" n="0238b19"/><lb ed="R059" n="0856a04"/>當知無書不可援引。且釋迦親爲敎主。而六群調達
<lb ed="X" n="0238b20"/><lb ed="R059" n="0856a05"/>終不可化。將無敎者之尤耶。又止謂鼓瑟不礙賢人。
<lb ed="X" n="0238b21"/><lb ed="R059" n="0856a06"/>何曾道菩薩必須鼓瑟。幸惟逆志。毋但執辭。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0238b22"/><lb ed="R059" n="0856a07"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX38p0238b2201"><note place="inline">二十</note>問。經稱釋迦從華嚴沒。於閻浮出。乃十處說法。
<lb ed="X" n="0238b23"/><lb ed="R059" n="0856a08"/>是先生人間。後升天宮說法也。又云。入天宮說魔
<lb ed="X" n="0238b24"/><lb ed="R059" n="0856a09"/>受化經<anchor xml:id="nkr_note_add_0238b2401" n="0238b2401"/><anchor xml:id="beg0238b2401" n="0238b2401"/>已<anchor xml:id="end0238b2401"/>。下生閻浮。是先於天宮說法。後生人間
<pb ed="X" xml:id="X38.0681.0238c" n="0238c"/>
<lb ed="X" n="0238c01"/><lb ed="R059" n="0856a10"/>也。二說若爲融會。</p></sp>
<lb ed="X" n="0238c02"/><lb ed="R059" n="0856a11"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX38p0238c0201">答。據華嚴雙垂兩相。則知佛體本來無二。衆生所見
<lb ed="X" n="0238c03"/><lb ed="R059" n="0856a12"/>不同。旣能兩相雙垂。豈不能兩時雙示。謂天宮說法。
<lb ed="X" n="0238c04"/><lb ed="R059" n="0856a13"/>後降人間亦可。謂人間成佛。後升天宮亦可。謂天宮
<lb ed="X" n="0238c05"/><lb ed="R059" n="0856a14"/>說法<anchor xml:id="nkr_note_add_0238c0501" n="0238c0501"/><anchor xml:id="beg0238c0501" n="0238c0501"/>已<anchor xml:id="end0238c0501"/>。後生人間還升天宮說法亦可。謂人間天上
<lb ed="X" n="0238c06"/><lb ed="R059" n="0856a15"/>一時成佛說法亦可。圓融之說。渾先後以何妨。無間
<lb ed="X" n="0238c07"/><lb ed="R059" n="0856a16"/>之談。通古今而一息。不必執文而失理也。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0238c08"/><lb ed="R059" n="0856a17"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX38p0238c0801"><note place="inline">二十一</note>問。頌中俱來至我所。鈔云表體皆歸一心。夫心
<lb ed="X" n="0238c09"/><lb ed="R059" n="0856a18"/>卽是體。無攝體歸心之理。</p></sp>
<lb ed="X" n="0238c10"/><lb ed="R059" n="0856b01"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX38p0238c1001">答。心行對說。則心爲體。行爲用。單擧一心。則常寂常
<lb ed="X" n="0238c11"/><lb ed="R059" n="0856b02"/>照。常寂體也。常照用也。體用歸一心。猶言體在是用
<lb ed="X" n="0238c12"/><lb ed="R059" n="0856b03"/>在是也。不可泥歸字而疑攝體歸心也。且太極靜而
<lb ed="X" n="0238c13"/><lb ed="R059" n="0856b04"/>生陰。動而生陽。太極之說。未盡至理。尙雙具動靜。豈
<lb ed="X" n="0238c14"/><lb ed="R059" n="0856b05"/>應舍那心地。不通體用。若心專屬體。則與用成對待。
<lb ed="X" n="0238c15"/><lb ed="R059" n="0856b06"/>何名一心三觀。而爲中道第一諦乎。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0238c16"/><lb ed="R059" n="0856b07"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX38p0238c1601"><note place="inline">二十二</note>問。孝順父母以及至道。當分四境。不應科勝因
<lb ed="X" n="0238c17"/><lb ed="R059" n="0856b08"/>勝果。</p></sp>
<lb ed="X" n="0238c18"/><lb ed="R059" n="0856b09"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX38p0238c1801">答。分四境亦有此說。今當以大師所科爲正。若分四
<lb ed="X" n="0238c19"/><lb ed="R059" n="0856b10"/>境。何不直言孝順父母師僧三寶至道。而復於至道
<lb ed="X" n="0238c20"/><lb ed="R059" n="0856b11"/>上加孝順二字。況三寶之中<anchor xml:id="nkr_note_add_0238c2001" n="0238c2001"/><anchor xml:id="beg0238c2001" n="0238c2001"/>已<anchor xml:id="end0238c2001"/>有法矣。豈三寶中法
<lb ed="X" n="0238c21"/><lb ed="R059" n="0856b12"/>猶未盡道。而別有至道之法。所當孝順耶。故前三屬
<lb ed="X" n="0238c22"/><lb ed="R059" n="0856b13"/>因。至道屬果。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0238c23"/><lb ed="R059" n="0856b14"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX38p0238c2301"><note place="inline">二十三</note>問。討罪國有明條。殺人經無顯證。琉璃滅釋。佛
<lb ed="X" n="0238c24"/><lb ed="R059" n="0856b15"/>何不誅。調達害兄。佛何故縱。今言有罪而殺。殺何
<pb ed="X" xml:id="X38.0681.0239a" n="0239a"/>
<lb ed="X" n="0239a01"/><lb ed="R059" n="0856b16"/>犯焉。妄害生靈。違佛規訓。古云。外道入佛法中。必
<lb ed="X" n="0239a02"/><lb ed="R059" n="0856b17"/>破滅佛法。斯其驗歟。願釋所惑。</p></sp>
<lb ed="X" n="0239a03"/><lb ed="R059" n="0856b18"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX38p0239a0301">答。見機得殺。本之疏文。疏文本之佛說。非臆見也。夫
<lb ed="X" n="0239a04"/><lb ed="R059" n="0857a01"/>沙門專慈悲之業。王臣主生殺之權。發隱分別明甚。
<lb ed="X" n="0239a05"/><lb ed="R059" n="0857a02"/>今謂佛是沙門類耶。王臣類耶。何得引琉璃調達而
<lb ed="X" n="0239a06"/><lb ed="R059" n="0857a03"/>證不殺。且王臣殺戒。非特與沙門殊。亦復與庶民異。
<lb ed="X" n="0239a07"/><lb ed="R059" n="0857a04"/>殺有罪而成犯。是王臣終無受戒之日矣。故珪禪師
<lb ed="X" n="0239a08"/><lb ed="R059" n="0857a05"/>爲嶽神授戒。不禁其行殺也。惟禁其濫刑及無辜也。
<lb ed="X" n="0239a09"/><lb ed="R059" n="0857a06"/>不禁其取財也。惟禁其威福求享祀也。不禁其婚娶
<lb ed="X" n="0239a10"/><lb ed="R059" n="0857a07"/>也。惟禁其羅欲乖大倫也。不禁其語言也。惟禁其虗
<lb ed="X" n="0239a11"/><lb ed="R059" n="0857a08"/>妄違天心也。不禁其飮宴也。惟禁其沈湎敗正事也。
<lb ed="X" n="0239a12"/><lb ed="R059" n="0857a09"/>如斯說法。是謂逐機隨緣而不踰矩。千變萬化而不
<lb ed="X" n="0239a13"/><lb ed="R059" n="0857a10"/>離心。逆順雙宜。僧俗兩利。上符千聖。下濟羣生。噫。人
<lb ed="X" n="0239a14"/><lb ed="R059" n="0857a11"/>人作如是外道。佛法其長隆乎。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0239a15"/><lb ed="R059" n="0857a12"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX38p0239a1501"><note place="inline">二十四</note>問。君父之讐必報。此權敎也。內經出。權敎隳。安
<lb ed="X" n="0239a16"/><lb ed="R059" n="0857a13"/>得復引陳恒趙盾之迹。違釋迦智者之言。無論王
<lb ed="X" n="0239a17"/><lb ed="R059" n="0857a14"/>臣。想當悉禁。</p></sp>
<lb ed="X" n="0239a18"/><lb ed="R059" n="0857a15"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX38p0239a1801">答。儒者不喜佛法。正爲此等。何怪乎古今謗僧曰無
<lb ed="X" n="0239a19"/><lb ed="R059" n="0857a16"/>父無君耶。且孔子尙不得討陳恒。則世之亂臣賊子。
<lb ed="X" n="0239a20"/><lb ed="R059" n="0857a17"/>惟恐人不受菩薩戒。何以故。受戒者堅。則行惡者便。
<lb ed="X" n="0239a21"/><lb ed="R059" n="0857a18"/>是菩薩戒者亂之資也。佛法圓妙。世出世間。融通不
<lb ed="X" n="0239a22"/><lb ed="R059" n="0857b01"/>滯。而迂人執之。其禍至此。可勝嘆哉。餘發隱中<anchor xml:id="nkr_note_add_0239a2201" n="0239a2201"/><anchor xml:id="beg0239a2201" n="0239a2201"/>已<anchor xml:id="end0239a2201"/>反
<lb ed="X" n="0239a23"/><lb ed="R059" n="0857b02"/>覆推明。茲不復贅。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0239a24"/><lb ed="R059" n="0857b03"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX38p0239a2401"><note place="inline">二十五</note>問。暎燈影而授戒。見日光而撤壇。密示暗傳。夜
<pb ed="X" xml:id="X38.0681.0239b" n="0239b"/>
<lb ed="X" n="0239b01"/><lb ed="R059" n="0857b04"/>聚曉散。不使人增惑耶。</p></sp>
<lb ed="X" n="0239b02"/><lb ed="R059" n="0857b05"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX38p0239b0201">答。朝至尊以五鼓。祀宣聖以淸宵。未聞其增惑也。孟
<lb ed="X" n="0239b03"/><lb ed="R059" n="0857b06"/>氏謂夜氣淸明。登師云白日喧雜。願合而觀之。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0239b04"/><lb ed="R059" n="0857b07"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX38p0239b0401"><note place="inline">二十六</note>問。遊戲翰墨。何損毗尼。如可如解。應有別愆。非
<lb ed="X" n="0239b05"/><lb ed="R059" n="0857b08"/>關詩畫。若休若永。未聞墮落。可遽譏評。必欲箇箇
<lb ed="X" n="0239b06"/><lb ed="R059" n="0857b09"/>盧能。但恐人人獬豸。決目而名淨目。迷心而曰淨
<lb ed="X" n="0239b07"/><lb ed="R059" n="0857b10"/>心。哀哉空王。出假無日。</p></sp>
<lb ed="X" n="0239b08"/><lb ed="R059" n="0857b11"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX38p0239b0801">答。非謂詩必白癩。畫必泥棃也。詩畫無救乎二人之
<lb ed="X" n="0239b09"/><lb ed="R059" n="0857b12"/>難。見爲僧者當學道。不當雜學云爾。噫。果是卽境明
<lb ed="X" n="0239b10"/><lb ed="R059" n="0857b13"/>心。推餘濟物。則逢場作戲。無所不可。如或未然。惟恐
<lb ed="X" n="0239b11"/><lb ed="R059" n="0857b14"/>你不放下心。閉却眼。若肯人人決目。箇箇迷心。敢保
<lb ed="X" n="0239b12"/><lb ed="R059" n="0857b15"/>五眼圓明。千靈洞徹在。且菩薩出假。則弘施六度萬
<lb ed="X" n="0239b13"/><lb ed="R059" n="0857b16"/>行。普度九有四生。而徒咏月題花。圖山繪水。明道之
<lb ed="X" n="0239b14"/><lb ed="R059" n="0857b17"/>功不切。兼利之化何成。至哉天人師。不出如是假。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0239b15"/><lb ed="R059" n="0857b18"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX38p0239b1501"><note place="inline">二十七</note>問。經中謂鐵鎚碎身。終不以破戒之身受人禮
<lb ed="X" n="0239b16"/><lb ed="R059" n="0858a01"/>拜。今有愧戒德之難全。望弟子而觸禮。<anchor xml:id="nkr_note_add_0239b1601" n="0239b1601"/><anchor xml:id="beg0239b1601" n="0239b1601"/>已<anchor xml:id="end0239b1601"/>出下<g ref="#CB15081">䇿</g>。
<lb ed="X" n="0239b17"/><lb ed="R059" n="0858a02"/>何名上人。</p></sp>
<lb ed="X" n="0239b18"/><lb ed="R059" n="0858a03"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX38p0239b1801">答。無德而揣<anchor xml:id="nkr_note_add_0239b1801" n="0239b1801"/><anchor xml:id="beg0239b1801" n="0239b1801"/>己<anchor xml:id="end0239b1801"/>自卑。正遵佛制。欺世而罔尊自大。乃
<lb ed="X" n="0239b19"/><lb ed="R059" n="0858a04"/>叛聖謨。非上人且免罪人。出下<g ref="#CB15081">䇿</g>猶勝無<g ref="#CB15081">䇿</g>。然雖如
<lb ed="X" n="0239b20"/><lb ed="R059" n="0858a05"/>是。亦有其地彌高。其心彌下者。不輕位證菩薩。而徧
<lb ed="X" n="0239b21"/><lb ed="R059" n="0858a06"/>禮四衆。莫須戒德難全。夏禹身任國王。而亟拜昌言。
<lb ed="X" n="0239b22"/><lb ed="R059" n="0858a07"/>應是多過自赧。良繇權實初無定法。低昂各有攸宜。
<lb ed="X" n="0239b23"/><lb ed="R059" n="0858a08"/>時當居正位以作後學之司南。則慈明安坐而納展
<lb ed="X" n="0239b24"/><lb ed="R059" n="0858a09"/>可也。時當崇厚道以覺狂夫之我慢。則藏師俯僂而
<pb ed="X" xml:id="X38.0681.0239c" n="0239c"/>
<lb ed="X" n="0239c01"/><lb ed="R059" n="0858a10"/>避拜亦可也。妙用無恒。固未可輕議也。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0239c02"/><lb ed="R059" n="0858a11"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX38p0239c0201"><note place="inline">二十八</note>問。千華佛親自說經。一切人盡得受戒。惟除七
<lb ed="X" n="0239c03"/><lb ed="R059" n="0858a12"/>逆。誰列三層。莫引權文。礙彼圓器。又謂在家者。亦
<lb ed="X" n="0239c04"/><lb ed="R059" n="0858a13"/>必先受五戒。而經中列位數次。皆首王臣。意者王
<lb ed="X" n="0239c05"/><lb ed="R059" n="0858a14"/>臣。容可直受。</p></sp>
<lb ed="X" n="0239c06"/><lb ed="R059" n="0858a15"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX38p0239c0601">答。層樓喩出金口。善戒律非小乘。縱彼圓機。須遵定
<lb ed="X" n="0239c07"/><lb ed="R059" n="0858a16"/>制。如必直受。亦有方便。不壞次第而得直受。一日之
<lb ed="X" n="0239c08"/><lb ed="R059" n="0858a17"/>內。先受五戒。隨受菩薩戒是也。若出家者。亦一日內。
<lb ed="X" n="0239c09"/><lb ed="R059" n="0858a18"/>先受十戒。隨受具戒。及菩薩戒。名雖直受。不越次故。
<lb ed="X" n="0239c10"/><lb ed="R059" n="0858b01"/>豈獨王臣。僧俗一切皆可行也。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0239c11"/><lb ed="R059" n="0858b02"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX38p0239c1101"><note place="inline">二十九</note>問。佛戒盡必然之辭。發隱倡不必然之說。若云
<lb ed="X" n="0239c12"/><lb ed="R059" n="0858b03"/>無執。何用堅持。如爲奴事衆。割肉飼鷹等。皆實有
<lb ed="X" n="0239c13"/><lb ed="R059" n="0858b04"/>之。而曰不必然。何也。</p></sp>
<lb ed="X" n="0239c14"/><lb ed="R059" n="0858b05"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX38p0239c1401">答。不必然。言不必定然。非決不然也。何也。奉佛而必
<lb ed="X" n="0239c15"/><lb ed="R059" n="0858b06"/>爲奴。則蒼生無君主。濟物而必割肉。則初學無完膚。
<lb ed="X" n="0239c16"/><lb ed="R059" n="0858b07"/>法師而必講經。則廢法華五種。日食而必三兩。則類
<lb ed="X" n="0239c17"/><lb ed="R059" n="0858b08"/>何曾萬錢。於今人中。而必無讖爲師。則賢者竟無師。
<lb ed="X" n="0239c18"/><lb ed="R059" n="0858b09"/>於今時中。而必奉祠得度。則貧者終不度。不必然者。
<lb ed="X" n="0239c19"/><lb ed="R059" n="0858b10"/>此類是也。有此不必然。其必然者乃可常然。無此不
<lb ed="X" n="0239c20"/><lb ed="R059" n="0858b11"/>必然。則必然者窮矣。窮則變。變則通。通則久。世出世
<lb ed="X" n="0239c21"/><lb ed="R059" n="0858b12"/>間一也。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0239c22"/><lb ed="R059" n="0858b13"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX38p0239c2201"><note place="inline">三十</note>問。居士時亦講經。還可傳戒作師否。</p></sp>
<lb ed="X" n="0239c23"/><lb ed="R059" n="0858b14"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX38p0239c2301">答。此在自度。儒而悟佛道。不妨爲天下僧人師。僧而
<lb ed="X" n="0239c24"/><lb ed="R059" n="0858b15"/>明聖學。不妨爲天下儒人師。如其不然。業有專攻。門
<pb ed="X" xml:id="X38.0681.0240a" n="0240a"/>
<lb ed="X" n="0240a01"/><lb ed="R059" n="0858b16"/>庭各別。修齊治平之術。應屬素王。羯磨布薩之儀。還
<lb ed="X" n="0240a02"/><lb ed="R059" n="0858b17"/>歸緇侶耳。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0240a03"/><lb ed="R059" n="0858b18"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX38p0240a0301"><note place="inline">三十一</note>問。未受戒者皆名惡人。近則沙彌比丘。驚蒙斯
<lb ed="X" n="0240a04"/><lb ed="R059" n="0859a01"/>號。遠則堯舜周孔。濫被斯名。隋煬超文景之先。房
<lb ed="X" n="0240a05"/><lb ed="R059" n="0859a02"/>融軼姚宋之上。實所未喩。</p></sp>
<lb ed="X" n="0240a06"/><lb ed="R059" n="0859a03"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX38p0240a0601">答。此有二義。一者對待義。未受戒。善者皆名爲惡。猶
<lb ed="X" n="0240a07"/><lb ed="R059" n="0859a04"/>未登聖地者。皆名爲凡。非兇惡之惡也。又佛法每勝
<lb ed="X" n="0240a08"/><lb ed="R059" n="0859a05"/>世法。世間之善人。在佛法中猶名惡。世間之聖人。在
<lb ed="X" n="0240a09"/><lb ed="R059" n="0859a06"/>佛法中猶名凡也。二者激勵義。不受戒卽惡。明戒必
<lb ed="X" n="0240a10"/><lb ed="R059" n="0859a07"/>不可不受也。據斯二義。然則堯舜周孔雖不受戒。不
<lb ed="X" n="0240a11"/><lb ed="R059" n="0859a08"/>失爲世間聖人。隋君房相使終持戒。又豈但超文景
<lb ed="X" n="0240a12"/><lb ed="R059" n="0859a09"/>軼姚宋而<anchor xml:id="nkr_note_add_0240a1201" n="0240a1201"/><anchor xml:id="beg0240a1201" n="0240a1201"/>已<anchor xml:id="end0240a1201"/>哉。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0240a13"/><lb ed="R059" n="0859a10"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX38p0240a1301"><note place="inline">三十二</note>問。圓悟高菴。分曹樹黨。兩家各統門徒。二老安
<lb ed="X" n="0240a14"/><lb ed="R059" n="0859a11"/>得無與。卽今鬬爭堅固。良繇長老含容。彌勒久滯
<lb ed="X" n="0240a15"/><lb ed="R059" n="0859a12"/>求名。時師未免好勝。莫護先賢之短。應開後學之
<lb ed="X" n="0240a16"/><lb ed="R059" n="0859a13"/>迷。</p></sp>
<lb ed="X" n="0240a17"/><lb ed="R059" n="0859a14"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX38p0240a1701">答。藺相如尙忍私讐。劉元城不失和氣。彼圓悟高菴。
<lb ed="X" n="0240a18"/><lb ed="R059" n="0859a15"/>繼祖傳燈。代佛揚化。猶有這箇在。何名那畔人。是將
<lb ed="X" n="0240a19"/><lb ed="R059" n="0859a16"/>以丹朱慢遊。而罪帝堯無義方。冉求聚斂。而譏孔子
<lb ed="X" n="0240a20"/><lb ed="R059" n="0859a17"/>非善敎否耶。是將以六羣亂德。二衆分河。而謂釋迦
<lb ed="X" n="0240a21"/><lb ed="R059" n="0859a18"/>未免好勝否耶。雖然。容有主張正論。而扶末法報佛
<lb ed="X" n="0240a22"/><lb ed="R059" n="0859b01"/>恩者。又不可避小嫌而迷大體也。菩薩無惡名怖。豪
<lb ed="X" n="0240a23"/><lb ed="R059" n="0859b02"/>傑之士思之。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0240a24"/><lb ed="R059" n="0859b03"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX38p0240a2401"><note place="inline">三十三</note>問。一家敎觀。三諦釋經。相沿至今。訖無異說。乃
<pb ed="X" xml:id="X38.0681.0240b" n="0240b"/>
<lb ed="X" n="0240b01"/><lb ed="R059" n="0859b04"/>云疏主自不執法。豈是門人妄啓他途。夫中道勝
<lb ed="X" n="0240b02"/><lb ed="R059" n="0859b05"/>法。相去幾許。而以此譏章安荆溪。又何怪人之刺
<lb ed="X" n="0240b03"/><lb ed="R059" n="0859b06"/>溫陵長水耶。</p></sp>
<lb ed="X" n="0240b04"/><lb ed="R059" n="0859b07"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX38p0240b0401">答。不執法者。謂通法而不滯。非謂廢法而不用也。疏
<lb ed="X" n="0240b05"/><lb ed="R059" n="0859b08"/>云凡菩薩勝法皆名第一義。凡之一字。語意自明。無
<lb ed="X" n="0240b06"/><lb ed="R059" n="0859b09"/>可疑者。且三諦者。其原起於佛說。豈眞天台倡說。其
<lb ed="X" n="0240b07"/><lb ed="R059" n="0859b10"/>說通於諸家。豈眞天台一家耶。故法法皆諦。諦諦皆
<lb ed="X" n="0240b08"/><lb ed="R059" n="0859b11"/>三。不言三諦。亦具三諦。正不必盡將經論一字一句
<lb ed="X" n="0240b09"/><lb ed="R059" n="0859b12"/>定判三諦。却似編排三諦當差。非通人之論。是名執
<lb ed="X" n="0240b10"/><lb ed="R059" n="0859b13"/>法。發隱第四十一輕垢中。<anchor xml:id="nkr_note_add_0240b1001" n="0240b1001"/><anchor xml:id="beg0240b1001" n="0240b1001"/>已<anchor xml:id="end0240b1001"/>反覆推明。請更詳覽。又
<lb ed="X" n="0240b11"/><lb ed="R059" n="0859b14"/>章安荆溪。亦不執法。亦無可譏。展轉後來。各立門庭。
<lb ed="X" n="0240b12"/><lb ed="R059" n="0859b15"/>分別太甚。乃成拘礙耳。寧止二公。溫陵長水。焉可<anchor xml:id="nkr_note_add_0240b1201" n="0240b1201"/><anchor xml:id="beg0240b1201" n="0240b1201"/>刺<anchor xml:id="end0240b1201"/>
<lb ed="X" n="0240b13"/><lb ed="R059" n="0859b16"/>也。夫古人固無盡勝今人之理。今人亦無決不及古
<lb ed="X" n="0240b14"/><lb ed="R059" n="0859b17"/>人之理。卽有微瑕。平懷商確。何所不可。但不宜探疵
<lb ed="X" n="0240b15"/><lb ed="R059" n="0859b18"/>索釁。惟恐不深。如讐家搆訟。窮呵極詆。惟恐不快。如
<lb ed="X" n="0240b16"/><lb ed="R059" n="0860a01"/>醉漢罵街。則世衰之相。法滅之徵也。可弗戒歟。</p></sp></cb:dialog></cb:div>
<lb ed="X" n="0240b17"/><lb ed="R059" n="0860a02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">附事義</cb:mulu><head>附事義</head>
<lb ed="X" n="0240b18"/><lb ed="R059" n="0860a03"/><cb:div type="note"><entry><form>三戒四毋</form>
<lb ed="X" n="0240b19"/><lb ed="R059" n="0860a04"/><cb:def><p xml:id="pX38p0240b1901">論語云。君子有三戒。少之時。血氣未定。戒之在色。及
<lb ed="X" n="0240b20"/><lb ed="R059" n="0860a05"/>其壯也。血氣方剛。戒之在鬪。及其老也。血氣旣衰。戒
<lb ed="X" n="0240b21"/><lb ed="R059" n="0860a06"/>之在得。</p><p xml:id="pX38p0240b2104" cb:place="inline">○子絕四。毋意。毋必。毋固。毋我。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0240b22"/><lb ed="R059" n="0860a07"/><entry><form>無故不殺</form>
<lb ed="X" n="0240b23"/><lb ed="R059" n="0860a08"/><cb:def><p xml:id="pX38p0240b2301">禮記曰。君無故不殺牛。大夫無故不殺羊。士無故不
<lb ed="X" n="0240b24"/><lb ed="R059" n="0860a09"/>殺犬豕。</p></cb:def></entry>
<pb ed="X" xml:id="X38.0681.0240c" n="0240c"/>
<lb ed="X" n="0240c01"/><lb ed="R059" n="0860a10"/><entry><form>不<anchor xml:id="nkr_note_orig_0240001" n="0240001"/>綱不宿</form>
<lb ed="X" n="0240c02"/><lb ed="R059" n="0860a11"/><cb:def><p xml:id="pX38p0240c0201">論語云。釣而不<anchor xml:id="note_star_1" n="0240001" type="star"/>綱弋。弋不射宿。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0240c03"/><lb ed="R059" n="0860a12"/><entry><form>走杖不叛</form>
<lb ed="X" n="0240c04"/><lb ed="R059" n="0860a13"/><cb:def><p xml:id="pX38p0240c0401">禮。子爲父責。小杖則受。大杖則走。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0240c05"/><lb ed="R059" n="0860a14"/><entry><form>引裾豈慢</form>
<lb ed="X" n="0240c06"/><lb ed="R059" n="0860a15"/><cb:def><p xml:id="pX38p0240c0601">宋童貫。與中丞盧航表裡爲姦。縉紳側目。右正言陳。
<lb ed="X" n="0240c07"/><lb ed="R059" n="0860a16"/>禾上疏劾貫怙寵弄權之罪。論奏未終。帝拂衣起。禾
<lb ed="X" n="0240c08"/><lb ed="R059" n="0860a17"/>引帝衣。請畢其說。衣裾落。帝曰。正言碎朕衣矣。禾曰。
<lb ed="X" n="0240c09"/><lb ed="R059" n="0860a18"/>陛下不惜碎衣。臣豈惜碎首以報陛下。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0240c10"/><lb ed="R059" n="0860b01"/><entry><form>驅豕就屠</form>
<lb ed="X" n="0240c11"/><lb ed="R059" n="0860b02"/><cb:def><p xml:id="pX38p0240c1101">宋太平興國中。僧辯聰游<name role="" type="person">五臺山</name>寺。寺之上座僧老。
<lb ed="X" n="0240c12"/><lb ed="R059" n="0860b03"/>爲衆輕易。聰獨敬事之。將還京師。老僧附聰書。使於
<lb ed="X" n="0240c13"/><lb ed="R059" n="0860b04"/>城北尋勃荷投之。聰辭去。竊發而觀。無他詞。但曰度
<lb ed="X" n="0240c14"/><lb ed="R059" n="0860b05"/>衆生畢。早來早來。若更強住。却恐造業。聰卽還。於廣
<lb ed="X" n="0240c15"/><lb ed="R059" n="0860b06"/>濟河側聞小兒呼勃荷。聰問勃荷何在。小兒指大豬。
<lb ed="X" n="0240c16"/><lb ed="R059" n="0860b07"/>豬項串金環。臥街西牆下。聰扣牆問屠誰氏。曰。趙生
<lb ed="X" n="0240c17"/><lb ed="R059" n="0860b08"/>家也。問此何名。曰。勃荷。唯食勃荷故。吾日烹千百豬。
<lb ed="X" n="0240c18"/><lb ed="R059" n="0860b09"/>豬奔逸難驅。以此豬引導之。則纍纍就死。畜之十五
<lb ed="X" n="0240c19"/><lb ed="R059" n="0860b10"/>年矣。聰以書投之。勃荷忽人立而化。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0240c20"/><lb ed="R059" n="0860b11"/><entry><form>兜羅愈疾</form>
<lb ed="X" n="0240c21"/><lb ed="R059" n="0860b12"/><cb:def><p xml:id="pX38p0240c2101">報恩經云。佛在竹園精舍。有一比丘身患惡瘡。衆所
<lb ed="X" n="0240c22"/><lb ed="R059" n="0860b13"/>惡賤。如來往至房中。伸兜羅緜手爲之摩洗。身瘡皆
<lb ed="X" n="0240c23"/><lb ed="R059" n="0860b14"/>愈。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0240c24"/><lb ed="R059" n="0860b15"/><entry><form>危地全身</form>
<pb ed="X" xml:id="X38.0681.0241a" n="0241a"/>
<lb ed="X" n="0241a01"/><lb ed="R059" n="0860b16"/><cb:def><p xml:id="pX38p0241a0101">晉庾襄。<name role="" type="person">晉武帝</name>咸寧中大疫。二兄俱亡。次兄玭復危
<lb ed="X" n="0241a02"/><lb ed="R059" n="0860b17"/>殆。癘氣方熾。父母兄弟皆出次於外。襄獨留不去。諸
<lb ed="X" n="0241a03"/><lb ed="R059" n="0860b18"/>父兄強之。乃曰。襄性不畏病。乃親自扶持。晝夜不眠。
<lb ed="X" n="0241a04"/><lb ed="R059" n="0861a01"/>十有餘旬。疫勢旣歇。家人乃反。玭病得痊。襄亦無恙。
<lb ed="X" n="0241a05"/><lb ed="R059" n="0861a02"/>父老咸曰。異哉此子。守人所不能守。行人所不能行。
<lb ed="X" n="0241a06"/><lb ed="R059" n="0861a03"/>歲寒然後知松柏之後凋。始知疫癘之不能染也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0241a07"/><lb ed="R059" n="0861a04"/><entry><form>自稱大士</form>
<lb ed="X" n="0241a08"/><lb ed="R059" n="0861a05"/><cb:def><p xml:id="pX38p0241a0801">傅大士曰。我得首楞嚴定。天嘉二年。感七佛相隨。釋
<lb ed="X" n="0241a09"/><lb ed="R059" n="0861a06"/>迦引前。維摩接後。惟釋迦數顧共語。爲我補處也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0241a10"/><lb ed="R059" n="0861a07"/><entry><form>自表觀音</form>
<lb ed="X" n="0241a11"/><lb ed="R059" n="0861a08"/><cb:def><p xml:id="pX38p0241a1101">寶誌禪師帝嘗詔畫工<name role="" type="person">張僧繇</name>寫師像。僧繇下筆輒
<lb ed="X" n="0241a12"/><lb ed="R059" n="0861a09"/>不自定。師遂以指剺面門。分披出十二面觀音相。或
<lb ed="X" n="0241a13"/><lb ed="R059" n="0861a10"/>慈或威。或定或慧。僧繇竟不能寫。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0241a14"/><lb ed="R059" n="0861a11"/><entry><form>反戒焚身</form>
<lb ed="X" n="0241a15"/><lb ed="R059" n="0861a12"/><cb:def><p xml:id="pX38p0241a1501">溫陵曰。若識見未亡。諸蘊違礙。不達法行。空慕其迹。
<lb ed="X" n="0241a16"/><lb ed="R059" n="0861a13"/>是徒增業苦。爲妄作之凶矣。故律制燒身燃指悉皆
<lb ed="X" n="0241a17"/><lb ed="R059" n="0861a14"/>得罪。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0241a18"/><lb ed="R059" n="0861a15"/><entry><form>曲求蔭姪</form>
<lb ed="X" n="0241a19"/><lb ed="R059" n="0861a16"/><cb:def><p xml:id="pX38p0241a1901">□□□□□□□□□□□□□□□。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0241a20"/><lb ed="R059" n="0861a17"/><entry><form>如天猶龍</form>
<lb ed="X" n="0241a21"/><lb ed="R059" n="0861a18"/><cb:def><p xml:id="pX38p0241a2101">孔子曰。唯天爲大。唯堯則之。又曰老子其猶龍乎。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0241a22"/><lb ed="R059" n="0861b01"/><entry><form>分河</form>
<lb ed="X" n="0241a23"/><lb ed="R059" n="0861b02"/><cb:def><p xml:id="pX38p0241a2301">西域性相二宗。分河飮水。異色立幟。</p></cb:def></entry></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0241a24"/><lb ed="R059" n="0861b04"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>菩薩戒問辯<note place="inline">終</note></cb:jhead></cb:juan>
</body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0233a0501" to="#end0233a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">袾</lem><rdg wit="#wit.orig">祩</rdg></app>
<app from="#beg0233a1301" to="#end0233a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0233a1302" to="#end0233a1302"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">毋</lem><rdg wit="#wit.orig">母</rdg></app>
<app from="#beg0233a1501" to="#end0233a1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0233b2401" to="#end0233b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0233c0801" to="#end0233c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0233c0901" to="#end0233c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0233c2301" to="#end0233c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0234b1101" to="#end0234b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0234b1401" to="#end0234b1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">斂</lem><rdg wit="#wit.orig">歛</rdg></app>
<app from="#beg0234b1601" to="#end0234b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0234b2401" to="#end0234b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0234c1901" to="#end0234c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0235a0801" to="#end0235a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0235a1801" to="#end0235a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0235a2101" to="#end0235a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0235a2102" to="#end0235a2102"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0235b0101" to="#end0235b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0235b2301" to="#end0235b2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0236b0801" to="#end0236b0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0236b1201" to="#end0236b1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0237c1101" to="#end0237c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0238b0401" to="#end0238b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0238b1001" to="#end0238b1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0238b2401" to="#end0238b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0238c0501" to="#end0238c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0238c2001" to="#end0238c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0239a2201" to="#end0239a2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0239b1601" to="#end0239b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0239b1801" to="#end0239b1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0240a1201" to="#end0240a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0240b1001" to="#end0240b1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0240b1201" to="#end0240b1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">刺</lem><rdg wit="#wit.orig">剌</rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="xuzang-notes">
<head>卍續藏 校注</head>
<p>
<note n="0240001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0240001 #note_star_1">綱疑網次同</note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
<note n="0233a0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0233a0501">袾【CB】，祩【卍續】</note>
<note n="0233a1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0233a1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0233a1302" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0233a1302">毋【CB】，母【卍續】</note>
<note n="0233a1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0233a1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0233b2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0233b2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0233c0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0233c0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0233c0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0233c0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0233c2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0233c2301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0234b1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0234b1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0234b1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0234b1401">斂【CB】，歛【卍續】</note>
<note n="0234b1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0234b1601">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0234b2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0234b2401">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0234c1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0234c1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0235a0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0235a0801">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0235a1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0235a1801">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0235a2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0235a2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0235a2102" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0235a2102">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0235b0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0235b0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0235b2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0235b2301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0236b0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0236b0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0236b1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0236b1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0237c1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0237c1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0238b0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0238b0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0238b1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0238b1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0238b2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0238b2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0238c0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0238c0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0238c2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0238c2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0239a2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0239a2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0239b1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0239b1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0239b1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0239b1801">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0240a1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0240a1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0240b1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0240b1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0240b1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0240b1201">刺【CB】，剌【卍續】</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>