<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="X38n0682">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 682 梵網經記</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經數位版, No. 682 梵網經記</title>
			<author>唐 傳奧述</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp5"><resp>corrections</resp><name>CBETA.ting</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>2卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">38</idno>.<idno type="no">682</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2023-08-10 21:50:00 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">梵網經記</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">CBETA 人工輸入，CBETA 掃瞄辨識</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>原書標點</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【卍續】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		<charDecl>
<char xml:id="CB00985">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00985</charName>
				<mapping cb:dec="984025" type="PUA">U+F03D9</mapping>
			<mapping type="unicode">U+2039D</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>愆</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[億-音+(夫*夫)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB02439">
				<charName>CBETA CHARACTER CB02439</charName>
				<mapping cb:dec="985479" type="PUA">U+F0987</mapping>
			<charProp><localName>normalized form</localName><value>佞</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[佞-二+〦]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB02863">
				<charName>CBETA CHARACTER CB02863</charName>
				<mapping cb:dec="985903" type="PUA">U+F0B2F</mapping>
			<mapping type="unicode">U+34E8</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>刺</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[利-禾+夾]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB08504">
				<charName>CBETA CHARACTER CB08504</charName>
				<mapping cb:dec="991544" type="PUA">U+F2138</mapping>
			<mapping type="unicode">U+269A8</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>燄</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[舀*炎]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15081">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15081</charName>
				<mapping cb:dec="998121" type="PUA">U+F3AE9</mapping>
			<mapping type="unicode">U+41FF</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>策</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[竺-二+束]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15131">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15131</charName>
				<mapping cb:dec="998171" type="PUA">U+F3B1B</mapping>
			<charProp><localName>normalized form</localName><value>邦</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[邱-丘+(看-目)]</value></charProp></char>
</charDecl>
	</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-05-20">
			<name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication
		</change>
		<change when="2006-10-09T08:22:19">
			Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<milestone unit="juan" n="1"/>
<pb ed="X" xml:id="X38.0682.0242a" n="0242a"/>
<lb ed="X" n="0242a01"/>
<lb ed="X" n="0242a02"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 682-A 梵網經記序</cb:mulu><head>No. 682-A
<lb ed="X" n="0242a03"/><lb ed="R059" n="0862a01"/> 梵網經記序</head>
<lb ed="X" n="0242a04"/>
<lb ed="X" n="0242a05"/><lb ed="R059" n="0862a02"/><p xml:id="pX38p0242a0501">如來所說梵網經菩薩心地戒品西天譯經三藏法
<lb ed="X" n="0242a06"/><lb ed="R059" n="0862a03"/>師羅什奉詔所譯葢大本中一品也其在大藏與菩
<lb ed="X" n="0242a07"/><lb ed="R059" n="0862a04"/>薩地持經同安字圅中凡持此經者有五種功德或
<lb ed="X" n="0242a08"/><lb ed="R059" n="0862a05"/>十方佛愍念常守護或命終時正見心歡喜或生生
<lb ed="X" n="0242a09"/><lb ed="R059" n="0862a06"/>處爲淨菩薩友或功德聚戒度悉成就或今後世性
<lb ed="X" n="0242a10"/><lb ed="R059" n="0862a07"/>戒福慧滿此是佛行處智者善思察噫如來大誓願
<lb ed="X" n="0242a11"/><lb ed="R059" n="0862a08"/>故神通力故慈憫有情故誠眞實不虗石壁奧法師
<lb ed="X" n="0242a12"/><lb ed="R059" n="0862a09"/>信之爲尤力於是撰述記文遠延日國愚菴照公從
<lb ed="X" n="0242a13"/><lb ed="R059" n="0862a10"/>大宋國得此本以示予予隨喜讚嘆卽於賀茂佛光
<lb ed="X" n="0242a14"/><lb ed="R059" n="0862a11"/>山禪堂院騰寫以樂同心道俗伏願見聞隨喜種知
<lb ed="X" n="0242a15"/><lb ed="R059" n="0862a12"/>足之因讀誦思惟證慈尊之法印轉相曉悟共脫沈
<lb ed="X" n="0242a16"/><lb ed="R059" n="0862a13"/>淪。</p>
<lb ed="X" n="0242a17"/><lb ed="R059" n="0862a14"/><p xml:id="pX38p0242a1701">承久三年十一月下旬
<lb ed="X" n="0242a18" type="honorific"/><lb ed="R059" n="0862a15"/>賀茂佛光山禪堂院沙門高辨</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0242a19"/>
<lb ed="X" n="0242a20"/>
<lb ed="X" n="0242a21"/>
<lb ed="X" n="0242a22"/>
<lb ed="X" n="0242a23"/>
<lb ed="X" n="0242a24"/>
<pb ed="X" xml:id="X38.0682.0242b" n="0242b"/>
<lb ed="X" n="0242b01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">梵網經記</cb:mulu>
<lb ed="X" n="0242b02"/><cb:docNumber>No. 682</cb:docNumber>
<lb ed="X" n="0242b03"/><lb ed="R059" n="0862b01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>梵網經記卷上<note place="inline">序</note></cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0242b04"/>
<lb ed="X" n="0242b05"/><lb ed="R059" n="0862b02"/><byline cb:type="author">北京石壁寺沙門　傳奧　述</byline>
<lb ed="X" n="0242b06"/><lb ed="R059" n="0862b03"/><p xml:id="pX38p0242b0601">波羅提木叉者菩薩之師也片善必錄纖瑕必懲
<lb ed="X" n="0242b07"/><lb ed="R059" n="0862b04"/>退禦機微<anchor xml:id="nkr_note_orig_0242001" n="0242001"/>進防言行爲萬德之階陛作十身之泉
<lb ed="X" n="0242b08"/><lb ed="R059" n="0862b05"/>源故得蓮藏親宣千華轉受學者之要不亦宜乎
<lb ed="X" n="0242b09"/><lb ed="R059" n="0862b06"/>然自濫觴姚秦綿歷遐代派諸天下雷諷寔多其
<lb ed="X" n="0242b10"/><lb ed="R059" n="0862b07"/>於旨趣鮮有知者雖古德著疏文廣義豐致令後
<lb ed="X" n="0242b11"/><lb ed="R059" n="0862b08"/>徒思而不學<anchor xml:id="nkr_note_orig_0242002" n="0242002"/>此方釋子多習大乘雖受假聲聞而
<lb ed="X" n="0242b12"/><lb ed="R059" n="0862b09"/>行兼菩薩寡尤寡悔誠在深知不有發揮終難措
<lb ed="X" n="0242b13"/><lb ed="R059" n="0862b10"/>趾故於廣疏略此別行有不同者頗爲改易輙申
<lb ed="X" n="0242b14"/><lb ed="R059" n="0862b11"/>庸鄙以繫全文苟獲其玅則筌蹄可云矣。</p>
<lb ed="X" n="0242b15"/><lb ed="R059" n="0862b12"/><lg type="regular" xml:id="lgX38p0242b1501"><l>歸命三世佛</l><l>滿字修多羅</l><l>十方菩薩僧</l>
<lb ed="X" n="0242b16"/><lb ed="R059" n="0862b13"/><l>慈悲見加護</l><l>我今略讚述</l><l>波羅提木叉</l>
<lb ed="X" n="0242b17"/><lb ed="R059" n="0862b14"/><l>普利諸群生</l><l>令向菩提道</l></lg>
<lb ed="X" n="0242b18"/><lb ed="R059" n="0862b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0242b1801">釋此菩薩戒經大分爲二初釋題目。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0242b19"/><lb ed="R059" n="0862b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0242b1901">梵網經<name role="" type="person">盧舍那佛</name>說心地法門品菩薩戒本。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0242b20"/><lb ed="R059" n="0862b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0242b2001">釋曰曲分爲二初三字是一部之都名梵網兩字
<lb ed="X" n="0242b21"/><lb ed="R059" n="0862b18"/>是諭也梵謂梵王具云梵覽摩此云極淨離欲穢
<lb ed="X" n="0242b22"/><lb ed="R059" n="0863a01"/>惡得極淨名網卽彼天之幢網以彼持此至佛會
<lb ed="X" n="0242b23"/><lb ed="R059" n="0863a02"/>中供養聽法時佛見之因取爲諭諭有通別通者
<lb ed="X" n="0242b24"/><lb ed="R059" n="0863a03"/>諭情器差別佛敎被此亦所不同故下文曰於寂
<pb ed="X" xml:id="X38.0682.0242c" n="0242c"/>
<lb ed="X" n="0242c01"/><lb ed="R059" n="0863a04"/>滅道場坐金剛華光王座乃至<name role="" type="person">摩醯首羅</name>天王宮
<lb ed="X" n="0242c02"/><lb ed="R059" n="0863a05"/>其中次第十住處所說時佛觀諸大梵王網羅幢
<lb ed="X" n="0242c03"/><lb ed="R059" n="0863a06"/>因爲說無量世界猶如網孔一一世界各各不同
<lb ed="X" n="0242c04"/><lb ed="R059" n="0863a07"/>別異無量佛敎門亦復如是別者諭菩薩三聚淨
<lb ed="X" n="0242c05"/><lb ed="R059" n="0863a08"/>戒一諭攝律儀戒如網羅樹禽穢不侵二諭攝善
<lb ed="X" n="0242c06"/><lb ed="R059" n="0863a09"/>法戒如樹得羅網華果繁實此二相資三諭攝衆
<lb ed="X" n="0242c07"/><lb ed="R059" n="0863a10"/>生戒如張網在河澇魚出岸然準下文所說佛於
<lb ed="X" n="0242c08"/><lb ed="R059" n="0863a11"/>菩提樹下乃至色究竟天都說十會法門前九卽
<lb ed="X" n="0242c09"/><lb ed="R059" n="0863a12"/>是通諭之所諭第十卽是別諭之所諭也又通必
<lb ed="X" n="0242c10"/><lb ed="R059" n="0863a13"/>該別別不該通經者諭中一分之所諭也義有多
<lb ed="X" n="0242c11"/><lb ed="R059" n="0863a14"/>門常法貫攝如常所談二盧舍那下是當品之別
<lb ed="X" n="0242c12"/><lb ed="R059" n="0863a15"/>目於中又有總別總卽一品<anchor xml:id="nkr_note_orig_0242003" n="0242003"/>之總名別則品<anchor xml:id="nkr_note_orig_0242004" n="0242004"/>內別
<lb ed="X" n="0242c13"/><lb ed="R059" n="0863a16"/>義今初<name role="" type="person">盧舍那佛</name>卽能說之主也盧舍那此云滿
<lb ed="X" n="0242c14"/><lb ed="R059" n="0863a17"/>淨一切障染若麤若細無不盡故佛者梵音具云
<lb ed="X" n="0242c15"/><lb ed="R059" n="0863a18"/>佛陀此云覺者謂滿淨之覺者覺卽是人揀餘二
<lb ed="X" n="0242c16"/><lb ed="R059" n="0863b01"/>乘菩薩是分淨之覺人故今存梵之略但云佛也
<lb ed="X" n="0242c17"/><lb ed="R059" n="0863b02"/>然準梵本卽云毗盧遮那此云光明徧照謂身智
<lb ed="X" n="0242c18"/><lb ed="R059" n="0863b03"/>二光內外俱照故然前約障離此約德顯義雖兩
<lb ed="X" n="0242c19"/><lb ed="R059" n="0863b04"/>途理歸一致心地法門品者具有六十一品此揀
<lb ed="X" n="0242c20"/><lb ed="R059" n="0863b05"/>非餘也心卽所修所發之心所謂信等五十心也
<lb ed="X" n="0242c21"/><lb ed="R059" n="0863b06"/>地卽所依所成之地位謂三地也地前總名信行
<lb ed="X" n="0242c22"/><lb ed="R059" n="0863b07"/>地見道名淨心地修道<anchor xml:id="nkr_note_add_0242c2201" n="0242c2201"/><anchor xml:id="beg0242c2201" n="0242c2201"/>已<anchor xml:id="end0242c2201"/>上通名如來地地有生
<lb ed="X" n="0242c23"/><lb ed="R059" n="0863b08"/>成荷載之義故以諭之此三地中能生能載諸功
<lb ed="X" n="0242c24"/><lb ed="R059" n="0863b09"/>德故無非<anchor xml:id="nkr_note_orig_0242005" n="0242005"/>妙軌爲法賢聖通遊曰門類別不同故
<pb ed="X" xml:id="X38.0682.0243a" n="0243a"/>
<lb ed="X" n="0243a01"/><lb ed="R059" n="0863b10"/>稱爲品二菩薩戒本者卽此品內之別義也以應
<lb ed="X" n="0243a02"/><lb ed="R059" n="0863b11"/>更有諸義理故不爾品下何須別標菩薩之義如
<lb ed="X" n="0243a03"/><lb ed="R059" n="0863b12"/>常所釋戒者孝順義制止義廣下說明本者菩薩
<lb ed="X" n="0243a04"/><lb ed="R059" n="0863b13"/>之根源故戒卽是本持業釋也菩薩之戒本依主
<lb ed="X" n="0243a05"/><lb ed="R059" n="0863b14"/>釋也若望果而論亦爲佛本故下文云諸佛之本
<lb ed="X" n="0243a06"/><lb ed="R059" n="0863b15"/>源行菩薩道之根本今約當機且言菩薩亦可輕
<lb ed="X" n="0243a07"/><lb ed="R059" n="0863b16"/>重二戒未盡戒條以略言之略爲廣本故下每節
<lb ed="X" n="0243a08"/><lb ed="R059" n="0863b17"/>皆指廣文如八萬威儀品等又智論曰略有八萬
<lb ed="X" n="0243a09"/><lb ed="R059" n="0863b18"/>廣有塵沙將知此者蓋略中之略也下云如毛頭
<lb ed="X" n="0243a10"/><lb ed="R059" n="0864a01"/>許然天地春秋知乎一葉圓機對此足反三隅然
<lb ed="X" n="0243a11"/><lb ed="R059" n="0864a02"/>此題中有兩重總別詳之可知斯則法諭雙彰師
<lb ed="X" n="0243a12"/><lb ed="R059" n="0864a03"/>敎兼擧詮旨齊立總別俱名文簡理周以冠篇首
<lb ed="X" n="0243a13"/><lb ed="R059" n="0864a04"/>故云梵網等也然汎論菩薩戒具本什公相傳曰
<lb ed="X" n="0243a14"/><lb ed="R059" n="0864a05"/>西域有十萬頌六十一品若具翻譯應成三百餘
<lb ed="X" n="0243a15"/><lb ed="R059" n="0864a06"/>卷以什公持菩薩戒偏誦一心地法門品略明菩
<lb ed="X" n="0243a16"/><lb ed="R059" n="0864a07"/>薩戒相旣至此土時當姚興翻傳經論五十餘部
<lb ed="X" n="0243a17"/><lb ed="R059" n="0864a08"/>最後於<name role="" type="person">逍遙園</name>中譯出此經也時弘始三秊其餘
<lb ed="X" n="0243a18"/><lb ed="R059" n="0864a09"/>廣部未達此方釋題目<anchor xml:id="nkr_note_add_0243a1801" n="0243a1801"/><anchor xml:id="beg0243a1801" n="0243a1801"/>已<anchor xml:id="end0243a1801"/>竟。</p>
<lb ed="X" n="0243a19"/><lb ed="R059" n="0864a10"/><p xml:id="pX38p0243a1901">自下第二釋本文<anchor xml:id="nkr_note_orig_0243001" n="0243001"/>本文三初戒起所從分二對緣
<lb ed="X" n="0243a20"/><lb ed="R059" n="0864a11"/>正說分三結勸流通分前中二初長行後重頌前
<lb ed="X" n="0243a21"/><lb ed="R059" n="0864a12"/>中二初總標本末廣略後別明眞化源流前中二
<lb ed="X" n="0243a22"/><lb ed="R059" n="0864a13"/>初正明。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0243a23"/><lb ed="R059" n="0864a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0243a2301">爾時<name role="" type="person">盧舍那佛</name>爲此大衆略開百千恒河沙不可說
<lb ed="X" n="0243a24"/><lb ed="R059" n="0864a15"/>法門中心地如毛頭許。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X38.0682.0243b" n="0243b"/>
<lb ed="X" n="0243b01"/><lb ed="R059" n="0864a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0243b0101">釋曰爾時者爾猶當也卽當舍那於華藏界中付
<lb ed="X" n="0243b02"/><lb ed="R059" n="0864a17"/>傳釋迦之時也<name role="" type="person">盧舍那佛</name>者能說之主也卽應之
<lb ed="X" n="0243b03"/><lb ed="R059" n="0864a18"/>眞略如前說爲此大衆卽地前三賢及諸凡夫也
<lb ed="X" n="0243b04"/><lb ed="R059" n="0864b01"/>略開下卽所說之法也略少也恒河之事同諸處
<lb ed="X" n="0243b05"/><lb ed="R059" n="0864b02"/>說不可說者卽華嚴中云大數意明一沙爲一不
<lb ed="X" n="0243b06"/><lb ed="R059" n="0864b03"/>可說直有百千箇恒沙數乃至不可說此爲能數
<lb ed="X" n="0243b07"/><lb ed="R059" n="0864b04"/>之數法門卽所數之法直有爾所法門皆是舍那
<lb ed="X" n="0243b08"/><lb ed="R059" n="0864b05"/>之所說也心地如毛頭許者謂於廣多法中略說
<lb ed="X" n="0243b09"/><lb ed="R059" n="0864b06"/>少許諭如毛頭以被地前之衆也問何不盡說乃
<lb ed="X" n="0243b10"/><lb ed="R059" n="0864b07"/>略說也答善慧位中尙不能受雲雨之法況斗屑
<lb ed="X" n="0243b11"/><lb ed="R059" n="0864b08"/>之器而能有巨海之量哉故不可也此乃約本望
<lb ed="X" n="0243b12"/><lb ed="R059" n="0864b09"/>末懸指地前謂舍那親授彼衆彼衆是釋迦化身
<lb ed="X" n="0243b13"/><lb ed="R059" n="0864b10"/>親所被故斯則約主會時乃知是蓮藏之時以法
<lb ed="X" n="0243b14"/><lb ed="R059" n="0864b11"/>取衆方知是地前之衆但是釋迦如來序致於此
<lb ed="X" n="0243b15"/><lb ed="R059" n="0864b12"/>也下文亦然斯則大開法門示其少法如開國庫
<lb ed="X" n="0243b16"/><lb ed="R059" n="0864b13"/>唯賜一金二顯證。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0243b17"/><lb ed="R059" n="0864b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0243b1701">是過去一切佛<anchor xml:id="nkr_note_add_0243b1701" n="0243b1701"/><anchor xml:id="beg0243b1701" n="0243b1701"/>已<anchor xml:id="end0243b1701"/>說未來佛當說現在佛今說三世
<lb ed="X" n="0243b18"/><lb ed="R059" n="0864b15"/>菩薩<anchor xml:id="nkr_note_add_0243b1801" n="0243b1801"/><anchor xml:id="beg0243b1801" n="0243b1801"/>已<anchor xml:id="end0243b1801"/>學當學今學。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0243b19"/><lb ed="R059" n="0864b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0243b1901">釋曰旣諸佛同說菩薩皆學當知非謬亦知珠勝
<lb ed="X" n="0243b20"/><lb ed="R059" n="0864b17"/>冀諸達者見賢思齊聖所云爾不徒然也二別明
<lb ed="X" n="0243b21"/><lb ed="R059" n="0864b18"/>眞化源流文二初明眞佛按法垂敕後明化佛稟
<lb ed="X" n="0243b22"/><lb ed="R059" n="0865a01"/>命傳通前中二初擧自修證。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0243b23"/><lb ed="R059" n="0865a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0243b2301">我<anchor xml:id="nkr_note_add_0243b2301" n="0243b2301"/><anchor xml:id="beg0243b2301" n="0243b2301"/>已<anchor xml:id="end0243b2301"/>百劫修行是心地號吾爲盧舍那。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0243b24"/><lb ed="R059" n="0865a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0243b2401">釋曰我卽盧舍那隨世所稱亦兼具法身自在百
<pb ed="X" xml:id="X38.0682.0243c" n="0243c"/>
<lb ed="X" n="0243c01"/><lb ed="R059" n="0865a04"/>劫卽修行時分時實無量大數言百是心地所修
<lb ed="X" n="0243c02"/><lb ed="R059" n="0865a05"/>之法盧舍那卽所求之果多劫修此障盡德圓故
<lb ed="X" n="0243c03"/><lb ed="R059" n="0865a06"/>致此果耳前雖通證尙恐未信今引<anchor xml:id="nkr_note_add_0243c0301" n="0243c0301"/><anchor xml:id="beg0243c0301" n="0243c0301"/>己<anchor xml:id="end0243c0301"/>別證足可
<lb ed="X" n="0243c04"/><lb ed="R059" n="0865a07"/>信也然欲令他修學故先顯自所德斯則承前<anchor xml:id="nkr_note_add_0243c0401" n="0243c0401"/><anchor xml:id="beg0243c0401" n="0243c0401"/>已<anchor xml:id="end0243c0401"/>
<lb ed="X" n="0243c05"/><lb ed="R059" n="0865a08"/>說<anchor xml:id="nkr_note_add_0243c0501" n="0243c0501"/><anchor xml:id="beg0243c0501" n="0243c0501"/>已<anchor xml:id="end0243c0501"/>學者也此則今說下令當學二令轉誨人旣
<lb ed="X" n="0243c06"/><lb ed="R059" n="0865a09"/>自證無上道亦以此度衆生蓋大士之行也文二
<lb ed="X" n="0243c07"/><lb ed="R059" n="0865a10"/>初略標。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0243c08"/><lb ed="R059" n="0865a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0243c0801">汝諸佛轉我所說與一切衆生開心地道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0243c09"/><lb ed="R059" n="0865a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0243c0901">釋曰諸佛者卽是千釋迦及千百億釋迦也化從
<lb ed="X" n="0243c10"/><lb ed="R059" n="0865a13"/>眞起報尊化卑故呼云汝所說卽心地海邐迤流
<lb ed="X" n="0243c11"/><lb ed="R059" n="0865a14"/>通故名爲轉顯法所屬故云我也一切衆生卽地
<lb ed="X" n="0243c12"/><lb ed="R059" n="0865a15"/>前之衆是所被機也開心地道者機所獲益開謂
<lb ed="X" n="0243c13"/><lb ed="R059" n="0865a16"/>開覺開發道卽是因意令然與心地菩薩開覺根
<lb ed="X" n="0243c14"/><lb ed="R059" n="0865a17"/>機開發戒品以成佛因也又明此戒是心地之道
<lb ed="X" n="0243c15"/><lb ed="R059" n="0865a18"/>路開令進涉耳又明心地有道此道通於佛果開
<lb ed="X" n="0243c16"/><lb ed="R059" n="0865b01"/>令行之此則以本心爲心地亦以戒爲道也二廣
<lb ed="X" n="0243c17"/><lb ed="R059" n="0865b02"/>述。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0243c18"/><lb ed="R059" n="0865b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0243c1801">時<name role="" type="person">蓮華臺藏世界</name>赫赫天光師子座上<name role="" type="person">盧舍那佛</name>放
<lb ed="X" n="0243c19"/><lb ed="R059" n="0865b04"/>光光吿千華上佛持我心地法門品而去復轉爲千
<lb ed="X" n="0243c20"/><lb ed="R059" n="0865b05"/>百億釋迦及一切衆生次第說我上心地法門品汝
<lb ed="X" n="0243c21"/><lb ed="R059" n="0865b06"/>等受持讀誦一心而行。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0243c22"/><lb ed="R059" n="0865b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0243c2201">釋曰時卽吿佛傳受之時<name role="" type="person">蓮華臺藏世界</name>卽所依
<lb ed="X" n="0243c23"/><lb ed="R059" n="0865b08"/>國土謂界所依本是大蓮華臺含種刹及諸功德
<lb ed="X" n="0243c24"/><lb ed="R059" n="0865b09"/>故云臺藏赫赫下明所依座蓋依中之別也師子
<pb ed="X" xml:id="X38.0682.0244a" n="0244a"/>
<lb ed="X" n="0244a01"/><lb ed="R059" n="0865b10"/>座者佛能降魔無畏決定宣說由如師子師子所
<lb ed="X" n="0244a02"/><lb ed="R059" n="0865b11"/>坐之座名師子座依主釋也天光者天上皆寶常
<lb ed="X" n="0244a03"/><lb ed="R059" n="0865b12"/>放光明座以寶成故如天光或取淨光及自然之
<lb ed="X" n="0244a04"/><lb ed="R059" n="0865b13"/>光爲天光也其光熾然故云赫赫<name role="" type="person">盧舍那佛</name>卽傳
<lb ed="X" n="0244a05"/><lb ed="R059" n="0865b14"/>法主是正報也放光光者光非一故曰光光意在
<lb ed="X" n="0244a06"/><lb ed="R059" n="0865b15"/>召衆表法故放光也下文釋迦亦斆於此表法之
<lb ed="X" n="0244a07"/><lb ed="R059" n="0865b16"/>義如下所明千華上佛者有曰是應十地之報身
<lb ed="X" n="0244a08"/><lb ed="R059" n="0865b17"/>或恐未是余謂應二地菩薩之報身也以彼地行
<lb ed="X" n="0244a09"/><lb ed="R059" n="0865b18"/>戒度增故見千佛故千百億釋迦者是應地前之
<lb ed="X" n="0244a10"/><lb ed="R059" n="0866a01"/>化身也一切衆生者卽是化身所敎地前之衆也
<lb ed="X" n="0244a11"/><lb ed="R059" n="0866a02"/>復轉者謂舍那親授千華報佛令報佛授與千百
<lb ed="X" n="0244a12"/><lb ed="R059" n="0866a03"/>億化佛令化佛授與地前衆生故然於千百億下
<lb ed="X" n="0244a13"/><lb ed="R059" n="0866a04"/>下務簡不言<anchor xml:id="nkr_note_add_0244a1301" n="0244a1301"/><anchor xml:id="beg0244a1301" n="0244a1301"/>但<anchor xml:id="end0244a1301"/>云及耳次第下卽所傳法然次第
<lb ed="X" n="0244a14"/><lb ed="R059" n="0866a05"/>之言通有三意一約能傳之佛是上轉義二約所
<lb ed="X" n="0244a15"/><lb ed="R059" n="0866a06"/>化衆生不令遺棄故下云但解法師語盡受得戒
<lb ed="X" n="0244a16"/><lb ed="R059" n="0866a07"/>等三約所傳法門卽文義始終二皆如舍那所說
<lb ed="X" n="0244a17"/><lb ed="R059" n="0866a08"/>也汝等下令其受行不<anchor xml:id="nkr_note_add_0244a1701" n="0244a1701"/><anchor xml:id="beg0244a1701" n="0244a1701"/>但<anchor xml:id="end0244a1701"/>傳言而<anchor xml:id="nkr_note_add_0244a1702" n="0244a1702"/><anchor xml:id="beg0244a1702" n="0244a1702"/>已<anchor xml:id="end0244a1702"/>始終不易故
<lb ed="X" n="0244a18"/><lb ed="R059" n="0866a09"/>曰一心此卽親敕報佛遠勗餘生然光吿兩字勢
<lb ed="X" n="0244a19"/><lb ed="R059" n="0866a10"/>通離合合則光中演法離卽光後發言望下釋迦
<lb ed="X" n="0244a20"/><lb ed="R059" n="0866a11"/>應當後義。</p>
<lb ed="X" n="0244a21"/><lb ed="R059" n="0866a12"/><p xml:id="pX38p0244a2101">自下第二明稟命傳通如宰臣受敕敢順行文二
<lb ed="X" n="0244a22"/><lb ed="R059" n="0866a13"/>初總明諸界多佛卽千百億世界釋迦也後別顯
<lb ed="X" n="0244a23"/><lb ed="R059" n="0866a14"/>此界一佛卽我等本師釋迦牟尼也前釋迦中二
<lb ed="X" n="0244a24"/><lb ed="R059" n="0866a15"/>初唯明一界後類辨餘方前之中三初避席興供
<pb ed="X" xml:id="X38.0682.0244b" n="0244b"/>
<lb ed="X" n="0244b01"/><lb ed="R059" n="0866a16"/>受法將辭。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0244b02"/><lb ed="R059" n="0866a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0244b0201">爾時千華上佛千百億釋迦從<name role="" type="person">蓮華臺藏世界</name>赫赫
<lb ed="X" n="0244b03"/><lb ed="R059" n="0866a18"/>師子座起各各辭退擧身放不可思議光光皆化無
<lb ed="X" n="0244b04"/><lb ed="R059" n="0866b01"/>量佛一時以無量靑黃赤白華供養<name role="" type="person">盧舍那佛</name>受持
<lb ed="X" n="0244b05"/><lb ed="R059" n="0866b02"/>上說心地法門品竟。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0244b06"/><lb ed="R059" n="0866b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0244b0601">釋曰爾時卽當舍那之傳法爾時千華等者準上
<lb ed="X" n="0244b07"/><lb ed="R059" n="0866b04"/>文令千佛轉授千百億佛卽合此中唯明千佛千
<lb ed="X" n="0244b08"/><lb ed="R059" n="0866b05"/>佛歸於淨土然後轉授化佛今與報佛同處者密
<lb ed="X" n="0244b09"/><lb ed="R059" n="0866b06"/>顯報化二無礙等下偈文中亦同於此師子座起
<lb ed="X" n="0244b10"/><lb ed="R059" n="0866b07"/>者各有所座之座故各各下避席將辭擧身放不
<lb ed="X" n="0244b11"/><lb ed="R059" n="0866b08"/>可思議光者二佛身光皆如此光皆化無量佛者
<lb ed="X" n="0244b12"/><lb ed="R059" n="0866b09"/>一一光中各有無量佛斯卽重化也一時者本末
<lb ed="X" n="0244b13"/><lb ed="R059" n="0866b10"/>相兼以無量等者一一佛各以無量華供養也靑
<lb ed="X" n="0244b14"/><lb ed="R059" n="0866b11"/>黃赤白卽如次是優鉢羅華波頭摩華拘勿頭華
<lb ed="X" n="0244b15"/><lb ed="R059" n="0866b12"/>芬陀利華供養等者敬法重人令人重法故受持
<lb ed="X" n="0244b16"/><lb ed="R059" n="0866b13"/>者領受寶持將傳未悟故竟者了也謂上<anchor xml:id="nkr_note_orig_0244001" n="0244001"/>來聞法
<lb ed="X" n="0244b17"/><lb ed="R059" n="0866b14"/>辭退放光現化持華供養領受法門悉皆了也二
<lb ed="X" n="0244b18"/><lb ed="R059" n="0866b15"/>潛形履虗旋歸本界。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0244b19"/><lb ed="R059" n="0866b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0244b1901">各各從此<name role="" type="person">蓮華臺藏世界</name>而沒沒<anchor xml:id="nkr_note_add_0244b1901" n="0244b1901"/><anchor xml:id="beg0244b1901" n="0244b1901"/>已<anchor xml:id="end0244b1901"/>入體性虗空華
<lb ed="X" n="0244b20"/><lb ed="R059" n="0866b17"/>光三昧還本源世界<name role="" type="person">閻浮提</name>菩提樹下。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0244b21"/><lb ed="R059" n="0866b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0244b2101">釋曰千百億不同故云各各體性等者所入定也
<lb ed="X" n="0244b22"/><lb ed="R059" n="0867a01"/>三昧者正云三摩地此云等持平等持心專一境
<lb ed="X" n="0244b23"/><lb ed="R059" n="0867a02"/>故體性虗空者由入定證知諸法悉無體性猶若
<lb ed="X" n="0244b24"/><lb ed="R059" n="0867a03"/>虗空故謂圓成體性本自虗空無我法故又依他
<pb ed="X" xml:id="X38.0682.0244c" n="0244c"/>
<lb ed="X" n="0244c01"/><lb ed="R059" n="0867a04"/>無實故云虗徧計都無故言空華光者將說華嚴
<lb ed="X" n="0244c02"/><lb ed="R059" n="0867a05"/>及心地戒故還本源等者閻浮化土則釋迦本<g ref="#CB15131">邦</g>
<lb ed="X" n="0244c03"/><lb ed="R059" n="0867a06"/>暫往蓮臺故云還本<name role="" type="person">閻浮提</name>此云瞻部洲洲中有
<lb ed="X" n="0244c04"/><lb ed="R059" n="0867a07"/>此樹故因立洲名菩提樹下者本是畢鉢羅樹以
<lb ed="X" n="0244c05"/><lb ed="R059" n="0867a08"/>佛於其下得菩提故立此名耳然準義理合入定
<lb ed="X" n="0244c06"/><lb ed="R059" n="0867a09"/>發通沒此還彼應云各各從此<name role="" type="person">蓮華臺藏世界</name>入
<lb ed="X" n="0244c07"/><lb ed="R059" n="0867a10"/>體性虗空華光三昧而沒沒<anchor xml:id="nkr_note_add_0244c0701" n="0244c0701"/><anchor xml:id="beg0244c0701" n="0244c0701"/>已<anchor xml:id="end0244c0701"/>還本源世界等令
<lb ed="X" n="0244c08"/><lb ed="R059" n="0867a11"/>文倒耳又據前分報化之異卽合云千佛還於淨
<lb ed="X" n="0244c09"/><lb ed="R059" n="0867a12"/>土千百億佛歸於<name role="" type="person">南閻浮提</name>今不言者非此所要
<lb ed="X" n="0244c10"/><lb ed="R059" n="0867a13"/>故文義不<anchor xml:id="nkr_note_orig_0244002" n="0244002"/>便故亦顯無二故若至而言之則舍那
<lb ed="X" n="0244c11"/><lb ed="R059" n="0867a14"/>佛千百億佛是二無差別又準下八相例且合往
<lb ed="X" n="0244c12"/><lb ed="R059" n="0867a15"/>天上化魔然後化生成於佛道今皆略也其傳受
<lb ed="X" n="0244c13"/><lb ed="R059" n="0867a16"/>及法會等卽廣於後前前相影耳三遵成敎敕廣
<lb ed="X" n="0244c14"/><lb ed="R059" n="0867a17"/>利群生文二初出三昧。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0244c15"/><lb ed="R059" n="0867a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0244c1501">從體性虗空華光三昧出。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0244c16"/><lb ed="R059" n="0867b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0244c1601">釋曰前於蓮藏欲歸故入今於樹下欲說故出斯
<lb ed="X" n="0244c17"/><lb ed="R059" n="0867b02"/>則總相土中入正定別相土中從定起言總相者
<lb ed="X" n="0244c18"/><lb ed="R059" n="0867b03"/>通染淨故言別相者但唯染故從彼至此旣然自
<lb ed="X" n="0244c19"/><lb ed="R059" n="0867b04"/>此之彼亦<anchor xml:id="nkr_note_orig_0244003" n="0244003"/>爾但文隱耳二說法門。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0244c20"/><lb ed="R059" n="0867b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0244c2001">出<anchor xml:id="nkr_note_add_0244c2001" n="0244c2001"/><anchor xml:id="beg0244c2001" n="0244c2001"/>已<anchor xml:id="end0244c2001"/>方坐金剛千光王座及玅光堂說十世界海復
<lb ed="X" n="0244c21"/><lb ed="R059" n="0867b06"/>從座起至<name role="" type="person">帝釋宮</name>說十住復至<g ref="#CB08504">𦦨</g>天中說十行復從
<lb ed="X" n="0244c22"/><lb ed="R059" n="0867b07"/>座起至第四天中說十迴向復從座起至化樂天說
<lb ed="X" n="0244c23"/><lb ed="R059" n="0867b08"/>十禪定復從座起至<name role="" type="person">他化天</name>說十地復至一禪中說
<lb ed="X" n="0244c24"/><lb ed="R059" n="0867b09"/>十金剛復至二禪中說十忍復至三禪中說十願復
<pb ed="X" xml:id="X38.0682.0245a" n="0245a"/>
<lb ed="X" n="0245a01"/><lb ed="R059" n="0867b10"/>至四禪中魔醯首羅天王宮說我本原<name role="" type="person">蓮華藏世界</name>
<lb ed="X" n="0245a02"/><lb ed="R059" n="0867b11"/><name role="" type="person">盧舍那佛</name>所說心地法門品。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0245a03"/><lb ed="R059" n="0867b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0245a0301">釋曰出<anchor xml:id="nkr_note_add_0245a0301" n="0245a0301"/><anchor xml:id="beg0245a0301" n="0245a0301"/>已<anchor xml:id="end0245a0301"/>兩字義屬前科文連此段今從文耳有
<lb ed="X" n="0245a04"/><lb ed="R059" n="0867b13"/>十一處十會法門初二合故初會中方者始也金
<lb ed="X" n="0245a05"/><lb ed="R059" n="0867b14"/>剛座者佛本於此座成道今還於此座說法佛出
<lb ed="X" n="0245a06"/><lb ed="R059" n="0867b15"/>卽現法滅卽沒今殘一分矣千光王者座嚴光發
<lb ed="X" n="0245a07"/><lb ed="R059" n="0867b16"/>多而且勝故又佛放多勝光明故又如來法王放
<lb ed="X" n="0245a08"/><lb ed="R059" n="0867b17"/>千光故然初義優耳妙光<anchor xml:id="nkr_note_orig_0245001" n="0245001"/>堂者華嚴云普光堂堂
<lb ed="X" n="0245a09"/><lb ed="R059" n="0867b18"/>以寶成發玅光明無不照故又於堂中放難思光
<lb ed="X" n="0245a10"/><lb ed="R059" n="0868a01"/>徧十方故然此去菩提樹三數里許近故言及非
<lb ed="X" n="0245a11"/><lb ed="R059" n="0868a02"/>謂樹下有此堂也旣言其及自然不一說十世界
<lb ed="X" n="0245a12"/><lb ed="R059" n="0868a03"/>海者華嚴經<anchor xml:id="nkr_note_orig_0245002" n="0245002"/>說華藏之外十方方有一海故又諸
<lb ed="X" n="0245a13"/><lb ed="R059" n="0868a04"/>世界海有十種事得成立然以橫包多種竪容多
<lb ed="X" n="0245a14"/><lb ed="R059" n="0868a05"/>界旣深且廣立以海名第二會中帝釋者具云釋
<lb ed="X" n="0245a15"/><lb ed="R059" n="0868a06"/>迦提婆因陀羅此云能天主能施善化爲天主故
<lb ed="X" n="0245a16"/><lb ed="R059" n="0868a07"/>卽玅高山頂<name role="" type="person">三十三天</name>主也宮者爾雅曰室謂之
<lb ed="X" n="0245a17"/><lb ed="R059" n="0868a08"/>宮嚴麗寬愽不可悉談十住者卽發心住治地住
<lb ed="X" n="0245a18"/><lb ed="R059" n="0868a09"/>乃至灌頂等第三會中<g ref="#CB08504">𦦨</g>天者具云須夜摩此云
<lb ed="X" n="0245a19"/><lb ed="R059" n="0868a10"/>喜時分隨時受樂故又此天用蓮華開合以明晝
<lb ed="X" n="0245a20"/><lb ed="R059" n="0868a11"/>夜故又云赤蓮華開爲晝白蓮華開爲夜十行者
<lb ed="X" n="0245a21"/><lb ed="R059" n="0868a12"/>卽歡喜饒益乃至眞實等第四會中第四天中者
<lb ed="X" n="0245a22"/><lb ed="R059" n="0868a13"/>欲界第四天也梵音覩史多此云少欲知足後身
<lb ed="X" n="0245a23"/><lb ed="R059" n="0868a14"/>菩薩爲彼天主善化誘故十迴向者卽救護一切
<lb ed="X" n="0245a24"/><lb ed="R059" n="0868a15"/>衆生離衆生相乃至法界無量等第五會中化樂
<pb ed="X" xml:id="X38.0682.0245b" n="0245b"/>
<lb ed="X" n="0245b01"/><lb ed="R059" n="0868a16"/>天者具云樂變化天樂自變化爲宮殿等還自悅
<lb ed="X" n="0245b02"/><lb ed="R059" n="0868a17"/>樂故十禪者卽出家禪近善知識禪乃至通明禪
<lb ed="X" n="0245b03"/><lb ed="R059" n="0868a18"/>等第六會中<name role="" type="person">他化天</name>者具云<name role="" type="person">他化自在天</name>宮殿等
<lb ed="X" n="0245b04"/><lb ed="R059" n="0868b01"/>事皆變化而得受用自在義十地者卽歡喜離垢
<lb ed="X" n="0245b05"/><lb ed="R059" n="0868b02"/>乃至法雲等第七會中禪者具云禪那此云靜慮
<lb ed="X" n="0245b06"/><lb ed="R059" n="0868b03"/>此卽色界四禪之初故立也十金剛者謂覺了三
<lb ed="X" n="0245b07"/><lb ed="R059" n="0868b04"/>世一切諸法悉無餘等此十地滿將成佛位得金
<lb ed="X" n="0245b08"/><lb ed="R059" n="0868b05"/>剛定方有所作發此十心照菩提心令無礙轉不
<lb ed="X" n="0245b09"/><lb ed="R059" n="0868b06"/>爲世道所壞能壞一切障等法故說此地名金剛
<lb ed="X" n="0245b10"/><lb ed="R059" n="0868b07"/>心非是地前迴向心也彼約欲入見道能伏二分
<lb ed="X" n="0245b11"/><lb ed="R059" n="0868b08"/>別障此據將成佛果能摧一切相染名義稍同而
<lb ed="X" n="0245b12"/><lb ed="R059" n="0868b09"/>意異也況麤細不同十地後說居然不疑第八會
<lb ed="X" n="0245b13"/><lb ed="R059" n="0868b10"/>中十忍者準善戒經說性忍難忍乃至寂靜忍等
<lb ed="X" n="0245b14"/><lb ed="R059" n="0868b11"/>第九會中十願者發菩提心經說菩薩發心大悲
<lb ed="X" n="0245b15"/><lb ed="R059" n="0868b12"/>爲首興十正願願我三世善根普施衆生迴向佛
<lb ed="X" n="0245b16"/><lb ed="R059" n="0868b13"/>果乃至爲陀羅尼之所守護等第十會中魔醯首
<lb ed="X" n="0245b17"/><lb ed="R059" n="0868b14"/>羅者具云莫醯伊濕伐羅提婆此云大自在天爲
<lb ed="X" n="0245b18"/><lb ed="R059" n="0868b15"/>四禪王是娑婆主統御諸天故也宮者有大宮殿
<lb ed="X" n="0245b19"/><lb ed="R059" n="0868b16"/>隨身化生心地之義如前所明法門卽菩薩戒也
<lb ed="X" n="0245b20"/><lb ed="R059" n="0868b17"/>此戒是菩薩心地所修行法便能出生死界入涅
<lb ed="X" n="0245b21"/><lb ed="R059" n="0868b18"/>槃界故號爲門斯則以行爲門若以敎爲門亦能
<lb ed="X" n="0245b22"/><lb ed="R059" n="0869a01"/>出三界苦<anchor xml:id="nkr_note_add_0245b2201" n="0245b2201"/><anchor xml:id="beg0245b2201" n="0245b2201"/>但<anchor xml:id="end0245b2201"/>能所詮異其旨亦通然此心地法門
<lb ed="X" n="0245b23"/><lb ed="R059" n="0869a02"/>來自報佛淨土故指蓮藏舍那爲本原也準華嚴
<lb ed="X" n="0245b24"/><lb ed="R059" n="0869a03"/>說唯七處九會不出欲界化樂一天全無覺樹與
<pb ed="X" xml:id="X38.0682.0245c" n="0245c"/>
<lb ed="X" n="0245c01"/><lb ed="R059" n="0869a04"/>光堂一定異其中法門多是菩薩所說所說之法
<lb ed="X" n="0245c02"/><lb ed="R059" n="0869a05"/>與此亦增減不同又彼皆不起樹下徧至餘處今
<lb ed="X" n="0245c03"/><lb ed="R059" n="0869a06"/>皆云起應是眞化現異聞見乃殊不可和會後類
<lb ed="X" n="0245c04"/><lb ed="R059" n="0869a07"/>辨餘方。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0245c05"/><lb ed="R059" n="0869a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0245c0501">其餘千百億釋迦亦復如是無二無別如贒劫品中
<lb ed="X" n="0245c06"/><lb ed="R059" n="0869a09"/>說。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0245c07"/><lb ed="R059" n="0869a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0245c0701">釋曰曲分二節初正類所同處會言理無二無別
<lb ed="X" n="0245c08"/><lb ed="R059" n="0869a11"/>後指其說處可知。</p>
<lb ed="X" n="0245c09"/><lb ed="R059" n="0869a12"/><p xml:id="pX38p0245c0901">自下第二別顯此界一佛文三初依身起化天上
<lb ed="X" n="0245c10"/><lb ed="R059" n="0869a13"/>降魔二<anchor xml:id="nkr_note_orig_0245003" n="0245003"/>降德現生人間利物三戒均含識宜普受
<lb ed="X" n="0245c11"/><lb ed="R059" n="0869a14"/>持今初。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0245c12"/><lb ed="R059" n="0869a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0245c1201">爾時釋迦牟尼佛從初現<name role="" type="person">蓮華藏世界</name>東方來入天
<lb ed="X" n="0245c13"/><lb ed="R059" n="0869a16"/>宮中說魔受化經<anchor xml:id="nkr_note_add_0245c1301" n="0245c1301"/><anchor xml:id="beg0245c1301" n="0245c1301"/>已<anchor xml:id="end0245c1301"/>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0245c14"/><lb ed="R059" n="0869a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0245c1401">釋曰釋迦牟尼此云能仁寂默不住涅槃及生死
<lb ed="X" n="0245c15"/><lb ed="R059" n="0869a18"/>故初現華藏者約實卽覺心初起心無初相處約
<lb ed="X" n="0245c16"/><lb ed="R059" n="0869b01"/>圓卽十身初滿心正覺始成處流從源有化自眞
<lb ed="X" n="0245c17"/><lb ed="R059" n="0869b02"/>流故今經文先按其本東方來者有曰此界在西
<lb ed="X" n="0245c18"/><lb ed="R059" n="0869b03"/>故意曰從報佛淨土中來今文但擧華藏總界不
<lb ed="X" n="0245c19"/><lb ed="R059" n="0869b04"/>言淨土如前顯彰無礙也若取所表東主於春發
<lb ed="X" n="0245c20"/><lb ed="R059" n="0869b05"/>生之首表依眞起化此爲其端天王宮者卽欲界
<lb ed="X" n="0245c21"/><lb ed="R059" n="0869b06"/>第六天也說魔等者魔羅梵音此云殺者或云惡
<lb ed="X" n="0245c22"/><lb ed="R059" n="0869b07"/>意或云嫉妬謂不喜善者斷彼慧故佛將下生現
<lb ed="X" n="0245c23"/><lb ed="R059" n="0869b08"/>成正覺宣流正法化彼群蒙彼邪乖此故先伏之
<lb ed="X" n="0245c24"/><lb ed="R059" n="0869b09"/>彼聞言順故云魔受化經也應是此戒或卽未來
<pb ed="X" xml:id="X38.0682.0246a" n="0246a"/>
<lb ed="X" n="0246a01"/><lb ed="R059" n="0869b10"/>初云爾時者是此等時也問本行等說將成正覺
<lb ed="X" n="0246a02"/><lb ed="R059" n="0869b11"/>然始降魔云何此中天上降魔然下成佛答天上
<lb ed="X" n="0246a03"/><lb ed="R059" n="0869b12"/>降者眞實降也樹下降者示現降也故正法念經
<lb ed="X" n="0246a04"/><lb ed="R059" n="0869b13"/>說將成正覺放光召魔降訖送去餘說云云恐非
<lb ed="X" n="0246a05"/><lb ed="R059" n="0869b14"/>正義然降魔有十種意如雜華經說二降德現生
<lb ed="X" n="0246a06"/><lb ed="R059" n="0869b15"/>人間利物初文三初下生成道二傳法利生三生
<lb ed="X" n="0246a07"/><lb ed="R059" n="0869b16"/>所獲益今初。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0246a08"/><lb ed="R059" n="0869b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0246a0801">下生<name role="" type="person">南閻浮提</name>迦夷羅國母名摩耶父字白淨吾名
<lb ed="X" n="0246a09"/><lb ed="R059" n="0869b18"/>悉達七歲出家三十成道號吾爲釋迦牟尼佛。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0246a10"/><lb ed="R059" n="0870a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0246a1001">釋曰下生者入胎相也爲破諸天計有常故勝人
<lb ed="X" n="0246a11"/><lb ed="R059" n="0870a02"/>尙沒餘者奚在由是勸勵不復放逸迦夷羅國者
<lb ed="X" n="0246a12"/><lb ed="R059" n="0870a03"/>生處也其止云劫比羅伐率堵此云黃髮仙人住
<lb ed="X" n="0246a13"/><lb ed="R059" n="0870a04"/>處城卽是白淨王等兄弟四人所從之處本是彼
<lb ed="X" n="0246a14"/><lb ed="R059" n="0870a05"/>仙住處因立城名今爲國號耳摩耶此云大術本
<lb ed="X" n="0246a15"/><lb ed="R059" n="0870a06"/>行說<name role="" type="person">釋摩男</name>有八女小者賢<anchor xml:id="nkr_note_orig_0246001" n="0246001"/>當生聖子淨飯聞而
<lb ed="X" n="0246a16"/><lb ed="R059" n="0870a07"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0246a1601" n="0246a1601"/><anchor xml:id="beg0246a1601" n="0246a1601"/>娉<anchor xml:id="end0246a1601"/>之娶長及幼六餘則與三弟爲妃長曰鉢剌闍
<lb ed="X" n="0246a17"/><lb ed="R059" n="0870a08"/>鉢底此云生主大術生佛七日命終生天生主育
<lb ed="X" n="0246a18"/><lb ed="R059" n="0870a09"/>之名爲姨母今卽生身之母也悉達者具云薩婆
<lb ed="X" n="0246a19"/><lb ed="R059" n="0870a10"/>喝<anchor xml:id="nkr_note_add_0246a1901" n="0246a1901"/><anchor xml:id="beg0246a1901" n="0246a1901"/>剌<anchor xml:id="end0246a1901"/>他悉陀此云一切義成世出世法無不解故
<lb ed="X" n="0246a20"/><lb ed="R059" n="0870a11"/>七歲出家相也三十成道成相也又有曰十九二
<lb ed="X" n="0246a21"/><lb ed="R059" n="0870a12"/>十五出家三十五成道然今七歲之言或則見聞
<lb ed="X" n="0246a22"/><lb ed="R059" n="0870a13"/>不同或則傳譯差謬然諸聖敎說有八相此但有
<lb ed="X" n="0246a23"/><lb ed="R059" n="0870a14"/>三者嬰兒一相入胎所攝文云下生故七歲出家
<lb ed="X" n="0246a24"/><lb ed="R059" n="0870a15"/>不言童子苦行一相出家所收次卽說法是轉法
<pb ed="X" xml:id="X38.0682.0246b" n="0246b"/>
<lb ed="X" n="0246b01"/><lb ed="R059" n="0870a16"/>輪正明興化不說涅槃其具闕離合照然可悉餘
<lb ed="X" n="0246b02"/><lb ed="R059" n="0870a17"/>文可知二傳法利生文二初大覺弘慈<anchor xml:id="nkr_note_add_0246b0201" n="0246b0201"/><anchor xml:id="beg0246b0201" n="0246b0201"/>已<anchor xml:id="end0246b0201"/>垂多化
<lb ed="X" n="0246b03"/><lb ed="R059" n="0870a18"/>後群迷扣聖赴感又來前中二初橫指處會。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0246b04"/><lb ed="R059" n="0870b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0246b0401">於寂滅道場坐金剛華光王座乃至<name role="" type="person">摩醯首羅</name>天王
<lb ed="X" n="0246b05"/><lb ed="R059" n="0870b02"/>宮其中次第十住處所說時佛觀諸大梵天王網羅
<lb ed="X" n="0246b06"/><lb ed="R059" n="0870b03"/>幢因爲說無量世界猶如網孔一一世界各各不同
<lb ed="X" n="0246b07"/><lb ed="R059" n="0870b04"/>別異無量佛敎門亦復如是。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0246b08"/><lb ed="R059" n="0870b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0246b0801">釋曰寂滅道場者佛得道處名曰道場生滅滅<anchor xml:id="nkr_note_add_0246b0801" n="0246b0801"/><anchor xml:id="beg0246b0801" n="0246b0801"/>已<anchor xml:id="end0246b0801"/>
<lb ed="X" n="0246b09"/><lb ed="R059" n="0870b06"/>故云寂滅斯卽菩提樹也十住處如前所明略叩
<lb ed="X" n="0246b10"/><lb ed="R059" n="0870b07"/>兩端故云乃至時佛觀下明梵網經名所由謂梵
<lb ed="X" n="0246b11"/><lb ed="R059" n="0870b08"/>幢網孔大小方圓不同器界生界心形亦異佛敎
<lb ed="X" n="0246b12"/><lb ed="R059" n="0870b09"/>被彼故有一三乘等差別梵網經名蓋因此立是
<lb ed="X" n="0246b13"/><lb ed="R059" n="0870b10"/>則於前十會中初一是所諭世界後九是所諭法
<lb ed="X" n="0246b14"/><lb ed="R059" n="0870b11"/>門後竪明往復。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0246b15"/><lb ed="R059" n="0870b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0246b1501">吾今來此世界八千返爲此<name role="" type="person">娑婆世界</name>坐金剛華光
<lb ed="X" n="0246b16"/><lb ed="R059" n="0870b13"/>王座乃至<name role="" type="person">摩醯首羅</name>天王宮爲是中一切大衆略開
<lb ed="X" n="0246b17"/><lb ed="R059" n="0870b14"/>心地法門竟。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0246b18"/><lb ed="R059" n="0870b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0246b1801">釋曰八千返者或增減一二等未必整數娑婆堪
<lb ed="X" n="0246b19"/><lb ed="R059" n="0870b16"/>忍且如常談然五濁之惡未若娑婆大聖加慈及
<lb ed="X" n="0246b20"/><lb ed="R059" n="0870b17"/>多垂祐竟者結上八千返事若文順合云吾今來
<lb ed="X" n="0246b21"/><lb ed="R059" n="0870b18"/>此世界八千返爲此<name role="" type="person">娑婆世界</name>是中一切大衆坐
<lb ed="X" n="0246b22"/><lb ed="R059" n="0871a01"/>金剛華光王座乃至摩醘首羅天王宮略開心地
<lb ed="X" n="0246b23"/><lb ed="R059" n="0871a02"/>法門竟後亦類爾過在譯人後群迷扣聖赴感又
<lb ed="X" n="0246b24"/><lb ed="R059" n="0871a03"/>來。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X38.0682.0246c" n="0246c"/>
<lb ed="X" n="0246c01"/><lb ed="R059" n="0871a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0246c0101">復從天王宮下至<name role="" type="person">閻浮提</name>菩提樹下爲此地上一切
<lb ed="X" n="0246c02"/><lb ed="R059" n="0871a05"/>衆生凡夫癡闇之人說本<name role="" type="person">盧舍那佛</name>心地中初發心
<lb ed="X" n="0246c03"/><lb ed="R059" n="0871a06"/>中常所誦一戒光明金剛寶戒是一切佛本源一切
<lb ed="X" n="0246c04"/><lb ed="R059" n="0871a07"/>菩薩本源佛性種子一切衆生皆有佛性一切意識
<lb ed="X" n="0246c05"/><lb ed="R059" n="0871a08"/>色心是情是心皆入佛性界中。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0246c06"/><lb ed="R059" n="0871a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0246c0601">釋曰曲分四節初明所至處自化魔處之成道處
<lb ed="X" n="0246c07"/><lb ed="R059" n="0871a10"/>也二爲此下明所爲機地上者揀非天上無濫聖
<lb ed="X" n="0246c08"/><lb ed="R059" n="0871a11"/>流輕微無德號曰凡夫愚鈍昏迷目爲癡闇或則
<lb ed="X" n="0246c09"/><lb ed="R059" n="0871a12"/>地上一切衆生是信行地凡夫癡暗之人是十信
<lb ed="X" n="0246c10"/><lb ed="R059" n="0871a13"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0246c1001" n="0246c1001"/><anchor xml:id="beg0246c1001" n="0246c1001"/>已<anchor xml:id="end0246c1001"/>前之輩斯則地上不爲揀於天上然揀之者優
<lb ed="X" n="0246c11"/><lb ed="R059" n="0871a14"/>三說本下明所說法謂舍那本行菩薩道時於三
<lb ed="X" n="0246c12"/><lb ed="R059" n="0871a15"/>地四十心中最初發心卽持此戒此戒大要故釋
<lb ed="X" n="0246c13"/><lb ed="R059" n="0871a16"/>迦傳之萬行之基故居三學之首矣光明等者從
<lb ed="X" n="0246c14"/><lb ed="R059" n="0871a17"/>用約諭以制其名光明卽戒用戒能資定定能發
<lb ed="X" n="0246c15"/><lb ed="R059" n="0871a18"/>慧慧卽光明從所發立名亦卽具戒不行非善如
<lb ed="X" n="0246c16"/><lb ed="R059" n="0871b01"/>人有目日光明照故下戒如明日月小乘戒云譬
<lb ed="X" n="0246c17"/><lb ed="R059" n="0871b02"/>如有目人等故也金剛寶戒者戒之諭也諸惡不
<lb ed="X" n="0246c18"/><lb ed="R059" n="0871b03"/>能摧能摧諸惡故又光明金剛皆通體用思之是
<lb ed="X" n="0246c19"/><lb ed="R059" n="0871b04"/>一切佛本源等者應作元字是初首義也本因受
<lb ed="X" n="0246c20"/><lb ed="R059" n="0871b05"/>戒得爲佛菩薩故順途託於初步故故戒經云譬
<lb ed="X" n="0246c21"/><lb ed="R059" n="0871b06"/>如人毀足不堪有所涉毀戒亦如是不得生天人
<lb ed="X" n="0246c22"/><lb ed="R059" n="0871b07"/>尙不生止況佛菩薩又佛之三身自於三聚而得
<lb ed="X" n="0246c23"/><lb ed="R059" n="0871b08"/>此卽可用源字三聚淨戒是三身之泉源故菩薩
<lb ed="X" n="0246c24"/><lb ed="R059" n="0871b09"/>修證三身果故故亦以爲源耳此源最先故加本
<pb ed="X" xml:id="X38.0682.0247a" n="0247a"/>
<lb ed="X" n="0247a01"/><lb ed="R059" n="0871b10"/>字或卽一也文體容斯佛性者有二種一理性卽
<lb ed="X" n="0247a02"/><lb ed="R059" n="0871b11"/>如來藏二行性行性復二一本性住種性法爾本
<lb ed="X" n="0247a03"/><lb ed="R059" n="0871b12"/>有在本識中一類相續二卽習所成性卽發大心
<lb ed="X" n="0247a04"/><lb ed="R059" n="0871b13"/>後令本識中無漏種子體性增長種子者因義由
<lb ed="X" n="0247a05"/><lb ed="R059" n="0871b14"/>有理性苟異木石由本種故致招現習因此得佛
<lb ed="X" n="0247a06"/><lb ed="R059" n="0871b15"/>號爲種子四一切衆生下明所化意皆有佛性者
<lb ed="X" n="0247a07"/><lb ed="R059" n="0871b16"/>意曰菩薩以有佛性故持戒持戒故得爲佛菩薩
<lb ed="X" n="0247a08"/><lb ed="R059" n="0871b17"/>汝等旣有佛性亦可持戒齊於上士然上云佛性
<lb ed="X" n="0247a09"/><lb ed="R059" n="0871b18"/>是行性行性卽戒也此言佛性是理性也理性卽
<lb ed="X" n="0247a10"/><lb ed="R059" n="0872a01"/>非戒文同意異愼勿濫之一切意識等者釋成可
<lb ed="X" n="0247a11"/><lb ed="R059" n="0872a02"/>受戒之相意卽第七識卽前六色卽五根及根依
<lb ed="X" n="0247a12"/><lb ed="R059" n="0872a03"/>處心卽第八此等和合方曰衆生是情是心者於
<lb ed="X" n="0247a13"/><lb ed="R059" n="0872a04"/>上衆生中不揀高卑妍媿但論是有情是有心者
<lb ed="X" n="0247a14"/><lb ed="R059" n="0872a05"/>皆入等者戒能防非通於三業攝所從能故名爲
<lb ed="X" n="0247a15"/><lb ed="R059" n="0872a06"/>入又曰三聚戒中攝取衆生得名爲入以予之意
<lb ed="X" n="0247a16"/><lb ed="R059" n="0872a07"/>謂一切衆生平等一性<anchor xml:id="nkr_note_add_0247a1601" n="0247a1601"/><anchor xml:id="beg0247a1601" n="0247a1601"/>但<anchor xml:id="end0247a1601"/>由薰習便有行性種子
<lb ed="X" n="0247a17"/><lb ed="R059" n="0872a08"/>故令普施戒律必得入於性戒性戒卽戒所習種
<lb ed="X" n="0247a18"/><lb ed="R059" n="0872a09"/>由此得佛故名佛性性卽因義預於此流乃名爲
<lb ed="X" n="0247a19"/><lb ed="R059" n="0872a10"/>入了義首不亦然乎後生所獲益。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0247a20"/><lb ed="R059" n="0872a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0247a2001">當當常有因故有當當常住法身。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0247a21"/><lb ed="R059" n="0872a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0247a2101">釋曰當卽當來當來不一故曰當當常有因者卽
<lb ed="X" n="0247a22"/><lb ed="R059" n="0872a13"/>菩薩戒也謂初心堅礭有始有畢故世世有因當
<lb ed="X" n="0247a23"/><lb ed="R059" n="0872a14"/>當常住法身者戒之果也十地之中分分證得故
<lb ed="X" n="0247a24"/><lb ed="R059" n="0872a15"/>曰當當又戒與法身各有三種由有律儀戒爲因
<pb ed="X" xml:id="X38.0682.0247b" n="0247b"/>
<lb ed="X" n="0247b01"/><lb ed="R059" n="0872a16"/>故住眞如法身由有攝善戒爲因故住受用法身
<lb ed="X" n="0247b02"/><lb ed="R059" n="0872a17"/>由有攝生戒爲因故住變化法身以各不一故皆
<lb ed="X" n="0247b03"/><lb ed="R059" n="0872a18"/>重言言常住者凝然不斷相續如次是三法身皆
<lb ed="X" n="0247b04"/><lb ed="R059" n="0872b01"/>常住也或予意曰<anchor xml:id="nkr_note_add_0247b0401" n="0247b0401"/><anchor xml:id="beg0247b0401" n="0247b0401"/>但<anchor xml:id="end0247b0401"/>若世世有戒爲因必當常住
<lb ed="X" n="0247b05"/><lb ed="R059" n="0872b02"/>法身矣因果相望遲速在人類別不同故云當當
<lb ed="X" n="0247b06"/><lb ed="R059" n="0872b03"/>也後均含識宜普受持。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0247b07"/><lb ed="R059" n="0872b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0247b0701">如是十波羅提木叉出於世界是法戒是三世一切
<lb ed="X" n="0247b08"/><lb ed="R059" n="0872b05"/>衆生頂戴受持。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0247b09"/><lb ed="R059" n="0872b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0247b0901">釋曰波羅提木叉此云別解脫戒由制戒<anchor xml:id="nkr_note_add_0247b0901" n="0247b0901"/><anchor xml:id="beg0247b0901" n="0247b0901"/>已<anchor xml:id="end0247b0901"/>戒法
<lb ed="X" n="0247b10"/><lb ed="R059" n="0872b07"/>在身別別防非而解脫故廣如下釋出於世界者
<lb ed="X" n="0247b11"/><lb ed="R059" n="0872b08"/>舍那誦出傳於釋迦釋迦奉敎流於人代故是法
<lb ed="X" n="0247b12"/><lb ed="R059" n="0872b09"/>戒者戒有軌則戒卽是法法能防非法卽是戒故
<lb ed="X" n="0247b13"/><lb ed="R059" n="0872b10"/>是三世下勸持佛所流傳意在霑物聖果旣因斯
<lb ed="X" n="0247b14"/><lb ed="R059" n="0872b11"/>得故宜頂戴受持意曰但是衆生皆合頂持也文
<lb ed="X" n="0247b15"/><lb ed="R059" n="0872b12"/>不暢故本爲衆生有性故戒出戒故合物持也。</p>
<lb ed="X" n="0247b16"/><lb ed="R059" n="0872b13"/><p xml:id="pX38p0247b1601">自下第二重頌文二初標出擧後正頌今初。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0247b17"/><lb ed="R059" n="0872b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0247b1701">吾今當爲此大衆重說十無盡藏戒品是一切衆生
<lb ed="X" n="0247b18"/><lb ed="R059" n="0872b15"/>戒本源自性淸淨。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0247b19"/><lb ed="R059" n="0872b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0247b1901">釋曰重說者望前八千返故亦卽望於長行故十
<lb ed="X" n="0247b20"/><lb ed="R059" n="0872b17"/>無盡藏者十數表圓意彰無盡由此包攝故名爲
<lb ed="X" n="0247b21"/><lb ed="R059" n="0872b18"/>藏一切衆生等者應云一切衆生自性戒本源淸
<lb ed="X" n="0247b22"/><lb ed="R059" n="0873a01"/>淨謂從本<anchor xml:id="nkr_note_add_0247b2201" n="0247b2201"/><anchor xml:id="beg0247b2201" n="0247b2201"/>已<anchor xml:id="end0247b2201"/>來一切染法不相應故染而不染所
<lb ed="X" n="0247b23"/><lb ed="R059" n="0873a02"/>以今令持戒者性相異故方相契故不爾皆徒設
<lb ed="X" n="0247b24"/><lb ed="R059" n="0873a03"/>故性相俱淨方成佛故或可物皆有分故云一切
<pb ed="X" xml:id="X38.0682.0247c" n="0247c"/>
<lb ed="X" n="0247c01"/><lb ed="R059" n="0873a04"/>衆生戒本源自性淸淨者戒性爲虗空故故下文
<lb ed="X" n="0247c02"/><lb ed="R059" n="0873a05"/>云有緣非無因旣屬因卽是空義亦卽是善品故
<lb ed="X" n="0247c03"/><lb ed="R059" n="0873a06"/>後正頌文二初頌眞佛垂敕後頌化佛傳通前中
<lb ed="X" n="0247c04"/><lb ed="R059" n="0873a07"/>四初報從眞現。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0247c05"/><lb ed="R059" n="0873a08"/><cb:div type="orig"><lg type="regular" xml:id="lgX38p0247c0501"><l>我今盧舍那</l><l>方坐蓮華臺</l><l>周匝千華上</l>
<lb ed="X" n="0247c06"/><lb ed="R059" n="0873a09"/><l>復現千釋迦</l></lg></cb:div>
<lb ed="X" n="0247c07"/><lb ed="R059" n="0873a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0247c0701">釋曰能現所現乃相互耳舍那卽自受用身也方
<lb ed="X" n="0247c08"/><lb ed="R059" n="0873a11"/>者始義正義蓮華臺者表所證離染具德故周匝
<lb ed="X" n="0247c09"/><lb ed="R059" n="0873a12"/>等者謂於眞佛四面周匝有千華圍繞他受用身
<lb ed="X" n="0247c10"/><lb ed="R059" n="0873a13"/>各依而坐是應二地菩薩之身也言復現者復由
<lb ed="X" n="0247c11"/><lb ed="R059" n="0873a14"/>重也舍那坐華<anchor xml:id="nkr_note_add_0247c1101" n="0247c1101"/><anchor xml:id="beg0247c1101" n="0247c1101"/>已<anchor xml:id="end0247c1101"/>是一現今望於彼是第二重故
<lb ed="X" n="0247c12"/><lb ed="R059" n="0873a15"/>云復也二化託報成。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0247c13"/><lb ed="R059" n="0873a16"/><cb:div type="orig"><lg type="regular" xml:id="lgX38p0247c1301"><l>一華百億國</l><l>一國一釋迦</l><l>各坐菩提樹</l>
<lb ed="X" n="0247c14"/><lb ed="R059" n="0873a17"/><l>一時成佛道</l><l>如是千百億</l></lg></cb:div>
<lb ed="X" n="0247c15"/><lb ed="R059" n="0873a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0247c1501">釋曰初偈明一華所現一華等者謂一四天下爲
<lb ed="X" n="0247c16"/><lb ed="R059" n="0873b01"/>一國百億四天下是一報佛爲<anchor xml:id="nkr_note_orig_0247001" n="0247001"/>國故云一華百億
<lb ed="X" n="0247c17"/><lb ed="R059" n="0873b02"/>國每一國南洲現一釋迦故云一國一釋迦由是
<lb ed="X" n="0247c18"/><lb ed="R059" n="0873b03"/>便成百億箇釋迦也各坐等者各各於本國南閻
<lb ed="X" n="0247c19"/><lb ed="R059" n="0873b04"/>浮提樹下現成正覺竝無前後故曰一時如是千
<lb ed="X" n="0247c20"/><lb ed="R059" n="0873b05"/>百億者類餘華也一華之佛旣能現百億釋迦餘
<lb ed="X" n="0247c21"/><lb ed="R059" n="0873b06"/>九百九十九佛亦爾故成千箇百億也或可百億
<lb ed="X" n="0247c22"/><lb ed="R059" n="0873b07"/>國佛是大化身若爾云何說是報身耶答但千華
<lb ed="X" n="0247c23"/><lb ed="R059" n="0873b08"/>總取先報身若一一別論卽是大化身若爾大化
<lb ed="X" n="0247c24"/><lb ed="R059" n="0873b09"/>寧與彼同答<anchor xml:id="nkr_note_add_0247c2401" n="0247c2401"/><anchor xml:id="beg0247c2401" n="0247c2401"/>但<anchor xml:id="end0247c2401"/>一一別明加行所見卽是千大若
<pb ed="X" xml:id="X38.0682.0248a" n="0248a"/>
<lb ed="X" n="0248a01"/><lb ed="R059" n="0873b10"/>千華總說二地所見其量卽大化總爲體其義不
<lb ed="X" n="0248a02"/><lb ed="R059" n="0873b11"/>殊<anchor xml:id="nkr_note_add_0248a0201" n="0248a0201"/><anchor xml:id="beg0248a0201" n="0248a0201"/>但<anchor xml:id="end0248a0201"/>隨根衆所見別故斯則蓮華臺藏是自受用
<lb ed="X" n="0248a03"/><lb ed="R059" n="0873b12"/>周徧千華是他受用一華百億國卽大化身千百
<lb ed="X" n="0248a04"/><lb ed="R059" n="0873b13"/>億釋迦卽小化身準此則上文千百億釋迦之言
<lb ed="X" n="0248a05"/><lb ed="R059" n="0873b14"/>含斯二化以同是化同應地前故合言耳若準傳
<lb ed="X" n="0248a06"/><lb ed="R059" n="0873b15"/>法則自受用傳與他受用他受用傳與大小二化
<lb ed="X" n="0248a07"/><lb ed="R059" n="0873b16"/>大小二化傳與地前異生但詳上文斯皆可見三
<lb ed="X" n="0248a08"/><lb ed="R059" n="0873b17"/>詣本聽聞。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0248a09"/><lb ed="R059" n="0873b18"/><cb:div type="orig"><lg type="regular" xml:id="lgX38p0248a0901"><l>盧舍那本身</l><l>千百億釋迦</l><l>各接微塵衆</l>
<lb ed="X" n="0248a10"/><lb ed="R059" n="0874a01"/><l>俱來至我所</l><l>聽我誦佛戒</l><l>甘露門則開</l></lg></cb:div>
<lb ed="X" n="0248a11"/><lb ed="R059" n="0874a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0248a1101">釋曰初句是所詣之眞佛次句卽能詣之化佛次
<lb ed="X" n="0248a12"/><lb ed="R059" n="0874a03"/>句明化佛神力接衆未必掌擎次句明主伴同詣
<lb ed="X" n="0248a13"/><lb ed="R059" n="0874a04"/>從佛故須去機劣或不聞以是化佛所攝生故次
<lb ed="X" n="0248a14"/><lb ed="R059" n="0874a05"/>句正受戒法佛所誦故是佛因故故名佛戒後句
<lb ed="X" n="0248a15"/><lb ed="R059" n="0874a06"/>明說戒利益然甘露有二義故以諭三戒能除飢
<lb ed="X" n="0248a16"/><lb ed="R059" n="0874a07"/>渴以濟自他同攝善及攝衆生二皆得益能治疾
<lb ed="X" n="0248a17"/><lb ed="R059" n="0874a08"/>病同於律儀斷諸惡行因此解脫戒卽是門傳通
<lb ed="X" n="0248a18"/><lb ed="R059" n="0874a09"/>受行卽是開義亦可戒能出生死之熱<anchor xml:id="nkr_note_orig_0248001" n="0248001"/>惱納涅槃
<lb ed="X" n="0248a19"/><lb ed="R059" n="0874a10"/>之淸涼故用斯諭耳四還歸傳受。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0248a20"/><lb ed="R059" n="0874a11"/><cb:div type="orig"><lg type="regular" xml:id="lgX38p0248a2001"><l>是時千百億</l><l>還至本道場</l><l>各坐菩提樹</l>
<lb ed="X" n="0248a21"/><lb ed="R059" n="0874a12"/><l>誦我本師戒</l><l>十重四十八</l></lg></cb:div>
<lb ed="X" n="0248a22"/><lb ed="R059" n="0874a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0248a2201">釋曰初三句明諸化佛各還本位後二句明通傳
<lb ed="X" n="0248a23"/><lb ed="R059" n="0874a14"/>戒本本師戒者得自眞佛故此約釋迦之言也戒
<lb ed="X" n="0248a24"/><lb ed="R059" n="0874a15"/>卽是師發本師故遺<anchor xml:id="nkr_note_orig_0248002" n="0248002"/>敎有文此約舍那之言也依
<pb ed="X" xml:id="X38.0682.0248b" n="0248b"/>
<lb ed="X" n="0248b01"/><lb ed="R059" n="0874a16"/>主持業二釋可知十重等相如下廣明後頌化佛
<lb ed="X" n="0248b02"/><lb ed="R059" n="0874a17"/>傳通文二初擧群聖以勸持後顯同佛以勸持今
<lb ed="X" n="0248b03"/><lb ed="R059" n="0874a18"/>初。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0248b04"/><lb ed="R059" n="0874b01"/><cb:div type="orig"><lg type="regular" xml:id="lgX38p0248b0401"><l>戒如明日月</l><l>亦如瓔珞珠</l><l>微塵菩薩衆</l>
<lb ed="X" n="0248b05"/><lb ed="R059" n="0874b02"/><l>由是成正覺</l><l>是盧舍那誦</l><l>我亦如是誦</l>
<lb ed="X" n="0248b06"/><lb ed="R059" n="0874b03"/><l>汝新學菩薩</l><l>頂戴受持戒</l><l>受持是戒<anchor xml:id="nkr_note_add_0248b0601" n="0248b0601"/><anchor xml:id="beg0248b0601" n="0248b0601"/>已<anchor xml:id="end0248b0601"/></l>
<lb ed="X" n="0248b07"/><lb ed="R059" n="0874b04"/><l>轉授諸衆生</l><l>諦聽我正誦</l><l>佛法中戒藏</l>
<lb ed="X" n="0248b08"/><lb ed="R059" n="0874b05"/><l>波羅提木叉</l></lg></cb:div>
<lb ed="X" n="0248b09"/><lb ed="R059" n="0874b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0248b0901">釋曰初兩句明戒德圓滿謂內破無明外招欽敬
<lb ed="X" n="0248b10"/><lb ed="R059" n="0874b07"/>又卽是福慧二嚴也又律儀如日破暗故攝生如
<lb ed="X" n="0248b11"/><lb ed="R059" n="0874b08"/>月使淸涼故攝善如瓔珞善自莊嚴故次二句明
<lb ed="X" n="0248b12"/><lb ed="R059" n="0874b09"/>戒用深廣卽上句深卽下句廣次二句明大人誦
<lb ed="X" n="0248b13"/><lb ed="R059" n="0874b10"/>持上報下化皆大人也次二句勸令自利次二句
<lb ed="X" n="0248b14"/><lb ed="R059" n="0874b11"/>勸令利他後三句敕令諦受不爾差謬無所利故
<lb ed="X" n="0248b15"/><lb ed="R059" n="0874b12"/>佛法揀異邪魔戒藏表非經論備包衆德立以藏
<lb ed="X" n="0248b16"/><lb ed="R059" n="0874b13"/>名顯非定道故云波羅提木叉也然此六節展轉
<lb ed="X" n="0248b17"/><lb ed="R059" n="0874b14"/>而起詳之後顯同佛以勸持文三初勸令信。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0248b18"/><lb ed="R059" n="0874b15"/><cb:div type="orig"><lg type="regular" xml:id="lgX38p0248b1801"><l>大衆心諦信</l><l>汝是當成佛</l><l>我是<anchor xml:id="nkr_note_add_0248b1801" n="0248b1801"/><anchor xml:id="beg0248b1801" n="0248b1801"/>已<anchor xml:id="end0248b1801"/>成佛</l>
<lb ed="X" n="0248b19"/><lb ed="R059" n="0874b16"/><l>常作如是信</l><l>戒品<anchor xml:id="nkr_note_add_0248b1901" n="0248b1901"/><anchor xml:id="beg0248b1901" n="0248b1901"/>已<anchor xml:id="end0248b1901"/>具足</l></lg></cb:div>
<lb ed="X" n="0248b20"/><lb ed="R059" n="0874b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0248b2001">釋曰初句勗能信之心不容汎爾故云諦信次二
<lb ed="X" n="0248b21"/><lb ed="R059" n="0874b18"/>句出所信境其由蘭菊時異而芳同耳後二句辨
<lb ed="X" n="0248b22"/><lb ed="R059" n="0875a01"/>信利益實信卽心淨心淨卽戒圓卽行之信方是
<lb ed="X" n="0248b23"/><lb ed="R059" n="0875a02"/>實信也如起信中五行成於四信矣二勸令受。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0248b24"/><lb ed="R059" n="0875a03"/><cb:div type="orig"><lg type="regular" xml:id="lgX38p0248b2401"><l>一切有心者</l><l>皆應攝佛戒</l><l>衆生受佛戒</l>
<pb ed="X" xml:id="X38.0682.0248c" n="0248c"/>
<lb ed="X" n="0248c01"/><lb ed="R059" n="0875a04"/><l>卽入諸佛位</l><l>位同大覺<anchor xml:id="nkr_note_add_0248c0101" n="0248c0101"/><anchor xml:id="beg0248c0101" n="0248c0101"/>已<anchor xml:id="end0248c0101"/></l><l>眞是諸佛子</l></lg></cb:div>
<lb ed="X" n="0248c02"/><lb ed="R059" n="0875a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0248c0201">釋曰初二句普勸攝卽受義前云當成卽是語佛
<lb ed="X" n="0248c03"/><lb ed="R059" n="0875a06"/>性之體今言攝戒明佛性之用故下云但解法師
<lb ed="X" n="0248c04"/><lb ed="R059" n="0875a07"/>語盡受得戒是知云有心者言通意別耳餘四句
<lb ed="X" n="0248c05"/><lb ed="R059" n="0875a08"/>釋勸所以但能受戒雖未成佛便入佛位如作沙
<lb ed="X" n="0248c06"/><lb ed="R059" n="0875a09"/>彌墮僧數亦如寡尤寡悔爲得祿之道位同大覺
<lb ed="X" n="0248c07"/><lb ed="R059" n="0875a10"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0248c0701" n="0248c0701"/><anchor xml:id="beg0248c0701" n="0248c0701"/>已<anchor xml:id="end0248c0701"/>者牒次上之句此但位同非德用同亦如沙彌
<lb ed="X" n="0248c08"/><lb ed="R059" n="0875a11"/>雖預僧數而戒行未圓眞是諸佛子者受佛戒故
<lb ed="X" n="0248c09"/><lb ed="R059" n="0875a12"/>佛口生故眞卽是嫡揀非外子及庶子也三勸令
<lb ed="X" n="0248c10"/><lb ed="R059" n="0875a13"/>聽。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0248c11"/><lb ed="R059" n="0875a14"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgX38p0248c1101"><l>大衆皆恭敬</l><l>至心聽我誦</l></lg></cb:div>
<lb ed="X" n="0248c12"/><lb ed="R059" n="0875a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0248c1201">釋曰可知。</p>
<lb ed="X" n="0248c13"/><lb ed="R059" n="0875a16"/><p xml:id="pX38p0248c1301">自下大文第二對緣正說分文三初略序源由二
<lb ed="X" n="0248c14"/><lb ed="R059" n="0875a17"/>對機正誦三結勸受持前中四初序成道時處。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0248c15"/><lb ed="R059" n="0875a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0248c1501">爾時釋迦牟尼佛初坐菩提樹下成無上正覺<anchor xml:id="nkr_note_add_0248c1501" n="0248c1501"/><anchor xml:id="beg0248c1501" n="0248c1501"/>已<anchor xml:id="end0248c1501"/>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0248c16"/><lb ed="R059" n="0875b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0248c1601">釋曰自往却還之時依眞而起化佛去蓮華藏而
<lb ed="X" n="0248c17"/><lb ed="R059" n="0875b02"/>居穢土隱實證而現假成也二序所結戒相。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0248c18"/><lb ed="R059" n="0875b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0248c1801">初結菩薩波羅提木叉孝順父母師僧三寶孝順至
<lb ed="X" n="0248c19"/><lb ed="R059" n="0875b04"/>道之法孝名爲戒亦名制止。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0248c20"/><lb ed="R059" n="0875b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0248c2001">釋曰曲分二節初辨相初結等者以是本戒法爾
<lb ed="X" n="0248c21"/><lb ed="R059" n="0875b06"/>合行故亦成卽結不同小乘至於後時因犯方制
<lb ed="X" n="0248c22"/><lb ed="R059" n="0875b07"/>菩薩波羅提木叉者表非二乘及定道戒故孝順
<lb ed="X" n="0248c23"/><lb ed="R059" n="0875b08"/>者愛敬從命之義此卽能孝順心下明所孝順境
<lb ed="X" n="0248c24"/><lb ed="R059" n="0875b09"/>父母者有生育之恩故須孝順現存者竭力供養
<pb ed="X" xml:id="X38.0682.0249a" n="0249a"/>
<lb ed="X" n="0249a01"/><lb ed="R059" n="0875b10"/>以發道心過往者戒善潛資咸令離苦又一切衆
<lb ed="X" n="0249a02"/><lb ed="R059" n="0875b11"/>生無非父母旣具饒益卽成孝順又現無力因以
<lb ed="X" n="0249a03"/><lb ed="R059" n="0875b12"/>成佛無所不度爲大孝也師僧者揀非餘僧以有
<lb ed="X" n="0249a04"/><lb ed="R059" n="0875b13"/>訓導之恩故須孝順前是色身父母此卽法身父
<lb ed="X" n="0249a05"/><lb ed="R059" n="0875b14"/>母又前生其道器此乃生其道果故三寶者以有
<lb ed="X" n="0249a06"/><lb ed="R059" n="0875b15"/>拔濟之恩故須孝順謂非佛無以垂敎非僧無以
<lb ed="X" n="0249a07"/><lb ed="R059" n="0875b16"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0249001" n="0249001"/>弘道也至道之法者眞如法性也至爲至極萬法
<lb ed="X" n="0249a08"/><lb ed="R059" n="0875b17"/>由生揀<anchor xml:id="nkr_note_orig_0249002" n="0249002"/>非諸法故云至道之法今令離過契合名
<lb ed="X" n="0249a09"/><lb ed="R059" n="0875b18"/>孝順也餘義云云皆非正理問師僧豈非僧寶至
<lb ed="X" n="0249a10"/><lb ed="R059" n="0876a01"/>道豈非法寶而重說乎答親受敎誨故究竟所證
<lb ed="X" n="0249a11"/><lb ed="R059" n="0876a02"/>故由是開之成四種境也二會名孝名戒者以一
<lb ed="X" n="0249a12"/><lb ed="R059" n="0876a03"/>切衆生皆是父母旣不於彼行殺盜等事而及生
<lb ed="X" n="0249a13"/><lb ed="R059" n="0876a04"/>慈愛等心以此便能合於三寶之意又以符契眞
<lb ed="X" n="0249a14"/><lb ed="R059" n="0876a05"/>如之理故也名制止者謂制善令行制惡令斷止
<lb ed="X" n="0249a15"/><lb ed="R059" n="0876a06"/>卽唯令止惡明開密遮所以然也斯則戒與制止
<lb ed="X" n="0249a16"/><lb ed="R059" n="0876a07"/>皆孝順之別名耳據此則一切聖敎皆成孝順之
<lb ed="X" n="0249a17"/><lb ed="R059" n="0876a08"/>義由是敎字以文從孝文不爲孝卽非敎故故孝
<lb ed="X" n="0249a18"/><lb ed="R059" n="0876a09"/>經曰夫孝德之本也敎之所由生也三序口光表
<lb ed="X" n="0249a19"/><lb ed="R059" n="0876a10"/>說。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0249a20"/><lb ed="R059" n="0876a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0249a2001">佛卽口放無量光明。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0249a21"/><lb ed="R059" n="0876a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0249a2101">釋曰舍那欲授釋迦旣爾釋迦將傳餘衆亦然然
<lb ed="X" n="0249a22"/><lb ed="R059" n="0876a13"/>有二意一爲集衆通招有緣如擊鐘故二爲表法
<lb ed="X" n="0249a23"/><lb ed="R059" n="0876a14"/>表法之意如下所明無量者卽大數也四序衆集
<lb ed="X" n="0249a24"/><lb ed="R059" n="0876a15"/>聽受。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X38.0682.0249b" n="0249b"/>
<lb ed="X" n="0249b01"/><lb ed="R059" n="0876a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0249b0101">是時百萬億大衆諸菩薩十八梵天六欲天子十六
<lb ed="X" n="0249b02"/><lb ed="R059" n="0876a17"/>大國王合掌至心聽佛誦一切諸佛大乘戒。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0249b03"/><lb ed="R059" n="0876a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0249b0301">釋曰曲分兩節初衆集是時口光徧照之時百萬
<lb ed="X" n="0249b04"/><lb ed="R059" n="0876b01"/>億大數如此未必定爾大衆者屬上卽數大屬下
<lb ed="X" n="0249b05"/><lb ed="R059" n="0876b02"/>卽德大文雖屬下義通上下諸菩薩者卽下發心
<lb ed="X" n="0249b06"/><lb ed="R059" n="0876b03"/>等十八梵天等者謂三禪各三四禪有九梵爲導
<lb ed="X" n="0249b07"/><lb ed="R059" n="0876b04"/>首故特擧之六欲天者謂四天王等十六大國者
<lb ed="X" n="0249b08"/><lb ed="R059" n="0876b05"/>謂央伽國等準下文意合兼四衆八部今無有略
<lb ed="X" n="0249b09"/><lb ed="R059" n="0876b06"/>或則攝在其中無所遺矣此等見光知佛說戒殊
<lb ed="X" n="0249b10"/><lb ed="R059" n="0876b07"/>方競<anchor xml:id="nkr_note_orig_0249003" n="0249003"/>驚同集道場二合掌下敬聽合掌者恭敬也
<lb ed="X" n="0249b11"/><lb ed="R059" n="0876b08"/>至心者諦聽也一切佛者三世佛也大乘者揀非
<lb ed="X" n="0249b12"/><lb ed="R059" n="0876b09"/>小乘斯則一切佛所說大乘之戒也亦卽此大乘
<lb ed="X" n="0249b13"/><lb ed="R059" n="0876b10"/>戒是一切佛之本故以是佛本故名大乘。</p>
<lb ed="X" n="0249b14"/><lb ed="R059" n="0876b11"/><p xml:id="pX38p0249b1401">自下第二對機正誦文二初總歎戒德後別誦戒
<lb ed="X" n="0249b15"/><lb ed="R059" n="0876b12"/>相前中有二初明戒法玄玅後辨戒機宏廣前中
<lb ed="X" n="0249b16"/><lb ed="R059" n="0876b13"/>二初約事所顯後勸總修學前中二初約人顯勝
<lb ed="X" n="0249b17"/><lb ed="R059" n="0876b14"/>後約光顯勝今初。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0249b18"/><lb ed="R059" n="0876b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0249b1801">佛吿諸菩薩言我今半月半月自誦諸佛法戒汝等
<lb ed="X" n="0249b19"/><lb ed="R059" n="0876b16"/>一切發心菩薩乃至十發趣十長養十金剛十地諸
<lb ed="X" n="0249b20"/><lb ed="R059" n="0876b17"/>菩薩亦誦。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0249b21"/><lb ed="R059" n="0876b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0249b2101">釋曰曲分爲二初約尊顯半月者其時若白月定
<lb ed="X" n="0249b22"/><lb ed="R059" n="0877a01"/>是十五日若黑月或卽十四十五所以半月說者
<lb ed="X" n="0249b23"/><lb ed="R059" n="0877a02"/>約人卽無厭無忘表法則黑半闇盡白半明圓律
<lb ed="X" n="0249b24"/><lb ed="R059" n="0877a03"/>儀惡盡攝善善圓是所表也攝生一戒通茲二矣
<pb ed="X" xml:id="X38.0682.0249c" n="0249c"/>
<lb ed="X" n="0249c01"/><lb ed="R059" n="0877a04"/>法戒者戒卽是法通敎行故佛誦佛戒能所勝故
<lb ed="X" n="0249c02"/><lb ed="R059" n="0877a05"/>二汝等下約衆顯一切之言貫下四類發心者十
<lb ed="X" n="0249c03"/><lb ed="R059" n="0877a06"/>信也以未成位<anchor xml:id="nkr_note_add_0249c0301" n="0249c0301"/><anchor xml:id="beg0249c0301" n="0249c0301"/>但<anchor xml:id="end0249c0301"/>言發心發趣者十住也以是三
<lb ed="X" n="0249c04"/><lb ed="R059" n="0877a07"/>贒之初故云發趣長養者十行也謂修善根故金
<lb ed="X" n="0249c05"/><lb ed="R059" n="0877a08"/>剛者十迴向也堅固不壞故十地可知二約光顯
<lb ed="X" n="0249c06"/><lb ed="R059" n="0877a09"/>勝文二初能表後所表今初。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0249c07"/><lb ed="R059" n="0877a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0249c0701">是故戒光從口出有緣非無因故光光非靑黃赤白
<lb ed="X" n="0249c08"/><lb ed="R059" n="0877a11"/>黑。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0249c09"/><lb ed="R059" n="0877a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0249c0901">釋曰是故者仍前起後也意曰至時欲誦戒是故
<lb ed="X" n="0249c10"/><lb ed="R059" n="0877a13"/>口放光戒光者以光表戒非戒卽光從口出者表
<lb ed="X" n="0249c11"/><lb ed="R059" n="0877a14"/>佛自誦及勸一切衆生悉皆誦故具戒眞子從佛
<lb ed="X" n="0249c12"/><lb ed="R059" n="0877a15"/>口出故有緣等者表戒從因緣離有無等所出光
<lb ed="X" n="0249c13"/><lb ed="R059" n="0877a16"/>非五色也光數不一故曰光光言因緣者師資感
<lb ed="X" n="0249c14"/><lb ed="R059" n="0877a17"/>應戒方起故<anchor xml:id="nkr_note_orig_0249004" n="0249004"/>二所表文二初戒體幽微。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0249c15"/><lb ed="R059" n="0877a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0249c1501">非色非心非有非無非因果法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0249c16"/><lb ed="R059" n="0877b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0249c1601">釋曰非色非心者無質礙故非色無緣慮故非心
<lb ed="X" n="0249c17"/><lb ed="R059" n="0877b02"/>非有非無者因緣所生卽假卽空故又非所執故
<lb ed="X" n="0249c18"/><lb ed="R059" n="0877b03"/>不有緣起之故不無非因果者藉菩提心爲因故
<lb ed="X" n="0249c19"/><lb ed="R059" n="0877b04"/>非因也能成大菩提果故非果也尅體而言非佛
<lb ed="X" n="0249c20"/><lb ed="R059" n="0877b05"/>非菩薩也又非因者衆生得之成佛故非果者諸
<lb ed="X" n="0249c21"/><lb ed="R059" n="0877b06"/>佛得之化物故最後法字通上諸文意曰以此戒
<lb ed="X" n="0249c22"/><lb ed="R059" n="0877b07"/>法假因賴緣之所發起乃得離於色心有無因果
<lb ed="X" n="0249c23"/><lb ed="R059" n="0877b08"/>等法相也二戒用深遠。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0249c24"/><lb ed="R059" n="0877b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0249c2401">是諸佛之本源行菩薩道之根本是大衆諸佛子之
<pb ed="X" xml:id="X38.0682.0250a" n="0250a"/>
<lb ed="X" n="0250a01"/><lb ed="R059" n="0877b10"/>根本。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0250a02"/><lb ed="R059" n="0877b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0250a0201">釋曰雖非果能爲佛之本源雖非因能爲菩薩之
<lb ed="X" n="0250a03"/><lb ed="R059" n="0877b12"/>行本雖俱非因果能爲大衆等之根本亦可以非
<lb ed="X" n="0250a04"/><lb ed="R059" n="0877b13"/>因故爲果以非果故爲因以非定<anchor xml:id="nkr_note_orig_0250001" n="0250001"/>因故得能果後
<lb ed="X" n="0250a05"/><lb ed="R059" n="0877b14"/>勸物修學。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0250a06"/><lb ed="R059" n="0877b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0250a0601">是故大衆諸佛子應受持應讀誦善學。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0250a07"/><lb ed="R059" n="0877b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0250a0701">釋曰意令受持其事讀誦其文善學其義應者勗
<lb ed="X" n="0250a08"/><lb ed="R059" n="0877b17"/>勵此三後辨戒機宏廣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0250a09"/><lb ed="R059" n="0877b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0250a0901">佛子諦聽若受佛戒者國王王子百官宰相比丘比
<lb ed="X" n="0250a10"/><lb ed="R059" n="0878a01"/>丘尼十八梵天六欲天子庶民黃門婬男婬女奴婢
<lb ed="X" n="0250a11"/><lb ed="R059" n="0878a02"/>八部鬼神金剛神畜生乃至變化人<anchor xml:id="nkr_note_add_0250a1101" n="0250a1101"/><anchor xml:id="beg0250a1101" n="0250a1101"/>但<anchor xml:id="end0250a1101"/>解法師語盡
<lb ed="X" n="0250a12"/><lb ed="R059" n="0878a03"/>受得戒皆名第一淸淨者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0250a13"/><lb ed="R059" n="0878a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0250a1301">釋曰曲分三節初約戒總標二國王下約類別列
<lb ed="X" n="0250a14"/><lb ed="R059" n="0878a05"/>總二十類開則更多變化人者如龍變爲人等不
<lb ed="X" n="0250a15"/><lb ed="R059" n="0878a06"/>同小乘貶之爲難餘文可知三<anchor xml:id="nkr_note_add_0250a1501" n="0250a1501"/><anchor xml:id="beg0250a1501" n="0250a1501"/>但<anchor xml:id="end0250a1501"/>解下約器總結
<lb ed="X" n="0250a16"/><lb ed="R059" n="0878a07"/>斯則人有不可者畜有可取者非以形類評乎優
<lb ed="X" n="0250a17"/><lb ed="R059" n="0878a08"/>劣又曉了文義方名解語不同鸚鵡<anchor xml:id="nkr_note_add_0250a1701" n="0250a1701"/><anchor xml:id="beg0250a1701" n="0250a1701"/>但<anchor xml:id="end0250a1701"/>襲其言第
<lb ed="X" n="0250a18"/><lb ed="R059" n="0878a09"/>一淸淨者佛性論說有二淸淨一性淨本無惑染
<lb ed="X" n="0250a19"/><lb ed="R059" n="0878a10"/>故二相淨對治離障故今約初義故云第一約人
<lb ed="X" n="0250a20"/><lb ed="R059" n="0878a11"/>以明故云者也後別誦戒相文二初明十重後明
<lb ed="X" n="0250a21"/><lb ed="R059" n="0878a12"/>輕垢前中十戒所制一一皆爲內防三毒三毒不
<lb ed="X" n="0250a22"/><lb ed="R059" n="0878a13"/>有七支自無三惑不生七亦非犯況依慈<anchor xml:id="nkr_note_orig_0250002" n="0250002"/>慧卽犯
<lb ed="X" n="0250a23"/><lb ed="R059" n="0878a14"/>爲持不約內心是非何據若定配三業則無殊小
<lb ed="X" n="0250a24"/><lb ed="R059" n="0878a15"/>乘達士詳之足見臧否又此十戒約其相顯唯是
<pb ed="X" xml:id="X38.0682.0250b" n="0250b"/>
<lb ed="X" n="0250b01"/><lb ed="R059" n="0878a16"/>律儀據其細論兼通餘二謂治惡進善自作誨他
<lb ed="X" n="0250b02"/><lb ed="R059" n="0878a17"/>故若不誨他非菩薩故如前所明文三初標勸誦
<lb ed="X" n="0250b03"/><lb ed="R059" n="0878a18"/>持二據事正顯後結勸指廣前中二初擧數勸誦。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0250b04"/><lb ed="R059" n="0878b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0250b0401">佛吿諸佛子言有十重波羅提木叉若受菩薩戒不
<lb ed="X" n="0250b05"/><lb ed="R059" n="0878b02"/>誦此戒者非菩薩非佛種子我亦如是誦。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0250b06"/><lb ed="R059" n="0878b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0250b0601">釋曰夫爲菩薩者必二利通行不誦則不能傳受
<lb ed="X" n="0250b07"/><lb ed="R059" n="0878b04"/>大悲之行不成不<anchor xml:id="nkr_note_orig_0250003" n="0250003"/>成則自止一身佛種由此永斷
<lb ed="X" n="0250b08"/><lb ed="R059" n="0878b05"/>佛行不爾故非佛種旣非佛種亦非菩薩又若不
<lb ed="X" n="0250b09"/><lb ed="R059" n="0878b06"/>聞此自亦不得無上菩提故非佛種非菩薩也我
<lb ed="X" n="0250b10"/><lb ed="R059" n="0878b07"/>亦誦者正顯不誦非佛種等義且夫眞佛傳於報
<lb ed="X" n="0250b11"/><lb ed="R059" n="0878b08"/>佛報佛傳於衆生衆生苟不能傳豈得名爲佛子
<lb ed="X" n="0250b12"/><lb ed="R059" n="0878b09"/>佛子旣非胡爲菩薩後引例勸持。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0250b13"/><lb ed="R059" n="0878b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0250b1301">一切菩薩<anchor xml:id="nkr_note_add_0250b1301" n="0250b1301"/><anchor xml:id="beg0250b1301" n="0250b1301"/>已<anchor xml:id="end0250b1301"/>學一切菩薩當學一切菩薩今學我<anchor xml:id="nkr_note_add_0250b1302" n="0250b1302"/><anchor xml:id="beg0250b1302" n="0250b1302"/>已<anchor xml:id="end0250b1302"/>
<lb ed="X" n="0250b14"/><lb ed="R059" n="0878b11"/>略說菩薩波羅提木叉相貌應當學敬心奉持。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0250b15"/><lb ed="R059" n="0878b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0250b1501">釋曰引其過現以勗未來學者學解解於自受誦
<lb ed="X" n="0250b16"/><lb ed="R059" n="0878b13"/>傳持者行持持於所解之法對下廣明故云略說
<lb ed="X" n="0250b17"/><lb ed="R059" n="0878b14"/>二據事正顯十重戒卽爲十段。</p>
<lb ed="X" n="0250b18"/><lb ed="R059" n="0878b15"/><p xml:id="pX38p0250b1801">○初殺命戒菩薩以慈悲爲本衆生以形命爲先
<lb ed="X" n="0250b19"/><lb ed="R059" n="0878b16"/>爲存物命故首明之不同小乘<anchor xml:id="nkr_note_orig_0250004" n="0250004"/>急於猒離以婬戒
<lb ed="X" n="0250b20"/><lb ed="R059" n="0878b17"/>居初也文二初標吿當機後正示戒法今初。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0250b21"/><lb ed="R059" n="0878b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0250b2101">佛言佛子。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0250b22"/><lb ed="R059" n="0879a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0250b2201">釋曰佛言者若約結集所序近取卽釋迦佛言若
<lb ed="X" n="0250b23"/><lb ed="R059" n="0879a02"/>準報化傳通於本卽舍那佛言本末雖殊實通兩
<lb ed="X" n="0250b24"/><lb ed="R059" n="0879a03"/>勢佛子者是發大心受大戒菩薩也從佛法所生
<pb ed="X" xml:id="X38.0682.0250c" n="0250c"/>
<lb ed="X" n="0250c01"/><lb ed="R059" n="0879a04"/>得佛法分紹繼佛家故名佛子的非凡迷及二乘
<lb ed="X" n="0250c02"/><lb ed="R059" n="0879a05"/>也以結犯云菩薩故然下九同此故<anchor xml:id="nkr_note_orig_0250005" n="0250005"/>下不別科後
<lb ed="X" n="0250c03"/><lb ed="R059" n="0879a06"/>正示戒法文二初制戒令行後違禁結罪前中二
<lb ed="X" n="0250c04"/><lb ed="R059" n="0879a07"/>初制所應止後制所應作前是律儀後卽攝善攝
<lb ed="X" n="0250c05"/><lb ed="R059" n="0879a08"/>生之戒通在兩途前中二初示相令知。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0250c06"/><lb ed="R059" n="0879a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0250c0601">若自殺敎人殺方便殺讚歎殺見作隨喜乃至呪殺
<lb ed="X" n="0250c07"/><lb ed="R059" n="0879a10"/>殺因殺緣殺法殺業。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0250c08"/><lb ed="R059" n="0879a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0250c0801">釋曰三節初明殺類二殺通於三業謂自殺是身
<lb ed="X" n="0250c09"/><lb ed="R059" n="0879a12"/>敎他是口意通自他審決二思爲先導故又敎人
<lb ed="X" n="0250c10"/><lb ed="R059" n="0879a13"/>殺者有二謂敎令自殺或使人斷命然菩薩合行
<lb ed="X" n="0250c11"/><lb ed="R059" n="0879a14"/>二利今反爲二損二明殺相方便讚歎者釋有離
<lb ed="X" n="0250c12"/><lb ed="R059" n="0879a15"/>合合明亦二謂讚能殺之人或讚所用之法此二
<lb ed="X" n="0250c13"/><lb ed="R059" n="0879a16"/>各二謂未殺卽讚之令殺殺<anchor xml:id="nkr_note_add_0250c1301" n="0250c1301"/><anchor xml:id="beg0250c1301" n="0250c1301"/>已<anchor xml:id="end0250c1301"/>卽讚令喜皆悉巧
<lb ed="X" n="0250c14"/><lb ed="R059" n="0879a17"/>言曉諭美事故云方便離者上之所明但是讚歎
<lb ed="X" n="0250c15"/><lb ed="R059" n="0879a18"/>至如千居之戮范曾晏子之誅三士等爲方便也
<lb ed="X" n="0250c16"/><lb ed="R059" n="0879b01"/>此與敎人殺別者敎爲明形此乃潛損故<anchor xml:id="nkr_note_orig_0250006" n="0250006"/>此通自
<lb ed="X" n="0250c17"/><lb ed="R059" n="0879b02"/>他故見作隨喜者亦二謂喜此殺或喜彼終呪殺
<lb ed="X" n="0250c18"/><lb ed="R059" n="0879b03"/>者或但呪願或有呪術言乃至者意云自他二類
<lb ed="X" n="0250c19"/><lb ed="R059" n="0879b04"/>殺中通方便等多種殺相殺相旣多不可<anchor xml:id="nkr_note_orig_0250007" n="0250007"/>備擧呪
<lb ed="X" n="0250c20"/><lb ed="R059" n="0879b05"/>殺最希故言乃至三明殺具因謂內心通於三毒
<lb ed="X" n="0250c21"/><lb ed="R059" n="0879b06"/>謂利屠獵等貪爲因也以怨報怨等瞋爲因也不
<lb ed="X" n="0250c22"/><lb ed="R059" n="0879b07"/>識罪福或戲或好等癡爲因也但除貪瞋外所有
<lb ed="X" n="0250c23"/><lb ed="R059" n="0879b08"/>行殺盡癡爲因也緣謂外境有此總別別卽窮困
<lb ed="X" n="0250c24"/><lb ed="R059" n="0879b09"/>軄伇達情風俗娛樂等總卽弧矢劒戟乃至鷹犬
<pb ed="X" xml:id="X38.0682.0251a" n="0251a"/>
<lb ed="X" n="0251a01"/><lb ed="R059" n="0879b10"/>手足等也法謂軌則如沉舟感電等業謂殺事卽
<lb ed="X" n="0251a02"/><lb ed="R059" n="0879b11"/>正作或以此爲業榮身益家上通下局細思可知
<lb ed="X" n="0251a03"/><lb ed="R059" n="0879b12"/>然前三具足方成此業闕則不成故下輕篇別別
<lb ed="X" n="0251a04"/><lb ed="R059" n="0879b13"/>遮制又此四前後者若據現行卽緣先因後若據
<lb ed="X" n="0251a05"/><lb ed="R059" n="0879b14"/>種子則因先緣後次法後業定不參差下皆此例
<lb ed="X" n="0251a06"/><lb ed="R059" n="0879b15"/>二制戒令斷。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0251a07"/><lb ed="R059" n="0879b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0251a0701">乃至一切有命者不得故殺。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0251a08"/><lb ed="R059" n="0879b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0251a0801">釋曰上句境明所殺之境九類悉說下句心明能
<lb ed="X" n="0251a09"/><lb ed="R059" n="0879b18"/>殺之心揀不作意斯則有命皆重定心皆業不同
<lb ed="X" n="0251a10"/><lb ed="R059" n="0880a01"/>小乘畜等爲輕業重唯人命斷佛性平等故無非
<lb ed="X" n="0251a11"/><lb ed="R059" n="0880a02"/>父母故深防意地故萬法唯心故也問何以前云
<lb ed="X" n="0251a12"/><lb ed="R059" n="0880a03"/>因等具足方成殺耶答前說成其殺事此說定其
<lb ed="X" n="0251a13"/><lb ed="R059" n="0880a04"/>殺罪故不同也後制所應作。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0251a14"/><lb ed="R059" n="0880a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0251a1401">是菩薩應起常住慈悲心孝順心方便救護一切衆
<lb ed="X" n="0251a15"/><lb ed="R059" n="0880a06"/>生。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0251a16"/><lb ed="R059" n="0880a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0251a1601">釋曰菩薩卽持戒之人應起下能救之心一切衆
<lb ed="X" n="0251a17"/><lb ed="R059" n="0880a08"/>生所救之境謂前一切有命之者於中有臨命者
<lb ed="X" n="0251a18"/><lb ed="R059" n="0880a09"/>令以悲心救之有違<anchor xml:id="nkr_note_add_0251a1801" n="0251a1801"/><anchor xml:id="beg0251a1801" n="0251a1801"/>己<anchor xml:id="end0251a1801"/>者令以孝心順之護令以
<lb ed="X" n="0251a19"/><lb ed="R059" n="0880a10"/>慈心護之亦可孝順通於一切一切皆父母故斯
<lb ed="X" n="0251a20"/><lb ed="R059" n="0880a11"/>則慈悲是孝順之別耳起常住者如此三心應須
<lb ed="X" n="0251a21"/><lb ed="R059" n="0880a12"/>發心常住在懷造次顚沛不得暫忘亦可所起之
<lb ed="X" n="0251a22"/><lb ed="R059" n="0880a13"/>心如常住之性是無緣之慈等也方便者不爾不
<lb ed="X" n="0251a23"/><lb ed="R059" n="0880a14"/>脫故或反傷故又雖起慈悲而無物我不乖常住
<lb ed="X" n="0251a24"/><lb ed="R059" n="0880a15"/>之體爲方便也斯則進不失用退不違體大方便
<pb ed="X" xml:id="X38.0682.0251b" n="0251b"/>
<lb ed="X" n="0251b01"/><lb ed="R059" n="0880a16"/>也行此二利不虧戒律眞菩薩也旣止他殺自必
<lb ed="X" n="0251b02"/><lb ed="R059" n="0880a17"/>不爲卽翻前殺類又慈悲等翻前殺因方便翻前
<lb ed="X" n="0251b03"/><lb ed="R059" n="0880a18"/>緣法救護翻前殺業殺具旣無何成殺相以翻不
<lb ed="X" n="0251b04"/><lb ed="R059" n="0880b01"/>善爲善故名攝善戒也後違禁結罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0251b05"/><lb ed="R059" n="0880b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0251b0501">而反更自恣心快意殺生者是菩薩波羅夷罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0251b06"/><lb ed="R059" n="0880b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0251b0601">釋曰恣心等者恣心則當殺之心難制快意則殺
<lb ed="X" n="0251b07"/><lb ed="R059" n="0880b04"/>了之意豁然又恣則殺心無限快則殺事稱情反
<lb ed="X" n="0251b08"/><lb ed="R059" n="0880b05"/>自者兩意謂尙合救生而今害生是一反也此唯
<lb ed="X" n="0251b09"/><lb ed="R059" n="0880b06"/>反字尙合敎他不敎而今自行其殺是二反也此
<lb ed="X" n="0251b10"/><lb ed="R059" n="0880b07"/>兼自字是菩薩者卽上佛子波羅夷此云他勝處
<lb ed="X" n="0251b11"/><lb ed="R059" n="0880b08"/>處卽是戒持犯所依故菩薩以持戒爲自犯戒爲
<lb ed="X" n="0251b12"/><lb ed="R059" n="0880b09"/>他今旣犯戒卽他處也以予之意恐是阿鼻阿鼻
<lb ed="X" n="0251b13"/><lb ed="R059" n="0880b10"/>是犯戒之人住處此處最劣卽明他處皆勝也罪
<lb ed="X" n="0251b14"/><lb ed="R059" n="0880b11"/>者摧也摧善法故旣造惡業何有善法縱有善種
<lb ed="X" n="0251b15"/><lb ed="R059" n="0880b12"/>亦乃不生故亦摧也且夫大士弘慈是心戒因之
<lb ed="X" n="0251b16"/><lb ed="R059" n="0880b13"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0251b1601" n="0251b1601"/><anchor xml:id="beg0251b1601" n="0251b1601"/>己<anchor xml:id="end0251b1601"/>非佛子況加殺害快意恣情爲咎頗深故貽斯
<lb ed="X" n="0251b17"/><lb ed="R059" n="0880b14"/>罪其所開者若實以慈悲爲懷去病興利願當殺
<lb ed="X" n="0251b18"/><lb ed="R059" n="0880b15"/>罪務且益生如仙譽等卽無過也但以中人<anchor xml:id="nkr_note_add_0251b1801" n="0251b1801"/><anchor xml:id="beg0251b1801" n="0251b1801"/>已<anchor xml:id="end0251b1801"/>下
<lb ed="X" n="0251b19"/><lb ed="R059" n="0880b16"/>未可推不行則未是多非誤爲則翻成大過由斯
<lb ed="X" n="0251b20"/><lb ed="R059" n="0880b17"/>得失遮而不開下諸戒條多同此意。</p>
<lb ed="X" n="0251b21"/><lb ed="R059" n="0880b18"/><p xml:id="pX38p0251b2101">○第二偷盜戒命以衣食等資故次於前故智度
<lb ed="X" n="0251b22"/><lb ed="R059" n="0881a01"/>論曰一切諸衆生以衣食自活若劫若奪取則爲
<lb ed="X" n="0251b23"/><lb ed="R059" n="0881a02"/>劫命賊文二初制戒令行後違禁結罪前中二初
<lb ed="X" n="0251b24"/><lb ed="R059" n="0881a03"/>制所應止後制所應作前中二初示相令知。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X38.0682.0251c" n="0251c"/>
<lb ed="X" n="0251c01"/><lb ed="R059" n="0881a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0251c0101">若佛子自盜敎人盜方便盜呪盜盜因盜緣盜法盜
<lb ed="X" n="0251c02"/><lb ed="R059" n="0881a05"/>業。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0251c03"/><lb ed="R059" n="0881a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0251c0301">釋曰三節初明盜之類二盜三業同前但於敎人
<lb ed="X" n="0251c04"/><lb ed="R059" n="0881a07"/>中開一義耳二明盜之相方便者除身手偷竊<anchor xml:id="nkr_note_add_0251c0401" n="0251c0401"/><anchor xml:id="beg0251c0401" n="0251c0401"/>但<anchor xml:id="end0251c0401"/>
<lb ed="X" n="0251c05"/><lb ed="R059" n="0881a08"/>不義而取皆方便盜呪盜者呪使鬼神取或轉轉
<lb ed="X" n="0251c06"/><lb ed="R059" n="0881a09"/>人心令捨而取等亦應多種略擧此二竝於前戒
<lb ed="X" n="0251c07"/><lb ed="R059" n="0881a10"/>又略讚歎及隨喜也或以方便攝取三明盜具因
<lb ed="X" n="0251c08"/><lb ed="R059" n="0881a11"/>者亦通三毒貪則可知非<anchor xml:id="nkr_note_add_0251c0801" n="0251c0801"/><anchor xml:id="beg0251c0801" n="0251c0801"/>己<anchor xml:id="end0251c0801"/>所要但不欲彼有取
<lb ed="X" n="0251c09"/><lb ed="R059" n="0881a12"/>之使無令其困乏瞋爲因也除貪瞋外不與而取
<lb ed="X" n="0251c10"/><lb ed="R059" n="0881a13"/>皆癡爲因然此三中貪者多矣緣亦非一謂貪怕
<lb ed="X" n="0251c11"/><lb ed="R059" n="0881a14"/>怨家慣習及穿窬之具等總別可知法亦軌則業
<lb ed="X" n="0251c12"/><lb ed="R059" n="0881a15"/>者正作或以此爲活餘義準前二制戒令斷。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0251c13"/><lb ed="R059" n="0881a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0251c1301">乃至鬼神有主劫賊物一切財物一針一艸不得故
<lb ed="X" n="0251c14"/><lb ed="R059" n="0881a17"/>盜。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0251c15"/><lb ed="R059" n="0881a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0251c1501">釋曰先明所盜之物鬼神等者約所主以辨物鬼
<lb ed="X" n="0251c16"/><lb ed="R059" n="0881b01"/>神物者有三句一鬼而非神尋常家墓中物及祭
<lb ed="X" n="0251c17"/><lb ed="R059" n="0881b02"/>祀物等二神而非鬼謂四天王等所有三亦鬼亦
<lb ed="X" n="0251c18"/><lb ed="R059" n="0881b03"/>神謂諸祠廟中物鬼趣攝故劫賊物者兩意一是
<lb ed="X" n="0251c19"/><lb ed="R059" n="0881b04"/>賊劫得或遺或藏知而取之或反劫之二謂<anchor xml:id="nkr_note_add_0251c1901" n="0251c1901"/><anchor xml:id="beg0251c1901" n="0251c1901"/>己<anchor xml:id="end0251c1901"/>賊
<lb ed="X" n="0251c20"/><lb ed="R059" n="0881b05"/>得<anchor xml:id="nkr_note_add_0251c2001" n="0251c2001"/><anchor xml:id="beg0251c2001" n="0251c2001"/>已<anchor xml:id="end0251c2001"/>成他物而劫奪之今詳文意以輕況重鬼神
<lb ed="X" n="0251c21"/><lb ed="R059" n="0881b06"/>賊物尙不得盜況人物取況三寶之物取一切財
<lb ed="X" n="0251c22"/><lb ed="R059" n="0881b07"/>物者約色類以辨物不揀金帛錢穀等類故云一
<lb ed="X" n="0251c23"/><lb ed="R059" n="0881b08"/>切一針一艸者約多少以辨物不同小乘<anchor xml:id="nkr_note_orig_0251001" n="0251001"/>待滿五
<lb ed="X" n="0251c24"/><lb ed="R059" n="0881b09"/>錢亦是以少況多故也乃至之言貫於三節思之
<pb ed="X" xml:id="X38.0682.0252a" n="0252a"/>
<lb ed="X" n="0252a01"/><lb ed="R059" n="0881b10"/>不得故盜者止能盜之心除無心外起意卽犯不
<lb ed="X" n="0252a02"/><lb ed="R059" n="0881b11"/>同小乘待離本處二制所應作。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0252a03"/><lb ed="R059" n="0881b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0252a0301">而菩薩應生佛性孝順心慈悲心常助一切人生福
<lb ed="X" n="0252a04"/><lb ed="R059" n="0881b13"/>生樂。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0252a05"/><lb ed="R059" n="0881b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0252a0501">釋曰佛性之義同前常住但名異耳孝及慈等名
<lb ed="X" n="0252a06"/><lb ed="R059" n="0881b15"/>義皆同常者約時無間一切者約類徧收雖但言
<lb ed="X" n="0252a07"/><lb ed="R059" n="0881b16"/>人實兼鬼等福通漏與無漏樂兼世出世間<anchor xml:id="nkr_note_add_0252a0701" n="0252a0701"/><anchor xml:id="beg0252a0701" n="0252a0701"/>但<anchor xml:id="end0252a0701"/>福
<lb ed="X" n="0252a08"/><lb ed="R059" n="0881b17"/>因樂果爲異耳言助者護護彼物故又或惠之以
<lb ed="X" n="0252a09"/><lb ed="R059" n="0881b18"/>衣服濟之以飮食導之以禮樂示之以法門苟令
<lb ed="X" n="0252a10"/><lb ed="R059" n="0882a01"/>福樂皆助義以此翻前可詳會耳後違禁結罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0252a11"/><lb ed="R059" n="0882a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0252a1101">而反更盜人財物者是菩薩波羅夷罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0252a12"/><lb ed="R059" n="0882a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0252a1201">釋曰慈惠不施反加盜竊旣違嚴制罪復何逃開
<lb ed="X" n="0252a13"/><lb ed="R059" n="0882a04"/>遮利害審自詳悉。</p>
<lb ed="X" n="0252a14"/><lb ed="R059" n="0882a05"/><p xml:id="pX38p0252a1401">○第三婬欲戒智度論云婬欲雖不惱衆生心繫
<lb ed="X" n="0252a15"/><lb ed="R059" n="0882a06"/>縛故爲大罪也爲於生死永劫難出莫不由之故
<lb ed="X" n="0252a16"/><lb ed="R059" n="0882a07"/>次明矣文二初制戒令行後違禁結罪前中二初
<lb ed="X" n="0252a17"/><lb ed="R059" n="0882a08"/>制所應止。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0252a18"/><lb ed="R059" n="0882a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0252a1801">若佛子自婬敎人婬乃至一切女人不得故婬婬因
<lb ed="X" n="0252a19"/><lb ed="R059" n="0882a10"/>婬緣婬法婬業乃至畜生女諸天鬼神女及非道行
<lb ed="X" n="0252a20"/><lb ed="R059" n="0882a11"/>婬。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0252a21"/><lb ed="R059" n="0882a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0252a2101">釋曰分三節初示婬類二婬三業可知是則嫡嫂
<lb ed="X" n="0252a22"/><lb ed="R059" n="0882a13"/>男女皆敎人婬也二縱婬行不揀親疎好<anchor xml:id="nkr_note_orig_0252001" n="0252001"/>媿等故
<lb ed="X" n="0252a23"/><lb ed="R059" n="0882a14"/>云一切女人準下文說是女皆制不唯於人文影
<lb ed="X" n="0252a24"/><lb ed="R059" n="0882a15"/>互耳又今且約男子爲門若約女人爲門計應反
<pb ed="X" xml:id="X38.0682.0252b" n="0252b"/>
<lb ed="X" n="0252b01"/><lb ed="R059" n="0882a16"/>此不得故婬者揀去強力及無心等起意卽犯也
<lb ed="X" n="0252b02"/><lb ed="R059" n="0882a17"/>不同小乘徒從於事然亦不得至於樂也正法念
<lb ed="X" n="0252b03"/><lb ed="R059" n="0882a18"/>經說沙門夢中行婬覺後隨喜讚說死入鉢頭摩
<lb ed="X" n="0252b04"/><lb ed="R059" n="0882b01"/>地獄等也然此段文合居第四亦是譯人之失也
<lb ed="X" n="0252b05"/><lb ed="R059" n="0882b02"/>三顯婬具因亦通三毒貪染可知實無愛情但欲
<lb ed="X" n="0252b06"/><lb ed="R059" n="0882b03"/>令彼耻辱遂爲其事瞋爲因也此二之外謂之曰
<lb ed="X" n="0252b07"/><lb ed="R059" n="0882b04"/>癡緣亦多種也謂富貴得貌伎澇粉黛綺及怨恨
<lb ed="X" n="0252b08"/><lb ed="R059" n="0882b05"/>等法者卽是<anchor xml:id="nkr_note_orig_0252002" n="0252002"/>使宜業者遂事或以此爲務四彰婬
<lb ed="X" n="0252b09"/><lb ed="R059" n="0882b06"/>境兼望後文都有十類一畜生二天三鬼四神五
<lb ed="X" n="0252b10"/><lb ed="R059" n="0882b07"/>餘人六母七女八姉九妹十六親越略所餘故云
<lb ed="X" n="0252b11"/><lb ed="R059" n="0882b08"/>乃至也約女望男反之五及非道下辨婬處二意
<lb ed="X" n="0252b12"/><lb ed="R059" n="0882b09"/>一但論女之下<anchor xml:id="nkr_note_orig_0252003" n="0252003"/>部及口二總攝男之口等二制所
<lb ed="X" n="0252b13"/><lb ed="R059" n="0882b10"/>應作。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0252b14"/><lb ed="R059" n="0882b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0252b1401">而菩薩應生孝順心救度一切衆生淨法與人。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0252b15"/><lb ed="R059" n="0882b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0252b1501">釋曰孝順<anchor xml:id="nkr_note_orig_0252004" n="0252004"/>心愛敬皆如父母也救度等者謂示欲
<lb ed="X" n="0252b16"/><lb ed="R059" n="0882b13"/>過受其戒法等令離欲縛卽名救度以此翻前亦
<lb ed="X" n="0252b17"/><lb ed="R059" n="0882b14"/>可思準二違禁結罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0252b18"/><lb ed="R059" n="0882b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0252b1801">而反更起一切人婬不揀畜生乃至母女姉妹六親
<lb ed="X" n="0252b19"/><lb ed="R059" n="0882b16"/>行婬無慈悲心者是菩薩波羅夷罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0252b20"/><lb ed="R059" n="0882b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0252b2001">釋曰合淨而染<anchor xml:id="nkr_note_add_0252b2001" n="0252b2001"/><anchor xml:id="beg0252b2001" n="0252b2001"/>已<anchor xml:id="end0252b2001"/>是一<g ref="#CB00985">𠎝</g>兒於母等行非畜上爲
<lb ed="X" n="0252b21"/><lb ed="R059" n="0882b18"/>惡心踰禽獸事越聚塵過累重疊故云反更乃至
<lb ed="X" n="0252b22"/><lb ed="R059" n="0883a01"/>者略去鬼神等故六親者父母夫妻男女也無慈
<lb ed="X" n="0252b23"/><lb ed="R059" n="0883a02"/>悲心者翻上救度若其先以欲鈎牽後令入佛道
<lb ed="X" n="0252b24"/><lb ed="R059" n="0883a03"/>等卽無過。</p>
<pb ed="X" xml:id="X38.0682.0252c" n="0252c"/>
<lb ed="X" n="0252c01"/><lb ed="R059" n="0883a04"/><p xml:id="pX38p0252c0101">○第四妄語戒前繫縛此爲解脫智度論云如稠
<lb ed="X" n="0252c02"/><lb ed="R059" n="0883a05"/>林拽木直者易出又以妄語是前三之方便所以
<lb ed="X" n="0252c03"/><lb ed="R059" n="0883a06"/>次制之也文二初制戒令行後違禁結罪前中二
<lb ed="X" n="0252c04"/><lb ed="R059" n="0883a07"/>初制所應止。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0252c05"/><lb ed="R059" n="0883a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0252c0501">若佛子自妄語敎人妄語方便妄語妄語因妄語緣
<lb ed="X" n="0252c06"/><lb ed="R059" n="0883a09"/>妄語法妄語業乃至不見言見見言不見身心妄語。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0252c07"/><lb ed="R059" n="0883a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0252c0701">釋曰四節初明妄語之類二妄語中正唯口意亦
<lb ed="X" n="0252c08"/><lb ed="R059" n="0883a11"/>兼於身或作誑妄之事或示喜怒等故故下文云
<lb ed="X" n="0252c09"/><lb ed="R059" n="0883a12"/>身心妄語二略明妄相如云我今日不入定等是
<lb ed="X" n="0252c10"/><lb ed="R059" n="0883a13"/>方便妄語亦合有讚歎隨喜蓋文略也三明妄之
<lb ed="X" n="0252c11"/><lb ed="R059" n="0883a14"/>具因亦通於三毒爲求名利妄說禍福傳所不習
<lb ed="X" n="0252c12"/><lb ed="R059" n="0883a15"/>巧詞說理以護身命等貪爲因也妄說異端但欲
<lb ed="X" n="0252c13"/><lb ed="R059" n="0883a16"/>損害瞋爲因也此二之外所有不實竝癡爲因也
<lb ed="X" n="0252c14"/><lb ed="R059" n="0883a17"/>緣亦多種謂貪乏畏難及宿恨器具等法業準前
<lb ed="X" n="0252c15"/><lb ed="R059" n="0883a18"/>可知四廣明妄相事通六識六境今擧初及後二
<lb ed="X" n="0252c16"/><lb ed="R059" n="0883b01"/>以攝中三故云乃至若具足應云不聞言聞等旣
<lb ed="X" n="0252c17"/><lb ed="R059" n="0883b02"/>言於身豈唯二業斯則妄皆重不同小乘別分輕
<lb ed="X" n="0252c18"/><lb ed="R059" n="0883b03"/>罪又亦在意不俟形言後制所應作。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0252c19"/><lb ed="R059" n="0883b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0252c1901">而菩薩常生正語正見亦生一切衆生正語正見。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0252c20"/><lb ed="R059" n="0883b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0252c2001">釋曰正語是總正見是別則見言見不見言不見
<lb ed="X" n="0252c21"/><lb ed="R059" n="0883b06"/>若具合云正聞乃至正知依此發言皆成正語故
<lb ed="X" n="0252c22"/><lb ed="R059" n="0883b07"/>語爲總矣今但略之亦生等者敎他亦爾敎他生
<lb ed="X" n="0252c23"/><lb ed="R059" n="0883b08"/>故正是翻前自他二妄方爲菩薩無時不爾故曰
<lb ed="X" n="0252c24"/><lb ed="R059" n="0883b09"/>常生後違禁結罪。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X38.0682.0253a" n="0253a"/>
<lb ed="X" n="0253a01"/><lb ed="R059" n="0883b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0253a0101">而反更起一切衆生邪語邪見邪業者是菩薩波羅
<lb ed="X" n="0253a02"/><lb ed="R059" n="0883b11"/>夷罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0253a03"/><lb ed="R059" n="0883b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0253a0301">釋曰以他況自故云而反等或卽於一切衆生起
<lb ed="X" n="0253a04"/><lb ed="R059" n="0883b13"/>自邪語等通茲兩勢邪語者語之用也但以心中
<lb ed="X" n="0253a05"/><lb ed="R059" n="0883b14"/>不正故語業皆邪聞等亦略之也至於誘進之道
<lb ed="X" n="0253a06"/><lb ed="R059" n="0883b15"/>益物之門<anchor xml:id="nkr_note_orig_0253001" n="0253001"/>如虗於化城故隱麤等卽不犯。</p>
<lb ed="X" n="0253a07"/><lb ed="R059" n="0883b16"/><p xml:id="pX38p0253a0701">○第五酤酒戒醉後昏狂何事不作或能助成前
<lb ed="X" n="0253a08"/><lb ed="R059" n="0883b17"/>四所以次之然與下飮酒異者損多人害他物與
<lb ed="X" n="0253a09"/><lb ed="R059" n="0883b18"/>醉一人輕重別故故十輪經說十壓油輪罪等彼
<lb ed="X" n="0253a10"/><lb ed="R059" n="0884a01"/>一婬坊置彼十婬坊等一酒坊罪文二初制戒令
<lb ed="X" n="0253a11"/><lb ed="R059" n="0884a02"/>行後違禁結罪前中二初制所應止<anchor xml:id="nkr_note_orig_0253002" n="0253002"/>後制所應作
<lb ed="X" n="0253a12"/><lb ed="R059" n="0884a03"/>前中又二初示相令知。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0253a13"/><lb ed="R059" n="0884a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0253a1301">若佛子自酤酒敎人酤酒酤酒因酤酒緣酤酒法酤
<lb ed="X" n="0253a14"/><lb ed="R059" n="0884a05"/>酒業。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0253a15"/><lb ed="R059" n="0884a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0253a1501">釋曰分二初明酤酒之類二酤酒亦通三業可知
<lb ed="X" n="0253a16"/><lb ed="R059" n="0884a07"/>二明酤酒之具因貪心偏多瞋癡分有緣謂貪乏
<lb ed="X" n="0253a17"/><lb ed="R059" n="0884a08"/>麴米糟具等法醞釀方便業者得直與他依之存
<lb ed="X" n="0253a18"/><lb ed="R059" n="0884a09"/>活後制戒令斷。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0253a19"/><lb ed="R059" n="0884a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0253a1901">一切酒不得酤酒起罪因緣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0253a20"/><lb ed="R059" n="0884a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0253a2001">釋曰分兩節初擧事正斷文分二勢一約種類智
<lb ed="X" n="0253a21"/><lb ed="R059" n="0884a12"/>論說酒有三種謂穀酒菓酒藥酒等乃至乾濕淸
<lb ed="X" n="0253a22"/><lb ed="R059" n="0884a13"/>濁二約少乃多至一毛滴悉不得酤二顯過除疑
<lb ed="X" n="0253a23"/><lb ed="R059" n="0884a14"/>疑酒有何過而全止之故此云也智論說有三十
<lb ed="X" n="0253a24"/><lb ed="R059" n="0884a15"/>六失且傾國喪家亡身失政多因於酒是知酒<anchor xml:id="nkr_note_orig_0253003" n="0253003"/>過
<pb ed="X" xml:id="X38.0682.0253b" n="0253b"/>
<lb ed="X" n="0253b01"/><lb ed="R059" n="0884a16"/>之事那能具陳言三十六由是略說由此深過所
<lb ed="X" n="0253b02"/><lb ed="R059" n="0884a17"/>以制之二制所應作。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0253b03"/><lb ed="R059" n="0884a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0253b0301">而菩薩應生一切衆生明達之慧。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0253b04"/><lb ed="R059" n="0884b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0253b0401">釋曰隨其根器導以慧明一<anchor xml:id="nkr_note_orig_0253004" n="0253004"/>三五乘俾令通達後
<lb ed="X" n="0253b05"/><lb ed="R059" n="0884b02"/>違禁結罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0253b06"/><lb ed="R059" n="0884b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0253b0601">而反更生一切衆生顚倒之心者是菩薩波罪夷罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0253b07"/><lb ed="R059" n="0884b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0253b0701">釋曰本來愚<anchor xml:id="nkr_note_orig_0253005" n="0253005"/>情尙要提撕暫時睡眠猶須<g ref="#CB15081">䇿</g>發豈
<lb ed="X" n="0253b08"/><lb ed="R059" n="0884b05"/>得貪財易酒致彼昏狂作所不應故當其罪若爲
<lb ed="X" n="0253b09"/><lb ed="R059" n="0884b06"/>益自醘他益求之卽可酤也。</p>
<lb ed="X" n="0253b10"/><lb ed="R059" n="0884b07"/><p xml:id="pX38p0253b1001">○第六說過戒前四同律中聲聞四重後四同瑜
<lb ed="X" n="0253b11"/><lb ed="R059" n="0884b08"/>伽菩薩四重中間更加酤說說細於酤所以相次
<lb ed="X" n="0253b12"/><lb ed="R059" n="0884b09"/>文二初制戒令行後違禁結罪前中二初制所應
<lb ed="X" n="0253b13"/><lb ed="R059" n="0884b10"/>止。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0253b14"/><lb ed="R059" n="0884b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0253b1401">若佛子自說出家在家菩薩比丘比丘尼罪過敎人
<lb ed="X" n="0253b15"/><lb ed="R059" n="0884b12"/>說罪過罪過因罪過緣罪過法罪過業。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0253b16"/><lb ed="R059" n="0884b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0253b1601">釋曰分二初明說過之類乘有大小小有僧尼之
<lb ed="X" n="0253b17"/><lb ed="R059" n="0884b14"/>殊大有在家出家之異出家菩薩在僧尼中二說
<lb ed="X" n="0253b18"/><lb ed="R059" n="0884b15"/>正當口意亦兼於身次章亦爾二說過之具文闕
<lb ed="X" n="0253b19"/><lb ed="R059" n="0884b16"/>說字知之因通於三毒謂爲名利身命故說貪爲
<lb ed="X" n="0253b20"/><lb ed="R059" n="0884b17"/>因也不爲益<anchor xml:id="nkr_note_add_0253b2001" n="0253b2001"/><anchor xml:id="beg0253b2001" n="0253b2001"/>己<anchor xml:id="end0253b2001"/>但欲損他故說瞋爲因也除此二
<lb ed="X" n="0253b21"/><lb ed="R059" n="0884b18"/>外所有談說癡爲因也緣亦多種謂財位勢力舊
<lb ed="X" n="0253b22"/><lb ed="R059" n="0885a01"/>惡宿習辭費等法者令知方便業者當說爲業亦
<lb ed="X" n="0253b23"/><lb ed="R059" n="0885a02"/>以此爲勢後制所應作。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0253b24"/><lb ed="R059" n="0885a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0253b2401">而菩薩聞外道惡人及二乘惡人說佛法中非法非
<pb ed="X" xml:id="X38.0682.0253c" n="0253c"/>
<lb ed="X" n="0253c01"/><lb ed="R059" n="0885a04"/>律常生慈心敎化是惡人輩令生大乘善信。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0253c02"/><lb ed="R059" n="0885a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0253c0201">釋曰外道是佛法外惡人二乘是佛法內惡人以
<lb ed="X" n="0253c03"/><lb ed="R059" n="0885a06"/>不信大乘皆惡人故故法華中不令親近佛法中
<lb ed="X" n="0253c04"/><lb ed="R059" n="0885a07"/>者通大小乘謂外道卽兼說大小之過小乘卽多
<lb ed="X" n="0253c05"/><lb ed="R059" n="0885a08"/>說大乘之過亦兼說自乘中過以諸部異故敎化
<lb ed="X" n="0253c06"/><lb ed="R059" n="0885a09"/>者謂種種方便譬諭言辭惡人輩者卽上二種善
<lb ed="X" n="0253c07"/><lb ed="R059" n="0885a10"/>信者卽實信也又不信大乘不名善故能信難信
<lb ed="X" n="0253c08"/><lb ed="R059" n="0885a11"/>一乘法故實敎大乘卽一乘故此中有能化所化
<lb ed="X" n="0253c09"/><lb ed="R059" n="0885a12"/>自化緣化益詳之可知後違禁結罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0253c10"/><lb ed="R059" n="0885a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0253c1001">而菩薩反更自說佛法中罪過者是菩薩波羅夷罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0253c11"/><lb ed="R059" n="0885a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0253c1101">釋曰尙合止他而今自說故云反自等大悲經說
<lb ed="X" n="0253c12"/><lb ed="R059" n="0885a15"/>出家人左手携男右手携女從一酒家至一酒家
<lb ed="X" n="0253c13"/><lb ed="R059" n="0885a16"/>不出賢劫當般涅槃是故於彼不應說過若以爲
<lb ed="X" n="0253c14"/><lb ed="R059" n="0885a17"/>師訓下決斷是非忠苦相誡摧邪顯正破小顯大
<lb ed="X" n="0253c15"/><lb ed="R059" n="0885a18"/>大悲爲本一向利他卽無過也。</p>
<lb ed="X" n="0253c16"/><lb ed="R059" n="0885b01"/><p xml:id="pX38p0253c1601">○第七讚毀戒前依過說此乃加毀先輕後重以
<lb ed="X" n="0253c17"/><lb ed="R059" n="0885b02"/>爲次第況加自讚由來不同也文二初制戒令行
<lb ed="X" n="0253c18"/><lb ed="R059" n="0885b03"/>後違禁結罪前中二初制所應止。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0253c19"/><lb ed="R059" n="0885b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0253c1901">若佛子自讚毀他亦敎人自讚毀他毀他因毀他緣
<lb ed="X" n="0253c20"/><lb ed="R059" n="0885b05"/>毀他法毀他業。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0253c21"/><lb ed="R059" n="0885b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0253c2101">釋曰分三初明讚毀之類二事三業準前然有三
<lb ed="X" n="0253c22"/><lb ed="R059" n="0885b07"/>句謂讚而不毀毀而不讚亦讚亦毀又詳下文<anchor xml:id="nkr_note_add_0253c2201" n="0253c2201"/><anchor xml:id="beg0253c2201" n="0253c2201"/>但<anchor xml:id="end0253c2201"/>
<lb ed="X" n="0253c23"/><lb ed="R059" n="0885b08"/>隱德不稱便成其毀況復誣之二明讚毀之具文
<lb ed="X" n="0253c24"/><lb ed="R059" n="0885b09"/>取婉順略於自讚理必有之因亦通於三毒謂自
<pb ed="X" xml:id="X38.0682.0254a" n="0254a"/>
<lb ed="X" n="0254a01"/><lb ed="R059" n="0885b10"/>讚爲貪或兼於瞋顯他非故毀他正是其瞋也或
<lb ed="X" n="0254a02"/><lb ed="R059" n="0885b11"/>兼於貪顯自德故又爲名利讚毀卽貪爲因也爲
<lb ed="X" n="0254a03"/><lb ed="R059" n="0885b12"/>損故讚毀卽瞋爲因也此外讚毀竝癡爲因也緣
<lb ed="X" n="0254a04"/><lb ed="R059" n="0885b13"/>法及業大義同前後制所應作。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0254a05"/><lb ed="R059" n="0885b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0254a0501">而菩薩應代一切衆生受加毀辱惡事自向<anchor xml:id="nkr_note_add_0254a0501" n="0254a0501"/><anchor xml:id="beg0254a0501" n="0254a0501"/>己<anchor xml:id="end0254a0501"/>好事
<lb ed="X" n="0254a06"/><lb ed="R059" n="0885b15"/>與他人。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0254a07"/><lb ed="R059" n="0885b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0254a0701">釋曰過過而說名毀令其耻赧爲辱受惡施好必
<lb ed="X" n="0254a08"/><lb ed="R059" n="0885b17"/>在兼行不可也後違禁結罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0254a09"/><lb ed="R059" n="0885b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0254a0901">若自揚<anchor xml:id="nkr_note_add_0254a0901" n="0254a0901"/><anchor xml:id="beg0254a0901" n="0254a0901"/>己<anchor xml:id="end0254a0901"/>德隱他人好事令他人受毀者是菩薩波
<lb ed="X" n="0254a10"/><lb ed="R059" n="0886a01"/>羅夷罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0254a11"/><lb ed="R059" n="0886a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0254a1101">釋曰成人之惡自<anchor xml:id="nkr_note_orig_0254001" n="0254001"/>伐其巧君子不爲況於菩薩令
<lb ed="X" n="0254a12"/><lb ed="R059" n="0886a03"/>他受毀光瑩<anchor xml:id="nkr_note_add_0254a1201" n="0254a1201"/><anchor xml:id="beg0254a1201" n="0254a1201"/>己<anchor xml:id="end0254a1201"/>身旣觸嚴科理當重罪若於敎道
<lb ed="X" n="0254a13"/><lb ed="R059" n="0886a04"/>開誘抑陽之門慈悲方便不可無也。</p>
<lb ed="X" n="0254a14"/><lb ed="R059" n="0886a05"/><p xml:id="pX38p0254a1401">○第八慳<anchor xml:id="nkr_note_orig_0254002" n="0254002"/>恡戒前二貪於未得之財此段恡於<anchor xml:id="nkr_note_add_0254a1401" n="0254a1401"/><anchor xml:id="beg0254a1401" n="0254a1401"/>已<anchor xml:id="end0254a1401"/>
<lb ed="X" n="0254a15"/><lb ed="R059" n="0886a06"/>得之物前麤此細義之次第文二初制戒令行後
<lb ed="X" n="0254a16"/><lb ed="R059" n="0886a07"/>違禁結罪前中二初制所應止。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0254a17"/><lb ed="R059" n="0886a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0254a1701">若佛子自慳敎人慳慳因慳緣慳法慳業。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0254a18"/><lb ed="R059" n="0886a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0254a1801">釋曰二節初明慳類二慳三業兼正可知二明慳
<lb ed="X" n="0254a19"/><lb ed="R059" n="0886a10"/>具因亦通於三毒謂存<anchor xml:id="nkr_note_add_0254a1901" n="0254a1901"/><anchor xml:id="beg0254a1901" n="0254a1901"/>己<anchor xml:id="end0254a1901"/>不施貪爲因也憎彼不
<lb ed="X" n="0254a20"/><lb ed="R059" n="0886a11"/>捨瞋爲因也此二之外不行捨施癡爲因也緣亦
<lb ed="X" n="0254a21"/><lb ed="R059" n="0886a12"/>多種爲外財所乏或宿有慊恨或不得稱情法者
<lb ed="X" n="0254a22"/><lb ed="R059" n="0886a13"/>護惜使宜業者堅固不捨或務此成家二制所應
<lb ed="X" n="0254a23"/><lb ed="R059" n="0886a14"/>作。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0254a24"/><lb ed="R059" n="0886a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0254a2401">而菩薩見一切貧窮人來乞者隨前人所須一切給
<pb ed="X" xml:id="X38.0682.0254b" n="0254b"/>
<lb ed="X" n="0254b01"/><lb ed="R059" n="0886a16"/>與。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0254b02"/><lb ed="R059" n="0886a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0254b0201">釋曰貧窮之言含於兩意望財施卽以飢寒等者
<lb ed="X" n="0254b03"/><lb ed="R059" n="0886a18"/>無福爲貧窮望下法施則以寡聞等無慧爲貧窮
<lb ed="X" n="0254b04"/><lb ed="R059" n="0886b01"/>一切給與該於二施之中復有多種所謂財有金
<lb ed="X" n="0254b05"/><lb ed="R059" n="0886b02"/>帛財物之異法有一三五乘之殊須者施之故云
<lb ed="X" n="0254b06"/><lb ed="R059" n="0886b03"/>一切給與又要帛者不可與錢樂大者不可與小
<lb ed="X" n="0254b07"/><lb ed="R059" n="0886b04"/>故云隨前人所須後違禁結罪文二初據本明非
<lb ed="X" n="0254b08"/><lb ed="R059" n="0886b05"/>後加過結罪前中二初明慳因。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0254b09"/><lb ed="R059" n="0886b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0254b0901">而菩薩以惡心瞋心。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0254b10"/><lb ed="R059" n="0886b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0254b1001">釋曰以惡心者謂貪癡二毒若爲身不施卽以貪
<lb ed="X" n="0254b11"/><lb ed="R059" n="0886b08"/>爲惡心若任運不好卽以癡爲惡心或別生異見
<lb ed="X" n="0254b12"/><lb ed="R059" n="0886b09"/>亦是癡攝瞋卽瞋毒爲對宿怨後明慳事。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0254b13"/><lb ed="R059" n="0886b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0254b1301">乃至不施一錢一針一艸有求法者不爲說一句一
<lb ed="X" n="0254b14"/><lb ed="R059" n="0886b11"/>偈一微塵許法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0254b15"/><lb ed="R059" n="0886b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0254b1501">釋曰初財後法一錢等者意日針艸至寡慳之卽
<lb ed="X" n="0254b16"/><lb ed="R059" n="0886b13"/>犯也句偈有文義之異如常所辨微塵許者如云
<lb ed="X" n="0254b17"/><lb ed="R059" n="0886b14"/>毛頭類於極少非謂法門有塵毛相斯皆以少況
<lb ed="X" n="0254b18"/><lb ed="R059" n="0886b15"/>多故首云乃至非謂恡多財多法後加過結罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0254b19"/><lb ed="R059" n="0886b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0254b1901">而反更罵辱者是菩薩波羅夷罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0254b20"/><lb ed="R059" n="0886b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0254b2001">釋曰有可之恡匪曰大才菩薩行中詎容慳秘財
<lb ed="X" n="0254b21"/><lb ed="R059" n="0886b18"/>法不惠<anchor xml:id="nkr_note_add_0254b2101" n="0254b2101"/><anchor xml:id="beg0254b2101" n="0254b2101"/>已<anchor xml:id="end0254b2101"/>是一<g ref="#CB00985">𠎝</g>罵辱於人因宜加罪若復求其
<lb ed="X" n="0254b22"/><lb ed="R059" n="0887a01"/>所無問所不解或施反招損及妨<anchor xml:id="nkr_note_add_0254b2201" n="0254b2201"/><anchor xml:id="beg0254b2201" n="0254b2201"/>己<anchor xml:id="end0254b2201"/>大利等則不
<lb ed="X" n="0254b23"/><lb ed="R059" n="0887a02"/>可也然須方便發遣愼勿罵辱令其怨恨。</p>
<lb ed="X" n="0254b24"/><lb ed="R059" n="0887a03"/><p xml:id="pX38p0254b2401">○第九瞋恚戒前慳貪此瞋恚法之次也文二初
<pb ed="X" xml:id="X38.0682.0254c" n="0254c"/>
<lb ed="X" n="0254c01"/><lb ed="R059" n="0887a04"/>制戒令行後違禁結罪前中二初制所應止。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0254c02"/><lb ed="R059" n="0887a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0254c0201">若佛子自瞋敎人瞋瞋因瞋緣瞋法瞋業。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0254c03"/><lb ed="R059" n="0887a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0254c0301">釋曰分二初瞋類二事三業可知二瞋具因亦通
<lb ed="X" n="0254c04"/><lb ed="R059" n="0887a07"/>於三毒謂競名利等故瞋貪爲因也<anchor xml:id="nkr_note_add_0254c0401" n="0254c0401"/><anchor xml:id="beg0254c0401" n="0254c0401"/>但<anchor xml:id="end0254c0401"/>對違情瞋
<lb ed="X" n="0254c05"/><lb ed="R059" n="0887a08"/>卽因也違順之外所有瞋者癡爲因也云何瞋與
<lb ed="X" n="0254c06"/><lb ed="R059" n="0887a09"/>瞋爲因邪種現異故緣者卽名利怨讎等法謂發
<lb ed="X" n="0254c07"/><lb ed="R059" n="0887a10"/>作方便業爲忿毒現行亦以此爲業二制所應作。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0254c08"/><lb ed="R059" n="0887a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0254c0801">而菩薩應生一切衆生善根無諍之事常生慈悲心。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0254c09"/><lb ed="R059" n="0887a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0254c0901">釋曰善根者無瞋也無諍事者爲無瞋善根所起
<lb ed="X" n="0254c10"/><lb ed="R059" n="0887a13"/>之業卽謙虗柔忍善和諍訟也慈悲者非<anchor xml:id="nkr_note_add_0254c1001" n="0254c1001"/><anchor xml:id="beg0254c1001" n="0254c1001"/>但<anchor xml:id="end0254c1001"/>無瞋
<lb ed="X" n="0254c11"/><lb ed="R059" n="0887a14"/>更能拔苦不唯無諍兼能與樂如斯行者卽名孝
<lb ed="X" n="0254c12"/><lb ed="R059" n="0887a15"/>順二違禁結罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0254c13"/><lb ed="R059" n="0887a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0254c1301">而反更於一切衆生中乃至於非衆生中以惡口罵
<lb ed="X" n="0254c14"/><lb ed="R059" n="0887a17"/>辱加以手打及以刀杖意猶不息前人求悔善言懺
<lb ed="X" n="0254c15"/><lb ed="R059" n="0887a18"/>謝猶瞋不解者是菩薩波羅夷罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0254c16"/><lb ed="R059" n="0887b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0254c1601">釋曰一切衆生不唯人類非衆生者無情之物如
<lb ed="X" n="0254c17"/><lb ed="R059" n="0887b02"/>蹶倒罵地等以惡口下三業皆具然反更之言有
<lb ed="X" n="0254c18"/><lb ed="R059" n="0887b03"/>六重事合慈不慈一也更加瞋恚二也及以口罵
<lb ed="X" n="0254c19"/><lb ed="R059" n="0887b04"/>三也又以手打四也兼行刀杖五也懺謝不解六
<lb ed="X" n="0254c20"/><lb ed="R059" n="0887b05"/>也過犯重重故云反更若爲利物故慈悲示行如
<lb ed="X" n="0254c21"/><lb ed="R059" n="0887b06"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0254003" n="0254003"/>吒呵調達等卽無犯也。</p>
<lb ed="X" n="0254c22"/><lb ed="R059" n="0887b07"/><p xml:id="pX38p0254c2201">○第十誹謗戒前卽瞋心此是邪見故次於瞋以
<lb ed="X" n="0254c23"/><lb ed="R059" n="0887b08"/>此能令三寶斷絕故次明制文二初制戒令行後
<lb ed="X" n="0254c24"/><lb ed="R059" n="0887b09"/>違禁結罪前中二初制所應止。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X38.0682.0255a" n="0255a"/>
<lb ed="X" n="0255a01"/><lb ed="R059" n="0887b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0255a0101">若佛子自謗三寶敎人謗三寶謗因謗緣謗法謗業。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0255a02"/><lb ed="R059" n="0887b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0255a0201">釋曰分二初明謗類若人言如來定大定小定有
<lb ed="X" n="0255a03"/><lb ed="R059" n="0887b12"/>定空定一定多定等皆謗佛也若不了四意趣四
<lb ed="X" n="0255a04"/><lb ed="R059" n="0887b13"/>悉檀及三語等皆謗法也若不知權實逆順內外
<lb ed="X" n="0255a05"/><lb ed="R059" n="0887b14"/>事理等方便皆謗僧也斯則佛通眞應法兼半滿
<lb ed="X" n="0255a06"/><lb ed="R059" n="0887b15"/>僧具聖凡二事三業可知後明謗具因亦通於三
<lb ed="X" n="0255a07"/><lb ed="R059" n="0887b16"/>毒謂若爲財位徇情容<g ref="#CB02439">佞</g>謗者卽貪爲因也若爲
<lb ed="X" n="0255a08"/><lb ed="R059" n="0887b17"/>讎怨謗者卽瞋爲因也若爲不了不信及任運謗
<lb ed="X" n="0255a09"/><lb ed="R059" n="0887b18"/>者竝癡爲因也緣謂祿位通<anchor xml:id="nkr_note_add_0255a0901" n="0255a0901"/><anchor xml:id="beg0255a0901" n="0255a0901"/>已<anchor xml:id="end0255a0901"/>得未得怨嫌邪師
<lb ed="X" n="0255a10"/><lb ed="R059" n="0888a01"/>邪敎戲論等也法者巧說道理業者現行其事或
<lb ed="X" n="0255a11"/><lb ed="R059" n="0888a02"/>以爲務後制所應作。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0255a12"/><lb ed="R059" n="0888a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0255a1201">而菩薩見外道及以惡人一言謗佛音聲如三百鉾
<lb ed="X" n="0255a13"/><lb ed="R059" n="0888a04"/><g ref="#CB02863">㓨</g>心。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0255a14"/><lb ed="R059" n="0888a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0255a1401">釋曰外道卽邪見無信之輩也惡人卽但爲貪瞋
<lb ed="X" n="0255a15"/><lb ed="R059" n="0888a06"/>等謗未必無信者也外道非非惡人但緣過重故
<lb ed="X" n="0255a16"/><lb ed="R059" n="0888a07"/>偏語之謗佛者不<anchor xml:id="nkr_note_orig_0255001" n="0255001"/>謂法僧略有二意一文不便故
<lb ed="X" n="0255a17"/><lb ed="R059" n="0888a08"/>二以本該末故爲法是佛所說僧是佛弟子也鉾
<lb ed="X" n="0255a18"/><lb ed="R059" n="0888a09"/>者鏘戟之類也謗言至少鉾<g ref="#CB02863">㓨</g>甚多乃<g ref="#CB02863">㓨</g>心痛惜
<lb ed="X" n="0255a19"/><lb ed="R059" n="0888a10"/>之甚所以然者菩薩燒身供佛捨命求法忍苦度
<lb ed="X" n="0255a20"/><lb ed="R059" n="0888a11"/>僧蓋爲紹隆三寶今反見斷三寶之事寧不痛哉
<lb ed="X" n="0255a21"/><lb ed="R059" n="0888a12"/>二違禁結罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0255a22"/><lb ed="R059" n="0888a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0255a2201">況口自謗不生信心孝順心而反更助惡人邪見人
<lb ed="X" n="0255a23"/><lb ed="R059" n="0888a14"/>謗者是菩薩波羅夷罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0255a24"/><lb ed="R059" n="0888a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0255a2401">釋曰見謗不痛<anchor xml:id="nkr_note_add_0255a2401" n="0255a2401"/><anchor xml:id="beg0255a2401" n="0255a2401"/>已<anchor xml:id="end0255a2401"/>是其<anchor xml:id="nkr_note_orig_0255002" n="0255002"/>罪而復自謗故云況也又
<pb ed="X" xml:id="X38.0682.0255b" n="0255b"/>
<lb ed="X" n="0255b01"/><lb ed="R059" n="0888a16"/>見謗不止<anchor xml:id="nkr_note_add_0255b0101" n="0255b0101"/><anchor xml:id="beg0255b0101" n="0255b0101"/>已<anchor xml:id="end0255b0101"/>是一非也而復助彼故云反更不生
<lb ed="X" n="0255b02"/><lb ed="R059" n="0888a17"/>信心則同外道不生孝順心卽同惡人旣謗三寶
<lb ed="X" n="0255b03"/><lb ed="R059" n="0888a18"/>卽不孝順三寶理法是至道之法亦不孝順<anchor xml:id="nkr_note_orig_0255003" n="0255003"/>由此
<lb ed="X" n="0255b04"/><lb ed="R059" n="0888b01"/>損物亦不孝順父母如或破小顯大進實忘權抑
<lb ed="X" n="0255b05"/><lb ed="R059" n="0888b02"/>揚之門不可全廢如淨名云我觀小乘猶如盲人
<lb ed="X" n="0255b06"/><lb ed="R059" n="0888b03"/>卽其類也必須據理不得附情後結勸指廣文二
<lb ed="X" n="0255b07"/><lb ed="R059" n="0888b04"/>初結勸後指廣前中二初擧損勸持後引例勸持
<lb ed="X" n="0255b08"/><lb ed="R059" n="0888b05"/>前中三初令持護小<g ref="#CB00985">𠎝</g>次明違招大損後則結所
<lb ed="X" n="0255b09"/><lb ed="R059" n="0888b06"/>不應今初。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0255b10"/><lb ed="R059" n="0888b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0255b1001">善學諸人者是菩薩十波羅提木叉應當學於中不
<lb ed="X" n="0255b11"/><lb ed="R059" n="0888b08"/>應一一犯如微塵許何況具足犯十戒。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0255b12"/><lb ed="R059" n="0888b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0255b1201">釋曰善學諸人者意曰善學他諸人者諸人者卽
<lb ed="X" n="0255b13"/><lb ed="R059" n="0888b10"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0255b1301" n="0255b1301"/><anchor xml:id="beg0255b1301" n="0255b1301"/>已<anchor xml:id="end0255b1301"/>學菩薩又或意曰善學得此諸人者此諸人者
<lb ed="X" n="0255b14"/><lb ed="R059" n="0888b11"/>卽今學當學菩薩斯皆勗勵之詞應當等者於此
<lb ed="X" n="0255b15"/><lb ed="R059" n="0888b12"/>十戒隨一一戒中尙不得犯微塵許何況具足犯
<lb ed="X" n="0255b16"/><lb ed="R059" n="0888b13"/>十戒二明違招大損文二初明失十善利。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0255b17"/><lb ed="R059" n="0888b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0255b1701">若有犯者不得現身發菩提心亦失國王位亦失轉
<lb ed="X" n="0255b18"/><lb ed="R059" n="0888b15"/>輪王位亦失比丘比丘尼位亦失十發趣十長養十
<lb ed="X" n="0255b19"/><lb ed="R059" n="0888b16"/>金剛十地佛性常住妙果一切皆失。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0255b20"/><lb ed="R059" n="0888b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0255b2001">釋曰犯者卽前微塵許不得發心者非法器故國
<lb ed="X" n="0255b21"/><lb ed="R059" n="0888b18"/>王卽粟散天子輪王卽兼於四輪皆言失位者鬼
<lb ed="X" n="0255b22"/><lb ed="R059" n="0889a01"/>神不護故雖得之必失之如次篇說失比丘等者
<lb ed="X" n="0255b23"/><lb ed="R059" n="0889a02"/>無淨戒故不約形服<anchor xml:id="nkr_note_add_0255b2301" n="0255b2301"/><anchor xml:id="beg0255b2301" n="0255b2301"/>已<anchor xml:id="end0255b2301"/>上通凡小自下唯大乘發
<lb ed="X" n="0255b24"/><lb ed="R059" n="0889a03"/>趣等四位是因於中有地前地上賢聖不同下二
<pb ed="X" xml:id="X38.0682.0255c" n="0255c"/>
<lb ed="X" n="0255c01"/><lb ed="R059" n="0889a04"/>皆果常住是涅槃果顯體同因故曰佛性以此明
<lb ed="X" n="0255c02"/><lb ed="R059" n="0889a05"/>於常住常住卽涅槃妙果是菩提玅行處成萬德
<lb ed="X" n="0255c03"/><lb ed="R059" n="0889a06"/>莊嚴故或可佛性是涅槃常住言通於二果二果
<lb ed="X" n="0255c04"/><lb ed="R059" n="0889a07"/>皆常住故或可佛性是至得果佛性常住玅果卽
<lb ed="X" n="0255c05"/><lb ed="R059" n="0889a08"/>涅槃菩提故一切皆失者結前凡小及大乘因果
<lb ed="X" n="0255c06"/><lb ed="R059" n="0889a09"/>等或可凡是一切善品漏與無漏竝皆失也後明
<lb ed="X" n="0255c07"/><lb ed="R059" n="0889a10"/>墮三惡道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0255c08"/><lb ed="R059" n="0889a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0255c0801">墮三惡道中二劫三劫不聞父母三寶名字。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0255c09"/><lb ed="R059" n="0889a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0255c0901">釋曰二三等者於惡中隨所犯輕重及宿善多少
<lb ed="X" n="0255c10"/><lb ed="R059" n="0889a13"/>或一中經二經三或二三中共經二三劫等隨罪
<lb ed="X" n="0255c11"/><lb ed="R059" n="0889a14"/>輕重亦通小中大三也不聞父母名字者地獄化
<lb ed="X" n="0255c12"/><lb ed="R059" n="0889a15"/>生鬼從多分畜雖多有癡故不知與無不別故也
<lb ed="X" n="0255c13"/><lb ed="R059" n="0889a16"/>三寶於其難處固宜絕聞後則結所不應。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0255c14"/><lb ed="R059" n="0889a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0255c1401">以是不應一一犯。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0255c15"/><lb ed="R059" n="0889a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0255c1501">釋曰果報若斯理須堅礭如形帶影終不可遁後
<lb ed="X" n="0255c16"/><lb ed="R059" n="0889b01"/>引例勸持。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0255c17"/><lb ed="R059" n="0889b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0255c1701">汝等一切諸菩薩今學當學<anchor xml:id="nkr_note_add_0255c1701" n="0255c1701"/><anchor xml:id="beg0255c1701" n="0255c1701"/>已<anchor xml:id="end0255c1701"/>學如是十戒應當學
<lb ed="X" n="0255c18"/><lb ed="R059" n="0889b03"/>敬心奉持。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0255c19"/><lb ed="R059" n="0889b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0255c1901">釋曰擧其先進以勸後徒可知後指廣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0255c20"/><lb ed="R059" n="0889b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0255c2001">八萬威儀品當廣明。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0255c21"/><lb ed="R059" n="0889b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0255c2101">釋曰廣本在彼但今知之而未見之。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0255c22"/><lb ed="R059" n="0889b07"/>
<lb ed="X" n="0255c23"/><lb ed="R059" n="0889b08"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>梵網經記卷上</cb:jhead></cb:juan>
</cb:div></body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0242c2201" to="#end0242c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0243a1801" to="#end0243a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0243b1701" to="#end0243b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0243b1801" to="#end0243b1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0243b2301" to="#end0243b2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0243c0301" to="#end0243c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0243c0401" to="#end0243c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0243c0501" to="#end0243c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0244a1301" to="#end0244a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0244a1701" to="#end0244a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0244a1702" to="#end0244a1702"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0244b1901" to="#end0244b1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0244c0701" to="#end0244c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0244c2001" to="#end0244c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0245a0301" to="#end0245a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0245b2201" to="#end0245b2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0245c1301" to="#end0245c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0246a1601" to="#end0246a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">娉</lem><rdg wit="#wit.orig">嫂</rdg></app>
<app from="#beg0246a1901" to="#end0246a1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">剌</lem><rdg wit="#wit.orig">刺</rdg></app>
<app from="#beg0246b0201" to="#end0246b0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0246b0801" to="#end0246b0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0246c1001" to="#end0246c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0247a1601" to="#end0247a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0247b0401" to="#end0247b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0247b0901" to="#end0247b0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0247b2201" to="#end0247b2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0247c1101" to="#end0247c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0247c2401" to="#end0247c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0248a0201" to="#end0248a0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0248b0601" to="#end0248b0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0248b1801" to="#end0248b1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0248b1901" to="#end0248b1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0248c0101" to="#end0248c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0248c0701" to="#end0248c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0248c1501" to="#end0248c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0249c0301" to="#end0249c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0250a1101" to="#end0250a1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0250a1501" to="#end0250a1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0250a1701" to="#end0250a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0250b1301" to="#end0250b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0250b1302" to="#end0250b1302"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0250c1301" to="#end0250c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0251a1801" to="#end0251a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0251b1601" to="#end0251b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0251b1801" to="#end0251b1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0251c0401" to="#end0251c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0251c0801" to="#end0251c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0251c1901" to="#end0251c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0251c2001" to="#end0251c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0252a0701" to="#end0252a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0252b2001" to="#end0252b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0253b2001" to="#end0253b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0253c2201" to="#end0253c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0254a0501" to="#end0254a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0254a0901" to="#end0254a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0254a1201" to="#end0254a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0254a1401" to="#end0254a1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0254a1901" to="#end0254a1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0254b2101" to="#end0254b2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0254b2201" to="#end0254b2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0254c0401" to="#end0254c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0254c1001" to="#end0254c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0255a0901" to="#end0255a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0255a2401" to="#end0255a2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0255b0101" to="#end0255b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0255b1301" to="#end0255b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0255b2301" to="#end0255b2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0255c1701" to="#end0255c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="cbeta-notes">
<head>CBETA 校注</head>
<p>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="xuzang-notes">
<head>卍續藏 校注</head>
<p>
<note n="0242001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0242001">進防一作防護</note>
<note n="0242002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0242002">此一作且</note>
<note n="0242003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0242003">一無之字</note>
<note n="0242004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0242004">內下有之字</note>
<note n="0242005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0242005">妙一作如</note>
<note n="0243001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0243001">一無本文二字</note>
<note n="0244001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0244001">來一作求</note>
<note n="0244002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0244002">便一作順</note>
<note n="0244003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0244003">爾一作耳</note>
<note n="0245001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0245001">堂一作室或無堂字</note>
<note n="0245002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0245002">一無經字</note>
<note n="0245003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0245003">降一作隆次同</note>
<note n="0246001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0246001">當一作應一無當字</note>
<note n="0247001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0247001">國一作主</note>
<note n="0248001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0248001">惱一作焰</note>
<note n="0248002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0248002">敎一作經</note>
<note n="0249001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0249001">弘一作知</note>
<note n="0249002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0249002">非一作異</note>
<note n="0249003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0249003">驚疑鶩</note>
<note n="0249004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0249004">二下一有種字</note>
<note n="0250001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0250001">因下一有定因二字</note>
<note n="0250002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0250002">慧一作悲</note>
<note n="0250003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0250003">成下一有大悲二字</note>
<note n="0250004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0250004">急下一有戒字</note>
<note n="0250005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0250005">一無下字</note>
<note n="0250006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0250006">一無此等五字</note>
<note n="0250007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0250007">備一作徧</note>
<note n="0251001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0251001">待一作得</note>
<note n="0252001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0252001">媿疑醜</note>
<note n="0252002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0252002">使疑便</note>
<note n="0252003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0252003">部一作風</note>
<note n="0252004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0252004">心下一有者字</note>
<note n="0253001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0253001">如等十二字諸本俱如是於義難通</note>
<note n="0253002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0253002">一無後等七字</note>
<note n="0253003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0253003">過一作後</note>
<note n="0253004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0253004">三一作二</note>
<note n="0253005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0253005">情一作暗</note>
<note n="0254001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0254001">伐一作代</note>
<note n="0254002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0254002">恡一作性</note>
<note n="0254003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0254003">吒疑叱</note>
<note n="0255001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0255001">謂一作言</note>
<note n="0255002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0255002">罪一作非</note>
<note n="0255003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0255003">一無由等八字</note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
<note n="0242c2201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0242c2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0243a1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0243a1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0243b1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0243b1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0243b1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0243b1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0243b2301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0243b2301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0243c0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0243c0301">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0243c0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0243c0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0243c0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0243c0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0244a1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0244a1301">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0244a1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0244a1701">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0244a1702" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0244a1702">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0244b1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0244b1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0244c0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0244c0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0244c2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0244c2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0245a0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0245a0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0245b2201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0245b2201">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0245c1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0245c1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0246a1601" resp="#resp3" type="add" cb:note_key="X38.0246a16.01" target="#nkr_note_add_0246a1601">娉【CB】，嫂【卍續】</note>
<note n="0246a1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0246a1901">剌【CB】，刺【卍續】</note>
<note n="0246b0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0246b0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0246b0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0246b0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0246c1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0246c1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0247a1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0247a1601">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0247b0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0247b0401">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0247b0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0247b0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0247b2201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0247b2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0247c1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0247c1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0247c2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0247c2401">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0248a0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0248a0201">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0248b0601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0248b0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0248b1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0248b1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0248b1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0248b1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0248c0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0248c0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0248c0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0248c0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0248c1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0248c1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0249c0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0249c0301">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0250a1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0250a1101">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0250a1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0250a1501">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0250a1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0250a1701">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0250b1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0250b1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0250b1302" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0250b1302">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0250c1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0250c1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0251a1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0251a1801">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0251b1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0251b1601">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0251b1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0251b1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0251c0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0251c0401">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0251c0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0251c0801">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0251c1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0251c1901">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0251c2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0251c2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0252a0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0252a0701">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0252b2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0252b2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0253b2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0253b2001">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0253c2201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0253c2201">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0254a0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0254a0501">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0254a0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0254a0901">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0254a1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0254a1201">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0254a1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0254a1401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0254a1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0254a1901">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0254b2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0254b2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0254b2201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0254b2201">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0254c0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0254c0401">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0254c1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0254c1001">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0255a0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0255a0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0255a2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0255a2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0255b0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0255b0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0255b1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0255b1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0255b2301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0255b2301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0255c1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0255c1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>