<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="X48n0802">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 802 百法明門論論義</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經數位版, No. 802 百法明門論論義</title>
			<author>明 德淸述</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>CBETA.ting</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>1卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">48</idno>.<idno type="no">802</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2024-02-25 09:56:44 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">百法明門論論義</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA, Text as provided by LINDEN</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">CBETA 人工輸入，CBETA 掃瞄辨識，LINDEN 大德提供</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>原書標點</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【卍續】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-05-20">
			<name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication
		</change>
		<change when="2006-11-13T09:07:12">
			Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<milestone unit="juan" n="1"/>
<pb ed="X" xml:id="X48.0802.0308a" n="0308a"/>
<lb ed="X" n="0308a01"/>
<lb ed="X" n="0308a02"/>
<lb ed="X" n="0308a03"/>
<lb ed="X" n="0308a04"/>
<lb ed="X" n="0308a05"/><cb:docNumber>No. 802</cb:docNumber>
<lb ed="X" n="0308a06"/><lb ed="R076" n="0851a01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>百法論義</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0308a07"/>
<lb ed="X" n="0308a08"/><lb ed="R076" n="0851a02"/><byline cb:type="other">天親菩薩　造</byline>
<lb ed="X" n="0308a09"/><lb ed="R076" n="0851a03"/><byline cb:type="other">唐三藏法師<name role="" type="person">玄奘</name>奉　詔譯</byline>
<lb ed="X" n="0308a10"/><lb ed="R076" n="0851a04"/><byline cb:type="author">明憨山沙門　德淸　述</byline>
<lb ed="X" n="0308a11"/><lb ed="R076" n="0851a05"/><cb:div><p xml:id="pX48p0308a1101">佛說一大藏敎。只是說破三界唯心。萬法唯識。及佛
<lb ed="X" n="0308a12"/><lb ed="R076" n="0851a06"/>滅後。弘法菩薩解釋敎義。依唯心立性宗。依唯識
<lb ed="X" n="0308a13"/><lb ed="R076" n="0851a07"/>立相宗。各竪門庭。甚至分河飮水。而性相二宗不
<lb ed="X" n="0308a14"/><lb ed="R076" n="0851a08"/>能融通。非今日矣。唯<name role="" type="person">馬鳴</name>大師作起信論。會相歸
<lb ed="X" n="0308a15"/><lb ed="R076" n="0851a09"/>性。以顯一心迷悟差別。依一心法立二種門。謂心
<lb ed="X" n="0308a16"/><lb ed="R076" n="0851a10"/>眞如門。心生滅門。良以寂滅一心。不屬迷悟。體絕
<lb ed="X" n="0308a17"/><lb ed="R076" n="0851a11"/>聖凡。今有聖凡二路者。是由一心眞妄迷悟之分。
<lb ed="X" n="0308a18"/><lb ed="R076" n="0851a12"/>故以二門爲聖凡之本。故立眞如門。顯不迷之體。
<lb ed="X" n="0308a19"/><lb ed="R076" n="0851a13"/>立生滅門。顯一心有隨緣染淨之用。<anchor xml:id="nkr_note_add_0308a1901" n="0308a1901"/><anchor xml:id="beg0308a1901" n="0308a1901"/>故<anchor xml:id="end0308a1901"/>知一切聖
<lb ed="X" n="0308a20"/><lb ed="R076" n="0851a14"/>凡修證迷悟因果。皆生滅門收。其末後拈華爲敎
<lb ed="X" n="0308a21"/><lb ed="R076" n="0851a15"/>外別傳之旨。乃直指一心。本非迷悟。不屬聖凡。今
<lb ed="X" n="0308a22"/><lb ed="R076" n="0851a16"/>達磨所傳禪宗是也。其敎中修行。原依一心開示。
<lb ed="X" n="0308a23"/><lb ed="R076" n="0851a17"/>其所證入。依生滅門悟至眞如門以爲極則。其唯
<lb ed="X" n="0308a24"/><lb ed="R076" n="0851a18"/>識所說十種眞如。正是對生滅所立之眞如耳。是
<pb ed="X" xml:id="X48.0802.0308b" n="0308b"/>
<lb ed="X" n="0308b01"/><lb ed="R076" n="0851b01"/>知相宗唯識。定要會歸一心爲極。此唯楞嚴所說
<lb ed="X" n="0308b02"/><lb ed="R076" n="0851b02"/>一路涅槃門。乃二宗之究竟也。學人不知其源。至
<lb ed="X" n="0308b03"/><lb ed="R076" n="0851b03"/>談唯識一宗。專在名相上作活計。不知聖人密意。
<lb ed="X" n="0308b04"/><lb ed="R076" n="0851b04"/>要人識破妄相以會歸一心耳。故今依生滅門中。
<lb ed="X" n="0308b05"/><lb ed="R076" n="0851b05"/>以不生滅與生滅和合成阿賴耶識。變起根身器
<lb ed="X" n="0308b06"/><lb ed="R076" n="0851b06"/>界。以示迷悟之源。了此歸源無二。則妙悟一心。如
<lb ed="X" n="0308b07"/><lb ed="R076" n="0851b07"/>指諸掌矣。</p>
<lb ed="X" n="0308b08"/><lb ed="R076" n="0851b08"/><p xml:id="pX48p0308b0801">相宗百法者。正的示萬法唯識之旨也。以不生滅心
<lb ed="X" n="0308b09"/><lb ed="R076" n="0851b09"/>與生滅和合成阿賴耶識。以此識有覺不覺義。其
<lb ed="X" n="0308b10"/><lb ed="R076" n="0851b10"/>覺義者。乃一心眞如。爲一切衆生正因佛性。其不
<lb ed="X" n="0308b11"/><lb ed="R076" n="0851b11"/>覺義者。乃根本無明。迷此一心而成識體。故此識
<lb ed="X" n="0308b12"/><lb ed="R076" n="0851b12"/>有三分。謂自證分･見分･相分。又一師立四分。增證
<lb ed="X" n="0308b13"/><lb ed="R076" n="0851b13"/>自證分。其證自證分。卽不迷之眞如。其自證分。乃
<lb ed="X" n="0308b14"/><lb ed="R076" n="0851b14"/>眞如一分迷中之佛性。是爲本覺。以衆生雖迷。而
<lb ed="X" n="0308b15"/><lb ed="R076" n="0851b15"/>本有佛性不失不壞。以有眞如自體可證。故云自
<lb ed="X" n="0308b16"/><lb ed="R076" n="0851b16"/>證。良由一心眞如。有大智慧光明義故。今迷而爲
<lb ed="X" n="0308b17"/><lb ed="R076" n="0851b17"/>識。以湛寂之體。忽生一念。迷本圓明。則將本有無
<lb ed="X" n="0308b18"/><lb ed="R076" n="0851b18"/>相之眞如。變起虗空四大之妄相。名爲相分。將本
<lb ed="X" n="0308b19"/><lb ed="R076" n="0852a01"/>有之智光。變爲能見之妄見。是爲見分。是知一切
<lb ed="X" n="0308b20"/><lb ed="R076" n="0852a02"/>衆生世界有相之萬法。皆依八識見相二分之所
<lb ed="X" n="0308b21"/><lb ed="R076" n="0852a03"/>建立。故云萬法唯識。此實相宗之本源也。今唯識
<lb ed="X" n="0308b22"/><lb ed="R076" n="0852a04"/>宗。但言百法者。始因彌勒菩薩修唯識觀。見得萬
<lb ed="X" n="0308b23"/><lb ed="R076" n="0852a05"/>法廣博。鈍根衆生難以修習。故就萬法中最切要
<lb ed="X" n="0308b24"/><lb ed="R076" n="0852a06"/>者。特出六百六十法。造瑜伽師地論以發明之。可
<pb ed="X" xml:id="X48.0802.0308c" n="0308c"/>
<lb ed="X" n="0308c01"/><lb ed="R076" n="0852a07"/>謂簡矣。及至天親菩薩從兜率稟受彌勒相宗法
<lb ed="X" n="0308c02"/><lb ed="R076" n="0852a08"/>門。又見其繁。乃就六百六十法中。提出綱要。總成
<lb ed="X" n="0308c03"/><lb ed="R076" n="0852a09"/>百法。<anchor xml:id="nkr_note_add_0308c0301" n="0308c0301"/><anchor xml:id="beg0308c0301" n="0308c0301"/>已<anchor xml:id="end0308c0301"/>盡大乘奧義。故造論曰。百法明門。謂明此
<lb ed="X" n="0308c04"/><lb ed="R076" n="0852a10"/>百法。可入大乘之門矣。故欲知唯識。要先明此百
<lb ed="X" n="0308c05"/><lb ed="R076" n="0852a11"/>法。以此百法。乃八識所變耳。以一切衆生。皆依此
<lb ed="X" n="0308c06"/><lb ed="R076" n="0852a12"/>識而有生死。三乘聖人。皆依此識而有修證。通名
<lb ed="X" n="0308c07"/><lb ed="R076" n="0852a13"/>世出世法。卽此百法收盡。然一切聖凡。皆執爲我。
<lb ed="X" n="0308c08"/><lb ed="R076" n="0852a14"/>故論首標云。如世尊言。一切法無我。卽顯此一無
<lb ed="X" n="0308c09"/><lb ed="R076" n="0852a15"/>字。便見世尊出世說法四十九年。單單只說破聖
<lb ed="X" n="0308c10"/><lb ed="R076" n="0852a16"/>凡之我見耳。我見旣離。則八識無名。而一心之義
<lb ed="X" n="0308c11"/><lb ed="R076" n="0852a17"/>顯矣。由是觀之。何相而不歸性耶。今言百法。通名
<lb ed="X" n="0308c12"/><lb ed="R076" n="0852a18"/>有爲無爲世出世法。其世間名有爲法有九十四。
<lb ed="X" n="0308c13"/><lb ed="R076" n="0852b01"/>出世間名無爲法有六。種故一切兩字。包括殆盡。
<lb ed="X" n="0308c14"/><lb ed="R076" n="0852b02"/>雖云出世。猶未離我。故總無之。所以論主標一切
<lb ed="X" n="0308c15"/><lb ed="R076" n="0852b03"/>法無我一句。爲性相之宗本。則了無剩法矣。其有
<lb ed="X" n="0308c16"/><lb ed="R076" n="0852b04"/>爲法九十四者。謂一心法有八。心所法有五十一。
<lb ed="X" n="0308c17"/><lb ed="R076" n="0852b05"/>色法有十一。不相應行法有二十四。然心法八者。
<lb ed="X" n="0308c18"/><lb ed="R076" n="0852b06"/>謂眼識･耳識･鼻識･舌識･身識･意識･第七末那識。亦
<lb ed="X" n="0308c19"/><lb ed="R076" n="0852b07"/>名意･亦名染淨依。俗呼傳送識。第八阿賴耶識。亦
<lb ed="X" n="0308c20"/><lb ed="R076" n="0852b08"/>名無沒識。又名含藏識。此八識通名心王。以第八
<lb ed="X" n="0308c21"/><lb ed="R076" n="0852b09"/>識乃自證分爲生死主。其前七識乃屬見分。以爲
<lb ed="X" n="0308c22"/><lb ed="R076" n="0852b10"/>心用。故楞嚴云元以一精明分成六和合。八識心
<lb ed="X" n="0308c23"/><lb ed="R076" n="0852b11"/>王。無善無惡。不會造業。其作善作惡者。乃心所也。
<lb ed="X" n="0308c24"/><lb ed="R076" n="0852b12"/>故五十一心所。又名心使。如世人家之奴僕。主人
<pb ed="X" xml:id="X48.0802.0309a" n="0309a"/>
<lb ed="X" n="0309a01"/><lb ed="R076" n="0852b13"/>固善。而奴僕作惡累及主耳。起信論中不分王所。
<lb ed="X" n="0309a02"/><lb ed="R076" n="0852b14"/>但竪說三細六麤生起之相。通名五意。六種染心。
<lb ed="X" n="0309a03"/><lb ed="R076" n="0852b15"/>但云心念法異一語而<anchor xml:id="nkr_note_add_0309a0301" n="0309a0301"/><anchor xml:id="beg0309a0301" n="0309a0301"/>已<anchor xml:id="end0309a0301"/>。然心卽八識心王。念卽
<lb ed="X" n="0309a04"/><lb ed="R076" n="0852b16"/>心所。法卽善惡境界。此唯識相宗乃橫說八識王
<lb ed="X" n="0309a05"/><lb ed="R076" n="0852b17"/>所業用。故不同耳。其五十一心所。分爲六位。</p>
<lb ed="X" n="0309a06"/><lb ed="R076" n="0852b18"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX48p0309a0601">一･徧行五法。謂意･觸･受･想･思。</item>
<lb ed="X" n="0309a07"/><lb ed="R076" n="0853a01"/><item xml:id="itemX48p0309a0701">二･別境五法。謂欲･解･念･定･慧。</item>
<lb ed="X" n="0309a08"/><lb ed="R076" n="0853a02"/><item xml:id="itemX48p0309a0801">三･善心所有十一。謂信･進與慚･愧･無貪等三根･輕安･
<lb ed="X" n="0309a09"/><lb ed="R076" n="0853a03"/>不放逸･行捨及不害。</item>
<lb ed="X" n="0309a10"/><lb ed="R076" n="0853a04"/><item xml:id="itemX48p0309a1001">四･根本煩惱有六。謂貪･嗔･癡･慢･疑･不正見。</item>
<lb ed="X" n="0309a11"/><lb ed="R076" n="0853a05"/><item xml:id="itemX48p0309a1101">五･隨煩惱二十。分小中大。小隨有十者。謂忿･恨･惱･覆･
<lb ed="X" n="0309a12"/><lb ed="R076" n="0853a06"/>誑･諂･驕･害･嫉･慳。中隨二者。謂無慚幷無愧。大隨八
<lb ed="X" n="0309a13"/><lb ed="R076" n="0853a07"/>者。謂不信幷懈怠･放逸及昏沉･掉擧･失正念･不正
<lb ed="X" n="0309a14"/><lb ed="R076" n="0853a08"/>知･散亂。所言隨者。乃隨其根本煩惱分位差別。分
<lb ed="X" n="0309a15"/><lb ed="R076" n="0853a09"/>小中大者。以有三義。一･自類俱起。二･徧染二性。謂
<lb ed="X" n="0309a16"/><lb ed="R076" n="0853a10"/>不善有覆。三･徧諸染心。三義皆具名大。具一名中。
<lb ed="X" n="0309a17"/><lb ed="R076" n="0853a11"/>俱無名小。</item>
<lb ed="X" n="0309a18"/><lb ed="R076" n="0853a12"/><item xml:id="itemX48p0309a1801">六･不定法四者。謂悔･眠･尋･伺。以此四法不定屬善屬
<lb ed="X" n="0309a19"/><lb ed="R076" n="0853a13"/>惡故。此五十一心所。皆作善作惡之具也。而有麤
<lb ed="X" n="0309a20"/><lb ed="R076" n="0853a14"/>細之不同。</item></list>
<lb ed="X" n="0309a21"/><lb ed="R076" n="0853a15"/><p xml:id="pX48p0309a2101">徧行五者。乃善惡最初之動念也。雖有五法。其實總
<lb ed="X" n="0309a22"/><lb ed="R076" n="0853a16"/>成一念。以第八識元一精明之體。本無善惡二路。
<lb ed="X" n="0309a23"/><lb ed="R076" n="0853a17"/>其前五識。乃八識精明。應五根照境之用。同一現
<lb ed="X" n="0309a24"/><lb ed="R076" n="0853a18"/>量。亦無善惡。其六七二識。正屬八識之見分。其七
<pb ed="X" xml:id="X48.0802.0309b" n="0309b"/>
<lb ed="X" n="0309b01"/><lb ed="R076" n="0853b01"/>乃虗假。故楞伽云。七識不流轉。非生死因。其六識
<lb ed="X" n="0309b02"/><lb ed="R076" n="0853b02"/>元屬智照。今在迷中。雖善分別。況是待緣。亦本無
<lb ed="X" n="0309b03"/><lb ed="R076" n="0853b03"/>善惡。若無徧行五法。則一念不生。智光圓滿。現量
<lb ed="X" n="0309b04"/><lb ed="R076" n="0853b04"/>昭然。卽此名爲大定。六根任運無爲矣。無奈八識
<lb ed="X" n="0309b05"/><lb ed="R076" n="0853b05"/>田中。含藏無量劫來善惡業習種子。內熏鼓發。不
<lb ed="X" n="0309b06"/><lb ed="R076" n="0853b06"/>覺動念。譬如潛淵魚。鼓波而自踊。是爲作意。警心
<lb ed="X" n="0309b07"/><lb ed="R076" n="0853b07"/>令起。不論善惡。但只熏動起念處。便是作意。此生
<lb ed="X" n="0309b08"/><lb ed="R076" n="0853b08"/>心動念之始也。由衆生無始以來。未甞離念。故今
<lb ed="X" n="0309b09"/><lb ed="R076" n="0853b09"/>參禪看話頭。堵截意識不行。便是不容作意耳。觸
<lb ed="X" n="0309b10"/><lb ed="R076" n="0853b10"/>則引心趣境。葢境有二。其習氣內熏者。乃無明因
<lb ed="X" n="0309b11"/><lb ed="R076" n="0853b11"/>緣所變爲境。發出現行。則以比似量所緣前塵影
<lb ed="X" n="0309b12"/><lb ed="R076" n="0853b12"/>子爲境。二境返觸自心。故名爲觸。此妄境一現。則
<lb ed="X" n="0309b13"/><lb ed="R076" n="0853b13"/>違順俱非境相。含受不捨。是名爲受。境風飄鼓。安
<lb ed="X" n="0309b14"/><lb ed="R076" n="0853b14"/>立自境。施設名言。故名爲想。微細不斷。驅役自心。
<lb ed="X" n="0309b15"/><lb ed="R076" n="0853b15"/>令造善惡。故名爲思。其實五法圓滿。方成微細善
<lb ed="X" n="0309b16"/><lb ed="R076" n="0853b16"/>惡總爲一念。此最極微細。故云流注生滅。言徧行
<lb ed="X" n="0309b17"/><lb ed="R076" n="0853b17"/>者。謂徧四一切心得行故。謂徧三性。八識。九地。一
<lb ed="X" n="0309b18"/><lb ed="R076" n="0853b18"/>切時也。是爲恒行心所。參禪只要斷此一念。若離
<lb ed="X" n="0309b19"/><lb ed="R076" n="0854a01"/>此一念。卽是眞心。故起信云。離念境界。唯證相應
<lb ed="X" n="0309b20"/><lb ed="R076" n="0854a02"/>故。</p>
<lb ed="X" n="0309b21"/><lb ed="R076" n="0854a03"/><p xml:id="pX48p0309b2101">別境五者。正是作善作惡之心也。前徧行五。雖起一
<lb ed="X" n="0309b22"/><lb ed="R076" n="0854a04"/>念善惡。但念而未作。若肯當下止息。則業行自消。
<lb ed="X" n="0309b23"/><lb ed="R076" n="0854a05"/>及至別境。則不能止矣。言別境者。謂別別緣境。不
<lb ed="X" n="0309b24"/><lb ed="R076" n="0854a06"/>同徧行。此乃作業之心耳。因前徧行。作後善惡。體
<pb ed="X" xml:id="X48.0802.0309c" n="0309c"/>
<lb ed="X" n="0309c01"/><lb ed="R076" n="0854a07"/>通麤細。欲者。樂欲。謂於所樂境。希望欲作。此正必
<lb ed="X" n="0309c02"/><lb ed="R076" n="0854a08"/>作之心也。解者。勝解。謂於境決定。知其可作。不能
<lb ed="X" n="0309c03"/><lb ed="R076" n="0854a09"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0309c0301" n="0309c0301"/><anchor xml:id="beg0309c0301" n="0309c0301"/>已<anchor xml:id="end0309c0301"/>也。念者。明記。謂於可作境。令心分明記取不忘
<lb ed="X" n="0309c04"/><lb ed="R076" n="0854a10"/>也。定。專一。謂於所觀境。專注一心也。慧。黠慧。謂於
<lb ed="X" n="0309c05"/><lb ed="R076" n="0854a11"/>所作境。了然不疑也。此五別別緣境而生。若無此
<lb ed="X" n="0309c06"/><lb ed="R076" n="0854a12"/>五。縱有善惡之念。亦不能作成事業。而此五法。不
<lb ed="X" n="0309c07"/><lb ed="R076" n="0854a13"/>唯善惡。卽出世修行。亦須此五乃能成辨也。上乃
<lb ed="X" n="0309c08"/><lb ed="R076" n="0854a14"/>起業之心。下乃造作之業。其業不過善惡二途。其
<lb ed="X" n="0309c09"/><lb ed="R076" n="0854a15"/>善業止有十一。其惡業則有根本煩惱六。隨煩惱
<lb ed="X" n="0309c10"/><lb ed="R076" n="0854a16"/>二十。故世間衆生作善者少。而作惡者多也。</p>
<lb ed="X" n="0309c11"/><lb ed="R076" n="0854a17"/><p xml:id="pX48p0309c1101">善十一者。善謂信･慚･愧･無貪等三根･勤･安･不放逸･行
<lb ed="X" n="0309c12"/><lb ed="R076" n="0854a18"/>捨及不害。此十一法。收盡一切善業。世出世業以
<lb ed="X" n="0309c13"/><lb ed="R076" n="0854b01"/>信爲本。故首列之。慚者。謂自慚。云我如此丈夫之
<lb ed="X" n="0309c14"/><lb ed="R076" n="0854b02"/>形。又解敎法。敢作惡耶。有此慚心。則惡行自止。愧
<lb ed="X" n="0309c15"/><lb ed="R076" n="0854b03"/>者。愧他。謂恐人譏呵。故不親惡人。不作惡事。經云。
<lb ed="X" n="0309c16"/><lb ed="R076" n="0854b04"/>有慚愧者。可名爲人。旣具信心。加增慚愧。則善法
<lb ed="X" n="0309c17"/><lb ed="R076" n="0854b05"/>自成矣。貪･嗔･癡三者。乃根本煩惱。亦名三毒。作善
<lb ed="X" n="0309c18"/><lb ed="R076" n="0854b06"/>之人。此三不斷。何以爲善。故皆無之。若無此三毒。
<lb ed="X" n="0309c19"/><lb ed="R076" n="0854b07"/>是爲三善根。勤者。精進也。旣斷三毒。純一善心。必
<lb ed="X" n="0309c20"/><lb ed="R076" n="0854b08"/>加精進勇猛。善行方增。此治懈怠之病。世有淳善
<lb ed="X" n="0309c21"/><lb ed="R076" n="0854b09"/>之人。無精進力。軟暖因循。故終身無成。輕安者。謂
<lb ed="X" n="0309c22"/><lb ed="R076" n="0854b10"/>離三毒麤重昏懵。如釋重負。則身心輕快安隱。堪
<lb ed="X" n="0309c23"/><lb ed="R076" n="0854b11"/>任善行也。不放逸者。以縱貪嗔癡。無精進心。是爲
<lb ed="X" n="0309c24"/><lb ed="R076" n="0854b12"/>放逸。此不放逸。乃三根精進四法上防修之功能
<pb ed="X" xml:id="X48.0802.0310a" n="0310a"/>
<lb ed="X" n="0310a01"/><lb ed="R076" n="0854b13"/>也。行捨者。由精進力。捨貪嗔癡。則令心平等正直。
<lb ed="X" n="0310a02"/><lb ed="R076" n="0854b14"/>任運入道。以念念捨處。卽念念<anchor xml:id="nkr_note_add_0310a0201" n="0310a0201"/><anchor xml:id="beg0310a0201" n="0310a0201"/>入<anchor xml:id="end0310a0201"/>處。如人行路。不
<lb ed="X" n="0310a03"/><lb ed="R076" n="0854b15"/>捨前步。則後步不進。故名行捨。以有此捨。令心不
<lb ed="X" n="0310a04"/><lb ed="R076" n="0854b16"/>沉掉。故平等耳。言行蘊中捨者。以行陰念念遷流
<lb ed="X" n="0310a05"/><lb ed="R076" n="0854b17"/>者。乃三毒習氣熏發妄想。不覺令心昏沉掉擧。若
<lb ed="X" n="0310a06"/><lb ed="R076" n="0854b18"/>無此捨。不但昏掉將發現行。若能念念捨之。則昏
<lb ed="X" n="0310a07"/><lb ed="R076" n="0855a01"/>掉兩捨。自然令心平等正直矣。初用力捨。名有功
<lb ed="X" n="0310a08"/><lb ed="R076" n="0855a02"/>用。若捨至一念不生。則任運無功。自然合道矣。故
<lb ed="X" n="0310a09"/><lb ed="R076" n="0855a03"/>予敎人參禪做工夫。但妄想起時。莫與作對。亦不
<lb ed="X" n="0310a10"/><lb ed="R076" n="0855a04"/>要斷。亦不可隨。<anchor xml:id="nkr_note_add_0310a1001" n="0310a1001"/><anchor xml:id="beg0310a1001" n="0310a1001"/>但<anchor xml:id="end0310a1001"/>撇去不顧。自然心安。葢撇卽捨
<lb ed="X" n="0310a11"/><lb ed="R076" n="0855a05"/>耳。不害者。謂慈愍衆生。不爲損惱。此專治嗔。不嗔
<lb ed="X" n="0310a12"/><lb ed="R076" n="0855a06"/>則外不傷生。內全慧命。故爲至善。如儒之仁。而善
<lb ed="X" n="0310a13"/><lb ed="R076" n="0855a07"/>法繫之終焉。</p>
<lb ed="X" n="0310a14"/><lb ed="R076" n="0855a08"/><p xml:id="pX48p0310a1401">根本煩惱六者。謂貪･嗔･癡･慢･疑･不正見。此六煩惱。乃
<lb ed="X" n="0310a15"/><lb ed="R076" n="0855a09"/>二種我法之根本。爲二種生死之根本。一切枝末
<lb ed="X" n="0310a16"/><lb ed="R076" n="0855a10"/>從此而生。然貪嗔癡。名爲三毒。傷害法身。斷慧命
<lb ed="X" n="0310a17"/><lb ed="R076" n="0855a11"/>者。唯此爲甚。故首標之。慢乃我慢。疑乃不信。不正
<lb ed="X" n="0310a18"/><lb ed="R076" n="0855a12"/>見卽邪見。此三法障道之本。慢障無我。疑障正信。
<lb ed="X" n="0310a19"/><lb ed="R076" n="0855a13"/>不正見障正知見。三乘能斷三毒。而不能斷此三
<lb ed="X" n="0310a20"/><lb ed="R076" n="0855a14"/>法。外道之執。邪見更甚。所以修行難入正行者。此
<lb ed="X" n="0310a21"/><lb ed="R076" n="0855a15"/>三煩惱之過也。法華名爲十使煩惱。謂貪･嗔･癡･慢･
<lb ed="X" n="0310a22"/><lb ed="R076" n="0855a16"/>疑。爲五鈍使。不正見分五。謂身見･邊見･邪見･戒取･
<lb ed="X" n="0310a23"/><lb ed="R076" n="0855a17"/>戒禁取爲五利使。由此煩惱能使衆生漂流苦海。
<lb ed="X" n="0310a24"/><lb ed="R076" n="0855a18"/>故名爲使。</p>
<pb ed="X" xml:id="X48.0802.0310b" n="0310b"/>
<lb ed="X" n="0310b01"/><lb ed="R076" n="0855b01"/><p xml:id="pX48p0310b0101">隨煩惱二十者。謂忿･恨･惱･覆･誑･<anchor xml:id="nkr_note_add_0310b0101" n="0310b0101"/><anchor xml:id="beg0310b0101" n="0310b0101"/>諂<anchor xml:id="end0310b0101"/>･驕･害･嫉･慳。此十爲
<lb ed="X" n="0310b02"/><lb ed="R076" n="0855b02"/>小隨。無慚･無愧。此二爲中隨。不信･懈怠･放逸･昏沉･
<lb ed="X" n="0310b03"/><lb ed="R076" n="0855b03"/>掉擧･失正念･不正知･散亂。此八爲大隨。所言隨者。
<lb ed="X" n="0310b04"/><lb ed="R076" n="0855b04"/>以隨他根本煩惱而生故。言小中大者。以隨有三
<lb ed="X" n="0310b05"/><lb ed="R076" n="0855b05"/>義。謂自類俱起。徧染二性。謂不善有覆。徧諸染心。
<lb ed="X" n="0310b06"/><lb ed="R076" n="0855b06"/>具三名大。具一名中。大小俱起故。行相麤猛。各自
<lb ed="X" n="0310b07"/><lb ed="R076" n="0855b07"/>爲主。故名小隨。以忿等十法。各別而起故。其無慚
<lb ed="X" n="0310b08"/><lb ed="R076" n="0855b08"/>無愧。則一切不善心俱。大小俱起。名中。由無慚愧
<lb ed="X" n="0310b09"/><lb ed="R076" n="0855b09"/>則昏掉不信等。一齊俱起。故名爲大。葢無慚愧及
<lb ed="X" n="0310b10"/><lb ed="R076" n="0855b10"/>不信等。與上善法相返。義相對照可知。不必繁解。
<lb ed="X" n="0310b11"/><lb ed="R076" n="0855b11"/>要知請詳唯識。</p>
<lb ed="X" n="0310b12"/><lb ed="R076" n="0855b12"/><p xml:id="pX48p0310b1201">不定四者。謂悔･眠･尋･伺。論曰。不定謂悔眠。尋伺二各
<lb ed="X" n="0310b13"/><lb ed="R076" n="0855b13"/>二。謂此二二。各具善惡二法。故不定於一。以不同
<lb ed="X" n="0310b14"/><lb ed="R076" n="0855b14"/>前五位心所。定徧八識三性一切時一切地。此心
<lb ed="X" n="0310b15"/><lb ed="R076" n="0855b15"/>所之差別也。悔不定者。如作惡之人。改悔爲善。悔
<lb ed="X" n="0310b16"/><lb ed="R076" n="0855b16"/>前惡行。如作惡之人。悔前惡事不作。故不定耳。眠
<lb ed="X" n="0310b17"/><lb ed="R076" n="0855b17"/>謂睡眠。則令身不自在。心極暗昧。此非善惡。故名
<lb ed="X" n="0310b18"/><lb ed="R076" n="0855b18"/>不定。卽眠中作夢。亦不定善惡。論說眠能障觀。以
<lb ed="X" n="0310b19"/><lb ed="R076" n="0856a01"/>眠爲心所者。能令身心昏重之用。但非一定善惡
<lb ed="X" n="0310b20"/><lb ed="R076" n="0856a02"/>耳。言尋伺者。乃作善作惡之心。將作之時。必返求
<lb ed="X" n="0310b21"/><lb ed="R076" n="0856a03"/>於心。意言籌量。麤轉爲尋。入細爲伺。所謂麤細發
<lb ed="X" n="0310b22"/><lb ed="R076" n="0856a04"/>言。言不定者。如讚佛菩薩。初尋後伺。方得妙辭。如
<lb ed="X" n="0310b23"/><lb ed="R076" n="0856a05"/>刁訟之人。亦由尋入伺。方得成筭。故此二法爲不
<lb ed="X" n="0310b24"/><lb ed="R076" n="0856a06"/>定耳。如上五十一法名心所者。乃心家所有之法
<pb ed="X" xml:id="X48.0802.0310c" n="0310c"/>
<lb ed="X" n="0310c01"/><lb ed="R076" n="0856a07"/>也。然八識心王不會造業。其造業者乃心所爲之。
<lb ed="X" n="0310c02"/><lb ed="R076" n="0856a08"/>以此與心相應故同時起耳。此心所法。又名心數。
<lb ed="X" n="0310c03"/><lb ed="R076" n="0856a09"/>亦名心迹。亦名心路。謂心行處總名妄想。又名客
<lb ed="X" n="0310c04"/><lb ed="R076" n="0856a10"/>塵。又名染心。又名煩惱。煩者擾也。惱者亂也。有此
<lb ed="X" n="0310c05"/><lb ed="R076" n="0856a11"/>心所。擾亂自心。然淸淨心中本無此事。如淸冷水
<lb ed="X" n="0310c06"/><lb ed="R076" n="0856a12"/>投以沙土。則土失留礙。水亡淸潔。自然渾濁。名煩
<lb ed="X" n="0310c07"/><lb ed="R076" n="0856a13"/>惱濁。今修行人專要斷此煩惱。方爲眞修。楞嚴經
<lb ed="X" n="0310c08"/><lb ed="R076" n="0856a14"/>云。如澄濁水。沙土自沉。淸水現前。名爲初伏客塵
<lb ed="X" n="0310c09"/><lb ed="R076" n="0856a15"/>煩惱。去泥純水。名爲永斷根本無明。故修行人縱
<lb ed="X" n="0310c10"/><lb ed="R076" n="0856a16"/>得禪定。未斷煩惱。但名淸水現前。而沙土沉底。攪
<lb ed="X" n="0310c11"/><lb ed="R076" n="0856a17"/>之又濁。況未得禪定而便自爲悟道乎。如阿難蒙
<lb ed="X" n="0310c12"/><lb ed="R076" n="0856a18"/>佛開示如來藏性。徹底分明。而自述所悟。但曰心
<lb ed="X" n="0310c13"/><lb ed="R076" n="0856b01"/>迹圓明。以向來都是妄想用事。全不知不見。今日
<lb ed="X" n="0310c14"/><lb ed="R076" n="0856b02"/>乃見此是煩惱。方得圓明了了耳。今人以妄想爲
<lb ed="X" n="0310c15"/><lb ed="R076" n="0856b03"/>悟心。豈非自顢耶。然此心所。名雖相宗。要人識破
<lb ed="X" n="0310c16"/><lb ed="R076" n="0856b04"/>此妄想相。則容易妙悟本有眞心矣。豈直專數名
<lb ed="X" n="0310c17"/><lb ed="R076" n="0856b05"/>相而<anchor xml:id="nkr_note_add_0310c1701" n="0310c1701"/><anchor xml:id="beg0310c1701" n="0310c1701"/>已<anchor xml:id="end0310c1701"/>哉。</p>
<lb ed="X" n="0310c18"/><lb ed="R076" n="0856b06"/><p xml:id="pX48p0310c1801"><anchor xml:id="nkr_note_add_0310c1801" n="0310c1801"/><anchor xml:id="beg0310c1801" n="0310c1801"/>已<anchor xml:id="end0310c1801"/>上雖分王所。總屬八識之見分。</p>
<lb ed="X" n="0310c19"/><lb ed="R076" n="0856b07"/><p xml:id="pX48p0310c1901">十一色法者。謂眼･耳･鼻･舌･身五根。色･聲･香･味･觸･法六
<lb ed="X" n="0310c20"/><lb ed="R076" n="0856b08"/>塵。此五根乃八識攬地水火風四大所成內身。爲
<lb ed="X" n="0310c21"/><lb ed="R076" n="0856b09"/>識所依之根。五塵亦是四大能所八法所造。爲所
<lb ed="X" n="0310c22"/><lb ed="R076" n="0856b10"/>受用境。其法塵乃外五塵落謝影子。屬六識所變。
<lb ed="X" n="0310c23"/><lb ed="R076" n="0856b11"/>一半屬心。一半屬境。此十一法。通屬八識相分境。
<lb ed="X" n="0310c24"/><lb ed="R076" n="0856b12"/>以唯識所現故。</p>
<pb ed="X" xml:id="X48.0802.0311a" n="0311a"/>
<lb ed="X" n="0311a01"/><lb ed="R076" n="0856b13"/><p xml:id="pX48p0311a0101">問曰。此五根身。乃衆生之內身。言攬四大所成。此
<lb ed="X" n="0311a02"/><lb ed="R076" n="0856b14"/>義云何。</p>
<lb ed="X" n="0311a03"/><lb ed="R076" n="0856b15"/><p xml:id="pX48p0311a0301">答曰。楞嚴經云。迷妄有虗空。依空立世界。想澄成
<lb ed="X" n="0311a04"/><lb ed="R076" n="0856b16"/>國土。知覺乃衆生。此言因迷一心。轉成阿賴耶識。
<lb ed="X" n="0311a05"/><lb ed="R076" n="0856b17"/>則靈明眞空。變爲頑空。於頑空中。無明凝結成四
<lb ed="X" n="0311a06"/><lb ed="R076" n="0856b18"/>大妄色。故云依空立世界。乃妄想澄凝所成之國
<lb ed="X" n="0311a07"/><lb ed="R076" n="0857a01"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0311a0701" n="0311a0701"/><anchor xml:id="beg0311a0701" n="0311a0701"/>土<anchor xml:id="end0311a0701"/>耳。由有四大妄色。則本有之智光。轉爲妄見。以
<lb ed="X" n="0311a08"/><lb ed="R076" n="0857a02"/>彼妄色爲所見之境。妄見旣久。則搏取四大少分
<lb ed="X" n="0311a09"/><lb ed="R076" n="0857a03"/>爲我。而妄見托彼四大以爲我身。故四大本是無
<lb ed="X" n="0311a10"/><lb ed="R076" n="0857a04"/>知。因妄見執受而有知。眞心無量。今被無明封固。
<lb ed="X" n="0311a11"/><lb ed="R076" n="0857a05"/>潛入四大以爲心。所謂色雜妄想。想相爲身。故云
<lb ed="X" n="0311a12"/><lb ed="R076" n="0857a06"/>知覺乃衆生。是爲五蘊之衆生耳。故內五根外六
<lb ed="X" n="0311a13"/><lb ed="R076" n="0857a07"/>塵通屬八識之相分。故參禪必先內脫身心外遺
<lb ed="X" n="0311a14"/><lb ed="R076" n="0857a08"/>世界者。正要泯此相見二分。單究八識無明本體。
<lb ed="X" n="0311a15"/><lb ed="R076" n="0857a09"/>故身心世界不消。總是生死之障礙耳。所言分別
<lb ed="X" n="0311a16"/><lb ed="R076" n="0857a10"/>我法二執者。以執身爲我執。根塵爲法執。二乘修
<lb ed="X" n="0311a17"/><lb ed="R076" n="0857a11"/>行。但破身見。則出分段生死。其分別法執。從初信
<lb ed="X" n="0311a18"/><lb ed="R076" n="0857a12"/>心。歷三賢位。直至初地。方破此執。豈易易哉。</p>
<lb ed="X" n="0311a19"/><lb ed="R076" n="0857a13"/><p xml:id="pX48p0311a1901">二十四種不相應者。此乃色心分位。葢依前三法上
<lb ed="X" n="0311a20"/><lb ed="R076" n="0857a14"/>一分一位假立得等之名。揀非心心所色等。故名
<lb ed="X" n="0311a21"/><lb ed="R076" n="0857a15"/>不相應。以不與心王相應。以不能作善作惡。故非
<lb ed="X" n="0311a22"/><lb ed="R076" n="0857a16"/>心所。<anchor xml:id="nkr_note_add_0311a2201" n="0311a2201"/><anchor xml:id="beg0311a2201" n="0311a2201"/>但<anchor xml:id="end0311a2201"/>係唯識所計分位差別。以是我所執之法。
<lb ed="X" n="0311a23"/><lb ed="R076" n="0857a17"/>故亦列在有爲法數。義有多解。非所急務。故不必
<lb ed="X" n="0311a24"/><lb ed="R076" n="0857a18"/>一一。恐妨正行耳。</p>
<pb ed="X" xml:id="X48.0802.0311b" n="0311b"/>
<lb ed="X" n="0311b01"/><lb ed="R076" n="0857b01"/><p xml:id="pX48p0311b0101">此上九十四種名有爲法。以是衆生生死之法。乃
<lb ed="X" n="0311b02"/><lb ed="R076" n="0857b02"/>妄識所計。有造作故。故名有爲。名世間法。下六無
<lb ed="X" n="0311b03"/><lb ed="R076" n="0857b03"/>爲。乃出世法。</p>
<lb ed="X" n="0311b04"/><lb ed="R076" n="0857b04"/><p xml:id="pX48p0311b0401">無爲法有六種者。謂虗空無爲･擇滅無爲･非擇滅無
<lb ed="X" n="0311b05"/><lb ed="R076" n="0857b05"/>爲･不動無爲･受想滅無爲･眞如無爲。此六種法。揀
<lb ed="X" n="0311b06"/><lb ed="R076" n="0857b06"/>異有爲。故立無爲名。雖云出世法。實通小乘。以不
<lb ed="X" n="0311b07"/><lb ed="R076" n="0857b07"/>動乃三果那含。受想滅乃滅盡定耳。虗空無爲者。
<lb ed="X" n="0311b08"/><lb ed="R076" n="0857b08"/>從喩得名。謂無爲法。體若虗空。無所造作。下五無
<lb ed="X" n="0311b09"/><lb ed="R076" n="0857b09"/>爲。通以此喩。然此虛空喩。有大小不同。如華嚴云。
<lb ed="X" n="0311b10"/><lb ed="R076" n="0857b10"/>若人欲識佛境界。當淨其意如虗空。遠離妄想及
<lb ed="X" n="0311b11"/><lb ed="R076" n="0857b11"/>諸取。令心所向皆無礙。又云。淸淨法身。猶若虗空。
<lb ed="X" n="0311b12"/><lb ed="R076" n="0857b12"/>此則直指法界性空。卽起信所云。如實空鏡。以體
<lb ed="X" n="0311b13"/><lb ed="R076" n="0857b13"/>絕妄染。故如虗空。此乃大乘法性眞空。實一心之
<lb ed="X" n="0311b14"/><lb ed="R076" n="0857b14"/>別稱也。此中虗空。義通大小。正取虗豁無有造作。
<lb ed="X" n="0311b15"/><lb ed="R076" n="0857b15"/>以作下五無爲眞諦之喩耳。擇滅無爲者。擇謂揀
<lb ed="X" n="0311b16"/><lb ed="R076" n="0857b16"/>擇。滅謂斷滅。由無漏智。斷諸障染。所顯眞理。故立
<lb ed="X" n="0311b17"/><lb ed="R076" n="0857b17"/>斯名。此在權敎菩薩分斷分證。及二乘所證涅槃
<lb ed="X" n="0311b18"/><lb ed="R076" n="0857b18"/>空法。正屬擇滅。故曰證滅高證無爲。實在二乘。非
<lb ed="X" n="0311b19"/><lb ed="R076" n="0858a01"/>擇滅者。謂不由擇力。緣缺所顯。卽實敎菩薩以如
<lb ed="X" n="0311b20"/><lb ed="R076" n="0858a02"/>實觀。觀諸法性本自寂滅。以立此名。不動無爲者。
<lb ed="X" n="0311b21"/><lb ed="R076" n="0858a03"/>謂第四禪。離前三定。三災不至。無喜樂等動搖身
<lb ed="X" n="0311b22"/><lb ed="R076" n="0858a04"/>心。得不動名。卽五那含定。受想滅無爲者。無所有
<lb ed="X" n="0311b23"/><lb ed="R076" n="0858a05"/>處。想受不行。名受想滅無爲。通滅盡定。此與不動
<lb ed="X" n="0311b24"/><lb ed="R076" n="0858a06"/>皆屬二乘。眞如無爲者。理非倒妄。不妄不變。名爲
<pb ed="X" xml:id="X48.0802.0311c" n="0311c"/>
<lb ed="X" n="0311c01"/><lb ed="R076" n="0858a07"/>眞如。以遠離依他徧計。此正唯識所證十種眞如。
<lb ed="X" n="0311c02"/><lb ed="R076" n="0858a08"/>若依起信。正是八識體中本覺。及眞如門。乃對生
<lb ed="X" n="0311c03"/><lb ed="R076" n="0858a09"/>滅之眞如。未盡一心。故是相宗之極則。此上百法。
<lb ed="X" n="0311c04"/><lb ed="R076" n="0858a10"/>乃總答云何一切法也。下答云何爲無我。</p>
<lb ed="X" n="0311c05"/><lb ed="R076" n="0858a11"/><p xml:id="pX48p0311c0501">言無我者。略有二種。一補特伽羅無我。二法無我。此
<lb ed="X" n="0311c06"/><lb ed="R076" n="0858a12"/>二無我。直顯一心之源也。葢我法二執。有麤有細。
<lb ed="X" n="0311c07"/><lb ed="R076" n="0858a13"/>麤者名分別我法二執。細者名俱生我法二執。此
<lb ed="X" n="0311c08"/><lb ed="R076" n="0858a14"/>二種執。始從凡夫外道二乘。歷三賢十聖。直至等
<lb ed="X" n="0311c09"/><lb ed="R076" n="0858a15"/>覺。方纔破盡。破此二執。卽證一心。是名爲佛。今此
<lb ed="X" n="0311c10"/><lb ed="R076" n="0858a16"/>二無我。則麤細二執皆在此中。言補特伽羅。云數
<lb ed="X" n="0311c11"/><lb ed="R076" n="0858a17"/>取趣。謂諸有情數數起惑造業。名爲能取。當來五
<lb ed="X" n="0311c12"/><lb ed="R076" n="0858a18"/>趣。名爲所取。此葢就凡夫所執分別五蘊假我及
<lb ed="X" n="0311c13"/><lb ed="R076" n="0858b01"/>外道所執之神我以取分段生死之苦者而言也。
<lb ed="X" n="0311c14"/><lb ed="R076" n="0858b02"/>其實二乘所執蘊卽離我。及涅槃我。與地上菩薩
<lb ed="X" n="0311c15"/><lb ed="R076" n="0858b03"/>未破藏識。七地<anchor xml:id="nkr_note_add_0311c1501" n="0311c1501"/><anchor xml:id="beg0311c1501" n="0311c1501"/>已<anchor xml:id="end0311c1501"/>前俱未離俱生我執。以取變易
<lb ed="X" n="0311c16"/><lb ed="R076" n="0858b04"/>生死之微苦者。今論中但說凡夫分別之我。未及
<lb ed="X" n="0311c17"/><lb ed="R076" n="0858b05"/>聖人。葢就相宗一往所談耳。其實佛意以聖敎量
<lb ed="X" n="0311c18"/><lb ed="R076" n="0858b06"/>盡皆破之。方極大乘之義也。法無我者。謂我所執
<lb ed="X" n="0311c19"/><lb ed="R076" n="0858b07"/>之法也。凡夫法執。卽身心世界六塵依報。外道所
<lb ed="X" n="0311c20"/><lb ed="R076" n="0858b08"/>執妄想涅槃。二乘所執偏空涅槃。菩薩所執取證
<lb ed="X" n="0311c21"/><lb ed="R076" n="0858b09"/>眞如。論云。現前立少物。謂是唯識性。以有所得故。
<lb ed="X" n="0311c22"/><lb ed="R076" n="0858b10"/>非實住唯識。以有證得。是爲微細法執。所謂存我
<lb ed="X" n="0311c23"/><lb ed="R076" n="0858b11"/>覺我。俱名障礙。故八地菩薩<anchor xml:id="nkr_note_add_0311c2301" n="0311c2301"/><anchor xml:id="beg0311c2301" n="0311c2301"/>已<anchor xml:id="end0311c2301"/>證平等眞如。尙起
<lb ed="X" n="0311c24"/><lb ed="R076" n="0858b12"/>貪著。是謂微細法執。此執未空。故未盡異熟。尙屬
<pb ed="X" xml:id="X48.0802.0312a" n="0312a"/>
<lb ed="X" n="0312a01"/><lb ed="R076" n="0858b13"/>因果。直至金剛道後異熟空時。卽入果海。卽起信
<lb ed="X" n="0312a02"/><lb ed="R076" n="0858b14"/>云。菩薩地盡。覺心初起。心無初相。遠離微細念故。
<lb ed="X" n="0312a03"/><lb ed="R076" n="0858b15"/>得見心性。名究竟覺。是則按此百法。前九十四。乃
<lb ed="X" n="0312a04"/><lb ed="R076" n="0858b16"/>凡夫所執人法二我。六種無爲。乃二乘菩薩所執
<lb ed="X" n="0312a05"/><lb ed="R076" n="0858b17"/>人法二我。以雖證眞如。猶屬迷悟對待。總屬生滅
<lb ed="X" n="0312a06"/><lb ed="R076" n="0858b18"/>邊收。故今生滅情忘聖凡不立。方極一心之源。故
<lb ed="X" n="0312a07"/><lb ed="R076" n="0859a01"/>皆無之。此實卽相歸性之極則也。嗟今學者。但只
<lb ed="X" n="0312a08"/><lb ed="R076" n="0859a02"/>分別名相。不達卽相卽性歸源之旨。致使聖敎不
<lb ed="X" n="0312a09"/><lb ed="R076" n="0859a03"/>明。而有志參禪者。欲得正修行路。可不敬哉。</p>
<lb ed="X" n="0312a10"/><lb ed="R076" n="0859a04"/>
<lb ed="X" n="0312a11"/><lb ed="R076" n="0859a05"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>百法論義<note place="inline">終</note></cb:jhead></cb:juan></cb:div>
</body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0308a1901" to="#end0308a1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">故<note type="cf1">L153n1635_p0331a01</note></lem><rdg wit="#wit.orig">如</rdg></app>
<app from="#beg0308c0301" to="#end0308c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0309a0301" to="#end0309a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0309c0301" to="#end0309c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0310a0201" to="#end0310a0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">入<note type="cf1">L153n1635_p0335b14</note></lem><rdg wit="#wit.orig">人</rdg></app>
<app from="#beg0310a1001" to="#end0310a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0310b0101" to="#end0310b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">諂<note type="cf1">X11n0267_p0114b23</note></lem><rdg wit="#wit.orig">謟</rdg></app>
<app from="#beg0310c1701" to="#end0310c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0310c1801" to="#end0310c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0311a0701" to="#end0311a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">土<note type="cf1">L153n1635_p0338b13</note></lem><rdg wit="#wit.orig">士</rdg></app>
<app from="#beg0311a2201" to="#end0311a2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0311c1501" to="#end0311c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0311c2301" to="#end0311c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
<note n="0308a1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0308a1901">故【CB】，如【卍續】</note>
<note n="0308c0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0308c0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0309a0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0309a0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0309c0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0309c0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0310a0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0310a0201">入【CB】，人【卍續】</note>
<note n="0310a1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0310a1001">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0310b0101" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="X48.0310b01.18" target="#nkr_note_add_0310b0101">諂【CB】，謟【卍續】</note>
<note n="0310c1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0310c1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0310c1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0310c1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0311a0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0311a0701">土【CB】，士【卍續】</note>
<note n="0311a2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0311a2201">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0311c1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0311c1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0311c2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0311c2301">已【CB】，巳【卍續】</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>