<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="X39n0702">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 702 菩薩戒本箋要</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經數位版, No. 702 菩薩戒本箋要</title>
			<author>明 智旭箋</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>CBETA.ting</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>1卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">39</idno>.<idno type="no">702</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2023-05-17 10:23:44 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">菩薩戒本箋要</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">CBETA 人工輸入，CBETA 掃瞄辨識</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>原書標點</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【卍續】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		<charDecl>
<char xml:id="CB00395">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00395</charName>
				<mapping cb:dec="983435" type="PUA">U+F018B</mapping>
			<mapping type="unicode">U+22931</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[怡-台+龍]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB00595">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00595</charName>
				<mapping cb:dec="983635" type="PUA">U+F0253</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+9EA8</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[麩-夫+少]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB11462">
				<charName>CBETA CHARACTER CB11462</charName>
				<mapping cb:dec="994502" type="PUA">U+F2CC6</mapping>
			<mapping type="unicode">U+22DE4</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>擯</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[按-女+(眉-目+貝)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15081">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15081</charName>
				<mapping cb:dec="998121" type="PUA">U+F3AE9</mapping>
			<mapping type="unicode">U+41FF</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>策</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[竺-二+束]</value></charProp></char>
</charDecl>
	</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-05-20">
			<name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication
		</change>
		<change when="2006-10-11T16:54:47">
			Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<milestone unit="juan" n="1"/>
<pb ed="X" xml:id="X39.0702.0180a" n="0180a"/>
<lb ed="X" n="0180a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">菩薩戒本經箋要</cb:mulu>
<lb ed="X" n="0180a02"/><cb:docNumber>No. 702</cb:docNumber>
<lb ed="X" n="0180a03"/><lb ed="R061" n="0372a01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>菩薩戒本經箋要</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0180a04"/>
<lb ed="X" n="0180a05"/><lb ed="R061" n="0372a02"/><byline cb:type="other"><name role="" type="person">慈氏菩薩</name>說</byline>
<lb ed="X" n="0180a06"/><lb ed="R061" n="0372a03"/><byline cb:type="other">北涼天竺三藏　曇無讖第二譯</byline>
<lb ed="X" n="0180a07"/><lb ed="R061" n="0372a04"/><byline cb:type="author">北天目蕅益沙門　智旭　箋</byline>
<lb ed="X" n="0180a08"/><lb ed="R061" n="0372a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0180a0801">○大文爲三。初歸敬述意。二正列戒相。三結示宗
<lb ed="X" n="0180a09"/><lb ed="R061" n="0372a06"/>趣。初及第三。皆結集家所安。二正列戒相。出瑜
<lb ed="X" n="0180a10"/><lb ed="R061" n="0372a07"/>伽師地論菩薩地戒品中。讖師于地持論。<anchor xml:id="nkr_note_add_0180a1001" n="0180a1001"/><anchor xml:id="beg0180a1001" n="0180a1001"/>已<anchor xml:id="end0180a1001"/>先
<lb ed="X" n="0180a11"/><lb ed="R061" n="0372a08"/>譯竟。今更譯出別行。故稱第二譯也。</p>
<lb ed="X" n="0180a12"/><lb ed="R061" n="0372a09"/><p xml:id="pX39p0180a1201">○初中四。初歸憑。二誡聽。三喩讚。四勸持。</p>
<lb ed="X" n="0180a13"/><lb ed="R061" n="0372a10"/><p xml:id="pX39p0180a1301">○初歸憑。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0180a14"/><lb ed="R061" n="0372a11"/><cb:div type="orig"><lg type="regular" xml:id="lgX39p0180a1401"><l>歸命盧舍那</l><l>十方金剛佛</l><l>亦禮前論主</l>
<lb ed="X" n="0180a15"/><lb ed="R061" n="0372a12"/><l>當覺慈氏尊</l></lg></cb:div>
<lb ed="X" n="0180a16"/><lb ed="R061" n="0372a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0180a1601">盧舍那。此翻淨滿。惡無不斷。故淨。善無不行。故滿。
<lb ed="X" n="0180a17"/><lb ed="R061" n="0372a14"/>卽修德究竟圓極。克證本性。具足三身。恒居報土。
<lb ed="X" n="0180a18"/><lb ed="R061" n="0372a15"/>乃菩薩戒之大和尙也。十方金剛佛者。金剛道後
<lb ed="X" n="0180a19"/><lb ed="R061" n="0372a16"/>證不壞性。亦是圓滿報身。與盧舍那。一身一智慧。
<lb ed="X" n="0180a20"/><lb ed="R061" n="0372a17"/>力無畏亦然。各徧法界。無礙無雜。非一非異。乃菩
<lb ed="X" n="0180a21"/><lb ed="R061" n="0372a18"/>薩戒之同壇尊證也。慈氏尊者。梵稱彌勒。於前則
<lb ed="X" n="0180a22"/><lb ed="R061" n="0372b01"/>爲地論主。於後則次當作佛。乃菩薩戒之羯磨阿
<lb ed="X" n="0180a23"/><lb ed="R061" n="0372b02"/>闍梨也。將欲誦戒。故先歸命敬禮以求加被。</p>
<lb ed="X" n="0180a24"/><lb ed="R061" n="0372b03"/><p xml:id="pX39p0180a2401">○二誡聽。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X39.0702.0180b" n="0180b"/>
<lb ed="X" n="0180b01"/><lb ed="R061" n="0372b04"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgX39p0180b0101"><l>今說三聚戒</l><l>菩薩咸共聽</l></lg></cb:div>
<lb ed="X" n="0180b02"/><lb ed="R061" n="0372b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0180b0201">只此重輕學處。能斷諸惡。卽是攝律儀戒。能成諸
<lb ed="X" n="0180b03"/><lb ed="R061" n="0372b06"/>善。卽是攝善法戒。能益有情。卽是攝衆生戒也。</p>
<lb ed="X" n="0180b04"/><lb ed="R061" n="0372b07"/><p xml:id="pX39p0180b0401">○三喩讚。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0180b05"/><lb ed="R061" n="0372b08"/><cb:div type="orig"><lg type="regular" xml:id="lgX39p0180b0501"><l>戒如大明燈</l><l>能消長夜闇</l><l>戒如眞寶鏡</l>
<lb ed="X" n="0180b06"/><lb ed="R061" n="0372b09"/><l>照法盡無遺</l><l>戒如摩尼珠</l><l>雨物濟貧窮</l></lg></cb:div>
<lb ed="X" n="0180b07"/><lb ed="R061" n="0372b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0180b0701">大明燈者。喩讚攝律儀戒。能斷生死長夜一切惡
<lb ed="X" n="0180b08"/><lb ed="R061" n="0372b11"/>業愚惑闇也。眞寶鏡者。喩讚攝善法戒。能照佛地
<lb ed="X" n="0180b09"/><lb ed="R061" n="0372b12"/>一切功德智慧法也。摩尼珠者。喩讚攝衆生戒。如
<lb ed="X" n="0180b10"/><lb ed="R061" n="0372b13"/>如意珠。能雨一切聖財。普濟九界貧窮苦也。</p>
<lb ed="X" n="0180b11"/><lb ed="R061" n="0372b14"/><p xml:id="pX39p0180b1101">○四勸持。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0180b12"/><lb ed="R061" n="0372b15"/><cb:div type="orig"><lg type="regular" xml:id="lgX39p0180b1201"><l>離世速成佛</l><l>唯此法爲最</l><l>是故諸菩薩</l>
<lb ed="X" n="0180b13"/><lb ed="R061" n="0372b16"/><l>應當勤護持</l></lg></cb:div>
<lb ed="X" n="0180b14"/><lb ed="R061" n="0372b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0180b1401">非離世。則不能度世。如岸上人。方可拯溺水人也。
<lb ed="X" n="0180b15"/><lb ed="R061" n="0372b18"/>故華嚴經普賢常行。亦名離世間品。離世乃下化
<lb ed="X" n="0180b16"/><lb ed="R061" n="0373a01"/>之本懷。成佛乃上求之夙願。上求下化。惟此三聚
<lb ed="X" n="0180b17"/><lb ed="R061" n="0373a02"/>淨戒爲最。可不精勤護持哉。初歸敬述意竟。</p>
<lb ed="X" n="0180b18"/><lb ed="R061" n="0373a03"/><p xml:id="pX39p0180b1801">○二正列戒相二。初明四重。二明四十一輕。</p>
<lb ed="X" n="0180b19"/><lb ed="R061" n="0373a04"/><p xml:id="pX39p0180b1901">○初中三。初總標。二別列。三結問。</p><p xml:id="pX39p0180b1914" cb:place="inline">○今初。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0180b20"/><lb ed="R061" n="0373a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0180b2001">諸大士。此四波羅夷法。是菩薩摩得勒伽。和合說。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0180b21"/><lb ed="R061" n="0373a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0180b2101">波羅夷。此翻棄罪。犯此罪者。永棄佛海邊外故。又
<lb ed="X" n="0180b22"/><lb ed="R061" n="0373a07"/>翻極惡。正違勝妙善法故。又翻墮罪。墮在三塗受
<lb ed="X" n="0180b23"/><lb ed="R061" n="0373a08"/>苦故。又翻重罪。過惡深重。不易悔除故。摩得勒伽。
<lb ed="X" n="0180b24"/><lb ed="R061" n="0373a09"/>此云智母。善釋諸法相義。能生智故。卽指瑜伽師
<pb ed="X" xml:id="X39.0702.0180c" n="0180c"/>
<lb ed="X" n="0180c01"/><lb ed="R061" n="0373a10"/>地論也。和合說者。同一住處。不相乖諍。乃可如法
<lb ed="X" n="0180c02"/><lb ed="R061" n="0373a11"/>誦戒也。</p><p xml:id="pX39p0180c0204" cb:place="inline">問。梵網具明十重。此胡僅列四重耶。答。
<lb ed="X" n="0180c03"/><lb ed="R061" n="0373a12"/>菩薩戒法。通乎七衆。若優婆塞優婆夷。必<anchor xml:id="nkr_note_add_0180c0301" n="0180c0301"/><anchor xml:id="beg0180c0301" n="0180c0301"/>已<anchor xml:id="end0180c0301"/>先受
<lb ed="X" n="0180c04"/><lb ed="R061" n="0373a13"/>五戒。若沙彌沙彌尼。必<anchor xml:id="nkr_note_add_0180c0401" n="0180c0401"/><anchor xml:id="beg0180c0401" n="0180c0401"/>已<anchor xml:id="end0180c0401"/>先受十戒。若式叉摩那。
<lb ed="X" n="0180c05"/><lb ed="R061" n="0373a14"/>必<anchor xml:id="nkr_note_add_0180c0501" n="0180c0501"/><anchor xml:id="beg0180c0501" n="0180c0501"/>已<anchor xml:id="end0180c0501"/>先受六法。若比丘比丘尼。必<anchor xml:id="nkr_note_add_0180c0502" n="0180c0502"/><anchor xml:id="beg0180c0502" n="0180c0502"/>已<anchor xml:id="end0180c0502"/>先受具戒。萬
<lb ed="X" n="0180c06"/><lb ed="R061" n="0373a15"/>無單受此菩薩戒之理。是故通途根本四戒。<anchor xml:id="nkr_note_add_0180c0601" n="0180c0601"/><anchor xml:id="beg0180c0601" n="0180c0601"/>已<anchor xml:id="end0180c0601"/>於
<lb ed="X" n="0180c07"/><lb ed="R061" n="0373a16"/>七衆戒中明之。此不重說。今但申明菩薩增上戒
<lb ed="X" n="0180c08"/><lb ed="R061" n="0373a17"/>也。又此四戒。失許重受。若殺盜婬妄。犯者須見好
<lb ed="X" n="0180c09"/><lb ed="R061" n="0373a18"/>相。故不與此同列。又殺盜婬妄。菩薩爲衆生故容
<lb ed="X" n="0180c10"/><lb ed="R061" n="0373b01"/>開。如唐譯本廣明。今此四重。惟遮不開。故獨列之。</p>
<lb ed="X" n="0180c11"/><lb ed="R061" n="0373b02"/><p xml:id="pX39p0180c1101">○二別列四。第一自讚毀他戒。第二慳惜財法戒。
<lb ed="X" n="0180c12"/><lb ed="R061" n="0373b03"/>第三瞋不受悔戒。第四謗亂正法戒。</p>
<lb ed="X" n="0180c13"/><lb ed="R061" n="0373b04"/><p xml:id="pX39p0180c1301">△第一自讚毀他戒</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0180c14"/><lb ed="R061" n="0373b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0180c1401">若菩薩。爲貪利故。自歎<anchor xml:id="nkr_note_add_0180c1401" n="0180c1401"/><anchor xml:id="beg0180c1401" n="0180c1401"/>己<anchor xml:id="end0180c1401"/>德。毀呰他人。是名第一波
<lb ed="X" n="0180c15"/><lb ed="R061" n="0373b06"/>羅夷處法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0180c16"/><lb ed="R061" n="0373b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0180c1601">自歎<anchor xml:id="nkr_note_add_0180c1601" n="0180c1601"/><anchor xml:id="beg0180c1601" n="0180c1601"/>己<anchor xml:id="end0180c1601"/>德者。揚<anchor xml:id="nkr_note_add_0180c1602" n="0180c1602"/><anchor xml:id="beg0180c1602" n="0180c1602"/>己<anchor xml:id="end0180c1602"/>德以形他短。毀呰他人者。借人
<lb ed="X" n="0180c17"/><lb ed="R061" n="0373b08"/>短以顯<anchor xml:id="nkr_note_add_0180c1701" n="0180c1701"/><anchor xml:id="beg0180c1701" n="0180c1701"/>己<anchor xml:id="end0180c1701"/>長。人<anchor xml:id="nkr_note_add_0180c1702" n="0180c1702"/><anchor xml:id="beg0180c1702" n="0180c1702"/>己<anchor xml:id="end0180c1702"/>互形。欲令利養盡歸于<anchor xml:id="nkr_note_add_0180c1703" n="0180c1703"/><anchor xml:id="beg0180c1703" n="0180c1703"/>己<anchor xml:id="end0180c1703"/>。正違
<lb ed="X" n="0180c18"/><lb ed="R061" n="0373b09"/>大菩提心。故犯重也。若貪心自讚而不毀他。或恚
<lb ed="X" n="0180c19"/><lb ed="R061" n="0373b10"/>心毀他而不自讚。自在下文輕戒中攝。</p>
<lb ed="X" n="0180c20"/><lb ed="R061" n="0373b11"/><p xml:id="pX39p0180c2001">△第二慳惜財法戒</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0180c21"/><lb ed="R061" n="0373b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0180c2101">若菩薩。自有財物。性慳惜故。貧苦衆生無所依怙。來
<lb ed="X" n="0180c22"/><lb ed="R061" n="0373b13"/>求索者。不起悲心。給施所求。有欲聞法。悋惜不說。是
<lb ed="X" n="0180c23"/><lb ed="R061" n="0373b14"/>名第二波羅夷處法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0180c24"/><lb ed="R061" n="0373b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0180c2401">菩薩之道。常應財法二施攝取衆生。自有財物。明
<pb ed="X" xml:id="X39.0702.0181a" n="0181a"/>
<lb ed="X" n="0181a01"/><lb ed="R061" n="0373b16"/>其非乏財也。貧苦衆生。明其非越理妄求也。有欲
<lb ed="X" n="0181a02"/><lb ed="R061" n="0373b17"/>聞法。明其非不堪聞也。悋惜不說。明其非不知法
<lb ed="X" n="0181a03"/><lb ed="R061" n="0373b18"/>也。慳悋鄙澁。不起悲心。正違大菩提道。故亦犯重。</p>
<lb ed="X" n="0181a04"/><lb ed="R061" n="0374a01"/><p xml:id="pX39p0181a0401">△第三瞋不受悔戒</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0181a05"/><lb ed="R061" n="0374a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0181a0501">若菩薩。瞋恚。出粗惡言。意猶不息。復以手打。或加杖
<lb ed="X" n="0181a06"/><lb ed="R061" n="0374a03"/>石。殘害恐怖。瞋恨增上。犯者求悔。不受其懺。結恨不
<lb ed="X" n="0181a07"/><lb ed="R061" n="0374a04"/>捨。是名第三波羅夷處法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0181a08"/><lb ed="R061" n="0374a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0181a0801">一念瞋心。<anchor xml:id="nkr_note_add_0181a0801" n="0181a0801"/><anchor xml:id="beg0181a0801" n="0181a0801"/>已<anchor xml:id="end0181a0801"/>違攝取衆生之道矣。況口出惡言。身
<lb ed="X" n="0181a09"/><lb ed="R061" n="0374a06"/>行打杖乎。身口加惡。<anchor xml:id="nkr_note_add_0181a0901" n="0181a0901"/><anchor xml:id="beg0181a0901" n="0181a0901"/>已<anchor xml:id="end0181a0901"/>失慈悲心矣。況拒絕而不
<lb ed="X" n="0181a10"/><lb ed="R061" n="0374a07"/>受懺悔乎。棄捨衆生。故失菩薩法也。</p>
<lb ed="X" n="0181a11"/><lb ed="R061" n="0374a08"/><p xml:id="pX39p0181a1101">△第四謗亂正法戒</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0181a12"/><lb ed="R061" n="0374a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0181a1201">若菩薩。謗菩薩藏。說相似法。熾然建立於相似法。若
<lb ed="X" n="0181a13"/><lb ed="R061" n="0374a10"/>心自解。或從他受。是名第四波羅夷處法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0181a14"/><lb ed="R061" n="0374a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0181a1401">相似法者。實非正法。有似正法。譬如紫之奪朱。鄭
<lb ed="X" n="0181a15"/><lb ed="R061" n="0374a12"/>聲之亂雅樂。此卽名爲謗菩薩藏。非必毀罵而後
<lb ed="X" n="0181a16"/><lb ed="R061" n="0374a13"/>謂之謗也。又設毀罵。罪猶稍輕。以不能惑亂人故。
<lb ed="X" n="0181a17"/><lb ed="R061" n="0374a14"/>說相似法。其罪更重。以最能疑悞人故。而此熾然
<lb ed="X" n="0181a18"/><lb ed="R061" n="0374a15"/>建立相似法者。凡有二類。一者若心自解。謂意見
<lb ed="X" n="0181a19"/><lb ed="R061" n="0374a16"/>穿鑿。邪悟發明。二者或從他受。謂領納邪敎。堅黨
<lb ed="X" n="0181a20"/><lb ed="R061" n="0374a17"/>邪師。此二並違出世正法。故犯重也。二別列竟。</p>
<lb ed="X" n="0181a21"/><lb ed="R061" n="0374a18"/><p xml:id="pX39p0181a2101">○三結問。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0181a22"/><lb ed="R061" n="0374b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0181a2201">諸大士。<anchor xml:id="nkr_note_add_0181a2201" n="0181a2201"/><anchor xml:id="beg0181a2201" n="0181a2201"/>已<anchor xml:id="end0181a2201"/>說四波羅夷法。若菩薩。起增上煩惱。犯一
<lb ed="X" n="0181a23"/><lb ed="R061" n="0374b02"/>一法。失菩薩戒。應當更受。今問諸大士。是中淸淨不
<lb ed="X" n="0181a24"/><lb ed="R061" n="0374b03"/><note place="inline">三說</note>。諸大士是中淸淨。默然故。是事如是持。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X39.0702.0181b" n="0181b"/>
<lb ed="X" n="0181b01"/><lb ed="R061" n="0374b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0181b0101">增上煩惱。謂上品貪。或上品慳。上品瞋。上品邪悟
<lb ed="X" n="0181b02"/><lb ed="R061" n="0374b05"/>解也。犯一一法。謂四法中隨犯一法也。失菩薩戒。
<lb ed="X" n="0181b03"/><lb ed="R061" n="0374b06"/>謂失大菩提所感無作戒體也。應當更受。謂應深
<lb ed="X" n="0181b04"/><lb ed="R061" n="0374b07"/>革前非。重復發起增上大菩提心。對治增上煩惱
<lb ed="X" n="0181b05"/><lb ed="R061" n="0374b08"/>也。于半月中。設有犯者。未誦戒前。必應後露懺悔。
<lb ed="X" n="0181b06"/><lb ed="R061" n="0374b09"/>旣懺悔<anchor xml:id="nkr_note_add_0181b0601" n="0181b0601"/><anchor xml:id="beg0181b0601" n="0181b0601"/>已<anchor xml:id="end0181b0601"/>。還得淸淨。故至正誦戒時。仍與不犯戒
<lb ed="X" n="0181b07"/><lb ed="R061" n="0374b10"/>者同皆默然。以此默然而表淸淨。應恒如是持此
<lb ed="X" n="0181b08"/><lb ed="R061" n="0374b11"/>戒也。問。設先有犯。忘而未懺。今誦戒時。方自憶知。
<lb ed="X" n="0181b09"/><lb ed="R061" n="0374b12"/>爲卽出衆發露。爲仍默然。若出衆發露。則不可結
<lb ed="X" n="0181b10"/><lb ed="R061" n="0374b13"/>云默然故。若仍默然。則豈不犯覆藏罪耶。答。律有
<lb ed="X" n="0181b11"/><lb ed="R061" n="0374b14"/>之矣。爾時設自憶知有罪。應向比座同意之人心
<lb ed="X" n="0181b12"/><lb ed="R061" n="0374b15"/>口發露。俟事畢後。如法悔除。設無同意人可得。應
<lb ed="X" n="0181b13"/><lb ed="R061" n="0374b16"/>作是念。待事畢<anchor xml:id="nkr_note_add_0181b1301" n="0181b1301"/><anchor xml:id="beg0181b1301" n="0181b1301"/>已<anchor xml:id="end0181b1301"/>。當向淸淨比丘發露悔除。作是
<lb ed="X" n="0181b14"/><lb ed="R061" n="0374b17"/>念<anchor xml:id="nkr_note_add_0181b1401" n="0181b1401"/><anchor xml:id="beg0181b1401" n="0181b1401"/>已<anchor xml:id="end0181b1401"/>。雖默坐聽。不犯覆藏罪也。初明四重竟。</p>
<lb ed="X" n="0181b15"/><lb ed="R061" n="0374b18"/><p xml:id="pX39p0181b1501">○二明四十一輕三。初總標。二別列。三結問。</p>
<lb ed="X" n="0181b16"/><lb ed="R061" n="0375a01"/><p xml:id="pX39p0181b1601">○今初。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0181b17"/><lb ed="R061" n="0375a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0181b1701">諸大士。此菩薩衆多突吉羅法。是菩薩摩得勒伽。和
<lb ed="X" n="0181b18"/><lb ed="R061" n="0375a03"/>合說。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0181b19"/><lb ed="R061" n="0375a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0181b1901">突吉羅。此翻惡作。卽不淨有作罪也。言衆多者。下
<lb ed="X" n="0181b20"/><lb ed="R061" n="0375a05"/>文雖列四十一條。而每條之中。事非一槪故也。</p>
<lb ed="X" n="0181b21"/><lb ed="R061" n="0375a06"/><p xml:id="pX39p0181b2101">○二別列四十一。第一不供養三寶戒<note place="inline">至</note>第四十
<lb ed="X" n="0181b22"/><lb ed="R061" n="0375a07"/>一神力不折攝戒。</p>
<lb ed="X" n="0181b23"/><lb ed="R061" n="0375a08"/><p xml:id="pX39p0181b2301">△第一不供養三寶戒</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0181b24"/><lb ed="R061" n="0375a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0181b2401">若菩薩。住律儀戒。於一日一夜中。若佛在世。若佛塔
<pb ed="X" xml:id="X39.0702.0181c" n="0181c"/>
<lb ed="X" n="0181c01"/><lb ed="R061" n="0375a10"/>廟。若法。若經卷。若菩薩修多羅藏。若菩薩摩得勒伽
<lb ed="X" n="0181c02"/><lb ed="R061" n="0375a11"/>藏。若比丘僧。若十方世界大菩薩衆。若不少多供養。
<lb ed="X" n="0181c03"/><lb ed="R061" n="0375a12"/>乃至一禮。乃至不以一偈讚歎三寶功德。乃至不能
<lb ed="X" n="0181c04"/><lb ed="R061" n="0375a13"/>一念淨心者。是名爲犯衆多犯。若不恭敬。若嬾惰。若
<lb ed="X" n="0181c05"/><lb ed="R061" n="0375a14"/>懈怠犯。是犯染汙起。若忘誤。犯非染汙起。不犯者。入
<lb ed="X" n="0181c06"/><lb ed="R061" n="0375a15"/>淨心地菩薩。如得不壞淨比丘。常法供養佛法僧寶。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0181c07"/><lb ed="R061" n="0375a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0181c0701">住律儀戒。謂<anchor xml:id="nkr_note_add_0181c0701" n="0181c0701"/><anchor xml:id="beg0181c0701" n="0181c0701"/>已<anchor xml:id="end0181c0701"/>受得菩薩學處。不破。不捨。不狂。不
<lb ed="X" n="0181c08"/><lb ed="R061" n="0375a17"/>亂。不病壞心也。佛在世及佛塔廟者。總擧佛寶爲
<lb ed="X" n="0181c09"/><lb ed="R061" n="0375a18"/>所供境也。法者。金口所宣。經卷者。貝葉所傳。菩薩
<lb ed="X" n="0181c10"/><lb ed="R061" n="0375b01"/>修多羅藏者。別指大乘經典。菩薩摩得勒伽藏者。
<lb ed="X" n="0181c11"/><lb ed="R061" n="0375b02"/>別指大乘論釋。此總擧法寶爲所供境也。比丘僧
<lb ed="X" n="0181c12"/><lb ed="R061" n="0375b03"/>者。出世儀表。住持勝福田相。十方世界大菩薩衆
<lb ed="X" n="0181c13"/><lb ed="R061" n="0375b04"/>者。三賢十聖。影響神通。形無定準。志在菩提。此總
<lb ed="X" n="0181c14"/><lb ed="R061" n="0375b05"/>擧僧寶爲所供境也。住戒菩薩。于三寶境。每一日
<lb ed="X" n="0181c15"/><lb ed="R061" n="0375b06"/>夜之中。必應三業供養。身業極少。亦須一禮。口業
<lb ed="X" n="0181c16"/><lb ed="R061" n="0375b07"/>極少。亦須一偈讚歎。意業極少。亦須一念淨心。若
<lb ed="X" n="0181c17"/><lb ed="R061" n="0375b08"/>幷此極少供養亦不能修。則犯突吉羅罪。言衆多
<lb ed="X" n="0181c18"/><lb ed="R061" n="0375b09"/>犯。卽上文所謂衆多突吉羅法也。就此衆多犯中。
<lb ed="X" n="0181c19"/><lb ed="R061" n="0375b10"/>有二分別。一者是染汙起。或翻重垢。應向人懺。二
<lb ed="X" n="0181c20"/><lb ed="R061" n="0375b11"/>者非染汙起。或翻輕垢。應自責心。入淨心地菩薩
<lb ed="X" n="0181c21"/><lb ed="R061" n="0375b12"/>者。若約通敎。則是見地以上。若約別接通義。則是
<lb ed="X" n="0181c22"/><lb ed="R061" n="0375b13"/>初歡喜地。若約實義。則是別初住。圓初信。斷分別
<lb ed="X" n="0181c23"/><lb ed="R061" n="0375b14"/>惑。位齊初果。故云如得不壞淨比丘也。比丘若證
<lb ed="X" n="0181c24"/><lb ed="R061" n="0375b15"/>初果。則于三寶及戒得不壞淨。故名常以眞法供
<pb ed="X" xml:id="X39.0702.0182a" n="0182a"/>
<lb ed="X" n="0182a01"/><lb ed="R061" n="0375b16"/>養三寶。菩薩入淨心地。應知亦爾。縱令身口不行
<lb ed="X" n="0182a02"/><lb ed="R061" n="0375b17"/>禮讚。而心恒不違背佛法僧也<note place="inline">於佛得不壞淨。寧捨身命。終不歸于
<lb ed="X" n="0182a03"/><lb ed="R061" n="0375b18"/>外道天神。於法得不壞淨。假使以邪法竄入正法。能辨其邪。假使以正法混入邪法。能識其正。終不依于
<lb ed="X" n="0182a04"/><lb ed="R061" n="0376a01"/>外道典籍。於僧得不壞淨。見勝義及淸淨僧。恭敬親近。見啞羊及無慚僧。憐愍攝護。不生憍慢及退墮心。
<lb ed="X" n="0182a05"/><lb ed="R061" n="0376a02"/>終不依于外道邪衆。於戒得不壞淨。寧捨身命。終不毀犯所受諸佛淨戒</note>。</p>
<lb ed="X" n="0182a06"/><lb ed="R061" n="0376a03"/><p xml:id="pX39p0182a0601">△第二貪財物戒</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0182a07"/><lb ed="R061" n="0376a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0182a0701">若菩薩。多欲不知足。貪著財物是名爲犯衆多犯。是
<lb ed="X" n="0182a08"/><lb ed="R061" n="0376a05"/>犯染汙起。不犯者。爲斷彼故。起欲方便攝受對治<note place="inline">而無
<lb ed="X" n="0182a09"/><lb ed="R061" n="0376a06"/>奈</note>。性利煩惱更數數起。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0182a10"/><lb ed="R061" n="0376a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0182a1001">習所成性。各有偏重。如好財好色好名好食等。菩
<lb ed="X" n="0182a11"/><lb ed="R061" n="0376a08"/>薩旣知生平煩惱習性。何者最爲猛利。必當斷之。
<lb ed="X" n="0182a12"/><lb ed="R061" n="0376a09"/>爲斷彼故。必於佛法起善樂欲。思惟種種方便。攝
<lb ed="X" n="0182a13"/><lb ed="R061" n="0376a10"/>受而對治之。如多貪者。修不淨觀。多瞋者。修慈悲
<lb ed="X" n="0182a14"/><lb ed="R061" n="0376a11"/>觀等。若<anchor xml:id="nkr_note_add_0182a1401" n="0182a1401"/><anchor xml:id="beg0182a1401" n="0182a1401"/>已<anchor xml:id="end0182a1401"/>勤修對治方便。而此性利煩惱更數數
<lb ed="X" n="0182a15"/><lb ed="R061" n="0376a12"/>起。則是無可奈何。但當仍起勝善樂欲。則不名犯
<lb ed="X" n="0182a16"/><lb ed="R061" n="0376a13"/>戒也。下文所云。爲斷彼故。悉皆倣此。</p>
<lb ed="X" n="0182a17"/><lb ed="R061" n="0376a14"/><p xml:id="pX39p0182a1701">△第三不敬同法戒</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0182a18"/><lb ed="R061" n="0376a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0182a1801">若菩薩。見上座。有德。應敬同法者。憍慢瞋恨。不起恭
<lb ed="X" n="0182a19"/><lb ed="R061" n="0376a16"/>敬。不讓其座。問訊請法。悉不詶答。是名爲犯衆多犯。
<lb ed="X" n="0182a20"/><lb ed="R061" n="0376a17"/>是犯染汙起。若嬾惰懈怠。若無記心。若忘誤。犯非染
<lb ed="X" n="0182a21"/><lb ed="R061" n="0376a18"/>汙起。不犯者。若重病。若亂心。若<note place="inline">我本</note>眠。<note place="inline">彼上座等</note>作覺想。<note place="inline">而來</note>
<lb ed="X" n="0182a22"/><lb ed="R061" n="0376b01"/>問訊請法。<note place="inline">我實睡眠不知</note>悉不答者。是名不犯。若上座說法。
<lb ed="X" n="0182a23"/><lb ed="R061" n="0376b02"/>及決定論時。若自說法。若聽法。若自決定論時。若說
<lb ed="X" n="0182a24"/><lb ed="R061" n="0376b03"/>法衆中。若決定論衆中。下禮不犯。若護說者心。若以
<pb ed="X" xml:id="X39.0702.0182b" n="0182b"/>
<lb ed="X" n="0182b01"/><lb ed="R061" n="0376b04"/>方便令彼調伏。<note place="inline">使其</note>捨離不善修習善法。若護僧制。若
<lb ed="X" n="0182b02"/><lb ed="R061" n="0376b05"/>護多人意<note place="inline">不禮不答。皆悉不犯</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0182b03"/><lb ed="R061" n="0376b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0182b0301">先受戒者。名爲上座。具持戒者。名爲有德。同持菩
<lb ed="X" n="0182b04"/><lb ed="R061" n="0376b07"/>薩淨戒。名爲同法。此等皆應敬之人也。憍者。恃<anchor xml:id="nkr_note_add_0182b0401" n="0182b0401"/><anchor xml:id="beg0182b0401" n="0182b0401"/>己<anchor xml:id="end0182b0401"/>
<lb ed="X" n="0182b05"/><lb ed="R061" n="0376b08"/>慢者。輕他。瞋恨者。心懷惱恚。亂心者。得心亂病。決
<lb ed="X" n="0182b06"/><lb ed="R061" n="0376b09"/>定論時者。評論正法律時。餘並可知。問。第一戒中。
<lb ed="X" n="0182b07"/><lb ed="R061" n="0376b10"/>嬾惰懈怠結染汙起。今何結非染汙起耶。答。住戒
<lb ed="X" n="0182b08"/><lb ed="R061" n="0376b11"/>而不供三寶。其過則重。今不敬上中下座。但是別
<lb ed="X" n="0182b09"/><lb ed="R061" n="0376b12"/>人。未是僧衆。故其過稍輕。然設非染汙起。若不責
<lb ed="X" n="0182b10"/><lb ed="R061" n="0376b13"/>心悔除。亦能障菩薩戒。莫輕小罪。以爲無殃也。</p>
<lb ed="X" n="0182b11"/><lb ed="R061" n="0376b14"/><p xml:id="pX39p0182b1101">△第四不應供戒</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0182b12"/><lb ed="R061" n="0376b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0182b1201">若菩薩。檀越來請。若至自舍。若至寺內。若至餘家。若
<lb ed="X" n="0182b13"/><lb ed="R061" n="0376b16"/>施衣食種種衆具。菩薩以瞋慢心。不受不往。是名爲
<lb ed="X" n="0182b14"/><lb ed="R061" n="0376b17"/>犯衆多犯。是犯染汙起。不犯者。若病。若無力。若狂。若
<lb ed="X" n="0182b15"/><lb ed="R061" n="0376b18"/>遠處。若道路恐怖難。若知不受令彼調伏捨惡住善。
<lb ed="X" n="0182b16"/><lb ed="R061" n="0377a01"/>若先受請。若修善法不欲暫廢。爲欲得聞未曾有法
<lb ed="X" n="0182b17"/><lb ed="R061" n="0377a02"/>饒益之義。及決定論。若知請者。爲欺惱故。若護多人
<lb ed="X" n="0182b18"/><lb ed="R061" n="0377a03"/>嫌恨心故。若護僧制。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0182b19"/><lb ed="R061" n="0377a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0182b1901">瞋心慢心而不受請。正違菩薩慈攝之道。故爲應
<lb ed="X" n="0182b20"/><lb ed="R061" n="0377a05"/>懺重垢罪也。狂。卽亂心等病。</p>
<lb ed="X" n="0182b21"/><lb ed="R061" n="0377a06"/><p xml:id="pX39p0182b2101">△第五不受施戒</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0182b22"/><lb ed="R061" n="0377a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0182b2201">若菩薩。有檀越以金銀眞珠摩尼瑠璃種種寶物奉
<lb ed="X" n="0182b23"/><lb ed="R061" n="0377a08"/>施菩薩。菩薩以瞋慢心。違逆不受。是名爲犯衆多犯。
<lb ed="X" n="0182b24"/><lb ed="R061" n="0377a09"/>是犯染汙起。捨衆生故。若嬾惰懈怠。犯非染汙起。不
<pb ed="X" xml:id="X39.0702.0182c" n="0182c"/>
<lb ed="X" n="0182c01"/><lb ed="R061" n="0377a10"/>犯者。若知受<anchor xml:id="nkr_note_add_0182c0101" n="0182c0101"/><anchor xml:id="beg0182c0101" n="0182c0101"/>已<anchor xml:id="end0182c0101"/>。必生貪著。若知受<anchor xml:id="nkr_note_add_0182c0102" n="0182c0102"/><anchor xml:id="beg0182c0102" n="0182c0102"/>已<anchor xml:id="end0182c0102"/>。施主生悔。若知
<lb ed="X" n="0182c02"/><lb ed="R061" n="0377a11"/>受<anchor xml:id="nkr_note_add_0182c0201" n="0182c0201"/><anchor xml:id="beg0182c0201" n="0182c0201"/>已<anchor xml:id="end0182c0201"/>。施主生惑。若知受<anchor xml:id="nkr_note_add_0182c0202" n="0182c0202"/><anchor xml:id="beg0182c0202" n="0182c0202"/>已<anchor xml:id="end0182c0202"/>。施主貧惱。若知是物。是三
<lb ed="X" n="0182c03"/><lb ed="R061" n="0377a12"/>寶許。若知是物。是劫盜得。若知受<anchor xml:id="nkr_note_add_0182c0301" n="0182c0301"/><anchor xml:id="beg0182c0301" n="0182c0301"/>已<anchor xml:id="end0182c0301"/>。多得苦惱。所謂
<lb ed="X" n="0182c04"/><lb ed="R061" n="0377a13"/>殺。縛。謫。罰。奪財。訶責。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0182c05"/><lb ed="R061" n="0377a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0182c0501">是三寶許。猶言<anchor xml:id="nkr_note_add_0182c0501" n="0182c0501"/><anchor xml:id="beg0182c0501" n="0182c0501"/>已<anchor xml:id="end0182c0501"/>許三寶。卽是屬三寶之物也。</p>
<lb ed="X" n="0182c06"/><lb ed="R061" n="0377a15"/><p xml:id="pX39p0182c0601">△第六不施法戒</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0182c07"/><lb ed="R061" n="0377a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0182c0701">若菩薩。衆生往至其所。欲得聞法。若菩薩。瞋恨慳嫉。
<lb ed="X" n="0182c08"/><lb ed="R061" n="0377a17"/>不爲說法者。是名爲犯衆多犯。是犯染汙起。若嬾惰
<lb ed="X" n="0182c09"/><lb ed="R061" n="0377a18"/>懈怠。犯非染汙起。不犯者。若外道求短。若重病。若狂。
<lb ed="X" n="0182c10"/><lb ed="R061" n="0377b01"/>若知不說令彼調伏。若所修法未善通利。若知前人
<lb ed="X" n="0182c11"/><lb ed="R061" n="0377b02"/>不能敬順。威儀不整。若彼鈍根。聞深妙法。生怖畏心。
<lb ed="X" n="0182c12"/><lb ed="R061" n="0377b03"/>若知聞<anchor xml:id="nkr_note_add_0182c1201" n="0182c1201"/><anchor xml:id="beg0182c1201" n="0182c1201"/>已<anchor xml:id="end0182c1201"/>增長邪見。若知聞<anchor xml:id="nkr_note_add_0182c1202" n="0182c1202"/><anchor xml:id="beg0182c1202" n="0182c1202"/>已<anchor xml:id="end0182c1202"/>毀呰退沒。若彼聞<anchor xml:id="nkr_note_add_0182c1203" n="0182c1203"/><anchor xml:id="beg0182c1203" n="0182c1203"/>已<anchor xml:id="end0182c1203"/>
<lb ed="X" n="0182c13"/><lb ed="R061" n="0377b04"/>向惡人說。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0182c14"/><lb ed="R061" n="0377b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0182c1401">問。此與四重戒中慳法何異。答。彼約上品煩惱。故
<lb ed="X" n="0182c15"/><lb ed="R061" n="0377b06"/>犯重。此約中下煩惱。故犯輕。又據梵網。則加毀乃
<lb ed="X" n="0182c16"/><lb ed="R061" n="0377b07"/>結重。今雖慳惜。未必加毀。故結輕也。</p>
<lb ed="X" n="0182c17"/><lb ed="R061" n="0377b08"/><p xml:id="pX39p0182c1701">△第七不敎悔罪戒</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0182c18"/><lb ed="R061" n="0377b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0182c1801">若菩薩。於凶惡犯戒衆生。以瞋恨心。若自捨。若遮他
<lb ed="X" n="0182c19"/><lb ed="R061" n="0377b10"/>令捨。不敎化者。是名爲犯衆多犯。是犯染汙起。若嬾
<lb ed="X" n="0182c20"/><lb ed="R061" n="0377b11"/>惰懈怠。若忘<note place="inline">誤故</note>遮他<note place="inline">令捨</note>犯非染汙起。何以故。菩薩於
<lb ed="X" n="0182c21"/><lb ed="R061" n="0377b12"/>惡人所。起慈悲心。深於善人。不犯者。若狂。若知不說
<lb ed="X" n="0182c22"/><lb ed="R061" n="0377b13"/>令彼調伏如前說。若護他心。若護僧制。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0182c23"/><lb ed="R061" n="0377b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0182c2301">慈以與樂。悲以拔苦。善人自知避苦求樂。惡人則
<lb ed="X" n="0182c24"/><lb ed="R061" n="0377b15"/>但有苦無樂。故菩薩深起慈悲。譬如父母。雖等愛
<pb ed="X" xml:id="X39.0702.0183a" n="0183a"/>
<lb ed="X" n="0183a01"/><lb ed="R061" n="0377b16"/>子。而于病者。尤偏憐也。</p>
<lb ed="X" n="0183a02"/><lb ed="R061" n="0377b17"/><p xml:id="pX39p0183a0201">△第八不同聲聞戒。此有二意。一者護衆生戒。應
<lb ed="X" n="0183a03"/><lb ed="R061" n="0377b18"/>須同學。不同則犯。二者少方便戒。不應同學。同
<lb ed="X" n="0183a04"/><lb ed="R061" n="0378a01"/>學則犯也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0183a05"/><lb ed="R061" n="0378a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0183a0501">若菩薩。於如來波羅提木叉中。毗尼建立遮罪。護衆
<lb ed="X" n="0183a06"/><lb ed="R061" n="0378a03"/>生故。令不信者信。信者增廣。同聲聞學<note place="inline">此指菩薩比丘。旣爲出家
<lb ed="X" n="0183a07"/><lb ed="R061" n="0378a04"/>人。便應同出家法也</note>。何以故。聲聞者。乃至<note place="inline">不過</note>自度。乃至<note place="inline">亦須</note>不離
<lb ed="X" n="0183a08"/><lb ed="R061" n="0378a05"/>護他<note place="inline">欲</note>令不信者信。信者增廣<note place="inline">而</note>學<note place="inline">諸比丘</note>戒。何況菩
<lb ed="X" n="0183a09"/><lb ed="R061" n="0378a06"/>薩<note place="inline">自他兼利之</note>。第一義度<note place="inline">豈可反不學此比丘戒耶。此則應同不同。爲有罪也</note>。又復
<lb ed="X" n="0183a10"/><lb ed="R061" n="0378a07"/>遮罪<note place="inline">中有</note>住少利少作少方便。世尊<note place="inline">單</note>爲聲聞<note place="inline">人</note>建立
<lb ed="X" n="0183a11"/><lb ed="R061" n="0378a08"/>者菩薩。<note place="inline">雖爲比丘。亦</note>不同學此戒。何以故。聲聞自度捨他。
<lb ed="X" n="0183a12"/><lb ed="R061" n="0378a09"/><note place="inline">所以</note>應住少利少作少方便。非<note place="inline">可謂</note>菩薩自度度他。<note place="inline">亦</note>應
<lb ed="X" n="0183a13"/><lb ed="R061" n="0378a10"/>住少利少作少方便<note place="inline">也</note>菩薩爲衆生故。<note place="inline">當</note>從非親里
<lb ed="X" n="0183a14"/><lb ed="R061" n="0378a11"/>婆羅門居士所。求百千衣<note place="inline">是爲一</note>。及<note place="inline">彼居士等</note>自恣與<note place="inline">衣但</note>當
<lb ed="X" n="0183a15"/><lb ed="R061" n="0378a12"/>觀施主堪與不堪。<note place="inline">不拘多少。堪則</note>隨施應受<note place="inline">是爲二</note>。如衣。鉢亦
<lb ed="X" n="0183a16"/><lb ed="R061" n="0378a13"/>如是<note place="inline">是爲三</note>。如衣鉢。如是自乞縷。令非親里織師織<note place="inline">亦如
<lb ed="X" n="0183a17"/><lb ed="R061" n="0378a14"/>是。是爲四</note>。爲衆生故。應畜積憍奢耶臥具坐具。乃至百千
<lb ed="X" n="0183a18"/><lb ed="R061" n="0378a15"/><note place="inline">是爲五</note>。乃至金銀百千。<note place="inline">爲衆生故</note>亦應受之<note place="inline">是爲六</note>。如是等住
<lb ed="X" n="0183a19"/><lb ed="R061" n="0378a16"/>少利少作少方便<note place="inline">之</note>聲聞遮罪。菩薩<note place="inline">比丘</note>不共<note place="inline">聲聞</note>學<note place="inline">旣<anchor xml:id="nkr_note_add_0183a1901" n="0183a1901"/><anchor xml:id="beg0183a1901" n="0183a1901"/>已<anchor xml:id="end0183a1901"/></note>
<lb ed="X" n="0183a20"/><lb ed="R061" n="0378a17"/>住菩薩律儀戒<note place="inline">便應</note>爲諸衆生。若慊恨心。住少利少作
<lb ed="X" n="0183a21"/><lb ed="R061" n="0378a18"/>少方便者。是名爲犯衆多犯。是犯染汙起。若嬾惰懈
<lb ed="X" n="0183a22"/><lb ed="R061" n="0378b01"/>怠。住少利少作少方便。犯非染汙起<note place="inline">此則不應同而同。爲有罪也</note>。</p><p xml:id="pX39p0183a2226" cb:place="inline"><note place="inline">○
<lb ed="X" n="0183a23"/><lb ed="R061" n="0378b02"/>慊。謙上聲。與歉同。恨也。若作入聲讀之。則是快足之義。非今文意</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0183a24"/><lb ed="R061" n="0378b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0183a2401">波羅提木叉。此翻保解脫。又翻別別解脫。通指大
<pb ed="X" xml:id="X39.0702.0183b" n="0183b"/>
<lb ed="X" n="0183b01"/><lb ed="R061" n="0378b04"/>小七衆戒法而言之也。毗尼。此翻爲滅。又翻爲律。
<lb ed="X" n="0183b02"/><lb ed="R061" n="0378b05"/>別指比丘律藏而言之也。毗尼法中。有性罪。有遮
<lb ed="X" n="0183b03"/><lb ed="R061" n="0378b06"/>罪。生罪者。縱使不受戒人。于世法中亦自有罪。如
<lb ed="X" n="0183b04"/><lb ed="R061" n="0378b07"/>殺生。偷盜。邪婬。妄語。兩舌。惡口等是也。遮罪者。佛
<lb ed="X" n="0183b05"/><lb ed="R061" n="0378b08"/>爲出家弟子護惜譏嫌。遮令莫作。若違佛制。則便
<lb ed="X" n="0183b06"/><lb ed="R061" n="0378b09"/>得罪。故亦名制罪也。是故菩薩比丘。須同聲聞比
<lb ed="X" n="0183b07"/><lb ed="R061" n="0378b10"/>丘護持戒法不得媒嫁。不得私作大房。不得在難
<lb ed="X" n="0183b08"/><lb ed="R061" n="0378b11"/>處妨處作房。不得汙他家行惡行。不得自畜長衣
<lb ed="X" n="0183b09"/><lb ed="R061" n="0378b12"/>而不說淨。不得離三衣宿。不得使尼浣故衣。不得
<lb ed="X" n="0183b10"/><lb ed="R061" n="0378b13"/>求益衣價。不得求合價買衣。不得過六反索衣不
<lb ed="X" n="0183b11"/><lb ed="R061" n="0378b14"/>得雜野蠶綿作臥具。不得作純黑羊毛臥具。不得
<lb ed="X" n="0183b12"/><lb ed="R061" n="0378b15"/>未滿六年更作新臥具。不得坐具不帖故者。不得
<lb ed="X" n="0183b13"/><lb ed="R061" n="0378b16"/>持羊毛遠行。不得使尼染羊毛。不得賣買寶物。不
<lb ed="X" n="0183b14"/><lb ed="R061" n="0378b17"/>得販賣。不得畜鉢求好。不得求織好衣。不得與衣
<lb ed="X" n="0183b15"/><lb ed="R061" n="0378b18"/>瞋奪。不得畜含消藥過七日。不得非時求用雨衣。
<lb ed="X" n="0183b16"/><lb ed="R061" n="0379a01"/>不得迴僧物入<anchor xml:id="nkr_note_add_0183b1601" n="0183b1601"/><anchor xml:id="beg0183b1601" n="0183b1601"/>己<anchor xml:id="end0183b1601"/>。不得與婦女同室宿。不得與未
<lb ed="X" n="0183b17"/><lb ed="R061" n="0379a02"/>受大戒人過三宿。不得與未受戒人共誦。不得向
<lb ed="X" n="0183b18"/><lb ed="R061" n="0379a03"/>外人說他粗罪。不得向外人說所證法。不得與女
<lb ed="X" n="0183b19"/><lb ed="R061" n="0379a04"/>人多說法。不得掘地。不得壞生草木。不得敷僧臥
<lb ed="X" n="0183b20"/><lb ed="R061" n="0379a05"/>具不擧。不得僧房不擧臥具。不得強奪止宿處。不
<lb ed="X" n="0183b21"/><lb ed="R061" n="0379a06"/>得牽他比丘出房。不得於重閣上坐脫脚牀。不得
<lb ed="X" n="0183b22"/><lb ed="R061" n="0379a07"/>覆房過三重。不得自往敎尼。不得敎尼至暮。不得
<lb ed="X" n="0183b23"/><lb ed="R061" n="0379a08"/>譏論敎尼。不得爲尼作衣。不得與尼屛坐。不得與
<lb ed="X" n="0183b24"/><lb ed="R061" n="0379a09"/>尼期行。不得與尼同船。不得因尼讚得食。不得與
<pb ed="X" xml:id="X39.0702.0183c" n="0183c"/>
<lb ed="X" n="0183c01"/><lb ed="R061" n="0379a10"/>婦女同行。不得過受一食施。不得展轉食。不得別
<lb ed="X" n="0183c02"/><lb ed="R061" n="0379a11"/>衆食。不得過二鉢受餠<g ref="#CB00595">麨</g>飯。不得不作餘食法。不
<lb ed="X" n="0183c03"/><lb ed="R061" n="0379a12"/>得使他犯餘食法。不得非時食。不得殘宿食。不得
<lb ed="X" n="0183c04"/><lb ed="R061" n="0379a13"/>自取食。不得索好食。不得自與外道食。不得不囑
<lb ed="X" n="0183c05"/><lb ed="R061" n="0379a14"/>授詣餘家。不得食家強坐及屛處坐。不得獨與女
<lb ed="X" n="0183c06"/><lb ed="R061" n="0379a15"/>人坐。不得故使他失食。不得過受請藥。不得觀軍
<lb ed="X" n="0183c07"/><lb ed="R061" n="0379a16"/>陣。不得飮酒。不得水中戲。不得相擊攊。不得不受
<lb ed="X" n="0183c08"/><lb ed="R061" n="0379a17"/>諫。不得恐怖他。不得過洗浴。不得露地然火。不得
<lb ed="X" n="0183c09"/><lb ed="R061" n="0379a18"/>戲藏他物。不得輒著淨施衣。不得衣不壞色。不得
<lb ed="X" n="0183c10"/><lb ed="R061" n="0379b01"/>故。惱他。不得覆他粗罪。不得授未滿二十者比丘
<lb ed="X" n="0183c11"/><lb ed="R061" n="0379b02"/>戒。不得發起諍事。不得同賊伴行。不得黨惡見人。
<lb ed="X" n="0183c12"/><lb ed="R061" n="0379b03"/>不得畜被<g ref="#CB11462">𢷤</g>沙彌。不得拒諫難問。不得輕訶說戒。
<lb ed="X" n="0183c13"/><lb ed="R061" n="0379b04"/>不得受戒而不知。不得違反羯磨。不得不與欲。不
<lb ed="X" n="0183c14"/><lb ed="R061" n="0379b05"/>得與欲後悔。不得輒入宮閾。不得輒捉寶物。不得
<lb ed="X" n="0183c15"/><lb ed="R061" n="0379b06"/>非時入村。不得作高牀。不得兜羅棉貯褥。不得作
<lb ed="X" n="0183c16"/><lb ed="R061" n="0379b07"/>骨牙骨針筒。不得過量作覆瘡衣。不得等佛衣量。
<lb ed="X" n="0183c17"/><lb ed="R061" n="0379b08"/>不得任尼代索食。不得學家受食。不得恐處受食。
<lb ed="X" n="0183c18"/><lb ed="R061" n="0379b09"/>不得不齊整著衣。不得反抄衣入白衣舍。乃至人
<lb ed="X" n="0183c19"/><lb ed="R061" n="0379b10"/>持杖劍刀蓋等不得爲說法。如此二百五十戒中。
<lb ed="X" n="0183c20"/><lb ed="R061" n="0379b11"/>但除少利少作少方便之六戒。其餘二百四十四
<lb ed="X" n="0183c21"/><lb ed="R061" n="0379b12"/>戒。悉皆同學。若不學者。仍同比丘結罪。以是菩薩
<lb ed="X" n="0183c22"/><lb ed="R061" n="0379b13"/>比丘。不可謂是菩薩沙彌。菩薩優婆塞等故也。菩
<lb ed="X" n="0183c23"/><lb ed="R061" n="0379b14"/>薩比丘旣爾。菩薩比丘尼亦然。菩薩式叉摩那。亦
<lb ed="X" n="0183c24"/><lb ed="R061" n="0379b15"/>須同學六法。菩薩沙彌。亦須同學十戒也。憍奢耶。
<pb ed="X" xml:id="X39.0702.0184a" n="0184a"/>
<lb ed="X" n="0184a01"/><lb ed="R061" n="0379b16"/>此翻蟲衣。卽是蠶綿。<anchor xml:id="nkr_note_add_0184a0101" n="0184a0101"/><anchor xml:id="beg0184a0101" n="0184a0101"/>但<anchor xml:id="end0184a0101"/>許爲衆生畜。不許自用。大
<lb ed="X" n="0184a02"/><lb ed="R061" n="0379b17"/>涅槃經。明文昭著。大佛頂經。亦有誠誡愼之愼之。
<lb ed="X" n="0184a03"/><lb ed="R061" n="0379b18"/>又菩薩比丘。雖云不同學此少利少作少方便之
<lb ed="X" n="0184a04"/><lb ed="R061" n="0380a01"/>六戒。然亦同須說淨。故地持云。菩薩先于一切所
<lb ed="X" n="0184a05"/><lb ed="R061" n="0380a02"/>畜資具。爲非淨故。以淸淨心。捨與十方諸佛菩薩。
<lb ed="X" n="0184a06"/><lb ed="R061" n="0380a03"/>如比丘將現前衣物。捨與二師等。涅槃亦云。雖聽
<lb ed="X" n="0184a07"/><lb ed="R061" n="0380a04"/>受畜。要須淨施篤信檀越也。荆溪輔行記云。有人
<lb ed="X" n="0184a08"/><lb ed="R061" n="0380a05"/>言。凡諸所有。非<anchor xml:id="nkr_note_add_0184a0801" n="0184a0801"/><anchor xml:id="beg0184a0801" n="0184a0801"/>己<anchor xml:id="end0184a0801"/>物想。有益便用。說淨何爲。今問。
<lb ed="X" n="0184a09"/><lb ed="R061" n="0380a06"/>等非<anchor xml:id="nkr_note_add_0184a0901" n="0184a0901"/><anchor xml:id="beg0184a0901" n="0184a0901"/>己<anchor xml:id="end0184a0901"/>財。何不任於四海。有益便用。何不直付兩
<lb ed="X" n="0184a10"/><lb ed="R061" n="0380a07"/>田<note place="inline">悲敬</note>而閉之深房。封於囊篋。實懷他想。用必招愆
<lb ed="X" n="0184a11"/><lb ed="R061" n="0380a08"/><note place="inline">犯盜</note>。忽謂<anchor xml:id="nkr_note_add_0184a1101" n="0184a1101"/><anchor xml:id="beg0184a1101" n="0184a1101"/>己<anchor xml:id="end0184a1101"/>財。仍違說淨。故知不說淨人。深乖佛制。
<lb ed="X" n="0184a12"/><lb ed="R061" n="0380a09"/>兩乘不攝。三根不收。若此出家。豈非虗喪。緇門警
<lb ed="X" n="0184a13"/><lb ed="R061" n="0380a10"/>訓云。今時講學。專務利名。不恥五邪。多畜八穢。但
<lb ed="X" n="0184a14"/><lb ed="R061" n="0380a11"/>隨浮俗。豈念聖言。寧知日用所資。無非穢物。箱囊
<lb ed="X" n="0184a15"/><lb ed="R061" n="0380a12"/>所積。並是犯財。慢法欺心。自貽伊戚。誰知報逐心
<lb ed="X" n="0184a16"/><lb ed="R061" n="0380a13"/>成。豈信果由因結。現見袈裟離體。當來鐵葉纏身。
<lb ed="X" n="0184a17"/><lb ed="R061" n="0380a14"/>況大小兩乘。通名淨法。倘懷深信。豈憚奉行。</p>
<lb ed="X" n="0184a18"/><lb ed="R061" n="0380a15"/><p xml:id="pX39p0184a1801">△第九住邪命戒</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0184a19"/><lb ed="R061" n="0380a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0184a1901">若菩薩。身口諂曲。若現相。若毀呰。若因求利。利住邪
<lb ed="X" n="0184a20"/><lb ed="R061" n="0380a17"/>命法。無慚愧心。不能捨離。是名爲犯衆多犯。是犯染
<lb ed="X" n="0184a21"/><lb ed="R061" n="0380a18"/>汙起。不犯者。若斷彼故。起欲方便。煩惱增上。更數數
<lb ed="X" n="0184a22"/><lb ed="R061" n="0380b01"/>起。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0184a23"/><lb ed="R061" n="0380b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0184a2301">身口諂曲者總明邪命之相。若現相者。或現奇特
<lb ed="X" n="0184a24"/><lb ed="R061" n="0380b03"/>相。或現寒熱等相。皆是身諂曲也。若毀呰者。或卜
<pb ed="X" xml:id="X39.0702.0184b" n="0184b"/>
<lb ed="X" n="0184b01"/><lb ed="R061" n="0380b04"/>相吉凶。爲人說法。或高聲現威。令人敬畏。皆是口
<lb ed="X" n="0184b02"/><lb ed="R061" n="0380b05"/>諂曲也。若因利求利者。或自說功德。或說所得供
<lb ed="X" n="0184b03"/><lb ed="R061" n="0380b06"/>養以動人心。則亦是口諂曲。或以物贈遺白衣或
<lb ed="X" n="0184b04"/><lb ed="R061" n="0380b07"/>販賣出納求利。則亦是口諂曲。故總結云住邪命
<lb ed="X" n="0184b05"/><lb ed="R061" n="0380b08"/>法也。不知尊重<anchor xml:id="nkr_note_add_0184b0501" n="0184b0501"/><anchor xml:id="beg0184b0501" n="0184b0501"/>己<anchor xml:id="end0184b0501"/>靈。故無慚。不知仰希賢哲。故無
<lb ed="X" n="0184b06"/><lb ed="R061" n="0380b09"/>愧。然僅云染汙犯。不云失菩薩戒者。猶有菩提智
<lb ed="X" n="0184b07"/><lb ed="R061" n="0380b10"/>願不忘故耳。倘不悔革。必招穢果。</p>
<lb ed="X" n="0184b08"/><lb ed="R061" n="0380b11"/><p xml:id="pX39p0184b0801">△第十掉戲戒</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0184b09"/><lb ed="R061" n="0380b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0184b0901">若菩薩。掉動。心不樂靜。高聲嬉戲。令他喜樂。作是因
<lb ed="X" n="0184b10"/><lb ed="R061" n="0380b13"/>緣。是名爲犯衆多犯。是犯染汙起。若忘誤。犯非染汙
<lb ed="X" n="0184b11"/><lb ed="R061" n="0380b14"/>起不犯者。爲斷彼故。起欲方便如前說。又不犯者。他
<lb ed="X" n="0184b12"/><lb ed="R061" n="0380b15"/>起慊恨。欲令止故。若他愁憂欲令息故。若他性好戲。
<lb ed="X" n="0184b13"/><lb ed="R061" n="0380b16"/>爲攝彼故。欲斷彼故。爲將護故。若他疑菩薩慊恨違
<lb ed="X" n="0184b14"/><lb ed="R061" n="0380b17"/>背。和顏戲笑。現心淨故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0184b15"/><lb ed="R061" n="0380b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0184b1501">△第十一倒說菩薩法戒</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0184b16"/><lb ed="R061" n="0381a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0184b1601">若菩薩。作如是見。如是說言。菩薩不應樂涅槃。應背
<lb ed="X" n="0184b17"/><lb ed="R061" n="0381a02"/>涅槃。不應怖畏煩惱。不應一向厭離。何以故。菩薩應
<lb ed="X" n="0184b18"/><lb ed="R061" n="0381a03"/>於三阿僧祇劫久受生死求大菩提。作如是說者。是
<lb ed="X" n="0184b19"/><lb ed="R061" n="0381a04"/>名爲犯衆多犯。是犯染汙起。何以故。聲聞深樂涅槃。
<lb ed="X" n="0184b20"/><lb ed="R061" n="0381a05"/>畏厭煩惱。百千萬倍。不及菩薩深樂涅槃。畏厭煩惱。
<lb ed="X" n="0184b21"/><lb ed="R061" n="0381a06"/>謂諸聲聞。<anchor xml:id="nkr_note_add_0184b2101" n="0184b2101"/><anchor xml:id="beg0184b2101" n="0184b2101"/>但<anchor xml:id="end0184b2101"/>爲自利。菩薩不爾普爲衆生。彼習不染
<lb ed="X" n="0184b22"/><lb ed="R061" n="0381a07"/>汙心。勝阿羅漢。成就有漏。離諸煩惱。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0184b23"/><lb ed="R061" n="0381a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0184b2301">謂聲聞阿羅漢所習不染汙心。乃是成就無漏。離
<lb ed="X" n="0184b24"/><lb ed="R061" n="0381a09"/>諸煩惱。譬如水中蓮花。是不爲難。今菩薩所習不
<pb ed="X" xml:id="X39.0702.0184c" n="0184c"/>
<lb ed="X" n="0184c01"/><lb ed="R061" n="0381a10"/>染汙心。以普爲衆生故。須要成就有漏。而仍離諸
<lb ed="X" n="0184c02"/><lb ed="R061" n="0381a11"/>煩惱。譬如火中蓮花。是最爲難也。設非百千萬倍
<lb ed="X" n="0184c03"/><lb ed="R061" n="0381a12"/>深樂涅槃畏厭煩惱。何能涉有漏而不起煩惱過
<lb ed="X" n="0184c04"/><lb ed="R061" n="0381a13"/>患耶。倘不畏厭煩惱。則是以染汙心受生死果。不
<lb ed="X" n="0184c05"/><lb ed="R061" n="0381a14"/>久必當迷失大菩提道。其爲倒說甚矣。然不名爲
<lb ed="X" n="0184c06"/><lb ed="R061" n="0381a15"/>波羅夷者。亦約下中品言之耳。若決起此增上執
<lb ed="X" n="0184c07"/><lb ed="R061" n="0381a16"/>見。便是說相似法。謗菩薩藏。</p>
<lb ed="X" n="0184c08"/><lb ed="R061" n="0381a17"/><p xml:id="pX39p0184c0801">△第十二不護譏嫌戒</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0184c09"/><lb ed="R061" n="0381a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0184c0901">若菩薩。不護不信之言。不護譏毀。亦不除滅。若實有
<lb ed="X" n="0184c10"/><lb ed="R061" n="0381b01"/>過惡。不除滅者。是名爲犯衆多犯。是犯染汙起。實無
<lb ed="X" n="0184c11"/><lb ed="R061" n="0381b02"/>過惡。而不除滅。非染汙起。不犯者。若外道誹謗。及餘
<lb ed="X" n="0184c12"/><lb ed="R061" n="0381b03"/>惡人<note place="inline">橫生誹謗</note>若出家乞食修善因緣。生他譏毀。若前人
<lb ed="X" n="0184c13"/><lb ed="R061" n="0381b04"/>若瞋若狂而生譏毀<note place="inline">不除滅者。是名不犯</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0184c14"/><lb ed="R061" n="0381b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0184c1401">實有過惡。固宜改過除譏。設無過惡。亦宜遠嫌避
<lb ed="X" n="0184c15"/><lb ed="R061" n="0381b06"/>疑也。惟除外道惡人瞋狂謗毀。不可強除滅耳。</p>
<lb ed="X" n="0184c16"/><lb ed="R061" n="0381b07"/><p xml:id="pX39p0184c1601">△第十三不折伏衆生戒</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0184c17"/><lb ed="R061" n="0381b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0184c1701">若菩薩。觀衆生應以苦切之言方便利益。恐其憂惱
<lb ed="X" n="0184c18"/><lb ed="R061" n="0381b09"/>而不爲者。是名爲犯衆多犯。是犯非染汙起。不犯者。
<lb ed="X" n="0184c19"/><lb ed="R061" n="0381b10"/>觀彼現在少所利益。多起憂惱。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0184c20"/><lb ed="R061" n="0381b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0184c2001">△第十四瞋打報復戒</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0184c21"/><lb ed="R061" n="0381b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0184c2101">若菩薩。罵者報罵。瞋者報瞋。打者報打。毀者報毀。是
<lb ed="X" n="0184c22"/><lb ed="R061" n="0381b13"/>名爲犯衆多犯。是犯染汙起。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0184c23"/><lb ed="R061" n="0381b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0184c2301">△第十五不如法懺謝戒</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0184c24"/><lb ed="R061" n="0381b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0184c2401">若菩薩。侵犯他人。或雖不犯。令他疑者。卽應懺謝。慊
<pb ed="X" xml:id="X39.0702.0185a" n="0185a"/>
<lb ed="X" n="0185a01"/><lb ed="R061" n="0381b16"/>恨輕慢。不如法懺謝。是名爲犯衆多犯。是犯染汙起
<lb ed="X" n="0185a02"/><lb ed="R061" n="0381b17"/>若嬾惰懈怠。犯非染汙起。不犯者。若以方便令彼調
<lb ed="X" n="0185a03"/><lb ed="R061" n="0381b18"/>伏。若彼欲令作不淨業。然後受者。不謝無罪。若知彼
<lb ed="X" n="0185a04"/><lb ed="R061" n="0382a01"/>人性好鬬訟。若悔謝者。增其瞋怒。若知彼和忍。無慊
<lb ed="X" n="0185a05"/><lb ed="R061" n="0382a02"/>恨心。恐彼慚恥。不謝無罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0185a06"/><lb ed="R061" n="0382a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0185a0601">△第十六不受懺謝戒</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0185a07"/><lb ed="R061" n="0382a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0185a0701">若菩薩。他人來犯。如法悔謝。以慊恨心。欲惱彼故不
<lb ed="X" n="0185a08"/><lb ed="R061" n="0382a05"/>受其懺。是名爲犯衆多犯。是犯染汙起。若不慊恨性
<lb ed="X" n="0185a09"/><lb ed="R061" n="0382a06"/>不受懺。是犯非染汙起。不犯者。若以方便令彼調伏
<lb ed="X" n="0185a10"/><lb ed="R061" n="0382a07"/>如前說。若彼不如法悔。其心不平。不受其懺無罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0185a11"/><lb ed="R061" n="0382a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0185a1101">我瞋他而不受他悔。故前文結重。他犯我而不受
<lb ed="X" n="0185a12"/><lb ed="R061" n="0382a09"/>其悔。故今文結輕也。</p>
<lb ed="X" n="0185a13"/><lb ed="R061" n="0382a10"/><p xml:id="pX39p0185a1301">△第十七慊恨他戒</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0185a14"/><lb ed="R061" n="0382a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0185a1401">若菩薩。於他起慊恨心執持不捨。是名爲犯衆多犯。
<lb ed="X" n="0185a15"/><lb ed="R061" n="0382a12"/>是犯染汙起。不犯者。爲斷彼故。起欲方便如前說。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0185a16"/><lb ed="R061" n="0382a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0185a1601">△第十八貪心畜眷屬戒</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0185a17"/><lb ed="R061" n="0382a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0185a1701">若菩薩。爲貪奉事。畜養眷屬者。是名爲犯衆多犯。是
<lb ed="X" n="0185a18"/><lb ed="R061" n="0382a15"/>犯染汙起。不犯者無貪心畜。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0185a19"/><lb ed="R061" n="0382a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0185a1901">若無貪心。則必審<anchor xml:id="nkr_note_add_0185a1901" n="0185a1901"/><anchor xml:id="beg0185a1901" n="0185a1901"/>己<anchor xml:id="end0185a1901"/>德行。堪爲師否。旣畜眷屬能
<lb ed="X" n="0185a20"/><lb ed="R061" n="0382a17"/>以財法二事善將護否。雖能將護。知彼依我果能
<lb ed="X" n="0185a21"/><lb ed="R061" n="0382a18"/>增長出世業否。雖稍益彼果于自<anchor xml:id="nkr_note_add_0185a2101" n="0185a2101"/><anchor xml:id="beg0185a2101" n="0185a2101"/>己<anchor xml:id="end0185a2101"/>修行無妨損
<lb ed="X" n="0185a22"/><lb ed="R061" n="0382b01"/>否。倘不能自他兩利。仍是爲貪奉事耳。可不愼乎。</p>
<lb ed="X" n="0185a23"/><lb ed="R061" n="0382b02"/><p xml:id="pX39p0185a2301">△第十九貪睡眠戒</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0185a24"/><lb ed="R061" n="0382b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0185a2401">若菩薩。嬾惰懈怠。耽樂睡眠。若非時不知量。是名爲
<pb ed="X" xml:id="X39.0702.0185b" n="0185b"/>
<lb ed="X" n="0185b01"/><lb ed="R061" n="0382b04"/>犯衆多犯。是犯染汙起。不犯者。若病。若無力。若遠行
<lb ed="X" n="0185b02"/><lb ed="R061" n="0382b05"/>疲極。若爲斷彼故。起欲方便如前說。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0185b03"/><lb ed="R061" n="0382b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0185b0301">△第二十世論經時戒</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0185b04"/><lb ed="R061" n="0382b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0185b0401">若菩薩。以染汙心。論說世論經時者。是名爲犯衆多
<lb ed="X" n="0185b05"/><lb ed="R061" n="0382b08"/>犯。是犯染汙起。若忘誤經時。犯非染汙起。不犯者。見
<lb ed="X" n="0185b06"/><lb ed="R061" n="0382b09"/>他聚話。護彼意故。須臾暫聽。若暫答他問未曾聞事。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0185b07"/><lb ed="R061" n="0382b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0185b0701">△第二十一不受師敎戒</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0185b08"/><lb ed="R061" n="0382b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0185b0801">若菩薩。欲求定心。慊恨憍慢。不受師敎。是名爲犯衆
<lb ed="X" n="0185b09"/><lb ed="R061" n="0382b12"/>多犯。是犯染汙起。若嬾惰懈怠。犯非染汙起。不犯者。
<lb ed="X" n="0185b10"/><lb ed="R061" n="0382b13"/>若病。若無力。若知彼人作顚倒說。若自多聞有力。若
<lb ed="X" n="0185b11"/><lb ed="R061" n="0382b14"/>先<anchor xml:id="nkr_note_add_0185b1101" n="0185b1101"/><anchor xml:id="beg0185b1101" n="0185b1101"/>已<anchor xml:id="end0185b1101"/>受法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0185b12"/><lb ed="R061" n="0382b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0185b1201">夫欲求定心。必須咨承師敎。然後可以依敎修習。
<lb ed="X" n="0185b13"/><lb ed="R061" n="0382b16"/>未有鹵莽輒自進功者也。或疑師敎繁細而不直
<lb ed="X" n="0185b14"/><lb ed="R061" n="0382b17"/>捷故慊恨憍慢而不肯受。則其罪反重于嬾惰懈
<lb ed="X" n="0185b15"/><lb ed="R061" n="0382b18"/>忘。今之學人。可不愼哉。</p>
<lb ed="X" n="0185b16"/><lb ed="R061" n="0383a01"/><p xml:id="pX39p0185b1601">△第二十<anchor xml:id="nkr_note_add_0185b1601" n="0185b1601"/><anchor xml:id="beg0185b1601" n="0185b1601"/>二<anchor xml:id="end0185b1601"/>隨五蓋心戒</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0185b17"/><lb ed="R061" n="0383a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0185b1701">若菩薩。起五蓋心。不開覺者。是名爲犯衆多犯。是犯
<lb ed="X" n="0185b18"/><lb ed="R061" n="0383a03"/>染汙起。不犯者。爲斷彼故。起欲方便如前說。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0185b19"/><lb ed="R061" n="0383a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0185b1901">五蓋者。一貪欲。二瞋恚。三睡眠。四掉悔。五疑惑也。
<lb ed="X" n="0185b20"/><lb ed="R061" n="0383a05"/>貪欲蓋者。正修禪慧之時。其心猛利思念五塵。不
<lb ed="X" n="0185b21"/><lb ed="R061" n="0383a06"/>能暫止也。瞋恚蓋者。正修禪慧。其心猛利思念怨
<lb ed="X" n="0185b22"/><lb ed="R061" n="0383a07"/>家。不能暫忘也。睡眠蓋者。正修禪慧。身心沉重昏
<lb ed="X" n="0185b23"/><lb ed="R061" n="0383a08"/>昧。不能自持也。掉悔蓋者。正修禪慧。三業散蕩飄
<lb ed="X" n="0185b24"/><lb ed="R061" n="0383a09"/>流。不能自安也。掉不名蓋。由掉難攝而生于悔。悔
<pb ed="X" xml:id="X39.0702.0185c" n="0185c"/>
<lb ed="X" n="0185c01"/><lb ed="R061" n="0383a10"/>如毒箭。能障禪慧。乃名爲蓋。疑惑蓋者。復有三種。
<lb ed="X" n="0185c02"/><lb ed="R061" n="0383a11"/>一疑法。謂此法未必能得禪慧。二疑人。謂師雖敎
<lb ed="X" n="0185c03"/><lb ed="R061" n="0383a12"/>我修禪慧法。自旣未證種種禪慧。何必可依。三疑
<lb ed="X" n="0185c04"/><lb ed="R061" n="0383a13"/>自。謂我根鈍障深。安能修證種種禪慧。此五蓋心。
<lb ed="X" n="0185c05"/><lb ed="R061" n="0383a14"/>隨起一種。便爲大障。急須方便而開覺之。貪欲蓋
<lb ed="X" n="0185c06"/><lb ed="R061" n="0383a15"/>起。應觀不淨無常苦空。瞋恚蓋起。應念實無我人
<lb ed="X" n="0185c07"/><lb ed="R061" n="0383a16"/>等相。睡眠蓋起。應當<g ref="#CB15081">䇿</g>勵警覺經行。掉悔蓋起。應
<lb ed="X" n="0185c08"/><lb ed="R061" n="0383a17"/>當繫心一處。漸令調伏。勿事追悔。疑惑蓋起。應念
<lb ed="X" n="0185c09"/><lb ed="R061" n="0383a18"/>佛所說法。決無虗誑。師雖凡夫。能說聖法。如食母
<lb ed="X" n="0185c10"/><lb ed="R061" n="0383b01"/>乳。勿嫌面醜。如採樹果。勿嫌枝曲。夙根難測。不可
<lb ed="X" n="0185c11"/><lb ed="R061" n="0383b02"/>自棄。障無實性。不應自暴。</p>
<lb ed="X" n="0185c12"/><lb ed="R061" n="0383b03"/><p xml:id="pX39p0185c1201">△第二十三取世禪戒</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0185c13"/><lb ed="R061" n="0383b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0185c1301">若菩薩。見味禪以爲功德者。是名爲犯衆多犯。是犯
<lb ed="X" n="0185c14"/><lb ed="R061" n="0383b05"/>染汙起。不犯者。爲斷彼故。起欲方便如前說。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0185c15"/><lb ed="R061" n="0383b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0185c1501">外道凡夫修六行觀<note place="inline">厭下苦粗障。欣上淨妙離</note>。所得四禪四等
<lb ed="X" n="0185c16"/><lb ed="R061" n="0383b07"/>四空。名爲味禪。以其闇證無聞慧。地地生愛染。境
<lb ed="X" n="0185c17"/><lb ed="R061" n="0383b08"/>界不分明故。若佛弟子。依六妙門。十六特勝等修
<lb ed="X" n="0185c18"/><lb ed="R061" n="0383b09"/>之。不過借此對治欲散。令發出世正慧。非以此爲
<lb ed="X" n="0185c19"/><lb ed="R061" n="0383b10"/>眞實功德也。倘乍得禪境而生味著。則與凡外何
<lb ed="X" n="0185c20"/><lb ed="R061" n="0383b11"/>異。必當隨禪受生。退失大菩提道。豈不險哉。</p>
<lb ed="X" n="0185c21"/><lb ed="R061" n="0383b12"/><p xml:id="pX39p0185c2101">△第二十四毀聲聞法戒</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0185c22"/><lb ed="R061" n="0383b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0185c2201">若菩薩。如是見。如是說言。菩薩不應聽聲聞經法。不
<lb ed="X" n="0185c23"/><lb ed="R061" n="0383b14"/>應受。不應學。菩薩何用聲聞法爲。是名爲犯衆多犯。
<lb ed="X" n="0185c24"/><lb ed="R061" n="0383b15"/>是犯染汙起。何以故。菩薩尙聽外道異論。況復佛語。
<pb ed="X" xml:id="X39.0702.0186a" n="0186a"/>
<lb ed="X" n="0186a01"/><lb ed="R061" n="0383b16"/>不犯者。專學菩薩藏。未能周及。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0186a02"/><lb ed="R061" n="0383b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0186a0201">△第二十五背大向小戒</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0186a03"/><lb ed="R061" n="0383b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0186a0301">若菩薩。於菩薩藏。不作方便。棄捨不學。一向修習聲
<lb ed="X" n="0186a04"/><lb ed="R061" n="0384a01"/>聞經法。是名爲犯衆多犯。是犯非染汙起。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0186a05"/><lb ed="R061" n="0384a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0186a0501">前戒毀聲聞法。則大小俱失。故犯屬染汙。此戒棄
<lb ed="X" n="0186a06"/><lb ed="R061" n="0384a03"/>大習小。則小爲大階。故犯非染汙。觀此二戒。則後
<lb ed="X" n="0186a07"/><lb ed="R061" n="0384a04"/>世之自負大乘。不甘小節者。深違慈尊之訓明矣。</p>
<lb ed="X" n="0186a08"/><lb ed="R061" n="0384a05"/><p xml:id="pX39p0186a0801">△第二十六不習學佛戒</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0186a09"/><lb ed="R061" n="0384a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0186a0901">若菩薩。於佛所說。棄捨不學。反習外道邪論。世俗經
<lb ed="X" n="0186a10"/><lb ed="R061" n="0384a07"/>典。是名爲犯衆多犯。是犯染汙起。不犯者。若上聰明
<lb ed="X" n="0186a11"/><lb ed="R061" n="0384a08"/>能速受學<note place="inline">佛經</note>若<note place="inline"><anchor xml:id="nkr_note_add_0186a1101" n="0186a1101"/><anchor xml:id="beg0186a1101" n="0186a1101"/>已<anchor xml:id="end0186a1101"/></note>久學<note place="inline">佛經</note>不<note place="inline">復</note>忘<note place="inline">失</note>若<note place="inline"><anchor xml:id="nkr_note_add_0186a1102" n="0186a1102"/><anchor xml:id="beg0186a1102" n="0186a1102"/>已<anchor xml:id="end0186a1102"/></note>思惟<note place="inline">佛經深</note>
<lb ed="X" n="0186a12"/><lb ed="R061" n="0384a09"/>知<note place="inline">其</note>義。若於佛法<note place="inline"><anchor xml:id="nkr_note_add_0186a1201" n="0186a1201"/><anchor xml:id="beg0186a1201" n="0186a1201"/>已<anchor xml:id="end0186a1201"/>曾</note>具足觀察<note place="inline"><anchor xml:id="nkr_note_add_0186a1202" n="0186a1202"/><anchor xml:id="beg0186a1202" n="0186a1202"/>已<anchor xml:id="end0186a1202"/>能</note>。得不動智<note place="inline">決不爲外學所
<lb ed="X" n="0186a13"/><lb ed="R061" n="0384a10"/>動</note>。若於日日常以二分<note place="inline">勝時</note>受學佛經。一分<note place="inline">劣時旁涉</note>外典。
<lb ed="X" n="0186a14"/><lb ed="R061" n="0384a11"/>是名不犯。如是菩薩<note place="inline">離許一分劣時旁涉外典。若復</note>善於世典外道。
<lb ed="X" n="0186a15"/><lb ed="R061" n="0384a12"/>邪論<note place="inline">隨書生見</note>。愛樂不捨。不作毒想<note place="inline">不知愛見二論過患</note>。是名爲犯
<lb ed="X" n="0186a16"/><lb ed="R061" n="0384a13"/>衆多犯。是犯染汙起。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0186a17"/><lb ed="R061" n="0384a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0186a1701">律云。爲降伏外人故。日三時中。許一時讀外書。然
<lb ed="X" n="0186a18"/><lb ed="R061" n="0384a15"/>不得隨書生見。夫欲伏彼。則不宜愛樂於彼。知其
<lb ed="X" n="0186a19"/><lb ed="R061" n="0384a16"/>不能出離生死。則應作毒想矣。</p>
<lb ed="X" n="0186a20"/><lb ed="R061" n="0384a17"/><p xml:id="pX39p0186a2001">△第二十七不信深法戒</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0186a21"/><lb ed="R061" n="0384a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0186a2101">若菩薩。聞菩薩法藏甚深義。眞實義。諸佛菩薩無量
<lb ed="X" n="0186a22"/><lb ed="R061" n="0384b01"/>神力。誹謗不受。言非利益。非如來說。是亦不能安樂
<lb ed="X" n="0186a23"/><lb ed="R061" n="0384b02"/>衆生。是名爲犯衆多犯。是犯染汙起或自心不正思
<lb ed="X" n="0186a24"/><lb ed="R061" n="0384b03"/>惟故謗。或隨順他故謗<note place="inline">皆悉犯也</note>。是菩薩聞第一甚深義。
<pb ed="X" xml:id="X39.0702.0186b" n="0186b"/>
<lb ed="X" n="0186b01"/><lb ed="R061" n="0384b04"/><note place="inline">雖或</note>不<note place="inline">能卽</note>生解心。<note place="inline">然</note>是菩薩應<note place="inline">於此甚深義。勉</note>起信心。不<anchor xml:id="nkr_note_add_0186b0101" n="0186b0101"/><anchor xml:id="beg0186b0101" n="0186b0101"/>諂<anchor xml:id="end0186b0101"/>曲
<lb ed="X" n="0186b02"/><lb ed="R061" n="0384b05"/>心。作<note place="inline">如</note>是<note place="inline">心而</note>學。<note place="inline">應自責言</note>我本不是。盲無慧目。如來<note place="inline">具足十力</note>
<lb ed="X" n="0186b03"/><lb ed="R061" n="0384b06"/>慧眼。如是隨順<note place="inline">上根衆生而作此第一義</note>說。如來<note place="inline">亦復更</note>有餘說<note place="inline">以逗
<lb ed="X" n="0186b04"/><lb ed="R061" n="0384b07"/>我等淺機之人。然則若深若淺。皆是佛說。皆是慧眼應機之法我今</note>。云何<note place="inline">妄自</note>起謗。是菩
<lb ed="X" n="0186b05"/><lb ed="R061" n="0384b08"/>薩<note place="inline">若能如是</note>自<note place="inline">知退</note>處<note place="inline">于</note>無知處<note place="inline">而于</note>如是如來現知<note place="inline">現</note>見<note place="inline">之</note>
<lb ed="X" n="0186b06"/><lb ed="R061" n="0384b09"/>法。正<note place="inline">念而</note>觀。正<note place="inline">信趣</note>向。<note place="inline">是名</note>不犯<note place="inline">以</note>非不解<note place="inline">而便起</note>謗<note place="inline">故不犯也</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0186b07"/><lb ed="R061" n="0384b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0186b0701">甚深義者。事理皆超情離見也。眞實義者。全事卽
<lb ed="X" n="0186b08"/><lb ed="R061" n="0384b11"/>法界理。三諦圓融。不可思議。如所云煩惱卽菩提。
<lb ed="X" n="0186b09"/><lb ed="R061" n="0384b12"/>生死卽涅槃等是也。諸佛菩薩無量神力者。全理
<lb ed="X" n="0186b10"/><lb ed="R061" n="0384b13"/>成希有事。重重含攝。不可窮盡。如所云於一毫端
<lb ed="X" n="0186b11"/><lb ed="R061" n="0384b14"/>現寶王刹。坐微塵裏轉大法輪等是也。以要言之
<lb ed="X" n="0186b12"/><lb ed="R061" n="0384b15"/>大藏敎中。匪夷所思事理甚多。雖不卽解。亦應仰
<lb ed="X" n="0186b13"/><lb ed="R061" n="0384b16"/>信。不可輒生誹謗也。寄語來哲。特宜愼此。</p>
<lb ed="X" n="0186b14"/><lb ed="R061" n="0384b17"/><p xml:id="pX39p0186b1401">△第二十八歎<anchor xml:id="nkr_note_add_0186b1401" n="0186b1401"/><anchor xml:id="beg0186b1401" n="0186b1401"/>己<anchor xml:id="end0186b1401"/>毀他戒</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0186b15"/><lb ed="R061" n="0384b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0186b1501">若菩薩。以貪恚心。自歎<anchor xml:id="nkr_note_add_0186b1501" n="0186b1501"/><anchor xml:id="beg0186b1501" n="0186b1501"/>己<anchor xml:id="end0186b1501"/>德。毀呰他人。是名爲犯衆
<lb ed="X" n="0186b16"/><lb ed="R061" n="0385a01"/>多犯。是犯染汙起。不犯者。若輕毀外道。稱揚佛法。若
<lb ed="X" n="0186b17"/><lb ed="R061" n="0385a02"/>以方便令彼調伏如前說。又不犯者。令不信者信。信
<lb ed="X" n="0186b18"/><lb ed="R061" n="0385a03"/>者增廣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0186b19"/><lb ed="R061" n="0385a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0186b1901">自歎<anchor xml:id="nkr_note_add_0186b1901" n="0186b1901"/><anchor xml:id="beg0186b1901" n="0186b1901"/>己<anchor xml:id="end0186b1901"/>德者。雖有實德。而貪心故歎也。毀呰他人
<lb ed="X" n="0186b20"/><lb ed="R061" n="0385a05"/>者。雖有實過。而恚心面毀也。貪故歎。恚故毀。二事
<lb ed="X" n="0186b21"/><lb ed="R061" n="0385a06"/>決不並起。故各結輕。若以貪心自他相形。卽犯重
<lb ed="X" n="0186b22"/><lb ed="R061" n="0385a07"/>矣。惟以佛法與外道相形。則是摧邪顯正。故不犯
<lb ed="X" n="0186b23"/><lb ed="R061" n="0385a08"/>戒。又或方便調伏衆生。令捨彼惡。學<anchor xml:id="nkr_note_add_0186b2301" n="0186b2301"/><anchor xml:id="beg0186b2301" n="0186b2301"/>己<anchor xml:id="end0186b2301"/>之善。故亦
<lb ed="X" n="0186b24"/><lb ed="R061" n="0385a09"/>不犯。又或因於讚毀。能令不信者信。信者增廣。則
<pb ed="X" xml:id="X39.0702.0186c" n="0186c"/>
<lb ed="X" n="0186c01"/><lb ed="R061" n="0385a10"/>亦不犯戒也。此須眞實知機。非可濫引爲例。</p>
<lb ed="X" n="0186c02"/><lb ed="R061" n="0385a11"/><p xml:id="pX39p0186c0201">△第二十九憍慢不聽法戒</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0186c03"/><lb ed="R061" n="0385a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0186c0301">若菩薩。聞說法處。若決定論處。以憍慢心。瞋恨心。不
<lb ed="X" n="0186c04"/><lb ed="R061" n="0385a13"/>往聽者。是名爲犯衆多犯。是犯染汙起。若嬾惰懈怠。
<lb ed="X" n="0186c05"/><lb ed="R061" n="0385a14"/>犯非染汙起。不犯者。若不解。若病。若無力。若彼顚倒
<lb ed="X" n="0186c06"/><lb ed="R061" n="0385a15"/>說法。若護說者心。若數數聞。<anchor xml:id="nkr_note_add_0186c0601" n="0186c0601"/><anchor xml:id="beg0186c0601" n="0186c0601"/>已<anchor xml:id="end0186c0601"/>受持。<anchor xml:id="nkr_note_add_0186c0602" n="0186c0602"/><anchor xml:id="beg0186c0602" n="0186c0602"/>已<anchor xml:id="end0186c0602"/>知義。若多聞
<lb ed="X" n="0186c07"/><lb ed="R061" n="0385a16"/>若聞持。若如說行。若修禪定不欲暫廢。若鈍根難悟
<lb ed="X" n="0186c08"/><lb ed="R061" n="0385a17"/>難受難持。不往者。皆不犯。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0186c09"/><lb ed="R061" n="0385a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0186c0901">△第三十輕毀法師戒</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0186c10"/><lb ed="R061" n="0385b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0186c1001">若菩薩。輕說法者。不生恭敬。嗤笑毀呰。但著文字。不
<lb ed="X" n="0186c11"/><lb ed="R061" n="0385b02"/>依實義。是名爲犯衆多犯。是犯染汙起。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0186c12"/><lb ed="R061" n="0385b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0186c1201">說法之人。自有文義俱妙者。自有義妙而文粗者。
<lb ed="X" n="0186c13"/><lb ed="R061" n="0385b04"/>自有文美而義淺者。故聽法人。但當依義。不當依
<lb ed="X" n="0186c14"/><lb ed="R061" n="0385b05"/>文。倘因文粗而生嗤笑毀呰。其過深矣。</p>
<lb ed="X" n="0186c15"/><lb ed="R061" n="0385b06"/><p xml:id="pX39p0186c1501">△第三十一不同事戒。菩薩有四攝法。攝取衆生。
<lb ed="X" n="0186c16"/><lb ed="R061" n="0385b07"/>一布施。二愛語。三利行。四同事。今卽同事攝也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0186c17"/><lb ed="R061" n="0385b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0186c1701">若菩薩。住律儀戒。見衆生所作。以瞋恨心。不與同事。
<lb ed="X" n="0186c18"/><lb ed="R061" n="0385b09"/>所謂思量諸事。若行路。若如法興利。若田業。若牧牛。
<lb ed="X" n="0186c19"/><lb ed="R061" n="0385b10"/>若和諍。若吉會。若福業。不與同者。是名爲犯衆多犯。
<lb ed="X" n="0186c20"/><lb ed="R061" n="0385b11"/>是犯染汙起。若嬾惰懈怠。犯非染汙起。不犯者。若病。
<lb ed="X" n="0186c21"/><lb ed="R061" n="0385b12"/>若無力。若彼自能辦。若彼自有多伴。若彼所作事非
<lb ed="X" n="0186c22"/><lb ed="R061" n="0385b13"/>法非義。若以方便令彼調伏如前說。若先許他。若彼
<lb ed="X" n="0186c23"/><lb ed="R061" n="0385b14"/>有怨。若自修善業不欲暫廢。若性闇鈍。若護多人意。
<lb ed="X" n="0186c24"/><lb ed="R061" n="0385b15"/>若護僧制。不與同者。皆不犯。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X39.0702.0187a" n="0187a"/>
<lb ed="X" n="0187a01"/><lb ed="R061" n="0385b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0187a0101">是中興利田業牧牛等事。則唯是在家菩薩應同。
<lb ed="X" n="0187a02"/><lb ed="R061" n="0385b17"/>若行路和諍吉會福業等事。則出家菩薩亦應同
<lb ed="X" n="0187a03"/><lb ed="R061" n="0385b18"/>也。不犯有十二種。各一若字爲句首。可知。</p>
<lb ed="X" n="0187a04"/><lb ed="R061" n="0386a01"/><p xml:id="pX39p0187a0401">△第三十二不看病戒<note place="inline">此中兼明不看貧苦</note></p></cb:div>
<lb ed="X" n="0187a05"/><lb ed="R061" n="0386a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0187a0501">若菩薩。見羸病人。以瞋恨心。不往瞻視。是名爲犯衆
<lb ed="X" n="0187a06"/><lb ed="R061" n="0386a03"/>多犯。是犯染汙起。若嬾惰懈怠。犯非染汙起。不犯者。
<lb ed="X" n="0187a07"/><lb ed="R061" n="0386a04"/>若自病。若無力。若敎有力隨順病者若知彼人自有
<lb ed="X" n="0187a08"/><lb ed="R061" n="0386a05"/>眷屬。若彼有力自能經理。若病數數發。若長病。若修
<lb ed="X" n="0187a09"/><lb ed="R061" n="0386a06"/>勝業不欲暫廢。若闇鈍難悟。難受。難持。難緣中住。若
<lb ed="X" n="0187a10"/><lb ed="R061" n="0386a07"/>先看他病。如<note place="inline">看他</note>病<note place="inline">有犯不犯。看他</note>窮苦<note place="inline">有犯不犯</note>亦爾。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0187a11"/><lb ed="R061" n="0386a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0187a1101">難緣中住。唐譯云。難於其中緣心而住。謂闇鈍之
<lb ed="X" n="0187a12"/><lb ed="R061" n="0386a09"/>人。雖復繫心一境。難得心住一緣也。餘並可知。</p>
<lb ed="X" n="0187a13"/><lb ed="R061" n="0386a10"/><p xml:id="pX39p0187a1301">△第三十三不諫惡人戒</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0187a14"/><lb ed="R061" n="0386a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0187a1401">若菩薩。見衆生造今世後世惡業。以慊恨心。不爲正
<lb ed="X" n="0187a15"/><lb ed="R061" n="0386a12"/>說。是名爲犯衆多犯。是犯染汙起。不犯者。若自無智。
<lb ed="X" n="0187a16"/><lb ed="R061" n="0386a13"/>若無力。若使有力者說。若彼自有力。若彼自有善知
<lb ed="X" n="0187a17"/><lb ed="R061" n="0386a14"/>識。若以方便令彼調伏如前說。若爲正說。於我憎恨
<lb ed="X" n="0187a18"/><lb ed="R061" n="0386a15"/>若<note place="inline">爲正說。必</note>出惡言。若<note place="inline">爲正說。必</note>顚倒爲。若<note place="inline">彼與我總</note>無愛敬<note place="inline">說必不受</note>
<lb ed="X" n="0187a19"/><lb ed="R061" n="0386a16"/>若復彼人性弊<g ref="#CB00395">𢤱</g>戾<note place="inline">不可與語。○<g ref="#CB00395">𢤱</g>。力董切。不調也又平聲。多惡也。又去聲。性恨也</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0187a20"/><lb ed="R061" n="0386a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0187a2001">能招現報。名爲今世惡業。能招生報後報。名爲後
<lb ed="X" n="0187a21"/><lb ed="R061" n="0386a18"/>世惡業。又殺盜婬妄等。名爲今世惡業。願求人中
<lb ed="X" n="0187a22"/><lb ed="R061" n="0386b01"/>天上五欲長壽而修施戒禪等。名爲後世惡業。前
<lb ed="X" n="0187a23"/><lb ed="R061" n="0386b02"/>之惡業。由于異熟果愚。應爲正說世間因果。後之
<lb ed="X" n="0187a24"/><lb ed="R061" n="0386b03"/>惡業。由于眞實義愚。應爲正說出世因果也。</p>
<pb ed="X" xml:id="X39.0702.0187b" n="0187b"/>
<lb ed="X" n="0187b01"/><lb ed="R061" n="0386b04"/><p xml:id="pX39p0187b0101">△第三十四不報恩戒</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0187b02"/><lb ed="R061" n="0386b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0187b0201">若菩薩。受他恩惠。以慊恨心。不以答謝。<note place="inline">所謂不以</note>若等若
<lb ed="X" n="0187b03"/><lb ed="R061" n="0386b06"/>增酬報彼者。名爲犯衆多犯。是犯染汙起。若嬾惰懈
<lb ed="X" n="0187b04"/><lb ed="R061" n="0386b07"/>怠。犯非染汙起。不犯者。若作方便而無力。若以方便
<lb ed="X" n="0187b05"/><lb ed="R061" n="0386b08"/>令彼調伏如前說。若欲報恩。而彼不受。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0187b06"/><lb ed="R061" n="0386b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0187b0601">△第三十五不慰憂惱戒</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0187b07"/><lb ed="R061" n="0386b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0187b0701">若菩薩。見諸衆生有親屬難。財物難。以慊恨心。不爲
<lb ed="X" n="0187b08"/><lb ed="R061" n="0386b11"/>開解。除其憂惱。是名爲犯衆多犯。是犯染汙起。若嬾
<lb ed="X" n="0187b09"/><lb ed="R061" n="0386b12"/>惰懈怠。犯非染汙起。不犯者。如前不同事中說。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0187b10"/><lb ed="R061" n="0386b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0187b1001">△第三十六不施財戒</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0187b11"/><lb ed="R061" n="0386b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0187b1101">若菩薩。有求飮食衣服。以瞋恨心。不能給施。是名爲
<lb ed="X" n="0187b12"/><lb ed="R061" n="0386b15"/>犯衆多犯。是犯染汙起。若嬾惰懈怠。犯非染汙起。不
<lb ed="X" n="0187b13"/><lb ed="R061" n="0386b16"/>犯者。若自無。若求非法物。若不益彼物。若以方便令
<lb ed="X" n="0187b14"/><lb ed="R061" n="0386b17"/>彼調伏如前說。若彼犯王法。護王意故。若護僧制。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0187b15"/><lb ed="R061" n="0386b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0187b1501">雖不給施。亦不加毀。故僅結輕。又或中下品慳。非
<lb ed="X" n="0187b16"/><lb ed="R061" n="0387a01"/>上品慳。故結輕也。不犯有六種。並可知。</p>
<lb ed="X" n="0187b17"/><lb ed="R061" n="0387a02"/><p xml:id="pX39p0187b1701">△第三十七不如法攝衆戒</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0187b18"/><lb ed="R061" n="0387a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0187b1801">若菩薩。攝受徒衆。以瞋恨心。不如法敎授。不能隨時
<lb ed="X" n="0187b19"/><lb ed="R061" n="0387a04"/>從婆羅門居士所。求衣食臥具醫藥房舍隨時供給。
<lb ed="X" n="0187b20"/><lb ed="R061" n="0387a05"/>是名爲犯衆多犯。是犯染汙起。若嬾惰懈怠放逸。犯
<lb ed="X" n="0187b21"/><lb ed="R061" n="0387a06"/>非染汙起。不犯者。若以方便令彼調伏如前說。若護
<lb ed="X" n="0187b22"/><lb ed="R061" n="0387a07"/>僧制。若病。若無力。若使有力者說。若彼有力。多知識。
<lb ed="X" n="0187b23"/><lb ed="R061" n="0387a08"/>大德。自求衆具。若曾受敎。自<anchor xml:id="nkr_note_add_0187b2301" n="0187b2301"/><anchor xml:id="beg0187b2301" n="0187b2301"/>已<anchor xml:id="end0187b2301"/>知法。若外道竊法。不
<lb ed="X" n="0187b24"/><lb ed="R061" n="0387a09"/>能調伏。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X39.0702.0187c" n="0187c"/>
<lb ed="X" n="0187c01"/><lb ed="R061" n="0387a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0187c0101">菩薩若自樂遠離行。不收徒衆則<anchor xml:id="nkr_note_add_0187c0101" n="0187c0101"/><anchor xml:id="beg0187c0101" n="0187c0101"/>已<anchor xml:id="end0187c0101"/>。苟受徒衆。必
<lb ed="X" n="0187c02"/><lb ed="R061" n="0387a11"/>當以二事將護。所謂以法。以財。法者。如法敎授戒
<lb ed="X" n="0187c03"/><lb ed="R061" n="0387a12"/>定慧學。財者。衣食等四事供給也。犯不犯並如文
<lb ed="X" n="0187c04"/><lb ed="R061" n="0387a13"/>可知。言外道竊法者。本是外道。詐爲徒衆。意在盜
<lb ed="X" n="0187c05"/><lb ed="R061" n="0387a14"/>取正法以附邪宗。向由未具他心天眼。誤攝受之
<lb ed="X" n="0187c06"/><lb ed="R061" n="0387a15"/>今旣不能令其調伏。不以財法將護。亦不犯也。</p>
<lb ed="X" n="0187c07"/><lb ed="R061" n="0387a16"/><p xml:id="pX39p0187c0701">△第三十八不隨他戒。此卽四攝法中。第三利行
<lb ed="X" n="0187c08"/><lb ed="R061" n="0387a17"/>攝也。普賢十大願王之中。名爲恒順衆生。當知
<lb ed="X" n="0187c09"/><lb ed="R061" n="0387a18"/>衆生有事。我往助之。名爲同事。衆生求願。我應
<lb ed="X" n="0187c10"/><lb ed="R061" n="0387b01"/>許之。名爲隨他。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0187c11"/><lb ed="R061" n="0387b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0187c1101">若菩薩。以慊恨心。不隨他者。是名爲犯衆多犯。是犯
<lb ed="X" n="0187c12"/><lb ed="R061" n="0387b03"/>染汙起。若嬾惰懈怠。犯非染汙起。不犯者。若彼欲爲
<lb ed="X" n="0187c13"/><lb ed="R061" n="0387b04"/>不如法事。若病。若無力。若護僧制。若彼雖如法。能令
<lb ed="X" n="0187c14"/><lb ed="R061" n="0387b05"/>多人起非法事。若伏外道故。若以方便令彼調伏。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0187c15"/><lb ed="R061" n="0387b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0187c1501">△第三十九不隨喜功德戒</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0187c16"/><lb ed="R061" n="0387b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0187c1601">若菩薩。知他衆生有實功德。以慊恨心。不向人說。亦
<lb ed="X" n="0187c17"/><lb ed="R061" n="0387b08"/>不讚歎。有讚歎者。不唱善哉。是名爲犯衆多犯。是犯
<lb ed="X" n="0187c18"/><lb ed="R061" n="0387b09"/>染汙起。若嬾惰懈怠放逸。犯非染汙起。不犯者。知彼
<lb ed="X" n="0187c19"/><lb ed="R061" n="0387b10"/>少欲。護彼意故。若病。若無力。若以方便令彼調伏。若
<lb ed="X" n="0187c20"/><lb ed="R061" n="0387b11"/>護僧制。若令彼人起煩惱。起溢喜。起慢。起非義。除此
<lb ed="X" n="0187c21"/><lb ed="R061" n="0387b12"/>諸患故<note place="inline">所以不說不讚。不犯</note>若實功德<note place="inline">之</note>似<note place="inline">而原</note>非功德。若實善
<lb ed="X" n="0187c22"/><lb ed="R061" n="0387b13"/>說<note place="inline">之</note>似。<note place="inline">而原</note>非善說。<note place="inline">所以不說不讚。不犯</note>若爲摧伏外道邪見。<note place="inline">所以
<lb ed="X" n="0187c23"/><lb ed="R061" n="0387b14"/>不說不讚。不犯</note>若待說竟<note place="inline">方乃讚歎唱善</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0187c24"/><lb ed="R061" n="0387b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0187c2401">若實功德二句。據餘譯文。應正迴云。若似功德實
<pb ed="X" xml:id="X39.0702.0188a" n="0188a"/>
<lb ed="X" n="0188a01"/><lb ed="R061" n="0387b16"/>非功德。若似善說實非善說。方于文理俱順。今是
<lb ed="X" n="0188a02"/><lb ed="R061" n="0387b17"/>譯人迴文不盡。然不敢改。但添字釋之。則意自顯。</p>
<lb ed="X" n="0188a03"/><lb ed="R061" n="0387b18"/><p xml:id="pX39p0188a0301">△第四十不行威折戒</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0188a04"/><lb ed="R061" n="0388a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0188a0401">若菩薩。見有衆生應訶責者。應折伏者。應罰黜者。以
<lb ed="X" n="0188a05"/><lb ed="R061" n="0388a02"/>染汙心<note place="inline">而</note>不訶責。若<note place="inline">但</note>訶責<note place="inline">而</note>不折伏。若<note place="inline">但</note>折伏<note place="inline">而</note>
<lb ed="X" n="0188a06"/><lb ed="R061" n="0388a03"/>不罰黜。是名爲犯衆多犯。是犯染汙起。若嬾惰懈怠
<lb ed="X" n="0188a07"/><lb ed="R061" n="0388a04"/>放逸。犯非染汙起。不犯者。彼不可治。不可與語。難可
<lb ed="X" n="0188a08"/><lb ed="R061" n="0388a05"/>敎誨。多起慊恨。<note place="inline">故置不訶責折伏罰黜。所謂默擯法門</note>。若觀時<note place="inline">然後訶責折伏
<lb ed="X" n="0188a09"/><lb ed="R061" n="0388a06"/>罰黜</note>。若恐因彼起鬬諍相違若。相言訟。若僧諍。若壞僧
<lb ed="X" n="0188a10"/><lb ed="R061" n="0388a07"/><note place="inline">故不訶責折伏罰黜</note>。若彼不諂曲。有慚愧心。漸自改悔<note place="inline">故不須訶責等</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0188a11"/><lb ed="R061" n="0388a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0188a1101">罪有三等。小者應訶責。中者應折伏。大者應罰黜。
<lb ed="X" n="0188a12"/><lb ed="R061" n="0388a09"/>又悞犯則容可恕。故犯則應訶責。訶責不改。則應
<lb ed="X" n="0188a13"/><lb ed="R061" n="0388a10"/>折伏。折伏不改。則應罰黜。若眷屬情重。或受彼利
<lb ed="X" n="0188a14"/><lb ed="R061" n="0388a11"/>養而姑恕之。皆名爲染汙心。皆犯染汙起也。</p>
<lb ed="X" n="0188a15"/><lb ed="R061" n="0388a12"/><p xml:id="pX39p0188a1501">△第四十一神力不折攝戒</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0188a16"/><lb ed="R061" n="0388a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0188a1601">若菩薩。<note place="inline">旣<anchor xml:id="nkr_note_add_0188a1601" n="0188a1601"/><anchor xml:id="beg0188a1601" n="0188a1601"/>已<anchor xml:id="end0188a1601"/></note>成就種種神力。<note place="inline">則于</note>應恐怖者而恐怖之。應
<lb ed="X" n="0188a17"/><lb ed="R061" n="0388a14"/>引接者而引接之。欲令衆生消信施故<note place="inline">若</note>不以神力
<lb ed="X" n="0188a18"/><lb ed="R061" n="0388a15"/>恐怖引接者。是名爲犯衆多犯。是犯非染汙起。不犯
<lb ed="X" n="0188a19"/><lb ed="R061" n="0388a16"/>者。若<note place="inline">知</note>彼衆生<note place="inline">設見神力。則必</note>更起染著。<note place="inline">或令</note>外道謗聖。<note place="inline">或反</note>成
<lb ed="X" n="0188a20"/><lb ed="R061" n="0388a17"/>就邪見<note place="inline">故不恐怖引接。</note>一切不犯。<note place="inline">又</note>若彼<note place="inline">見神力則必</note>發狂。若<note place="inline">彼由
<lb ed="X" n="0188a21"/><lb ed="R061" n="0388a18"/>神力而</note>增苦受<note place="inline">故不恐怖引接。不犯</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0188a22"/><lb ed="R061" n="0388b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0188a2201"><anchor xml:id="nkr_note_add_0188a2201" n="0188a2201"/><anchor xml:id="beg0188a2201" n="0188a2201"/>已<anchor xml:id="end0188a2201"/>成神力菩薩。尙爾有犯。所以戒波羅蜜。非佛地
<lb ed="X" n="0188a23"/><lb ed="R061" n="0388b02"/>不能究竟滿也。二別列竟。</p>
<lb ed="X" n="0188a24"/><lb ed="R061" n="0388b03"/><p xml:id="pX39p0188a2401">○三結問。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X39.0702.0188b" n="0188b"/>
<lb ed="X" n="0188b01"/><lb ed="R061" n="0388b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0188b0101">諸大士。<anchor xml:id="nkr_note_add_0188b0101" n="0188b0101"/><anchor xml:id="beg0188b0101" n="0188b0101"/>已<anchor xml:id="end0188b0101"/>說衆多突吉羅法。若菩薩。犯一一法。應作
<lb ed="X" n="0188b02"/><lb ed="R061" n="0388b05"/>突吉羅懺。若不懺者。障菩薩戒。今問諸大士。是中淸
<lb ed="X" n="0188b03"/><lb ed="R061" n="0388b06"/>淨不<note place="inline">三說</note>。諸大士是中淸淨。默然故。是事如是持。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0188b04"/><lb ed="R061" n="0388b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0188b0401">于此衆多法中。隨犯一法。卽應懺悔。若不懺悔。雖
<lb ed="X" n="0188b05"/><lb ed="R061" n="0388b08"/>不失戒。而能障戒。如塵障鏡。如雲障日。不能顯明
<lb ed="X" n="0188b06"/><lb ed="R061" n="0388b09"/>菩薩道也。勿輕小罪。以爲無殃。水滴雖微。漸盈大
<lb ed="X" n="0188b07"/><lb ed="R061" n="0388b10"/>器。苟數數違犯。不生厭離。積輕成重。亦能失戒。具
<lb ed="X" n="0188b08"/><lb ed="R061" n="0388b11"/>如羯磨文中所明。可不愼哉。二正列戒相竟。</p>
<lb ed="X" n="0188b09"/><lb ed="R061" n="0388b12"/><p xml:id="pX39p0188b0901">○三結示宗趣三。初結指戒法功能。二勸示護持
<lb ed="X" n="0188b10"/><lb ed="R061" n="0388b13"/>心要。三結顯護戒利益。</p><p xml:id="pX39p0188b1010" cb:place="inline">○今初。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0188b11"/><lb ed="R061" n="0388b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0188b1101">諸大士。我<anchor xml:id="nkr_note_add_0188b1101" n="0188b1101"/><anchor xml:id="beg0188b1101" n="0188b1101"/>已<anchor xml:id="end0188b1101"/>說菩薩四波羅夷法。衆多突吉羅法。此
<lb ed="X" n="0188b12"/><lb ed="R061" n="0388b15"/>是彌勒世尊摩得勒伽。和合說。<note place="inline">卽此</note>律儀戒。<note place="inline">便是</note>攝善法
<lb ed="X" n="0188b13"/><lb ed="R061" n="0388b16"/>戒。<note place="inline">便是</note>攝衆生戒。此諸戒法。能起菩薩行。能成菩薩道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0188b14"/><lb ed="R061" n="0388b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0188b1401">起行。則萬善莊嚴。緣因佛性力也。成道。則一性圓
<lb ed="X" n="0188b15"/><lb ed="R061" n="0388b18"/>極。了因佛性力也。並由此戒。戒之功能大矣哉。</p>
<lb ed="X" n="0188b16"/><lb ed="R061" n="0389a01"/><p xml:id="pX39p0188b1601">○二勸示護持心要。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0188b17"/><lb ed="R061" n="0389a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0188b1701">諸大士。欲發心求阿耨多羅三藐三菩提者。當善護
<lb ed="X" n="0188b18"/><lb ed="R061" n="0389a03"/>持。若護持者。不起像法。法滅盡想。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0188b19"/><lb ed="R061" n="0389a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0188b1901">由發大菩提心。方得菩薩淨戒。由護菩薩淨戒。方
<lb ed="X" n="0188b20"/><lb ed="R061" n="0389a05"/>成無上菩提。更相由藉。不得暫離也。像法末法。自
<lb ed="X" n="0188b21"/><lb ed="R061" n="0389a06"/>是衆生妄見分別耳。旣欲護持菩薩妙戒。必須深
<lb ed="X" n="0188b22"/><lb ed="R061" n="0389a07"/>觀法性常住。如佛在世。等無有異。所謂靈山一會。
<lb ed="X" n="0188b23"/><lb ed="R061" n="0389a08"/>儼然未散。安得起于像法法滅盡想。而姑自寬恕
<lb ed="X" n="0188b24"/><lb ed="R061" n="0389a09"/>哉。</p>
<pb ed="X" xml:id="X39.0702.0188c" n="0188c"/>
<lb ed="X" n="0188c01"/><lb ed="R061" n="0389a10"/><p xml:id="pX39p0188c0101">○三結顯護戒利益。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0188c02"/><lb ed="R061" n="0389a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0188c0201">能令像法實義熾然。能令正法永不滅盡。心得止住。
<lb ed="X" n="0188c03"/><lb ed="R061" n="0389a12"/>自成佛法。敎化衆生。常無勞倦。善業畢竟。速成佛道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0188c04"/><lb ed="R061" n="0389a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0188c0401">言若護持此戒。則能令像法之世。實義仍得熾然。
<lb ed="X" n="0188c05"/><lb ed="R061" n="0389a14"/>猶如正法住世不異。能令如來正法。常住在世。永
<lb ed="X" n="0188c06"/><lb ed="R061" n="0389a15"/>不滅盡。以恒安住眞法。故心得止住。自能成就佛
<lb ed="X" n="0188c07"/><lb ed="R061" n="0389a16"/>法。此自利畢竟也。卽以此敎化衆生。則有善巧方
<lb ed="X" n="0188c08"/><lb ed="R061" n="0389a17"/>便。故常無勞倦。此利他畢竟也。心得止住。是律儀
<lb ed="X" n="0188c09"/><lb ed="R061" n="0389a18"/>戒力。自成佛法。卽攝善法戒力。敎化衆生常無勞
<lb ed="X" n="0188c10"/><lb ed="R061" n="0389b01"/>倦。卽攝衆生戒力。由三聚戒。令成二利。故善業無
<lb ed="X" n="0188c11"/><lb ed="R061" n="0389b02"/>不畢竟堅固。速成佛道何疑。甚矣護戒之利益大
<lb ed="X" n="0188c12"/><lb ed="R061" n="0389b03"/>也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0188c13"/><lb ed="R061" n="0389b04"/>
<lb ed="X" n="0188c14"/><lb ed="R061" n="0389b05"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>菩薩戒本經箋要<note place="inline">畢</note></cb:jhead></cb:juan></cb:div>
<lb ed="X" n="0188c15"/>
<lb ed="X" n="0188c16"/>
<lb ed="X" n="0188c17"/>
<lb ed="X" n="0188c18"/>
<lb ed="X" n="0188c19"/>
<lb ed="X" n="0188c20"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 702-A 跋語</cb:mulu><head>No. 702-A
<lb ed="X" n="0188c21"/><lb ed="R061" n="0389b07"/> 跋語</head>
<lb ed="X" n="0188c22"/><lb ed="R061" n="0389b08"/><p xml:id="pX39p0188c2201">予囊寓九華時。述梵網合註。<anchor xml:id="nkr_note_add_0188c2201" n="0188c2201"/><anchor xml:id="beg0188c2201" n="0188c2201"/>已<anchor xml:id="end0188c2201"/>將此戒本經所有
<lb ed="X" n="0188c23"/><lb ed="R061" n="0389b09"/>開遮持犯。盡會入于十重四十八輕中矣。比因半
<lb ed="X" n="0188c24"/><lb ed="R061" n="0389b10"/>月半月誦此戒本。猶有未解其文義者。堅以箋釋
<pb ed="X" xml:id="X39.0702.0189a" n="0189a"/>
<lb ed="X" n="0189a01"/><lb ed="R061" n="0389b11"/>爲請。予恐犯重繁過。辭之再三。復更請曰。末世鈍
<lb ed="X" n="0189a02"/><lb ed="R061" n="0389b12"/>根。或不能徧閱合註。何不曲順時機。令誦者略知
<lb ed="X" n="0189a03"/><lb ed="R061" n="0389b13"/>大意。庶不墮無知罪乎。于是黽勉箋其最切要處。
<lb ed="X" n="0189a04"/><lb ed="R061" n="0389b14"/>以便初學。若夫菩薩比丘。自應徧學大小律藏。卽
<lb ed="X" n="0189a05"/><lb ed="R061" n="0389b15"/>菩薩沙彌及優婆塞。亦應廣學大乘經律。豈容守
<lb ed="X" n="0189a06"/><lb ed="R061" n="0389b16"/>此一滴。而遺棄法海哉。</p>
<lb ed="X" n="0189a07"/><lb ed="R061" n="0389b17"/><p xml:id="pX39p0189a0701">辛卯夏日蕅益智旭書于長干精舍</p></cb:div>
</body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0180a1001" to="#end0180a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0180c0301" to="#end0180c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0180c0401" to="#end0180c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0180c0501" to="#end0180c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0180c0502" to="#end0180c0502"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0180c0601" to="#end0180c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0180c1401" to="#end0180c1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0180c1601" to="#end0180c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0180c1602" to="#end0180c1602"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0180c1701" to="#end0180c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0180c1702" to="#end0180c1702"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0180c1703" to="#end0180c1703"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0181a0801" to="#end0181a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0181a0901" to="#end0181a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0181a2201" to="#end0181a2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0181b0601" to="#end0181b0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0181b1301" to="#end0181b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0181b1401" to="#end0181b1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0181c0701" to="#end0181c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0182a1401" to="#end0182a1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0182b0401" to="#end0182b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0182c0101" to="#end0182c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0182c0102" to="#end0182c0102"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0182c0201" to="#end0182c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0182c0202" to="#end0182c0202"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0182c0301" to="#end0182c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0182c0501" to="#end0182c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0182c1201" to="#end0182c1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0182c1202" to="#end0182c1202"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0182c1203" to="#end0182c1203"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0183a1901" to="#end0183a1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0183b1601" to="#end0183b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0184a0101" to="#end0184a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0184a0801" to="#end0184a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0184a0901" to="#end0184a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0184a1101" to="#end0184a1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0184b0501" to="#end0184b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0184b2101" to="#end0184b2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0185a1901" to="#end0185a1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0185a2101" to="#end0185a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0185b1101" to="#end0185b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0185b1601" to="#end0185b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">二</lem><rdg wit="#wit.orig">一</rdg></app>
<app from="#beg0186a1101" to="#end0186a1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0186a1102" to="#end0186a1102"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0186a1201" to="#end0186a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0186a1202" to="#end0186a1202"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0186b0101" to="#end0186b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">諂<note type="cf1">T24n1500_p1109a13</note></lem><rdg wit="#wit.orig">謟</rdg></app>
<app from="#beg0186b1401" to="#end0186b1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0186b1501" to="#end0186b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0186b1901" to="#end0186b1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0186b2301" to="#end0186b2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0186c0601" to="#end0186c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0186c0602" to="#end0186c0602"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0187b2301" to="#end0187b2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0187c0101" to="#end0187c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0188a1601" to="#end0188a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0188a2201" to="#end0188a2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0188b0101" to="#end0188b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0188b1101" to="#end0188b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0188c2201" to="#end0188c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
<note n="0180a1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0180a1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0180c0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0180c0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0180c0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0180c0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0180c0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0180c0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0180c0502" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0180c0502">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0180c0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0180c0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0180c1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0180c1401">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0180c1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0180c1601">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0180c1602" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0180c1602">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0180c1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0180c1701">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0180c1702" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0180c1702">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0180c1703" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0180c1703">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0181a0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0181a0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0181a0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0181a0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0181a2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0181a2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0181b0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0181b0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0181b1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0181b1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0181b1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0181b1401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0181c0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0181c0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0182a1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0182a1401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0182b0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0182b0401">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0182c0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0182c0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0182c0102" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0182c0102">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0182c0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0182c0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0182c0202" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0182c0202">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0182c0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0182c0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0182c0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0182c0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0182c1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0182c1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0182c1202" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0182c1202">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0182c1203" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0182c1203">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0183a1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0183a1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0183b1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0183b1601">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0184a0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0184a0101">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0184a0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0184a0801">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0184a0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0184a0901">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0184a1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0184a1101">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0184b0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0184b0501">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0184b2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0184b2101">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0185a1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0185a1901">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0185a2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0185a2101">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0185b1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0185b1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0185b1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0185b1601">二【CB】，一【卍續】</note>
<note n="0186a1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0186a1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0186a1102" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0186a1102">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0186a1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0186a1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0186a1202" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0186a1202">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0186b0101" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="X39.0186b01.24" target="#nkr_note_add_0186b0101">諂【CB】，謟【卍續】</note>
<note n="0186b1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0186b1401">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0186b1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0186b1501">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0186b1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0186b1901">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0186b2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0186b2301">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0186c0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0186c0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0186c0602" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0186c0602">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0187b2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0187b2301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0187c0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0187c0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0188a1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0188a1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0188a2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0188a2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0188b0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0188b0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0188b1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0188b1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0188c2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0188c2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>