<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="X39n0700">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 700 梵網經菩薩戒初津</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經數位版, No. 700 梵網經菩薩戒初津</title>
			<author>淸 書玉述</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp5"><resp>corrections</resp><name>CBETA.ting</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp6"><resp>corrections</resp><name>CBETA.poyung</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>8卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">39</idno>.<idno type="no">700</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2024-02-25 09:56:44 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">梵網經菩薩戒初津</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">CBETA 人工輸入，CBETA 掃瞄辨識</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>原書標點</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【卍續】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		<charDecl>
<char xml:id="CB00263">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00263</charName>
				<mapping cb:dec="983303" type="PUA">U+F0107</mapping>
			<mapping type="unicode">U+251D2</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>睫</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[目*妾]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15092">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15092</charName>
				<mapping cb:dec="998132" type="PUA">U+F3AF4</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+6677</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>晷</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[晷-人+卜]</value></charProp></char>
</charDecl>
	</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-05-20">
			<name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication
		</change>
		<change when="2006-10-11T16:54:46">
			Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<milestone unit="juan" n="1"/>
<pb ed="X" xml:id="X39.0700.0069a" n="0069a"/>
<lb ed="X" n="0069a01"/>
<lb ed="X" n="0069a02"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 700-A 佛說梵網經菩薩戒初津叙</cb:mulu><head>No. 700-A
<lb ed="X" n="0069a03"/><lb ed="R095" n="0001a01"/> 佛說梵網經菩薩戒初津叙</head>
<lb ed="X" n="0069a04"/>
<lb ed="X" n="0069a05"/><lb ed="R095" n="0001a02"/><p xml:id="pX39p0069a0501">梵網經者。是諸佛之本源。衆生之自性。戒網之宏<anchor xml:id="nkr_note_orig_0069001" n="0069001"/>網。
<lb ed="X" n="0069a06"/><lb ed="R095" n="0001a03"/>律宗之要關也。我佛世尊。往返八千。應化百億。無非
<lb ed="X" n="0069a07"/><lb ed="R095" n="0001a04"/>爲一大事因緣故。出現於世。總攝化機。頓明佛性。略
<lb ed="X" n="0069a08"/><lb ed="R095" n="0001a05"/>開法門心地。顯示自性圓明。能令衆生纔登戒品。位
<lb ed="X" n="0069a09"/><lb ed="R095" n="0001a06"/>同大覺者。無尙此經矣。釋其名。則佛觀梵天王網。爲
<lb ed="X" n="0069a10"/><lb ed="R095" n="0001a07"/>說無量世界。猶如網孔。此喩敎門之廣大也。究其實。
<lb ed="X" n="0069a11"/><lb ed="R095" n="0001a08"/>則光明金剛寶戒。本來箇箇圓成。此喩生佛之一體
<lb ed="X" n="0069a12"/><lb ed="R095" n="0001a09"/>也。良以衆生迷眞逐妄。不能顯發無上菩提。故如來
<lb ed="X" n="0069a13"/><lb ed="R095" n="0001a10"/>從天宮而下人間。向凡夫而開佛戒。說衆生心內之
<lb ed="X" n="0069a14"/><lb ed="R095" n="0001a11"/>佛法。度諸佛心內之衆生。爲妙海王子。頓制菩薩五
<lb ed="X" n="0069a15"/><lb ed="R095" n="0001a12"/>十八戒。若生。若佛。皆入佛性戒中。是色。是心。總歸本
<lb ed="X" n="0069a16"/><lb ed="R095" n="0001a13"/>源心地。大哉。菩薩戒也。爲一切戒之本歟。無敎不收。
<lb ed="X" n="0069a17"/><lb ed="R095" n="0001a14"/>無機不攝也。余從秉受<anchor xml:id="nkr_note_add_0069a1701" n="0069a1701"/><anchor xml:id="beg0069a1701" n="0069a1701"/>已<anchor xml:id="end0069a1701"/>來。以此戒經。奉爲日課。第
<lb ed="X" n="0069a18"/><lb ed="R095" n="0001a15"/>恨慧性疎淺。義理難明。幸得學戒之心。無時暫息。焚
<lb ed="X" n="0069a19"/><lb ed="R095" n="0001a16"/>膏繼<g ref="#CB15092">晷</g>。詳閱諸書。又以法海洪深。卒難測量。因而略
<lb ed="X" n="0069a20"/><lb ed="R095" n="0001a17"/>採數語。爲作津梁。不意日久歲深。積成八卷。題云梵
<lb ed="X" n="0069a21"/><lb ed="R095" n="0001a18"/>網初津。然理雖未盡。事相無殊。聊備自明。以資持誦。
<lb ed="X" n="0069a22"/><lb ed="R095" n="0001b01"/>非敢望傳於來學也。</p>
<lb ed="X" n="0069a23"/><lb ed="R095" n="0001b02"/><p xml:id="pX39p0069a2301">旹
<lb ed="X" n="0069a24" type="honorific"/><lb ed="R095" n="0001b03"/>康熈三十八年九月吉旦菩薩戒弟子昭慶書玉識</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X39.0700.0069b" n="0069b"/>
<lb ed="X" n="0069b01"/>
<lb ed="X" n="0069b02"/>
<lb ed="X" n="0069b03"/>
<lb ed="X" n="0069b04"/><lb ed="R095" n="0001b05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">凡例</cb:mulu><head>凡例</head>
<lb ed="X" n="0069b05"/><lb ed="R095" n="0001b06"/><list><item xml:id="itemX39p0069b0501"><anchor xml:id="nkr_note_add_0069b0501" n="0069b0501"/><anchor xml:id="beg0069b0501" n="0069b0501"/><space quantity="0"/><anchor xml:id="end0069b0501"/>此經心地一品乃分上下兩卷。上卷三十心十地。
<lb ed="X" n="0069b06"/><lb ed="R095" n="0001b07"/>明菩薩修證之階位。下卷十重四十八輕。顯佛子
<lb ed="X" n="0069b07"/><lb ed="R095" n="0001b08"/>當學之戒法。然法雖從位顯。而位必仗戒修。故天
<lb ed="X" n="0069b08"/><lb ed="R095" n="0001b09"/>台智者大師。單疏下卷。時所宗行。以見戒爲趣位
<lb ed="X" n="0069b09"/><lb ed="R095" n="0001b10"/>之本也。今仍舊貫。以逗時機。如欲具明上卷經義。
<lb ed="X" n="0069b10"/><lb ed="R095" n="0001b11"/>請閱餘解。</item>
<lb ed="X" n="0069b11"/><lb ed="R095" n="0001b12"/><item xml:id="itemX39p0069b1101"><anchor xml:id="nkr_note_add_0069b1101" n="0069b1101"/><anchor xml:id="beg0069b1101" n="0069b1101"/><space quantity="0"/><anchor xml:id="end0069b1101"/>經前懸談者。毗尼止持會集。先和尙遵賢宗法式。
<lb ed="X" n="0069b12"/><lb ed="R095" n="0001b13"/>略開七門。以明通局。戒疏發隱。雲棲大師據般若
<lb ed="X" n="0069b13"/><lb ed="R095" n="0001b14"/>略疏。預立五門。融會他宗。今准華嚴大疏。開成十
<lb ed="X" n="0069b14"/><lb ed="R095" n="0001b15"/>義。用顯其要。如或樂簡樂詳。隨情去取。</item>
<lb ed="X" n="0069b15"/><lb ed="R095" n="0001b16"/><item xml:id="itemX39p0069b1501"><anchor xml:id="nkr_note_add_0069b1501" n="0069b1501"/><anchor xml:id="beg0069b1501" n="0069b1501"/><space quantity="0"/><anchor xml:id="end0069b1501"/>古來經解。有科者。有不科者。謂科能節文。解能釋
<lb ed="X" n="0069b16"/><lb ed="R095" n="0001b17"/>義。故今加科節之。然大小乘戒。不出止行兩法。離
<lb ed="X" n="0069b17"/><lb ed="R095" n="0001b18"/>此便非律義。今以止行分析重輕戒相。俾未觀文
<lb ed="X" n="0069b18"/><lb ed="R095" n="0002a01"/>句。先知大槩。其餘科式。與諸家大同。</item>
<lb ed="X" n="0069b19"/><lb ed="R095" n="0002a02"/><item xml:id="itemX39p0069b1901"><anchor xml:id="nkr_note_add_0069b1901" n="0069b1901"/><anchor xml:id="beg0069b1901" n="0069b1901"/><space quantity="0"/><anchor xml:id="end0069b1901"/>菩薩大戒。舍那面授。妙海親聞。展轉傳來。什師誦
<lb ed="X" n="0069b20"/><lb ed="R095" n="0002a03"/>出。而藏有南北。增減不同。今依流通本而釋經文。
<lb ed="X" n="0069b21"/><lb ed="R095" n="0002a04"/>不敢更改一字。一則向所持誦。流傳<anchor xml:id="nkr_note_add_0069b2101" n="0069b2101"/><anchor xml:id="beg0069b2101" n="0069b2101"/>已<anchor xml:id="end0069b2101"/>久。二恐後
<lb ed="X" n="0069b22"/><lb ed="R095" n="0002a05"/>來倣俲。經模漸失。雖謂理長則就。妄動聖典。亦毋
<lb ed="X" n="0069b23"/><lb ed="R095" n="0002a06"/>容也。</item>
<lb ed="X" n="0069b24"/><lb ed="R095" n="0002a07"/><item xml:id="itemX39p0069b2401"><anchor xml:id="nkr_note_add_0069b2401" n="0069b2401"/><anchor xml:id="beg0069b2401" n="0069b2401"/><space quantity="0"/><anchor xml:id="end0069b2401"/>經文。題目。俱書頂格。解釋。則低一字。科文。又低一
<pb ed="X" xml:id="X39.0700.0069c" n="0069c"/>
<lb ed="X" n="0069c01"/><lb ed="R095" n="0002a08"/>字。一則敬重佛語。二則經文科釋。各有分別。不宜
<lb ed="X" n="0069c02"/><lb ed="R095" n="0002a09"/>混雜也。</item>
<lb ed="X" n="0069c03"/><lb ed="R095" n="0002a10"/><item xml:id="itemX39p0069c0301"><anchor xml:id="nkr_note_add_0069c0301" n="0069c0301"/><anchor xml:id="beg0069c0301" n="0069c0301"/><space quantity="0"/><anchor xml:id="end0069c0301"/>消文釋義。貴乎直捷暢快爲妙。若勉強扭揑。則文
<lb ed="X" n="0069c04"/><lb ed="R095" n="0002a11"/>義不顯。事旣不明。理何能徹。故此書不論各家先
<lb ed="X" n="0069c05"/><lb ed="R095" n="0002a12"/>後。但能發明本經文義。則便隨錄也。然今人多厭
<lb ed="X" n="0069c06"/><lb ed="R095" n="0002a13"/>其繁。故解亦從簡。不貴語備。務在義周。</item>
<lb ed="X" n="0069c07"/><lb ed="R095" n="0002a14"/><item xml:id="itemX39p0069c0701"><anchor xml:id="nkr_note_add_0069c0701" n="0069c0701"/><anchor xml:id="beg0069c0701" n="0069c0701"/><space quantity="0"/><anchor xml:id="end0069c0701"/>大乘律法。自不同於小乘。故其中開遮持犯輕重。
<lb ed="X" n="0069c08"/><lb ed="R095" n="0002a15"/>並不以聲聞戒而定。惟依菩薩戒經也。又條相內
<lb ed="X" n="0069c09"/><lb ed="R095" n="0002a16"/>多緣成罪。及果報引證等。在十重。則全具。在輕戒。
<lb ed="X" n="0069c10"/><lb ed="R095" n="0002a17"/>則有無不定也。</item>
<lb ed="X" n="0069c11"/><lb ed="R095" n="0002a18"/><item xml:id="itemX39p0069c1101"><anchor xml:id="nkr_note_add_0069c1101" n="0069c1101"/><anchor xml:id="beg0069c1101" n="0069c1101"/><space quantity="0"/><anchor xml:id="end0069c1101"/>三無漏學。以戒爲基。菩薩木叉。普被諸有。但能解
<lb ed="X" n="0069c12"/><lb ed="R095" n="0002b01"/>語。悉皆得受。故知梵網一經。人天四衆。凡有心者。
<lb ed="X" n="0069c13"/><lb ed="R095" n="0002b02"/>一切應瞻。雖然如是。要須受後始得。若未受戒人
<lb ed="X" n="0069c14"/><lb ed="R095" n="0002b03"/>預閱。恐後來受戒。不能發起殷重之心。然渴而後
<lb ed="X" n="0069c15"/><lb ed="R095" n="0002b04"/>飮。則水之味愈甘。暗而後然。則燈之用愈大。惟重
<lb ed="X" n="0069c16"/><lb ed="R095" n="0002b05"/>在見機。又則講時不揀者。欲令發起善種故。誦戒
<lb ed="X" n="0069c17"/><lb ed="R095" n="0002b06"/>時須揀者。恐生藐忽故。適如融影等。因見此經。卽
<lb ed="X" n="0069c18"/><lb ed="R095" n="0002b07"/>發大心受菩薩大戒者。則不須揀也。降此不得。覧
<lb ed="X" n="0069c19"/><lb ed="R095" n="0002b08"/>者宜依經加意思之。</item></list></cb:div>
<lb ed="X" n="0069c20"/>
<lb ed="X" n="0069c21"/>
<lb ed="X" n="0069c22"/>
<lb ed="X" n="0069c23"/>
<lb ed="X" n="0069c24"/>
<pb ed="X" xml:id="X39.0700.0070a" n="0070a"/>
<lb ed="X" n="0070a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">佛說梵網經初津</cb:mulu>
<lb ed="X" n="0070a02"/><cb:docNumber>No. 700</cb:docNumber>
<lb ed="X" n="0070a03"/><lb ed="R095" n="0003a01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>佛說梵網經初津卷一</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0070a04"/>
<lb ed="X" n="0070a05"/><lb ed="R095" n="0003a02"/><byline cb:type="author">淸　古杭昭慶萬壽戒壇傳律沙門書玉述</byline>
<lb ed="X" n="0070a06"/><lb ed="R095" n="0003a03"/><p xml:id="pX39p0070a0601">將釋此經。先開十門。一。敎起因緣。二。藏乘分攝。三
<lb ed="X" n="0070a07"/><lb ed="R095" n="0003a04"/>辯定時會。四。敎觀深廣。五。所被機宜。六。能詮體性
<lb ed="X" n="0070a08"/><lb ed="R095" n="0003a05"/>七。宗趣通局。八。翻譯傳授。九。總釋名題。十。別解文
<lb ed="X" n="0070a09"/><lb ed="R095" n="0003a06"/>義。今於題文之前。亦懸叙八義門也。</p>
<lb ed="X" n="0070a10"/><lb ed="R095" n="0003a07"/><p xml:id="pX39p0070a1001">初敎起因緣者。華嚴云。非以一緣一事。而得成就
<lb ed="X" n="0070a11"/><lb ed="R095" n="0003a08"/>如來出現。今經興起。亦多因緣。別開爲十。一。傳揚
<lb ed="X" n="0070a12"/><lb ed="R095" n="0003a09"/>諸佛授受常法故。二。標示衆生入道根本故。三。發
<lb ed="X" n="0070a13"/><lb ed="R095" n="0003a10"/>明心地出生大戒故。四。略開菩薩廣大行願故。五
<lb ed="X" n="0070a14"/><lb ed="R095" n="0003a11"/>廣顯戒門普納含靈故。六。護持菩薩必不退墮故。
<lb ed="X" n="0070a15"/><lb ed="R095" n="0003a12"/>七。激勵小乘令學大乘故。八。直指凡夫信<anchor xml:id="nkr_note_add_0070a1501" n="0070a1501"/><anchor xml:id="beg0070a1501" n="0070a1501"/>己<anchor xml:id="end0070a1501"/>是佛
<lb ed="X" n="0070a16"/><lb ed="R095" n="0003a13"/>故。九。預扶末法作大導師故。十。流通聖戒展轉無
<lb ed="X" n="0070a17"/><lb ed="R095" n="0003a14"/>盡故。</p>
<lb ed="X" n="0070a18"/><lb ed="R095" n="0003a15"/><p xml:id="pX39p0070a1801">二。藏乘分攝者。初藏攝有二。一。三藏。經律論也。品
<lb ed="X" n="0070a19"/><lb ed="R095" n="0003a16"/>內上明法門中心地。契經藏攝。下明佛法中戒藏。
<lb ed="X" n="0070a20"/><lb ed="R095" n="0003a17"/>毗尼藏攝。而無問難。故非論攝。二。二藏。聲聞菩薩
<lb ed="X" n="0070a21"/><lb ed="R095" n="0003a18"/>也。經云。汝等一切發心菩薩亦誦。乃至十地諸菩
<lb ed="X" n="0070a22"/><lb ed="R095" n="0003b01"/>薩亦誦。是菩薩藏攝。故非聲聞也。</p><p xml:id="pX39p0070a2214" cb:place="inline">二。乘攝亦二
<lb ed="X" n="0070a23"/><lb ed="R095" n="0003b02"/>一。五乘。謂人。天。聲聞。緣覺。菩薩也。經云。初結菩薩
<lb ed="X" n="0070a24"/><lb ed="R095" n="0003b03"/>波羅提木叉。廼至合掌至心聽佛誦一切諸佛大
<pb ed="X" xml:id="X39.0700.0070b" n="0070b"/>
<lb ed="X" n="0070b01"/><lb ed="R095" n="0003b04"/>乘戒。屬菩薩大乘攝。二。四乘。三乘之後。加一佛乘。
<lb ed="X" n="0070b02"/><lb ed="R095" n="0003b05"/>卽法華之大白牛車也。經云。衆生受佛戒。卽入諸
<lb ed="X" n="0070b03"/><lb ed="R095" n="0003b06"/>佛位。故是一佛乘攝。非前權三乘也。</p><p xml:id="pX39p0070b0315" cb:place="inline">三。分攝。謂
<lb ed="X" n="0070b04"/><lb ed="R095" n="0003b07"/>十二分敎也。一。長行。二。重頌。三。授記。四。孤起。五。因
<lb ed="X" n="0070b05"/><lb ed="R095" n="0003b08"/>緣。六。無問自說。七。本事。八。本生。九。方廣。十。未曾有。
<lb ed="X" n="0070b06"/><lb ed="R095" n="0003b09"/>十一。譬喩。十二。論議。長行重頌可知。汝是當成佛。
<lb ed="X" n="0070b07"/><lb ed="R095" n="0003b10"/>我是<anchor xml:id="nkr_note_add_0070b0701" n="0070b0701"/><anchor xml:id="beg0070b0701" n="0070b0701"/>已<anchor xml:id="end0070b0701"/>成佛。授記也。是故戒光從口出。有緣。非無
<lb ed="X" n="0070b08"/><lb ed="R095" n="0003b11"/>因故光。光非靑黃赤白黑等。因緣也。入天宮。下閻
<lb ed="X" n="0070b09"/><lb ed="R095" n="0003b12"/>浮。十住處說。本生。及本事也。略開不可說法門中
<lb ed="X" n="0070b10"/><lb ed="R095" n="0003b13"/>心地。乃至重說十無盡藏戒品。方廣也。釋迦身放
<lb ed="X" n="0070b11"/><lb ed="R095" n="0003b14"/>慧光。照天王宮。迴至<name role="" type="person">蓮華臺藏世界</name>。玄通華光主
<lb ed="X" n="0070b12"/><lb ed="R095" n="0003b15"/>菩薩放金剛白雲色光。徧照一切世界。未曾有也。
<lb ed="X" n="0070b13"/><lb ed="R095" n="0003b16"/>經喩梵網。戒如日月。瓔珠。菩提若苗。譬喩也。故是
<lb ed="X" n="0070b14"/><lb ed="R095" n="0003b17"/>九部所攝。而非孤起。無問。論議。三分敎也。</p>
<lb ed="X" n="0070b15"/><lb ed="R095" n="0003b18"/><p xml:id="pX39p0070b1501">三。辯定時會者。時有三。一。先照時。所謂初善。日初
<lb ed="X" n="0070b16"/><lb ed="R095" n="0004a01"/>分時入也。二。轉照時。所謂中善。日中分時入也。此
<lb ed="X" n="0070b17"/><lb ed="R095" n="0004a02"/>一時內。轉開三照。初轉照時。爲下根轉小乘法輪。
<lb ed="X" n="0070b18"/><lb ed="R095" n="0004a03"/>中轉照時。爲中根轉三乘法輪。後轉照時。爲上根
<lb ed="X" n="0070b19"/><lb ed="R095" n="0004a04"/>轉一乘法輪。三。還照時。所謂後善。日後分時入也。
<lb ed="X" n="0070b20"/><lb ed="R095" n="0004a05"/>此當先照時說。會有五。一。華嚴會。直顯敎也。二。阿
<lb ed="X" n="0070b21"/><lb ed="R095" n="0004a06"/>含會。隱實敎也。三。深密會引。攝敎也。四。妙智會。融
<lb ed="X" n="0070b22"/><lb ed="R095" n="0004a07"/>通敎也。五。法華會。開顯敎也。此當華嚴會攝。又涅
<lb ed="X" n="0070b23"/><lb ed="R095" n="0004a08"/>槃經五味。文云。譬如從牛出乳。從乳出酪。從酪出
<lb ed="X" n="0070b24"/><lb ed="R095" n="0004a09"/>生酥。從生酥出熟酥。從熟酥出醍醐。此當最初乳
<pb ed="X" xml:id="X39.0700.0070c" n="0070c"/>
<lb ed="X" n="0070c01"/><lb ed="R095" n="0004a10"/>味也。</p>
<lb ed="X" n="0070c02"/><lb ed="R095" n="0004a11"/><p xml:id="pX39p0070c0201">四。敎觀深廣者。開二。先敎相。又二。一。化儀敎。門分
<lb ed="X" n="0070c03"/><lb ed="R095" n="0004a12"/>爲十。一。本末差別門。二。依本起末門。三。攝末歸本
<lb ed="X" n="0070c04"/><lb ed="R095" n="0004a13"/>門。四。本末無礙門。五。隨機不定門。六。顯密同時門。
<lb ed="X" n="0070c05"/><lb ed="R095" n="0004a14"/>七。一時頓演門。八。寂寞無言門。九。該通三際門。十。
<lb ed="X" n="0070c06"/><lb ed="R095" n="0004a15"/>重重無盡門。經云。我今盧舍那。方坐蓮花臺。周帀
<lb ed="X" n="0070c07"/><lb ed="R095" n="0004a16"/>千華上。復現千釋迦。前二後二分開。卽差別門。連
<lb ed="X" n="0070c08"/><lb ed="R095" n="0004a17"/>合。卽起末門。又云。如是千百億。盧舍那本身。該歸
<lb ed="X" n="0070c09"/><lb ed="R095" n="0004a18"/>本門。及無礙門。十住處說。卽隨機門。四禪化魔。又
<lb ed="X" n="0070c10"/><lb ed="R095" n="0004b01"/>說心地。卽顯密門。重輕戒法。一時頓說。卽頓演門。
<lb ed="X" n="0070c11"/><lb ed="R095" n="0004b02"/>沒入天宮化魔。下生成道說法。入出不離華光三
<lb ed="X" n="0070c12"/><lb ed="R095" n="0004b03"/>昧。卽寂寞門。三世諸佛<anchor xml:id="nkr_note_add_0070c1201" n="0070c1201"/><anchor xml:id="beg0070c1201" n="0070c1201"/>已<anchor xml:id="end0070c1201"/>。今。當誦。一切菩薩<anchor xml:id="nkr_note_add_0070c1202" n="0070c1202"/><anchor xml:id="beg0070c1202" n="0070c1202"/>已<anchor xml:id="end0070c1202"/>今
<lb ed="X" n="0070c13"/><lb ed="R095" n="0004b04"/>當學。卽三際門。舍那佛說恒河沙法門中心地。及
<lb ed="X" n="0070c14"/><lb ed="R095" n="0004b05"/>十無盡藏戒法品。千百億釋迦亦如是說。廼至一
<lb ed="X" n="0070c15"/><lb ed="R095" n="0004b06"/>切佛心藏。地藏。戒藏。無量行願藏。因果佛性常住
<lb ed="X" n="0070c16"/><lb ed="R095" n="0004b07"/>藏。如是一切佛說無量一切法藏。卽無盡門。依引
<lb ed="X" n="0070c17"/><lb ed="R095" n="0004b08"/>文義。十義俱通。約時剋定。在何門攝。此當七。九。十
<lb ed="X" n="0070c18"/><lb ed="R095" n="0004b09"/>門。兼差別中。一分本義。以其頓演根本一乘。直益
<lb ed="X" n="0070c19"/><lb ed="R095" n="0004b10"/>圓頓大機宜故。應如法思之。</p><p xml:id="pX39p0070c1912" cb:place="inline">二。化法敎。門開爲
<lb ed="X" n="0070c20"/><lb ed="R095" n="0004b11"/>二。先。約敎詮法通局顯分齊。敎類有五。初。小敎中
<lb ed="X" n="0070c21"/><lb ed="R095" n="0004b12"/>具含四乘。一。人乘。談五戒。十善。二。天乘。談四禪。八
<lb ed="X" n="0070c22"/><lb ed="R095" n="0004b13"/>定。三。聲聞乘。談四諦法門。四。緣覺乘。談十二因緣。
<lb ed="X" n="0070c23"/><lb ed="R095" n="0004b14"/>前二有我。猶屬界內凡夫。後二無我。名爲出界聖
<lb ed="X" n="0070c24"/><lb ed="R095" n="0004b15"/>人。故此小乘。唯談我空。二。始敎。但明法空。亦名分
<pb ed="X" xml:id="X39.0700.0071a" n="0071a"/>
<lb ed="X" n="0071a01"/><lb ed="R095" n="0004b16"/>敎。但說法相。三。終敎。竟說中道。亦名實敎。廣談法
<lb ed="X" n="0071a02"/><lb ed="R095" n="0004b17"/>性。四。頓敎。唯辯眞性。五。圓敎。圓談法界。初是小椉。
<lb ed="X" n="0071a03"/><lb ed="R095" n="0004b18"/>二。三大椉。四。五。一椉。此屬圓敎。本源心地。與法界
<lb ed="X" n="0071a04"/><lb ed="R095" n="0005a01"/>心性。無二無別故。亦可兼前終頓。而非小始故。權
<lb ed="X" n="0071a05"/><lb ed="R095" n="0005a02"/>實敎中。實敎所攝。經云。衆生受佛戒。卽入諸佛位。
<lb ed="X" n="0071a06"/><lb ed="R095" n="0005a03"/>屬頓敎攝。又一舍那化千百億。千百億。卽舍那本
<lb ed="X" n="0071a07"/><lb ed="R095" n="0005a04"/>身。屬圓敎攝。偈云。應當靜觀察。諸法眞實相。是名
<lb ed="X" n="0071a08"/><lb ed="R095" n="0005a05"/>第一道。亦名摩訶衍。終實義也。文云。一切衆生。皆
<lb ed="X" n="0071a09"/><lb ed="R095" n="0005a06"/>入佛性戒中。偈云。常作如是信。戒品<anchor xml:id="nkr_note_add_0071a0901" n="0071a0901"/><anchor xml:id="beg0071a0901" n="0071a0901"/>已<anchor xml:id="end0071a0901"/>具足。頓敎
<lb ed="X" n="0071a10"/><lb ed="R095" n="0005a07"/>義也。經云。爲開百千恒河沙不可說法門中心地。
<lb ed="X" n="0071a11"/><lb ed="R095" n="0005a08"/>廼至因說無量世界。猶如網孔。一一世界。各各不
<lb ed="X" n="0071a12"/><lb ed="R095" n="0005a09"/>同。佛敎門亦復如是。圓敎義也。斯則有前所通。無
<lb ed="X" n="0071a13"/><lb ed="R095" n="0005a10"/>前所局矣。</p><p xml:id="pX39p0071a1305" cb:place="inline">次。約法生起本末。顯分齊。法義亦五。
<lb ed="X" n="0071a14"/><lb ed="R095" n="0005a11"/>初。唯一心爲本源。所謂衆生心。是心則攝一切世
<lb ed="X" n="0071a15"/><lb ed="R095" n="0005a12"/>出世間法。卽華嚴一眞法界心。圓敎齊也。二。依一
<lb ed="X" n="0071a16"/><lb ed="R095" n="0005a13"/>心開二門。一者心眞如門。所謂心性不生不滅。頓
<lb ed="X" n="0071a17"/><lb ed="R095" n="0005a14"/>敎齊也。始敎空義。密說此門。以彼不知如來遣相。
<lb ed="X" n="0071a18"/><lb ed="R095" n="0005a15"/>爲顯眞性。故非其分。二者心生滅門。依如來藏。故
<lb ed="X" n="0071a19"/><lb ed="R095" n="0005a16"/>有生滅心。所謂不生不滅。與生滅和合。非一非異。
<lb ed="X" n="0071a20"/><lb ed="R095" n="0005a17"/>名爲阿梨耶識。終敎齊也。分敎識義。密說此門。以
<lb ed="X" n="0071a21"/><lb ed="R095" n="0005a18"/>彼不知佛說如來藏以爲阿賴耶。故非其分。三。依
<lb ed="X" n="0071a22"/><lb ed="R095" n="0005b01"/>後生滅門明二義。一者覺義。謂心體離念。等虗空
<lb ed="X" n="0071a23"/><lb ed="R095" n="0005b02"/>界。二者不覺義。謂不如實知。眞如法一故。始敎空
<lb ed="X" n="0071a24"/><lb ed="R095" n="0005b03"/>宗。齊此覺義。以爲眞空本覺之地。彼未明眞空相。
<pb ed="X" xml:id="X39.0700.0071b" n="0071b"/>
<lb ed="X" n="0071b01"/><lb ed="R095" n="0005b04"/>卽眞如性。故說諸法無不是空。四。依後不覺義生。
<lb ed="X" n="0071b02"/><lb ed="R095" n="0005b05"/>三細。一。業相。二。轉相。三。現相。分敎相宗。齊此業相。
<lb ed="X" n="0071b03"/><lb ed="R095" n="0005b06"/>以爲諸法生起之本。故未明三細與眞如同。以一
<lb ed="X" n="0071b04"/><lb ed="R095" n="0005b07"/>心爲源。故說眞如凝然。八識生滅。五。依後現相生
<lb ed="X" n="0071b05"/><lb ed="R095" n="0005b08"/>六麤。一。智相。二。相續相。法執也。三。執取相。四。計名
<lb ed="X" n="0071b06"/><lb ed="R095" n="0005b09"/>字相。上四皆惑道。二乘唯齊第三。但斷我執。未證
<lb ed="X" n="0071b07"/><lb ed="R095" n="0005b10"/>法空故。五。起業相。業道人天齊此。但知善惡業相。
<lb ed="X" n="0071b08"/><lb ed="R095" n="0005b11"/>不識二執惑故。六。業繫苦相。苦道也。舍那略開心
<lb ed="X" n="0071b09"/><lb ed="R095" n="0005b12"/>地如毛頭許。乃至本源自性淸淨。卽一總相心也。
<lb ed="X" n="0071b10"/><lb ed="R095" n="0005b13"/>汝諸佛轉我所說。與一切衆生開心地道。卽二門
<lb ed="X" n="0071b11"/><lb ed="R095" n="0005b14"/>也。釋迦佛說舍那心地中初發心中。常所誦一戒。
<lb ed="X" n="0071b12"/><lb ed="R095" n="0005b15"/>光明金剛寶戒。是一切佛本源。一切菩薩本源。佛
<lb ed="X" n="0071b13"/><lb ed="R095" n="0005b16"/>性種子。卽覺不覺義也。一切衆生皆有佛性。一切
<lb ed="X" n="0071b14"/><lb ed="R095" n="0005b17"/>意識色心。是情。是心。皆入佛性戒中。卽三細也。如
<lb ed="X" n="0071b15"/><lb ed="R095" n="0005b18"/>是十波羅提木叉出於世界。是法戒。是三世一切
<lb ed="X" n="0071b16"/><lb ed="R095" n="0006a01"/>衆生頂戴受持。乃至云。若有犯者。不得現身發菩
<lb ed="X" n="0071b17"/><lb ed="R095" n="0006a02"/>提心。及隨三惡道中。二劫三劫。不聞父母三寶名
<lb ed="X" n="0071b18"/><lb ed="R095" n="0006a03"/>字。卽六麤也。經旣本末具證。義理深廣彰矣。</p><p xml:id="pX39p0071b1818" cb:place="inline">後。
<lb ed="X" n="0071b19"/><lb ed="R095" n="0006a04"/>觀道開爲三門。一。不生觀。二。不滅觀。三。一心觀。亦
<lb ed="X" n="0071b20"/><lb ed="R095" n="0006a05"/>可一。非異觀。二。非一觀。三。實相觀。偈云。應當靜觀
<lb ed="X" n="0071b21"/><lb ed="R095" n="0006a06"/>察。諸法眞實相。不生亦不滅。不一亦不異。如是一
<lb ed="X" n="0071b22"/><lb ed="R095" n="0006a07"/>心中。方便勤莊嚴。亦可一。滅惡觀。二。出佛觀。三。一
<lb ed="X" n="0071b23"/><lb ed="R095" n="0006a08"/>道觀。偈云。於學於無學。勿生分別想。是名第一道。
<lb ed="X" n="0071b24"/><lb ed="R095" n="0006a09"/>亦名摩訶衍。一切戲論惡。悉從是處滅。諸佛薩婆
<pb ed="X" xml:id="X39.0700.0071c" n="0071c"/>
<lb ed="X" n="0071c01"/><lb ed="R095" n="0006a10"/>若。悉由是處出。亦可一。不有觀。二。不無觀。三。本源
<lb ed="X" n="0071c02"/><lb ed="R095" n="0006a11"/>觀。或云。一。非色觀。二。非心觀。三。戒光觀。文云。戒光
<lb ed="X" n="0071c03"/><lb ed="R095" n="0006a12"/>從口出。非色非心。非有非無。是諸佛之本源。或云
<lb ed="X" n="0071c04"/><lb ed="R095" n="0006a13"/>一。俱非觀。二。因緣觀。三。心戒觀。文云。我今自誦諸
<lb ed="X" n="0071c05"/><lb ed="R095" n="0006a14"/>佛法戒。乃至一切諸菩薩亦誦。是故戒光從口出。
<lb ed="X" n="0071c06"/><lb ed="R095" n="0006a15"/>有緣。非無因故光。光非靑黃赤白黑。乃至非因果
<lb ed="X" n="0071c07"/><lb ed="R095" n="0006a16"/>法等。此三觀門。卽小乘律儀。道共。定共。三戒。亦卽
<lb ed="X" n="0071c08"/><lb ed="R095" n="0006a17"/>律儀。無漏禪戒。亦卽大乘律儀。善法。衆生。三戒。瓔
<lb ed="X" n="0071c09"/><lb ed="R095" n="0006a18"/>珞經云。律儀戒。謂十波羅提木叉。善法戒。謂八萬
<lb ed="X" n="0071c10"/><lb ed="R095" n="0006b01"/>四千法門。衆生戒。謂慈悲喜捨。化及衆生。令得安
<lb ed="X" n="0071c11"/><lb ed="R095" n="0006b02"/>樂也。此約次第三觀。配釋如是。若圓融觀。三觀並
<lb ed="X" n="0071c12"/><lb ed="R095" n="0006b03"/>攝三聚。三聚具含三觀。廼至十重。四十八輕。八萬
<lb ed="X" n="0071c13"/><lb ed="R095" n="0006b04"/>四千法門。化度十界百億衆生。三觀三聚。莫不徧
<lb ed="X" n="0071c14"/><lb ed="R095" n="0006b05"/>包。則此觀道。豈不幽深也。</p>
<lb ed="X" n="0071c15"/><lb ed="R095" n="0006b06"/><p xml:id="pX39p0071c1501">五。所被機宜者。經云。一切衆生。皆有佛性。無非所
<lb ed="X" n="0071c16"/><lb ed="R095" n="0006b07"/>被。不同餘宗。唯被菩薩。及不定佛。依起信論。三聚
<lb ed="X" n="0071c17"/><lb ed="R095" n="0006b08"/>統收。此經正爲不定。文云。信男信女。婬男婬女。盡
<lb ed="X" n="0071c18"/><lb ed="R095" n="0006b09"/>得受戒。兼爲正定。修進妙行。經云。三世菩薩<anchor xml:id="nkr_note_add_0071c1801" n="0071c1801"/><anchor xml:id="beg0071c1801" n="0071c1801"/>已<anchor xml:id="end0071c1801"/>學。
<lb ed="X" n="0071c19"/><lb ed="R095" n="0006b10"/>今學。當學。邪定。作近遠緣。彼論云。近遠。速得度故。
<lb ed="X" n="0071c20"/><lb ed="R095" n="0006b11"/>遠緣。久遠得度故。是近遠復有二緣。一。增長行緣。
<lb ed="X" n="0071c21"/><lb ed="R095" n="0006b12"/>二。受道緣。今經云。衆生受佛戒。卽入諸佛位。近緣
<lb ed="X" n="0071c22"/><lb ed="R095" n="0006b13"/>也。汝是當成佛。我是<anchor xml:id="nkr_note_add_0071c2201" n="0071c2201"/><anchor xml:id="beg0071c2201" n="0071c2201"/>已<anchor xml:id="end0071c2201"/>成佛。遠緣也。又准楞伽經。
<lb ed="X" n="0071c23"/><lb ed="R095" n="0006b14"/>五性攝盡。一。聲聞椉種性。二。緣覺椉種性。三。如來
<lb ed="X" n="0071c24"/><lb ed="R095" n="0006b15"/>椉種性。四。三乘不定種性。五。闡提無種性。此經正
<pb ed="X" xml:id="X39.0700.0072a" n="0072a"/>
<lb ed="X" n="0072a01"/><lb ed="R095" n="0006b16"/>被如來椉種性。兼爲餘四性。以作近遠緣故。彼經
<lb ed="X" n="0072a02"/><lb ed="R095" n="0006b17"/>云。捨善根一闡提。以佛威力。或善根生。佛於一切
<lb ed="X" n="0072a03"/><lb ed="R095" n="0006b18"/>衆生。無捨時故。今經云。一切衆生。皆入佛性戒中。
<lb ed="X" n="0072a04"/><lb ed="R095" n="0007a01"/>當當常有因故。當當常住法身。又云。見一切衆生
<lb ed="X" n="0072a05"/><lb ed="R095" n="0007a02"/>應唱言。汝等盡應受三歸十戒。發菩提心。畜生闡
<lb ed="X" n="0072a06"/><lb ed="R095" n="0007a03"/>提尙爾。況二乘聖性耶。若約今經。人有八對。文云。
<lb ed="X" n="0072a07"/><lb ed="R095" n="0007a04"/>國王。王子。大臣。百官。比丘。比丘尼。信男。信女。婬男。
<lb ed="X" n="0072a08"/><lb ed="R095" n="0007a05"/>婬女。十八梵。六欲天。無根。二根。黃門。奴婢。一切鬼
<lb ed="X" n="0072a09"/><lb ed="R095" n="0007a06"/>神。盡得受戒。初王臣。二僧尼。三淨染。四欲色。五有
<lb ed="X" n="0072a10"/><lb ed="R095" n="0007a07"/>無。六主僕。七幽顯。八橫豎。法有十六。謂信。聞。喜。見
<lb ed="X" n="0072a11"/><lb ed="R095" n="0007a08"/>持。戴。讀。誦。解。學。修。說。註。書。授。行也。若普收者。或疑。
<lb ed="X" n="0072a12"/><lb ed="R095" n="0007a09"/>或信。或毀。或讚。皆爲所被。經云。七逆八難。一切犯
<lb ed="X" n="0072a13"/><lb ed="R095" n="0007a10"/>戒罪。應敎懺悔。又云。十無盡藏戒品。是一切衆生
<lb ed="X" n="0072a14"/><lb ed="R095" n="0007a11"/>戒。本源自性淸淨。則知成法。破法。盡成佛道也。</p>
<lb ed="X" n="0072a15"/><lb ed="R095" n="0007a12"/><p xml:id="pX39p0072a1501">六。能詮體性者。分開四門。一。隨相門。又三。初。聲名
<lb ed="X" n="0072a16"/><lb ed="R095" n="0007a13"/>句文體。經云。若說法時。法師高座。四衆聽者下坐。
<lb ed="X" n="0072a17"/><lb ed="R095" n="0007a14"/>二。通攝所詮體。上四。屬能詮。此一。所詮義。若不詮
<lb ed="X" n="0072a18"/><lb ed="R095" n="0007a15"/>義。文非敎故。下云。應一一敎受持大乘經律。敎解
<lb ed="X" n="0072a19"/><lb ed="R095" n="0007a16"/>義理。又云。先學大乘威儀經律。廣開解義味。三。六
<lb ed="X" n="0072a20"/><lb ed="R095" n="0007a17"/>塵顯法體。下云。戒光從口出。又云。剝皮爲紙。刺血
<lb ed="X" n="0072a21"/><lb ed="R095" n="0007a18"/>爲墨。以髓爲水。析骨爲筆。書寫佛戒。木皮<anchor xml:id="nkr_note_add_0072a2101" n="0072a2101"/><anchor xml:id="beg0072a2101" n="0072a2101"/>榖<anchor xml:id="end0072a2101"/>紙。絹
<lb ed="X" n="0072a22"/><lb ed="R095" n="0007b01"/>素竹帛。亦應悉書持。常以七寶無價香花。一切雜
<lb ed="X" n="0072a23"/><lb ed="R095" n="0007b02"/>寶爲箱囊。盛經律卷。二。唯識門。前三敎體。皆自識
<lb ed="X" n="0072a24"/><lb ed="R095" n="0007b03"/>變。下云。常應一心受持讀誦大乘經律。若見牛馬
<pb ed="X" xml:id="X39.0700.0072b" n="0072b"/>
<lb ed="X" n="0072b01"/><lb ed="R095" n="0007b04"/>豬羊。應心念口言。汝是畜生。發菩提心。又云。三千
<lb ed="X" n="0072b02"/><lb ed="R095" n="0007b05"/>學士。聞佛自誦。心心頂戴。三。歸性門。此識無體。眞
<lb ed="X" n="0072b03"/><lb ed="R095" n="0007b06"/>如性故。經云。日日六時。持菩薩戒。解其義理。佛性
<lb ed="X" n="0072b04"/><lb ed="R095" n="0007b07"/>之性。四。無礙門。謂前理事心境。交徹無礙。又云。一
<lb ed="X" n="0072b05"/><lb ed="R095" n="0007b08"/>切意識色心。是情是心。皆入佛性戒中。又云。十無
<lb ed="X" n="0072b06"/><lb ed="R095" n="0007b09"/>盡藏戒品。是一切衆生戒。本源自性。千百億世界
<lb ed="X" n="0072b07"/><lb ed="R095" n="0007b10"/>中。一切衆生受持。歡喜奉行。故此一經。通取四門
<lb ed="X" n="0072b08"/><lb ed="R095" n="0007b11"/>爲敎體也。</p>
<lb ed="X" n="0072b09"/><lb ed="R095" n="0007b12"/><p xml:id="pX39p0072b0901">七。宗趣通局者。先。通辯諸宗有六。一隨相法執宗。
<lb ed="X" n="0072b10"/><lb ed="R095" n="0007b13"/>卽小乘諸師依阿含等經。造俱舍等論。二。唯識法
<lb ed="X" n="0072b11"/><lb ed="R095" n="0007b14"/>相宗。卽無著依深密等經。造瑜伽等論。三。眞空無
<lb ed="X" n="0072b12"/><lb ed="R095" n="0007b15"/>相宗。卽提婆依般若等經。造中觀等論。四。藏心緣
<lb ed="X" n="0072b13"/><lb ed="R095" n="0007b16"/>起宗。卽<name role="" type="person">馬鳴</name>依勝鬘等經。造起信等論。五。眞性寂
<lb ed="X" n="0072b14"/><lb ed="R095" n="0007b17"/>滅宗。卽龍樹依楞伽等經。造佛性等論。六。法界圓
<lb ed="X" n="0072b15"/><lb ed="R095" n="0007b18"/>融宗。卽天親依華嚴等經。造十地等論。今此經宗。
<lb ed="X" n="0072b16"/><lb ed="R095" n="0008a01"/>當後第六門也。經云。佛坐菩提樹下。成正覺<anchor xml:id="nkr_note_add_0072b1601" n="0072b1601"/><anchor xml:id="beg0072b1601" n="0072b1601"/>已<anchor xml:id="end0072b1601"/>。初
<lb ed="X" n="0072b17"/><lb ed="R095" n="0008a02"/>結菩薩波羅提木叉。以此卽舍那心地戒。衆生佛
<lb ed="X" n="0072b18"/><lb ed="R095" n="0008a03"/>性戒。大衆十無盡藏戒。故屬圓融宗也。</p><p xml:id="pX39p0072b1816" cb:place="inline">後。局明
<lb ed="X" n="0072b19"/><lb ed="R095" n="0008a04"/>此經。有總。有別。總則心地大戒。以止惡行善爲宗。
<lb ed="X" n="0072b20"/><lb ed="R095" n="0008a05"/>了達佛性因果。超凡入聖爲趣。別開五對。一。敎義
<lb ed="X" n="0072b21"/><lb ed="R095" n="0008a06"/>對。崇毗尼敎相爲宗。合悟心地妙義爲趣。二。事理
<lb ed="X" n="0072b22"/><lb ed="R095" n="0008a07"/>對。擧重輕是非事相爲宗。解第一義諦理性爲趣。
<lb ed="X" n="0072b23"/><lb ed="R095" n="0008a08"/>三境智對。所緣六種性眞境爲宗。能照三門觀智
<lb ed="X" n="0072b24"/><lb ed="R095" n="0008a09"/>慧爲趣。四。行位對。修行無量行願藏法爲宗。三十
<pb ed="X" xml:id="X39.0700.0072c" n="0072c"/>
<lb ed="X" n="0072c01"/><lb ed="R095" n="0008a10"/>心十地賢聖階位爲趣。五。因果對。善徹佛性正因
<lb ed="X" n="0072c02"/><lb ed="R095" n="0008a11"/>爲宗。圓成法身佛果爲趣。此之五對。前後相由生
<lb ed="X" n="0072c03"/><lb ed="R095" n="0008a12"/>起也。</p>
<lb ed="X" n="0072c04"/><lb ed="R095" n="0008a13"/><p xml:id="pX39p0072c0401">八。翻譯傳授者。有二。一翻譯時年。肇序云。羅什法
<lb ed="X" n="0072c05"/><lb ed="R095" n="0008a14"/>師。誦此一品。以爲心地之首。此經有一百一十二
<lb ed="X" n="0072c06"/><lb ed="R095" n="0008a15"/>卷。六十二品。弘始三年。秦主姚興。玄心大法。卑萬
<lb ed="X" n="0072c07"/><lb ed="R095" n="0008a16"/>乘之心。尊三寶之敎。於<name role="" type="person">草堂寺</name>。共諸學士。與什參
<lb ed="X" n="0072c08"/><lb ed="R095" n="0008a17"/>定。大小兩乘。五十餘部。唯梵網經。最後譯出。時道
<lb ed="X" n="0072c09"/><lb ed="R095" n="0008a18"/>融。道影等。三百餘人。一時受菩薩大戒。融影等信
<lb ed="X" n="0072c10"/><lb ed="R095" n="0008b01"/>受佛語。卽書出此心地一品。八十一部。流傳後代。
<lb ed="X" n="0072c11"/><lb ed="R095" n="0008b02"/>當時三百餘人。常誦此一品。以爲持戒之資。應知
<lb ed="X" n="0072c12"/><lb ed="R095" n="0008b03"/>此土菩薩大戒。乃什師之所傳也。</p><p xml:id="pX39p0072c1214" cb:place="inline">二。疏解流傳。
<lb ed="X" n="0072c13"/><lb ed="R095" n="0008b04"/>天台智者大師著義疏。雲棲蓮池大師述發隱。吾
<lb ed="X" n="0072c14"/><lb ed="R095" n="0008b05"/>千華三昧光律祖。直解心地一品。古吳素華旭法
<lb ed="X" n="0072c15"/><lb ed="R095" n="0008b06"/>師合註。廣州在犙贊法師略疏。乳峯德水源法師
<lb ed="X" n="0072c16"/><lb ed="R095" n="0008b07"/>手標。如上諸書。皆詮梵網妙理。今於衆部之中採
<lb ed="X" n="0072c17"/><lb ed="R095" n="0008b08"/>諸奧義。共析經文。庶其覧者。逐事以明理。就理而
<lb ed="X" n="0072c18"/><lb ed="R095" n="0008b09"/>察事。明於理。則自不迷宗。察於事。則自不怠持。梵
<lb ed="X" n="0072c19"/><lb ed="R095" n="0008b10"/>網之旨旣明。則吾人之心地。未嘗與毗盧遮那徧
<lb ed="X" n="0072c20"/><lb ed="R095" n="0008b11"/>照異也。</p><p xml:id="pX39p0072c2004" cb:place="inline">上明八義門竟。</p>
<lb ed="X" n="0072c21"/><lb ed="R095" n="0008b12"/><p xml:id="pX39p0072c2101">△九總釋名題三。初經題。二人題。三品題。今初。</p>
<lb ed="X" n="0072c22"/><lb ed="R095" n="0008b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0072c2201">佛說梵網經</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0072c23"/><lb ed="R095" n="0008b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0072c2301">佛說者。先舍那所說。後釋迦親宣也。梵語佛陀。華
<lb ed="X" n="0072c24"/><lb ed="R095" n="0008b15"/>言知者。覺者。知。謂知過去。現在。未來。衆生。非衆生
<pb ed="X" xml:id="X39.0700.0073a" n="0073a"/>
<lb ed="X" n="0073a01"/><lb ed="R095" n="0008b16"/>數。常。無常等。一切諸法。是名爲知。覺。謂於一切法。
<lb ed="X" n="0073a02"/><lb ed="R095" n="0008b17"/>一切種相。能自開覺。亦能開覺一切有情。如睡夢
<lb ed="X" n="0073a03"/><lb ed="R095" n="0008b18"/>覺。如蓮花開。是名爲覺。對迷說覺。對愚說知。能知
<lb ed="X" n="0073a04"/><lb ed="R095" n="0009a01"/>能覺。故名爲佛。佛有三身。法。報。化也。法。卽本覺性
<lb ed="X" n="0073a05"/><lb ed="R095" n="0009a02"/>體。報。乃始覺智圓。化。則慈悲應現也。然法身無相。
<lb ed="X" n="0073a06"/><lb ed="R095" n="0009a03"/>圓明徧照十方。報身萬德。具八萬四千相好。化身
<lb ed="X" n="0073a07"/><lb ed="R095" n="0009a04"/>丈六金身。具三十二相。八十種好。有云。法身名毗
<lb ed="X" n="0073a08"/><lb ed="R095" n="0009a05"/>盧遮那。此云徧一切處。如心地觀經偈云。法身體
<lb ed="X" n="0073a09"/><lb ed="R095" n="0009a06"/>徧諸衆生。萬德凝然性常住。不生不滅無來去。不
<lb ed="X" n="0073a10"/><lb ed="R095" n="0009a07"/>一不異非斷常。法界徧滿如虗空。一切如來共修
<lb ed="X" n="0073a11"/><lb ed="R095" n="0009a08"/>證。是也。報身名盧舍那。化身名釋迦牟尼。此一往
<lb ed="X" n="0073a12"/><lb ed="R095" n="0009a09"/>語耳。當知三身。非一非異。機緣不同。見一異也。說
<lb ed="X" n="0073a13"/><lb ed="R095" n="0009a10"/>者。悅其所懷。謂諸佛久修久證一體三身。了知一
<lb ed="X" n="0073a14"/><lb ed="R095" n="0009a11"/>切衆生。同具此德。大悲熏心。每思濟度。今機緣初
<lb ed="X" n="0073a15"/><lb ed="R095" n="0009a12"/>熟。乃接歸本源世界。親覲本尊。秉受心地法門。次
<lb ed="X" n="0073a16"/><lb ed="R095" n="0009a13"/>復示成樹下。普爲凡夫。結重輕戒。俾受者。頓入佛
<lb ed="X" n="0073a17"/><lb ed="R095" n="0009a14"/>位。成眞佛子。度生本懷。於茲暢悅。故曰悅其所懷
<lb ed="X" n="0073a18"/><lb ed="R095" n="0009a15"/>也。又四辯宣揚。名之爲說。三昧正受。名之爲默。說
<lb ed="X" n="0073a19"/><lb ed="R095" n="0009a16"/>法。則利益衆生。默然。則自受法樂也。梵網者。以喩
<lb ed="X" n="0073a20"/><lb ed="R095" n="0009a17"/>彰名也。梵。謂梵天。網。謂珠網。謂佛在<name role="" type="person">摩醯首羅</name>大
<lb ed="X" n="0073a21"/><lb ed="R095" n="0009a18"/>梵天王宮中。觀彼天宮殿上因陀羅網幢。衆寶所
<lb ed="X" n="0073a22"/><lb ed="R095" n="0009b01"/>成。光光涉入。不相障礙。佛刹如之。故以喩爲經名
<lb ed="X" n="0073a23"/><lb ed="R095" n="0009b02"/>也。義如後釋。然能喩唯一。謂梵網珠幢。所喩有二。
<lb ed="X" n="0073a24"/><lb ed="R095" n="0009b03"/>謂世界。及佛敎門也。世界。卽所被之機。敎門。是能
<pb ed="X" xml:id="X39.0700.0073b" n="0073b"/>
<lb ed="X" n="0073b01"/><lb ed="R095" n="0009b04"/>被之法。法性平等。理非種種。繇機異故。敎門亦殊
<lb ed="X" n="0073b02"/><lb ed="R095" n="0009b05"/>也。此乃就事而言。若約法釋者。梵網。卽是衆生心
<lb ed="X" n="0073b03"/><lb ed="R095" n="0009b06"/>性。亦廼諸佛之本源。行菩薩道之根本。是大衆諸
<lb ed="X" n="0073b04"/><lb ed="R095" n="0009b07"/>佛子之根本也。自性本淨名梵。塵界含攝名網。繇
<lb ed="X" n="0073b05"/><lb ed="R095" n="0009b08"/>此心性建立無量世界衆生之法。及設無量敎門
<lb ed="X" n="0073b06"/><lb ed="R095" n="0009b09"/>諸佛之法。故云心佛及衆生。是三無差別。只在迷
<lb ed="X" n="0073b07"/><lb ed="R095" n="0009b10"/>悟之間而分優劣矣。何以故。迷成三障。悟卽三身。
<lb ed="X" n="0073b08"/><lb ed="R095" n="0009b11"/>合而言之。自悟爲佛。悟他名說。自他不二。名爲佛
<lb ed="X" n="0073b09"/><lb ed="R095" n="0009b12"/>說梵網也。經者。梵語具云。欲底修多羅。華言契經
<lb ed="X" n="0073b10"/><lb ed="R095" n="0009b13"/>上契諸佛妙理。乃合道而言。下契衆生之機。是逗
<lb ed="X" n="0073b11"/><lb ed="R095" n="0009b14"/>根而說。爲法爲則。今古常然。故名爲經。總不出貫。
<lb ed="X" n="0073b12"/><lb ed="R095" n="0009b15"/>攝。常。法。四義。謂貫串所說之理。攝持所化之機。三
<lb ed="X" n="0073b13"/><lb ed="R095" n="0009b16"/>世不易爲常。十界同遵曰法。夫聖人之語。無非敎
<lb ed="X" n="0073b14"/><lb ed="R095" n="0009b17"/>人聞之。從凡悟聖。永息迷心者矣。正翻爲線。此方
<lb ed="X" n="0073b15"/><lb ed="R095" n="0009b18"/>不貴線稱。故存於經也。按諸經律。有以單人。單法。
<lb ed="X" n="0073b16"/><lb ed="R095" n="0010a01"/>單喩。爲名。或以人法爲題。或以人喩爲題。或以法
<lb ed="X" n="0073b17"/><lb ed="R095" n="0010a02"/>喩爲題。或以人法喩爲題。所謂單三複三。具足也
<lb ed="X" n="0073b18"/><lb ed="R095" n="0010a03"/>今經當第五種立題。若以通別論之。則經爲通。同
<lb ed="X" n="0073b19"/><lb ed="R095" n="0010a04"/>名經故。梵網是別。別餘經故。故此經中。若境。若智。
<lb ed="X" n="0073b20"/><lb ed="R095" n="0010a05"/>若機。若益。若理。若事。若體。若用。若因。若果。而逈別
<lb ed="X" n="0073b21"/><lb ed="R095" n="0010a06"/>餘經也。境。謂性境。卽一眞法界。體性虗空華光三
<lb ed="X" n="0073b22"/><lb ed="R095" n="0010a07"/>昧。智。謂十智。卽本經所謂天眼。天耳。乃至天願等。
<lb ed="X" n="0073b23"/><lb ed="R095" n="0010a08"/>機。謂總攝羣機。如經云。汝諸佛子。轉我所說。與一
<lb ed="X" n="0073b24"/><lb ed="R095" n="0010a09"/>切衆生開心地道。益。卽利益。謂衆生受佛戒。卽入
<pb ed="X" xml:id="X39.0700.0073c" n="0073c"/>
<lb ed="X" n="0073c01"/><lb ed="R095" n="0010a10"/>諸佛位等。理。卽理體。經云。一切衆生皆有佛性。事。
<lb ed="X" n="0073c02"/><lb ed="R095" n="0010a11"/>卽事相。謂但解法師語。盡得受戒。體。卽戒體。謂光
<lb ed="X" n="0073c03"/><lb ed="R095" n="0010a12"/>明金剛寶戒。是一切佛本源。用。卽功用。謂得見千
<lb ed="X" n="0073c04"/><lb ed="R095" n="0010a13"/>佛。千佛授手。世世不墮惡道八難等。因。卽因行。如
<lb ed="X" n="0073c05"/><lb ed="R095" n="0010a14"/>云。我<anchor xml:id="nkr_note_add_0073c0501" n="0073c0501"/><anchor xml:id="beg0073c0501" n="0073c0501"/>已<anchor xml:id="end0073c0501"/>百劫修行是心地等。果。卽果位。如蓮華臺
<lb ed="X" n="0073c06"/><lb ed="R095" n="0010a15"/>藏世界。赫赫天光。師子座上<name role="" type="person">盧舍那佛</name>也。是故梵
<lb ed="X" n="0073c07"/><lb ed="R095" n="0010a16"/>網一經。敎齊圓頓。義並華嚴。主伴重重。說聽皆佛。
<lb ed="X" n="0073c08"/><lb ed="R095" n="0010a17"/>該七衆以通收。凡諸位而均攝。爲一化之根源。乃
<lb ed="X" n="0073c09"/><lb ed="R095" n="0010a18"/>大乘之極暢也。上四字。是所詮之義。下一字。爲能
<lb ed="X" n="0073c10"/><lb ed="R095" n="0010b01"/>詮之文。能所合目。故名佛說梵網經也。初津者。爲
<lb ed="X" n="0073c11"/><lb ed="R095" n="0010b02"/>初學者。以作津梁也。</p><p xml:id="pX39p0073c1109" cb:place="inline">△二釋人題。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0073c12"/><lb ed="R095" n="0010b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0073c1201">姚秦三藏法師鳩摩羅什譯</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0073c13"/><lb ed="R095" n="0010b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0073c1301">姚秦者。姚。是姓。秦。是國號。廼後秦國主。姓姚名興
<lb ed="X" n="0073c14"/><lb ed="R095" n="0010b05"/>也。題立此號者。以證譯經之時也。三藏者。經律論
<lb ed="X" n="0073c15"/><lb ed="R095" n="0010b06"/>之靈文也。謂開示悟入。貫串攝持名經。處斷輕重
<lb ed="X" n="0073c16"/><lb ed="R095" n="0010b07"/>開遮持犯曰律。刊定是非邪正爲論。包括所應知
<lb ed="X" n="0073c17"/><lb ed="R095" n="0010b08"/>義令無分散。故名藏也。法師者。法。軌則義。師。匠也。
<lb ed="X" n="0073c18"/><lb ed="R095" n="0010b09"/>法雖可軌。體不自弘。弘之在人。謂此師善解三藏。
<lb ed="X" n="0073c19"/><lb ed="R095" n="0010b10"/>華梵雙通。以法自師。以法師人。就德爲名。故曰三
<lb ed="X" n="0073c20"/><lb ed="R095" n="0010b11"/>藏法師也。鳩摩羅什。此云童壽。謂法師年在童稚
<lb ed="X" n="0073c21"/><lb ed="R095" n="0010b12"/>之時。而辯慧<anchor xml:id="nkr_note_add_0073c2101" n="0073c2101"/><anchor xml:id="beg0073c2101" n="0073c2101"/>已<anchor xml:id="end0073c2101"/>超耆宿故。譯者。謂手持梵卷。口誦
<lb ed="X" n="0073c22"/><lb ed="R095" n="0010b13"/>秦言。翻梵成華。故名譯也。父天竺人。師在胎日。母
<lb ed="X" n="0073c23"/><lb ed="R095" n="0010b14"/>增辯慧。七歲出家。日誦千偈。九歲與外道論義。辯
<lb ed="X" n="0073c24"/><lb ed="R095" n="0010b15"/>挫邪鋒。咸皆愧伏。遠近異之。母生什後。亦卽出家。
<pb ed="X" xml:id="X39.0700.0074a" n="0074a"/>
<lb ed="X" n="0074a01"/><lb ed="R095" n="0010b16"/>聰拔衆尼。得第三果。什旣受具。母謂之曰。方等深
<lb ed="X" n="0074a02"/><lb ed="R095" n="0010b17"/>敎。應大闡揚。秦都與汝。自身無利。如何。什曰。菩薩
<lb ed="X" n="0074a03"/><lb ed="R095" n="0010b18"/>之行。利物忘軀。大化必行。鑪鑊何恨。從此<anchor xml:id="nkr_note_add_0074a0301" n="0074a0301"/><anchor xml:id="beg0074a0301" n="0074a0301"/>已<anchor xml:id="end0074a0301"/>後。廣
<lb ed="X" n="0074a04"/><lb ed="R095" n="0011a01"/>誦大乘。洞其秘奧。西域諸王。皆尊奉爲師。凡請說
<lb ed="X" n="0074a05"/><lb ed="R095" n="0011a02"/>法。必長跪座側。令師蹹登。符堅建元九年。太史奏
<lb ed="X" n="0074a06"/><lb ed="R095" n="0011a03"/>云。有德星現外國。當有大德智人。入輔中國。堅曰。
<lb ed="X" n="0074a07"/><lb ed="R095" n="0011a04"/>朕聞西域有羅什。襄陽有道安。將非此耶。遂遣將
<lb ed="X" n="0074a08"/><lb ed="R095" n="0011a05"/>軍呂光等。率兵七萬。西伐龜兹。請師弘法。呂光與
<lb ed="X" n="0074a09"/><lb ed="R095" n="0011a06"/>師纔及中途。姚興續秦。迎師歸國。以師禮事之。優
<lb ed="X" n="0074a10"/><lb ed="R095" n="0011a07"/>寵特甚。延入西明閣。及<name role="" type="person">逍遙園</name>。別館安置。與八百
<lb ed="X" n="0074a11"/><lb ed="R095" n="0011a08"/>沙門。諮受師義。敕譯經論。三百九十餘卷。弘始十
<lb ed="X" n="0074a12"/><lb ed="R095" n="0011a09"/>一年。八月二十日。卒於長安。壽七十歲。南山律祖
<lb ed="X" n="0074a13"/><lb ed="R095" n="0011a10"/>問天人陸元暢云。什師所翻之經。至今若新。受持
<lb ed="X" n="0074a14"/><lb ed="R095" n="0011a11"/>轉盛。何耶。答云。其人善解大乘。得佛遺寄之意。絕
<lb ed="X" n="0074a15"/><lb ed="R095" n="0011a12"/>後光前。仰之所不能及。爲一代之寶。從毗婆尸佛
<lb ed="X" n="0074a16"/><lb ed="R095" n="0011a13"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0074a1601" n="0074a1601"/><anchor xml:id="beg0074a1601" n="0074a1601"/>已<anchor xml:id="end0074a1601"/>來譯經師也。又云。什師位階三賢。文殊指授令
<lb ed="X" n="0074a17"/><lb ed="R095" n="0011a14"/>其刪定。非槩論也。</p><p xml:id="pX39p0074a1708" cb:place="inline">△三釋品題。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0074a18"/><lb ed="R095" n="0011a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0074a1801">菩薩心地品之下</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0074a19"/><lb ed="R095" n="0011a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0074a1901">此品以人法爲名。菩薩。人也。心地。法也。先釋菩薩。
<lb ed="X" n="0074a20"/><lb ed="R095" n="0011a17"/>人名。梵語具云摩訶菩提質帝薩埵。此云大道心
<lb ed="X" n="0074a21"/><lb ed="R095" n="0011a18"/>成就衆生。謂有大心。入佛道故。亦云覺有情。謂菩
<lb ed="X" n="0074a22"/><lb ed="R095" n="0011b01"/>提。是能覺義。薩埵。是有情義。謂能令一切有情。覺
<lb ed="X" n="0074a23"/><lb ed="R095" n="0011b02"/>悟佛道故。東土好簡。故但言菩薩也。亦云大士。謂
<lb ed="X" n="0074a24"/><lb ed="R095" n="0011b03"/>能上求下化。建立大事故。又云開士。謂能開化一
<pb ed="X" xml:id="X39.0700.0074b" n="0074b"/>
<lb ed="X" n="0074b01"/><lb ed="R095" n="0011b04"/>切衆生故。總而言之。依無作四諦境。發四弘誓。撰
<lb ed="X" n="0074b02"/><lb ed="R095" n="0011b05"/>大甲冑。能爲難事。上弘佛法。下化衆生。智悲雙運。
<lb ed="X" n="0074b03"/><lb ed="R095" n="0011b06"/>故獲此號也。其間有通。有別。通則從初發心以來。
<lb ed="X" n="0074b04"/><lb ed="R095" n="0011b07"/>直至等覺。皆名菩薩。別則菩薩位次。各各不同也。
<lb ed="X" n="0074b05"/><lb ed="R095" n="0011b08"/>次。釋心地。法名。謂萬法之所從生。故稱爲心。凡聖
<lb ed="X" n="0074b06"/><lb ed="R095" n="0011b09"/>之所依持。故稱爲地。蓋此心地。是譬喩品內所明
<lb ed="X" n="0074b07"/><lb ed="R095" n="0011b10"/>大士要用。如人身之有心。能總萬事。能生勝果。爲
<lb ed="X" n="0074b08"/><lb ed="R095" n="0011b11"/>大士所依。義言如地。然菩薩律儀。徧防三業。心。意。
<lb ed="X" n="0074b09"/><lb ed="R095" n="0011b12"/>識。體一名異。三業之中。意業爲主。身口次之。據勝
<lb ed="X" n="0074b10"/><lb ed="R095" n="0011b13"/>爲論。故言心地。夫佛卽心。心卽佛也。心得佛。以顯
<lb ed="X" n="0074b11"/><lb ed="R095" n="0011b14"/>示第一義。佛因心。以化度人天。故佛佛出世。唯語
<lb ed="X" n="0074b12"/><lb ed="R095" n="0011b15"/>此心。心之外。無法可說。識此義者。可與譚梵網矣。
<lb ed="X" n="0074b13"/><lb ed="R095" n="0011b16"/>又此心地。乃一切凡聖之本源。在凡。則迷此心故。
<lb ed="X" n="0074b14"/><lb ed="R095" n="0011b17"/>而流轉三界。六道四生。在聖。則悟此心故。而復本
<lb ed="X" n="0074b15"/><lb ed="R095" n="0011b18"/>眞源。究竟淸淨。菩薩欲還本源世界。故依此心地
<lb ed="X" n="0074b16"/><lb ed="R095" n="0012a01"/>正戒。以爲勝因。而證舍那之極果也。故經云。我<anchor xml:id="nkr_note_add_0074b1601" n="0074b1601"/><anchor xml:id="beg0074b1601" n="0074b1601"/>已<anchor xml:id="end0074b1601"/>
<lb ed="X" n="0074b17"/><lb ed="R095" n="0012a02"/>百劫修行是心地。號吾爲盧舍那。汝諸佛子。轉我
<lb ed="X" n="0074b18"/><lb ed="R095" n="0012a03"/>所說。與一切衆生。開心地道。又云。一切意識色心。
<lb ed="X" n="0074b19"/><lb ed="R095" n="0012a04"/>是情是心。皆入佛性戒中。受此戒<anchor xml:id="nkr_note_add_0074b1901" n="0074b1901"/><anchor xml:id="beg0074b1901" n="0074b1901"/>已<anchor xml:id="end0074b1901"/>。極至佛身。於
<lb ed="X" n="0074b20"/><lb ed="R095" n="0012a05"/>其中間。戒體常在。故知此戒卽心地也。淨名經云。
<lb ed="X" n="0074b21"/><lb ed="R095" n="0012a06"/>諸佛得解脫。當於衆生心行中求。以本源心地。出
<lb ed="X" n="0074b22"/><lb ed="R095" n="0012a07"/>生一切菩薩行位。各各不同。於此菩薩位中。位位
<lb ed="X" n="0074b23"/><lb ed="R095" n="0012a08"/>修行心地法門。亦復無量。非依心地之法。孰成菩
<lb ed="X" n="0074b24"/><lb ed="R095" n="0012a09"/>薩之名。非因菩薩之人。孰秉心地之法。人卽是法。
<pb ed="X" xml:id="X39.0700.0074c" n="0074c"/>
<lb ed="X" n="0074c01"/><lb ed="R095" n="0012a10"/>法卽是人。繇人。故有大菩提。繇法。故有大涅槃。菩
<lb ed="X" n="0074c02"/><lb ed="R095" n="0012a11"/>提是智。涅槃是理。理智一如。故云菩薩心地也。又
<lb ed="X" n="0074c03"/><lb ed="R095" n="0012a12"/>本源心地。不惟出生菩薩行位。亦復徧出一切諸
<lb ed="X" n="0074c04"/><lb ed="R095" n="0012a13"/>法。所謂地獄心。廼至佛心。地獄地。乃至佛地。今<anchor xml:id="nkr_note_add_0074c0401" n="0074c0401"/><anchor xml:id="beg0074c0401" n="0074c0401"/>但<anchor xml:id="end0074c0401"/>
<lb ed="X" n="0074c05"/><lb ed="R095" n="0012a14"/>云菩薩心地者。以菩薩上同慈力。下同悲仰。徧攝
<lb ed="X" n="0074c06"/><lb ed="R095" n="0012a15"/>十界之義。然十界。無非心地法門故。若非此心爲
<lb ed="X" n="0074c07"/><lb ed="R095" n="0012a16"/>地。則戒從何而持。佛從何而成耶。梵語鉢里勿多。
<lb ed="X" n="0074c08"/><lb ed="R095" n="0012a17"/>此翻爲品。品者。類也。謂義類相從。故名爲品。相傳
<lb ed="X" n="0074c09"/><lb ed="R095" n="0012a18"/>此經大本。共有一百十二卷。六十二品。此乃菩薩
<lb ed="X" n="0074c10"/><lb ed="R095" n="0012b01"/>心地一品。上下兩卷。上卷明菩薩三十心十地法
<lb ed="X" n="0074c11"/><lb ed="R095" n="0012b02"/>門。爲入佛果之根源。下卷明菩薩十重四十八輕
<lb ed="X" n="0074c12"/><lb ed="R095" n="0012b03"/>戒。又爲行菩薩道之根本。拈此一品。而知一部指
<lb ed="X" n="0074c13"/><lb ed="R095" n="0012b04"/>歸。卽此一部。而通一代儀法。觀一佛。而徧知十方
<lb ed="X" n="0074c14"/><lb ed="R095" n="0012b05"/>三世諸佛模楷。見一菩薩。而知十聖三賢心地。對
<lb ed="X" n="0074c15"/><lb ed="R095" n="0012b06"/>上而言。故云菩薩心地品之下也。總釋名題<anchor xml:id="nkr_note_add_0074c1501" n="0074c1501"/><anchor xml:id="beg0074c1501" n="0074c1501"/>已<anchor xml:id="end0074c1501"/>竟。</p>
<lb ed="X" n="0074c16"/><lb ed="R095" n="0012b07"/><p xml:id="pX39p0074c1601">△十別解文義。</p>
<lb ed="X" n="0074c17"/><lb ed="R095" n="0012b08"/><p xml:id="pX39p0074c1701">將釋經文。大分爲三。初序分。二正宗分。三流通分
<lb ed="X" n="0074c18"/><lb ed="R095" n="0012b09"/>此三分之興。始自晉道安法師。彌天高判。後西域
<lb ed="X" n="0074c19"/><lb ed="R095" n="0012b10"/>諸菩薩疏釋東來。皆分三分。始知晉符西釋。誠乃
<lb ed="X" n="0074c20"/><lb ed="R095" n="0012b11"/>古今不易之恒規也。序。謂序述。亦緖也。致也。乃序
<lb ed="X" n="0074c21"/><lb ed="R095" n="0012b12"/>一經之由致也。而有通別。通者。如一切經初。皆有
<lb ed="X" n="0074c22"/><lb ed="R095" n="0012b13"/>如是我聞。一時佛在某處。與諸大衆俱。是名爲通。
<lb ed="X" n="0074c23"/><lb ed="R095" n="0012b14"/>別者。謂說經各有緣起不同。故別序一經。或一品
<lb ed="X" n="0074c24"/><lb ed="R095" n="0012b15"/>之由緖。是名爲別。正宗者。宗。卽主也。崇也。謂佛所
<pb ed="X" xml:id="X39.0700.0075a" n="0075a"/>
<lb ed="X" n="0075a01"/><lb ed="R095" n="0012b16"/>說法。必崇尙當機所說之義爲正主。斯卽一經之
<lb ed="X" n="0075a02"/><lb ed="R095" n="0012b17"/>宗旨也。流通者。流謂不滯。通謂不壅。以正義旣陳。
<lb ed="X" n="0075a03"/><lb ed="R095" n="0012b18"/>務傳後世。利益衆生。使正法之源。流通而無壅滯。
<lb ed="X" n="0075a04"/><lb ed="R095" n="0013a01"/>廣布十方。無有窮盡也。此經從品初至第一淸淨
<lb ed="X" n="0075a05"/><lb ed="R095" n="0013a02"/>者。名爲序分。從佛吿諸佛子言。有十重波羅提木
<lb ed="X" n="0075a06"/><lb ed="R095" n="0013a03"/>叉。至現在諸菩薩今誦。名正宗分。從諸佛子聽。十
<lb ed="X" n="0075a07"/><lb ed="R095" n="0013a04"/>重四十八輕戒至偈終。名流通分。雖是六十二品
<lb ed="X" n="0075a08"/><lb ed="R095" n="0013a05"/>中之一品。一品中之下卷。而序正流通自在全經。
<lb ed="X" n="0075a09"/><lb ed="R095" n="0013a06"/>然就茲下卷。三分宛然。如華嚴。法華等經。品品皆
<lb ed="X" n="0075a10"/><lb ed="R095" n="0013a07"/>以爾時爲首。今經亦然。卽正宗流通。亦是明此一
<lb ed="X" n="0075a11"/><lb ed="R095" n="0013a08"/>品之性相事理。非彼全部之正宗流通故。又華嚴
<lb ed="X" n="0075a12"/><lb ed="R095" n="0013a09"/>鈔云。夫聖人設敎。必有其漸。將命微言。先彰由致。
<lb ed="X" n="0075a13"/><lb ed="R095" n="0013a10"/>由致旣彰。當機受法。故授以正宗。正宗旣陳。務於
<lb ed="X" n="0075a14"/><lb ed="R095" n="0013a11"/>開濟。非但篤於時會。復令末葉傳芳。永耀法燈。明
<lb ed="X" n="0075a15"/><lb ed="R095" n="0013a12"/>明無盡。故授之以流通。非唯一部。當會當品等。皆
<lb ed="X" n="0075a16"/><lb ed="R095" n="0013a13"/>容有之是也。</p>
<lb ed="X" n="0075a17"/><lb ed="R095" n="0013a14"/><p xml:id="pX39p0075a1701">△初序分爲二。初舍那發起。二釋迦勸發。初中二。
<lb ed="X" n="0075a18"/><lb ed="R095" n="0013a15"/>初長文。二偈頌。長文三。初舍那付囑。二釋迦弘傳。
<lb ed="X" n="0075a19"/><lb ed="R095" n="0013a16"/>三勸信受持。初中又二。初口音勸示。二放光付囑。
<lb ed="X" n="0075a20"/><lb ed="R095" n="0013a17"/>今初。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0075a21"/><lb ed="R095" n="0013a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0075a2101">爾時<name role="" type="person">盧舍那佛</name>。爲此大衆。略開百千恒河沙不可說
<lb ed="X" n="0075a22"/><lb ed="R095" n="0013b01"/>法門中心地。如毛頭許。是過去一切佛<anchor xml:id="nkr_note_add_0075a2201" n="0075a2201"/><anchor xml:id="beg0075a2201" n="0075a2201"/>已<anchor xml:id="end0075a2201"/>說。未來佛
<lb ed="X" n="0075a23"/><lb ed="R095" n="0013b02"/>當說。現在佛今說。三世菩薩<anchor xml:id="nkr_note_add_0075a2301" n="0075a2301"/><anchor xml:id="beg0075a2301" n="0075a2301"/>已<anchor xml:id="end0075a2301"/>學當學今學。我<anchor xml:id="nkr_note_add_0075a2302" n="0075a2302"/><anchor xml:id="beg0075a2302" n="0075a2302"/>已<anchor xml:id="end0075a2302"/>百
<lb ed="X" n="0075a24"/><lb ed="R095" n="0013b03"/>劫修行是心地。號吾爲盧舍那。汝諸佛子。轉我所說。
<pb ed="X" xml:id="X39.0700.0075b" n="0075b"/>
<lb ed="X" n="0075b01"/><lb ed="R095" n="0013b04"/>與一切衆生。開心地道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0075b02"/><lb ed="R095" n="0013b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0075b0201">爾時者。卽<name role="" type="person">盧舍那佛</name>將示心地法門之時也。諸經
<lb ed="X" n="0075b03"/><lb ed="R095" n="0013b06"/>通序。具六種成就。今經亦然。爾時。時也。佛。主也。大
<lb ed="X" n="0075b04"/><lb ed="R095" n="0013b07"/>衆。衆也。爲開心地法門。聞也。菩薩世學。信也。蓮華
<lb ed="X" n="0075b05"/><lb ed="R095" n="0013b08"/>臺藏。處也。又師資道合。說聽事成。當爾嘉會之時。
<lb ed="X" n="0075b06"/><lb ed="R095" n="0013b09"/>故名爾時。梵語盧舍那。此云光明徧照。照有二義
<lb ed="X" n="0075b07"/><lb ed="R095" n="0013b10"/>一。內以智光。照眞法界。此約自受用身也。二。外以
<lb ed="X" n="0075b08"/><lb ed="R095" n="0013b11"/>身光。照應大機。此約他受用身也。又翻爲淨滿。謂
<lb ed="X" n="0075b09"/><lb ed="R095" n="0013b12"/>諸惡無餘。故云淨。此是止惡果報也。衆德悉圓。故
<lb ed="X" n="0075b10"/><lb ed="R095" n="0013b13"/>云滿。此是行善果報也。由行滿果圓。故稱爲佛。亦
<lb ed="X" n="0075b11"/><lb ed="R095" n="0013b14"/>卽惑業俱盡。福智圓滿之稱也。斯多從自受用得
<lb ed="X" n="0075b12"/><lb ed="R095" n="0013b15"/>名。其光明徧照。多從他受用爲號。按心地觀經。法
<lb ed="X" n="0075b13"/><lb ed="R095" n="0013b16"/>身亦名自性身無始無終。離一切相。絕諸戲論。周
<lb ed="X" n="0075b14"/><lb ed="R095" n="0013b17"/>圓無際。凝然常住。其受用身有二種相。一自受用。
<lb ed="X" n="0075b15"/><lb ed="R095" n="0013b18"/>二他受用。自受用身者。三阿僧祇劫所修萬行。利
<lb ed="X" n="0075b16"/><lb ed="R095" n="0014a01"/>益安樂。諸衆生<anchor xml:id="nkr_note_add_0075b1601" n="0075b1601"/><anchor xml:id="beg0075b1601" n="0075b1601"/>已<anchor xml:id="end0075b1601"/>。十地滿心。出過三界。居淨妙國
<lb ed="X" n="0075b17"/><lb ed="R095" n="0014a02"/>土。坐大寶蓮華。所謂大寶華王座也。無量大衆海
<lb ed="X" n="0075b18"/><lb ed="R095" n="0014a03"/>會圍繞。供養恭敬。尊重讚歎。如是名爲後報利益。</p>
<lb ed="X" n="0075b19"/><lb ed="R095" n="0014a04"/><p xml:id="pX39p0075b1901">爾時菩薩。入金剛定。斷除一切微細所知諸煩惱
<lb ed="X" n="0075b20"/><lb ed="R095" n="0014a05"/>障。成無上菩提。如是妙果。名現利益。是眞報身。有
<lb ed="X" n="0075b21"/><lb ed="R095" n="0014a06"/>始無終。壽命劫數。無有限量。窮未來際。諸根相好。
<lb ed="X" n="0075b22"/><lb ed="R095" n="0014a07"/>遍周法界。四智圓滿。受用法樂。具足八萬四千智
<lb ed="X" n="0075b23"/><lb ed="R095" n="0014a08"/>門。如是一切諸功德法。名爲如來自受用身也。如
<lb ed="X" n="0075b24"/><lb ed="R095" n="0014a09"/>來他受用身者。具足八萬四千相好。居眞淨土。說
<pb ed="X" xml:id="X39.0700.0075c" n="0075c"/>
<lb ed="X" n="0075c01"/><lb ed="R095" n="0014a10"/>一乘法。令諸菩薩。受用大乘微妙法樂。一切如來
<lb ed="X" n="0075c02"/><lb ed="R095" n="0014a11"/>爲化十地諸菩薩衆。現於十種他受用身。第一佛
<lb ed="X" n="0075c03"/><lb ed="R095" n="0014a12"/>身坐百葉蓮華。爲初地菩薩。說百法明門。菩薩悟
<lb ed="X" n="0075c04"/><lb ed="R095" n="0014a13"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0075c0401" n="0075c0401"/><anchor xml:id="beg0075c0401" n="0075c0401"/>已<anchor xml:id="end0075c0401"/>。起大神通變化。滿於百佛世界。利益安樂。無數
<lb ed="X" n="0075c05"/><lb ed="R095" n="0014a14"/>衆生。第二佛身坐千葉蓮華。爲二地菩薩。說千法
<lb ed="X" n="0075c06"/><lb ed="R095" n="0014a15"/>明門。菩薩悟<anchor xml:id="nkr_note_add_0075c0601" n="0075c0601"/><anchor xml:id="beg0075c0601" n="0075c0601"/>已<anchor xml:id="end0075c0601"/>。起大神通變化。滿於千佛世界。利
<lb ed="X" n="0075c07"/><lb ed="R095" n="0014a16"/>益安樂。無量衆生。第三佛身坐萬葉蓮華。爲三地
<lb ed="X" n="0075c08"/><lb ed="R095" n="0014a17"/>菩薩。說萬法明門。菩薩悟<anchor xml:id="nkr_note_add_0075c0801" n="0075c0801"/><anchor xml:id="beg0075c0801" n="0075c0801"/>已<anchor xml:id="end0075c0801"/>。起大神通變化。滿於
<lb ed="X" n="0075c09"/><lb ed="R095" n="0014a18"/>萬佛國土。利益安樂。無數衆生。如是如來。漸漸增
<lb ed="X" n="0075c10"/><lb ed="R095" n="0014b01"/>長。乃至十地。他受用身。坐不可說妙寶蓮華。爲十
<lb ed="X" n="0075c11"/><lb ed="R095" n="0014b02"/>地菩薩。說不可說諸法明門。菩薩悟<anchor xml:id="nkr_note_add_0075c1101" n="0075c1101"/><anchor xml:id="beg0075c1101" n="0075c1101"/>已<anchor xml:id="end0075c1101"/>。起大神通
<lb ed="X" n="0075c12"/><lb ed="R095" n="0014b03"/>變化。滿於不可說佛微妙國土。利益安樂。不可宣
<lb ed="X" n="0075c13"/><lb ed="R095" n="0014b04"/>說。不可宣說。無量無邊。種類衆生。如是十身。皆坐
<lb ed="X" n="0075c14"/><lb ed="R095" n="0014b05"/>七寶菩提樹下。證得無上菩提。是爲十種他受用
<lb ed="X" n="0075c15"/><lb ed="R095" n="0014b06"/>身也。爲此大衆者。大衆。指千華上佛。及千百億釋
<lb ed="X" n="0075c16"/><lb ed="R095" n="0014b07"/>迦也。按上品經文云。是時釋迦。擎接此世界大衆。
<lb ed="X" n="0075c17"/><lb ed="R095" n="0014b08"/>還蓮華臺藏。見<name role="" type="person">盧舍那佛</name>。佛乃廣開示三賢十聖
<lb ed="X" n="0075c18"/><lb ed="R095" n="0014b09"/>法門。爲入佛果之根源。是知非止千佛千百億佛
<lb ed="X" n="0075c19"/><lb ed="R095" n="0014b10"/>爲大衆也。舍那。是能說法之本佛。大衆。是能受法
<lb ed="X" n="0075c20"/><lb ed="R095" n="0014b11"/>之迹佛。百千。十萬也。恒河。亦云殑伽。此云天堂來。
<lb ed="X" n="0075c21"/><lb ed="R095" n="0014b12"/>謂見從高處來故。河在中天竺。濶四十里。沙細如
<lb ed="X" n="0075c22"/><lb ed="R095" n="0014b13"/>麪。章安云。諸經多以恒河沙爲量者。有四義故。一。
<lb ed="X" n="0075c23"/><lb ed="R095" n="0014b14"/>人多識之。二。入者得福。三八河中大。四是佛生處。
<lb ed="X" n="0075c24"/><lb ed="R095" n="0014b15"/>此卽四悉檀也。一河之沙。數尙無窮。況百千河之
<pb ed="X" xml:id="X39.0700.0076a" n="0076a"/>
<lb ed="X" n="0076a01"/><lb ed="R095" n="0014b16"/>沙數。豈可能盡。故云不可說也。亦卽十大數中之
<lb ed="X" n="0076a02"/><lb ed="R095" n="0014b17"/>第九數。以喩法門之廣大。無窮無盡。今於無窮無
<lb ed="X" n="0076a03"/><lb ed="R095" n="0014b18"/>盡法門中。略說心地一法。猶百千河沙中之一沙。
<lb ed="X" n="0076a04"/><lb ed="R095" n="0015a01"/>故云如毛頭許也。然法門雖廣。不出心地一法。擧
<lb ed="X" n="0076a05"/><lb ed="R095" n="0015a02"/>心地。卽該盡萬法。是亦以少攝廣也。涅槃經云。佛
<lb ed="X" n="0076a06"/><lb ed="R095" n="0015a03"/>在林中。取少樹葉吿諸比丘。我覺了一切諸法。如
<lb ed="X" n="0076a07"/><lb ed="R095" n="0015a04"/>大地草木葉等。爲衆生所說。如手中葉耳。正同此
<lb ed="X" n="0076a08"/><lb ed="R095" n="0015a05"/>喩也。門者。卽能通之義。謂如來所說一乘之法。皆
<lb ed="X" n="0076a09"/><lb ed="R095" n="0015a06"/>從此出。故曰法門。不可說法門。廣也。心地如毛頭
<lb ed="X" n="0076a10"/><lb ed="R095" n="0015a07"/>許。略也。從廣開略。故云略開也。過去一切佛<anchor xml:id="nkr_note_add_0076a1001" n="0076a1001"/><anchor xml:id="beg0076a1001" n="0076a1001"/>已<anchor xml:id="end0076a1001"/>說
<lb ed="X" n="0076a11"/><lb ed="R095" n="0015a08"/>者。則見法有所傳也。未來佛當說者。則見法有所
<lb ed="X" n="0076a12"/><lb ed="R095" n="0015a09"/>受也。現在佛今說者。則見法有所證也。佛是果人。
<lb ed="X" n="0076a13"/><lb ed="R095" n="0015a10"/>引同證說。勸信也。菩薩是因人。引同修學。勸受也。
<lb ed="X" n="0076a14"/><lb ed="R095" n="0015a11"/>三世菩薩等者。謂三世果人。尙且遵敎。豈三世因
<lb ed="X" n="0076a15"/><lb ed="R095" n="0015a12"/>人。有不同學者耶。然心爲萬法之源。擧心則萬法
<lb ed="X" n="0076a16"/><lb ed="R095" n="0015a13"/>俱盡。故諸佛同說。大士同學也。我<anchor xml:id="nkr_note_add_0076a1601" n="0076a1601"/><anchor xml:id="beg0076a1601" n="0076a1601"/>已<anchor xml:id="end0076a1601"/>百劫修行是
<lb ed="X" n="0076a17"/><lb ed="R095" n="0015a14"/>心地者。我。八自在之眞我。非凡夫執五蘊身心之
<lb ed="X" n="0076a18"/><lb ed="R095" n="0015a15"/>妄我也。百劫。揀非權敎三祇。梵語劫波。此云分別
<lb ed="X" n="0076a19"/><lb ed="R095" n="0015a16"/>時節。以劫初人壽十歲時。子年倍父年。如是增至
<lb ed="X" n="0076a20"/><lb ed="R095" n="0015a17"/>八萬四千歲。後百年減一歲。如是減至十歲。此一
<lb ed="X" n="0076a21"/><lb ed="R095" n="0015a18"/>增一減。名一小劫。二十小劫。爲一中劫。成。住。壞。空
<lb ed="X" n="0076a22"/><lb ed="R095" n="0015b01"/>各二十番增減。爲一大劫。無數大劫。爲一僧祇。故
<lb ed="X" n="0076a23"/><lb ed="R095" n="0015b02"/>上品文云。我<anchor xml:id="nkr_note_add_0076a2301" n="0076a2301"/><anchor xml:id="beg0076a2301" n="0076a2301"/>已<anchor xml:id="end0076a2301"/>百阿僧祇劫修行心地。以之爲因。
<lb ed="X" n="0076a24"/><lb ed="R095" n="0015b03"/>初捨凡夫成等正覺。號盧舍那。住臺藏世界海。以
<pb ed="X" xml:id="X39.0700.0076b" n="0076b"/>
<lb ed="X" n="0076b01"/><lb ed="R095" n="0015b04"/>之爲果。此謂修心地戒時。從名字菩薩。直至等覺。
<lb ed="X" n="0076b02"/><lb ed="R095" n="0015b05"/>位位修習堅固成就。入妙覺位。戒體圓極。諸惡永
<lb ed="X" n="0076b03"/><lb ed="R095" n="0015b06"/>淨。萬善悉滿。是故名爲<name role="" type="person">盧舍那佛</name>也。今言百劫者。
<lb ed="X" n="0076b04"/><lb ed="R095" n="0015b07"/>或文略也。准餘經多云。如來於三大阿僧祇劫修
<lb ed="X" n="0076b05"/><lb ed="R095" n="0015b08"/>行。或過三大劫<anchor xml:id="nkr_note_add_0076b0501" n="0076b0501"/><anchor xml:id="beg0076b0501" n="0076b0501"/>已<anchor xml:id="end0076b0501"/>。復於百劫中。修相好因。故云百
<lb ed="X" n="0076b06"/><lb ed="R095" n="0015b09"/>劫也。天台引智度。俱舍。婆沙等論云。如來從古釋
<lb ed="X" n="0076b07"/><lb ed="R095" n="0015b10"/>迦。至<name role="" type="person">尸棄佛</name>。値七萬五千佛。名初阿僧祇。從尸棄
<lb ed="X" n="0076b08"/><lb ed="R095" n="0015b11"/>佛。至然燈佛。値七萬六千佛。名二阿僧祇。得授記
<lb ed="X" n="0076b09"/><lb ed="R095" n="0015b12"/>莂。號釋迦文。從然燈佛。至毗婆尸佛。値七萬七千
<lb ed="X" n="0076b10"/><lb ed="R095" n="0015b13"/>佛。名三阿僧祇滿。從初至此。修六度竟。更住百劫。
<lb ed="X" n="0076b11"/><lb ed="R095" n="0015b14"/>修相好因。故賢愚經云。佛言。我三阿僧祇劫。精勤
<lb ed="X" n="0076b12"/><lb ed="R095" n="0015b15"/>苦行。百劫修福。初阿僧祇劫。供養八萬八千諸佛。
<lb ed="X" n="0076b13"/><lb ed="R095" n="0015b16"/>中阿僧祇劫。供養九萬九千諸佛。後阿僧祇劫。供
<lb ed="X" n="0076b14"/><lb ed="R095" n="0015b17"/>養十萬諸佛。出家持戒。具足尸波羅蜜。乘六度車。
<lb ed="X" n="0076b15"/><lb ed="R095" n="0015b18"/>被忍辱鎧。於菩提樹下。坐金剛座。降伏魔王。得成
<lb ed="X" n="0076b16"/><lb ed="R095" n="0016a01"/>佛道。按瓔珞經云。佛初發意。志求緣覺乘。閒居靜
<lb ed="X" n="0076b17"/><lb ed="R095" n="0016a02"/>處。四十四億劫。無佛法聖衆。其間七十劫後。遇大
<lb ed="X" n="0076b18"/><lb ed="R095" n="0016a03"/>通慧佛。演暢大乘。乃微信解。建功德業。復經十九
<lb ed="X" n="0076b19"/><lb ed="R095" n="0016a04"/>劫。爲大國王。供養淸衆。周給貧乏。捨位出家。晏居
<lb ed="X" n="0076b20"/><lb ed="R095" n="0016a05"/>寂念。心漸疲倦。往來生死。受報無數。由意無大誓。
<lb ed="X" n="0076b21"/><lb ed="R095" n="0016a06"/>欲免自身患。復經六十劫。値遇寶瓔佛。一乘無二
<lb ed="X" n="0076b22"/><lb ed="R095" n="0016a07"/>道。不聞小節名。始從彼發意。弘誓心難沮。從彼至
<lb ed="X" n="0076b23"/><lb ed="R095" n="0016a08"/>今日。七億阿僧祇。將護順正法。今乃自覺悟。須知
<lb ed="X" n="0076b24"/><lb ed="R095" n="0016a09"/>七億<anchor xml:id="nkr_note_add_0076b2401" n="0076b2401"/><anchor xml:id="beg0076b2401" n="0076b2401"/>已<anchor xml:id="end0076b2401"/>前。雖復勤苦修道。而無堅誓。終不能成等
<pb ed="X" xml:id="X39.0700.0076c" n="0076c"/>
<lb ed="X" n="0076c01"/><lb ed="R095" n="0016a10"/>正覺。據此。則百阿僧祇猶少。斯亦隨機所說。權實
<lb ed="X" n="0076c02"/><lb ed="R095" n="0016a11"/>大小兩乘。化儀不同。今舍那以自<anchor xml:id="nkr_note_add_0076c0201" n="0076c0201"/><anchor xml:id="beg0076c0201" n="0076c0201"/>己<anchor xml:id="end0076c0201"/>所修證驗之
<lb ed="X" n="0076c03"/><lb ed="R095" n="0016a12"/>成法而吿之。令他生信。依此心地法門。而傚修證
<lb ed="X" n="0076c04"/><lb ed="R095" n="0016a13"/>也。汝諸佛子轉我所說者。諸佛。通指千葉上佛千
<lb ed="X" n="0076c05"/><lb ed="R095" n="0016a14"/>百億釋迦也。謂前說法。普爲大衆。今付心印。非餘
<lb ed="X" n="0076c06"/><lb ed="R095" n="0016a15"/>人所堪。故特囑千釋迦。傳我舍那佛語。示諸衆生。
<lb ed="X" n="0076c07"/><lb ed="R095" n="0016a16"/>使上承而下布。以見稟法自有來也。受法得益曰
<lb ed="X" n="0076c08"/><lb ed="R095" n="0016a17"/>子。轉。傳也。謂傳佛法以及衆生也。然旣傳心印。不
<lb ed="X" n="0076c09"/><lb ed="R095" n="0016a18"/>可泛常。故稱子也。與一切衆生開心地道者。啓閉
<lb ed="X" n="0076c10"/><lb ed="R095" n="0016b01"/>曰開。謂我舍那一佛。<anchor xml:id="nkr_note_add_0076c1001" n="0076c1001"/><anchor xml:id="beg0076c1001" n="0076c1001"/>已<anchor xml:id="end0076c1001"/>同十方三世諸佛。修證此
<lb ed="X" n="0076c11"/><lb ed="R095" n="0016b02"/>心地法門。則汝等亦當以我心爲心。轉我所說。與
<lb ed="X" n="0076c12"/><lb ed="R095" n="0016b03"/>一切衆生。修證此心地法門。各見本源心地也。然
<lb ed="X" n="0076c13"/><lb ed="R095" n="0016b04"/>此本源心地。一切衆生之所共有。但無始劫來。久
<lb ed="X" n="0076c14"/><lb ed="R095" n="0016b05"/>被妄情惑業雍閉。所謂諸佛<anchor xml:id="nkr_note_add_0076c1401" n="0076c1401"/><anchor xml:id="beg0076c1401" n="0076c1401"/>已<anchor xml:id="end0076c1401"/>悟。衆生尙迷。心王
<lb ed="X" n="0076c15"/><lb ed="R095" n="0016b06"/>旣蒙。則法王不現。故令轉佛所說。使得豁通。故云
<lb ed="X" n="0076c16"/><lb ed="R095" n="0016b07"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0076001" n="0076001"/>聞心地道。卽是開佛知見也。</p><p xml:id="pX39p0076c1612" cb:place="inline">△次放光付囑。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0076c17"/><lb ed="R095" n="0016b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0076c1701">時<name role="" type="person">蓮華臺藏世界</name>。赫赫天光師子座上。<name role="" type="person">盧舍那佛</name>放
<lb ed="X" n="0076c18"/><lb ed="R095" n="0016b09"/>光。光吿千華上佛。持我心地法門品而去。復轉爲千
<lb ed="X" n="0076c19"/><lb ed="R095" n="0016b10"/>百億釋迦。及一切衆生。次第說我上心地法門品。汝
<lb ed="X" n="0076c20"/><lb ed="R095" n="0016b11"/>等受持讀誦。一心而行。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0076c21"/><lb ed="R095" n="0016b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0076c2101"><name role="" type="person">蓮華臺藏世界</name>者。謂居塵不染。故名蓮華。堅實高
<lb ed="X" n="0076c22"/><lb ed="R095" n="0016b13"/>顯。爲萬法之宗極。故名曰臺。含無邊之刹種。故名
<lb ed="X" n="0076c23"/><lb ed="R095" n="0016b14"/>曰藏。豎無終始曰世。橫絕方隅曰界。蓮華臺藏世
<lb ed="X" n="0076c24"/><lb ed="R095" n="0016b15"/>界。擧依報也。師子座上<name role="" type="person">盧舍那佛</name>。擧正報也。又蓮
<pb ed="X" xml:id="X39.0700.0077a" n="0077a"/>
<lb ed="X" n="0077a01"/><lb ed="R095" n="0016b16"/>華含子之處。目曰臺藏者。有包裹義。今刹種及刹
<lb ed="X" n="0077a02"/><lb ed="R095" n="0016b17"/>土。爲一大蓮華之所含藏。十方世界。悉在其內。故
<lb ed="X" n="0077a03"/><lb ed="R095" n="0016b18"/>曰<name role="" type="person">蓮華臺藏世界</name>。卽<name role="" type="person">華藏世界</name>也。約事可爾。據理
<lb ed="X" n="0077a04"/><lb ed="R095" n="0017a01"/>而言。何因刹海。相狀如斯。略擧二因。一。約衆生知
<lb ed="X" n="0077a05"/><lb ed="R095" n="0017a02"/>來藏識。卽是香海。於此海中。有因果相。恒沙性德。
<lb ed="X" n="0077a06"/><lb ed="R095" n="0017a03"/>卽是正因之華。世出世間。未來果法。皆悉含攝。故
<lb ed="X" n="0077a07"/><lb ed="R095" n="0017a04"/>名爲藏。若以法性爲海。心卽是華。含藏亦爾。然此
<lb ed="X" n="0077a08"/><lb ed="R095" n="0017a05"/>藏識相分之中。半爲外器。不執受故。半爲內身。執
<lb ed="X" n="0077a09"/><lb ed="R095" n="0017a06"/>爲自性。生覺受故。如來藏識。何緣如此。法如是故。
<lb ed="X" n="0077a10"/><lb ed="R095" n="0017a07"/>行業引故。二。約諸佛大悲海中。生無邊行華。含藏
<lb ed="X" n="0077a11"/><lb ed="R095" n="0017a08"/>二利。染淨果法。重疊無礙。故所感刹。相狀如之。又
<lb ed="X" n="0077a12"/><lb ed="R095" n="0017a09"/>蓮華卽種種光明蕋香幢。臺卽蓮果。十不可說佛
<lb ed="X" n="0077a13"/><lb ed="R095" n="0017a10"/>刹微塵數<name role="" type="person">香水海</name>在中也。赫赫。熾盛貌。天光。是法
<lb ed="X" n="0077a14"/><lb ed="R095" n="0017a11"/>性天然功德光。普照昞爍故。師子座者。謂形似師
<lb ed="X" n="0077a15"/><lb ed="R095" n="0017a12"/>子故。表說法無畏也。如來說無畏之法。外道魔王。
<lb ed="X" n="0077a16"/><lb ed="R095" n="0017a13"/>悉皆歸降。猶師子之哮吼。飛禽走獸。盡皆潛伏。是
<lb ed="X" n="0077a17"/><lb ed="R095" n="0017a14"/>以凡佛所坐之座。皆名師子座也。又名法空座。亦
<lb ed="X" n="0077a18"/><lb ed="R095" n="0017a15"/>表無畏。謂如來得法空故。故無所畏也。上品云。舍
<lb ed="X" n="0077a19"/><lb ed="R095" n="0017a16"/>那在百萬億紫金剛光明宮中。坐百萬億妙寶蓮
<lb ed="X" n="0077a20"/><lb ed="R095" n="0017a17"/>華。赫赫光明座。是也。光吿千華上佛者。如來心地。
<lb ed="X" n="0077a21"/><lb ed="R095" n="0017a18"/>本絕名言聲也。今欲顯心地正法。還以心光而作
<lb ed="X" n="0077a22"/><lb ed="R095" n="0017b01"/>佛事。故不以言吿。而以光吿。正顯付託之事也。然
<lb ed="X" n="0077a23"/><lb ed="R095" n="0017b02"/>旣結示<anchor xml:id="nkr_note_add_0077a2301" n="0077a2301"/><anchor xml:id="beg0077a2301" n="0077a2301"/>已<anchor xml:id="end0077a2301"/>畢。復放光普吿者。謂此心地法門。若本。
<lb ed="X" n="0077a24"/><lb ed="R095" n="0017b03"/>若迹。若因。若果。無不以智爲前導也。然華嚴雲臺
<pb ed="X" xml:id="X39.0700.0077b" n="0077b"/>
<lb ed="X" n="0077b01"/><lb ed="R095" n="0017b04"/>說法。禪天光音。尙且成敎。況佛身光耶。此亦有二
<lb ed="X" n="0077b02"/><lb ed="R095" n="0017b05"/>意。一近則言吿。遠則光吿。二。劣機言吿。勝機光吿
<lb ed="X" n="0077b03"/><lb ed="R095" n="0017b06"/>今則身口通行。表。此心地戒法。爲至德要道也。若
<lb ed="X" n="0077b04"/><lb ed="R095" n="0017b07"/>約應機。謂是他受用土身佛。若約自證。卽法身無
<lb ed="X" n="0077b05"/><lb ed="R095" n="0017b08"/>礙土。無盡師子座。圓融無礙佛。徧照法界光。總相
<lb ed="X" n="0077b06"/><lb ed="R095" n="0017b09"/>心地法。盡屬於圓敎。非權漸也。佛名釋迦牟尼者。
<lb ed="X" n="0077b07"/><lb ed="R095" n="0017b10"/>本起經翻釋迦爲能仁。本行經譯牟尼爲寂默。能
<lb ed="X" n="0077b08"/><lb ed="R095" n="0017b11"/>仁是姓。從慈悲利物。顯不住涅槃。寂默是字。取智
<lb ed="X" n="0077b09"/><lb ed="R095" n="0017b12"/>慧冥理。顯不住生死。千華上佛。大化也。千百億釋
<lb ed="X" n="0077b10"/><lb ed="R095" n="0017b13"/>迦。小化也。及者。相繼之辭。次第說者。有二義故。一。
<lb ed="X" n="0077b11"/><lb ed="R095" n="0017b14"/>約人。先舍那說。次千佛傳。次百億佛。次菩薩。次衆
<lb ed="X" n="0077b12"/><lb ed="R095" n="0017b15"/>生也。二約法。先三十心。次十地。次十重。次四十八
<lb ed="X" n="0077b13"/><lb ed="R095" n="0017b16"/>輕也。持誦。內熟道種也。心行。外驗行事也。領納曰
<lb ed="X" n="0077b14"/><lb ed="R095" n="0017b17"/>受。固守曰持。對本曰讀。背本曰誦。受持屬心。讀誦
<lb ed="X" n="0077b15"/><lb ed="R095" n="0017b18"/>屬口。心口進修。無二無別。故曰一心而行也。又次
<lb ed="X" n="0077b16"/><lb ed="R095" n="0018a01"/>第說者。圓融不礙行布也。一心行者。行布不礙圓
<lb ed="X" n="0077b17"/><lb ed="R095" n="0018a02"/>融也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0077b18"/><lb ed="R095" n="0018a03"/>
<lb ed="X" n="0077b19"/><lb ed="R095" n="0018a04"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>佛說梵網經初津卷一</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0077b20"/><lb ed="R095" n="0018a05"/>
<lb ed="X" n="0077b21"/><lb ed="R095" n="0018a06"/><cb:div type="w"><head>音釋</head>
<lb ed="X" n="0077b22"/><lb ed="R095" n="0018a07"/><cb:div type="note"><entry><form>支那</form><cb:def><p xml:id="pX39p0077b2203" cb:place="inline">或云至那。華言文物國。卽讚美此方是衣冠
<lb ed="X" n="0077b23"/><lb ed="R095" n="0018a08"/>文物之地也。西域記云。摩訶至那。此云大唐。又名
<lb ed="X" n="0077b24"/><lb ed="R095" n="0018a09"/>震旦。或云眞丹。琳法師云。謂東方屬震。是日出之
<pb ed="X" xml:id="X39.0700.0077c" n="0077c"/>
<lb ed="X" n="0077c01"/><lb ed="R095" n="0018a10"/>方。故云震旦。樓炭經云。葱河以東。名爲震旦。以日
<lb ed="X" n="0077c02"/><lb ed="R095" n="0018a11"/>初出。耀於東隅。故得名也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0077c03"/><lb ed="R095" n="0018a12"/><entry><form>一大事因緣</form><cb:def><p xml:id="pX39p0077c0306" cb:place="inline">一。卽一實相也。其性廣博爲大。如來
<lb ed="X" n="0077c04"/><lb ed="R095" n="0018a13"/>出世度生儀式爲事。衆生具此實相。而能成機感
<lb ed="X" n="0077c05"/><lb ed="R095" n="0018a14"/>佛爲因。如來證此實相。而能起應度生爲緣。一切
<lb ed="X" n="0077c06"/><lb ed="R095" n="0018a15"/>如來出現於世。普爲開示一切衆生本有實相。令
<lb ed="X" n="0077c07"/><lb ed="R095" n="0018a16"/>其咸得悟入佛之知見故也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0077c08"/><lb ed="R095" n="0018a17"/><entry><form>無上菩提</form><cb:def><p xml:id="pX39p0077c0805" cb:place="inline">菩提。此云覺道。無上者。謂成妙覺佛。智
<lb ed="X" n="0077c09"/><lb ed="R095" n="0018a18"/>淨獨尊。無有過於上者。故曰無上。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0077c10"/><lb ed="R095" n="0018b01"/><entry><form>焚膏繼<g ref="#CB15092">晷</g></form><cb:def><p xml:id="pX39p0077c1005" cb:place="inline">膏。油也。<g ref="#CB15092">晷</g>。日影也。古云。日不足。繼之於
<lb ed="X" n="0077c11"/><lb ed="R095" n="0018b02"/>夜者。是也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0077c12"/><lb ed="R095" n="0018b03"/><entry><form>凡例</form><cb:def><p xml:id="pX39p0077c1203" cb:place="inline">凡者。大凡。例者。比例。左傳序云。發凡而起例
<lb ed="X" n="0077c13"/><lb ed="R095" n="0018b04"/>也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0077c14"/><lb ed="R095" n="0018b05"/><entry><form>古杭</form><cb:def><p xml:id="pX39p0077c1403" cb:place="inline">隋時稱杭州。唐時稱餘杭。宋高宗南渡建都
<lb ed="X" n="0077c15"/><lb ed="R095" n="0018b06"/>於此。改爲臨安。迨明復稱杭州。故云古杭也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0077c16"/><lb ed="R095" n="0018b07"/><entry><form>昭慶</form><cb:def><p xml:id="pX39p0077c1603" cb:place="inline">按誌。石晉天福元年。勅建律宗大<name role="" type="person">昭慶寺</name>。昭
<lb ed="X" n="0077c17"/><lb ed="R095" n="0018b08"/>爲昭萬善之功勳。慶。爲慶一人之大德也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0077c18"/><lb ed="R095" n="0018b09"/><entry><form>萬壽戒壇</form><cb:def><p xml:id="pX39p0077c1805" cb:place="inline">卽地湧戒壇也。正名古佛戒壇。趙宋太
<lb ed="X" n="0077c19"/><lb ed="R095" n="0018b10"/>平興國三年。允堪律師。依此晝夜精勤行道。感韋
<lb ed="X" n="0077c20"/><lb ed="R095" n="0018b11"/>天示現曰。今大師行道處。乃古佛戒壇。最吉祥地。
<lb ed="X" n="0077c21"/><lb ed="R095" n="0018b12"/>然燈佛降生之處也。願師大闡尸羅。以續如來慧
<lb ed="X" n="0077c22"/><lb ed="R095" n="0018b13"/>命。弟子於西天竺取世尊成道座下土。四大海心
<lb ed="X" n="0077c23"/><lb ed="R095" n="0018b14"/>水。築壇請師傳戒。令登踐受戒者。永脫泥犁之苦。
<lb ed="X" n="0077c24"/><lb ed="R095" n="0018b15"/>言訖。壇從地湧。七寶分光。東方正旦韋天合掌虗
<pb ed="X" xml:id="X39.0700.0078a" n="0078a"/>
<lb ed="X" n="0078a01"/><lb ed="R095" n="0018b16"/>空證明。五色祥雲結蓋而覆。人皆異之。故稱地湧
<lb ed="X" n="0078a02"/><lb ed="R095" n="0018b17"/>戒壇。事聞於上。勅賜萬善戒壇。以戒爲萬善之本。
<lb ed="X" n="0078a03"/><lb ed="R095" n="0018b18"/>萬曆三十三年。勅賜萬壽戒壇。謂登壇說戒。祝延
<lb ed="X" n="0078a04"/><lb ed="R095" n="0019a01"/>聖壽故也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0078a05"/><lb ed="R095" n="0019a02"/><entry><form>三無漏學</form><cb:def><p xml:id="pX39p0078a0505" cb:place="inline">三者。戒。定。慧也。因戒生定。因定發慧。戒
<lb ed="X" n="0078a06"/><lb ed="R095" n="0019a03"/>出三途。定超六欲。慧脫三界。三法相資。煩惱淨盡。
<lb ed="X" n="0078a07"/><lb ed="R095" n="0019a04"/>不漏落生死故。學。猶飾也。器不飾。則無以成美觀。
<lb ed="X" n="0078a08"/><lb ed="R095" n="0019a05"/>人不學。則無以成聖果也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0078a09"/><lb ed="R095" n="0019a06"/><entry><form>十門</form><cb:def><p xml:id="pX39p0078a0903" cb:place="inline">門者。収攝無擁之謂也。謂將欲釋經。於其文
<lb ed="X" n="0078a10"/><lb ed="R095" n="0019a07"/>前。先以十門。收攝經意。疏通條章。顯示大綱。令諸
<lb ed="X" n="0078a11"/><lb ed="R095" n="0019a08"/>學者依門入解。使經宗意趣。則有所歸。而無擁滯
<lb ed="X" n="0078a12"/><lb ed="R095" n="0019a09"/>也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0078a13"/><lb ed="R095" n="0019a10"/><entry><form>譬喩</form><cb:def><p xml:id="pX39p0078a1303" cb:place="inline">以類比況曰譬。開蹺令悟曰喩。謂如來說法。
<lb ed="X" n="0078a14"/><lb ed="R095" n="0019a11"/>爲鈍根者。假譬喩以曉示之。令其開解故。如法華
<lb ed="X" n="0078a15"/><lb ed="R095" n="0019a12"/>經中。火宅藥草等喩。是也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0078a16"/><lb ed="R095" n="0019a13"/><entry><form>三際</form><cb:def><p xml:id="pX39p0078a1603" cb:place="inline">先。中。後也。波斯匿王言。觀身實相。觀佛亦然。
<lb ed="X" n="0078a17"/><lb ed="R095" n="0019a14"/>無前際。無中際。無後際。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0078a18"/><lb ed="R095" n="0019a15"/><entry><form>四禪八定</form><cb:def><p xml:id="pX39p0078a1805" cb:place="inline">定者。謂攝散歸靜之義也。色界有四。謂
<lb ed="X" n="0078a19"/><lb ed="R095" n="0019a16"/>初禪。二禪。三禪。四禪。無色界有四。謂空處。識處。無
<lb ed="X" n="0078a20"/><lb ed="R095" n="0019a17"/>所有處。非非想處。故云四禪八定也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0078a21"/><lb ed="R095" n="0019a18"/><entry><form>四諦</form><cb:def><p xml:id="pX39p0078a2103" cb:place="inline">法界次第云。此四通言諦者。以審實爲義。此
<lb ed="X" n="0078a22"/><lb ed="R095" n="0019b01"/>四諦法。正爲聲聞人說。欲從聞生解。故必須藉敎
<lb ed="X" n="0078a23"/><lb ed="R095" n="0019b02"/>顯理。今明敎理不虗。故云審實。苦由因感果。則應
<lb ed="X" n="0078a24"/><lb ed="R095" n="0019b03"/>先因而後果。今悉先果而後因者。敎門引物爲便。
<pb ed="X" xml:id="X39.0700.0078b" n="0078b"/>
<lb ed="X" n="0078b01"/><lb ed="R095" n="0019b04"/>故皆先果而後因。前二諦。是世間之法。令知苦以
<lb ed="X" n="0078b02"/><lb ed="R095" n="0019b05"/>斷集。故先果而次因。後二諦。是出世間之法。使爲
<lb ed="X" n="0078b03"/><lb ed="R095" n="0019b06"/>滅以修道。故亦先果而次因也。一。苦諦。苦。是苦果。
<lb ed="X" n="0078b04"/><lb ed="R095" n="0019b07"/>二。集諦。集。是苦因。三。滅諦。滅。是樂果。四。道諦。道。是
<lb ed="X" n="0078b05"/><lb ed="R095" n="0019b08"/>樂因。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0078b06"/><lb ed="R095" n="0019b09"/><entry><form>我空</form><cb:def><p xml:id="pX39p0078b0603" cb:place="inline">謂無我。人。衆生。壽者。四相之見。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0078b07"/><lb ed="R095" n="0019b10"/><entry><form>法空</form><cb:def><p xml:id="pX39p0078b0703" cb:place="inline">謂無色。受。想。行。識。五陰之法也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0078b08"/><lb ed="R095" n="0019b11"/><entry><form>一眞法界</form><cb:def><p xml:id="pX39p0078b0805" cb:place="inline">離二曰一。不妄曰眞。交徹融攝故曰法
<lb ed="X" n="0078b09"/><lb ed="R095" n="0019b12"/>界。卽是諸佛平等法身。從本以來。不生不滅。非空
<lb ed="X" n="0078b10"/><lb ed="R095" n="0019b13"/>非有。離名離相。無內無外。惟一眞實。不可思議故。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0078b11"/><lb ed="R095" n="0019b14"/><entry><form>心眞如門</form><cb:def><p xml:id="pX39p0078b1105" cb:place="inline">心眞如者。卽是一眞法界大總相法門
<lb ed="X" n="0078b12"/><lb ed="R095" n="0019b15"/>體。所謂心性不生不滅。非染非淨。畢竟平等。無有
<lb ed="X" n="0078b13"/><lb ed="R095" n="0019b16"/>變易。惟是一心。故名心眞如門。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0078b14"/><lb ed="R095" n="0019b17"/><entry><form>如來遣相</form><cb:def><p xml:id="pX39p0078b1405" cb:place="inline">謂祛遣法相。惟顯法性故。謂一切法。本
<lb ed="X" n="0078b15"/><lb ed="R095" n="0019b18"/>涅槃相。若執涅槃。則涅槃亦成法數。故復遣云。無
<lb ed="X" n="0078b16"/><lb ed="R095" n="0020a01"/>涅槃也。無有涅槃佛。遣能也。無有佛涅槃。遣所也。
<lb ed="X" n="0078b17"/><lb ed="R095" n="0020a02"/>佛。能覺也。涅槃。所覺也。以有無不可得。故能所俱
<lb ed="X" n="0078b18"/><lb ed="R095" n="0020a03"/>離也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0078b19"/><lb ed="R095" n="0020a04"/><entry><form>如來藏</form><cb:def><p xml:id="pX39p0078b1904" cb:place="inline">卽眞如性。第八識所依。具足諸法。包含萬
<lb ed="X" n="0078b20"/><lb ed="R095" n="0020a05"/>象。故謂之藏。諸佛證此藏心。利益羣生。應用無盡。
<lb ed="X" n="0078b21"/><lb ed="R095" n="0020a06"/>卽一實相之體也。此體能生世出世間一切諸法。
<lb ed="X" n="0078b22"/><lb ed="R095" n="0020a07"/>故名如來藏。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0078b23"/><lb ed="R095" n="0020a08"/><entry><form>阿賴耶識</form><cb:def><p xml:id="pX39p0078b2305" cb:place="inline">卽第八識名。翻爲無沒識。取不失爲義。
<lb ed="X" n="0078b24"/><lb ed="R095" n="0020a09"/>又翻藏識。謂能含藏善惡諸種子故。亦名種子識。
<pb ed="X" xml:id="X39.0700.0078c" n="0078c"/>
<lb ed="X" n="0078c01"/><lb ed="R095" n="0020a10"/>亦名果報識。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0078c02"/><lb ed="R095" n="0020a11"/><entry><form>眞空</form><cb:def><p xml:id="pX39p0078c0203" cb:place="inline">謂心境俱融故。然眞空無相。卽名實相也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0078c03"/><lb ed="R095" n="0020a12"/><entry><form>道共戒</form><cb:def><p xml:id="pX39p0078c0304" cb:place="inline">謂於見道修道位中。不作意持。自然不犯。
<lb ed="X" n="0078c04"/><lb ed="R095" n="0020a13"/>戒與道俱發。故稱爲共。此戒旣是初二三果所得。
<lb ed="X" n="0078c05"/><lb ed="R095" n="0020a14"/>卽是無漏戒也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0078c06"/><lb ed="R095" n="0020a15"/><entry><form>定共戒</form><cb:def><p xml:id="pX39p0078c0604" cb:place="inline">亦名禪戒。謂發得初二三四禪定之時。不
<lb ed="X" n="0078c07"/><lb ed="R095" n="0020a16"/>作意持。自然不犯。戒與定俱發。故稱爲共。此戒斷
<lb ed="X" n="0078c08"/><lb ed="R095" n="0020a17"/>惑未盡。未出生死。卽是有漏戒也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0078c09"/><lb ed="R095" n="0020a18"/><entry><form>無漏禪戒</form><cb:def><p xml:id="pX39p0078c0905" cb:place="inline">卽上道。定。二戒之總稱也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0078c10"/><lb ed="R095" n="0020b01"/><entry><form>八萬四千塵勞</form><cb:def><p xml:id="pX39p0078c1007" cb:place="inline">偈曰。十使互成百。十界成一千。七
<lb ed="X" n="0078c11"/><lb ed="R095" n="0020b02"/>支爲七千。三世二萬一。三毒幷等分。是爲八萬四
<lb ed="X" n="0078c12"/><lb ed="R095" n="0020b03"/>塵者。染汙眞性也。勞者。驅役流轉也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0078c13"/><lb ed="R095" n="0020b04"/><entry><form>八萬四千法門</form><cb:def><p xml:id="pX39p0078c1307" cb:place="inline">謂如來成道。有三百五十度無極
<lb ed="X" n="0078c14"/><lb ed="R095" n="0020b05"/>法門。度無極者。謂事理行滿。度生死流。登涅槃岸
<lb ed="X" n="0078c15"/><lb ed="R095" n="0020b06"/>此之功德。無有窮極。故云度無極也。偈曰。第一光
<lb ed="X" n="0078c16"/><lb ed="R095" n="0020b07"/>耀起。乃至分舍利。有三百五十。度無極法門。門門
<lb ed="X" n="0078c17"/><lb ed="R095" n="0020b08"/>有六度。共成二千一。以四大六衰。合二萬一千。加
<lb ed="X" n="0078c18"/><lb ed="R095" n="0020b09"/>三毒等分。是爲八萬四。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0078c19"/><lb ed="R095" n="0020b10"/><entry><form>不定性</form><cb:def><p xml:id="pX39p0078c1904" cb:place="inline">謂遇緣重習。修行不定故。若近聲聞。而習
<lb ed="X" n="0078c20"/><lb ed="R095" n="0020b11"/>聲聞法。若近緣覺。而習緣覺法。若近菩薩。而習菩
<lb ed="X" n="0078c21"/><lb ed="R095" n="0020b12"/>薩法。各隨所習而成其性。是名不定性。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0078c22"/><lb ed="R095" n="0020b13"/><entry><form>第一義諦</form><cb:def><p xml:id="pX39p0078c2205" cb:place="inline">眞諦非有。俗諦非無。不有不無。是名中
<lb ed="X" n="0078c23"/><lb ed="R095" n="0020b14"/>道第一義諦。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0078c24"/><lb ed="R095" n="0020b15"/><entry><form>本覺</form><cb:def><p xml:id="pX39p0078c2403" cb:place="inline">謂衆生心體。靈明虗廓。等虗空界。無處不徧。
<pb ed="X" xml:id="X39.0700.0079a" n="0079a"/>
<lb ed="X" n="0079a01"/><lb ed="R095" n="0020b16"/>卽是如來平等法身。依此法身。說名本覺。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0079a02"/><lb ed="R095" n="0020b17"/><entry><form>始覺</form><cb:def><p xml:id="pX39p0079a0203" cb:place="inline">謂衆生本覺心源。由無明熏動。覺不成覺。多
<lb ed="X" n="0079a03"/><lb ed="R095" n="0020b18"/>劫在迷。今始覺悟。是名始覺。始本不二。名究竟覺。
<lb ed="X" n="0079a04"/><lb ed="R095" n="0021a01"/>卽成佛也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0079a05"/><lb ed="R095" n="0021a02"/><entry><form>三十二相</form><cb:def><p xml:id="pX39p0079a0505" cb:place="inline">謂如來應化之身。具此三十二相。以表
<lb ed="X" n="0079a06"/><lb ed="R095" n="0021a03"/>法身。衆德圓極。人天中尊。衆聖之王也。所謂足安
<lb ed="X" n="0079a07"/><lb ed="R095" n="0021a04"/>平相。千輻輪相。手指纖長相。手足柔軟相。手足縵
<lb ed="X" n="0079a08"/><lb ed="R095" n="0021a05"/>網相。足跟滿足相。足趺高妙相。腨如鹿王相。立手
<lb ed="X" n="0079a09"/><lb ed="R095" n="0021a06"/>摩膝相。馬陰藏相。身縱廣等相。毛孔生靑色相。身
<lb ed="X" n="0079a10"/><lb ed="R095" n="0021a07"/>毛上向右旋相。身金色相。身光面各一丈相。皮膚
<lb ed="X" n="0079a11"/><lb ed="R095" n="0021a08"/>細滑相。七處平滿相。兩腋滿相。身如師子相。身端
<lb ed="X" n="0079a12"/><lb ed="R095" n="0021a09"/>正相。肩圓滿相。四十齒相。齒白齊密相。牙白淨相。
<lb ed="X" n="0079a13"/><lb ed="R095" n="0021a10"/>頰車如師子相。咽中津液得上味相。廣長舌相。梵
<lb ed="X" n="0079a14"/><lb ed="R095" n="0021a11"/>音深遠相。眼色如金精相。眼<g ref="#CB00263">𥇒</g>如牛王相。眉間白
<lb ed="X" n="0079a15"/><lb ed="R095" n="0021a12"/>毫相。頂肉髻成相。亦名無見頂相。是爲三十二相
<lb ed="X" n="0079a16"/><lb ed="R095" n="0021a13"/>也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0079a17"/><lb ed="R095" n="0021a14"/><entry><form>八十種好</form><cb:def><p xml:id="pX39p0079a1705" cb:place="inline">所謂無見頂相好。身高鼻孔不現好。眉
<lb ed="X" n="0079a18"/><lb ed="R095" n="0021a15"/>如初月好。耳輪輻相好。身堅實好。骨際如鈎鎖好。
<lb ed="X" n="0079a19"/><lb ed="R095" n="0021a16"/>身迴轉如象王好。行時足去地四寸而印文現好。
<lb ed="X" n="0079a20"/><lb ed="R095" n="0021a17"/>爪如赤銅色好。膝骨堅著圓好。身靑潔好。身柔軟
<lb ed="X" n="0079a21"/><lb ed="R095" n="0021a18"/>好。身不曲好。指纖圓好。指文藏覆好。脉深不現好。
<lb ed="X" n="0079a22"/><lb ed="R095" n="0021b01"/>踝不現好身潤澤好身自持不逶迤好身滿足好
<lb ed="X" n="0079a23"/><lb ed="R095" n="0021b02"/>容儀備足好。容儀滿足好。住處安無能動好。威振
<lb ed="X" n="0079a24"/><lb ed="R095" n="0021b03"/>一切好。一切樂觀好。面不長大好。正容貌不撓色
<pb ed="X" xml:id="X39.0700.0079b" n="0079b"/>
<lb ed="X" n="0079b01"/><lb ed="R095" n="0021b04"/>好。面具滿足好。唇色紅潤如頻婆果好。言音深遠
<lb ed="X" n="0079b02"/><lb ed="R095" n="0021b05"/>好。臍深右旋圓妙好。身毛紺靑光澤好。手足圓滿
<lb ed="X" n="0079b03"/><lb ed="R095" n="0021b06"/>好。手足如意好。手文明直好。手紋深長好。手文不
<lb ed="X" n="0079b04"/><lb ed="R095" n="0021b07"/>斷好。一切惡心衆生見者和悅好面廣殊妙好。面
<lb ed="X" n="0079b05"/><lb ed="R095" n="0021b08"/>如滿月好。隨衆生意和悅與語好。毛孔常出妙香
<lb ed="X" n="0079b06"/><lb ed="R095" n="0021b09"/>好。口出無上香氣好。容儀如師子王好。進止如象
<lb ed="X" n="0079b07"/><lb ed="R095" n="0021b10"/>王好。行法如鵝王好。頭如摩陀那果好。一切身分
<lb ed="X" n="0079b08"/><lb ed="R095" n="0021b11"/>具足好。四牙白利好。舌相長廣赤色好。舌薄微妙
<lb ed="X" n="0079b09"/><lb ed="R095" n="0021b12"/>好。身毛紅色好。身毛軟淨好。眼秀廣長好。孔門相
<lb ed="X" n="0079b10"/><lb ed="R095" n="0021b13"/>具好。手足赤白如蓮華色好。臍厚不出好。腹形不
<lb ed="X" n="0079b11"/><lb ed="R095" n="0021b14"/>現好。細腹方正好。身不傾動好。身持厚重好。其身
<lb ed="X" n="0079b12"/><lb ed="R095" n="0021b15"/>長大好。身長殊妙好。手足軟滑好。四邊圓光各一
<lb ed="X" n="0079b13"/><lb ed="R095" n="0021b16"/>丈好。光明照身而行好。等視衆生好。不輕衆生好
<lb ed="X" n="0079b14"/><lb ed="R095" n="0021b17"/>隨衆生音聲不增不減好。說法不著好。隨衆生語
<lb ed="X" n="0079b15"/><lb ed="R095" n="0021b18"/>言說法好。發音報衆好。次第有因緣說法好。一切
<lb ed="X" n="0079b16"/><lb ed="R095" n="0022a01"/>衆生不能盡觀德相好。觀無厭足好。首髮修長好。
<lb ed="X" n="0079b17"/><lb ed="R095" n="0022a02"/>髮色靑珠光滑好。手足有德相好。是爲八十。如上
<lb ed="X" n="0079b18"/><lb ed="R095" n="0022a03"/>相好。皆是多生淸淨持戒所感也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0079b19"/><lb ed="R095" n="0022a04"/><entry><form>等覺</form><cb:def><p xml:id="pX39p0079b1903" cb:place="inline">一生補處菩薩之名。如今彌勒菩薩等。下地
<lb ed="X" n="0079b20"/><lb ed="R095" n="0022a05"/>望之則與佛等。尙有極微細一品無明未盡。猶名
<lb ed="X" n="0079b21"/><lb ed="R095" n="0022a06"/>菩薩。所修觀智。純一堅利。喩若金剛。名金剛心。亦
<lb ed="X" n="0079b22"/><lb ed="R095" n="0022a07"/>名有上士。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0079b23"/><lb ed="R095" n="0022a08"/><entry><form>妙覺</form><cb:def><p xml:id="pX39p0079b2303" cb:place="inline">謂金剛後心。朗然大覺。妙智窮源無明習盡。
<lb ed="X" n="0079b24"/><lb ed="R095" n="0022a09"/>名眞解脫。故曰。妙覺也。</p></cb:def></entry>
<pb ed="X" xml:id="X39.0700.0079c" n="0079c"/>
<lb ed="X" n="0079c01"/><lb ed="R095" n="0022a10"/><entry><form>三障</form><cb:def><p xml:id="pX39p0079c0103" cb:place="inline">煩惱。業。報曰三。覆蔽正道曰障。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0079c02"/><lb ed="R095" n="0022a11"/><entry><form>天眼</form><cb:def><p xml:id="pX39p0079c0203" cb:place="inline">謂淸淨色根。照境發識。名之爲眼。依天修得。
<lb ed="X" n="0079c03"/><lb ed="R095" n="0022a12"/>故曰天眼。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0079c04"/><lb ed="R095" n="0022a13"/><entry><form>天竺</form><cb:def><p xml:id="pX39p0079c0403" cb:place="inline">新云印度。唐言月。謂彼土聖賢繼軌。導凡御
<lb ed="X" n="0079c05"/><lb ed="R095" n="0022a14"/>物。如月照臨。故也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0079c06"/><lb ed="R095" n="0022a15"/><entry><form>模楷</form><cb:def><p xml:id="pX39p0079c0603" cb:place="inline">取法則義。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0079c07"/><lb ed="R095" n="0022a16"/><entry><form>居眞淨土</form><cb:def><p xml:id="pX39p0079c0705" cb:place="inline">華嚴經云。他受用身。依他受用土。他受
<lb ed="X" n="0079c08"/><lb ed="R095" n="0022a17"/>用身者。謂因他機感扣。而現此身。卽勝應身也。他
<lb ed="X" n="0079c09"/><lb ed="R095" n="0022a18"/>受用土者。亦卽實報土也。謂佛以大慈悲力。隨十
<lb ed="X" n="0079c10"/><lb ed="R095" n="0022b01"/>地菩薩所宜。變爲淨土。或小。或大。或劣。或勝。他受
<lb ed="X" n="0079c11"/><lb ed="R095" n="0022b02"/>用身依之而住。故云居眞淨土。觀無量壽佛經疏
<lb ed="X" n="0079c12"/><lb ed="R095" n="0022b03"/>云。行眞實法。感得勝報者。是也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0079c13"/><lb ed="R095" n="0022b04"/><entry><form>諸菩薩</form><cb:def><p xml:id="pX39p0079c1304" cb:place="inline">卽別殺十地。圓敎十住。十行。十向。乃至等
<lb ed="X" n="0079c14"/><lb ed="R095" n="0022b05"/>覺菩薩也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0079c15"/><lb ed="R095" n="0022b06"/><entry><form>阿僧祇</form><cb:def><p xml:id="pX39p0079c1504" cb:place="inline">此云無央數。乃天人中能知筭數者極數
<lb ed="X" n="0079c16"/><lb ed="R095" n="0022b07"/>不能知。是名一阿僧祇。此是華嚴經十大數中之
<lb ed="X" n="0079c17"/><lb ed="R095" n="0022b08"/>首也。十大數者。一阿僧祇。二無量。三無邊。四無等。
<lb ed="X" n="0079c18"/><lb ed="R095" n="0022b09"/>五不可數。六不可稱。七不可思。八不可量。九不可
<lb ed="X" n="0079c19"/><lb ed="R095" n="0022b10"/>說。十不可說不可說。是爲十大數也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0079c20"/><lb ed="R095" n="0022b11"/><entry><form>所知障</form><cb:def><p xml:id="pX39p0079c2004" cb:place="inline">所知障者。亦名智障。謂執所證之法。障蔽
<lb ed="X" n="0079c21"/><lb ed="R095" n="0022b12"/>智慧之性。是名所知障。與煩惱同。是根隨二十六
<lb ed="X" n="0079c22"/><lb ed="R095" n="0022b13"/>惑。由貪上有擾亂用。名煩惱障。有覆蓋用。名所知
<lb ed="X" n="0079c23"/><lb ed="R095" n="0022b14"/>障。煩惱障涅槃。所知障菩提。有分別。俱生。此且分
<lb ed="X" n="0079c24"/><lb ed="R095" n="0022b15"/>別大乘見道位斷也。如來二障永離。心常淸淨。而
<pb ed="X" xml:id="X39.0700.0080a" n="0080a"/>
<lb ed="X" n="0080a01"/><lb ed="R095" n="0022b16"/>無能所之相也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0080a02"/><lb ed="R095" n="0022b17"/><entry><form>四智</form><cb:def><p xml:id="pX39p0080a0203" cb:place="inline">一。大圓鏡智。二。平等性智。三妙觀察智。四。成
<lb ed="X" n="0080a03"/><lb ed="R095" n="0022b18"/>所作智。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0080a04"/><lb ed="R095" n="0023a01"/><entry><form>百法明門</form><cb:def><p xml:id="pX39p0080a0405" cb:place="inline">百法束爲五門。謂色法十有一。心法八。
<lb ed="X" n="0080a05"/><lb ed="R095" n="0023a02"/>心所有法五十有一。不相應行法二十有四。無爲
<lb ed="X" n="0080a06"/><lb ed="R095" n="0023a03"/>法六。共成一百也。詳如大乘百法明門論。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0080a07"/><lb ed="R095" n="0023a04"/><entry><form>三賢</form><cb:def><p xml:id="pX39p0080a0703" cb:place="inline">謂十住。十行。十迴向也。皆稱賢者。此就別敎
<lb ed="X" n="0080a08"/><lb ed="R095" n="0023a05"/>而論。謂此位菩薩。但斷見思惑盡。尙有無明惑在。
<lb ed="X" n="0080a09"/><lb ed="R095" n="0023a06"/>未入聖位。故名曰賢。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0080a10"/><lb ed="R095" n="0023a07"/><entry><form>十聖</form><cb:def><p xml:id="pX39p0080a1003" cb:place="inline">聖者。正也。謂此菩薩修行功滿。<anchor xml:id="nkr_note_add_0080a1001" n="0080a1001"/><anchor xml:id="beg0080a1001" n="0080a1001"/>已<anchor xml:id="end0080a1001"/>入正位。故
<lb ed="X" n="0080a11"/><lb ed="R095" n="0023a08"/>名曰聖。卽十地也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0080a12"/><lb ed="R095" n="0023a09"/><entry><form>四悉檀</form><cb:def><p xml:id="pX39p0080a1204" cb:place="inline">悉。徧也。梵語檀那。華言施。華梵兼稱。故名
<lb ed="X" n="0080a13"/><lb ed="R095" n="0023a10"/>悉檀。謂佛以此四種說法。徧施一切衆生。故名四
<lb ed="X" n="0080a14"/><lb ed="R095" n="0023a11"/>悉檀也。一。世界悉檀。世。卽隔別之義。界。卽界分也。
<lb ed="X" n="0080a15"/><lb ed="R095" n="0023a12"/>葢由衆生根器淺薄。故佛隨其所欲樂聞。爲之次
<lb ed="X" n="0080a16"/><lb ed="R095" n="0023a13"/>第分別而說。令生歡喜。是名世界悉檀。二。爲人悉
<lb ed="X" n="0080a17"/><lb ed="R095" n="0023a14"/>檀。謂佛欲說法。必先觀衆生根器之大小。宿種之
<lb ed="X" n="0080a18"/><lb ed="R095" n="0023a15"/>淺深。然後稱其機宜而爲說之。令其正信增長善
<lb ed="X" n="0080a19"/><lb ed="R095" n="0023a16"/>根。故名爲人悉檀。三。對治悉檀。謂如衆生貪欲多
<lb ed="X" n="0080a20"/><lb ed="R095" n="0023a17"/>者。敎觀不淨。瞋恚多者。敎修慈心。愚癡多者。敎觀
<lb ed="X" n="0080a21"/><lb ed="R095" n="0023a18"/>因緣。謂對此等諸病。說此法藥。徧施衆生。故名對
<lb ed="X" n="0080a22"/><lb ed="R095" n="0023b01"/>治悉檀。四。第一義悉檀。第一義。卽理也。謂佛知衆
<lb ed="X" n="0080a23"/><lb ed="R095" n="0023b02"/>生善根<anchor xml:id="nkr_note_add_0080a2301" n="0080a2301"/><anchor xml:id="beg0080a2301" n="0080a2301"/>已<anchor xml:id="end0080a2301"/>熟。卽爲說法。令其得悟聖道。是名第一
<lb ed="X" n="0080a24"/><lb ed="R095" n="0023b03"/>義悉檀。</p></cb:def></entry>
<pb ed="X" xml:id="X39.0700.0080b" n="0080b"/>
<lb ed="X" n="0080b01"/><lb ed="R095" n="0023b04"/><entry><form>八自在我</form><cb:def><p xml:id="pX39p0080b0105" cb:place="inline">我。卽身在義。卽如來常。樂。我。淨。四德之
<lb ed="X" n="0080b02"/><lb ed="R095" n="0023b05"/>我。由如來具大神力智慧。隨機示現自在故。一。能
<lb ed="X" n="0080b03"/><lb ed="R095" n="0023b06"/>示一身。以爲多身。二。示一塵身。滿大千界。三。大身
<lb ed="X" n="0080b04"/><lb ed="R095" n="0023b07"/>輕擧遠到。四。現無量類。常居一土。五。諸根互用。六。
<lb ed="X" n="0080b05"/><lb ed="R095" n="0023b08"/>得一切法。如無法想。七。說一偈義。經無量劫。八。自
<lb ed="X" n="0080b06"/><lb ed="R095" n="0023b09"/>身徧諸處。猶如虗空。具此八義。故稱我也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0080b07"/><lb ed="R095" n="0023b10"/><entry><form>尸棄</form><cb:def><p xml:id="pX39p0080b0703" cb:place="inline">此云寶髻。亦云式棄。此翻爲火。火有二義。一
<lb ed="X" n="0080b08"/><lb ed="R095" n="0023b11"/>能照諸惡不起。二。燒諸煩惱不生。故從義以立名。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0080b09"/><lb ed="R095" n="0023b12"/><entry><form>然燈</form><cb:def><p xml:id="pX39p0080b0903" cb:place="inline">梵語泥洹竭。此云然燈。大論云。謂太子生時。
<lb ed="X" n="0080b10"/><lb ed="R095" n="0023b13"/>身光如燈故。亦云錠光。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0080b11"/><lb ed="R095" n="0023b14"/><entry><form>毗婆尸</form><cb:def><p xml:id="pX39p0080b1104" cb:place="inline">亦云維衛華言勝觀亦云徧見。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0080b12"/><lb ed="R095" n="0023b15"/><entry><form>六度</form><cb:def><p xml:id="pX39p0080b1203" cb:place="inline">謂施戒忍進禪慧以此自度度人故。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0080b13"/><lb ed="R095" n="0023b16"/><entry><form>修相好因</form><cb:def><p xml:id="pX39p0080b1305" cb:place="inline">相。謂三十二相。好。謂八十種好。修行六
<lb ed="X" n="0080b14"/><lb ed="R095" n="0023b17"/>度。成百福德。用百福德。成一相。以爲三十二相之
<lb ed="X" n="0080b15"/><lb ed="R095" n="0023b18"/>因也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0080b16"/><lb ed="R095" n="0024a01"/><entry><form>妙海王子</form><cb:def><p xml:id="pX39p0080b1605" cb:place="inline">梵語文殊。此云妙。師利。此云海。王子者。
<lb ed="X" n="0080b17"/><lb ed="R095" n="0024a02"/>法王之子也。然如來爲大法王。妙海最初請佛授
<lb ed="X" n="0080b18"/><lb ed="R095" n="0024a03"/>菩薩戒。入法正位。故名王子也。</p></cb:def></entry></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0080b19"/><lb ed="R095" n="0024a04"/>
<lb ed="X" n="0080b20"/><lb ed="R095" n="0024a05"/><cb:div type="w"><head>三敎法流頌<note place="inline">出周書異記</note></head>
<lb ed="X" n="0080b21"/><lb ed="R095" n="0024a06"/><lg type="regular" xml:id="lgX39p0080b2101"><l>周昭甲寅第四帝</l><l>釋迦降生迦維衛</l>
<lb ed="X" n="0080b22"/><lb ed="R095" n="0024a07"/><l>穆王壬申五十三</l><l>如來八十歸眞際</l>
<lb ed="X" n="0080b23"/><lb ed="R095" n="0024a08"/><l>滅度一千八十年</l><l>敎流漢明永平世</l>
<lb ed="X" n="0080b24"/><lb ed="R095" n="0024a09"/><l>佛先四百二十二</l><l>老子方生定王世</l>
<pb ed="X" xml:id="X39.0700.0080c" n="0080c"/>
<lb ed="X" n="0080c01"/><lb ed="R095" n="0024a10"/><l>佛先四百七十七</l><l>孔子靈王時誕質</l>
<lb ed="X" n="0080c02"/><lb ed="R095" n="0024a11"/><l>是爲三聖誕生時</l><l>前後分明次第記</l></lg></cb:div>
</cb:div></body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0069a1701" to="#end0069a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0069b0501" to="#end0069b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4"><space quantity="0"/></lem><rdg wit="#wit.orig">一。</rdg></app>
<app from="#beg0069b1101" to="#end0069b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4"><space quantity="0"/></lem><rdg wit="#wit.orig">一。</rdg></app>
<app from="#beg0069b1501" to="#end0069b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4"><space quantity="0"/></lem><rdg wit="#wit.orig">一。</rdg></app>
<app from="#beg0069b1901" to="#end0069b1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4"><space quantity="0"/></lem><rdg wit="#wit.orig">一。</rdg></app>
<app from="#beg0069b2101" to="#end0069b2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0069b2401" to="#end0069b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4"><space quantity="0"/></lem><rdg wit="#wit.orig">一。</rdg></app>
<app from="#beg0069c0301" to="#end0069c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4"><space quantity="0"/></lem><rdg wit="#wit.orig">一。</rdg></app>
<app from="#beg0069c0701" to="#end0069c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4"><space quantity="0"/></lem><rdg wit="#wit.orig">一。</rdg></app>
<app from="#beg0069c1101" to="#end0069c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4"><space quantity="0"/></lem><rdg wit="#wit.orig">一。</rdg></app>
<app from="#beg0070a1501" to="#end0070a1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0070b0701" to="#end0070b0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0070c1201" to="#end0070c1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0070c1202" to="#end0070c1202"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0071a0901" to="#end0071a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0071c1801" to="#end0071c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0071c2201" to="#end0071c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0072a2101" to="#end0072a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5" cb:provider="來函：海印智＆達那難陀 (2023-07-18)">榖<note type="cf1">AC6203_002_0025a19</note></lem><rdg wit="#wit.orig">穀</rdg></app>
<app from="#beg0072b1601" to="#end0072b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0073c0501" to="#end0073c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0073c2101" to="#end0073c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0074a0301" to="#end0074a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0074a1601" to="#end0074a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0074b1601" to="#end0074b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0074b1901" to="#end0074b1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0074c0401" to="#end0074c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0074c1501" to="#end0074c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0075a2201" to="#end0075a2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0075a2301" to="#end0075a2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0075a2302" to="#end0075a2302"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0075b1601" to="#end0075b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0075c0401" to="#end0075c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0075c0601" to="#end0075c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0075c0801" to="#end0075c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0075c1101" to="#end0075c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0076a1001" to="#end0076a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0076a1601" to="#end0076a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0076a2301" to="#end0076a2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0076b0501" to="#end0076b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0076b2401" to="#end0076b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0076c0201" to="#end0076c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0076c1001" to="#end0076c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0076c1401" to="#end0076c1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0077a2301" to="#end0077a2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0080a1001" to="#end0080a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0080a2301" to="#end0080a2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="xuzang-notes">
<head>卍續藏 校注</head>
<p>
<note n="0069001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0069001">網疑綱</note>
<note n="0076001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0076001">聞當作開</note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
<note n="0069a1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0069a1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0069b0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0069b0501">［－］【CB】，一【卍續】</note>
<note n="0069b1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0069b1101">［－］【CB】，一【卍續】</note>
<note n="0069b1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0069b1501">［－］【CB】，一【卍續】</note>
<note n="0069b1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0069b1901">［－］【CB】，一【卍續】</note>
<note n="0069b2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0069b2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0069b2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0069b2401">［－］【CB】，一【卍續】</note>
<note n="0069c0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0069c0301">［－］【CB】，一【卍續】</note>
<note n="0069c0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0069c0701">［－］【CB】，一【卍續】</note>
<note n="0069c1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0069c1101">［－］【CB】，一【卍續】</note>
<note n="0070a1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0070a1501">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0070b0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0070b0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0070c1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0070c1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0070c1202" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0070c1202">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0071a0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0071a0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0071c1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0071c1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0071c2201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0071c2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0072a2101" resp="#resp3" type="add" cb:note_key="X39.0072a21.17" target="#nkr_note_add_0072a2101">榖【CB】，穀【卍續】</note>
<note n="0072b1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0072b1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0073c0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0073c0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0073c2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0073c2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0074a0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0074a0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0074a1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0074a1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0074b1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0074b1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0074b1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0074b1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0074c0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0074c0401">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0074c1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0074c1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0075a2201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0075a2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0075a2301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0075a2301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0075a2302" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0075a2302">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0075b1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0075b1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0075c0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0075c0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0075c0601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0075c0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0075c0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0075c0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0075c1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0075c1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0076a1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0076a1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0076a1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0076a1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0076a2301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0076a2301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0076b0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0076b0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0076b2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0076b2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0076c0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0076c0201">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0076c1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0076c1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0076c1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0076c1401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0077a2301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0077a2301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0080a1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0080a1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0080a2301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0080a2301">已【CB】，巳【卍續】</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>