<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="X50n0818">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 818 成唯識論學記</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經數位版, No. 818 成唯識論學記</title>
			<author>新羅 太賢集</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp5"><resp>corrections</resp><name>CBETA.shin</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>7卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">50</idno>.<idno type="no">818</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2022-10-15 17:14:39 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">成唯識論學記</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">CBETA 人工輸入，CBETA 掃瞄辨識</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>原書標點</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【卍續】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		<charDecl>
<char xml:id="CB00193">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00193</charName>
				<mapping cb:dec="983233" type="PUA">U+F00C1</mapping>
			<mapping type="unicode">U+243D9</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>暖</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[火*(而/而)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB00830">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00830</charName>
				<mapping cb:dec="983870" type="PUA">U+F033E</mapping>
			<mapping type="unicode">U+28DC2</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>闕</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[門@報]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB05577">
				<charName>CBETA CHARACTER CB05577</charName>
				<mapping cb:dec="988617" type="PUA">U+F15C9</mapping>
			<mapping type="unicode">U+2E30E</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>胸</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[(曷-曰)/月]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB18727">
				<charName>CBETA CHARACTER CB18727</charName>
				<mapping cb:dec="1001767" type="PUA">U+F4927</mapping>
			<charProp><localName>composition</localName><value>[山/貫]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB18752">
				<charName>CBETA CHARACTER CB18752</charName>
				<mapping cb:dec="1001792" type="PUA">U+F4940</mapping>
			<charProp><localName>composition</localName><value>[(苠-(弋-、))*舌]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB18834">
				<charName>CBETA CHARACTER CB18834</charName>
				<mapping cb:dec="1001874" type="PUA">U+F4992</mapping>
			<charProp><localName>composition</localName><value>編⃝</value></charProp></char>
</charDecl>
	</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-05-20">
			<name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication
		</change>
		<change when="2006-11-17T14:29:45">
			Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<milestone unit="juan" n="1"/>
<pb ed="X" xml:id="X50.0818.0027a" n="0027a"/>
<lb ed="X" n="0027a01"/>
<lb ed="X" n="0027a02"/><cb:docNumber>No. 818</cb:docNumber>
<lb ed="X" n="0027a03"/><lb ed="R080" n="0001a01"/><cb:juan fun="open" n="1a"><cb:mulu type="卷" n="1a">第一本</cb:mulu><cb:jhead>菩薩藏阿毗達摩古迹記卷第三本</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0027a04"/><cb:div>
<lb ed="X" n="0027a05"/><lb ed="R080" n="0001a02"/><byline cb:type="collector">靑丘沙門　太賢　集</byline>
<lb ed="X" n="0027a06"/><lb ed="R080" n="0001a03"/><p cb:type="head1" xml:id="pX50p0027a0601">成唯識論學記卷上<note place="inline">釋一二半</note></p>
<lb ed="X" n="0027a07"/><lb ed="R080" n="0001a04"/><p xml:id="pX50p0027a0701">此論略以三門分別。一顯宗出體門。二題名分別
<lb ed="X" n="0027a08"/><lb ed="R080" n="0001a05"/>門。三解釋文義門。</p>
<lb ed="X" n="0027a09"/><lb ed="R080" n="0001a06"/><p xml:id="pX50p0027a0901">言顯宗者。且有二宗。一淸辨等。述般若言。有爲無
<lb ed="X" n="0027a10"/><lb ed="R080" n="0001a07"/>爲。俗有眞空。如掌珍頌。眞性有爲空。如幻緣生故。
<lb ed="X" n="0027a11"/><lb ed="R080" n="0001a08"/>無爲無有實。不起似空華。二護法等。依解深密言。
<lb ed="X" n="0027a12"/><lb ed="R080" n="0001a09"/>一切法有空不空。如中邊頌。虗妄分別有。於此二
<lb ed="X" n="0027a13"/><lb ed="R080" n="0001a10"/>都無。此中唯有空。於彼亦有此。有說。此二實有諍
<lb ed="X" n="0027a14"/><lb ed="R080" n="0001a11"/>論。如佛地論。千年<anchor xml:id="nkr_note_add_0027a1401" n="0027a1401"/><anchor xml:id="beg0027a1401" n="0027a1401"/>已<anchor xml:id="end0027a1401"/>後。大乘之中空有諍論。卽此
<lb ed="X" n="0027a15"/><lb ed="R080" n="0001a12"/>謂故。其諍云何。且有爲中。唯識云。我法非有。空識
<lb ed="X" n="0027a16"/><lb ed="R080" n="0001a13"/>非無。離有離無。契於中道。此遣所執。存餘二性。掌
<lb ed="X" n="0027a17"/><lb ed="R080" n="0001a14"/>珍論云。如爲棄捨墮常邊過。說彼爲無。亦爲棄捨
<lb ed="X" n="0027a18"/><lb ed="R080" n="0001a15"/>墮斷邊過。說此爲有。謂因緣力所生眼等。世俗諦
<lb ed="X" n="0027a19"/><lb ed="R080" n="0001a16"/>攝。自性是有。不同空華全無有物。<anchor xml:id="nkr_note_add_0027a1901" n="0027a1901"/><anchor xml:id="beg0027a1901" n="0027a1901"/>但<anchor xml:id="end0027a1901"/>就眞性。立之
<lb ed="X" n="0027a20"/><lb ed="R080" n="0001a17"/>爲空。此存世俗。勝義皆空。又無爲中二說不同。護
<lb ed="X" n="0027a21"/><lb ed="R080" n="0001a18"/>法菩薩對淸辨宗二空卽眞。唯識論云。性顯二
<lb ed="X" n="0027a22"/><lb ed="R080" n="0001b01"/>空非圓成實。眞如離有離無性故。淸辨菩薩對護
<lb ed="X" n="0027a23"/><lb ed="R080" n="0001b02"/>法宗二空所顯。掌珍論云。於唯無有一切所執立
<lb ed="X" n="0027a24"/><lb ed="R080" n="0001b03"/>爲眞如。非<anchor xml:id="nkr_note_add_0027a2401" n="0027a2401"/><anchor xml:id="beg0027a2401" n="0027a2401"/>但<anchor xml:id="end0027a2401"/>出體二說不同。勝義有無。亦爲乖諍。
<pb ed="X" xml:id="X50.0818.0027b" n="0027b"/>
<lb ed="X" n="0027b01"/><lb ed="R080" n="0001b04"/>如唯識云。此識若無便無俗諦。俗諦無故。眞諦亦
<lb ed="X" n="0027b02"/><lb ed="R080" n="0001b05"/>無。撥無二諦。是惡取空。掌珍論云。佛就世俗說有
<lb ed="X" n="0027b03"/><lb ed="R080" n="0001b06"/>涅槃。如佛說有化生有情。許此有故。無違宗失。但
<lb ed="X" n="0027b04"/><lb ed="R080" n="0001b07"/>就眞性遮破擇滅。以此爲證。測等傳說實有諍論。
<lb ed="X" n="0027b05"/><lb ed="R080" n="0001b08"/>有說。二師都無諍論。淸辨不許勝義無故。如掌珍
<lb ed="X" n="0027b06"/><lb ed="R080" n="0001b09"/>云。此非有言。唯遮有性。功能斯盡。更不詮無。如世
<lb ed="X" n="0027b07"/><lb ed="R080" n="0001b10"/>間說。非自絹言。未必彼言卽詮黑故。又通難言。又
<lb ed="X" n="0027b08"/><lb ed="R080" n="0001b11"/>彼所言。若就眞性。一切有爲都無所有。是立宗義。
<lb ed="X" n="0027b09"/><lb ed="R080" n="0001b12"/>卽謗一切隨邪見者。此中宗義。謂空無性虗妄顯
<lb ed="X" n="0027b10"/><lb ed="R080" n="0001b13"/>現門之差別。非一切種皆謗爲無。護法勝義亦不
<lb ed="X" n="0027b11"/><lb ed="R080" n="0001b14"/>許有。如廣百云。現在亦非勝義諦有。從緣生故。如
<lb ed="X" n="0027b12"/><lb ed="R080" n="0001b15"/>幻事等。又說空言。是遮非表。非唯空有。亦復空空。
<lb ed="X" n="0027b13"/><lb ed="R080" n="0001b16"/>乃至廣說。掌珍所破相應論師。非爲護法。護法菩
<lb ed="X" n="0027b14"/><lb ed="R080" n="0001b17"/>薩。廣百釋中破相應師。亦同彼故。爲以此證。順憬
<lb ed="X" n="0027b15"/><lb ed="R080" n="0001b18"/>師等。傳無諍論。有說。此二語諍意同。如諍浮圖下
<lb ed="X" n="0027b16"/><lb ed="R080" n="0002a01"/>麤上細。必由許他。自始成故。護法宗必擧所執。無
<lb ed="X" n="0027b17"/><lb ed="R080" n="0002a02"/>表離四句。空有等性。皆所執故。二性妙有。不全無
<lb ed="X" n="0027b18"/><lb ed="R080" n="0002a03"/>故。由此說言。二空非眞。空謂一邊。亦不<anchor xml:id="nkr_note_orig_0027001" n="0027001"/>空有。路絕。
<lb ed="X" n="0027b19"/><lb ed="R080" n="0002a04"/>名眞如故。淸辨菩薩。擧世俗有。離諸無。簡諸眞無。
<lb ed="X" n="0027b20"/><lb ed="R080" n="0002a05"/>俗亦無故。二性妙無。無所得故。若唯遣有。便可得
<lb ed="X" n="0027b21"/><lb ed="R080" n="0002a06"/>無。亦遣無故。言無所得。無所得者。離四句義。無著
<lb ed="X" n="0027b22"/><lb ed="R080" n="0002a07"/>般若論云。四句皆是法執攝故。由此正理。元曉師
<lb ed="X" n="0027b23"/><lb ed="R080" n="0002a08"/>等。語諍意同。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0027002" n="0027002"/>爲末代鈍根之徒。依此諍論。巧生解
<lb ed="X" n="0027b24"/><lb ed="R080" n="0002a09"/>故。今以護法所述唯識中道境行果三爲此論宗。
<pb ed="X" xml:id="X50.0818.0027c" n="0027c"/>
<lb ed="X" n="0027c01"/><lb ed="R080" n="0002a10"/>卽菩薩藏阿毗達摩論議經攝。言出體者。基作四
<lb ed="X" n="0027c02"/><lb ed="R080" n="0002a11"/>門。一攝相歸性體<note place="inline">眞如</note>。二攝餘從識體<note place="inline">唯識</note>。三攝假隨
<lb ed="X" n="0027c03"/><lb ed="R080" n="0002a12"/>實體<note place="inline">聲</note>。四性用別論體<note place="inline">名句文身</note>。測師五門。於前更增
<lb ed="X" n="0027c04"/><lb ed="R080" n="0002a13"/>三法定體門<note place="inline">此無別體。前四隨應三科攝故</note>。三藏八門。一攝妄歸
<lb ed="X" n="0027c05"/><lb ed="R080" n="0002a14"/>眞門。二眞妄差別門。此亦有二。一攝相歸識門。二
<lb ed="X" n="0027c06"/><lb ed="R080" n="0002a15"/>識相差別門。後亦有二。一攝假從實門。二假實差
<lb ed="X" n="0027c07"/><lb ed="R080" n="0002a16"/>別門。後門亦二。一三法定體門。二法數出體門<note place="inline">此亦
<lb ed="X" n="0027c08"/><lb ed="R080" n="0002a17"/>離四更無別體。故以基師四以<anchor xml:id="nkr_note_orig_0027003" n="0027003"/>〔鈍〕淨</note>。別論體中。無性論云。聞者識上
<lb ed="X" n="0027c09"/><lb ed="R080" n="0002a18"/>聚集顯現。名爲敎體。親生解故。略攝頌曰。</p>
<lb ed="X" n="0027c10"/><lb ed="R080" n="0002b01"/><lg type="regular" xml:id="lgX50p0027c1001"><l>不捨前經後</l><l>亦應定字名</l><l>一字經多運</l>
<lb ed="X" n="0027c11"/><lb ed="R080" n="0002b02"/><l>新隨故不然</l></lg>
<lb ed="X" n="0027c12"/><lb ed="R080" n="0002b03"/><p xml:id="pX50p0027c1201">基測所述諸家釋中。此頌四句。各難一義。謂有說
<lb ed="X" n="0027c13"/><lb ed="R080" n="0002b04"/>者。聞說諸行無常之時。四決定心各新得三相。前
<lb ed="X" n="0027c14"/><lb ed="R080" n="0002b05"/>前相<anchor xml:id="nkr_note_orig_0027004" n="0027004"/>泳展轉聚後心率爾尋求不緣名字。率爾五
<lb ed="X" n="0027c15"/><lb ed="R080" n="0002b06"/>俱。是現量故。尋求<anchor xml:id="nkr_note_orig_0027005" n="0027005"/>前率爾境故。彼且不然。不捨前
<lb ed="X" n="0027c16"/><lb ed="R080" n="0002b07"/>境。經後心故。何者聞行率爾。旣亂起故。理帶前境。
<lb ed="X" n="0027c17"/><lb ed="R080" n="0002b08"/>何必現量。此執亦同緣以爲善說故。故旣非量。亦
<lb ed="X" n="0027c18"/><lb ed="R080" n="0002b09"/>應緣名。有說。尋求非現量故。亦緣名字。四尋求如
<lb ed="X" n="0027c19"/><lb ed="R080" n="0002b10"/>次得三九及以十二四相。有說。聞諸有二。率爾尋
<lb ed="X" n="0027c20"/><lb ed="R080" n="0002b11"/>求。無時亦爾。率爾<anchor xml:id="nkr_note_add_0027c2001" n="0027c2001"/><anchor xml:id="beg0027c2001" n="0027c2001"/>已<anchor xml:id="end0027c2001"/>後。心尋求故。未決所諸及所
<lb ed="X" n="0027c21"/><lb ed="R080" n="0002b12"/>無故。聞行常時。各三加定。彼俱非理。於名字有決
<lb ed="X" n="0027c22"/><lb ed="R080" n="0002b13"/>定心故。不爾。無由後解句義。不應最後頓多名。唯
<lb ed="X" n="0027c23"/><lb ed="R080" n="0002b14"/>除句義。無所待故。又說。五後必尋求者。擧此顯五
<lb ed="X" n="0027c24"/><lb ed="R080" n="0002b15"/>不相續義。不遮五後決定卽生。於串習境。卽決定
<pb ed="X" xml:id="X50.0818.0028a" n="0028a"/>
<lb ed="X" n="0028a01"/><lb ed="R080" n="0002b16"/>故。如說五識無間所生意識或尋求或決定。有說。
<lb ed="X" n="0028a02"/><lb ed="R080" n="0002b17"/>四率爾心。亦緣名字。耳意兩識。合有八心。彼說不
<lb ed="X" n="0028a03"/><lb ed="R080" n="0002b18"/>然。說四字時。各經多運。率爾一念。懸隔絕故。有說。
<lb ed="X" n="0028a04"/><lb ed="R080" n="0003a01"/>聞諸有二。率爾尋求。聞行有一。謂決定心。無時有
<lb ed="X" n="0028a05"/><lb ed="R080" n="0003a02"/>一。謂尋求心。常時有三。謂後三心。彼亦不然。現墮
<lb ed="X" n="0028a06"/><lb ed="R080" n="0003a03"/>新境。無率爾故。今述別義。頌曰。</p>
<lb ed="X" n="0028a07"/><lb ed="R080" n="0003a04"/><lg type="regular" xml:id="lgX50p0028a0701"><l>初字有三心</l><l>第二唯率定</l><l>第三四同彼</l>
<lb ed="X" n="0028a08"/><lb ed="R080" n="0003a05"/><l>初念不成名</l></lg>
<lb ed="X" n="0028a09"/><lb ed="R080" n="0003a06"/><p xml:id="pX50p0028a0901">釋曰。聞諸有三。謂率爾後卽生決定。以諸等字世
<lb ed="X" n="0028a10"/><lb ed="R080" n="0003a07"/>所串故。雖決名字。而尋所諸。此決定心。亦名尋求。
<lb ed="X" n="0028a11"/><lb ed="R080" n="0003a08"/>聞行有二。率爾決定。聽無如諸。聞常如行<note place="inline">或可行時亦尋
<lb ed="X" n="0028a12"/><lb ed="R080" n="0003a09"/>句議</note>。此中率爾不得名。一刹那聲無詮表故。但得一
<lb ed="X" n="0028a13"/><lb ed="R080" n="0003a10"/>分所作屈曲。至決定位。始得成名。總有十四法決
<lb ed="X" n="0028a14"/><lb ed="R080" n="0003a11"/>定刹那。各得三相。增句義故。然前前諸境流現後
<lb ed="X" n="0028a15"/><lb ed="R080" n="0003a12"/>後心。據實四名各有所詮。且約能詮說得爾所。問
<lb ed="X" n="0028a16"/><lb ed="R080" n="0003a13"/>諸等若名。詮何自性。答。假言詮假。無言詮無。但不
<lb ed="X" n="0028a17"/><lb ed="R080" n="0003a14"/>共義。皆名自性。略說此名顯宗出體。</p>
<lb ed="X" n="0028a18"/><lb ed="R080" n="0003a15"/><p xml:id="pX50p0028a1801">第二題名分別門者。依樞要等。<name role="" type="person">世親</name>本頌。名唯識
<lb ed="X" n="0028a19"/><lb ed="R080" n="0003a16"/>三十論。題下別註云。此亦名成唯識論。以三十論
<lb ed="X" n="0028a20"/><lb ed="R080" n="0003a17"/>敎成立唯識故。然今成者。釋論云。三分成立唯識。
<lb ed="X" n="0028a21"/><lb ed="R080" n="0003a18"/>名爲成故。如護法菩薩二十唯識論釋別名唯識
<lb ed="X" n="0028a22"/><lb ed="R080" n="0003b01"/>道論。言唯識者。所成之名。簡去外境。持取內心。論
<lb ed="X" n="0028a23"/><lb ed="R080" n="0003b02"/>所宗故。本論敎理。皆名唯識。釋論敎理。總名爲成。
<lb ed="X" n="0028a24"/><lb ed="R080" n="0003b03"/>以何知然。<anchor xml:id="nkr_note_add_0028a2401" n="0028a2401"/><anchor xml:id="beg0028a2401" n="0028a2401"/>已<anchor xml:id="end0028a2401"/>依聖敎及正理。成立唯識性相義。明
<pb ed="X" xml:id="X50.0818.0028b" n="0028b"/>
<lb ed="X" n="0028b01"/><lb ed="R080" n="0003b04"/>知能成。通於敎理。旣言成立唯識性相。初言我今
<lb ed="X" n="0028b02"/><lb ed="R080" n="0003b05"/>釋彼說故。明知所成亦通敎理。展轉成故。便有四
<lb ed="X" n="0028b03"/><lb ed="R080" n="0003b06"/>句。樞要十義釋成唯識。繁而不要。總而言之。唯識
<lb ed="X" n="0028b04"/><lb ed="R080" n="0003b07"/>依主爲名。唯卽識故。亦持業釋。有釋。如無貪等非
<lb ed="X" n="0028b05"/><lb ed="R080" n="0003b08"/>六釋攝非也。勿唯有貪。名無貪故。言論者。俱舍依
<lb ed="X" n="0028b06"/><lb ed="R080" n="0003b09"/>悲。瑜伽依智。如常應知。言護法等菩薩造者。佛滅
<lb ed="X" n="0028b07"/><lb ed="R080" n="0003b10"/>度後九百年中。有出家菩薩。名曰筏蘇畔徒。此云
<lb ed="X" n="0028b08"/><lb ed="R080" n="0003b11"/><name role="" type="person">世親</name>。年將八十。造此本頌。同時唯有親勝火辨二
<lb ed="X" n="0028b09"/><lb ed="R080" n="0003b12"/>大論師。造此頌釋。千一百年後。餘八師。其中勝者。
<lb ed="X" n="0028b10"/><lb ed="R080" n="0003b13"/>達摩婆羅。此云護法。基云。南印度達羅弭茶國建
<lb ed="X" n="0028b11"/><lb ed="R080" n="0003b14"/>至城中帝王之子<note place="inline">測云臣子</note>。年二十九。菩提樹下禪禮
<lb ed="X" n="0028b12"/><lb ed="R080" n="0003b15"/>之時。造此論釋。年三十二命終。與淸辨同時而出。
<lb ed="X" n="0028b13"/><lb ed="R080" n="0003b16"/>十釋中勝。擧此等餘。十論師。如二本疏。</p>
<lb ed="X" n="0028b14"/><lb ed="R080" n="0003b17"/><p xml:id="pX50p0028b1401">第三解釋文義門者。論有三分。一敎起因緣分。二
<lb ed="X" n="0028b15"/><lb ed="R080" n="0003b18"/>聖敎正說分。三結名迴施分。初有二門。謂頌長行
<lb ed="X" n="0028b16"/><lb ed="R080" n="0004a01"/>頌有二門。初半歸依。後半所爲。言稽音者。能敬之
<lb ed="X" n="0028b17"/><lb ed="R080" n="0004a02"/>相。唯識等言。所歸之體。以首至地。故名稽首。藉身
<lb ed="X" n="0028b18"/><lb ed="R080" n="0004a03"/>稽首。申三業敬。體卽信慙。於有德所。以淸淨行。而
<lb ed="X" n="0028b19"/><lb ed="R080" n="0004a04"/>崇重故。所敬之體。樞要三釋。一云唯敬涅槃。以自
<lb ed="X" n="0028b20"/><lb ed="R080" n="0004a05"/>性常最爲勝故。謂四涅槃體皆眞如。正歸果位。言
<lb ed="X" n="0028b21"/><lb ed="R080" n="0004a06"/>滿分淨。分者位也。唯識性者。性淨涅槃。其餘無餘
<lb ed="X" n="0028b22"/><lb ed="R080" n="0004a07"/>名滿淨者。要果滿時方證得故<note place="inline">十地未有<anchor xml:id="nkr_note_add_0028b2201" n="0028b2201"/><anchor xml:id="beg0028b2201" n="0028b2201"/>已<anchor xml:id="end0028b2201"/>盡煩惱及苦相故</note>。分
<lb ed="X" n="0028b23"/><lb ed="R080" n="0004a08"/>淸淨者。無住涅槃。許十地位<anchor xml:id="nkr_note_add_0028b2301" n="0028b2301"/><anchor xml:id="beg0028b2301" n="0028b2301"/>已<anchor xml:id="end0028b2301"/>證得故<note place="inline"><anchor xml:id="nkr_note_add_0028b2302" n="0028b2302"/><anchor xml:id="beg0028b2302" n="0028b2302"/>已<anchor xml:id="end0028b2302"/>有不住二邊
<lb ed="X" n="0028b24"/><lb ed="R080" n="0004a09"/>用故。無著般若論中有證</note>。又二乘涅槃。唯假擇滅。唯得一<anchor xml:id="nkr_note_orig_0028001" n="0028001"/>解。大
<pb ed="X" xml:id="X50.0818.0028c" n="0028c"/>
<lb ed="X" n="0028c01"/><lb ed="R080" n="0004a10"/>般涅槃。三事圓滿。三事有二。一體三名三事。二義
<lb ed="X" n="0028c02"/><lb ed="R080" n="0004a11"/>三名三事。能觀智慧。所觀法身。離繫擇滅。名體三
<lb ed="X" n="0028c03"/><lb ed="R080" n="0004a12"/>事。一眞如上。慧性名般若。德作名法身。離縛名解
<lb ed="X" n="0028c04"/><lb ed="R080" n="0004a13"/>脫。名義三事<note place="inline">准知餘二。有義三事。謂慧當體名般若<anchor xml:id="nkr_note_orig_0028002" n="0028002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0028002" n="0028002"/>〔<anchor xml:id="nkr_note_add_0028c0401" n="0028c0401"/><anchor xml:id="beg0028c0401" n="0028c0401"/>已<anchor xml:id="end0028c0401"/>〕離二障名解脫。衆德<anchor xml:id="nkr_note_orig_0028003" n="0028003"/>〔所〕名法身。
<lb ed="X" n="0028c05"/><lb ed="R080" n="0004a14"/>說如如智法身故。擇滅當體名解脫。慧所得果名般若。二斷二智名菩提。故含衆德。故名法身。如瑜伽釋。
<lb ed="X" n="0028c06"/><lb ed="R080" n="0004a15"/>如來一切有爲功德。有餘攝。無爲功德。無餘攝故。然唯無住性常圓寂具體三事名大涅槃。如涅槃記</note>。
<lb ed="X" n="0028c07"/><lb ed="R080" n="0004a16"/>一云。唯敬菩提。菩薩求智。非圓寂故。妙觀平等。雖
<lb ed="X" n="0028c08"/><lb ed="R080" n="0004a17"/>因<anchor xml:id="nkr_note_add_0028c0801" n="0028c0801"/><anchor xml:id="beg0028c0801" n="0028c0801"/>已<anchor xml:id="end0028c0801"/>得。敬果四智。言滿分淨。或得分淨。兼因二智。
<lb ed="X" n="0028c09"/><lb ed="R080" n="0004a18"/>唯識性者。擧所證境。而意敬彼能證菩提。有功力
<lb ed="X" n="0028c10"/><lb ed="R080" n="0004b01"/>故。一云。雙敬菩提涅槃。唯識性是涅槃本。性體淨
<lb ed="X" n="0028c11"/><lb ed="R080" n="0004b02"/>不言滿分。滿分淨者菩提。因位得二。果圓四故。如
<lb ed="X" n="0028c12"/><lb ed="R080" n="0004b03"/>第九云。成唯識意。有情得菩提涅槃二轉依故。疏
<lb ed="X" n="0028c13"/><lb ed="R080" n="0004b04"/>有四解。一敬法非人。諸佛所師所謂法故。二敬人
<lb ed="X" n="0028c14"/><lb ed="R080" n="0004b05"/>非法。如瑜伽六十四云。若欲造論。先敬二師。恭敬
<lb ed="X" n="0028c15"/><lb ed="R080" n="0004b06"/>法故。敬本論師<note place="inline">佛也</note>。恭敬義故。禮開闡師<note place="inline">菩薩也</note>。於唯
<lb ed="X" n="0028c16"/><lb ed="R080" n="0004b07"/>識性。滿淨本師。分淨菩薩。三雙敬人法。法可軌持。
<lb ed="X" n="0028c17"/><lb ed="R080" n="0004b08"/>人弘道故。四敬佛法僧。論所依故。唯識性法。滿淨
<lb ed="X" n="0028c18"/><lb ed="R080" n="0004b09"/>佛寶。分淨僧寶。兼本頌師。以能起故。雖有七解。三
<lb ed="X" n="0028c19"/><lb ed="R080" n="0004b10"/>藏詳言唯敬人勝。准聲論法。七轉聲中。一切所敬。
<lb ed="X" n="0028c20"/><lb ed="R080" n="0004b11"/>皆以第四爲聲說。然梵本以第七境聲說唯識性。
<lb ed="X" n="0028c21"/><lb ed="R080" n="0004b12"/>唯能差別。滿分淨者爲所差別。故今唯敬唯識性
<lb ed="X" n="0028c22"/><lb ed="R080" n="0004b13"/>中滿分淨者。旣唯識性境第七故。依論第九略有
<lb ed="X" n="0028c23"/><lb ed="R080" n="0004b14"/>二性。一虗妄性。謂遍許所執<note place="inline">卽所遣淨</note>。二眞實性。謂圓
<lb ed="X" n="0028c24"/><lb ed="R080" n="0004b15"/>成實性<note place="inline">卽所證淨</note>。復有二性。一世俗。謂依他起<note place="inline">卽所斷淨</note>。二
<pb ed="X" xml:id="X50.0818.0029a" n="0029a"/>
<lb ed="X" n="0029a01"/><lb ed="R080" n="0004b16"/>勝義。謂圓成實<note place="inline">卽所得淨</note>。樞要三性二諦分出多句。繁
<lb ed="X" n="0029a02"/><lb ed="R080" n="0004b17"/>而不要。於中淨者。所敬應知。所爲之中。有說。但爲
<lb ed="X" n="0029a03"/><lb ed="R080" n="0004b18"/>法住利樂有情。意住法故。有說。但爲利人。雖釋彼
<lb ed="X" n="0029a04"/><lb ed="R080" n="0005a01"/>說。意利他故。如實義者。雙爲人法自利利他。謂釋
<lb ed="X" n="0029a05"/><lb ed="R080" n="0005a02"/>彼說。而令法住。法住利他。爲自利故。如攝大乘。爲
<lb ed="X" n="0029a06"/><lb ed="R080" n="0005a03"/>利自他法久住。故我解釋攝大乘。我謂假者。基云
<lb ed="X" n="0029a07"/><lb ed="R080" n="0005a04"/>安慧。測云護法。彼說卽滿分淨者之敎。然瑜伽釋
<lb ed="X" n="0029a08"/><lb ed="R080" n="0005a05"/>造所爲。皆應於此論所爲攝。利樂義。別如佛地論
<lb ed="X" n="0029a09"/><lb ed="R080" n="0005a06"/>瑜伽廣說。</p>
<lb ed="X" n="0029a10"/><lb ed="R080" n="0005a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0029a1001">今造此論<note place="inline">至</note>生正解故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0029a11"/><lb ed="R080" n="0005a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0029a1101">述曰。上以頌標造釋之意。今明<name role="" type="person">世親</name>造論之意。文
<lb ed="X" n="0029a12"/><lb ed="R080" n="0005a09"/>有三節。一安慧等。爲令生解斷障得果。二測云難
<lb ed="X" n="0029a13"/><lb ed="R080" n="0005a10"/>陀。基云火辨等。斷障證空。悟唯識相。三護法等。破
<lb ed="X" n="0029a14"/><lb ed="R080" n="0005a11"/>諸邪執。顯唯識理。初亦有三。地前生解。地上斷障。
<lb ed="X" n="0029a15"/><lb ed="R080" n="0005a12"/>得佛果故。此初也。言今者。正顯<name role="" type="person">世親</name>造頌時也。言
<lb ed="X" n="0029a16"/><lb ed="R080" n="0005a13"/>二空者。生空法空。如下諸執。皆言迷謬。生法我無
<lb ed="X" n="0029a17"/><lb ed="R080" n="0005a14"/>執有名謬。不悟無我名爲迷故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0029a18"/><lb ed="R080" n="0005a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0029a1801">生解爲斷<note place="inline">至</note>彼障隨斷。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0029a19"/><lb ed="R080" n="0005a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0029a1901">述曰。第二斷障。言重障者。呵嘖之言。二障各有輕
<lb ed="X" n="0029a20"/><lb ed="R080" n="0005a17"/>重品故。有伏難言。唯我法執正障二空。何證二空。
<lb ed="X" n="0029a21"/><lb ed="R080" n="0005a18"/>通斷餘障。故作是說。二執爲本。貪等具生。故隨證
<lb ed="X" n="0029a22"/><lb ed="R080" n="0005b01"/>空。餘障通斷<note place="inline">測云</note>。法執雖遍。今約相<anchor xml:id="nkr_note_orig_0029001" n="0029001"/>別煩惱障說<note place="inline">樞要
<lb ed="X" n="0029a23"/><lb ed="R080" n="0005b02"/>云</note>安慧宗不說五八有衆生執。及說第七唯有生
<lb ed="X" n="0029a24"/><lb ed="R080" n="0005b03"/>執。若第六七。煩惱名重。計執深故。五識中輕。由他
<pb ed="X" xml:id="X50.0818.0029b" n="0029b"/>
<lb ed="X" n="0029b01"/><lb ed="R080" n="0005b04"/>引故。無生執故。若所知障。第六名重。解深廣故。五
<lb ed="X" n="0029b02"/><lb ed="R080" n="0005b05"/>八名輕。計執淺故。是則由重輕障具生。證空斷重。
<lb ed="X" n="0029b03"/><lb ed="R080" n="0005b06"/>餘輕隨滅<note place="inline">諸家繁釋皆歸此義</note>。或說現行名輕。種習名重。隨
<lb ed="X" n="0029b04"/><lb ed="R080" n="0005b07"/>重生斷。准前應知。前說爲<anchor xml:id="nkr_note_orig_0029002" n="0029002"/>爲善。執障俱有現種。如
<lb ed="X" n="0029b05"/><lb ed="R080" n="0005b08"/>何種習名重。現行名輕。故前爲勝。又云有難二乘
<lb ed="X" n="0029b06"/><lb ed="R080" n="0005b09"/>九品。前八唯障。未斷我見。云何隨執餘障生斷。又
<lb ed="X" n="0029b07"/><lb ed="R080" n="0005b10"/>難安慧除第七識。餘皆法執。五地云何方除害伴。
<lb ed="X" n="0029b08"/><lb ed="R080" n="0005b11"/>六七地等名羸劣等。解云。初者但言障由執生。執
<lb ed="X" n="0029b09"/><lb ed="R080" n="0005b12"/>斷障滅。不言末障滅皆隨本執斷。解後難言。雖皆
<lb ed="X" n="0029b10"/><lb ed="R080" n="0005b13"/>法執。有本末故。四地執俱。近引名害伴。疎遠名羸
<lb ed="X" n="0029b11"/><lb ed="R080" n="0005b14"/>劣。非也。經害伴等。唯明煩惱。非智障故。配三轉依
<lb ed="X" n="0029b12"/><lb ed="R080" n="0005b15"/>等。繁而不要。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0029b13"/><lb ed="R080" n="0005b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0029b1301">斷障爲得<note place="inline">至</note>大菩提。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0029b14"/><lb ed="R080" n="0005b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0029b1401">述曰。第三得果。標釋應知。言勝果者<note place="inline">測云</note>。四句。一勝
<lb ed="X" n="0029b15"/><lb ed="R080" n="0005b18"/>而非果。菩薩智斷。二果而非勝。羅漢智斷。三亦勝
<lb ed="X" n="0029b16"/><lb ed="R080" n="0006a01"/>亦果。卽佛二果。四非勝非果。異生有學。簡餘三句。
<lb ed="X" n="0029b17"/><lb ed="R080" n="0006a02"/>故言勝果。若佛二果皆名勝者。何故解深密云三
<lb ed="X" n="0029b18"/><lb ed="R080" n="0006a03"/>乘解脫同。本業經云金剛名等覺。解。擇滅體同。以
<lb ed="X" n="0029b19"/><lb ed="R080" n="0006a04"/>能證勝。如不住道顯無住勝。二乘有餘。未離現苦。
<lb ed="X" n="0029b20"/><lb ed="R080" n="0006a05"/>無餘永失。能證智故。如入大乘論。如來解脫勝於
<lb ed="X" n="0029b21"/><lb ed="R080" n="0006a06"/>二乘。斷習氣故。言等覺者。一邊義等。於中有言。眞
<lb ed="X" n="0029b22"/><lb ed="R080" n="0006a07"/>智等佛。俗智劣故。三藏云。無間解脫。同斷一障。故
<lb ed="X" n="0029b23"/><lb ed="R080" n="0006a08"/>說等言。非謂解齊。涅槃經第二十五末云。佛名明
<lb ed="X" n="0029b24"/><lb ed="R080" n="0006a09"/>見佛性。十住菩薩<anchor xml:id="nkr_note_orig_0029003" n="0029003"/>未見佛性。故不了了。瑜伽五十
<pb ed="X" xml:id="X50.0818.0029c" n="0029c"/>
<lb ed="X" n="0029c01"/><lb ed="R080" n="0006a10"/>等覺妙覺有優劣故<note place="inline">斷是傍用。何名等覺。如實之義。如本母釋</note>。眞解脫
<lb ed="X" n="0029c02"/><lb ed="R080" n="0006a11"/>者。有解脫而非眞。彼分涅槃。伏所得故。有眞而非
<lb ed="X" n="0029c03"/><lb ed="R080" n="0006a12"/>解脫。二空眞如。非道果故。有眞亦解脫。三乘涅槃
<lb ed="X" n="0029c04"/><lb ed="R080" n="0006a13"/>永離縛故。有二俱非。除上三相。簡餘三句。言眞解
<lb ed="X" n="0029c05"/><lb ed="R080" n="0006a14"/>脫。大菩提者。有大非菩提。凡聖菩薩智。有菩提非
<lb ed="X" n="0029c06"/><lb ed="R080" n="0006a15"/>大。羅漢聖智。有大亦菩提。如來智慧。有二俱非。謂
<lb ed="X" n="0029c07"/><lb ed="R080" n="0006a16"/>凡學聖二乘之智。據實二障通障智斷。今就勝故。
<lb ed="X" n="0029c08"/><lb ed="R080" n="0006a17"/>別障智斷。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0029c09"/><lb ed="R080" n="0006a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0029c0901">又爲開示<note place="inline">至</note>如實知故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0029c10"/><lb ed="R080" n="0006b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0029c1001">述曰。卽第二節。斷執證空悟唯識相。前以三意。今
<lb ed="X" n="0029c11"/><lb ed="R080" n="0006b02"/>以二意。令得眞俗二智慧故<note place="inline">基云</note>。爲初業開。爲久業
<lb ed="X" n="0029c12"/><lb ed="R080" n="0006b03"/>示。且外道中別計我者。謂數論等諸離蘊計。別計
<lb ed="X" n="0029c13"/><lb ed="R080" n="0006b04"/>法者。二十五諦六句等也<note place="inline">卽蘊計等應於此攝</note>。內道之中別
<lb ed="X" n="0029c14"/><lb ed="R080" n="0006b05"/>計我者。宗輪論云。犢子部幷根本經部正量部等。
<lb ed="X" n="0029c15"/><lb ed="R080" n="0006b06"/>皆執有我。別執法者。如薩婆多化地部等<note place="inline">惡取空等應此
<lb ed="X" n="0029c16"/><lb ed="R080" n="0006b07"/>中攝</note>。此內外道迷眞俗性。爲外道開。爲內道示。令眞
<lb ed="X" n="0029c17"/><lb ed="R080" n="0006b08"/>智達眞唯識性。於唯識相。後智知故。問。犢子羅漢
<lb ed="X" n="0029c18"/><lb ed="R080" n="0006b09"/>何起我見。測云。三藏解云。未得羅漢起此計故。却
<lb ed="X" n="0029c19"/><lb ed="R080" n="0006b10"/>談前故。說彼部計。經部等亦爾。本外道故。或說。彼
<lb ed="X" n="0029c20"/><lb ed="R080" n="0006b11"/>部弟子所計。非外道時。如俱舍論。彼部救云。我部
<lb ed="X" n="0029c21"/><lb ed="R080" n="0006b12"/>不誦破我經故。和上云。雖得羅漢。昔與我見同體
<lb ed="X" n="0029c22"/><lb ed="R080" n="0006b13"/>法執。由習氣強。起如是執。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0029c23"/><lb ed="R080" n="0006b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0029c2301">復有迷謬<note place="inline">至</note>如識非無。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0029c24"/><lb ed="R080" n="0006b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0029c2401">述曰。卽第三節。破諸邪執。生如實解。於中有二。初
<pb ed="X" xml:id="X50.0818.0030a" n="0030a"/>
<lb ed="X" n="0030a01"/><lb ed="R080" n="0006b16"/>出四計。後結異執。四類計者。一薩婆多等。執心外
<lb ed="X" n="0030a02"/><lb ed="R080" n="0006b17"/>境如心實有。基師量云。我離心境決定實有。許除
<lb ed="X" n="0030a03"/><lb ed="R080" n="0006b18"/>異竟無。心境二法隨一攝故。如心心所<note place="inline">有不定過除無心境
<lb ed="X" n="0030a04"/><lb ed="R080" n="0007a01"/>隨一攝故。爲如心心等定實有耶。爲如甁等非實有餘耶。過不用</note>。測師量云。外境
<lb ed="X" n="0030a05"/><lb ed="R080" n="0007a02"/>非無。能所取中隨一攝故。如論主內識<note place="inline">此量二過。一自他亂。
<lb ed="X" n="0030a06"/><lb ed="R080" n="0007a03"/>有法外境。卽自比量。同喩論主。卽他比量。不可一量。或自或他。何者。若純他法。卽自所無。自比量中。無同
<lb ed="X" n="0030a07"/><lb ed="R080" n="0007a04"/>喩過。故喩中言論主無用。二不定過。對薩婆多。雖此無過。全部等許緣無生心故</note>。觀云。此
<lb ed="X" n="0030a08"/><lb ed="R080" n="0007a05"/>內識喩。若以自宗境外內識。論主不許。因他隨一。
<lb ed="X" n="0030a09"/><lb ed="R080" n="0007a06"/>喩無俱不成<note place="inline">共許識有。同喩得成。然分別相似過類不足對論。<anchor xml:id="nkr_note_add_0030a0901" n="0030a0901"/><anchor xml:id="beg0030a0901" n="0030a0901"/>已<anchor xml:id="end0030a0901"/>後不取此等繁釋</note>。
<lb ed="X" n="0030a10"/><lb ed="R080" n="0007a07"/>證師量云。如我所說外境非無。計除無法。能所取
<lb ed="X" n="0030a11"/><lb ed="R080" n="0007a08"/>中隨一攝故。如論主內識<note place="inline">今謂。此量雖無不定。然有如前自他亂失。共許
<lb ed="X" n="0030a12"/><lb ed="R080" n="0007a09"/>內識。旣有體法。但諍彼境有外無外。何勞內識分別自他</note>。問。除論主言。得成他
<lb ed="X" n="0030a13"/><lb ed="R080" n="0007a10"/>比。大乘如何遣彼耶執。證云。與法差別相違。內過
<lb ed="X" n="0030a14"/><lb ed="R080" n="0007a11"/>相違量云。汝外境非離識非無。許除。無法能所取
<lb ed="X" n="0030a15"/><lb ed="R080" n="0007a12"/>中隨一攝故。猶如內識。違彼法中意許差別。宗中
<lb ed="X" n="0030a16"/><lb ed="R080" n="0007a13"/>識言亦攝心所。故無不定<note place="inline">亦有有法。自相相違。彼亦不成外境性故。後唯
<lb ed="X" n="0030a17"/><lb ed="R080" n="0007a14"/>取此類好釋。遂論僞釋繁空語故</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0030a18"/><lb ed="R080" n="0007a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0030a1801">或執內識如境非有。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0030a19"/><lb ed="R080" n="0007a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0030a1901">述曰。此第二計。基云。淸辨等師說諸法空。便撥心
<lb ed="X" n="0030a20"/><lb ed="R080" n="0007a17"/>體。量云。汝說內識如境非有。許所知故。如汝外境
<lb ed="X" n="0030a21"/><lb ed="R080" n="0007a18"/><note place="inline">他比量故有法及喩。並云汝也。宗言如境。量言無用。但可宗言識非有</note>。證云。因有自
<lb ed="X" n="0030a22"/><lb ed="R080" n="0007b01"/>他俱三不定。如我眞如。則他不定。如汝俗心境。卽
<lb ed="X" n="0030a23"/><lb ed="R080" n="0007b02"/>自不定。如汝俗諦。許有眞如。我亦許有。則俱不定
<lb ed="X" n="0030a24"/><lb ed="R080" n="0007b03"/><note place="inline">旣他<anchor xml:id="nkr_note_orig_0030001" n="0030001"/>〔北〕故。唯他不定。必無他比作自不定。又俗於眞不能不定。故共不定亦不應理。謂就勝義疑空不空。
<pb ed="X" xml:id="X50.0818.0030b" n="0030b"/>
<lb ed="X" n="0030b01"/><lb ed="R080" n="0007b04"/>方成不定。世俗門有。旣非眞有。有不相<anchor xml:id="nkr_note_orig_0030002" n="0030002"/>〔開〕故。謂且破云。許所知故。爲如外境勝義空耶。爲如心境世俗有
<lb ed="X" n="0030b02"/><lb ed="R080" n="0007b05"/>耶。彼必答言。如俗心境勝義唯空。無不定故</note>。測師量云。內識非有。能所
<lb ed="X" n="0030b03"/><lb ed="R080" n="0007b06"/>取中隨一攝故。猶如外境<note place="inline">宗義云何。若空無者。聖敎相違。般若說<anchor xml:id="nkr_note_orig_0030003" n="0030003"/>〔無〕不了
<lb ed="X" n="0030b04"/><lb ed="R080" n="0007b07"/>義故。若空非無。立<anchor xml:id="nkr_note_add_0030b0401" n="0030b0401"/><anchor xml:id="beg0030b0401" n="0030b0401"/>已<anchor xml:id="end0030b0401"/>成過。此若他比。亦以眞如。有他不定。若共亦爾。傳說共比自法皆不定故</note>。三
<lb ed="X" n="0030b05"/><lb ed="R080" n="0007b08"/>藏又解。淸辨立相。而不立見。且如眼識緣靑等時
<lb ed="X" n="0030b06"/><lb ed="R080" n="0007b09"/>心。卽是離靑等。外無別能緣。乃至證眞空外無智。
<lb ed="X" n="0030b07"/><lb ed="R080" n="0007b10"/>雖於世俗心境俱有境實心虗。從實唯境。如唯識
<lb ed="X" n="0030b08"/><lb ed="R080" n="0007b11"/>師攝相皈心<note place="inline">彼意。眞智證眞如時。智虗歸境。餘心亦然。心行似境。境不似心。明知心虗
<lb ed="X" n="0030b09"/><lb ed="R080" n="0007b12"/>隨境改轉。不可說言由心縛解。心與境本。勿心由慧亦縛亦脫。慧爲王故。雖未而利。能引道故。名依世俗。
<lb ed="X" n="0030b10"/><lb ed="R080" n="0007b13"/>五識非有。世間相無勞餘過</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0030b11"/><lb ed="R080" n="0007b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0030b1101">或執諸識用別體同。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0030b12"/><lb ed="R080" n="0007b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0030b1201">述曰。第三計也。攝大乘云。有一類師說一意識。彼
<lb ed="X" n="0030b13"/><lb ed="R080" n="0007b16"/>彼依轉。得彼彼名。如意思業。釋論云。一類菩薩。三
<lb ed="X" n="0030b14"/><lb ed="R080" n="0007b17"/>經爲證。一法足經。心遠獨行故。二五根生識經。五
<lb ed="X" n="0030b15"/><lb ed="R080" n="0007b18"/>根所行境意各能受故。三十二處經。總攝六識爲
<lb ed="X" n="0030b16"/><lb ed="R080" n="0008a01"/>意識故。測云。但說六識爲一意識。不說七八。亦無
<lb ed="X" n="0030b17"/><lb ed="R080" n="0008a02"/>別體。<name role="" type="person">世親</name>釋云。非離意識別有餘識。唯除別有阿
<lb ed="X" n="0030b18"/><lb ed="R080" n="0008a03"/>賴耶故。准知第七亦有別體。然第八識。依執五根。
<lb ed="X" n="0030b19"/><lb ed="R080" n="0008a04"/>恐濫六識。故別簡取。證云。解深密經心意識相品
<lb ed="X" n="0030b20"/><lb ed="R080" n="0008a05"/>中。唯明六識及阿陀那。一意識師本未信有末那
<lb ed="X" n="0030b21"/><lb ed="R080" n="0008a06"/>識故。唯簡第八。此文兼破成實論主。彼第八云。五
<lb ed="X" n="0030b22"/><lb ed="R080" n="0008a07"/>門窟中。獼猴動發。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0030b23"/><lb ed="R080" n="0008a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0030b2301">或執離心無別心所。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0030b24"/><lb ed="R080" n="0008a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0030b2401">述曰。第四計也。測云。破覺天義。如毗婆沙百四十
<pb ed="X" xml:id="X50.0818.0030c" n="0030c"/>
<lb ed="X" n="0030c01"/><lb ed="R080" n="0008a10"/>二云。尊者覺天作如是說。諸有爲法有二自性。一
<lb ed="X" n="0030c02"/><lb ed="R080" n="0008a11"/>大種。二心。謂離大種無所造色。離心無別心所。諸
<lb ed="X" n="0030c03"/><lb ed="R080" n="0008a12"/>色皆是大種差別。無色皆是心之差別。或經部宗
<lb ed="X" n="0030c04"/><lb ed="R080" n="0008a13"/>有二。如正理十一云。有譬喩者。說唯有心無別心
<lb ed="X" n="0030c05"/><lb ed="R080" n="0008a14"/>所<note place="inline">同覺天義。說士夫六分故。染淨由心故</note>。執有心所。多興諍論。或說
<lb ed="X" n="0030c06"/><lb ed="R080" n="0008a15"/>唯三。謂受想思<note place="inline">經說五蘊故</note>。或說有四。加觸。或說有十。
<lb ed="X" n="0030c07"/><lb ed="R080" n="0008a16"/>謂十大地。或說十四。加貪瞋痴慢。今隨應破彼彼
<lb ed="X" n="0030c08"/><lb ed="R080" n="0008a17"/>所所無。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0030c09"/><lb ed="R080" n="0008a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0030c0901">爲遮此等<note place="inline">至</note>故作斯論。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0030c10"/><lb ed="R080" n="0008b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0030c1001">述曰。第二廣結異執。前示四計。且如次第小乘大
<lb ed="X" n="0030c11"/><lb ed="R080" n="0008b02"/>乘。大乘小乘。然樞要云。並通大小。第一大乘。謂淸
<lb ed="X" n="0030c12"/><lb ed="R080" n="0008b03"/>辨宗。依世俗諦心外有境。第二小乘一說部執。一
<lb ed="X" n="0030c13"/><lb ed="R080" n="0008b04"/>切諸法。唯有假名。第三小乘成實論主。卽攝論云。
<lb ed="X" n="0030c14"/><lb ed="R080" n="0008b05"/>心意識一。第四大乘。依莊嚴論。執唯心似貪等似
<lb ed="X" n="0030c15"/><lb ed="R080" n="0008b06"/>信等。皆如次第。執境執心。非空非有。執心執所。非
<lb ed="X" n="0030c16"/><lb ed="R080" n="0008b07"/>多非異。疏執境心。四句分別。淸辨順世。有境無心
<lb ed="X" n="0030c17"/><lb ed="R080" n="0008b08"/><note place="inline">順世云法皆大種故</note>。中道大乘。有心無境。薩婆多等有境有
<lb ed="X" n="0030c18"/><lb ed="R080" n="0008b09"/>心。耶見一說。無境無心。擧此等取外道諸見。故言
<lb ed="X" n="0030c19"/><lb ed="R080" n="0008b10"/>此等種種異執。初言今造此論。末云故作斯論。一
<lb ed="X" n="0030c20"/><lb ed="R080" n="0008b11"/>一皆通三節序也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0030c21"/><lb ed="R080" n="0008b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0030c2101">若唯有識<note place="inline">至</note>說有我法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0030c22"/><lb ed="R080" n="0008b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0030c2201">述曰。第二正說。有本有釋。釋可隨本。本有三門。初
<lb ed="X" n="0030c23"/><lb ed="R080" n="0008b14"/>二十五頌。明唯識境。次有四頌。明唯識行。後有一
<lb ed="X" n="0030c24"/><lb ed="R080" n="0008b15"/>頌。明唯識果。初亦有三。初一頌半。顯宗出體門。二
<pb ed="X" xml:id="X50.0818.0031a" n="0031a"/>
<lb ed="X" n="0031a01"/><lb ed="R080" n="0008b16"/>廣釋唯識門。三結釋外難門。初亦有二。初以問徵
<lb ed="X" n="0031a02"/><lb ed="R080" n="0008b17"/>起。後擧頌正答。此初也。依瑜伽釋。有五問中。第五
<lb ed="X" n="0031a03"/><lb ed="R080" n="0008b18"/>利樂。有情問也。基云。此論旣以唯識爲宗。豈無世
<lb ed="X" n="0031a04"/><lb ed="R080" n="0009a01"/>間聖敎相違。我法本無。如兔角等。應無因起種種
<lb ed="X" n="0031a05"/><lb ed="R080" n="0009a02"/>說故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0031a06"/><lb ed="R080" n="0009a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0031a0601">由假說我法<note place="inline">至</note>及了別境識。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0031a07"/><lb ed="R080" n="0009a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0031a0701">述曰。第二擧頌正答中有二。頌故釋故。此初也。頌
<lb ed="X" n="0031a08"/><lb ed="R080" n="0009a05"/>中有二。初有三句。釋難顯宗。後之三句。略出體性。
<lb ed="X" n="0031a09"/><lb ed="R080" n="0009a06"/>彼謂我法。識卽自體。所變卽相見。此能變者。此相
<lb ed="X" n="0031a10"/><lb ed="R080" n="0009a07"/>見之能變。此自體卽能變。二釋俱得。言唯三者。如
<lb ed="X" n="0031a11"/><lb ed="R080" n="0009a08"/>下所變。雖無量種。能變類三。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0031a12"/><lb ed="R080" n="0009a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0031a1201">論曰<note place="inline">至</note>法謂軌持。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0031a13"/><lb ed="R080" n="0009a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0031a1301">述曰。釋頌有二。初釋上三句通難標宗。後識所變
<lb ed="X" n="0031a14"/><lb ed="R080" n="0009a11"/>相雖無量種下。釋下三句出能變相。初亦有二。正
<lb ed="X" n="0031a15"/><lb ed="R080" n="0009a12"/>釋頌文故。廣破外執故。正釋有三。先釋二句。次釋
<lb ed="X" n="0031a16"/><lb ed="R080" n="0009a13"/>第三。後諸門故。此初句也。由假說者。所執我法。無
<lb ed="X" n="0031a17"/><lb ed="R080" n="0009a14"/>故非外。似我似法。識故非外。離識無實。故言假說。
<lb ed="X" n="0031a18"/><lb ed="R080" n="0009a15"/>我有二義。自在割斷。自在故名主。割斷故名宰法。
<lb ed="X" n="0031a19"/><lb ed="R080" n="0009a16"/>有二義。生解持性。令生物解名軌。能持自性名持。
<lb ed="X" n="0031a20"/><lb ed="R080" n="0009a17"/>一一皆通一切我法。測云。瑜伽五十二。有持有義。
<lb ed="X" n="0031a21"/><lb ed="R080" n="0009a18"/>無持無義。並能生心。皆名爲法。明知一切具軌持
<lb ed="X" n="0031a22"/><lb ed="R080" n="0009b01"/>義。基云。軌唯有法。持通無法<note place="inline">云云</note>。非也。亦能生心
<lb ed="X" n="0031a23"/><lb ed="R080" n="0009b02"/>解故。觀師救云。若親生解。唯影像故。質無非軌也。
<lb ed="X" n="0031a24"/><lb ed="R080" n="0009b03"/>緣無之覺。從本生解。不從影像生有解故。如世尊
<pb ed="X" xml:id="X50.0818.0031b" n="0031b"/>
<lb ed="X" n="0031b01"/><lb ed="R080" n="0009b04"/>言。我聖弟子。有如實知有。無如實知無。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0031b02"/><lb ed="R080" n="0009b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0031b0201">彼二俱有<note place="inline">至</note>施設有異。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0031b03"/><lb ed="R080" n="0009b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0031b0301">述曰。釋第二句也。有情命者等。世間我相也。預流
<lb ed="X" n="0031b04"/><lb ed="R080" n="0009b07"/>一來等。聖敎我相也。實德業等。世間法也。蘊處界
<lb ed="X" n="0031b05"/><lb ed="R080" n="0009b08"/>等。聖敎法也。謂耶正思。隨彼彼門。差別爲緣。立有
<lb ed="X" n="0031b06"/><lb ed="R080" n="0009b09"/>情等異門差別。且如神我。有情識故。有壽命故。又
<lb ed="X" n="0031b07"/><lb ed="R080" n="0009b10"/>如假者。入聖類故。餘一有故。以此耶正義門爲緣。
<lb ed="X" n="0031b08"/><lb ed="R080" n="0009b11"/>施設我法種種相也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0031b09"/><lb ed="R080" n="0009b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0031b0901">如是諸相<note place="inline">至</note>而假施設。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0031b10"/><lb ed="R080" n="0009b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0031b1001">述曰。釋第三句。先問後答。若諸我法皆是假說。假
<lb ed="X" n="0031b11"/><lb ed="R080" n="0009b14"/>必依實。依何而立。問也。答中有二。此初總答。測云。
<lb ed="X" n="0031b12"/><lb ed="R080" n="0009b15"/>依識所變相見而立。基云。通依種所轉變自體分
<lb ed="X" n="0031b13"/><lb ed="R080" n="0009b16"/>立。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0031b14"/><lb ed="R080" n="0009b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0031b1401">識謂了別<note place="inline">至</note>定相應故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0031b15"/><lb ed="R080" n="0009b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0031b1501">述曰。後別答中有二。識故變故。此初也。了謂八識
<lb ed="X" n="0031b16"/><lb ed="R080" n="0010a01"/>了境用也。如二十唯識心意了名之差別。外難。心
<lb ed="X" n="0031b17"/><lb ed="R080" n="0010a02"/>所非識所變。如何如色亦唯識。所以解云。彼能變
<lb ed="X" n="0031b18"/><lb ed="R080" n="0010a03"/>性。識言所攝。定相應故。謂諸心所各自變境。隱劣
<lb ed="X" n="0031b19"/><lb ed="R080" n="0010a04"/>顯勝。不言唯所。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0031b20"/><lb ed="R080" n="0010a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0031b2001">變謂識體<note place="inline">至</note>無所依故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0031b21"/><lb ed="R080" n="0010a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0031b2101">述曰。次釋變中有二。三分故。二分故。此初也。三藏
<lb ed="X" n="0031b22"/><lb ed="R080" n="0010a07"/>云。安慧唯立一自證分。火辨親勝唯立相見。此除
<lb ed="X" n="0031b23"/><lb ed="R080" n="0010a08"/>彼三餘師共釋。護法親光。雖立四分。且依共許。陳
<lb ed="X" n="0031b24"/><lb ed="R080" n="0010a09"/>那三分。第三分內攝第四故。基云。說相見種或同
<pb ed="X" xml:id="X50.0818.0031c" n="0031c"/>
<lb ed="X" n="0031c01"/><lb ed="R080" n="0010a10"/>或異。若同種者。卽一識體轉似相見二分而生。如
<lb ed="X" n="0031c02"/><lb ed="R080" n="0010a11"/>一蝸牛變生二角。若別種者。體轉似見。轉相分種。
<lb ed="X" n="0031c03"/><lb ed="R080" n="0010a12"/>亦似相起。計非實故。立似名相。別有種何名識變。
<lb ed="X" n="0031c04"/><lb ed="R080" n="0010a13"/>由心分別。相方生故<note place="inline">旣二依自證。明知相分體依。分證起相狀現於見</note>。然
<lb ed="X" n="0031c05"/><lb ed="R080" n="0010a14"/>三法種。樞要云。護法正義質顯見三。三性種子繫
<lb ed="X" n="0031c06"/><lb ed="R080" n="0010a15"/>未必同。隨所應故頌曰。</p>
<lb ed="X" n="0031c07"/><lb ed="R080" n="0010a16"/><lg type="regular" xml:id="lgX50p0031c0701"><l>性境不隨心</l><l>獨影唯從見</l><l>帶質通情本</l>
<lb ed="X" n="0031c08"/><lb ed="R080" n="0010a17"/><l>性種等隨應</l></lg>
<lb ed="X" n="0031c09"/><lb ed="R080" n="0010a18"/><p xml:id="pX50p0031c0901">總攝諸境。有其三類。一者性境諸眞法體。名爲性
<lb ed="X" n="0031c10"/><lb ed="R080" n="0010b01"/>境。色是眞色。心是實心。此眞實法不定隨心三
<lb ed="X" n="0031c11"/><lb ed="R080" n="0010b02"/>性不定。如實五塵唯無說性。不隨能緣五識通三
<lb ed="X" n="0031c12"/><lb ed="R080" n="0010b03"/>性故。亦不隨心同於一繫。如第八識。是一界繫。所
<lb ed="X" n="0031c13"/><lb ed="R080" n="0010b04"/>緣種子。通三界繫。身在下界起二通時。緣天眼耳。
<lb ed="X" n="0031c14"/><lb ed="R080" n="0010b05"/>身在上地。眼耳二識。見欲界境。二禪<anchor xml:id="nkr_note_add_0031c1401" n="0031c1401"/><anchor xml:id="beg0031c1401" n="0031c1401"/>已<anchor xml:id="end0031c1401"/>上眼耳識
<lb ed="X" n="0031c15"/><lb ed="R080" n="0010b06"/>緣自他境。識卽禪繫。境自地繫<note place="inline">疏出二解。一云同此。一云初禪三識
<lb ed="X" n="0031c16"/><lb ed="R080" n="0010b07"/>取上色等。不異界故。同初禪繫</note>。如是等類。亦不隨心一種所生。由
<lb ed="X" n="0031c17"/><lb ed="R080" n="0010b08"/>見相種各別體故<note place="inline">解云。五聚法中。心心所色。此法或時有實用故。必有各別法爾
<lb ed="X" n="0031c18"/><lb ed="R080" n="0010b09"/>種子。若心緣彼。分明現前。不待推求。亦非過未。能以自種相分體生。不開他種。名爲性境。轉識中影雖無
<lb ed="X" n="0031c19"/><lb ed="R080" n="0010b10"/>實用。能自因生。名眞實法。摳要後文緣他地法。無自本質。然准此文。猶別種生識旣初禪境自地繫。繫不
<lb ed="X" n="0031c20"/><lb ed="R080" n="0010b11"/>隨心。此文定故。彼若不以他法爲質。彼見何所自無質故。謂生上界不起定通。亦得明見下地諸色。下色
<lb ed="X" n="0031c21"/><lb ed="R080" n="0010b12"/>非業及定通果故</note>。</p>
<lb ed="X" n="0031c22"/><lb ed="R080" n="0010b13"/><p xml:id="pX50p0031c2201">二者獨影之境。唯從見分。性繫種子。皆定同故。如
<lb ed="X" n="0031c23"/><lb ed="R080" n="0010b14"/>第六識緣龜毛空華石女兒無爲他界緣。或所有
<lb ed="X" n="0031c24"/><lb ed="R080" n="0010b15"/>諸境。如是等類。皆定隨心無別體用。假境攝故。名
<pb ed="X" xml:id="X50.0818.0032a" n="0032a"/>
<lb ed="X" n="0032a01"/><lb ed="R080" n="0010b16"/>爲獨影<note place="inline">且龜毛等無法爾種。若有法爾。應如色等。或時容有。生本法故。如古傳說。眼識相分
<lb ed="X" n="0032a02"/><lb ed="R080" n="0010b17"/>所熏種子。隨緣時時。能生眼意。本識相分本無無生。亦知彼影無法爾種。無法爾故。新熏亦無。新種必託
<lb ed="X" n="0032a03"/><lb ed="R080" n="0010b18"/>法爾熏故。無爲亦爾。其他界法雖有容生。下染緣上必不分明。<anchor xml:id="nkr_note_add_0032a0301" n="0032a0301"/><anchor xml:id="beg0032a0301" n="0032a0301"/>但<anchor xml:id="end0032a0301"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0032001" n="0032001"/>〔以〕名字推求而慮。無力擊發。上種生影。
<lb ed="X" n="0032a04"/><lb ed="R080" n="0011a01"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0032a0401" n="0032a0401"/><anchor xml:id="beg0032a0401" n="0032a0401"/>但<anchor xml:id="end0032a0401"/>似分別所立之影。種旣從見。性繫亦同。非上緣下。分明取故。此中等取離蘊計我。漏無漏緣種類衆多。
<lb ed="X" n="0032a05"/><lb ed="R080" n="0011a02"/>故言等也。種子六義引自果者。唯正門非傍生故。不相違也</note>。</p>
<lb ed="X" n="0032a06"/><lb ed="R080" n="0011a03"/><p xml:id="pX50p0032a0601">三者帶質之境。謂此影像有實本質。如因中第七
<lb ed="X" n="0032a07"/><lb ed="R080" n="0011a04"/>所變相分。得從本質是無覆無記等。亦從見分。是
<lb ed="X" n="0032a08"/><lb ed="R080" n="0011a05"/>有覆所攝。亦得說言從本質種生。亦得說言從見
<lb ed="X" n="0032a09"/><lb ed="R080" n="0011a06"/>分種生。義不定故<note place="inline">非現證境推求力生。故從見種說通有覆。而有本質似質而生。
<lb ed="X" n="0032a10"/><lb ed="R080" n="0011a07"/>故從質種說通無覆。以得<anchor xml:id="nkr_note_orig_0032002" n="0032002"/>〔重〕生本質種故。問。能〔重〕之影旣通二性。所〔重〕種子亦應通二。旣六義中種現性
<lb ed="X" n="0032a11"/><lb ed="R080" n="0011a08"/>同所生類耶。豈通有覆。答。唯從質分〔重〕種非餘。從見之分。如獨影故。謂從見種。故不〔重〕質。不似見故。亦不
<lb ed="X" n="0032a12"/><lb ed="R080" n="0011a09"/>〔重〕見其無覆邊從本質種。似本而起。得〔重〕生質。未詳決云。六七我執。無所似故。名爲獨影。唯染不〔重〕第八
<lb ed="X" n="0032a13"/><lb ed="R080" n="0011a10"/>識。不種同性故非也。行相雖例有質之影。都無所似。不應理故</note>。</p>
<lb ed="X" n="0032a14"/><lb ed="R080" n="0011a11"/><p xml:id="pX50p0032a1401">性種等隨應者。隨應是不定義。有二隨應。一者義
<lb ed="X" n="0032a15"/><lb ed="R080" n="0011a12"/>顯三境。諸心聚生有一有二。二合有三同聚。唯有
<lb ed="X" n="0032a16"/><lb ed="R080" n="0011a13"/>一者。如前<anchor xml:id="nkr_note_add_0032a1601" n="0032a1601"/><anchor xml:id="beg0032a1601" n="0032a1601"/>已<anchor xml:id="end0032a1601"/>說。有二合者。如第八識緣自地散境。
<lb ed="X" n="0032a17"/><lb ed="R080" n="0011a14"/>心王所緣是初性境。心心所緣是獨影境<note place="inline">心心所緣是獨
<lb ed="X" n="0032a18"/><lb ed="R080" n="0011a15"/>影者。任運酬業。隨識而轉。麤細旣等。無勝助緣。唯自見分。似彼而生。異就五識自性麤動有勝助力。謂同
<lb ed="X" n="0032a19"/><lb ed="R080" n="0011a16"/>境根同緣意識。由此擊發本識中種。令生自心現行相分。若種子影能從種生。應成現行。相不相似。旣似
<lb ed="X" n="0032a20"/><lb ed="R080" n="0011a17"/>種故。從心心別起。准此五數。唯獨影境。此師意也</note>。五識所緣自地五塵。是
<lb ed="X" n="0032a21"/><lb ed="R080" n="0011a18"/>初性境。亦得說是帶質之境。如第六識。緣過未五
<lb ed="X" n="0032a22"/><lb ed="R080" n="0011b01"/>蘊。得是獨影。亦得說是帶質之境。熏成種子。生本
<lb ed="X" n="0032a23"/><lb ed="R080" n="0011b02"/>質故<note place="inline">五識所緣。實唯性境。必託本生。假名帶質。雖言帶質。性不交雜。不待推求。分明現證。純自
<lb ed="X" n="0032a24"/><lb ed="R080" n="0011b03"/>種生。不從見故。緣過未蘊。現無本質。假名獨影。而從過末質種而生。〔重〕生彼類。故帶質攝。由分別力。不名
<pb ed="X" xml:id="X50.0818.0032b" n="0032b"/>
<lb ed="X" n="0032b01"/><lb ed="R080" n="0011b04"/>性境。且如金剛心所現境智影。無現本質。名爲獨影。並從鏡智。法爾種生。〔重〕自新種。亦名帶質。證師云。由
<lb ed="X" n="0032b02"/><lb ed="R080" n="0011b05"/>帶現在有漏八五緣未來故。得〔重〕無漏鏡水智種若無現在自類法者。不〔重〕彼種非也。有漏爲質。〔重〕無漏
<lb ed="X" n="0032b03"/><lb ed="R080" n="0011b06"/>種。相違故。第八識品慧等心所旣無現質。應不〔重〕故。意識品種所生獨影。〔重〕生第八。不應理故。他法爲質。
<lb ed="X" n="0032b04"/><lb ed="R080" n="0011b07"/>種不相<anchor xml:id="nkr_note_orig_0032003" n="0032003"/>〔開〕不共內法。不託〔重〕故</note>。有三合者。如因第八緣定果色。心
<lb ed="X" n="0032b05"/><lb ed="R080" n="0011b08"/>所所緣唯獨影。心王所緣是實性境。亦得說爲帶
<lb ed="X" n="0032b06"/><lb ed="R080" n="0011b09"/>質之境。第六所變定果之色。爲本質故<note place="inline">隨定所思金銀等影。
<lb ed="X" n="0032b07"/><lb ed="R080" n="0011b10"/>果色隨起。假名帶質。有說同時一種。通生境果。二色名爲帶質。不同眼識中影與質各別種生。名性境故
<lb ed="X" n="0032b08"/><lb ed="R080" n="0011b11"/>非也勿無漏定所引之果。必異種生。非帶質故。業所生<anchor xml:id="nkr_note_orig_0032004" n="0032004"/>〔品〕雖他爲質。種不相<anchor xml:id="note_star_1" n="0032003" type="star"/>〔開〕。不名帶質。定果不爾。定境
<lb ed="X" n="0032b09"/><lb ed="R080" n="0011b12"/><anchor xml:id="note_star_2" n="0032002" type="star"/>〔重〕生果色故</note>。二者又性種等隨應者。顯上三境隨其所
<lb ed="X" n="0032b10"/><lb ed="R080" n="0011b13"/>應。或性雖同。而繫種不同。如在下地緣上界天眼
<lb ed="X" n="0032b11"/><lb ed="R080" n="0011b14"/>耳。或繫雖同。性種不同。如五識緣自界五塵。或種
<lb ed="X" n="0032b12"/><lb ed="R080" n="0011b15"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0032005" n="0032005"/>種同而繫不同。約聚論之卽有。一法論之卽無。如
<lb ed="X" n="0032b13"/><lb ed="R080" n="0011b16"/>第八識聚。心所所緣與見同種。心王所緣而繫不
<lb ed="X" n="0032b14"/><lb ed="R080" n="0011b17"/>同<note place="inline">云云。以何爲證有此三境。沼師云。雖無聖敎。正理爲量。〔和〕上瑜伽七十三說。復有餘二種相。先
<lb ed="X" n="0032b15"/><lb ed="R080" n="0011b18"/>分別所生及<anchor xml:id="nkr_note_orig_0032006" n="0032006"/>相所生共成所相。云何影像相。謂遍計所起勝解所現。非住本性相。解云。先分別生。謂能緣
<lb ed="X" n="0032b16"/><lb ed="R080" n="0012a01"/>相。相所生者性境。共所成者帶質也。影像相者獨影也。純由他種生。言非住本性</note>。測云。見
<lb ed="X" n="0032b17"/><lb ed="R080" n="0012a02"/>相定別種生。各別熏故。加論下云。謂七轉識及彼
<lb ed="X" n="0032b18"/><lb ed="R080" n="0012a03"/>相應所變相見性界地等。除佛果善極劣無記。餘
<lb ed="X" n="0032b19"/><lb ed="R080" n="0012a04"/>重本識生自類<note place="inline">前師會云。此論總相。非委細爾。又性界等無別體種。但見分力。自體
<lb ed="X" n="0032b20"/><lb ed="R080" n="0012a05"/>傍用。〔重〕能緣種。性界不離也</note>。論云。緣一切無。百法定體。必有所
<lb ed="X" n="0032b21"/><lb ed="R080" n="0012a06"/>無。離色等故。與見分必不同體。強分別心。緣無法
<lb ed="X" n="0032b22"/><lb ed="R080" n="0012a07"/>等。所現相分。必具四義。旣自重種。何從見生<note place="inline">此不應理。
<lb ed="X" n="0032b23"/><lb ed="R080" n="0012a08"/>無法之影若從所無。色等種生。非無影故。若無法爾。影必無力。非能〔重〕故。設有生影。法爾何失。此由熏生
<lb ed="X" n="0032b24"/><lb ed="R080" n="0012a09"/>自種羅漢應成染法種故。佛緣生死及二乘法。彼種盡故。唯名獨影。爾時無能生相分故</note>。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X50.0818.0032c" n="0032c"/>
<lb ed="X" n="0032c01"/><lb ed="R080" n="0012a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0032c0101">或復內識<note place="inline">至</note>實有外境。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0032c02"/><lb ed="R080" n="0012a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0032c0201">述曰。第二二分家釋。基云。難陀親勝等義。相難依
<lb ed="X" n="0032c03"/><lb ed="R080" n="0012a12"/>他。由見變此。名爲唯識。不名唯境。依此相分。執外
<lb ed="X" n="0032c04"/><lb ed="R080" n="0012a13"/>我法。非外似外。執心外故。我法分別熏習力者。測
<lb ed="X" n="0032c05"/><lb ed="R080" n="0012a14"/>云。由六七熏八識生爾。或可我見名我熏習。有支
<lb ed="X" n="0032c06"/><lb ed="R080" n="0012a15"/>名言名法熏習。言如夢者。顯由依他所執也。有部
<lb ed="X" n="0032c07"/><lb ed="R080" n="0012a16"/>雖許夢心有境。非父爲父。故得成喩。經部許夢緣
<lb ed="X" n="0032c08"/><lb ed="R080" n="0012a17"/>無。成喩。患謂病翳。卽如眩翳迦末羅等。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0032c09"/><lb ed="R080" n="0012a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0032c0901">愚夫所許<note place="inline">至</note>亦勝義有。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0032c10"/><lb ed="R080" n="0012b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0032c1001">述曰。第三諸門分別。於中有三。一假實分別門。二
<lb ed="X" n="0032c11"/><lb ed="R080" n="0012b02"/>有無分別門。遮增減者。遮增執有心外境故。遮減
<lb ed="X" n="0032c12"/><lb ed="R080" n="0012b03"/>執無內識等故。三二諦相攝門。外境所執。唯世俗。
<lb ed="X" n="0032c13"/><lb ed="R080" n="0012b04"/>內識依他。亦第二眞。非俱第二世俗攝故<note place="inline">四重二諦如後
<lb ed="X" n="0032c14"/><lb ed="R080" n="0012b05"/>應知</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0032c15"/><lb ed="R080" n="0012b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0032c1501">云何應知<note place="inline">至</note>不可得故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0032c16"/><lb ed="R080" n="0012b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0032c1601">述曰。第二廣破外執。於中有三。總問答故。別問答
<lb ed="X" n="0032c17"/><lb ed="R080" n="0012b08"/>故。略經成故。此初外道餘乘總問。論主總答也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0032c18"/><lb ed="R080" n="0012b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0032c1801">如何實我<note place="inline">至</note>受苦樂故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0032c19"/><lb ed="R080" n="0012b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0032c1901">述曰。第二別破有二。我故。法故。初亦有五。二種三
<lb ed="X" n="0032c20"/><lb ed="R080" n="0012b11"/>計故。微故。破故。釋難故。初三計中。外道小乘。俱執
<lb ed="X" n="0032c21"/><lb ed="R080" n="0012b12"/>有我。皆爲問者。答中有二。執故。破故。此初也。就中。
<lb ed="X" n="0032c22"/><lb ed="R080" n="0012b13"/>初卽數勝論計。二師同計常遍二義。然數論執唯
<lb ed="X" n="0032c23"/><lb ed="R080" n="0012b14"/>是受者。受用三德所成法故。如王自在受而不作。
<lb ed="X" n="0032c24"/><lb ed="R080" n="0012b15"/>勝論計通作者受者。唯受不作。不自在故。寧知常
<pb ed="X" xml:id="X50.0818.0033a" n="0033a"/>
<lb ed="X" n="0033a01"/><lb ed="R080" n="0012b16"/>遍。故雙釋云。隨所造業。受苦樂故。恒於諸處作受
<lb ed="X" n="0033a02"/><lb ed="R080" n="0012b17"/>可得。常法旣無生還義故。樞要云。數論勝論立我
<lb ed="X" n="0033a03"/><lb ed="R080" n="0012b18"/>宗云<note place="inline">今謂。此三量不〔開〕數論。自許虗空火轉變無常。不成喩故</note>。我我性是常。許
<lb ed="X" n="0033a04"/><lb ed="R080" n="0013a01"/>無初後故。如虗空等<note place="inline">今謂。因中應除無法。應以莬角作不定故</note>。又我體
<lb ed="X" n="0033a05"/><lb ed="R080" n="0013a02"/>周遍。許常住故。如虗空等。我體常遍。許隨身造業
<lb ed="X" n="0033a06"/><lb ed="R080" n="0013a03"/>受苦樂等故。如大虗空。難初量云。有有法差別相
<lb ed="X" n="0033a07"/><lb ed="R080" n="0013a04"/>違過。應非隨身。作受我故。難第二量。作法差別相
<lb ed="X" n="0033a08"/><lb ed="R080" n="0013a05"/>違過。應非作受。體常遍故。難第三量。隨身之因隨
<lb ed="X" n="0033a09"/><lb ed="R080" n="0013a06"/>一不成<note place="inline">論云旣許。無隨一過</note>。於同喩空。於異喩甁。二俱非有。
<lb ed="X" n="0033a10"/><lb ed="R080" n="0013a07"/>不共不定<note place="inline">證云。不共不定。其相難解。共許虗空受體常遍故。此難不爾彼以隨身。作爲則
<lb ed="X" n="0033a11"/><lb ed="R080" n="0013a08"/>因非常遍故。謂於諸品。永無一法。隨身作受。是彼爾因不共不定。豈不一思。隨身作受。於異品有。不前滅
<lb ed="X" n="0033a12"/><lb ed="R080" n="0013a09"/>後生。非一因故</note>。證云。樞要三量。皆有有法自相相違。如大
<lb ed="X" n="0033a13"/><lb ed="R080" n="0013a10"/>虗空。非我性故<note place="inline">此師所傳。意許宗中。相通諸法。名非法差別。唯在一法。名有。法差別
<lb ed="X" n="0033a14"/><lb ed="R080" n="0013a11"/>者。非也。後生莫依。通與不通。但法言中。違意許宗。名法差別。有法言中。違意許宗。皆名有法差別</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0033a15"/><lb ed="R080" n="0013a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0033a1501">二者執我<note place="inline">至</note>有卷舒故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0033a16"/><lb ed="R080" n="0013a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0033a1601">述曰。第二計也。舊云尼楗子。今云尼楗陀弗咀羅。
<lb ed="X" n="0033a17"/><lb ed="R080" n="0013a14"/>此云離繫子。執衣服爲繫。露形爲離故。露形無恥。
<lb ed="X" n="0033a18"/><lb ed="R080" n="0013a15"/>亦名無繫。本師名繫。門徒名子也。樞要云。彼本量
<lb ed="X" n="0033a19"/><lb ed="R080" n="0013a16"/>云。所說之我隨身不定。身所有故。猶如影等。故下
<lb ed="X" n="0033a20"/><lb ed="R080" n="0013a17"/>破云。我應折也。執隨身故。故猶如影等。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0033a21"/><lb ed="R080" n="0013a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0033a2101">三者執我<note place="inline">至</note>作事業故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0033a22"/><lb ed="R080" n="0013b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0033a2201">述曰。第三計也。梵云簸輪鉢多。此云獸主。恒着赤
<lb ed="X" n="0033a23"/><lb ed="R080" n="0013b02"/>衣。亦名赤衣。基云。復有外道。名爲遍出。能離俗事。
<lb ed="X" n="0033a24"/><lb ed="R080" n="0013b03"/>出家頻故。彼計小故。輕利自在遍巡諸根作見等
<pb ed="X" xml:id="X50.0818.0033b" n="0033b"/>
<lb ed="X" n="0033b01"/><lb ed="R080" n="0013b04"/>業。此叙五師三類計者。餘九十種。不異三故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0033b02"/><lb ed="R080" n="0013b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0033b0201">初且非理<note place="inline">至</note>能造諸業。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0033b03"/><lb ed="R080" n="0013b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0033b0301">述曰。破中有三。破初亦二。正破故。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0033001" n="0033001"/>微。破故。此初也。
<lb ed="X" n="0033b04"/><lb ed="R080" n="0013b07"/>通破二師。汝所執我應不隨身。受苦樂等計常故。
<lb ed="X" n="0033b05"/><lb ed="R080" n="0013b08"/>猶如虗空<note place="inline">此中常故。唯對勝論。其遍故因。通對二師</note>。別破勝論。汝所執
<lb ed="X" n="0033b06"/><lb ed="R080" n="0013b09"/>我。應不隨身能造諸業。計常遍故。猶如虗空。基云。
<lb ed="X" n="0033b07"/><lb ed="R080" n="0013b10"/>若立汝我應無動轉許常遍故如虗空者。有相符
<lb ed="X" n="0033b08"/><lb ed="R080" n="0013b11"/>過。十句論。說無動作故。今應無動轉之言。定彼所
<lb ed="X" n="0033b09"/><lb ed="R080" n="0013b12"/>許而成因也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0033b10"/><lb ed="R080" n="0013b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0033b1001">又所執我<note place="inline">至</note>我合故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0033b11"/><lb ed="R080" n="0013b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0033b1101">述曰。第二<anchor xml:id="note_star_3" n="0033001" type="star"/>微破。初同遮破。後異執宗。眞如雖共所
<lb ed="X" n="0033b12"/><lb ed="R080" n="0013b15"/>有。非作受故。非例應知。言更相遍故體應相雜者。
<lb ed="X" n="0033b13"/><lb ed="R080" n="0013b16"/>傳說有二。一云量破。一云難破。難破者。如基疏云。
<lb ed="X" n="0033b14"/><lb ed="R080" n="0013b17"/>以更相遍。難成一物。未必須量。乃至廣說。外若救
<lb ed="X" n="0033b15"/><lb ed="R080" n="0013b18"/>云。且如同處不相離色。許多色遍而不成一。我亦
<lb ed="X" n="0033b16"/><lb ed="R080" n="0014a01"/>爾者。此亦不然。我是眞實。有相雜失。色虗幻故。測
<lb ed="X" n="0033b17"/><lb ed="R080" n="0014a02"/>師亦云。三藏意爾<note place="inline">此意緣成隨緣假別。我自實有。遍則實雜。有說七物類別無雜。
<lb ed="X" n="0033b18"/><lb ed="R080" n="0014a03"/>非也。二有情變同塵器世。應相雜故。此基師意。若云量時。別作同詞</note>。立量破者。基云。
<lb ed="X" n="0033b19"/><lb ed="R080" n="0014a04"/>諸有情我。與天授我。體應是一。許常遍故。如天授
<lb ed="X" n="0033b20"/><lb ed="R080" n="0014a05"/>我。論云相雜。意令相入成一物故<note place="inline">寂云。此言非理。同前一切有情
<lb ed="X" n="0033b21"/><lb ed="R080" n="0014a06"/>一我。重言失故。但於一身。多我令雜。非也。今彼許異。難令一故。無重言失。彼許一身多我雜住。成相符過</note>。
<lb ed="X" n="0033b22"/><lb ed="R080" n="0014a07"/>雖言更遍。意言常遍。不爾更遍。便無同喩<note place="inline">必聖二法。方名
<lb ed="X" n="0033b23"/><lb ed="R080" n="0014a08"/>更遍。勿天授我。自更遍故</note>。測云。天授眞我。與祠授我。體應相雜。
<lb ed="X" n="0033b24"/><lb ed="R080" n="0014a09"/>更相遍故。如祠授我<note place="inline">證云。二我皆有與他遍義。如所作性總相爲因。此釋爲勝。
<pb ed="X" xml:id="X50.0818.0033c" n="0033c"/>
<lb ed="X" n="0033c01"/><lb ed="R080" n="0014a10"/>順論文故。基云。常遍與論相違。然測師因。具足應言同類無增更相遍故。同類簡七物。無增減簡器世。雖
<lb ed="X" n="0033c02"/><lb ed="R080" n="0014a11"/>假無雜。有不定故。或可二我隨一攝更相遍故。則無不定。若爾。初因猶有不定。二自受用色身同塵同類
<lb ed="X" n="0033c03"/><lb ed="R080" n="0014a12"/>無增減。更相遍滿而無雜故。然於外量。以內不定。違因明法。故七物等不定無用</note>。觀云。一
<lb ed="X" n="0033c04"/><lb ed="R080" n="0014a13"/>我論方相似言更相遍<note place="inline">證云。不爾。一體不可說更遍故</note>。範云。諸有
<lb ed="X" n="0033c05"/><lb ed="R080" n="0014a14"/>情我。體應是一。以許密合遍故。如太虗空。此密合
<lb ed="X" n="0033c06"/><lb ed="R080" n="0014a15"/>言。簡同處色。虗非密合。不成一故<note place="inline">證云。密合何義。若合成一。與宗
<lb ed="X" n="0033c07"/><lb ed="R080" n="0014a16"/>無別。合而不一。則同同處。故密合言。於理無益</note>。言應名一切所作受等者。
<lb ed="X" n="0033c08"/><lb ed="R080" n="0014a17"/>一人三業作受之時。應名一切我所作受。一一三
<lb ed="X" n="0033c09"/><lb ed="R080" n="0014a18"/>業。諸我合故。乃至一身。得解脫時。一切人我。應得
<lb ed="X" n="0033c10"/><lb ed="R080" n="0014b01"/>解脫。不同諸光各屬別燈。我不從別身所生故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0033c11"/><lb ed="R080" n="0014b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0033c1101">中亦非理<note place="inline">至</note>如童竪戲。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0033c12"/><lb ed="R080" n="0014b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0033c1201">述曰。破離繫中有四難。一以常破舒卷。二以舒卷
<lb ed="X" n="0033c13"/><lb ed="R080" n="0014b04"/>破常。三以隨身可折。四以可折非一。量易不解。童
<lb ed="X" n="0033c14"/><lb ed="R080" n="0014b05"/>者小也。奴也。如奴戲無可錄也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0033c15"/><lb ed="R080" n="0014b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0033c1501">後亦非理<note place="inline">至</note>非常一故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0033c16"/><lb ed="R080" n="0014b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0033c1601">述曰。破獸主等。基云。破意。於一刹那。不能遍動。以
<lb ed="X" n="0033c17"/><lb ed="R080" n="0014b08"/>極小故。如極微等。救云。非論久所執於一刹那動。
<lb ed="X" n="0033c18"/><lb ed="R080" n="0014b09"/>以迅速故。似遍動耳。破非常一。有往來故。如旋火
<lb ed="X" n="0033c19"/><lb ed="R080" n="0014b10"/>輪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0033c20"/><lb ed="R080" n="0014b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0033c2001"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0033002" n="0033002"/>又所執我<note place="inline">至</note>非卽離。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0033c21"/><lb ed="R080" n="0014b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0033c2101">述曰。第二三計中二。執故。破故。此初也。前三種計。
<lb ed="X" n="0033c22"/><lb ed="R080" n="0014b13"/>瑜伽四中。後三皆此離蘊中攝。離者。異故。數論我
<lb ed="X" n="0033c23"/><lb ed="R080" n="0014b14"/>思。然非行蘊。雖有思慮。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0033003" n="0033003"/>許常住故。伽四不攝此第
<lb ed="X" n="0033c24"/><lb ed="R080" n="0014b15"/>三計。然約外道我執。四盡樞要解爾。第三筏蹉氏。
<pb ed="X" xml:id="X50.0818.0034a" n="0034a"/>
<lb ed="X" n="0034a01"/><lb ed="R080" n="0014b16"/>此云犢子<note place="inline">上古有仙。居山<anchor xml:id="nkr_note_orig_0034001" n="0034001"/>〔寂處〕。貪心不<anchor xml:id="nkr_note_add_0034a0101" n="0034a0101"/><anchor xml:id="beg0034a0101" n="0034a0101"/>已<anchor xml:id="end0034a0101"/>。遂染母牛。生男爲姓。卽婆羅門一姓也</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0034a02"/><lb ed="R080" n="0014b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0034a0201">初卽蘊我<note place="inline">至</note>實我不成。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0034a03"/><lb ed="R080" n="0014b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0034a0301">述曰。第二破也。破卽蘊四。電等爲喩。餘行色卽不
<lb ed="X" n="0034a04"/><lb ed="R080" n="0015a01"/>相應外六處色。量易不釋。言不可說。有爲無爲等
<lb ed="X" n="0034a05"/><lb ed="R080" n="0015a02"/>者。犢子部師立五法藏。謂三世無爲及不可說藏。
<lb ed="X" n="0034a06"/><lb ed="R080" n="0015a03"/>眞我不可定說有爲無爲故。範云。難破。不須量破。
<lb ed="X" n="0034a07"/><lb ed="R080" n="0015a04"/>不可非我。應相符故。基云。立量可言汝我。應不可
<lb ed="X" n="0034a08"/><lb ed="R080" n="0015a05"/>說是我。許不說有爲無爲故。如龜毛等。測云。是我
<lb ed="X" n="0034a09"/><lb ed="R080" n="0015a06"/>者。是自我故。非我者。非他我故。不順文義。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0034a10"/><lb ed="R080" n="0015a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0034a1001">又諸所執<note place="inline">至</note>俱不成。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0034a11"/><lb ed="R080" n="0015a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0034a1101">述曰。大段第二。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0034002" n="0034002"/>微破。中有三。此初也。破數論宗。我
<lb ed="X" n="0034a12"/><lb ed="R080" n="0015a09"/>有思慮。汝我應是轉變無常。許非恒時有思慮故。
<lb ed="X" n="0034a13"/><lb ed="R080" n="0015a10"/>猶如心根。基云。汝我體。應轉變無常。作用或時有
<lb ed="X" n="0034a14"/><lb ed="R080" n="0015a11"/>不起故。如許大等。無思慮者。破勝論等。量易可知。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0034a15"/><lb ed="R080" n="0015a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0034a1501">又諸所執<note place="inline">至</note>二俱不成。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0034a16"/><lb ed="R080" n="0015a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0034a1601">述曰。第二微也。基云。無一師計我都無用。但隨所
<lb ed="X" n="0034a17"/><lb ed="R080" n="0015a14"/>應。數論許無動轉用。別破應知。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0034a18"/><lb ed="R080" n="0015a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0034a1801">又所執我<note place="inline">至</note>沈淪生死。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0034a19"/><lb ed="R080" n="0015a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0034a1901">述曰。第三<anchor xml:id="note_star_4" n="0034002" type="star"/>微中。有三。難破故。量破故。正釋故。此初
<lb ed="X" n="0034a20"/><lb ed="R080" n="0015a17"/>也。彼至敎意。我見雖順所緣。而倒順於染故。無我
<lb ed="X" n="0034a21"/><lb ed="R080" n="0015a18"/>翻此。猶如內宗。雖有眞如。作有如解。還爲法執。然
<lb ed="X" n="0034a22"/><lb ed="R080" n="0015b01"/>所計我。實有體性。不同眞如離有無性。故彼宗義。
<lb ed="X" n="0034a23"/><lb ed="R080" n="0015b02"/>心境相違。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0034a24"/><lb ed="R080" n="0015b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0034a2401">又諸我見<note place="inline">至</note>如所餘法。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X50.0818.0034b" n="0034b"/>
<lb ed="X" n="0034b01"/><lb ed="R080" n="0015b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0034b0101">述曰。第二量破。有外反難。汝緣眞心。不緣眞如。有
<lb ed="X" n="0034b02"/><lb ed="R080" n="0015b05"/>所緣故。如緣餘心。緣藏識心不緣藏識。因喩如前。
<lb ed="X" n="0034b03"/><lb ed="R080" n="0015b06"/>判比量云。眞如眞智。離能所故。非量所及<note place="inline">緣影像智。卽爲
<lb ed="X" n="0034b04"/><lb ed="R080" n="0015b07"/>相符</note>。緣藏識難。證云。大乘所許。立<anchor xml:id="nkr_note_add_0034b0401" n="0034b0401"/><anchor xml:id="beg0034b0401" n="0034b0401"/>已<anchor xml:id="end0034b0401"/>成過。無有少法
<lb ed="X" n="0034b05"/><lb ed="R080" n="0015b08"/>能取餘故<note place="inline">更有餘難。無用不叙</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0034b06"/><lb ed="R080" n="0015b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0034b0601">是故我見<note place="inline">至</note>五取蘊起。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0034b07"/><lb ed="R080" n="0015b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0034b0701">述曰。第三正釋。文顯可知。起自心相者。樞要二說。
<lb ed="X" n="0034b08"/><lb ed="R080" n="0015b11"/>一影像相。二所執相。雖無實體。當情現故。細故難
<lb ed="X" n="0034b09"/><lb ed="R080" n="0015b12"/>斷。望見斷故。末那俱執。相傳有二。一云。一地賴耶。
<lb ed="X" n="0034b10"/><lb ed="R080" n="0015b13"/>隨能感業。有九品故。能緣末那。有九品八十一品。
<lb ed="X" n="0034b11"/><lb ed="R080" n="0015b14"/>然此第十無麤細者。依障力說一道斷故。一云。一
<lb ed="X" n="0034b12"/><lb ed="R080" n="0015b15"/>地一品。言無麤細。以一類法無別品故。業但令勝
<lb ed="X" n="0034b13"/><lb ed="R080" n="0015b16"/>劣。不令麤細故。難一道斷。由多方便。故言數數。非
<lb ed="X" n="0034b14"/><lb ed="R080" n="0015b17"/>數數斷。意識我見。西方五釋。一云。總緣別緣。行相
<lb ed="X" n="0034b15"/><lb ed="R080" n="0015b18"/>細故。雖有九品。金剛頓斷。二云。總緣同前。別緣地
<lb ed="X" n="0034b16"/><lb ed="R080" n="0016a01"/>地第九道斷。行微細故。三云。總緣同前。別緣地地
<lb ed="X" n="0034b17"/><lb ed="R080" n="0016a02"/>九品別斷。四云。總別地地第九道斷。五云。總別地
<lb ed="X" n="0034b18"/><lb ed="R080" n="0016a03"/>地九品別斷。然護法宗。第四爲勝。若如前三。那含
<lb ed="X" n="0034b19"/><lb ed="R080" n="0016a04"/>不盡九品失故。聖入生上。却斷下故<note place="inline">違第七卷唯除末那</note>。若
<lb ed="X" n="0034b20"/><lb ed="R080" n="0016a05"/>如第五。後得無漏。應無斷障。品別有迷理。正智通
<lb ed="X" n="0034b21"/><lb ed="R080" n="0016a06"/>斷故<note place="inline">便違瑜伽世出世斷道。第五師會後智斷者。唯約菩薩金剛道具助正智斷</note>。若說
<lb ed="X" n="0034b22"/><lb ed="R080" n="0016a07"/>俱生唯修所斷。何故楞伽云。身見有二種。謂俱生
<lb ed="X" n="0034b23"/><lb ed="R080" n="0016a08"/>及妄想。先二種身見妄想斷故。疑法不生。測云。預
<lb ed="X" n="0034b24"/><lb ed="R080" n="0016a09"/>流斷俱生者。依伏斷說。景云。三藏勘梵本經。卽有
<pb ed="X" xml:id="X50.0818.0034c" n="0034c"/>
<lb ed="X" n="0034c01"/><lb ed="R080" n="0016a10"/>中字。若正翻者。二種見中。分別斷故。疑法不生。超
<lb ed="X" n="0034c02"/><lb ed="R080" n="0016a11"/>越那含第六識執。樞要五釋。初眞見道無間頓斷
<lb ed="X" n="0034c03"/><lb ed="R080" n="0016a12"/>分別及以失伴俱生。以爲正義<note place="inline">不叙餘四。都無義故</note>。言及耶
<lb ed="X" n="0034c04"/><lb ed="R080" n="0016a13"/>分別者。設聞正敎。生耶解故。如聞藏識分別執我。
<lb ed="X" n="0034c05"/><lb ed="R080" n="0016a14"/>唯在第六者。餘識淺細。及相續故。分別麤猛有間
<lb ed="X" n="0034c06"/><lb ed="R080" n="0016a15"/>斷故。耶敎所說蘊相者。基云。卽蘊計也<note place="inline">耶敎說蘊以爲我故</note>。
<lb ed="X" n="0034c07"/><lb ed="R080" n="0016a16"/>耶敎所說我相者。基云。離蘊計也。然離蘊影。三藏
<lb ed="X" n="0034c08"/><lb ed="R080" n="0016a17"/>解云。如勝論等。周遍我影。或空界色。以遍滿故。或
<lb ed="X" n="0034c09"/><lb ed="R080" n="0016a18"/>識處識。如說二蘊。除受想行。如理應思。又當心現。
<lb ed="X" n="0034c10"/><lb ed="R080" n="0016b01"/>卽衆同分。測云。雖有三釋。空色同分。以是假故。非
<lb ed="X" n="0034c11"/><lb ed="R080" n="0016b02"/>所緣緣。故說識蘊。以爲正義<note place="inline">此許不爾。無法之影。得所緣緣。況假之影
<lb ed="X" n="0034c12"/><lb ed="R080" n="0016b03"/>亦有體故。釋空界靑雖實有色。以別名立。名爲假色。猶如日光。本識所變。爲五識質。有實用故。別緣我見。
<lb ed="X" n="0034c13"/><lb ed="R080" n="0016b04"/>不緣他地。何欲見緣識處識。故不可依</note>。觀云。眞愛著處。旣是本識。行
<lb ed="X" n="0034c14"/><lb ed="R080" n="0016b05"/>緣無邊。趣之爲我<note place="inline">分別我見。未必緣彼。且如數論。計我是思。非恒思慮。豈當本識。
<lb ed="X" n="0034c15"/><lb ed="R080" n="0016b06"/>然末那等究竟所着。名眞愛著處</note>。基云。離蘊我影。名敎爲質。心所
<lb ed="X" n="0034c16"/><lb ed="R080" n="0016b07"/>變相。衆同分攝<note place="inline">若遍不遍。隨自所計。一切有情。相似我相。非色非心。而現於心。故名
<lb ed="X" n="0034c17"/><lb ed="R080" n="0016b08"/>同分。此解爲勝</note>。觀生空者。基云。此依二乘及行相說。言生
<lb ed="X" n="0034c18"/><lb ed="R080" n="0016b09"/>斷。菩薩亦通以法空斷<note place="inline">菩薩見道。若從勝用。名法空智。通斷二障。若依行相。
<lb ed="X" n="0034c19"/><lb ed="R080" n="0016b10"/>要以所帶。生空力斷。故依行相。言生空斷。非法空用。斷煩惱故</note>。樞要云。耶敎耶思
<lb ed="X" n="0034c20"/><lb ed="R080" n="0016b11"/>所起二見。三心見道。何者初斷。便出四解<note place="inline">此問無用。一切
<lb ed="X" n="0034c21"/><lb ed="R080" n="0016b12"/>煩惱。皆初心斷。一切所知。第二心斷。第三解脫。唯捨習故。答亦無用</note>。言或有或無者。
<lb ed="X" n="0034c22"/><lb ed="R080" n="0016b13"/>基云。俱生定有。分別不定。卽蘊有質。離蘊無質。經
<lb ed="X" n="0034c23"/><lb ed="R080" n="0016b14"/>依影說皆緣取蘊。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0034c24"/><lb ed="R080" n="0016b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0034c2401">實我若無<note place="inline">至</note>非於我宗。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X50.0818.0035a" n="0035a"/>
<lb ed="X" n="0035a01"/><lb ed="R080" n="0016b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0035a0101">述曰。大段第三釋外難中有三。此初也。有四比量。
<lb ed="X" n="0035a02"/><lb ed="R080" n="0016b17"/>汝我後時。應無憶事。體無別故。猶如前時等。第二
<lb ed="X" n="0035a03"/><lb ed="R080" n="0016b18"/>翻此。用應常有。不離體故。如體常有。第四翻此。熏
<lb ed="X" n="0035a04"/><lb ed="R080" n="0017a01"/>習力者。敎處不同。或由自証。或由想力。各據一邊。
<lb ed="X" n="0035a05"/><lb ed="R080" n="0017a02"/>由自証力。憶本所緣。由此後時念相應心。憶前心。
<lb ed="X" n="0035a06"/><lb ed="R080" n="0017a03"/>憶。皆由熏習。前法雖異就。由方便心境後心。設異
<lb ed="X" n="0035a07"/><lb ed="R080" n="0017a04"/>就。由念憶餘法。能所隨應有熏習故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0035a08"/><lb ed="R080" n="0017a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0035a0801">若無實我<note place="inline">至</note>於理無違。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0035a09"/><lb ed="R080" n="0017a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0035a0901">述曰。第二也。第二量意。基云。若用轉變。合體無常。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0035a10"/><lb ed="R080" n="0017a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0035a1001">我若實無<note place="inline">至</note>妄執爲我。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0035a11"/><lb ed="R080" n="0017a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0035a1101">述曰。第三也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0035a12"/><lb ed="R080" n="0017a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0035a1201">如何識外<note place="inline">至</note>理非有故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0035a13"/><lb ed="R080" n="0017a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0035a1301">述曰。大段第二破法執中有三。總別結故。此初也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0035a14"/><lb ed="R080" n="0017a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0035a1401">外道所執<note place="inline">至</note>現量所得。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0035a15"/><lb ed="R080" n="0017a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0035a1501">述曰。別中有二。外道故。小乘故。亦有二。正破故。類
<lb ed="X" n="0035a16"/><lb ed="R080" n="0017a13"/>破故。初亦有二。執故。破故。此初也。謂劫初有外道。
<lb ed="X" n="0035a17"/><lb ed="R080" n="0017a14"/>名劫比羅<note place="inline">舊云佉毗羅。訛也</note>。此云黃赤。髮鬚面色。並黃赤
<lb ed="X" n="0035a18"/><lb ed="R080" n="0017a15"/>故<note place="inline">後時弟子上首。如十八部首。名筏里沙。此云雨。雨際生故。其雨徒黨。名雨衆外道</note>。梵云
<lb ed="X" n="0035a19"/><lb ed="R080" n="0017a16"/>僧佉。此翻爲數。數卽慧數。數度諸法。從數起論。論
<lb ed="X" n="0035a20"/><lb ed="R080" n="0017a17"/>能生數。故名數論<note place="inline">本師緣起。如〔面〕域記</note>。造論及資。名數論師。
<lb ed="X" n="0035a21"/><lb ed="R080" n="0017a18"/>彼宗立有二十五諦。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0035001" n="0035001"/>頌曰。自性大我執。五唯量五
<lb ed="X" n="0035a22"/><lb ed="R080" n="0017b01"/>大。十一根眞我。二十五四三。此中薩埵等三。名自
<lb ed="X" n="0035a23"/><lb ed="R080" n="0017b02"/>性諦。舊云冥性。將成大等。亦名勝性。勝異舊故。能
<lb ed="X" n="0035a24"/><lb ed="R080" n="0017b03"/>生死本。名爲三德。金七十云。喜爲薩埵體。羅闍爲
<pb ed="X" xml:id="X50.0818.0035b" n="0035b"/>
<lb ed="X" n="0035b01"/><lb ed="R080" n="0017b04"/>憂體。闇痴多磨體<note place="inline">卽樂苦捨</note>。自性實有。微細不可見。外
<lb ed="X" n="0035b02"/><lb ed="R080" n="0017b05"/>曰。若不可見。云何知有。答曰。緣事見因。謂大等事
<lb ed="X" n="0035b03"/><lb ed="R080" n="0017b06"/>有三德故。比知自性亦有三德。如見靑衣知有靑
<lb ed="X" n="0035b04"/><lb ed="R080" n="0017b07"/>縷。三年增時。能伏餘二。如盛日光能伏星等。我起
<lb ed="X" n="0035b05"/><lb ed="R080" n="0017b08"/>思慮。欲受用境。雖不言須。自性卽變。初有麤相。名
<lb ed="X" n="0035b06"/><lb ed="R080" n="0017b09"/>爲大諦。爾時未有色等差別。麤相起<anchor xml:id="nkr_note_add_0035b0601" n="0035b0601"/><anchor xml:id="beg0035b0601" n="0035b0601"/>已<anchor xml:id="end0035b0601"/>。知主所須。
<lb ed="X" n="0035b07"/><lb ed="R080" n="0017b10"/>隨我所欲。變色等相。執取我意。故名我執。亦名覺
<lb ed="X" n="0035b08"/><lb ed="R080" n="0017b11"/>等。執我意故。隨應變色聲香味觸。名五唯量。唯謂
<lb ed="X" n="0035b09"/><lb ed="R080" n="0017b12"/>決定。量卽分限。唯有五境。無增減故此五唯量。生
<lb ed="X" n="0035b10"/><lb ed="R080" n="0017b13"/>餘十六。必以根等受用境故。謂卽五大<note place="inline">地水火風及空大也</note>。
<lb ed="X" n="0035b11"/><lb ed="R080" n="0017b14"/>五知根<note place="inline">眼耳鼻舌身。此何爲體。色造火爲眼。聲造空爲耳。耳聲並無礙。香造地爲鼻。味造水
<lb ed="X" n="0035b12"/><lb ed="R080" n="0017b15"/>爲舌。觸造風爲皮</note>。五作業根<note place="inline">金七十云。舌手足人根大遺。涅槃經云。手脚口男女</note>。心
<lb ed="X" n="0035b13"/><lb ed="R080" n="0017b16"/>平等根<note place="inline">一云識心。金七十云。能分別爲心故。一云內心以淨妙色。能緣慮故。有說地造心。有
<lb ed="X" n="0035b14"/><lb ed="R080" n="0017b17"/>說五大皆能</note>。我思勝境。三德卽變。我乃受用。爲境所縛。
<lb ed="X" n="0035b15"/><lb ed="R080" n="0017b18"/>後厭修道。我旣不思。自性不變。離縛解脫。言二十
<lb ed="X" n="0035b16"/><lb ed="R080" n="0018a01"/>五四三者。廣二十五。中爲四句。略爲三故。金七十
<lb ed="X" n="0035b17"/><lb ed="R080" n="0018a02"/>論。頌曰。本性無變異。大等亦本變。十六<anchor xml:id="nkr_note_add_0035b1701" n="0035b1701"/><anchor xml:id="beg0035b1701" n="0035b1701"/>但<anchor xml:id="end0035b1701"/>變異。知
<lb ed="X" n="0035b18"/><lb ed="R080" n="0018a03"/>者非本變。釋曰。本性者。能生一切。故稱本性。不從
<lb ed="X" n="0035b19"/><lb ed="R080" n="0018a04"/>他生。故非變異。大我慢五塵。此七亦本亦變異。謂
<lb ed="X" n="0035b20"/><lb ed="R080" n="0018a05"/>能生他從他生故。十六但變異者。五大十一根。知
<lb ed="X" n="0035b21"/><lb ed="R080" n="0018a06"/>者非本變者。謂我不能生他。不從他生。異前三故。
<lb ed="X" n="0035b22"/><lb ed="R080" n="0018a07"/>言略三者。自性變異及我知故。彼計大等三事成
<lb ed="X" n="0035b23"/><lb ed="R080" n="0018a08"/>實。如薩婆多微集成根。彼宗現量。眼等五根心根
<lb ed="X" n="0035b24"/><lb ed="R080" n="0018a09"/>爲性。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X50.0818.0035c" n="0035c"/>
<lb ed="X" n="0035c01"/><lb ed="R080" n="0018a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0035c0101">彼執非理<note place="inline">至</note>非三合成。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0035c02"/><lb ed="R080" n="0018a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0035c0201">述曰。第二破中。總非返問。如文可知。別破有三。破
<lb ed="X" n="0035c03"/><lb ed="R080" n="0018a12"/>所成故。破能成故。雙能所故。此初也。有三比量。彼
<lb ed="X" n="0035c04"/><lb ed="R080" n="0018a13"/>宗甁等。雖多事成。而不相離。故實非假。林等相離。
<lb ed="X" n="0035c05"/><lb ed="R080" n="0018a14"/>許假爲喩。第二量云。汝大等非現量所得。以是假
<lb ed="X" n="0035c06"/><lb ed="R080" n="0018a15"/>故。如軍林等。前量<anchor xml:id="nkr_note_add_0035c0601" n="0035c0601"/><anchor xml:id="beg0035c0601" n="0035c0601"/>已<anchor xml:id="end0035c0601"/>成。故得爲因。彼宗永無現量
<lb ed="X" n="0035c07"/><lb ed="R080" n="0018a16"/>得假。不同佛法定亦緣假。旣他比故。無不定失。測
<lb ed="X" n="0035c08"/><lb ed="R080" n="0018a17"/>師因論長短等色。西方兩釋。一云。實法處攝。非眼
<lb ed="X" n="0035c09"/><lb ed="R080" n="0018a18"/>識境。一云。如說色處眼識所緣<note place="inline">然取理實如本母釋</note>。又問。依
<lb ed="X" n="0035c10"/><lb ed="R080" n="0018b01"/>色立長等色處。依聲立名。亦應聲處。答。十二處中。
<lb ed="X" n="0035c11"/><lb ed="R080" n="0018b02"/>長依一處。名依多處。故相應。如無心定命根通依
<lb ed="X" n="0035c12"/><lb ed="R080" n="0018b03"/>心心所種。爲不相應<note place="inline">此不應理。如本母釋。長等理通初十處故。表旣通色聲。應
<lb ed="X" n="0035c13"/><lb ed="R080" n="0018b04"/>不相應故</note>。初後二量。易故不釋。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0035c14"/><lb ed="R080" n="0018b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0035c1401">薩埵等三<note place="inline">至</note>三合成一。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0035c15"/><lb ed="R080" n="0018b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0035c1501">述曰。第二破能成中。初量乘前令三合成。轉變非
<lb ed="X" n="0035c16"/><lb ed="R080" n="0018b07"/>常爲例亦爾者。彼宗三德。體卽大等。三德是常住。
<lb ed="X" n="0035c17"/><lb ed="R080" n="0018b08"/>而大等無常。唯轉變無常。求無生滅者。如金七十
<lb ed="X" n="0035c18"/><lb ed="R080" n="0018b09"/>云。相違緣未來。是時蹔停住。譬如山樹等。未有火
<lb ed="X" n="0035c19"/><lb ed="R080" n="0018b10"/>灾時。此時蹔停住。火灾若未至。是時五大等。則沒
<lb ed="X" n="0035c20"/><lb ed="R080" n="0018b11"/>五唯中。五唯沒我慢。我慢沒於<anchor xml:id="nkr_note_orig_0035002" n="0035002"/>火。大沒自性中。故
<lb ed="X" n="0035c21"/><lb ed="R080" n="0018b12"/>大等無常。自性不如是。常無有沒故。此中難意。薩
<lb ed="X" n="0035c22"/><lb ed="R080" n="0018b13"/>埵等三。轉變非常。卽大等故。猶如大等。如是例三
<lb ed="X" n="0035c23"/><lb ed="R080" n="0018b14"/>合成宗也。第三體用相對破中。體卽能故。如用應
<lb ed="X" n="0035c24"/><lb ed="R080" n="0018b15"/>多<note place="inline">彼宗體能許卽是一。不同內宗不一不異</note>。略無如體。用亦應一<note place="inline">許一各有
<pb ed="X" xml:id="X50.0818.0036a" n="0036a"/>
<lb ed="X" n="0036a01"/><lb ed="R080" n="0018b16"/>變二十三。多功能故</note>。第四時處。相對破中。自性此處變此色
<lb ed="X" n="0036a02"/><lb ed="R080" n="0018b17"/>時。餘處應變。體無別故。猶如此處。第五體相。相對
<lb ed="X" n="0036a03"/><lb ed="R080" n="0018b18"/>破中。初直總非。次立量云。不應合時變成一相。與
<lb ed="X" n="0036a04"/><lb ed="R080" n="0019a01"/>未合時體無別故。如未合時<note place="inline">彼宗<anchor xml:id="nkr_note_orig_0036001" n="0036001"/>〔一〕增能伏餘二。如盛日光能伏星等。
<lb ed="X" n="0036a05"/><lb ed="R080" n="0019a02"/>故難不應伏爲一相</note>。後破言卽違宗失。體相相卽。成量應知。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0036a06"/><lb ed="R080" n="0019a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0036a0601">又三是別<note place="inline">至</note>計度爲有。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0036a07"/><lb ed="R080" n="0019a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0036a0701">述曰。第三能所雙對破中。初總破云。三德一大。體
<lb ed="X" n="0036a08"/><lb ed="R080" n="0019a05"/>相卽故。大應非一。德應非三。次<anchor xml:id="note_star_5" n="0034002" type="star"/>微破<anchor xml:id="nkr_note_add_0036a0801" n="0036a0801"/><anchor xml:id="beg0036a0801" n="0036a0801"/>已<anchor xml:id="end0036a0801"/>展轉遮破。
<lb ed="X" n="0036a09"/><lb ed="R080" n="0019a06"/>若謂三事本有二相。總故見一。別故不失三。相卽
<lb ed="X" n="0036a10"/><lb ed="R080" n="0019a07"/>體。如體應三。復如何知三事有異者。汝薩埵等。非
<lb ed="X" n="0036a11"/><lb ed="R080" n="0019a08"/>薩埵等。具三相故。如剌闍等。又一一德應成色等。
<lb ed="X" n="0036a12"/><lb ed="R080" n="0019a09"/>具三相故。如三合時。若謂具相。<g ref="#CB00830">𨷂</g>體不成。體各應
<lb ed="X" n="0036a13"/><lb ed="R080" n="0019a10"/>三。以卽相故。如相。餘文可解。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0036a14"/><lb ed="R080" n="0019a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0036a1401">勝論所執<note place="inline">至</note>現量所得。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0036a15"/><lb ed="R080" n="0019a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0036a1501">述曰。第二破勝論中有二。執故。破故。此初也。謂成
<lb ed="X" n="0036a16"/><lb ed="R080" n="0019a13"/>劫末。人壽無量。外道出<note place="inline">薩遮尼楗子經二云。此等皆是不思議菩薩</note>。名嗢
<lb ed="X" n="0036a17"/><lb ed="R080" n="0019a14"/>露迦。此云鵂鶹。晝避五欲。匿逃山林。夜絕視聽。方
<lb ed="X" n="0036a18"/><lb ed="R080" n="0019a15"/>行乞食。時人曰號鵂鶹仙人。乱髮形醜。見驚失心。
<lb ed="X" n="0036a19"/><lb ed="R080" n="0019a16"/>故於夜分求米於糠齊食存命。亦名食米齊。亦云
<lb ed="X" n="0036a20"/><lb ed="R080" n="0019a17"/>吠世<anchor xml:id="nkr_note_orig_0036002" n="0036002"/>釋迦。此翻勝論。六句之論勝異餘故。彼獲五
<lb ed="X" n="0036a21"/><lb ed="R080" n="0019a18"/>通。謂證菩提。將入涅槃。求傳法人。得具七德。基云。
<lb ed="X" n="0036a22"/><lb ed="R080" n="0019b01"/>名摩納縛迦。此云儒童。儒童子亦名<anchor xml:id="nkr_note_orig_0036003" n="0036003"/>股遮尸棄。此
<lb ed="X" n="0036a23"/><lb ed="R080" n="0019b02"/>云五頂。頂有五角。髮五旋故。測云。儒童更有弟子。
<lb ed="X" n="0036a24"/><lb ed="R080" n="0019b03"/>名曰五頂<note place="inline">相傳不同</note>。染妻難化。仙伺根熟。經九千年。方
<pb ed="X" xml:id="X50.0818.0036b" n="0036b"/>
<lb ed="X" n="0036b01"/><lb ed="R080" n="0019b04"/>從化之。造義鬘論。釋六句義。一實。二德。三業。四大
<lb ed="X" n="0036b02"/><lb ed="R080" n="0019b05"/>有。五同異。六和合。雖未譯。依三藏說。實句者。有實
<lb ed="X" n="0036b03"/><lb ed="R080" n="0019b06"/>自體。德業所依。能爲主故。此有九法。地水火風空
<lb ed="X" n="0036b04"/><lb ed="R080" n="0019b07"/>時方我意。四大有二。一細二麤。細者體常。空劫散。
<lb ed="X" n="0036b05"/><lb ed="R080" n="0019b08"/>住成劫二微合生一子。一子涉入二微量等。二子
<lb ed="X" n="0036b06"/><lb ed="R080" n="0019b09"/>生孫。轉成大地。壞時漸滅。皈本微住。空謂空大。時
<lb ed="X" n="0036b07"/><lb ed="R080" n="0019b10"/>卽時節。方謂十方。我卽眞我。意者。梵云。阿奴末那。
<lb ed="X" n="0036b08"/><lb ed="R080" n="0019b11"/>此云微意。能生覺等。於五根門。數數廻轉。體有質
<lb ed="X" n="0036b09"/><lb ed="R080" n="0019b12"/>礙。不能緣慮。言德句者。德謂道德。實家之德。有勝
<lb ed="X" n="0036b10"/><lb ed="R080" n="0019b13"/>力故。此有二十一。色聲香味觸。數量一異。合離好
<lb ed="X" n="0036b11"/><lb ed="R080" n="0019b14"/>醜。苦樂憎愛。愚智勤墮<note place="inline">雪山地有一論師。名爲慧月。造十句論。云有二十四
<lb ed="X" n="0036b12"/><lb ed="R080" n="0019b15"/>德。非論所對。今不叙之</note>。業謂作業。此有五種。取捨屈申行故。
<lb ed="X" n="0036b13"/><lb ed="R080" n="0019b16"/>有謂大有。唯有一法。能令實有體性故<note place="inline">十句論名同句</note>。同
<lb ed="X" n="0036b14"/><lb ed="R080" n="0019b17"/>異句者。有多常法。能令實等有同異故<note place="inline">十句論師開此爲四。
<lb ed="X" n="0036b15"/><lb ed="R080" n="0019b18"/>一異句。能令法別。二有能句。助和合句。能與諸果。其因令生。三無能句。遮生餘果。四俱分句。遍在實德業。
<lb ed="X" n="0036b16"/><lb ed="R080" n="0020a01"/>亦同亦異故。未生。<anchor xml:id="nkr_note_add_0036b1601" n="0036b1601"/><anchor xml:id="beg0036b1601" n="0036b1601"/>已<anchor xml:id="end0036b1601"/>滅。更互。不會。畢竟。五無。彼論立爲第十無說句。無體可說故。非六句攝。六唯有故</note>。
<lb ed="X" n="0036b17"/><lb ed="R080" n="0020a02"/>和合句者。有一常法。能令實等相屬不離。言多實
<lb ed="X" n="0036b18"/><lb ed="R080" n="0020a03"/>有性。現量所得者。雖有多釋。且取二義。一云。雖六
<lb ed="X" n="0036b19"/><lb ed="R080" n="0020a04"/>皆實。實句之中。軍林假故。唯初五句。現量得故。通
<lb ed="X" n="0036b20"/><lb ed="R080" n="0020a05"/>言多也。一云。多言唯屬現量。唯和合一比量得故
<lb ed="X" n="0036b21"/><lb ed="R080" n="0020a06"/><note place="inline">十句之中<g ref="#CB18727">󴤧</g>德業同及俱分句。是現量得。異和合有能無能無說。非現量得</note>。此論所破
<lb ed="X" n="0036b22"/><lb ed="R080" n="0020a07"/>諸門頌曰。麤細大意礙。麤大德業遷<note place="inline">遷無常義</note>。細我常
<lb ed="X" n="0036b23"/><lb ed="R080" n="0020a08"/>生果。餘法此相違。此第四句。通對前三。謂六句中。
<lb ed="X" n="0036b24"/><lb ed="R080" n="0020a09"/>麤細四大意是有礙。餘法此相違<note place="inline">皆無礙也</note>。唯麤四大
<pb ed="X" xml:id="X50.0818.0036c" n="0036c"/>
<lb ed="X" n="0036c01"/><lb ed="R080" n="0020a10"/>德業無常。餘皆常也。細四大我。是常生果。餘皆不
<lb ed="X" n="0036c02"/><lb ed="R080" n="0020a11"/>爾<note place="inline">下論所破。准此應釋</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0036c03"/><lb ed="R080" n="0020a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0036c0301">彼執非理所以者何。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0036c04"/><lb ed="R080" n="0020a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0036c0401">述曰。第二破中有三。總非。返問。廣破故。此初二也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0036c05"/><lb ed="R080" n="0020a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0036c0501">諸句義中<note place="inline">至</note>如菟角等。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0036c06"/><lb ed="R080" n="0020a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0036c0601">述曰。第三廣中有三。總破諸門故。相對別破故。略
<lb ed="X" n="0036c07"/><lb ed="R080" n="0020a16"/>結顚倒故。初亦有二。此初常法生不生果門。謂常
<lb ed="X" n="0036c08"/><lb ed="R080" n="0020a17"/>住法能生果者。卽細四大眞我正生。若助者。意及
<lb ed="X" n="0036c09"/><lb ed="R080" n="0020a18"/>大有同異和合。比量如文<note place="inline">若依十句。德中十種。通常住者。亦能生果。非今
<lb ed="X" n="0036c10"/><lb ed="R080" n="0020b01"/>所對六故</note>。常不生果。唯空時方。若不生正。雖通大有同
<lb ed="X" n="0036c11"/><lb ed="R080" n="0020b02"/>異和合。然前量因旣總相言有作用故。通破正兼。
<lb ed="X" n="0036c12"/><lb ed="R080" n="0020b03"/>不爾。彼因有不定故<note place="inline">測云。若宗眞言非實有者。卽以眞如作不定過。故言離識。
<lb ed="X" n="0036c13"/><lb ed="R080" n="0020b04"/>非也。他比量中。無自不定故。但以返成唯識義故。言非離識也</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0036c14"/><lb ed="R080" n="0020b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0036c1401">諸無常者<note place="inline">至</note>有實自性。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0036c15"/><lb ed="R080" n="0020b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0036c1501">述曰。第二無常。有礙無礙門。謂麤四大無常有礙。
<lb ed="X" n="0036c16"/><lb ed="R080" n="0020b07"/>德業無礙。彼許甁等如大地實。但軍林等。爲體可
<lb ed="X" n="0036c17"/><lb ed="R080" n="0020b08"/>分。非實故得喩。破無礙中。除彼覺等。餘爲有法。無
<lb ed="X" n="0036c18"/><lb ed="R080" n="0020b09"/>相符過。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0036c19"/><lb ed="R080" n="0020b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0036c1901">又彼所執<note place="inline">至</note>實地水火。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0036c20"/><lb ed="R080" n="0020b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0036c2001">述曰。第二相對別破中有二。破實有性故。破現量
<lb ed="X" n="0036c21"/><lb ed="R080" n="0020b12"/>得故。初亦有四。一破實德<anchor xml:id="nkr_note_orig_0036004" n="0036004"/>業。二破有大。三破同異。
<lb ed="X" n="0036c22"/><lb ed="R080" n="0020b13"/>四破和合。初有三難。此初實德不攝難。彼執堅等
<lb ed="X" n="0036c23"/><lb ed="R080" n="0020b14"/>與地等別。觸得所攝。身根之境。觀云。父母極微。二
<lb ed="X" n="0036c24"/><lb ed="R080" n="0020b15"/>微之子。非現量得。十句論云。三微所生子。方麤<anchor xml:id="nkr_note_orig_0036005" n="0036005"/>重
<pb ed="X" xml:id="X50.0818.0037a" n="0037a"/>
<lb ed="X" n="0037a01"/><lb ed="R080" n="0020b16"/>德合。下說麤德合。乃色根取故。測云。唯除和合。餘
<lb ed="X" n="0037a02"/><lb ed="R080" n="0020b17"/>現量得。證云。以測爲勝。彼宗不言色根所取方現
<lb ed="X" n="0037a03"/><lb ed="R080" n="0020b18"/>量境。如德句中覺苦樂等。非色根取。而現境故。是
<lb ed="X" n="0037a04"/><lb ed="R080" n="0021a01"/>則今云身根所觸。唯破麤物。以細類麤。亦應爾故。
<lb ed="X" n="0037a05"/><lb ed="R080" n="0021a02"/>例破量云。地水火三。應非有礙實句義攝。眼所見
<lb ed="X" n="0037a06"/><lb ed="R080" n="0021a03"/>故。如靑色等。反覆應知。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0037a07"/><lb ed="R080" n="0021a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0037a0701">又彼所執<note place="inline">至</note>地水火風。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0037a08"/><lb ed="R080" n="0021a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0037a0801">述曰。第二對無常有礙難。有礙常者。細四大意。難
<lb ed="X" n="0037a09"/><lb ed="R080" n="0021a06"/>成無常。色根所取無質礙者。德業大有同異。難成
<lb ed="X" n="0037a10"/><lb ed="R080" n="0021a07"/>有礙。彼宗色根。卽實句攝。眼根而火。耳根卽空<note place="inline">基云
<lb ed="X" n="0037a11"/><lb ed="R080" n="0021a08"/>空取聲時。於身起作用。名空耳根也</note>。鼻根卽地。舌根卽水。身根卽風
<lb ed="X" n="0037a12"/><lb ed="R080" n="0021a09"/><note place="inline">細性皆常</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0037a13"/><lb ed="R080" n="0021a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0037a1301">又彼所執<note place="inline">至</note>如空華等。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0037a14"/><lb ed="R080" n="0021a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0037a1401">述曰。此第三對離識無性難。然除覺等。餘法爲宗。
<lb ed="X" n="0037a15"/><lb ed="R080" n="0021a12"/>若立覺等。立<anchor xml:id="nkr_note_add_0037a1501" n="0037a1501"/><anchor xml:id="beg0037a1501" n="0037a1501"/>已<anchor xml:id="end0037a1501"/>成故。非實德者。除有法初。餘五爲
<lb ed="X" n="0037a16"/><lb ed="R080" n="0021a13"/>宗。非有實等者。除有性初。餘五爲宗。初宗應言非
<lb ed="X" n="0037a17"/><lb ed="R080" n="0021a14"/>實覺等。餘德等法。應非離識有別自性。後宗可言
<lb ed="X" n="0037a18"/><lb ed="R080" n="0021a15"/>非有覺等。餘實等句。然略不簡覺樂等也。一一<anchor xml:id="nkr_note_orig_0037001" n="0037001"/>歷
<lb ed="X" n="0037a19"/><lb ed="R080" n="0021a16"/>除。有六比量。除二三等。則有多量。然義勢通。破六
<lb ed="X" n="0037a20"/><lb ed="R080" n="0021a17"/>盡故。除相性初。而立二量。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0037a21"/><lb ed="R080" n="0021a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0037a2101">彼所執有<note place="inline">至</note>唯妄計度。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0037a22"/><lb ed="R080" n="0021b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0037a2201">述曰。次破大有有二。量破故。難破故。言離實等者。
<lb ed="X" n="0037a23"/><lb ed="R080" n="0021b02"/>取德業同異和合。旣總取故。無不定失。二量如文。
<lb ed="X" n="0037a24"/><lb ed="R080" n="0021b03"/>次難破云。如汝大有。體非無故。無別能令有體之
<pb ed="X" xml:id="X50.0818.0037b" n="0037b"/>
<lb ed="X" n="0037b01"/><lb ed="R080" n="0021b04"/>性。實等亦應爾。自體非無故。若離有體法有別令
<lb ed="X" n="0037b02"/><lb ed="R080" n="0021b05"/>有性。應離五無法有別令無性<note place="inline">彼大有外不立有性。如薩婆多。依色
<lb ed="X" n="0037b03"/><lb ed="R080" n="0021b06"/>等法。立衆同分。而同分上。不立同分。故例破之</note>。測云。量破。謂汝實等。無別
<lb ed="X" n="0037b04"/><lb ed="R080" n="0021b07"/>有性。許非無故。猶如有性。五種無句。應有別性。有
<lb ed="X" n="0037b05"/><lb ed="R080" n="0021b08"/>無二中。隨一攝故。猶如實等<note place="inline">此有二失。不順論故。量有過故。謂五種無
<lb ed="X" n="0037b06"/><lb ed="R080" n="0021b09"/>令有別性。違自宗故。隨一攝因有不定故。謂有無中隨一攝故。爲如實等有別性耶。如有同異。無別性耶</note>。
<lb ed="X" n="0037b07"/><lb ed="R080" n="0021b10"/>基云。汝有性應別有有性。許非無故。如實德等。以
<lb ed="X" n="0037b08"/><lb ed="R080" n="0021b11"/>同異句應作不定。然非極成。故無不定。汝第十句
<lb ed="X" n="0037b09"/><lb ed="R080" n="0021b12"/>無法之外應別立性。除大有等。有無二法。互相違
<lb ed="X" n="0037b10"/><lb ed="R080" n="0021b13"/>故。如實德業<note place="inline">此亦不然。共比尙得以他法不定。況今他比。同異不定。故後破五無。第十
<lb ed="X" n="0037b11"/><lb ed="R080" n="0021b14"/>句攝不違自宗。應成比量。然五種無。令無無性。違意許宗。不成比量故。如論文唯難破攝</note>。基述
<lb ed="X" n="0037b12"/><lb ed="R080" n="0021b15"/>難意。有法雖非無。不自有故。須有有。然應無法不
<lb ed="X" n="0037b13"/><lb ed="R080" n="0021b16"/>自無。無法之外別立無。此難恒齊。何方遣難。證師
<lb ed="X" n="0037b14"/><lb ed="R080" n="0021b17"/>破云。有法體非無。有故有有性。無法體非有。無故
<lb ed="X" n="0037b15"/><lb ed="R080" n="0021b18"/>無無性。以相返故。此答恒別。何乃破他。故今論中。
<lb ed="X" n="0037b16"/><lb ed="R080" n="0022a01"/>但立量破<note place="inline">今謂不然。如無無性故有是有。無有無性。反應成有。如有難無無性有有性故
<lb ed="X" n="0037b17"/><lb ed="R080" n="0022a02"/>成有。無亦雖無有性。有無性故方無。此破恒齊。豈無能破。故今難破。非立量破</note>。樞要云。破
<lb ed="X" n="0037b18"/><lb ed="R080" n="0022a03"/>有句中。有四。一法自相相違等<note place="inline">非也。自惡立量。自出過故</note>。觀云。
<lb ed="X" n="0037b19"/><lb ed="R080" n="0022a04"/>離五種無。有別無性。有無法中隨一攝故。如實德
<lb ed="X" n="0037b20"/><lb ed="R080" n="0022a05"/>等<note place="inline">所立不成。實等許無別無性故</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0037b21"/><lb ed="R080" n="0022a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0037b2101">又彼所執<note place="inline">至</note>准此應知。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0037b22"/><lb ed="R080" n="0022a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0037b2201">述曰。破同異中有二。量破故。難故。此初也。此有二
<lb ed="X" n="0037b23"/><lb ed="R080" n="0022a08"/>例。一者以法破性。實等別性。名同異句。彼立量云。
<lb ed="X" n="0037b24"/><lb ed="R080" n="0022a09"/>實性非實。異實故。如德。德性非德。異德故。如業。業
<pb ed="X" xml:id="X50.0818.0037c" n="0037c"/>
<lb ed="X" n="0037c01"/><lb ed="R080" n="0022a10"/>性非業。異業故。如實。論主總非理定不然勿此。皆
<lb ed="X" n="0037c02"/><lb ed="R080" n="0022a11"/>有有法自相相違過故。相違量云。汝許實性應非
<lb ed="X" n="0037c03"/><lb ed="R080" n="0022a12"/>實性。異實故。如德。德業亦爾。然汝不許言勿此實
<lb ed="X" n="0037c04"/><lb ed="R080" n="0022a13"/>等三性異實等故非實等性。二者以性破法。謂如
<lb ed="X" n="0037c05"/><lb ed="R080" n="0022a14"/>前因。非但違成實等之性。亦令實等失三句攝。量
<lb ed="X" n="0037c06"/><lb ed="R080" n="0022a15"/>云。汝實應非實句。異實性故。如德等。德業亦爾。展
<lb ed="X" n="0037c07"/><lb ed="R080" n="0022a16"/>轉爲喩。故擧三也。言地等者。實句九法。德句二十
<lb ed="X" n="0037c08"/><lb ed="R080" n="0022a17"/>一。業句五性。各對自體。以法破性。以性破法。准前
<lb ed="X" n="0037c09"/><lb ed="R080" n="0022a18"/>應知。問。以性破法。言地非地。豈不違宗。答。汝所計
<lb ed="X" n="0037c10"/><lb ed="R080" n="0022b01"/>地非實句地。故無過失。基釋如此<note place="inline">樞要更立比量相違。相違決定。
<lb ed="X" n="0037c11"/><lb ed="R080" n="0022b02"/>文外別論非此所要</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0037c12"/><lb ed="R080" n="0022b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0037c1201">如實性等<note place="inline">至</note>唯假施設。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0037c13"/><lb ed="R080" n="0022b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0037c1301">述曰。第二難破。假立性上。不別立性。唯實上應無
<lb ed="X" n="0037c14"/><lb ed="R080" n="0022b05"/>別性。德業亦爾。若離實等有表實等性。應離德等
<lb ed="X" n="0037c15"/><lb ed="R080" n="0022b06"/>有遮實等遮性。旣無別表。云何有異<note place="inline">此順文義</note>。測云。汝
<lb ed="X" n="0037c16"/><lb ed="R080" n="0022b07"/>說實等應無別性。許同異故。如同異性。汝非實等
<lb ed="X" n="0037c17"/><lb ed="R080" n="0022b08"/>應有非實等性。實非實中。隨一攝故。猶如實等。離
<lb ed="X" n="0037c18"/><lb ed="R080" n="0022b09"/>表性外。無別遮性。故今以量令有別體<note place="inline">表性爲喩。令有遮性。
<lb ed="X" n="0037c19"/><lb ed="R080" n="0022b10"/>基亦立量。意同測疏</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0037c20"/><lb ed="R080" n="0022b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0037c2001">又彼所執<note place="inline">至</note>亦非實有。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0037c21"/><lb ed="R080" n="0022b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0037c2101">述曰。破和合句。言非有實等諸法攝故者。非是大
<lb ed="X" n="0037c22"/><lb ed="R080" n="0022b13"/>有實等五句諸法攝故。下言由前理者。卽此謂也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0037c23"/><lb ed="R080" n="0022b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0037c2301">然彼實等<note place="inline">至</note>如龜毛等。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0037c24"/><lb ed="R080" n="0022b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0037c2401">述曰。第二破現量得中有二。一破所得。二破能得。
<pb ed="X" xml:id="X50.0818.0038a" n="0038a"/>
<lb ed="X" n="0038a01"/><lb ed="R080" n="0022b16"/>此初也。許實等六是緣識外實有自體現量之境。
<lb ed="X" n="0038a02"/><lb ed="R080" n="0022b17"/>然彼五無非離識有。故引龜毛成非彼境。反成但是。
<lb ed="X" n="0038a03"/><lb ed="R080" n="0022b18"/>緣不離識。五根蘊相。非量等境。然略不立。返成比
<lb ed="X" n="0038a04"/><lb ed="R080" n="0023a01"/>量。測基云。除德句中覺苦樂等。彼亦許此不離心
<lb ed="X" n="0038a05"/><lb ed="R080" n="0023a02"/>故。若幷立彼一分相符。若避相符。宗云實等非唯
<lb ed="X" n="0038a06"/><lb ed="R080" n="0023a03"/>緣離識實有自體現量所得。還有相符。彼許通緣
<lb ed="X" n="0038a07"/><lb ed="R080" n="0023a04"/>覺樂等心麤緣實等。非唯緣離識境心所得故。通
<lb ed="X" n="0038a08"/><lb ed="R080" n="0023a05"/>簡總緣之一分故。總言離識。不言唯也。旣爾。此量
<lb ed="X" n="0038a09"/><lb ed="R080" n="0023a06"/>依唯緣外。及總緣中。簡取一分。緣離識境。以爲量
<lb ed="X" n="0038a10"/><lb ed="R080" n="0023a07"/>故。無諸過失<note place="inline">基測意同。又彼釋云。若不言緣。離識自體。卽屬現量。卽犯違宗相符二失。
<lb ed="X" n="0038a11"/><lb ed="R080" n="0023a08"/>簡持業釋。故量緣字。此釋非要。若依此例。一切比量。除言出過。卽無窮故</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0038a12"/><lb ed="R080" n="0023a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0038a1201">又緣實智<note place="inline">至</note>如實智等。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0038a13"/><lb ed="R080" n="0023a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0038a1301">述曰。第二破能得也。所得一量。能得六量。各有總
<lb ed="X" n="0038a14"/><lb ed="R080" n="0023a11"/>別。影現應知。假合生者。基云。實智生時。合緣實上。
<lb ed="X" n="0038a15"/><lb ed="R080" n="0023a12"/>大有同異。隨所有德。緣德等智。皆假合生。故應如
<lb ed="X" n="0038a16"/><lb ed="R080" n="0023a13"/>彼。非實智攝。若作此解。無獨緣德等智可以爲喩。
<lb ed="X" n="0038a17"/><lb ed="R080" n="0023a14"/>必合緣故。有和合等。必有所有及所合故。今更釋
<lb ed="X" n="0038a18"/><lb ed="R080" n="0023a15"/>之。假合生者。顯藉多緣智方生也。如緣實時假合
<lb ed="X" n="0038a19"/><lb ed="R080" n="0023a16"/>眞我。法非法行等衆緣生故。前解。境必有多。方能
<lb ed="X" n="0038a20"/><lb ed="R080" n="0023a17"/>生智。後解。境可唯一。藉多緣生。名假合生<note place="inline">同測二釋。一云
<lb ed="X" n="0038a21"/><lb ed="R080" n="0023a18"/>假合所緣。一云假合生緣。彼無許取</note>。證云。初義。但從正緣。名有等智。
<lb ed="X" n="0038a22"/><lb ed="R080" n="0023b01"/>不從兼緣。故無過失<note place="inline">寂師設難。然不解論意。妄作虗語。故不叙之</note>。論言
<lb ed="X" n="0038a23"/><lb ed="R080" n="0023b02"/>乃至者。顯通破六。結文可知。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0038a24"/><lb ed="R080" n="0023b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0038a2401">有執一<note place="inline">至</note>皆同此破。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X50.0818.0038b" n="0038b"/>
<lb ed="X" n="0038b01"/><lb ed="R080" n="0023b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0038b0101">述曰。第三破一因論。彼計此天。法身常遍。無別居
<lb ed="X" n="0038b02"/><lb ed="R080" n="0023b05"/>處。其變化身。別有住處。諸非常者。必不遍故者。前
<lb ed="X" n="0038b03"/><lb ed="R080" n="0023b06"/>量<anchor xml:id="nkr_note_add_0038b0301" n="0038b0301"/><anchor xml:id="beg0038b0301" n="0038b0301"/>已<anchor xml:id="end0038b0301"/>成。非常爲因。不遍亦爾。自受用身。雖遍非常。
<lb ed="X" n="0038b04"/><lb ed="R080" n="0023b07"/>豈無不定。今入彼宗。立化量故。無彼不定。應一切
<lb ed="X" n="0038b05"/><lb ed="R080" n="0023b08"/>處時<anchor xml:id="nkr_note_orig_0038001" n="0038001"/>頓生一切法者。旣遍何不於一切處。旣常何
<lb ed="X" n="0038b06"/><lb ed="R080" n="0023b09"/>不於一切時。不生時處。亦應恒生。體無別故。如生
<lb ed="X" n="0038b07"/><lb ed="R080" n="0023b10"/>時處。若謂必待欲及緣故不頓生者。違自論宗<note place="inline">測云
<lb ed="X" n="0038b08"/><lb ed="R080" n="0023b11"/>自在天欲。基云。衆生樂欲。初順餘論。緣現前時。大自在天發起樂欲。方生法故<anchor xml:id="nkr_note_orig_0038002" n="0038002"/>〔之〕</note>。縱待欲
<lb ed="X" n="0038b09"/><lb ed="R080" n="0023b12"/>緣。欲緣頓起。彼因自在恒常有故。言本際者。過去
<lb ed="X" n="0038b10"/><lb ed="R080" n="0023b13"/>初首。復有宿作因等非一。故論言等<note place="inline">勘廣百論等。然自在等一
<lb ed="X" n="0038b11"/><lb ed="R080" n="0023b14"/>因八師名及所計。如測師疏</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0038b12"/><lb ed="R080" n="0023b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0038b1201">有餘偏執<note place="inline">至</note>待衆緣故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0038b13"/><lb ed="R080" n="0023b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0038b1301">述曰。第四破聲論。言明論者。先云遺陁論。今云吠
<lb ed="X" n="0038b14"/><lb ed="R080" n="0023b17"/>陁。此云明也。明諸實事是非定故。餘聲有錯。非常
<lb ed="X" n="0038b15"/><lb ed="R080" n="0023b18"/>定量。婆羅門有如是計。梵王誦者。唯而非作者。唯
<lb ed="X" n="0038b16"/><lb ed="R080" n="0024a01"/>婆羅門性口誦持。無別卷軸。不許餘姓。設誦非正。
<lb ed="X" n="0038b17"/><lb ed="R080" n="0024a02"/>待緣顯者。聲顯論也。待緣發者。聲生論也。顯論二
<lb ed="X" n="0038b18"/><lb ed="R080" n="0024a03"/>類。一計於一一物各有常聲。如薩婆多所說無爲。
<lb ed="X" n="0038b19"/><lb ed="R080" n="0024a04"/>二計一切物上共一常聲。計內計外全分一分。如
<lb ed="X" n="0038b20"/><lb ed="R080" n="0024a05"/>因明疏。許能詮故者。聲性雖常。非能詮故。無不定
<lb ed="X" n="0038b21"/><lb ed="R080" n="0024a06"/>過。言餘聲者。明論之餘。基云。聲性合名餘聲。勿以
<lb ed="X" n="0038b22"/><lb ed="R080" n="0024a07"/>聲性作不定故。宗云。汝聲非常聲體。待衆緣故。通
<lb ed="X" n="0038b23"/><lb ed="R080" n="0024a08"/>對顯生。唯言待緣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0038b24"/><lb ed="R080" n="0024a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0038b2401">有外道執<note place="inline">至</note>而體實有。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X50.0818.0038c" n="0038c"/>
<lb ed="X" n="0038c01"/><lb ed="R080" n="0024a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0038c0101">述曰。第五破順世義中有二。執故。破故。此初也。如
<lb ed="X" n="0038c02"/><lb ed="R080" n="0024a11"/>廣百第二云。順世外道作如是言。諸法及義大種
<lb ed="X" n="0038c03"/><lb ed="R080" n="0024a12"/>爲性。四大種外無別有物<note place="inline">測云。四大中精。能有緣慮。如燈光等。不同餘物</note>。
<lb ed="X" n="0038c04"/><lb ed="R080" n="0024a13"/>言不<anchor xml:id="nkr_note_orig_0038003" n="0038003"/>越因量者。本二常微。方邊合住。生一麤色。色
<lb ed="X" n="0038c05"/><lb ed="R080" n="0024a14"/>色涉入於二微。故言不起。旣同勝論。亦兼破之。下
<lb ed="X" n="0038c06"/><lb ed="R080" n="0024a15"/>擧德句量而救故。但以勝論許有餘物。此唯四大。
<lb ed="X" n="0038c07"/><lb ed="R080" n="0024a16"/>爲二宗異<note place="inline">順世宗云。由唯有大。後死滅時。還歸四大</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0038c08"/><lb ed="R080" n="0024a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0038c0801">彼<anchor xml:id="nkr_note_orig_0038004" n="0038004"/>亦非理<note place="inline">至</note>極微常住。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0038c09"/><lb ed="R080" n="0024a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0038c0901">述曰。第二破中。非徵可解。別破有三。因故。果故。雙
<lb ed="X" n="0038c10"/><lb ed="R080" n="0024b01"/>故。此初也。測云。勝論順世。極微雖小。而有方分。同
<lb ed="X" n="0038c11"/><lb ed="R080" n="0024b02"/>部部計。故初正破。後量遮破。基云。二師皆無方分。
<lb ed="X" n="0038c12"/><lb ed="R080" n="0024b03"/>唯有圓得。故初遮破。後量正破。範云。勝論極微。許
<lb ed="X" n="0038c13"/><lb ed="R080" n="0024b04"/>無方分。十句論說無方分故。順世未必同勝論宗
<lb ed="X" n="0038c14"/><lb ed="R080" n="0024b05"/><note place="inline">今謂。基釋應好。何者。若順世計。一切極微有方分。何彼所成心心所法許無方分。若有方分。論所引喩。能
<lb ed="X" n="0038c15"/><lb ed="R080" n="0024b06"/>立不成</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0038c16"/><lb ed="R080" n="0024b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0038c1601">又所生果<note place="inline">至</note>處無別故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0038c17"/><lb ed="R080" n="0024b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0038c1701">述曰。第二破果中有二。依言破故。依宗故。此初也。
<lb ed="X" n="0038c18"/><lb ed="R080" n="0024b09"/>旣不越因。應如一微。彼計常微非色根取。初子等
<lb ed="X" n="0038c19"/><lb ed="R080" n="0024b10"/>色方色根境<note place="inline">基測傳爾</note>。觀云。依十句論。大性量德。三微
<lb ed="X" n="0038c20"/><lb ed="R080" n="0024b11"/>果上。方名大性。故知子微非色根取。不名爲麤。證
<lb ed="X" n="0038c21"/><lb ed="R080" n="0024b12"/>云。雖依十句。不順此論。旣云果色不越因量。應如
<lb ed="X" n="0038c22"/><lb ed="R080" n="0024b13"/>極微不名麤色。非色根取。便違自執。明知所生非
<lb ed="X" n="0038c23"/><lb ed="R080" n="0024b14"/>難孫色。然望父母。名爲麤色。非必大性。或可順世
<lb ed="X" n="0038c24"/><lb ed="R080" n="0024b15"/>不同十句。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X50.0818.0039a" n="0039a"/>
<lb ed="X" n="0039a01"/><lb ed="R080" n="0024b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0039a0101">若謂果色<note place="inline">至</note>虗妄計度。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0039a02"/><lb ed="R080" n="0024b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0039a0201">述曰。第二依宗破也。謂一果色遍父母二。所遍非
<lb ed="X" n="0039a03"/><lb ed="R080" n="0024b18"/>一。能遍名麤量等二因。名不越故。此中比量。易故
<lb ed="X" n="0039a04"/><lb ed="R080" n="0025a01"/>不釋。又果與因。下雙因果。二因相礙而容果故。藥
<lb ed="X" n="0039a05"/><lb ed="R080" n="0025a02"/>入鎔銅者。測云。水銀等入銅汁成金<note place="inline">相似金也</note>。基云。鍮
<lb ed="X" n="0039a06"/><lb ed="R080" n="0025a03"/>石之藥入鎔銅故。言誰許等者。基云。破意。但入沙
<lb ed="X" n="0039a07"/><lb ed="R080" n="0025a04"/>銅空隟之處。非入微體。喩不極成。設許入體。或應
<lb ed="X" n="0039a08"/><lb ed="R080" n="0025a05"/>離變。量云。水入沙體應離非一。水入中故。如二沙
<lb ed="X" n="0039a09"/><lb ed="R080" n="0025a06"/>間。如此子微若入父母。汝一一微應離非一。許入
<lb ed="X" n="0039a10"/><lb ed="R080" n="0025a07"/>中故。如水入沙。藥銅二微。體不相入。雖居間隟。藥
<lb ed="X" n="0039a11"/><lb ed="R080" n="0025a08"/>合銅變。亦應果色。合極變交。雜量同故。如藥變銅。
<lb ed="X" n="0039a12"/><lb ed="R080" n="0025a09"/>是則汝宗父母極微。離故非一。如沙。變故非常如
<lb ed="X" n="0039a13"/><lb ed="R080" n="0025a10"/>銅。言不許違理等者。不許得東卽得西分。則違如
<lb ed="X" n="0039a14"/><lb ed="R080" n="0025a11"/>前彼此一量。若得一分許得餘分。則違世間現見
<lb ed="X" n="0039a15"/><lb ed="R080" n="0025a12"/>事也。破彼實一。故不違宗。大乘以理無實一物。乃
<lb ed="X" n="0039a16"/><lb ed="R080" n="0025a13"/>至一極微。亦無實一。是假立故。依宗正破名進。破
<lb ed="X" n="0039a17"/><lb ed="R080" n="0025a14"/>彼轉救名退。表結前故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0039a18"/><lb ed="R080" n="0025a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0039a1801">然諸外道<note place="inline">至</note>靑黃等異。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0039a19"/><lb ed="R080" n="0025a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0039a1901">述曰。大段第二類破。隨類遍攝有四句故。此初句
<lb ed="X" n="0039a20"/><lb ed="R080" n="0025a17"/>也。謂諸外道皆許有法各有二性。一總。二別。總謂
<lb ed="X" n="0039a21"/><lb ed="R080" n="0025a18"/>諸法非無體性。別謂諸法自他別性。言有等者。等
<lb ed="X" n="0039a22"/><lb ed="R080" n="0025b01"/>取別性。彼總別性。卽大等法。故與<anchor xml:id="nkr_note_orig_0039001" n="0039001"/>故比量相違過
<lb ed="X" n="0039a23"/><lb ed="R080" n="0025b02"/>言。汝大等法卽有性故。應無差別。由此便亦違宗
<lb ed="X" n="0039a24"/><lb ed="R080" n="0025b03"/>及世。彼許二十三法體同偏<g ref="#CB18752">󴥀</g>違汝三德義別。四
<pb ed="X" xml:id="X50.0818.0039b" n="0039b"/>
<lb ed="X" n="0039b01"/><lb ed="R080" n="0025b04"/>法相望有亦等故。破別性中。言色性者。變礙性也。
<lb ed="X" n="0039b02"/><lb ed="R080" n="0025b05"/>汝五唯量。應無靑等。卽色性故。好色性者。亦與比
<lb ed="X" n="0039b03"/><lb ed="R080" n="0025b06"/>量自宗世間相違三過。問。佛法二性豈離法耶。答。
<lb ed="X" n="0039b04"/><lb ed="R080" n="0025b07"/>雖不離法。但假施設。自相共相不一異故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0039b05"/><lb ed="R080" n="0025b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0039b0501">二執有法<note place="inline">至</note>非眼等境。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0039b06"/><lb ed="R080" n="0025b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0039b0601">述曰。第二句亦與三過。許有法外別有大有同異
<lb ed="X" n="0039b07"/><lb ed="R080" n="0025b10"/>性故。今離六句體不可得。無礙德句色。非眼境故。
<lb ed="X" n="0039b08"/><lb ed="R080" n="0025b11"/>無違宗。餘亦准此。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0039b09"/><lb ed="R080" n="0025b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0039b0901">三執有法<note place="inline">至</note>理定不成。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0039b10"/><lb ed="R080" n="0025b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0039b1001">述曰。第三句離繫子。露形。佛毀曰無慚。避前偏過。
<lb ed="X" n="0039b11"/><lb ed="R080" n="0025b14"/>故作此許二性與法亦異。論主破云。還同前二。設
<lb ed="X" n="0039b12"/><lb ed="R080" n="0025b15"/>救曰。前異體別。今異義云。二相相違。體應別故。猶
<lb ed="X" n="0039b13"/><lb ed="R080" n="0025b16"/>如苦樂。設救苦樂體用相違。一異義殊。體不相別
<lb ed="X" n="0039b14"/><lb ed="R080" n="0025b17"/>故。次破違故。次破云。一異體同。俱不成故。如廣百
<lb ed="X" n="0039b15"/><lb ed="R080" n="0025b18"/>論破此執言。一異二種。性相相違。而言體同。理不
<lb ed="X" n="0039b16"/><lb ed="R080" n="0026a01"/>成立。一應非一。以卽異故。如異。異應非異。以卽一
<lb ed="X" n="0039b17"/><lb ed="R080" n="0026a02"/>故。如一。性相相違。設許同體。汝一切法。皆應同體。
<lb ed="X" n="0039b18"/><lb ed="R080" n="0026a03"/>若以別義施設一異。則如佛法。是假非實。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0039b19"/><lb ed="R080" n="0026a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0039b1901">四執有法<note place="inline">至</note>勿謬許之。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0039b20"/><lb ed="R080" n="0026a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0039b2001">述曰。破第四句。內與食爲生物善。義不妄語。自欲
<lb ed="X" n="0039b21"/><lb ed="R080" n="0026a06"/>存活。姧生他信。毀言耶命。避相違過。立言俱非。論
<lb ed="X" n="0039b22"/><lb ed="R080" n="0026a07"/>主破云。返同前過。應不雙非者。旣有所表。應一定
<lb ed="X" n="0039b23"/><lb ed="R080" n="0026a08"/>故。應牙相違者。遮必非表。表非遮故。言違自宗。決
<lb ed="X" n="0039b24"/><lb ed="R080" n="0026a09"/>定實有者。非一非異。應施設故。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X50.0818.0039c" n="0039c"/>
<lb ed="X" n="0039c01"/><lb ed="R080" n="0026a11"/><cb:juan fun="close" n="1a"><cb:jhead>成唯識論學記卷上本</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0039c02"/>
<lb ed="X" n="0039c03"/>
<lb ed="X" n="0039c04"/>
<lb ed="X" n="0039c05"/><lb ed="R080" n="0026a13"/><cb:juan fun="open" n="1b"><cb:mulu type="卷" n="1b">第一末</cb:mulu><cb:jhead>菩薩藏阿毗達摩古迹記卷第三末</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0039c06"/><lb ed="R080" n="0026a14"/>
<lb ed="X" n="0039c07"/><lb ed="R080" n="0026a15"/><p cb:type="head1" xml:id="pX50p0039c0701">成唯識論學記卷上</p>
<lb ed="X" n="0039c08"/><lb ed="R080" n="0026a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0039c0801">餘乘所執<note place="inline">至</note>理非有故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0039c09"/><lb ed="R080" n="0026a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0039c0901">述曰。大段第二。破小乘執中有二。總故。別故。此初
<lb ed="X" n="0039c10"/><lb ed="R080" n="0026a18"/>也。心心所法唯識體故。且不破之。然執識實。後當
<lb ed="X" n="0039c11"/><lb ed="R080" n="0026b01"/>例破。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0039c12"/><lb ed="R080" n="0026b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0039c1201">且所執色<note place="inline">至</note>非極微成。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0039c13"/><lb ed="R080" n="0026b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0039c1301">述曰。別中有三。破色故。不相應故。無爲故。初亦有
<lb ed="X" n="0039c14"/><lb ed="R080" n="0026b04"/>三。有對故。無對故。雙破故。初亦有三。正破故。釋難
<lb ed="X" n="0039c15"/><lb ed="R080" n="0026b05"/>故。申正故。初亦有二。執故。破故。此初也。薩婆多云。
<lb ed="X" n="0039c16"/><lb ed="R080" n="0026b06"/>五根五境。爲有對色。無表無對。大衆部等。有對同
<lb ed="X" n="0039c17"/><lb ed="R080" n="0026b07"/>前。彼說無對。謂身精進及身輕安。上座無表。<g ref="#CB05577">𮌎</g>中
<lb ed="X" n="0039c18"/><lb ed="R080" n="0026b08"/>內團。若依經部。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0039002" n="0039002"/>定境界色。名爲無對。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0039c19"/><lb ed="R080" n="0026b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0039c1901">彼有對色<note place="inline">至</note>非實有故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0039c20"/><lb ed="R080" n="0026b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0039c2001">述曰。破中有二。立宗故。成因故。此初也。然此假實。
<lb ed="X" n="0039c21"/><lb ed="R080" n="0026b11"/>基云。四句。經部十<anchor xml:id="nkr_note_orig_0039003" n="0039003"/>處麤假細實。大乘世俗麤實細
<lb ed="X" n="0039c22"/><lb ed="R080" n="0026b12"/>假。薩婆多等。麤細俱實。一說部等。麤細俱假。諸有
<lb ed="X" n="0039c23"/><lb ed="R080" n="0026b13"/>對色定非實有。各對薩婆多。若對經部。許根境假。
<lb ed="X" n="0039c24"/><lb ed="R080" n="0026b14"/>犯相符故。能成極微。非實有故者。對經有部隨一
<pb ed="X" xml:id="X50.0818.0040a" n="0040a"/>
<lb ed="X" n="0040a01"/><lb ed="R080" n="0026b15"/>不成。故下成立。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0040a02"/><lb ed="R080" n="0026b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0040a0201">謂諸極微<note place="inline">至</note>實有不成。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0040a03"/><lb ed="R080" n="0026b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0040a0301">述曰。第二成因中有二。有礙無礙門。有無方分門。
<lb ed="X" n="0040a04"/><lb ed="R080" n="0026b18"/>經部云。極微有礙亦有方分。以是色故。四塵極微
<lb ed="X" n="0040a05"/><lb ed="R080" n="0027a01"/>同處涉入。雖無妨礙。而有觸礙。二處極微有觸着
<lb ed="X" n="0040a06"/><lb ed="R080" n="0027a02"/>故。有部云。極微無礙。亦無方分。以微圓故。四塵極
<lb ed="X" n="0040a07"/><lb ed="R080" n="0027a03"/>微各別處住。雖不觸著。而有妨礙。於一住處。不容
<lb ed="X" n="0040a08"/><lb ed="R080" n="0027a04"/>餘故。雖有多部。不出二途。論文所破准此應配。難
<lb ed="X" n="0040a09"/><lb ed="R080" n="0027a05"/>發影者。行聚色體。卽極微故。言必有上下。乃至涉
<lb ed="X" n="0040a10"/><lb ed="R080" n="0027a06"/>入應不成麤者。卽二十論頌。極微與六合。一應成
<lb ed="X" n="0040a11"/><lb ed="R080" n="0027a07"/>六合。若與六同處。聚應如極微者是也。言若爾便
<lb ed="X" n="0040a12"/><lb ed="R080" n="0027a08"/>非障礙有對者。依俱舍論。有對有三。一所緣有對。
<lb ed="X" n="0040a13"/><lb ed="R080" n="0027a09"/>謂心心所於自所緣。二障礙有對。謂十色界自於
<lb ed="X" n="0040a14"/><lb ed="R080" n="0027a10"/>他處被礙不生。三境界有對。謂十二界法界一分。
<lb ed="X" n="0040a15"/><lb ed="R080" n="0027a11"/>謂有境法。於色等境。彼唯許聚障礙有對。如極微
<lb ed="X" n="0040a16"/><lb ed="R080" n="0027a12"/>不成有對。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0040a17"/><lb ed="R080" n="0027a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0040a1701">五識豈無<note place="inline">至</note>爲所依緣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0040a18"/><lb ed="R080" n="0027a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0040a1801">述曰。第二釋難中有三。總故。別故。結故。此初也。諸
<lb ed="X" n="0040a19"/><lb ed="R080" n="0027a15"/>小乘問。有對色不成。豈無五根境。論主答云。雖有
<lb ed="X" n="0040a20"/><lb ed="R080" n="0027a16"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0040001" n="0040001"/>識變。謂第八識。由色因緣。變似眼等五根相現。八
<lb ed="X" n="0040a21"/><lb ed="R080" n="0027a17"/>及五識。由色種力。變似色等五塵相現。隨應以爲
<lb ed="X" n="0040a22"/><lb ed="R080" n="0027a18"/>所依所緣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0040a23"/><lb ed="R080" n="0027b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0040a2301">然眼<note place="inline">至</note>等識。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0040a24"/><lb ed="R080" n="0027b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0040a2401">述曰。別釋有二。依故。緣故。此初也。謂眼等根本識
<pb ed="X" xml:id="X50.0818.0040b" n="0040b"/>
<lb ed="X" n="0040b01"/><lb ed="R080" n="0027b03"/>及定雖現量得。出定散心。必非現得。但以功能比
<lb ed="X" n="0040b02"/><lb ed="R080" n="0027b04"/>知體有。此但識上似色功能。非是心外大種所造。
<lb ed="X" n="0040b03"/><lb ed="R080" n="0027b05"/>外有對色<anchor xml:id="nkr_note_orig_0040002" n="0040002"/>現旣不成者。基云。有部所計微聚皆實。
<lb ed="X" n="0040b04"/><lb ed="R080" n="0027b06"/>經部所計微實聚假。說假部計。處門聚假。蘊門體
<lb ed="X" n="0040b05"/><lb ed="R080" n="0027b07"/>實。一說部計唯有假名。此等妄計理不成故。大乘
<lb ed="X" n="0040b06"/><lb ed="R080" n="0027b08"/>所說如第四卷。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0040b07"/><lb ed="R080" n="0027b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0040b0701">此眼等識<note place="inline">至</note>爲所緣緣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0040b08"/><lb ed="R080" n="0027b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0040b0801">述曰。釋所緣中有二。此初立正。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0040b09"/><lb ed="R080" n="0027b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0040b0901">謂能引生<note place="inline">至</note>此所緣緣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0040b10"/><lb ed="R080" n="0027b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0040b1001">述曰。後破邪中總定別破。除正量部。此定餘部。謂
<lb ed="X" n="0040b11"/><lb ed="R080" n="0027b13"/>諸部云。諸識必作似境行相<note place="inline">卽大乘相分也</note>。能生似境行
<lb ed="X" n="0040b12"/><lb ed="R080" n="0027b14"/>相識者。汝等共執彼所似境。此是能似識所緣緣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0040b13"/><lb ed="R080" n="0027b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0040b1301">非但能生<note place="inline">至</note>所緣緣故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0040b14"/><lb ed="R080" n="0027b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0040b1401">基云。自下破執有四。一破正量。二破經部。三破古
<lb ed="X" n="0040b15"/><lb ed="R080" n="0027b17"/>薩婆多。此初也。彼云不立似相直取前境。境但生
<lb ed="X" n="0040b16"/><lb ed="R080" n="0027b18"/>心。名所緣<anchor xml:id="nkr_note_orig_0040003" n="0040003"/>緣。測云。論主叙諸部意。謂我所立不同
<lb ed="X" n="0040b17"/><lb ed="R080" n="0028a01"/>正量。勿因緣等亦所緣故。三藏存此。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0040b18"/><lb ed="R080" n="0028a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0040b1801">眼等五識<note place="inline">至</note>能生五識故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0040b19"/><lb ed="R080" n="0028a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0040b1901">述曰。此破經部。經部欲異正量部故。言五但緣和
<lb ed="X" n="0040b20"/><lb ed="R080" n="0028a04"/>合假相。識但似彼和合相故。非實極微爲所緣緣。
<lb ed="X" n="0040b21"/><lb ed="R080" n="0028a05"/>五識上無極微相故。謂所緣緣必具二義。一有體
<lb ed="X" n="0040b22"/><lb ed="R080" n="0028a06"/>能生心。二相於心中現。彼諸部云。旣能引生似自
<lb ed="X" n="0040b23"/><lb ed="R080" n="0028a07"/>識故。生心相現爲所緣緣。然經部等理闕緣義。以
<lb ed="X" n="0040b24"/><lb ed="R080" n="0028a08"/>無體故。薩婆多等闕所緣義。相不現故。由此論主
<pb ed="X" xml:id="X50.0818.0040c" n="0040c"/>
<lb ed="X" n="0040c01"/><lb ed="R080" n="0028a09"/>如次。依觀所緣緣論破彼執也。非和合相<anchor xml:id="nkr_note_add_0040c0101" n="0040c0101"/><anchor xml:id="beg0040c0101" n="0040c0101"/>已<anchor xml:id="end0040c0101"/>下。定
<lb ed="X" n="0040c02"/><lb ed="R080" n="0028a10"/>宗非定。自許非實有故。彼和合相旣非實下。方以
<lb ed="X" n="0040c03"/><lb ed="R080" n="0028a11"/>量破。緣無<anchor xml:id="nkr_note_orig_0040004" n="0040004"/>體不變影故。如觀所緣緣論頌曰。和合
<lb ed="X" n="0040c04"/><lb ed="R080" n="0028a12"/>於五識。設所緣非緣<note place="inline">設謂縱許非實許假。是五識境。故言設也</note>。彼體實
<lb ed="X" n="0040c05"/><lb ed="R080" n="0028a13"/>無故。猶如第二月<note place="inline">翳眼所見第二月相。基云。但如前於五非緣。非彼宗許五識所
<lb ed="X" n="0040c06"/><lb ed="R080" n="0028a14"/>緣</note>。然第二月。依瞿波論師二十唯識釋有二解。一
<lb ed="X" n="0040c07"/><lb ed="R080" n="0028a15"/>云。唯意識得<note place="inline">依此如前於五<anchor xml:id="nkr_note_add_0040c0701" n="0040c0701"/><anchor xml:id="beg0040c0701" n="0040c0701"/>但<anchor xml:id="end0040c0701"/>喩非緣緣義。非設所緣</note>。一云。眼識亦緣。
<lb ed="X" n="0040c08"/><lb ed="R080" n="0028a16"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0040c0801" n="0040c0801"/><anchor xml:id="beg0040c0801" n="0040c0801"/>但<anchor xml:id="end0040c0801"/>執實等方是意識<note place="inline">依此雙喩。設所緣非緣。基測並云。護法如初。如對法記</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0040c09"/><lb ed="R080" n="0028a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0040c0901">非諸極<note place="inline">至</note>非五識境。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0040c10"/><lb ed="R080" n="0028a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0040c1001">述曰。破本薩婆多欲異經部。無體非緣。言和合位。
<lb ed="X" n="0040c11"/><lb ed="R080" n="0028b01"/>一一極微展轉相資。各作依緣。有實體故。然非散
<lb ed="X" n="0040c12"/><lb ed="R080" n="0028b02"/>微。故今破同觀所緣論。如彼頌曰。極微於五識。設
<lb ed="X" n="0040c13"/><lb ed="R080" n="0028b03"/>緣非所緣。彼相識無故。猶如眼根等。破轉救中。和
<lb ed="X" n="0040c14"/><lb ed="R080" n="0028b04"/>合相者。諸極微上起一大相。破意二位同極微故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0040c15"/><lb ed="R080" n="0028b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0040c1501">有執立等<note place="inline">至</note>爲此識所緣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0040c16"/><lb ed="R080" n="0028b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0040c1601">述曰。破新薩<anchor xml:id="nkr_note_orig_0040005" n="0040005"/>婆中有二。執故。破故。此初也。謂衆賢
<lb ed="X" n="0040c17"/><lb ed="R080" n="0028b07"/>言。極微散時非五識境。共和集時皆有二相。一本
<lb ed="X" n="0040c18"/><lb ed="R080" n="0028b08"/>微圓相。二新和集相。且七微合。彼七麤相一一皆
<lb ed="X" n="0040c19"/><lb ed="R080" n="0028b09"/>與七微量等。然七極微不相涉入。七種麤相更相
<lb ed="X" n="0040c20"/><lb ed="R080" n="0028b10"/>涉入。如經部宗大造相入。然彼麤相與極微體無
<lb ed="X" n="0040c21"/><lb ed="R080" n="0028b11"/>別生滅。無異體故。又此麤相唯現在有。非過未有。
<lb ed="X" n="0040c22"/><lb ed="R080" n="0028b12"/>不同細相。以相麤故。識有此相。故此與體是所緣緣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0040c23"/><lb ed="R080" n="0028b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0040c2301">彼執不然<note place="inline">至</note>一切境故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0040c24"/><lb ed="R080" n="0028b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0040c2401">述曰。第二破也。言體相一者。量云。和集位相非五
<pb ed="X" xml:id="X50.0818.0041a" n="0041a"/>
<lb ed="X" n="0041a01"/><lb ed="R080" n="0028b15"/>所緣。極微相故。如散微相。次破覺相。如觀所緣甁
<lb ed="X" n="0041a02"/><lb ed="R080" n="0028b16"/>甌等物大小等者。能成極微多少同故。緣彼覺相
<lb ed="X" n="0041a03"/><lb ed="R080" n="0028b17"/>應無差別。彼轉救云。安布異故。麤相皆似安布總
<lb ed="X" n="0041a04"/><lb ed="R080" n="0028b18"/>相。故次破云。各各應捨本微圓相。若言不捨。卽不
<lb ed="X" n="0041a05"/><lb ed="R080" n="0029a01"/>成麤。旣汝極微許是色處。何麤相識緣細相境。若
<lb ed="X" n="0041a06"/><lb ed="R080" n="0029a02"/>言麤相卽微相故。麤行相識卽名緣細。理亦不然。
<lb ed="X" n="0041a07"/><lb ed="R080" n="0029a03"/>勿色相識名緣聲故。是則一識應緣一切<note place="inline">破覺相未皆是
<lb ed="X" n="0041a08"/><lb ed="R080" n="0029a04"/>難破。非立量破</note>。有難大乘。黑白雖相違。眼識許頓緣。麤細
<lb ed="X" n="0041a09"/><lb ed="R080" n="0029a05"/>雖不同。通緣有何失。麤細雖有異。而同自境處。聲
<lb ed="X" n="0041a10"/><lb ed="R080" n="0029a06"/>等處各別。如何例麤細。證云。靑等雖相異。俱麤眼
<lb ed="X" n="0041a11"/><lb ed="R080" n="0029a07"/>識緣。極微相至細。麤細不並緣。一微非五緣。和集
<lb ed="X" n="0041a12"/><lb ed="R080" n="0029a08"/>得說緣。聲微非眼境。相資可說緣<note place="inline">此不盡理。若彼轉救有麤細行
<lb ed="X" n="0041a13"/><lb ed="R080" n="0029a09"/>如第六識雙緣麤細。何難餘識應緣餘。不解論意。致斯問耳。謂緣黑識雖亦緣白。不以黑行。卽緣自境。然
<lb ed="X" n="0041a14"/><lb ed="R080" n="0029a10"/>今所難以麤行相取細相境。難以色行應取聲等。行相違境<anchor xml:id="nkr_note_orig_0041001" n="0041001"/>〔此〕問故</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0041a15"/><lb ed="R080" n="0029a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0041a1501">許有極微<note place="inline">至</note>眞實極微。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0041a16"/><lb ed="R080" n="0029a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0041a1601">述曰。第三結破。縱許極微。尙致上失。況就實義。無
<lb ed="X" n="0041a17"/><lb ed="R080" n="0029a13"/>實極微。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0041a18"/><lb ed="R080" n="0029a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0041a1801">由此定知<note place="inline">至</note>非極微成。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0041a19"/><lb ed="R080" n="0029a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0041a1901">述曰。前門第三申正。見託彼生。顯其緣義。有體生
<lb ed="X" n="0041a20"/><lb ed="R080" n="0029a16"/>心故帶彼相者。顯所緣義。相於心現故。頓現一相。
<lb ed="X" n="0041a21"/><lb ed="R080" n="0029a17"/>謂假似一。簡多微合。非謂實一。以得此邊不得彼
<lb ed="X" n="0041a22"/><lb ed="R080" n="0029a18"/>故。旣非實一。有應施設極微之理。故假想而非顚
<lb ed="X" n="0041a23"/><lb ed="R080" n="0029b01"/>倒攝<note place="inline">因此大小。基師廣述。西方二釋。一云。眼識亦緣形。假緣處自相。故爲現量。一云不緣。如對
<lb ed="X" n="0041a24"/><lb ed="R080" n="0029b02"/>法記。故今不叙</note>。猶有方分者。基云。方卽分也。若論細分。有
<pb ed="X" xml:id="X50.0818.0041b" n="0041b"/>
<lb ed="X" n="0041b01"/><lb ed="R080" n="0029b03"/>方無分。三藏云。瑜伽第三云。假立極微。理實非假。
<lb ed="X" n="0041b02"/><lb ed="R080" n="0029b04"/>熏成種子。非極微處假分折故。義說假耳。測云。今
<lb ed="X" n="0041b03"/><lb ed="R080" n="0029b05"/>解如論。是假假相折。離眼等外無別極微。如長等
<lb ed="X" n="0041b04"/><lb ed="R080" n="0029b06"/>故。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0041002" n="0041002"/>如緣長等故如緣長等必帶靑等。緣極微時必
<lb ed="X" n="0041b05"/><lb ed="R080" n="0029b07"/>麤相現。基云。半半破之。漸次除麤<note place="inline">今謂。三藏基釋爲勝。極微雖細。
<lb ed="X" n="0041b06"/><lb ed="R080" n="0029b08"/>卽靑等攝。體實有故。分折行相。緣含一類。如前麤細。理相違故</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0041b07"/><lb ed="R080" n="0029b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0041b0701">餘無對色<note place="inline">至</note>眞實色法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0041b08"/><lb ed="R080" n="0029b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0041b0801">述曰。大段第二破無對色。總破如前。大衆上座經
<lb ed="X" n="0041b09"/><lb ed="R080" n="0029b11"/>部有諸無表故。初量曰云是此類者。色攝故也。測
<lb ed="X" n="0041b10"/><lb ed="R080" n="0029b12"/>云。法處實色同經部宗。皆是無對。問。變地爲蘇酪。
<lb ed="X" n="0041b11"/><lb ed="R080" n="0029b13"/>如何無對耶。答。定變有二。一者有對。二者無對。若
<lb ed="X" n="0041b12"/><lb ed="R080" n="0029b14"/>法處色。卽是無對。變爲色等處。卽是有對<note place="inline">此釋非理。無色
<lb ed="X" n="0041b13"/><lb ed="R080" n="0029b15"/>界淚旣有見對。彼界應有色處色故。然瑜伽云無見對者。如對法記</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0041b14"/><lb ed="R080" n="0029b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0041b1401">表無表色<note place="inline">至</note>不可得故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0041b15"/><lb ed="R080" n="0029b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0041b1501">述曰。第三雙破有對無對。於中有二。初依理故。後
<lb ed="X" n="0041b16"/><lb ed="R080" n="0029b18"/>依敎故。初亦有二。表故。無表。初身表中。初言形者。
<lb ed="X" n="0041b17"/><lb ed="R080" n="0030a01"/>薩婆多也。彼計實形爲身表故。轉救<anchor xml:id="nkr_note_orig_0041003" n="0041003"/>誰言。形可分
<lb ed="X" n="0041b18"/><lb ed="R080" n="0030a02"/>折。長等極微性實有故。積形性微卽名表故。破汝
<lb ed="X" n="0041b19"/><lb ed="R080" n="0030a03"/>長微應彼長性。微圓等故。如短極微。如觀所緣緣。
<lb ed="X" n="0041b20"/><lb ed="R080" n="0030a04"/>極微量等故。形別唯在假。折彼至極微。彼覺定捨。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0041b21"/><lb ed="R080" n="0030a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0041b2101">若言是動<note place="inline">至</note>應非滅故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0041b22"/><lb ed="R080" n="0030a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0041b2201">述曰。破正量部也。彼云。業色初起名生。後盡名滅。
<lb ed="X" n="0041b23"/><lb ed="R080" n="0030a07"/>中間名住。事業未竟。無生無滅。故作業時有實動
<lb ed="X" n="0041b24"/><lb ed="R080" n="0030a08"/>義<note place="inline">彼宗定無刹那滅故</note>。基云。依論量云。彼無實動義。纔生卽
<pb ed="X" xml:id="X50.0818.0041c" n="0041c"/>
<lb ed="X" n="0041c01"/><lb ed="R080" n="0030a09"/>滅。故心心所<note place="inline">彼許心等刹那卽滅。無動義故</note>。彼不許曰隨一不成
<lb ed="X" n="0041c02"/><lb ed="R080" n="0030a10"/>故。次量云。汝說業纔生卽滅。不待因故。如心心所。
<lb ed="X" n="0041c03"/><lb ed="R080" n="0030a11"/>彼復救云。如薩婆多。法滅待滅相。不待外緣。我部
<lb ed="X" n="0041c04"/><lb ed="R080" n="0030a12"/>色等滅待外緣故。不許因故。次破云。汝所立滅應
<lb ed="X" n="0041c05"/><lb ed="R080" n="0030a13"/>非是滅。以待因故。猶如生等<note place="inline">此難意云。生違於滅。待因而生。滅違於生。
<lb ed="X" n="0041c06"/><lb ed="R080" n="0030a14"/>應無因滅。此後二量。測師順論。展轉救故。連環破盡</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0041c07"/><lb ed="R080" n="0030a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0041c0701">若言有色<note place="inline">至</note>定非實有。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0041c08"/><lb ed="R080" n="0030a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0041c0801">基云。此破日出論師。佛<anchor xml:id="nkr_note_orig_0041004" n="0041004"/>法去世後一百年中。北天
<lb ed="X" n="0041c09"/><lb ed="R080" n="0030a17"/>竺怛叉翅羅國。有<name role="" type="person">鳩摩羅多</name>。此云童首。造九百論。
<lb ed="X" n="0041c10"/><lb ed="R080" n="0030a18"/>或造喩鬘論。集奇喩事。名譬喩師。四百年中。經部
<lb ed="X" n="0041c11"/><lb ed="R080" n="0030b01"/>始出。以彼爲宗名經部本。時五印度各一師出。時
<lb ed="X" n="0041c12"/><lb ed="R080" n="0030b02"/>人號爲五日俱出。名日出師。今所破也<note place="inline">測師亦同</note>。然範
<lb ed="X" n="0041c13"/><lb ed="R080" n="0030b03"/>師云。有言日出卽譬喩師非也。婆娑百二十二云。
<lb ed="X" n="0041c14"/><lb ed="R080" n="0030b04"/>譬喩者說表無表業無實體性。正理論云。譬喩宗
<lb ed="X" n="0041c15"/><lb ed="R080" n="0030b05"/>唯許思爲實業體。豈今所破。成業論云。日出表業
<lb ed="X" n="0041c16"/><lb ed="R080" n="0030b06"/>實有。豈卽彼宗<note place="inline">此釋有理。俱舍業云。經部身表以形爲體。但假非實。身業卽以思爲
<lb ed="X" n="0041c17"/><lb ed="R080" n="0030b07"/>體故</note>。非顯香味類觸應知者。顯色香味非是表色。無
<lb ed="X" n="0041c18"/><lb ed="R080" n="0030b08"/>表示故。唯無記故。如觸處風。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0041c19"/><lb ed="R080" n="0030b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0041c1901">然心爲因<note place="inline">至</note>假名身表。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0041c20"/><lb ed="R080" n="0030b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0041c2001">述曰。示正。唯依靑等。似動名表。隨心善惡。實唯無
<lb ed="X" n="0041c21"/><lb ed="R080" n="0030b11"/>記。識變手等簡有部等。生滅相續簡正量部等。似
<lb ed="X" n="0041c22"/><lb ed="R080" n="0030b12"/>動表示簡日出師。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0041c23"/><lb ed="R080" n="0030b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0041c2301">語表亦非<note place="inline">至</note>於理無違。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0041c24"/><lb ed="R080" n="0030b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0041c2401">述曰。測云。明語表中。婆娑十五云。聲聞多刹那聲。
<pb ed="X" xml:id="X50.0818.0042a" n="0042a"/>
<lb ed="X" n="0042a01"/><lb ed="R080" n="0030b15"/>能說一字。佛一刹那聲。能說一字。由此基測。並除
<lb ed="X" n="0042a02"/><lb ed="R080" n="0030b16"/>佛聲。唯破餘語。必多念故。應相續假。佛地論云。一
<lb ed="X" n="0042a03"/><lb ed="R080" n="0030b17"/>刹那聲具名句字。說一切法。不同小乘。測云。據實
<lb ed="X" n="0042a04"/><lb ed="R080" n="0030b18"/>語表是發動思。非也。思唯所表。非能表故。<anchor xml:id="nkr_note_add_0042a0401" n="0042a0401"/><anchor xml:id="beg0042a0401" n="0042a0401"/>但<anchor xml:id="end0042a0401"/>以色
<lb ed="X" n="0042a05"/><lb ed="R080" n="0031a01"/>聲表內思故。由此三藏四句之中。發表之思。爲第
<lb ed="X" n="0042a06"/><lb ed="R080" n="0031a02"/>四句。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0042a07"/><lb ed="R080" n="0031a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0042a0701">表旣實無<note place="inline">至</note>理亦無違。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0042a08"/><lb ed="R080" n="0031a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0042a0801">述曰。第二破無表之量云。汝無表色亦非實有。色
<lb ed="X" n="0042a09"/><lb ed="R080" n="0031a05"/>所攝故。喩如表色<note place="inline">隨一攝因亦得</note>。申正義中。先總標。言思
<lb ed="X" n="0042a10"/><lb ed="R080" n="0031a06"/>願者。測云。此中思爲願體<note place="inline">下第九云。願度卽慧。又解。欲勝念三法爲體。瑜
<lb ed="X" n="0042a11"/><lb ed="R080" n="0031a07"/>伽云。菩<anchor xml:id="nkr_note_orig_0042001" n="0042001"/>〔薩〕心者。決定希求爲行相故</note>。然定道戒是思非願。別解脫等
<lb ed="X" n="0042a12"/><lb ed="R080" n="0031a08"/>亦思亦願。爲攝定散。總言思願。唯依善惡時節分
<lb ed="X" n="0042a13"/><lb ed="R080" n="0031a09"/>限。不依無記。劣不勝故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0042a14"/><lb ed="R080" n="0031a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0042a1401">謂此或依<note place="inline">至</note>增長位立。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0042a15"/><lb ed="R080" n="0031a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0042a1501">述曰。別釋有二。此散無表律儀依善。不律儀惡。處
<lb ed="X" n="0042a16"/><lb ed="R080" n="0031a12"/>中通二。勝身語者。基云。簡不能引無表。觀云。簡處
<lb ed="X" n="0042a17"/><lb ed="R080" n="0031a13"/>中業<note place="inline">非也。瑜伽云。處中亦有無表故</note>。受善惡時。發業之思所熏種
<lb ed="X" n="0042a18"/><lb ed="R080" n="0031a14"/>子。至具緣時。<anchor xml:id="nkr_note_add_0042a1801" n="0042a1801"/><anchor xml:id="beg0042a1801" n="0042a1801"/>已<anchor xml:id="end0042a1801"/>有止惡作惡分限。如應名爲善惡
<lb ed="X" n="0042a19"/><lb ed="R080" n="0031a15"/>無表。言增長者。未成佛前。簡前及後。謂加行時。種
<lb ed="X" n="0042a20"/><lb ed="R080" n="0031a16"/>未增長。及後捨<anchor xml:id="nkr_note_add_0042a2001" n="0042a2001"/><anchor xml:id="beg0042a2001" n="0042a2001"/>已<anchor xml:id="end0042a2001"/>。種不增長。但中間時。刹那刹那。
<lb ed="X" n="0042a21"/><lb ed="R080" n="0031a17"/>七支倍增。此中薩婆多云。初念唯有一具七支。至
<lb ed="X" n="0042a22"/><lb ed="R080" n="0031a18"/>第二念更生七支。前刹那支落謝過去而有得之。
<lb ed="X" n="0042a23"/><lb ed="R080" n="0031b01"/>如是展轉及至未捨。得未曾得。先<anchor xml:id="nkr_note_add_0042a2301" n="0042a2301"/><anchor xml:id="beg0042a2301" n="0042a2301"/>已<anchor xml:id="end0042a2301"/>得者得而不
<lb ed="X" n="0042a24"/><lb ed="R080" n="0031b02"/>失。而不現行。大乘三義。若難陀宗。基云。念念種子
<pb ed="X" xml:id="X50.0818.0042b" n="0042b"/>
<lb ed="X" n="0042b01"/><lb ed="R080" n="0031b03"/>體新倍生<note place="inline">測云。彼宗二釋。一云如前。一云。唯用增長說未曾得。自許用增爲勝</note>。若月
<lb ed="X" n="0042b02"/><lb ed="R080" n="0031b04"/>藏義。基云。體雖不增而功能倍<note place="inline">測師亦同</note>。若護法義。二
<lb ed="X" n="0042b03"/><lb ed="R080" n="0031b05"/>師傳異。基云。唯取新熏。不用本有。力不及新故。然
<lb ed="X" n="0042b04"/><lb ed="R080" n="0031b06"/>此新熏亦唯用增而體不增。旣無能熏。種不起故。
<lb ed="X" n="0042b05"/><lb ed="R080" n="0031b07"/>測云。通依新舊二種。勢力等故。共作因緣生果故。
<lb ed="X" n="0042b06"/><lb ed="R080" n="0031b08"/>然護法宗分成兩釋。一云。求戒方便思種有三。一
<lb ed="X" n="0042b07"/><lb ed="R080" n="0031b09"/>新熏種。二法爾種。三由熏力。於法爾上傳生種子。
<lb ed="X" n="0042b08"/><lb ed="R080" n="0031b10"/>第三羯磨更生二種。新熏傳生。依上五種。假立七
<lb ed="X" n="0042b09"/><lb ed="R080" n="0031b11"/>支。至第二念。更生二種。新熏傳生。於上七種。假立
<lb ed="X" n="0042b10"/><lb ed="R080" n="0031b12"/>無表。如是增長名未曾得。一云。由熏習力。於法爾
<lb ed="X" n="0042b11"/><lb ed="R080" n="0031b13"/>種令用增長。第三羯磨唯有二種。謂依新舊假立
<lb ed="X" n="0042b12"/><lb ed="R080" n="0031b14"/>七支。至第二念。前二種中。有勝<anchor xml:id="nkr_note_orig_0042002" n="0042002"/>止用。更立七支。乃
<lb ed="X" n="0042b13"/><lb ed="R080" n="0031b15"/>至未捨念念用增<note place="inline">自許後勝。傳生種子無所用故。不〔重〕生種不應理故</note>。問。初
<lb ed="X" n="0042b14"/><lb ed="R080" n="0031b16"/>起無表。爲依一思所熏種<anchor xml:id="nkr_note_orig_0042003" n="0042003"/>立。爲依七種。測解云。依
<lb ed="X" n="0042b15"/><lb ed="R080" n="0031b17"/>一思種假立七支。總斯一身不作惡故。如定道戒
<lb ed="X" n="0042b16"/><lb ed="R080" n="0031b18"/>依一現思。由願第三羯磨之時。起染或無心皆得
<lb ed="X" n="0042b17"/><lb ed="R080" n="0032a01"/>律儀<note place="inline">前<anchor xml:id="nkr_note_add_0042b1701" n="0042b1701"/><anchor xml:id="beg0042b1701" n="0042b1701"/>已<anchor xml:id="end0042b1701"/>熏種。後緣具故</note>。一<anchor xml:id="nkr_note_orig_0042004" n="0042004"/>思所熏亦有兩釋。一云。一體一
<lb ed="X" n="0042b18"/><lb ed="R080" n="0032a02"/>能熏故。如義法執一體隨用。斷有前後。此亦一種
<lb ed="X" n="0042b19"/><lb ed="R080" n="0032a03"/>假立七支。一云。七體隨用熏故。且如眼識緣靑等
<lb ed="X" n="0042b20"/><lb ed="R080" n="0032a04"/>時。一熏多種。理亦應成。猶如雙觀正後二智。於一
<lb ed="X" n="0042b21"/><lb ed="R080" n="0032a05"/>慧體熏成二種。觀云。後義難解。眼識二執隨境可
<lb ed="X" n="0042b22"/><lb ed="R080" n="0032a06"/>爾。證眞如思何熏七種。道戒旣爾。別解例然。故於
<lb ed="X" n="0042b23"/><lb ed="R080" n="0032a07"/>一體假立七支。證師救云。定道無表。無期願故。不
<lb ed="X" n="0042b24"/><lb ed="R080" n="0032a08"/>熏七種。別解願力熏七種故<note place="inline">今謂。七支二執智等皆熏。於理爲勝。如佛
<pb ed="X" xml:id="X50.0818.0042c" n="0042c"/>
<lb ed="X" n="0042c01"/><lb ed="R080" n="0032a09"/>地論第七明同體二執云。體雖無二。而用有別。由此熏生一種子體</note>。寂云。相傳或種
<lb ed="X" n="0042c02"/><lb ed="R080" n="0032a10"/>體增。或用增長。如有部說念念得未曾得。深違大
<lb ed="X" n="0042c03"/><lb ed="R080" n="0032a11"/>乘。必由能熏。種體及用乃得生長。若自然長。何修
<lb ed="X" n="0042c04"/><lb ed="R080" n="0032a12"/>身<anchor xml:id="nkr_note_orig_0042005" n="0042005"/>或。則無一生成下品者。證師救云。雖無能熏。用
<lb ed="X" n="0042c05"/><lb ed="R080" n="0032a13"/>增何失。如隨願往生經。在生無信。七分<anchor xml:id="nkr_note_orig_0042006" n="0042006"/>護一。若有
<lb ed="X" n="0042c06"/><lb ed="R080" n="0032a14"/>信者。令分而得。雖彼<anchor xml:id="nkr_note_orig_0042007" n="0042007"/>巳者不知不重。彼種起用生
<lb ed="X" n="0042c07"/><lb ed="R080" n="0032a15"/>善處故。又信增者。但數增多。不成勝品。故品恒定
<lb ed="X" n="0042c08"/><lb ed="R080" n="0032a16"/><note place="inline">若不成勝。何須期願增長戒耶。今謂。三人如三品受。各謂無失</note>。範云。第三羯磨入
<lb ed="X" n="0042c09"/><lb ed="R080" n="0032a17"/>無心等。事雖<anchor xml:id="nkr_note_add_0042c0901" n="0042c0901"/><anchor xml:id="beg0042c0901" n="0042c0901"/>已<anchor xml:id="end0042c0901"/>竟。皆不發或。遣使煞生雖今<anchor xml:id="nkr_note_add_0042c0902" n="0042c0902"/><anchor xml:id="beg0042c0902" n="0042c0902"/>已<anchor xml:id="end0042c0902"/>終。
<lb ed="X" n="0042c10"/><lb ed="R080" n="0032a18"/>不執未成。聞執喜心方成業道。證云不爾。彼出無
<lb ed="X" n="0042c11"/><lb ed="R080" n="0032b01"/>心。喜方得成。無可准故。說由方便。或無間死。或後
<lb ed="X" n="0042c12"/><lb ed="R080" n="0032b02"/>時死。無說執故。樞要云。此增長言除佛說餘。由佛
<lb ed="X" n="0042c13"/><lb ed="R080" n="0032b03"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0042008" n="0042008"/>表。雖是曾得。旣極圓滿。願不厭故。餘遇違緣願旣
<lb ed="X" n="0042c14"/><lb ed="R080" n="0032b04"/>萎厭。更不新起。名爲捨戒。證云。捨戒<anchor xml:id="nkr_note_add_0042c1401" n="0042c1401"/><anchor xml:id="beg0042c1401" n="0042c1401"/>已<anchor xml:id="end0042c1401"/>後。若無防
<lb ed="X" n="0042c15"/><lb ed="R080" n="0032b05"/>無用。引異熟用亦不得有。無別用故<note place="inline">今謂防用非卽引熟。無漏
<lb ed="X" n="0042c16"/><lb ed="R080" n="0032b06"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0042009" n="0042009"/>〔或〕雖防不招異熟故。或非善得。熟而無防用故</note>。菩薩律儀。通制三業。何故
<lb ed="X" n="0042c17"/><lb ed="R080" n="0032b07"/>唯言發勝身語。法苑三釋。然存意業。唯表爲勝<anchor xml:id="nkr_note_orig_0042010" n="0042010"/>意
<lb ed="X" n="0042c18"/><lb ed="R080" n="0032b08"/>業唯表爲勝意有無表。文證故。雖言意律儀。未必
<lb ed="X" n="0042c19"/><lb ed="R080" n="0032b09"/>有無表。如瑜伽說。能起律儀。然三藏云。據實意業
<lb ed="X" n="0042c20"/><lb ed="R080" n="0032b10"/>具表無表。現思爲表。防非無表。然諸聖敎隱故不
<lb ed="X" n="0042c21"/><lb ed="R080" n="0032b11"/>說<note place="inline">今謂。若基都無防用。便違正理。誓願所引恒引惡故。若有防用。而百法中不立別法。故言無者。
<lb ed="X" n="0042c22"/><lb ed="R080" n="0032b12"/>理必應然。是則亦有防貪等用。故三藏云。有意無表。而百法中無別法。基師解云。意無無表。何者。思上<anchor xml:id="nkr_note_orig_0042011" n="0042011"/>〔引〕
<lb ed="X" n="0042c23"/><lb ed="R080" n="0032b13"/>起身語色用。心上色用改自性故。別立法數爲法處色。思防貪等。以心防心。心上心用。不轉本性。不別立
<lb ed="X" n="0042c24"/><lb ed="R080" n="0032b14"/>爲法處數故</note>。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X50.0818.0043a" n="0043a"/>
<lb ed="X" n="0043a01"/><lb ed="R080" n="0032b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0043a0101">或依定中<note place="inline">至</note>故是假有。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0043a02"/><lb ed="R080" n="0032b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0043a0201">述曰。第二明定無表。基測皆云。此二無表。依現思
<lb ed="X" n="0043a03"/><lb ed="R080" n="0032b17"/>上立定道戒。不約種子。隨心轉故。雖依現思。不能
<lb ed="X" n="0043a04"/><lb ed="R080" n="0032b18"/>示他。名爲無表。薩婆多云。定唯有漏。道唯無漏。大
<lb ed="X" n="0043a05"/><lb ed="R080" n="0033a01"/>乘無文。測云。准義定通二種。道唯無漏。勿八地上
<lb ed="X" n="0043a06"/><lb ed="R080" n="0033a02"/>無定戒故。於一現思。義說二戒。二所引故<note place="inline">思體雖一。功能
<lb ed="X" n="0043a07"/><lb ed="R080" n="0033a03"/>二別。如別解脫。應無妨故。道相應思。雖發身語。而非表無表發。如身語身語思。然爲自表卽壞。此立正語
<lb ed="X" n="0043a08"/><lb ed="R080" n="0033a04"/>業命。無表色故。三藏云。爲第三雙句</note>。基云。此定道戒用增非體。證云。
<lb ed="X" n="0043a09"/><lb ed="R080" n="0033a05"/>依文散心無表卽言增長。定道唯言止身語惡。知
<lb ed="X" n="0043a10"/><lb ed="R080" n="0033a06"/>但止惡立爲律儀。不由增長。無誓願故。旣皆依思。
<lb ed="X" n="0043a11"/><lb ed="R080" n="0033a07"/>何名爲色。測云。防色故假立爲色。如顯揚云。律儀
<lb ed="X" n="0043a12"/><lb ed="R080" n="0033a08"/>依彼不現行法。假立色性。問。不律儀色應從所防
<lb ed="X" n="0043a13"/><lb ed="R080" n="0033a09"/>善色名色。何故彼云依現行法。建立色性。有言。各
<lb ed="X" n="0043a14"/><lb ed="R080" n="0033a10"/>具二義。影略說故<note place="inline">不順敎<anchor xml:id="nkr_note_orig_0043001" n="0043001"/>〔現。現〕者受思。唯專求作。不誓止故</note>。有言惡劣
<lb ed="X" n="0043a15"/><lb ed="R080" n="0033a11"/>無防從能發立<note place="inline">此亦不然。欲界惡勝故。又從能發立色性者。不解論意。論意從當所
<lb ed="X" n="0043a16"/><lb ed="R080" n="0033a12"/>發惡業立色性故。如善求止惡求作故。滅定等難如本母釋</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0043a17"/><lb ed="R080" n="0033a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0043a1701">世尊經中<note place="inline">至</note>反似色生。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0043a18"/><lb ed="R080" n="0033a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0043a1801">述曰。第二依敎。文相可知。但言非色者。實善惡性
<lb ed="X" n="0043a19"/><lb ed="R080" n="0033a15"/>方爲業故。測云。思有四種。一審慮思。是遠方便。二
<lb ed="X" n="0043a20"/><lb ed="R080" n="0033a16"/>決定思。是近方便。三動發思。正初發業。四刹那思。
<lb ed="X" n="0043a21"/><lb ed="R080" n="0033a17"/>與身語俱轉。然唯第三名身語業。餘三意業。第四
<lb ed="X" n="0043a22"/><lb ed="R080" n="0033a18"/>於動身語劣故。審慮決定意相應故。名意作動。意
<lb ed="X" n="0043a23"/><lb ed="R080" n="0033b01"/>故名業。卽通隣近依主二釋。前七業道亦思爲性
<lb ed="X" n="0043a24"/><lb ed="R080" n="0033b02"/>者。身語卽<anchor xml:id="nkr_note_orig_0043002" n="0043002"/>糸色聲爲性。身語之業思爲性故。問。若
<pb ed="X" xml:id="X50.0818.0043b" n="0043b"/>
<lb ed="X" n="0043b01"/><lb ed="R080" n="0033b03"/>發身語思是業者。表無表中何者所攝。基師答云。
<lb ed="X" n="0043b02"/><lb ed="R080" n="0033b04"/>非表無表。不示他故非表。自表知故非無表。應作
<lb ed="X" n="0043b03"/><lb ed="R080" n="0033b05"/>四句<note place="inline">法苑云。三藏出也</note>。有唯無表。謂別解脫無表。有唯是
<lb ed="X" n="0043b04"/><lb ed="R080" n="0033b06"/>表。謂散身語。有二俱是。謂定道思有二俱非。謂身
<lb ed="X" n="0043b05"/><lb ed="R080" n="0033b07"/>語思。此義應知<note place="inline">樞要廣辨表無表義。然順古迹。如喩伽記</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0043b06"/><lb ed="R080" n="0033b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0043b0601">不相應行<note place="inline">至</note>分位假立。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0043b07"/><lb ed="R080" n="0033b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0043b0701">述曰。大段第二。破不相應中有二。總故。別故。初亦
<lb ed="X" n="0043b08"/><lb ed="R080" n="0033b10"/>有二。申正故。破執故。此初也。心心所體用不可得
<lb ed="X" n="0043b09"/><lb ed="R080" n="0033b11"/>故。知非實有。此中意也<note place="inline">基師立量。不順論意</note>。測云。依色等立
<lb ed="X" n="0043b10"/><lb ed="R080" n="0033b12"/>十四法者。得等七通色心心所。謂得非得。同分四
<lb ed="X" n="0043b11"/><lb ed="R080" n="0033b13"/>相。名句文唯依於色命三無心心所。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0043b12"/><lb ed="R080" n="0033b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0043b1201">此定非異<note place="inline">至</note>非實有體。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0043b13"/><lb ed="R080" n="0033b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0043b1301">述曰。第二破執有三比量。言此者。卽不相應行有
<lb ed="X" n="0043b14"/><lb ed="R080" n="0033b16"/>法無異。不引擧之。基測並云。三量重破。證云轉破。
<lb ed="X" n="0043b15"/><lb ed="R080" n="0033b17"/>謂初比量。若別立言異色異心。各有不定。若合立
<lb ed="X" n="0043b16"/><lb ed="R080" n="0033b18"/>者。卽法自相及法差別。相違因過。初相違云。不相
<lb ed="X" n="0043b17"/><lb ed="R080" n="0034a01"/>應行異色心等。有實體用。許蘊攝故。如色心等。喩
<lb ed="X" n="0043b18"/><lb ed="R080" n="0034a02"/>有二義。一色外無別色。心外無別心。論主取此破。
<lb ed="X" n="0043b19"/><lb ed="R080" n="0034a03"/>二色外有色。心外有心。取此相違<note place="inline">此定不爾。若依此義。無不爾故。
<lb ed="X" n="0043b20"/><lb ed="R080" n="0034a04"/>如破勝論麤四大言。若有質礙。應折非實。若無質礙。如心心所。應非離此有實自性。此等諸量皆同此破。
<lb ed="X" n="0043b21"/><lb ed="R080" n="0034a05"/>心與心所。體用各別。然總立故。如非無過。謂此量意。此非總異色心心所有實用。許蘊攝故。如色心等</note>。
<lb ed="X" n="0043b22"/><lb ed="R080" n="0034a06"/>彼法差別相違量云。此定實有。許蘊攝故。如色心
<lb ed="X" n="0043b23"/><lb ed="R080" n="0034a07"/>等。直言實有。不言異色心等。故非言顯爲差別過
<lb ed="X" n="0043b24"/><lb ed="R080" n="0034a08"/><note place="inline">此亦不爾。此實有宗。因於何義。若不異色爾便違自宗。不成相違。若違色等。卽言顯宗非差別故</note>。又
<pb ed="X" xml:id="X50.0818.0043c" n="0043c"/>
<lb ed="X" n="0043c01"/><lb ed="R080" n="0034a09"/>云。爲避法差別過。立第二量。相違決定。外人於
<lb ed="X" n="0043c02"/><lb ed="R080" n="0034a10"/>此更作法差別相違云。不相應行。定非假有。因喩
<lb ed="X" n="0043c03"/><lb ed="R080" n="0034a11"/>如論。故立第三相違決定<note place="inline">今亦不爾。相違決定對無餘過。前差別過不成
<lb ed="X" n="0043c04"/><lb ed="R080" n="0034a12"/>量故。謂彼量意異色心等。實有爲宗。則彼因喩所立不成。論第三量。若成假。應以龜毛作不定過。然唯麤
<lb ed="X" n="0043c05"/><lb ed="R080" n="0034a13"/>實爲宗無過。餘色等實所不攝故。如軍林等。非實體也</note>。又云。若彼立實破假。
<lb ed="X" n="0043c06"/><lb ed="R080" n="0034a14"/>量云。不相應行決定實有。五聚法中隨一攝故。如
<lb ed="X" n="0043c07"/><lb ed="R080" n="0034a15"/>餘四法或不相應。定非假有。相用別故。如色心等。
<lb ed="X" n="0043c08"/><lb ed="R080" n="0034a16"/>解云。二量皆有他不定。及喩他所立不成。大乘許
<lb ed="X" n="0043c09"/><lb ed="R080" n="0034a17"/>色心所無爲。有是<anchor xml:id="nkr_note_orig_0043003" n="0043003"/>假<note place="inline">此不盡理。若彼因中除大乘假色心所等。餘五聚法隨一
<lb ed="X" n="0043c10"/><lb ed="R080" n="0034a18"/>攝故。相用別故。卽無不定。是則應作相違決定不相應假。餘實不攝。許非無故。如甁林等。正理五十云。甁
<lb ed="X" n="0043c11"/><lb ed="R080" n="0034b01"/>是實假。軍材依假。假故皆得喩</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0043c12"/><lb ed="R080" n="0034b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0043c1201">且彼如何<note place="inline">至</note>顯得非得。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0043c13"/><lb ed="R080" n="0034b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0043c1301">述曰。第二別破中有三。基云。初破本薩婆多十四
<lb ed="X" n="0043c14"/><lb ed="R080" n="0034b04"/>不相應。次破大衆部等。第三例破成實論師無表
<lb ed="X" n="0043c15"/><lb ed="R080" n="0034b05"/>戒等。初有六段。一破得非得。二破同分。三破命根。
<lb ed="X" n="0043c16"/><lb ed="R080" n="0034b06"/>四破三無心。五破四相。六破名句文身。一一皆有
<lb ed="X" n="0043c17"/><lb ed="R080" n="0034b07"/>四文。總問故。略答故。廣破故。申正故。此初二也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0043c18"/><lb ed="R080" n="0034b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0043c1801">經不說此<note place="inline">至</note>非得亦無。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0043c19"/><lb ed="R080" n="0034b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0043c1901">述曰。第三破也。彼宗不許成他非情。故以七寶例
<lb ed="X" n="0043c20"/><lb ed="R080" n="0034b10"/>成假說。汝善等法應非實得。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0043004" n="0043004"/>得契經說有成熟言
<lb ed="X" n="0043c21"/><lb ed="R080" n="0034b11"/>故。如寶<note place="inline">若大乘義。自識所變。爲所用故。設他非情現行熟。基解如此</note>。外救非例。
<lb ed="X" n="0043c22"/><lb ed="R080" n="0034b12"/>善惡非必唯現在故。破云。離現理非有者。所成之
<lb ed="X" n="0043c23"/><lb ed="R080" n="0034b13"/>法。雖不現行。必有彼種方爲成故。無爲雖非現在
<lb ed="X" n="0043c24"/><lb ed="R080" n="0034b14"/>世攝。不離現法。體令有故。若言能起等者。基云。婆
<pb ed="X" xml:id="X50.0818.0044a" n="0044a"/>
<lb ed="X" n="0044a01"/><lb ed="R080" n="0034b15"/>娑二說。得於所得。能起不失。婆沙本意。取不失因。
<lb ed="X" n="0044a02"/><lb ed="R080" n="0034b16"/>生能起法。非得能故。然初遮破。應起無爲。許有得
<lb ed="X" n="0044a03"/><lb ed="R080" n="0034b17"/>故。非情不起。許無得故。未得<anchor xml:id="nkr_note_add_0044a0301" n="0044a0301"/><anchor xml:id="beg0044a0301" n="0044a0301"/>已<anchor xml:id="end0044a0301"/>失者。測云。唯破未
<lb ed="X" n="0044a04"/><lb ed="R080" n="0034b18"/>來來得<anchor xml:id="nkr_note_add_0044a0401" n="0044a0401"/><anchor xml:id="beg0044a0401" n="0044a0401"/>已<anchor xml:id="end0044a0401"/>失。以過去<anchor xml:id="nkr_note_add_0044a0402" n="0044a0402"/><anchor xml:id="beg0044a0402" n="0044a0402"/>已<anchor xml:id="end0044a0402"/>失。共許不生故。基量云。未
<lb ed="X" n="0044a05"/><lb ed="R080" n="0035a01"/>得之法易界地等。<anchor xml:id="nkr_note_add_0044a0501" n="0044a0501"/><anchor xml:id="beg0044a0501" n="0044a0501"/>已<anchor xml:id="end0044a0501"/>捨之法應永不生。無能得故
<lb ed="X" n="0044a06"/><lb ed="R080" n="0035a02"/>如龜毛等。彼救未得<anchor xml:id="nkr_note_add_0044a0601" n="0044a0601"/><anchor xml:id="beg0044a0601" n="0044a0601"/>已<anchor xml:id="end0044a0601"/>失。現雖無得。彼皆許有俱
<lb ed="X" n="0044a07"/><lb ed="R080" n="0035a03"/>生得故。後時起者。汝大小生便爲無用。汝許俱得
<lb ed="X" n="0044a08"/><lb ed="R080" n="0035a04"/>爲生因故。又且一識具三性得。應頓現前。曰頓有
<lb ed="X" n="0044a09"/><lb ed="R080" n="0035a05"/>故。證云。約法前得。唯破未來現成彼得。應頓生死
<lb ed="X" n="0044a10"/><lb ed="R080" n="0035a06"/>過不重生。現<anchor xml:id="nkr_note_add_0044a1001" n="0044a1001"/><anchor xml:id="beg0044a1001" n="0044a1001"/>已<anchor xml:id="end0044a1001"/>生故。基云。若法由有前後得等生
<lb ed="X" n="0044a11"/><lb ed="R080" n="0035a07"/>者。應一切時頓生三性<note place="inline">此師通約三得破之。過去法後。未來法前。現前法俱。
<lb ed="X" n="0044a12"/><lb ed="R080" n="0035a08"/>許一時成。旣皆能起。各應生故。彼宗不許。過去法前。未來法後。過未法俱。現亦成就。然今難意應一時成。
<lb ed="X" n="0044a13"/><lb ed="R080" n="0035a09"/>自相續法現有體故。又過去法永不重生。彼法後得亦應無用。旣各具得。何不許三世頓起</note>。若待
<lb ed="X" n="0044a14"/><lb ed="R080" n="0035a10"/>餘因得非能起<note place="inline">大乘種子待緣生果。何待餘因得成無用。彼有作用實能生。大乘不
<lb ed="X" n="0044a15"/><lb ed="R080" n="0035a11"/>爾。和〔爾〕似生故。證解不決</note>。破不失中。若離有情。實不可得者。可
<lb ed="X" n="0044a16"/><lb ed="R080" n="0035a12"/>成法聚。名有情故。故於起不失得俱爲無用。基云。
<lb ed="X" n="0044a17"/><lb ed="R080" n="0035a13"/>非得非有得。相違立故。如得<note place="inline">隨一攝<anchor xml:id="nkr_note_orig_0044001" n="0044001"/>〔舊〕</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0044a18"/><lb ed="R080" n="0035a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0044a1801">然依有情<note place="inline">至</note>未成就故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0044a19"/><lb ed="R080" n="0035a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0044a1901">述曰。第四申正。可成法者。簡他根等。及自相續<anchor xml:id="nkr_note_add_0044a1901" n="0044a1901"/><anchor xml:id="beg0044a1901" n="0044a1901"/>已<anchor xml:id="end0044a1901"/>
<lb ed="X" n="0044a20"/><lb ed="R080" n="0035a16"/>伏斷等。言<anchor xml:id="nkr_note_add_0044a2001" n="0044a2001"/><anchor xml:id="beg0044a2001" n="0044a2001"/>已<anchor xml:id="end0044a2001"/>伏者。如定伏染耶見損善。雜集論云。
<lb ed="X" n="0044a21"/><lb ed="R080" n="0035a17"/>成亦不成。雖體成就用不成故。淨月釋云。論說麤
<lb ed="X" n="0044a22"/><lb ed="R080" n="0035a18"/>相。若細應言。若世間道。離欲生上地異生。於欲界
<lb ed="X" n="0044a23"/><lb ed="R080" n="0035b01"/>末那識。煩惱俱成非不成。六識中分別煩惱。俱生
<lb ed="X" n="0044a24"/><lb ed="R080" n="0035b02"/>中微細煩惱。亦成不成。如九種愛生等<note place="inline">准此明知自體愛不
<pb ed="X" xml:id="X50.0818.0044b" n="0044b"/>
<lb ed="X" n="0044b01"/><lb ed="R080" n="0035b03"/>可伏。然此梵本不順本論。生得善種說唯成自地。必無容起他地故。義末那亦應爾。唯起自地故</note>。言
<lb ed="X" n="0044b02"/><lb ed="R080" n="0035b04"/>斷等者。永害隨眠。及成佛時。所棄捨等。體不成故。
<lb ed="X" n="0044b03"/><lb ed="R080" n="0035b05"/>或得果時所捨。向時退失。現法樂住等時。用不成
<lb ed="X" n="0044b04"/><lb ed="R080" n="0035b06"/>故。此類衆多。簡斯等<anchor xml:id="nkr_note_add_0044b0401" n="0044b0401"/><anchor xml:id="beg0044b0401" n="0044b0401"/>已<anchor xml:id="end0044b0401"/>。取自身中餘所有種及彼
<lb ed="X" n="0044b05"/><lb ed="R080" n="0035b07"/>所生自他身器。一切現行。隨應名爲三種成就。伽
<lb ed="X" n="0044b06"/><lb ed="R080" n="0035b08"/>五十二。開種爲二。合現爲一。顯揚翻此。一切種子。
<lb ed="X" n="0044b07"/><lb ed="R080" n="0035b09"/>皆名種成。現行開二。加行及非有差別故。雜集自
<lb ed="X" n="0044b08"/><lb ed="R080" n="0035b10"/>在合取種現。非加行中。開種現二。基云。種現自在
<lb ed="X" n="0044b09"/><lb ed="R080" n="0035b11"/>皆通有漏。若無漏法。唯後二種。基測並云。大乘經
<lb ed="X" n="0044b10"/><lb ed="R080" n="0035b12"/>部。唯法俱得。過未無故。無前後得<note place="inline">至得所依。如對法記。非得所依。
<lb ed="X" n="0044b11"/><lb ed="R080" n="0035b13"/>如瑜伽五十二說。基此疏解不盡理故</note>。翻此假立非得名者。測云。如
<lb ed="X" n="0044b12"/><lb ed="R080" n="0035b14"/>得三種。此亦有三。翻對立故<note place="inline">設法前等。唯法前後。若法現前。非非得故</note>。
<lb ed="X" n="0044b13"/><lb ed="R080" n="0035b15"/>異生性者。三藏云。執諸異見而受生故。同證聖智。
<lb ed="X" n="0044b14"/><lb ed="R080" n="0035b16"/>聖名同生。故十地論。凡聖二衆。如次名爲異生同
<lb ed="X" n="0044b15"/><lb ed="R080" n="0035b17"/>生衆。於諸聖法未成<anchor xml:id="nkr_note_orig_0044002" n="0044002"/>就者。如五十六。依未起一切
<lb ed="X" n="0044b16"/><lb ed="R080" n="0035b18"/>出世聖法分位。建立異生<note place="inline">此一切中都無所得。立異生性。謂一切別別不
<lb ed="X" n="0044b17"/><lb ed="R080" n="0036a01"/>得。勿入見道。未得修道。亦異生故。二乘迴心。三藏云。亦聖非聖。<anchor xml:id="nkr_note_add_0044b1701" n="0044b1701"/><anchor xml:id="beg0044b1701" n="0044b1701"/>已<anchor xml:id="end0044b1701"/>捨煩惱。未所知故</note>。樞要云。
<lb ed="X" n="0044b18"/><lb ed="R080" n="0036a02"/>無性二障。通障三乘。並名有覆。不同二乘<note place="inline">此意知障生空
<lb ed="X" n="0044b19"/><lb ed="R080" n="0036a03"/>種現。皆不能障。望彼無覆。望法空品。設不障種能障現行。猶名有覆。況無性障。皆障種現。合不得有。何非
<lb ed="X" n="0044b20"/><lb ed="R080" n="0036a04"/>染障</note>。又云。一界成三界種皆得生現。一身應名三異
<lb ed="X" n="0044b21"/><lb ed="R080" n="0036a05"/>生。解云。取與第八識同地者<note place="inline">諸疏廣說要唯在此</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0044b22"/><lb ed="R080" n="0036a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0044b2201">復如何知<note place="inline">至</note>假立同分。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0044b23"/><lb ed="R080" n="0036a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0044b2301">述曰。第二破同分也。破中有二。初破本宗。後破未
<lb ed="X" n="0044b24"/><lb ed="R080" n="0036a08"/>許。謂本宗云。若無實者。卽緣界趣及四生等。同智
<pb ed="X" xml:id="X50.0818.0044c" n="0044c"/>
<lb ed="X" n="0044c01"/><lb ed="R080" n="0036a09"/>同言。無由得起。無不生心。要緣有故。基云。汝宗草
<lb ed="X" n="0044c02"/><lb ed="R080" n="0036a10"/>等應有別同分起。同智言故。如人天等。無<anchor xml:id="nkr_note_orig_0044003" n="0044003"/>翻應知。
<lb ed="X" n="0044c03"/><lb ed="R080" n="0036a11"/>如俱舍云。何因不許有無情同分。諸穀麥等。亦有
<lb ed="X" n="0044c04"/><lb ed="R080" n="0036a12"/>自類。互相似故。又諸同分展轉差別。如何於彼更
<lb ed="X" n="0044c05"/><lb ed="R080" n="0036a13"/>無同分。正理師救初難量云。同分在內不在外。以
<lb ed="X" n="0044c06"/><lb ed="R080" n="0036a14"/>異熟故。如趣生等<note place="inline">安慧俱舍釋云趣。生唯異熟。在內不通外。同分通等流。必應通
<lb ed="X" n="0044c07"/><lb ed="R080" n="0036a15"/>內外。彼因便有不遍宗過。如說藂林。皆有思慮。有睡眠故</note>。正理師救後難量云。
<lb ed="X" n="0044c08"/><lb ed="R080" n="0036a16"/>同分無能。同以能性故。猶如四大<note place="inline">謂如四大。更無能造。安慧破云。
<lb ed="X" n="0044c09"/><lb ed="R080" n="0036a17"/>彼所說因有不定過。四相雖能。有能。相故</note>。言未計者。正理師云。人天等
<lb ed="X" n="0044c10"/><lb ed="R080" n="0036a18"/>類。各於自類同分爲因。起同事欲。草木同分。無同
<lb ed="X" n="0044c11"/><lb ed="R080" n="0036b01"/>事<anchor xml:id="nkr_note_orig_0044004" n="0044004"/>故。欲知彼上無實同分。破言。但以宿習。彼處起
<lb ed="X" n="0044c12"/><lb ed="R080" n="0036b02"/>彼處欲。何必同分。申正義言。依有情者。基云。且說
<lb ed="X" n="0044c13"/><lb ed="R080" n="0036b03"/>勝所依處。以理而言。非外無也。測云。唯依有情而
<lb ed="X" n="0044c14"/><lb ed="R080" n="0036b04"/>立。不通非情。非情劣故<note place="inline">薩婆多云。唯依有情。此有二說。舊薩婆多唯立有情
<lb ed="X" n="0044c15"/><lb ed="R080" n="0036b05"/>同分。不立法同分。<name role="" type="person">世親</name><anchor xml:id="nkr_note_add_0044c1501" n="0044c1501"/><anchor xml:id="beg0044c1501" n="0044c1501"/>已<anchor xml:id="end0044c1501"/>後具立二種。如俱舍第五。有情同分。謂趣生等。復有法同分。謂蘊處界。若經部
<lb ed="X" n="0044c16"/><lb ed="R080" n="0036b06"/>宗。通情非情。及法同分。大乘二說。基存通有。測存唯情。理基爲勝。測守文故</note>。樞要問。有
<lb ed="X" n="0044c17"/><lb ed="R080" n="0036b07"/>爲相似假立同分。擇滅相似。許假立耶。答。不然。有
<lb ed="X" n="0044c18"/><lb ed="R080" n="0036b08"/>爲體開相似。擇滅無體。復無用故。眞如是一。無相
<lb ed="X" n="0044c19"/><lb ed="R080" n="0036b09"/>似故<note place="inline">此意有爲假雖無體。而有用故。然俱可言。無爲由無相似相然</note>。測云。若依唯
<lb ed="X" n="0044c20"/><lb ed="R080" n="0036b10"/>有情義。唯是無覆。至佛唯善<note place="inline">唯依第八識建立故</note>。若依通法
<lb ed="X" n="0044c21"/><lb ed="R080" n="0036b11"/>皆通三性。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0044c22"/><lb ed="R080" n="0036b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0044c2201">復如何知<note place="inline">至</note>假立命根。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0044c23"/><lb ed="R080" n="0036b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0044c2301">述曰。第三破命根中。應比離識無別命根者。<g ref="#CB00193">𤏙</g>卽
<lb ed="X" n="0044c24"/><lb ed="R080" n="0036b14"/>色故。量云。命根應非離識。壽<g ref="#CB00193">𤏙</g>識中。隨一攝故。如
<pb ed="X" xml:id="X50.0818.0045a" n="0045a"/>
<lb ed="X" n="0045a01"/><lb ed="R080" n="0036b15"/>色中<g ref="#CB00193">𤏙</g>。受非識及名異識實。答外難言義別說三
<lb ed="X" n="0045a02"/><lb ed="R080" n="0036b16"/>者。謂識及似<g ref="#CB00193">𤏙</g>及種故。如一精進義分爲四。外難。
<lb ed="X" n="0045a03"/><lb ed="R080" n="0036b17"/>無心隨識應無。內答。如識亦不離身。外難。若爾何
<lb ed="X" n="0045a04"/><lb ed="R080" n="0036b18"/>名無心。內答。由滅六轉識故。小乘伏難。命根同分
<lb ed="X" n="0045a05"/><lb ed="R080" n="0037a01"/>爲總異熟。旣命無等趣生體。何故言本識足爲彼
<lb ed="X" n="0045a06"/><lb ed="R080" n="0037a02"/>體遍簡五識。及諸色法恒續言簡第六意識。異熟
<lb ed="X" n="0045a07"/><lb ed="R080" n="0037a03"/>言簡第七識等<note place="inline">必具四義。如第三卷</note>。言依親生此識種者。測
<lb ed="X" n="0045a08"/><lb ed="R080" n="0037a04"/>述二義。一云。通依心心所。名言種立故相應。若唯
<lb ed="X" n="0045a09"/><lb ed="R080" n="0037a05"/>依心。應意處攝。然如唯識。總言心種。亦無六種命
<lb ed="X" n="0045a10"/><lb ed="R080" n="0037a06"/>根之失。如一同分。依多法故。瑜伽自體。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0045001" n="0045001"/>揚。六處。說
<lb ed="X" n="0045a11"/><lb ed="R080" n="0037a07"/>命所持非立命處。一云。唯依識種而非意處。意命
<lb ed="X" n="0045a12"/><lb ed="R080" n="0037a08"/>二根義用別故。基存後言。但依本識自體分種。簡
<lb ed="X" n="0045a13"/><lb ed="R080" n="0037a09"/>相應法。彼法處故。如顯揚云。六處住時。卽第六處
<lb ed="X" n="0045a14"/><lb ed="R080" n="0037a10"/>名言種故。不取現行。非根本故。此依何種。測云。新
<lb ed="X" n="0045a15"/><lb ed="R080" n="0037a11"/>熏一命根故。或依二種共生一識。勢力等故。然非
<lb ed="X" n="0045a16"/><lb ed="R080" n="0037a12"/>二命如同分故<note place="inline">諸敎不同如對法記</note>。樞要問曰。命若唯種。何
<lb ed="X" n="0045a17"/><lb ed="R080" n="0037a13"/>故地獄八現種成。答。通論八故。非命有現。又以所
<lb ed="X" n="0045a18"/><lb ed="R080" n="0037a14"/>持處爲現。佛由願力。餘由業力。持一期位。立爲命
<lb ed="X" n="0045a19"/><lb ed="R080" n="0037a15"/>根<note place="inline">今謂功能現前。簡不生現。餘種子故說命現行。或彼通依種現立命</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0045a20"/><lb ed="R080" n="0037a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0045a2001">復如何知<note place="inline">至</note>假亦能遮。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0045a21"/><lb ed="R080" n="0037a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0045a2101">述曰。第四破三無心中有二。破執故。申正故。此初
<lb ed="X" n="0045a22"/><lb ed="R080" n="0037a18"/>也。不引聖敎。理爲量故。如俱舍云。如是二定應言
<lb ed="X" n="0045a23"/><lb ed="R080" n="0037b01"/>實有。能遮礙心令不生故。汝無色定應有實法。異
<lb ed="X" n="0045a24"/><lb ed="R080" n="0037b02"/>色心等。而遮所厭。二遮定中。隨一攝故。如無心定。
<pb ed="X" xml:id="X50.0818.0045b" n="0045b"/>
<lb ed="X" n="0045b01"/><lb ed="R080" n="0037b03"/>彼旣不爾。無心亦然。二遮定中。隨一攝故。豈難假
<lb ed="X" n="0045b02"/><lb ed="R080" n="0037b04"/>旣不定。實亦何妨。測云。非例。滅心能厭滅。可立別
<lb ed="X" n="0045b03"/><lb ed="R080" n="0037b05"/>法。遍色能厭存。故不別立法。外云義同此釋故無
<lb ed="X" n="0045b04"/><lb ed="R080" n="0037b06"/>者。解云。汝遮必實。二應俱有。義假施設。有無心定。
<lb ed="X" n="0045b05"/><lb ed="R080" n="0037b07"/>基云。外難。厭心入無心。無心卽心種。厭色入無色。
<lb ed="X" n="0045b06"/><lb ed="R080" n="0037b08"/>無色應色種。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0045002" n="0045002"/>云何心種。解云。色法唯所厭。無色非
<lb ed="X" n="0045b07"/><lb ed="R080" n="0037b09"/>色種。心法亦能厭。無心故心種。外曰。義同。心通能
<lb ed="X" n="0045b08"/><lb ed="R080" n="0037b10"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0045003" n="0045003"/>伏滅。別有法礙心。色法唯所厭。卽以心礙色。基設
<lb ed="X" n="0045b09"/><lb ed="R080" n="0037b11"/>多言。終不決難<note place="inline">今謂如前唯立量破。故以少分相似爲喩。若難破終不可齊。大乘亦
<lb ed="X" n="0045b10"/><lb ed="R080" n="0037b12"/>有此不等故。就大乘中。二定<anchor xml:id="nkr_note_orig_0045004" n="0045004"/>〔相〕如本母釋。喩伽記會</note>。如堤塘等假亦能遮者。
<lb ed="X" n="0045b11"/><lb ed="R080" n="0037b13"/>基云。薩婆多云。極微實法乃不能遮。此極成故。今
<lb ed="X" n="0045b12"/><lb ed="R080" n="0037b14"/>引爲喩。豈不彼遮卽色等法。如俱舍云。無想異熟。
<lb ed="X" n="0045b13"/><lb ed="R080" n="0037b15"/>是實物有。能遮心等。如江河。測云。彼喩別物能<anchor xml:id="nkr_note_orig_0045005" n="0045005"/>物
<lb ed="X" n="0045b14"/><lb ed="R080" n="0037b16"/>遮。非喩遮用。必是實法。設救甁遮卽色等用。理亦
<lb ed="X" n="0045b15"/><lb ed="R080" n="0037b17"/>不成。執有對色。卽極微故。如諸極微應無礙用。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0045b16"/><lb ed="R080" n="0037b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0045b1601">謂修定時<note place="inline">至</note>亦非實有。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0045b17"/><lb ed="R080" n="0038a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0045b1701">述曰。第二申正。婆沙云。滅定加行。具有三心。一相
<lb ed="X" n="0045b18"/><lb ed="R080" n="0038a02"/>二微細。三微微。初二遠加行。卽當此論漸細漸微。
<lb ed="X" n="0045b19"/><lb ed="R080" n="0038a03"/>第二近加行。卽微微心。基云。轉識繫不現行。依此
<lb ed="X" n="0045b20"/><lb ed="R080" n="0038a04"/>一期無心分位。假立二定。言無想定前求無想果
<lb ed="X" n="0045b21"/><lb ed="R080" n="0038a05"/>者。基云。微微心等諸明了心。求無想果。將是涅槃
<lb ed="X" n="0045b22"/><lb ed="R080" n="0038a06"/>所熏種子。招阿賴耶。卽此種子。無心<anchor xml:id="nkr_note_add_0045b2201" n="0045b2201"/><anchor xml:id="beg0045b2201" n="0045b2201"/>已<anchor xml:id="end0045b2201"/>去。招彼無
<lb ed="X" n="0045b23"/><lb ed="R080" n="0038a07"/>心別異熟果。又解。微微心前明了。招<anchor xml:id="nkr_note_orig_0045006" n="0045006"/>總微微感別。
<lb ed="X" n="0045b24"/><lb ed="R080" n="0038a08"/>二種種子各招一果。然微微種轉爲無想定等故。
<pb ed="X" xml:id="X50.0818.0045c" n="0045c"/>
<lb ed="X" n="0045c01"/><lb ed="R080" n="0038a09"/>前解爲勝。測云。微微心熏種感第八異熟。極增上
<lb ed="X" n="0045c02"/><lb ed="R080" n="0038a10"/>故。如五十六。謂能引發無想定思。能感彼異熟果。
<lb ed="X" n="0045c03"/><lb ed="R080" n="0038a11"/>而無想定不能生果。假法如無無生用故。彼無想
<lb ed="X" n="0045c04"/><lb ed="R080" n="0038a12"/>天亦非所生。假無別體不別生故<note place="inline">此因不好。別解脫戒。身語業假
<lb ed="X" n="0045c05"/><lb ed="R080" n="0038a13"/>許感報故。命根雖假。業所感故</note>。觀云。各別感果。如煞加行。招三惡
<lb ed="X" n="0045c06"/><lb ed="R080" n="0038a14"/>苦。正斷命時。根本業感人天短命。後起能感外器
<lb ed="X" n="0045c07"/><lb ed="R080" n="0038a15"/>衰頓。准知此因加行時種。皆感總果。無心位種招
<lb ed="X" n="0045c08"/><lb ed="R080" n="0038a16"/>無心果<note place="inline">加行根本。後起別感。無敎爲證。一根本時通感三果。理無違故</note>。證云。旣
<lb ed="X" n="0045c09"/><lb ed="R080" n="0038a17"/>云能發無想定思。能感異熟。不分總別。明知一思
<lb ed="X" n="0045c10"/><lb ed="R080" n="0038a18"/>通感總別。所依異熟。傳說有二。一云。依第八現行
<lb ed="X" n="0045c11"/><lb ed="R080" n="0038b01"/>識假立。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0045007" n="0045007"/>無想異熟心種上立。測俱叙二。基許取後
<lb ed="X" n="0045c12"/><lb ed="R080" n="0038b02"/><note place="inline">二定旣依<anchor xml:id="nkr_note_orig_0045008" n="0045008"/>〔滅〕心種立。此亦應爾。唯論第七依轉識種。立無想事。樞要問答。不要不叙。依瑜伽記</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0045c13"/><lb ed="R080" n="0038b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0045c1301">●論本卷第二</p>
<lb ed="X" n="0045c14"/><lb ed="R080" n="0038b04"/><p xml:id="pX50p0045c1401">復如何知<note place="inline">至</note>乃至廣說。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0045c15"/><lb ed="R080" n="0038b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0045c1501">述曰。第五破四相中有三。問答故。破執故。示正故
<lb ed="X" n="0045c16"/><lb ed="R080" n="0038b06"/>此初也。此經可言有有爲之三有爲相。上有爲言
<lb ed="X" n="0045c17"/><lb ed="R080" n="0038b07"/>所相色心。下有爲言三能相故。一生。二滅。三住異。
<lb ed="X" n="0045c18"/><lb ed="R080" n="0038b08"/>如五十二。由一切行三世所顯。從未來生。入過去
<lb ed="X" n="0045c19"/><lb ed="R080" n="0038b09"/>滅。現在住異。是故世尊。但說三種有部。證云。旣說
<lb ed="X" n="0045c20"/><lb ed="R080" n="0038b10"/>之言。七轉聲中第六屬主。是依士釋。故知離法別
<lb ed="X" n="0045c21"/><lb ed="R080" n="0038b11"/>有相體。非無異法說之故言。故謂諸法上有種種
<lb ed="X" n="0045c22"/><lb ed="R080" n="0038b12"/>義。此三表法是有爲義。故經重言有爲相也。量云
<lb ed="X" n="0045c23"/><lb ed="R080" n="0038b13"/>三相應有別體。屬主聲故。如天授之衣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0045c24"/><lb ed="R080" n="0038b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0045c2401">此經不說<note place="inline">至</note>應異所相。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X50.0818.0046a" n="0046a"/>
<lb ed="X" n="0046a01"/><lb ed="R080" n="0038b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0046a0101">述曰。破執有二。體故。用故。此初也。第六之聲。有不
<lb ed="X" n="0046a02"/><lb ed="R080" n="0038b16"/>定過。色心之體。卽色心故。測云。體相用三合名爲
<lb ed="X" n="0046a03"/><lb ed="R080" n="0038b17"/>色。別屬於總說屬主言。外人救云。三能相體非卽
<lb ed="X" n="0046a04"/><lb ed="R080" n="0038b18"/>所相。說能所相故。<g ref="#CB00193">𤏙</g>表如火等<note place="inline">基測因云。是能相故</note>。故以<anchor xml:id="nkr_note_orig_0046001" n="0046001"/>竪
<lb ed="X" n="0046a05"/><lb ed="R080" n="0039a01"/>相及無爲相。作不定過。彼許不生不滅等相。離所
<lb ed="X" n="0046a06"/><lb ed="R080" n="0039a02"/>相法無別體故。基量云。汝無爲相應離體有。說相
<lb ed="X" n="0046a07"/><lb ed="R080" n="0039a03"/>言故。如有爲相。返作有爲。比量應知<note place="inline">宗旣言汝不違自宗。然因
<lb ed="X" n="0046a08"/><lb ed="R080" n="0039a04"/>不定。堅等異品亦說相言故</note>。測云。無爲相體。應異所相。爲無爲
<lb ed="X" n="0046a09"/><lb ed="R080" n="0039a05"/>中隨一攝故。如有爲相體應無別<anchor xml:id="nkr_note_orig_0046002" n="0046002"/>體。爲無爲中隨
<lb ed="X" n="0046a10"/><lb ed="R080" n="0039a06"/>一攝故。如無爲相<note place="inline">初量違宗。不言汝故。此因可言爲無爲相。若通所相。有二過故。
<lb ed="X" n="0046a11"/><lb ed="R080" n="0039a07"/>一不成過。旣異所相爲因。非宗法故。二不定過。所相二法。爲無爲中。亦隨一攝。離彼所相無別體故</note>。證
<lb ed="X" n="0046a12"/><lb ed="R080" n="0039a08"/>云。有人於初量作差別過云。無爲相應立假不相
<lb ed="X" n="0046a13"/><lb ed="R080" n="0039a09"/>應。爲無爲相中隨一攝故。如有爲相。還違自宗。故
<lb ed="X" n="0046a14"/><lb ed="R080" n="0039a10"/>非相應。然第二量不離此過。謂有爲相應非假不
<lb ed="X" n="0046a15"/><lb ed="R080" n="0039a11"/>相應。爲無爲相中隨一攝故。如無爲相。故准例破。
<lb ed="X" n="0046a16"/><lb ed="R080" n="0039a12"/>非立量破<note place="inline">今謂不爾。不相應攝立歒共許。唯其假實言現<anchor xml:id="nkr_note_orig_0046003" n="0046003"/>〔淨〕不爾。論說如色心等。無別體
<lb ed="X" n="0046a17"/><lb ed="R080" n="0039a13"/>用。此亦應非不相應聚。彼旣不爾。此云何然</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0046a18"/><lb ed="R080" n="0039a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0046a1801">又生等相<note place="inline">至</note>如何俱有。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0046a19"/><lb ed="R080" n="0039a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0046a1901">述曰。第二破用有三。本故。末故。雙故。基云。此破古
<lb ed="X" n="0046a20"/><lb ed="R080" n="0039a16"/>薩婆多。用前後起<note place="inline">彼云。生相未來。體用俱有。住等三相。有體無用。流入現在。生唯
<lb ed="X" n="0046a21"/><lb ed="R080" n="0039a17"/>有體。三體用俱。然有前後。先住取果。次異衰法。後滅心用。故難齊興</note>。量云。汝生用時
<lb ed="X" n="0046a22"/><lb ed="R080" n="0039a18"/>三亦應起。體現有故。猶如生相。住用時等。皆應准
<lb ed="X" n="0046a23"/><lb ed="R080" n="0039b01"/>此。若用相違。體亦應然。不離用故如用也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0046a24"/><lb ed="R080" n="0039b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0046a2401">又住異滅用不應俱。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X50.0818.0046b" n="0046b"/>
<lb ed="X" n="0046b01"/><lb ed="R080" n="0039b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0046b0101">述曰。自下破邪計也。正理師云。住異滅三同一時
<lb ed="X" n="0046b02"/><lb ed="R080" n="0039b04"/>用。故立量云。現在三相用不應俱。以相違故。如生
<lb ed="X" n="0046b03"/><lb ed="R080" n="0039b05"/>滅用<note place="inline">彼云。生在未來。令法將有用。流入現在。三相頓用。住令取當果。異令法弱前。有爲法爾。勢
<lb ed="X" n="0046b04"/><lb ed="R080" n="0039b06"/>力羸劣。不及前故。但由餘緣。有法增長。滅令作用至後念無。翻生相故</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0046b05"/><lb ed="R080" n="0039b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0046b0501">能相所相<note place="inline">至</note>不可得故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0046b06"/><lb ed="R080" n="0039b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0046b0601">述曰。第三雙破<note place="inline">基云。破新。然理故。測雙爲勝</note>。於中有二。此初縱
<lb ed="X" n="0046b07"/><lb ed="R080" n="0039b09"/>有去來難也。言無別性故者。基云。彼計用離體外
<lb ed="X" n="0046b08"/><lb ed="R080" n="0039b10"/>無故。令用如體。亦本末九。有外返難。現具諸種。恒
<lb ed="X" n="0046b09"/><lb ed="R080" n="0039b11"/>應生現。所待緣種。亦現有故<note place="inline">基證難解。不離遣疑。依本母釋</note>。因謂
<lb ed="X" n="0046b10"/><lb ed="R080" n="0039b12"/>因。緣卽三緣。待因緣故。用前後者。二過。一緣應非
<lb ed="X" n="0046b11"/><lb ed="R080" n="0039b13"/>本有。便違自宗失。二但因緣所生。生等無用失。若
<lb ed="X" n="0046b12"/><lb ed="R080" n="0039b14"/>體恒有而生等合。汝無爲法亦應有合。體同恒有
<lb ed="X" n="0046b13"/><lb ed="R080" n="0039b15"/>此合彼不差別。所由不可得故<note place="inline">基解不如測故。不叙</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0046b14"/><lb ed="R080" n="0039b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0046b1401">又去來世<note place="inline">至</note>進退非理。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0046b15"/><lb ed="R080" n="0039b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0046b1501">述曰。第二成無去來難也。因中雙簡現在無爲。爲
<lb ed="X" n="0046b16"/><lb ed="R080" n="0039b18"/>避不定過。單卽過故<note place="inline">正理五十一云。又去來世外實非無能緣。彼覺有差別故。
<lb ed="X" n="0046b17"/><lb ed="R080" n="0040a01"/>如現在世聲等。諸法非有法無差別故。緣彼不能起差別覺。解云。譬甁等不定宗。不言實有故。今對作相
<lb ed="X" n="0046b18"/><lb ed="R080" n="0040a02"/>違決定</note>。測云。旣定世<anchor xml:id="nkr_note_add_0046b1801" n="0046b1801"/><anchor xml:id="beg0046b1801" n="0046b1801"/>已<anchor xml:id="end0046b1801"/>依訓釋破。未有而有名生。寧
<lb ed="X" n="0046b19"/><lb ed="R080" n="0040a03"/>在未來。<anchor xml:id="nkr_note_add_0046b1901" n="0046b1901"/><anchor xml:id="beg0046b1901" n="0046b1901"/>已<anchor xml:id="end0046b1901"/>有還無名滅。應非現在。翻覆應知。基云。
<lb ed="X" n="0046b20"/><lb ed="R080" n="0040a04"/>生滅體相違。生法體是有。滅生相返故。滅法體成
<lb ed="X" n="0046b21"/><lb ed="R080" n="0040a05"/>無。滅體若非無。生應非是有。又滅旣無。便違於生。
<lb ed="X" n="0046b22"/><lb ed="R080" n="0040a06"/>住旣是有。不違於生。基云。令滅住違。寧執同世。生
<lb ed="X" n="0046b23"/><lb ed="R080" n="0040a07"/>住令有。何容異世<note place="inline">前體順違。後用違順</note>。測云。依宗出過名進
<lb ed="X" n="0046b24"/><lb ed="R080" n="0040a08"/><note place="inline">縱許出過名進<anchor xml:id="nkr_note_orig_0046004" n="0046004"/>〔集〕理而破名退</note>。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X50.0818.0046c" n="0046c"/>
<lb ed="X" n="0046c01"/><lb ed="R080" n="0040a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0046c0101">然有爲法<note place="inline">至</note>皆是假立。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0046c02"/><lb ed="R080" n="0040a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0046c0201">述曰。第三示正有二。刹那。一期。如文應知。表異無
<lb ed="X" n="0046c03"/><lb ed="R080" n="0040a11"/>爲。假立四相。謂表示標印義故。所表共許。能表四
<lb ed="X" n="0046c04"/><lb ed="R080" n="0040a12"/>句。一四相皆有爲。如薩婆多等。二四相皆無爲。如
<lb ed="X" n="0046c05"/><lb ed="R080" n="0040a13"/>分別論師。有爲羸劣。應不能相。無爲性強。故能相
<lb ed="X" n="0046c06"/><lb ed="R080" n="0040a14"/>法。三二種俱有。如法密部。三相有爲。滅相無爲。能
<lb ed="X" n="0046c07"/><lb ed="R080" n="0040a15"/>滅法故。四二種俱非。如中論云。三相有爲。能作有
<lb ed="X" n="0046c08"/><lb ed="R080" n="0040a16"/>爲。是無爲能作有爲相。二俱不然。若生是有爲。則
<lb ed="X" n="0046c09"/><lb ed="R080" n="0040a17"/>應有三相。若生是無爲。何名有爲相<note place="inline">云云</note>。今同初
<lb ed="X" n="0046c10"/><lb ed="R080" n="0040a18"/>句。而假實異。無第二生。不生假故。不同有部九法
<lb ed="X" n="0046c11"/><lb ed="R080" n="0040b01"/>俱起<note place="inline">謂二四相及法爲九。大生生八。謂法三相及四隨相。生生一。謂唯大生餘相准此</note>。表
<lb ed="X" n="0046c12"/><lb ed="R080" n="0040b02"/>此後無爲相何失者。基云。卽現在法於後無時。名
<lb ed="X" n="0046c13"/><lb ed="R080" n="0040b03"/>之爲滅。假言過去外無實<anchor xml:id="nkr_note_orig_0046005" n="0046005"/>非也<note place="inline">但曾有義爲過去世。非過去體有無
<lb ed="X" n="0046c14"/><lb ed="R080" n="0040b04"/>義故。若今無義名爲去來。過去未來。應無差別。故後無義立爲滅相。假言此相屬過去也</note>。測云。
<lb ed="X" n="0046c15"/><lb ed="R080" n="0040b05"/>滅相是假。依何假說。若說現在。應依異世。若是過
<lb ed="X" n="0046c16"/><lb ed="R080" n="0040b06"/>去。便無所依。解云。如<anchor xml:id="nkr_note_orig_0046006" n="0046006"/>比量中立法無者。彼因依無
<lb ed="X" n="0046c17"/><lb ed="R080" n="0040b07"/>亦得成立。滅相是無。依無何失<note place="inline">此顯依今無法假立。依曾有法立今
<lb ed="X" n="0046c18"/><lb ed="R080" n="0040b08"/>無故。非今無義爲滅相依。其無卽爲滅相體故</note>。觀云。此解雖無思世相依
<lb ed="X" n="0046c19"/><lb ed="R080" n="0040b09"/>之失。違論後無及有爲相。<anchor xml:id="nkr_note_add_0046c1901" n="0046c1901"/><anchor xml:id="beg0046c1901" n="0046c1901"/>已<anchor xml:id="end0046c1901"/>滅如龜毛。應非有爲
<lb ed="X" n="0046c20"/><lb ed="R080" n="0040b10"/>故<note place="inline">非也。此云無時。瑜伽云。一云。刹那有初立相。於刹那後復有第四有爲之相。廣百論云。本有今無名
<lb ed="X" n="0046c21"/><lb ed="R080" n="0040b11"/>滅。不言本有後無故。然此論文。望曾有依今無名後。後無非恒。寧非有爲。如理門云。本無今有有<anchor xml:id="nkr_note_add_0046c2101" n="0046c2101"/><anchor xml:id="beg0046c2101" n="0046c2101"/>已<anchor xml:id="end0046c2101"/>還無。
<lb ed="X" n="0046c22"/><lb ed="R080" n="0040b12"/>有無非恒。故言無常。龜毛等<anchor xml:id="nkr_note_orig_0046007" n="0046007"/>〔不〕彼恒無故</note>生表有法先非有者。證問答
<lb ed="X" n="0046c23"/><lb ed="R080" n="0040b13"/>云。生表先非有。有時名表。滅表後無是。有時名表。
<lb ed="X" n="0046c24"/><lb ed="R080" n="0040b14"/>生名爲有。有時表先無。滅名爲無。無時表後無。謂
<pb ed="X" xml:id="X50.0818.0047a" n="0047a"/>
<lb ed="X" n="0047a01"/><lb ed="R080" n="0040b15"/>未滅時無未顯故<note place="inline">護法。同時所望旣異。故表不同。不同勝軍。現在刹那。亦有前後。
<lb ed="X" n="0047a02"/><lb ed="R080" n="0040b16"/>如說極微有方分故。謂先生後住。前法時。後法卽生。生住同時。因果相續。是如斷道在生相。所斷煩惱卽
<lb ed="X" n="0047a03"/><lb ed="R080" n="0040b17"/>在住相</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0047a04"/><lb ed="R080" n="0040b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0047a0401">復如何知<note place="inline">至</note>何用名等。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0047a05"/><lb ed="R080" n="0041a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0047a0501">述曰。第六破名身等有二。破故。立故。破亦有二。總
<lb ed="X" n="0047a06"/><lb ed="R080" n="0041a02"/>故。別故。此初也。量云。汝實名等非實能詮。異聲實
<lb ed="X" n="0047a07"/><lb ed="R080" n="0041a03"/>有故。猶如色等。外若難云。汝假名等。應非能詮。不
<lb ed="X" n="0047a08"/><lb ed="R080" n="0041a04"/>離聲假故。如四相等。證云。語聲詮用假立名等。義
<lb ed="X" n="0047a09"/><lb ed="R080" n="0041a05"/>許除聲更無能詮。旣有相符。於我無過。汝不許聲。
<lb ed="X" n="0047a10"/><lb ed="R080" n="0041a06"/>便與至敎及世間違。謂聲能下破<anchor xml:id="nkr_note_add_0047a1001" n="0047a1001"/><anchor xml:id="beg0047a1001" n="0047a1001"/>已<anchor xml:id="end0047a1001"/>生理。依俱舍
<lb ed="X" n="0047a11"/><lb ed="R080" n="0041a07"/>論。有部二義。一聲能生名句文身。如根生識。二聲
<lb ed="X" n="0047a12"/><lb ed="R080" n="0041a08"/>能顯名句文身。如灯照物。今且破生類顯不成。基
<lb ed="X" n="0047a13"/><lb ed="R080" n="0041a09"/>云。汝許生名等聲定有屈曲。此屈曲聲。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0047001" n="0047001"/>是能詮義。
<lb ed="X" n="0047a14"/><lb ed="R080" n="0041a10"/>何用離聲外別有等<note place="inline">測師亦同非立量文。證師立量。然不稱理</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0047a15"/><lb ed="R080" n="0041a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0047a1501">若謂聲上<note place="inline">至</note>別有實體。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0047a16"/><lb ed="R080" n="0041a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0047a1601">述曰。<anchor xml:id="nkr_note_add_0047a1601" n="0047a1601"/><anchor xml:id="beg0047a1601" n="0047a1601"/>已<anchor xml:id="end0047a1601"/>下別破。正理師救。屈曲卽名等故。破汝色
<lb ed="X" n="0047a17"/><lb ed="R080" n="0041a13"/>上形量屈曲。應有異色法處實體。色蘊上屈曲故。
<lb ed="X" n="0047a18"/><lb ed="R080" n="0041a14"/>如聲屈曲。論意返顯聲上屈曲。無法處實體。色蘊
<lb ed="X" n="0047a19"/><lb ed="R080" n="0041a15"/>上屈曲故。如色屈曲<note place="inline">基測意同</note>。證云。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0047002" n="0047002"/>後量法差別過。謂
<lb ed="X" n="0047a20"/><lb ed="R080" n="0041a16"/>聲<anchor xml:id="nkr_note_orig_0047003" n="0047003"/>曲。應非離聲假法處攝。因喩如前故<note place="inline">今謂不爾。雖屈曲依
<lb ed="X" n="0047a21"/><lb ed="R080" n="0041a17"/>假立名等。而非屈曲卽名等故。基謂屈曲聲狀屬聲。依此更立能詮分。何以知然。且一<anchor xml:id="nkr_note_orig_0047004" n="0047004"/>〔韻〕聲別詮九義。旣
<lb ed="X" n="0047a22"/><lb ed="R080" n="0041a18"/>一屈曲九分位故。廣成此義。如本母釋。屈曲屈聲。非不相應。故論主量不犯相違</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0047a23"/><lb ed="R080" n="0041b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0047a2301">若謂聲上<note place="inline">至</note>定不能詮。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0047a24"/><lb ed="R080" n="0041b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0047a2401">測云。破轉救云。內聲屈曲。應不能詮。以屬屈曲聲
<pb ed="X" xml:id="X50.0818.0047b" n="0047b"/>
<lb ed="X" n="0047b01"/><lb ed="R080" n="0041b03"/>故。如絃管聲。基云。彼救意者。謂此屈曲。是聲體故。
<lb ed="X" n="0047b02"/><lb ed="R080" n="0041b04"/>如色上屈曲。卽色體性而不能詮。由此故知。別有
<lb ed="X" n="0047b03"/><lb ed="R080" n="0041b05"/>名等。觀云。彼末計意。屈曲有二。能生屈曲卽是聲。
<lb ed="X" n="0047b04"/><lb ed="R080" n="0041b06"/>所生屈曲卽名等<note place="inline">證云。旣此論云。生名等聲必有屈曲。明知能生屈曲是聲。又正
<lb ed="X" n="0047b05"/><lb ed="R080" n="0041b07"/>理云。聲上屈曲卽是名等。明知所生卽不相應。今恐不然。旣立屈曲如絃管故。卽知彼意。名非屈曲。是故
<lb ed="X" n="0047b06"/><lb ed="R080" n="0041b08"/>有部總有二計。一聲屈曲卽爲名等。二屈曲上更生名等</note>。此應如彼聲不別生
<lb ed="X" n="0047b07"/><lb ed="R080" n="0041b09"/>名等者。樞要云。論主爲作有法差別相違。內聲屈
<lb ed="X" n="0047b08"/><lb ed="R080" n="0041b10"/>曲能生名等。不生名等。是有法差別故。量云。汝此
<lb ed="X" n="0047b09"/><lb ed="R080" n="0041b11"/>內聲應不生名。屈曲聲故。如絃管聲<note place="inline">觀云。法差別攝別生名等
<lb ed="X" n="0047b10"/><lb ed="R080" n="0041b12"/>非能詮。不生名等。非能詮故。不如樞要。能生不生屬聲體故</note>。又誰說彼定不能
<lb ed="X" n="0047b11"/><lb ed="R080" n="0041b13"/>詮者。有二義釋。基云。上難陀義。此申自宗。謂薩婆
<lb ed="X" n="0047b12"/><lb ed="R080" n="0041b14"/>多。不許外聲有能詮用。大乘許故。謂如佛土能說
<lb ed="X" n="0047b13"/><lb ed="R080" n="0041b15"/>法故。如佛地說。身語二業。各有三種。自身他身非
<lb ed="X" n="0047b14"/><lb ed="R080" n="0041b16"/>身相應。意業唯二。除非身故<note place="inline">作者思趣有所作故。猶名業也</note>。測師
<lb ed="X" n="0047b15"/><lb ed="R080" n="0041b17"/>一云。重破雜心。說聲有三。謂內外俱。俱聲卽是絃
<lb ed="X" n="0047b16"/><lb ed="R080" n="0041b18"/>管等聲。<anchor xml:id="nkr_note_add_0047b1601" n="0047b1601"/><anchor xml:id="beg0047b1601" n="0047b1601"/>但<anchor xml:id="end0047b1601"/>許似詮。非實能詮。以名句文。有情攝故
<lb ed="X" n="0047b17"/><lb ed="R080" n="0042a01"/><note place="inline">俱舍破云。如一形隣虗。不許依二大種生。此聲亦應爾。正理救云。誰言一微二大所造。但約助緣說因俱
<lb ed="X" n="0047b18"/><lb ed="R080" n="0042a02"/>聲</note>。卽樞要云。茲子露形。佛法毀曰無慚。避前偏過。
<lb ed="X" n="0047b19"/><lb ed="R080" n="0042a03"/>故作此<anchor xml:id="nkr_note_orig_0047005" n="0047005"/>許。二性與法亦一亦異。論主破云。還同前
<lb ed="X" n="0047b20"/><lb ed="R080" n="0042a04"/>二。設。彼救云。前異體別。今異義別。故次破<anchor xml:id="nkr_note_orig_0047006" n="0047006"/>管屈曲
<lb ed="X" n="0047b21"/><lb ed="R080" n="0042a05"/>有能詮用。有曰。受大聲屈曲故。如許內聲。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0047b22"/><lb ed="R080" n="0042a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0047b2201">聲若能詮<note place="inline">至</note>唯語能詮。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0047b23"/><lb ed="R080" n="0042a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0047b2301">基云。彼復救云。我許內聲。能生名等。故有詮表。非
<lb ed="X" n="0047b24"/><lb ed="R080" n="0042a08"/>一切聲。汝旣以聲卽能詮表。風鈴等聲。應有詮用。
<pb ed="X" xml:id="X50.0818.0047c" n="0047c"/>
<lb ed="X" n="0047c01"/><lb ed="R080" n="0042a09"/>樞要大乘。風鈴聲等。應有詮用。以聲性故。如語聲
<lb ed="X" n="0047c02"/><lb ed="R080" n="0042a10"/>等<note place="inline">測疏宗中。無簡宗言。自宗相違</note>。此應如彼等者。測云。論主反破。
<lb ed="X" n="0047c03"/><lb ed="R080" n="0042a11"/>此內語聲。如彼外聲。不別生實名句文身<note place="inline">觀云。此亦與外
<lb ed="X" n="0047c04"/><lb ed="R080" n="0042a12"/>量法差別相違。非也。有法別故。證云。比量相違也。比量相違有法同故。此類皆是相違決定也</note>。下
<lb ed="X" n="0047c05"/><lb ed="R080" n="0042a13"/>結成云。若謂風語雖同是聲。內外別故。唯內生名。
<lb ed="X" n="0047c06"/><lb ed="R080" n="0042a14"/>如何不許。內外別故。唯內屈曲卽爲詮表。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0047c07"/><lb ed="R080" n="0042a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0047c0701">何理定知<note place="inline">至</note>天愛非餘。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0047c08"/><lb ed="R080" n="0042a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0047c0801">述曰。相<anchor xml:id="nkr_note_orig_0047007" n="0047007"/>微有三。初外微詰。次內反質。後論主調。謂
<lb ed="X" n="0047c09"/><lb ed="R080" n="0042a17"/>語卽詮人天共了。能詮異語。唯汝非餘。言天愛者。
<lb ed="X" n="0047c10"/><lb ed="R080" n="0042a18"/>弄彼名也。唯天所愛方得存也。又云。癡人弄言天
<lb ed="X" n="0047c11"/><lb ed="R080" n="0042b01"/>也。如說奴爲郞君等也。調言咄天。汝甚可於。故言
<lb ed="X" n="0047c12"/><lb ed="R080" n="0042b02"/>天愛。天卽愛也<note place="inline">餘義如疏及樞要等</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0047c13"/><lb ed="R080" n="0042b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0047c1301">然依語聲<note place="inline">至</note>假立三故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0047c14"/><lb ed="R080" n="0042b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0047c1401">述曰。第二立正。名詮自性。謂自體義。非詮自相。言
<lb ed="X" n="0047c15"/><lb ed="R080" n="0042b05"/>不及故。如說火名。雖詮自體。遍一切火。爲共相故。
<lb ed="X" n="0047c16"/><lb ed="R080" n="0042b06"/>言亦不卽聲者。顯別立爲不相應也。有難。長等旣
<lb ed="X" n="0047c17"/><lb ed="R080" n="0042b07"/>色。名等應聲。不爾。何者。基測云。依多法如本母破。
<lb ed="X" n="0047c18"/><lb ed="R080" n="0042b08"/>測或說。唯意識境故非也。根心心所。亦應爾故。基
<lb ed="X" n="0047c19"/><lb ed="R080" n="0042b09"/>或說。是敎性故非也。聲亦敎。寂云。所詮多故非也。
<lb ed="X" n="0047c20"/><lb ed="R080" n="0042b10"/>勿所緣多。心亦同故。證云。相用勝故非也。如伽記
<lb ed="X" n="0047c21"/><lb ed="R080" n="0042b11"/>破。餘義廣辨如新集記。餘佛土者。基云。如<name role="" type="person">無垢稱</name>
<lb ed="X" n="0047c22"/><lb ed="R080" n="0042b12"/>說。或以光明妙香及味等。取觸思數等上皆得假
<lb ed="X" n="0047c23"/><lb ed="R080" n="0042b13"/>立名等三種。亦是不相應攝。小乘不許有他方佛。
<lb ed="X" n="0047c24"/><lb ed="R080" n="0042b14"/>量云。除此三千界外。他方亦應時有佛出。敎化衆
<pb ed="X" xml:id="X50.0818.0048a" n="0048a"/>
<lb ed="X" n="0048a01"/><lb ed="R080" n="0042b15"/>生。有人天衆生故。猶如此土。證師。於此以成壞劫
<lb ed="X" n="0048a02"/><lb ed="R080" n="0042b16"/>作不定過<note place="inline">今謂不爾。自比量故。因應言許彼有衆生。他不許故。大乘許有成壞佛現。今言
<lb ed="X" n="0048a03"/><lb ed="R080" n="0042b17"/>容有時時佛現。故無不定</note>。基量云。光明等上亦有名等。衆生機
<lb ed="X" n="0048a04"/><lb ed="R080" n="0042b18"/>欲待故。如此聲上。證歒量云。光明香等。定無名等
<lb ed="X" n="0048a05"/><lb ed="R080" n="0043a01"/>以非聲故。如虗空等<note place="inline">機欲所待。隨一不成。然言自許。亦得成因。證師重重作相
<lb ed="X" n="0048a06"/><lb ed="R080" n="0043a02"/>違決。然不應理。如本母釋。旣本大乘經終歸至敎。香等說法。故前量勝</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0048a07"/><lb ed="R080" n="0043a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0048a0701">有執隨眠<note place="inline">至</note>非不相應。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0048a08"/><lb ed="R080" n="0043a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0048a0801">述曰。第二大段。破大衆部。一說部。出世部。鷄胤部。
<lb ed="X" n="0048a09"/><lb ed="R080" n="0043a05"/>化地部計。外人若返難。大乘隨眠應非種子。名貪
<lb ed="X" n="0048a10"/><lb ed="R080" n="0043a06"/>等故。如現貪等。相違決云。彼是種子非現貪等。生
<lb ed="X" n="0048a11"/><lb ed="R080" n="0043a07"/>自果故。如糓麥種。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0048a12"/><lb ed="R080" n="0043a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0048a1201">執別有餘<note place="inline">至</note>皆應遮止。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0048a13"/><lb ed="R080" n="0043a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0048a1301">述曰。第三例破。正量部。不失增長<note place="inline">得之異名</note>。成實論師。
<lb ed="X" n="0048a14"/><lb ed="R080" n="0043a10"/>無表戒等。正理論師。和合性等。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0048a15"/><lb ed="R080" n="0043a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0048a1501">諸無爲法<note place="inline">至</note>實無爲性。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0048a16"/><lb ed="R080" n="0043a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0048a1601">述曰。第三破無爲中有二。破執故。立宗故。初亦有
<lb ed="X" n="0048a17"/><lb ed="R080" n="0043a13"/>二。總故。別故。此初也。有三種者。實法假比證成故。
<lb ed="X" n="0048a18"/><lb ed="R080" n="0043a14"/>基云。緣甁等心非量所攝。不<anchor xml:id="nkr_note_orig_0048001" n="0048001"/>新緣得法自體故。非
<lb ed="X" n="0048a19"/><lb ed="R080" n="0043a15"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0048002" n="0048002"/>度故。非量不要唯堅執故<note place="inline">如因明記破</note>。立量破云。汝無
<lb ed="X" n="0048a20"/><lb ed="R080" n="0043a16"/>爲法。不應執爲離色心等實無爲性<note place="inline">宗也</note>。所知性故。
<lb ed="X" n="0048a21"/><lb ed="R080" n="0043a17"/>或色心等所顯性故<note place="inline">二種因也</note>。所顯有四。一以<anchor xml:id="nkr_note_orig_0048003" n="0048003"/>色。如燈
<lb ed="X" n="0048a22"/><lb ed="R080" n="0043a18"/>照物。二以心顯心。如他心智。三以色顯心。如表內
<lb ed="X" n="0048a23"/><lb ed="R080" n="0043b01"/>心。四以心顯色。如心緣色。無爲亦爾。從彼所顯。容
<lb ed="X" n="0048a24"/><lb ed="R080" n="0043b02"/>受色等。斷惑不生之所顯故。如所作性。總相爲因。
<pb ed="X" xml:id="X50.0818.0048b" n="0048b"/>
<lb ed="X" n="0048b01"/><lb ed="R080" n="0043b03"/>外若返難。汝無爲法。亦不應執。不離色等。無爲法
<lb ed="X" n="0048b02"/><lb ed="R080" n="0043b04"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0048004" n="0048004"/>法性。因喩如前。有相符過。我宗亦許卽色故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0048b03"/><lb ed="R080" n="0043b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0048b0301">又虗空等<note place="inline">至</note>無應不遍。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0048b04"/><lb ed="R080" n="0043b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0048b0401">述曰。別中有三。初破有部三體一多。次破餘部。後
<lb ed="X" n="0048b05"/><lb ed="R080" n="0043b07"/>略結破。謂薩婆多。自有兩釋。如婆沙論。三無爲體。
<lb ed="X" n="0048b06"/><lb ed="R080" n="0043b08"/>一云各一。一云各多。以初爲正。今破正義。量云。汝
<lb ed="X" n="0048b07"/><lb ed="R080" n="0043b09"/>空應多。一所合處。餘不合故。猶如色等<note place="inline">基測同然。准論亦可
<lb ed="X" n="0048b08"/><lb ed="R080" n="0043b10"/>能所合中</note>。隨一攝故。若救不爾。一所合處。餘亦合故。是
<lb ed="X" n="0048b09"/><lb ed="R080" n="0043b11"/>則諸法應互相遍。違自宗。有對諸色不相遍。若謂
<lb ed="X" n="0048b10"/><lb ed="R080" n="0043b12"/>大乘。亦有此妨。解云。不今大乘唯依有爲立數。無
<lb ed="X" n="0048b11"/><lb ed="R080" n="0043b13"/>爲法體非<anchor xml:id="nkr_note_orig_0048005" n="0048005"/>一。非多之故。假說一遍。非一之故。別容
<lb ed="X" n="0048b12"/><lb ed="R080" n="0043b14"/>受法。薩婆多師。且約極微。一云。虗空不遍極微。極
<lb ed="X" n="0048b13"/><lb ed="R080" n="0043b15"/>微實故。一亦可遍。彼宗虗空無障礙故。以後爲正。
<lb ed="X" n="0048b14"/><lb ed="R080" n="0043b16"/>論主双破。測云。共成一體名爲相雜。則如色體應
<lb ed="X" n="0048b15"/><lb ed="R080" n="0043b17"/>非一。基量云。色中虗空體應卽色。處無別故。如此
<lb ed="X" n="0048b16"/><lb ed="R080" n="0043b18"/>處色。樞要。同處不相離色。而作不定非也。旣汝無
<lb ed="X" n="0048b17"/><lb ed="R080" n="0044a01"/>爲他比量故。不得以彼作不定失。其宗諸色極微
<lb ed="X" n="0048b18"/><lb ed="R080" n="0044a02"/>別住。無同處色作不定故。若外返難。眞如亦爾。解
<lb ed="X" n="0048b19"/><lb ed="R080" n="0044a03"/>云。眞如。卽法空性。離眞法界。更無別法。眞如與法
<lb ed="X" n="0048b20"/><lb ed="R080" n="0044a04"/>不一不異。不異之故。亦許相雜。不一之故。性相門
<lb ed="X" n="0048b21"/><lb ed="R080" n="0044a05"/>異。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0048b22"/><lb ed="R080" n="0044a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0048b2201">一部一品<note place="inline">至</note>理應爾故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0048b23"/><lb ed="R080" n="0044a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0048b2301">述曰。破二無爲。彼宗多說。此破一體。部謂五部。卽
<lb ed="X" n="0048b24"/><lb ed="R080" n="0044a08"/>見四諦及修斷品。謂九品地地皆有。基云。一部一
<pb ed="X" xml:id="X50.0818.0048c" n="0048c"/>
<lb ed="X" n="0048c01"/><lb ed="R080" n="0044a09"/>品。結法斷時應得未斷。部品擇滅。以體一故。如彼
<lb ed="X" n="0048c02"/><lb ed="R080" n="0044a10"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0048c0201" n="0048c0201"/><anchor xml:id="beg0048c0201" n="0048c0201"/>已<anchor xml:id="end0048c0201"/>得。非擇准知<note place="inline">測師廣陳彼宗二滅。不要不叙</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0048c03"/><lb ed="R080" n="0044a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0048c0301">若體是多<note place="inline">至</note>非遍容受。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0048c04"/><lb ed="R080" n="0044a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0048c0401">述曰。破多體義。比量應知。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0048c05"/><lb ed="R080" n="0044a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0048c0501">餘部所執<note place="inline">至</note>准前應破。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0048c06"/><lb ed="R080" n="0044a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0048c0601">述曰。次例破餘。謂大衆部一說出世鷄胤。皆立九
<lb ed="X" n="0048c07"/><lb ed="R080" n="0044a15"/>無爲。一擇滅。二非擇滅。三虗空。四空處。五識處。六
<lb ed="X" n="0048c08"/><lb ed="R080" n="0044a16"/>無所有處。七非想非非想處<note place="inline">無色蘊細。別有無爲</note>。八緣起支。
<lb ed="X" n="0048c09"/><lb ed="R080" n="0044a17"/>九八聖道支<note place="inline">令彼染淨不雜亂性</note>。化地部亦立九。一擇滅。二
<lb ed="X" n="0048c10"/><lb ed="R080" n="0044a18"/>非擇滅。三虗空。四不動。五善法眞如。六惡法眞如。
<lb ed="X" n="0048c11"/><lb ed="R080" n="0044b01"/>七無記法眞如。八聖道眞如。九緣起眞如。正量及
<lb ed="X" n="0048c12"/><lb ed="R080" n="0044b02"/>譬喩。立三無爲。無有體性。分別論者。立四無爲。謂
<lb ed="X" n="0048c13"/><lb ed="R080" n="0044b03"/>虗空等三。及緣起無爲<note place="inline">如契經云。有佛無佛。緣起法性常住故</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0048c14"/><lb ed="R080" n="0044b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0048c1401">又諸無爲<note place="inline">至</note>異心等有。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0048c15"/><lb ed="R080" n="0044b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0048c1501">述曰。結破。基云。此重總破以上諸部。且薩婆多。許
<lb ed="X" n="0048c16"/><lb ed="R080" n="0044b06"/>三無爲。非六因所得。故言無因。非得五果。故言無
<lb ed="X" n="0048c17"/><lb ed="R080" n="0044b07"/>果。而此無爲。體卽因果。是能作因。解脫果故。舊俱
<lb ed="X" n="0048c18"/><lb ed="R080" n="0044b08"/>舍頌曰。無爲非因果者。謬也。新論頌曰。無爲無因
<lb ed="X" n="0048c19"/><lb ed="R080" n="0044b09"/>果者。正也<note place="inline">大乘無爲是離繫果了因果故。能作因等。不礙諸果</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0048c20"/><lb ed="R080" n="0044b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0048c2001">然契經說<note place="inline">至</note>非定實有。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0048c21"/><lb ed="R080" n="0044b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0048c2101">述曰。第二立宗識變相中。測出二解。一云。皆是實
<lb ed="X" n="0048c22"/><lb ed="R080" n="0044b12"/>有。熏自影種假法如無非因緣故。一云。唯眞如實
<lb ed="X" n="0048c23"/><lb ed="R080" n="0044b13"/>熏影像種。緣虗空等必帶如相。不同樞要一向獨
<lb ed="X" n="0048c24"/><lb ed="R080" n="0044b14"/>影。得失如前。問。若影雖有爲。隨本無爲攝。亦應影
<pb ed="X" xml:id="X50.0818.0049a" n="0049a"/>
<lb ed="X" n="0049a01"/><lb ed="R080" n="0044b15"/>有漏。隨本無漏攝。答。性相非卽離。隨本說無爲。縛
<lb ed="X" n="0049a02"/><lb ed="R080" n="0044b16"/>解事懸異。隨見說有漏。依法性中。基云。卽此眞如
<lb ed="X" n="0049a03"/><lb ed="R080" n="0044b17"/>離諸障礙。故名虗空。言究竟證會者。顯解脫道名
<lb ed="X" n="0049a04"/><lb ed="R080" n="0044b18"/>爲究竟。證會四句。謂双觀智斷迷理事。刹那刹那
<lb ed="X" n="0049a05"/><lb ed="R080" n="0045a01"/>皆具四道。有四句故。一身證非慧證。後得解脫道
<lb ed="X" n="0049a06"/><lb ed="R080" n="0045a02"/><note place="inline">後智變影。不名證故。大般若云。正體名證。後智名得。有所得故</note>。二慧證非身證。正
<lb ed="X" n="0049a07"/><lb ed="R080" n="0045a03"/>體無間道<note place="inline">當品擇滅今未證故</note>。三身慧俱證。正體解脫道<note place="inline">今時
<lb ed="X" n="0049a08"/><lb ed="R080" n="0045a04"/>得正證前品滅故</note>。四二俱非證。後得無間道<note place="inline">如一刹那。具有四句。多念
<lb ed="X" n="0049a09"/><lb ed="R080" n="0045a05"/>單道准此應知</note>。非擇滅有二。本性不生餘部所無。二緣欠
<lb ed="X" n="0049a10"/><lb ed="R080" n="0045a06"/>不生。此復有二。一定不生。共薩婆多。二後還生。唯
<lb ed="X" n="0049a11"/><lb ed="R080" n="0045a07"/>大乘有。樞要云。虗空非擇通凡聖得。眞如擇滅及
<lb ed="X" n="0049a12"/><lb ed="R080" n="0045a08"/>想受滅。唯聖者得。不動二說<note place="inline">如對法記別此取捨</note>。問。何故擇
<lb ed="X" n="0049a13"/><lb ed="R080" n="0045a09"/>滅三界唯一。定障之滅分爲二種。若以二受別定
<lb ed="X" n="0049a14"/><lb ed="R080" n="0045a10"/>散地亦爾。答。必上下地對治所得。別立不動想受
<lb ed="X" n="0049a15"/><lb ed="R080" n="0045a11"/>滅二惑。一未至地。通斷九地染。故唯總立爲一擇
<lb ed="X" n="0049a16"/><lb ed="R080" n="0045a12"/>滅眞如。差別中遮惡取空。定無說有。遮化地部實
<lb ed="X" n="0049a17"/><lb ed="R080" n="0045a13"/>有說空。簡依他起虗幻名實。實異計所執妄倒名
<lb ed="X" n="0049a18"/><lb ed="R080" n="0045a14"/>眞。不同化地部別有實常法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0049a19"/><lb ed="R080" n="0045a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0049a1901">外道餘乘<note place="inline">至</note>亦是法執。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0049a20"/><lb ed="R080" n="0045a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0049a2001">述曰。破法執中。大段第三結破外小。於中有二。破
<lb ed="X" n="0049a21"/><lb ed="R080" n="0045a17"/>執故。示正故。此初也。初破色不相應無爲。薩婆多
<lb ed="X" n="0049a22"/><lb ed="R080" n="0045a18"/>云。外境若無。何緣生心。故轉破云。汝言能取彼外
<lb ed="X" n="0049a23"/><lb ed="R080" n="0045b01"/>境覺。亦不彼心外色等。是能取故。如緣此心所覺。
<lb ed="X" n="0049a24"/><lb ed="R080" n="0045b02"/>所覺謂諸心心所總名。彼疑。若爾能緣實耶。故亦
<pb ed="X" xml:id="X50.0818.0049b" n="0049b"/>
<lb ed="X" n="0049b01"/><lb ed="R080" n="0045b03"/>量云。彼非實有。依他起故。如幻事。諸部皆許幻非
<lb ed="X" n="0049b02"/><lb ed="R080" n="0045b04"/>實故。若爾心境空無差別。何故乃說唯有識耶。所
<lb ed="X" n="0049b03"/><lb ed="R080" n="0045b05"/>以解云。爲遣所執。存依他識。是實有者。如執外境。
<lb ed="X" n="0049b04"/><lb ed="R080" n="0045b06"/>亦是法執。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0049b05"/><lb ed="R080" n="0045b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0049b0501">然諸法執<note place="inline">至</note>如幻事等。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0049b06"/><lb ed="R080" n="0045b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0049b0601">述曰。第二示正。外疑。若無境由何起執故。如文可
<lb ed="X" n="0049b07"/><lb ed="R080" n="0045b09"/>解。二執双單後當廣釋。前我本想。卽唯言蘊。今法
<lb ed="X" n="0049b08"/><lb ed="R080" n="0045b10"/>本想。言處界者。基云。我作用義。故說言蘊。無爲無
<lb ed="X" n="0049b09"/><lb ed="R080" n="0045b11"/>用。計爲我小。不說界處。基法不然。但計有體。爲計
<lb ed="X" n="0049b10"/><lb ed="R080" n="0045b12"/>法故。言或無者。基云。末那定有。意識或無。修斷定
<lb ed="X" n="0049b11"/><lb ed="R080" n="0045b13"/>有。見斷不定。故世尊說者。解深密也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0049b12"/><lb ed="R080" n="0045b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0049b1201">如是外道<note place="inline">至</note>故似彼而轉。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0049b13"/><lb ed="R080" n="0045b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0049b1301">述曰。破我法執。大段第三略結。亦二。結成故。釋難
<lb ed="X" n="0049b14"/><lb ed="R080" n="0045b16"/>故。此初也。於中有三。三種漸略。成唯識故。初對外
<lb ed="X" n="0049b15"/><lb ed="R080" n="0045b17"/>境。略明唯識。謂外法無。欠緣義也。緣用必依實有
<lb ed="X" n="0049b16"/><lb ed="R080" n="0045b18"/>體者。設緣無法。親所緣緣。影有體故。相當情現。如
<lb ed="X" n="0049b17"/><lb ed="R080" n="0046a01"/>第二月。不遮所緣。次對餘聚。略明唯識。薩婆多等
<lb ed="X" n="0049b18"/><lb ed="R080" n="0046a02"/>許他心智。親緣現在他心心所。又安慧宗。佛他心
<lb ed="X" n="0049b19"/><lb ed="R080" n="0046a03"/>智。親照他心。及佛自身八識展轉親所緣緣<note place="inline">二十唯爲
<lb ed="X" n="0049b20"/><lb ed="R080" n="0046a04"/>證云佛親照彼論記會</note>。今護法宗。從凡至佛。皆變影像。故立
<lb ed="X" n="0049b21"/><lb ed="R080" n="0046a05"/>量破。彼聚言顯他身八識。及自中異聚諸識。如非
<lb ed="X" n="0049b22"/><lb ed="R080" n="0046a06"/>所緣者。如三度等。後對同聚漸略明唯識。測云。此
<lb ed="X" n="0049b23"/><lb ed="R080" n="0046a07"/>破法密部。說心緣境時。亦緣相應法。基云。此破上
<lb ed="X" n="0049b24"/><lb ed="R080" n="0046a08"/>座部。法藏部。同聚相應亦年能緣意業。破餘謂化
<pb ed="X" xml:id="X50.0818.0049c" n="0049c"/>
<lb ed="X" n="0049c01"/><lb ed="R080" n="0046a09"/>地部。心緣境時俱有法。西方師說。慧俱五蘊。名俱
<lb ed="X" n="0049c02"/><lb ed="R080" n="0046a10"/>有法。五識依色根俱有。身中色等是根種類故。能
<lb ed="X" n="0049c03"/><lb ed="R080" n="0046a11"/>緣之意識。唯依無間意。所依非色不能緣俱有。身
<lb ed="X" n="0049c04"/><lb ed="R080" n="0046a12"/>中色等非根種類故<note place="inline">大衆部說。心緣境時能了自他。如灯自照。亦能照他。彼親
<lb ed="X" n="0049c05"/><lb ed="R080" n="0046a13"/>照他。同薩婆多。照自還同大乘自證。故不別破。犢子部說。補特伽羅緣境非智。前<anchor xml:id="nkr_note_add_0049c0501" n="0049c0501"/><anchor xml:id="beg0049c0501" n="0049c0501"/>已<anchor xml:id="end0049c0501"/>破我。故今不破</note>。基
<lb ed="X" n="0049c06"/><lb ed="R080" n="0046a14"/>云。大乘二說。一云。設佛鏡智能現智影。自相應法
<lb ed="X" n="0049c07"/><lb ed="R080" n="0046a15"/>亦非所緣。然自證分自體盡故。成遍智。見分之境。
<lb ed="X" n="0049c08"/><lb ed="R080" n="0046a16"/>心等必同自證分境。許各別故。一云。鏡智相應亦
<lb ed="X" n="0049c09"/><lb ed="R080" n="0046a17"/>許相緣。此但遍親不遮疎也。見上現影名遍知故。
<lb ed="X" n="0049c10"/><lb ed="R080" n="0046a18"/>然自證分與相應法。見分同境名同所緣。非要皆
<lb ed="X" n="0049c11"/><lb ed="R080" n="0046b01"/>見分方同所緣故<note place="inline">如實三義如本母釋</note>。所引伽他。厚嚴經也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0049c12"/><lb ed="R080" n="0046b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0049c1201">有作是難<note place="inline">至</note>似外境轉。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0049c13"/><lb ed="R080" n="0046b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0049c1301">述曰。第二釋難。於中有三。設難故。破斥故。結正故。
<lb ed="X" n="0049c14"/><lb ed="R080" n="0046b04"/>此初也。勝論餘乘共作此難。外境實無。心似彼轉。
<lb ed="X" n="0049c15"/><lb ed="R080" n="0046b05"/>如說牛毛似龜毛轉。所似都無。何言似彼。此中喩
<lb ed="X" n="0049c16"/><lb ed="R080" n="0046b06"/>意。有人性急意猛。似於眞火。方可說言此人力大。
<lb ed="X" n="0049c17"/><lb ed="R080" n="0046b07"/>負重人等。說牛亦爾。旣無心外我法眞事。依何假
<lb ed="X" n="0049c18"/><lb ed="R080" n="0046b08"/>說。似何所耶。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0049c19"/><lb ed="R080" n="0046b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0049c1901">彼難非理<note place="inline">至</note>前<anchor xml:id="nkr_note_add_0049c1901" n="0049c1901"/><anchor xml:id="beg0049c1901" n="0049c1901"/>已<anchor xml:id="end0049c1901"/>破故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0049c20"/><lb ed="R080" n="0046b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0049c2001">述曰。第二破中。別破有二。初外道。後破小乘。初亦
<lb ed="X" n="0049c21"/><lb ed="R080" n="0046b11"/>有二。此初破眞事。前<anchor xml:id="nkr_note_add_0049c2101" n="0049c2101"/><anchor xml:id="beg0049c2101" n="0049c2101"/>已<anchor xml:id="end0049c2101"/>不成也。基云。所變似事有
<lb ed="X" n="0049c22"/><lb ed="R080" n="0046b12"/>法無我。俱有名無相分故。法謂軌持。依他中有法。
<lb ed="X" n="0049c23"/><lb ed="R080" n="0046b13"/>我謂主宰。依他中無我<note place="inline">此不盡理。似我似法。論說有故。由此測云五蘊假我
<lb ed="X" n="0049c24"/><lb ed="R080" n="0046b14"/>爲我似事</note>。謂云。非我似我。非法似法。故不得言有法無
<pb ed="X" xml:id="X50.0818.0050a" n="0050a"/>
<lb ed="X" n="0050a01"/><lb ed="R080" n="0046b15"/>我<note place="inline">此好</note>。此中何等名爲共法。基云。有善惡用名爲共
<lb ed="X" n="0050a02"/><lb ed="R080" n="0046b16"/>法<note place="inline">此<anchor xml:id="nkr_note_orig_0050001" n="0050001"/>〔唯〕護法</note>。測云。似常名爲共法<note place="inline">此唯談我</note>。觀云。能所似上
<lb ed="X" n="0050a03"/><lb ed="R080" n="0046b17"/>主宰軌持<note place="inline">此通我法</note>。此顯論宗唯似無眞。然對情許名
<lb ed="X" n="0050a04"/><lb ed="R080" n="0046b18"/>爲共法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0050a05"/><lb ed="R080" n="0047a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0050a0501">依類依實<note place="inline">至</note>俱不成故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0050a06"/><lb ed="R080" n="0047a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0050a0601">述曰。第二破似及共法中有二。標<anchor xml:id="nkr_note_orig_0050002" n="0050002"/>故。此初也。基云。
<lb ed="X" n="0050a07"/><lb ed="R080" n="0047a03"/>類者性也。卽同異句。其大有句今不取之。何以知
<lb ed="X" n="0050a08"/><lb ed="R080" n="0047a04"/>者。下德與類互相離故。若取大有。以是一法。定不
<lb ed="X" n="0050a09"/><lb ed="R080" n="0047a05"/>離故。卽不成因。測師二說。一者同此。一云。通取大
<lb ed="X" n="0050a10"/><lb ed="R080" n="0047a06"/>有同異。實是德依。此總別性。餘不爾故。取三除三
<lb ed="X" n="0050a11"/><lb ed="R080" n="0047a07"/><note place="inline">初解爲勝。有一總性無相離義。同異多體與德亦離故</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0050a12"/><lb ed="R080" n="0047a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0050a1201">依類假說<note place="inline">至</note>不依類成。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0050a13"/><lb ed="R080" n="0047a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0050a1301">述曰。別釋有二。此破依類。謂如內宗。必依共相。方
<lb ed="X" n="0050a14"/><lb ed="R080" n="0047a10"/>可得說人火相似。彼亦必依同異句力。方得說似。
<lb ed="X" n="0050a15"/><lb ed="R080" n="0047a11"/>故破不成。唯實家德。不屬類故。若於類上雖無共
<lb ed="X" n="0050a16"/><lb ed="R080" n="0047a12"/>德。強說人類似於火者。水應名火。無共德故。若謂
<lb ed="X" n="0050a17"/><lb ed="R080" n="0047a13"/>水類與火德離。人類德俱。可假說者。此亦不然。急
<lb ed="X" n="0050a18"/><lb ed="R080" n="0047a14"/>人喜時。雖離猛赤。猶說此人。以爲火故。雙牒結破。
<lb ed="X" n="0050a19"/><lb ed="R080" n="0047a15"/>如文可知。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0050a20"/><lb ed="R080" n="0047a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0050a2001">依實假說<note place="inline">至</note>不依實成。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0050a21"/><lb ed="R080" n="0047a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0050a2101">述曰。此破依實非共有者。人火二德。各付<anchor xml:id="nkr_note_add_0050a2101" n="0050a2101"/><anchor xml:id="beg0050a2101" n="0050a2101"/>己<anchor xml:id="end0050a2101"/>實。若
<lb ed="X" n="0050a22"/><lb ed="R080" n="0047a18"/>不以類交接而說。如二自相無共之義。測同於水。
<lb ed="X" n="0050a23"/><lb ed="R080" n="0047b01"/>說火等過。若謂二德似故假說人似火。世間不說
<lb ed="X" n="0050a24"/><lb ed="R080" n="0047b02"/>德似德故<note place="inline">難意斯盡。測等繁釋還不順文</note>。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X50.0818.0050b" n="0050b"/>
<lb ed="X" n="0050b01"/><lb ed="R080" n="0047b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0050b0101">又假必依<note place="inline">至</note>不應正理。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0050b02"/><lb ed="R080" n="0047b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0050b0201">述曰。第二解小乘難。法謂自相。彼謂眞事。然彼<anchor xml:id="nkr_note_orig_0050003" n="0050003"/>雖
<lb ed="X" n="0050b03"/><lb ed="R080" n="0047b05"/>言現量所證。非比量智名言所及。問。說一切法。比
<lb ed="X" n="0050b04"/><lb ed="R080" n="0047b06"/>量不可言。如何共相假智詮得。答。但遮得自相故。
<lb ed="X" n="0050b05"/><lb ed="R080" n="0047b07"/>言詮共相。謂比量智。但於共相隨名生解。假說得
<lb ed="X" n="0050b06"/><lb ed="R080" n="0047b08"/>故。且如靑言。遍目諸靑。隨此心生。總靑解也<note place="inline">自共相義。
<lb ed="X" n="0050b07"/><lb ed="R080" n="0047b09"/>如因明記。及佛地論。不須重述</note>。亦非離此者。測云。若離此前所說
<lb ed="X" n="0050b08"/><lb ed="R080" n="0047b10"/>不得。自之相外。有別方便。施設自相。爲假依者。卽
<lb ed="X" n="0050b09"/><lb ed="R080" n="0047b11"/>應說言假必依眞。旣不爾故。假唯依似。基云。非離
<lb ed="X" n="0050b10"/><lb ed="R080" n="0047b12"/>假智。及言說外。有別所以。施設自相。說爲假智。詮
<lb ed="X" n="0050b11"/><lb ed="R080" n="0047b13"/>之所依<note place="inline">前解義勝</note>。聲不及處者。謂自相也。無容及故。勿
<lb ed="X" n="0050b12"/><lb ed="R080" n="0047b14"/>生無色比智故。如瑜伽記。測等云。此論<anchor xml:id="nkr_note_orig_0050004" n="0050004"/>自卽佛地
<lb ed="X" n="0050b13"/><lb ed="R080" n="0047b15"/>論。如實義中自相共相。各附<anchor xml:id="nkr_note_add_0050b1301" n="0050b1301"/><anchor xml:id="beg0050b1301" n="0050b1301"/>己<anchor xml:id="end0050b1301"/>體。爲自相也。彼唯
<lb ed="X" n="0050b14"/><lb ed="R080" n="0047b16"/>現境離名言故。能詮所詮俱非自相者。能詮不能
<lb ed="X" n="0050b15"/><lb ed="R080" n="0047b17"/>彼自相。自相亦非他所詮故。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0050005" n="0050005"/>言似謂增益者。基云。
<lb ed="X" n="0050b16"/><lb ed="R080" n="0047b18"/>自相之上增益共相依他有法。謂一色相遍諸色
<lb ed="X" n="0050b17"/><lb ed="R080" n="0048a01"/>上。故名增益。測云。非謂所說執乃名增益。共相靑
<lb ed="X" n="0050b18"/><lb ed="R080" n="0048a02"/>等。是依他故<note place="inline">二師意同。影像上有普當假相。觀云同分攝者非也</note>。證云。本法
<lb ed="X" n="0050b19"/><lb ed="R080" n="0048a03"/>無常各附體者。皆不相似。但比量心所現相似。非
<lb ed="X" n="0050b20"/><lb ed="R080" n="0048a04"/>也。本法之上唯無增相。非附體相都不相似。違經
<lb ed="X" n="0050b21"/><lb ed="R080" n="0048a05"/>共相。違佛智故<note place="inline">廣破此義。如瑜伽記</note>。基問。增益何非是執。卽
<lb ed="X" n="0050b22"/><lb ed="R080" n="0048a06"/>善心等。應有法執。答。善心等<anchor xml:id="nkr_note_orig_0050006" n="0050006"/>比雖不稱質。而稱影
<lb ed="X" n="0050b23"/><lb ed="R080" n="0048a07"/>相。故不爲執。執俱不稱本質影故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0050b24"/><lb ed="R080" n="0048a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0050b2401">然依識變<note place="inline">至</note>假說我法名。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X50.0818.0050c" n="0050c"/>
<lb ed="X" n="0050c01"/><lb ed="R080" n="0048a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0050c0101">述曰。第三結正。厚嚴頌也。雖無識外我法眞事。對
<lb ed="X" n="0050c02"/><lb ed="R080" n="0048a10"/>妄所計情有我法。依識相見假說似彼。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0050c03"/><lb ed="R080" n="0048a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0050c0301">識所變相<note place="inline">至</note>合爲一種。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0050c04"/><lb ed="R080" n="0048a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0050c0401">述曰。釋頌有二。<anchor xml:id="nkr_note_add_0050c0401" n="0050c0401"/><anchor xml:id="beg0050c0401" n="0050c0401"/>已<anchor xml:id="end0050c0401"/>釋初三句。釋難標宗。今釋後三
<lb ed="X" n="0050c05"/><lb ed="R080" n="0048a13"/>句。略出體性。於中有二。定數故。釋義故。此初也。所
<lb ed="X" n="0050c06"/><lb ed="R080" n="0048a14"/>變見相各無量種。而自體分類別唯三。本識有多。
<lb ed="X" n="0050c07"/><lb ed="R080" n="0048a15"/>名何偏說。異熟多異熟性故。謂此本識。且有三位。
<lb ed="X" n="0050c08"/><lb ed="R080" n="0048a16"/>一我愛執藏位。除八地上。二乘無學。餘一切位名
<lb ed="X" n="0050c09"/><lb ed="R080" n="0048a17"/>阿賴耶。二善惡業果位。唯除如來。通諸有情。三相
<lb ed="X" n="0050c10"/><lb ed="R080" n="0048a18"/>續執持位。遍一切位。名阿陀那。於三通二。故言多
<lb ed="X" n="0050c11"/><lb ed="R080" n="0048b01"/>也。釋經所說三界唯心。而遣有情多分所著。除寬
<lb ed="X" n="0050c12"/><lb ed="R080" n="0048b02"/>狹位。說中位也。梵云末那。此翻名意。卽思量義。亦
<lb ed="X" n="0050c13"/><lb ed="R080" n="0048b03"/>恒亦審。偏得意名。第八唯恒。第六唯審。五識俱非。
<lb ed="X" n="0050c14"/><lb ed="R080" n="0048b04"/>有四句故<note place="inline">傴要多義不要不取</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0050c15"/><lb ed="R080" n="0048b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0050c1501">此三皆名<note place="inline">至</note>熏令生長。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0050c16"/><lb ed="R080" n="0048b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0050c1601">述曰。釋變義中有二。因故。果故。此初也。因雖多種。
<lb ed="X" n="0050c17"/><lb ed="R080" n="0048b07"/>今唯子因。卽能變生現行故。無記無力。非異熟因。
<lb ed="X" n="0050c18"/><lb ed="R080" n="0048b08"/>異熟疎遠。難招引故。基云。不說我見熏習種者。離
<lb ed="X" n="0050c19"/><lb ed="R080" n="0048b09"/>此二外無別體故。於名言離出。不別招報故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0050c20"/><lb ed="R080" n="0048b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0050c2001">二果能變<note place="inline">至</note>非謂一切。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0050c21"/><lb ed="R080" n="0048b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0050c2101">述曰。第二果也。基云。謂有緣變不同因變。卽自證
<lb ed="X" n="0050c22"/><lb ed="R080" n="0048b12"/>分變相見故。果卽能變。亦持業釋。所變見相五蘊
<lb ed="X" n="0050c23"/><lb ed="R080" n="0048b13"/>非一。故種種<note place="inline">此中攝因變正取種子生現行義。果變正取現行識變相見義</note>。問。現
<lb ed="X" n="0050c24"/><lb ed="R080" n="0048b14"/>行熏種。種生種子。此二變<anchor xml:id="nkr_note_orig_0050007" n="0050007"/>中變所攝。答。種生種現
<pb ed="X" xml:id="X50.0818.0051a" n="0051a"/>
<lb ed="X" n="0051a01"/><lb ed="R080" n="0048b15"/>皆因變攝。種能變故。現生現種皆果變攝。現<anchor xml:id="nkr_note_orig_0051001" n="0051001"/>現能
<lb ed="X" n="0051a02"/><lb ed="R080" n="0048b16"/>變故<note place="inline">雖有別義。種亦現因。現亦種因。各具二變。然雜亂故。三藏存前以爲正義。准此基云六七
<lb ed="X" n="0051a03"/><lb ed="R080" n="0048b17"/>熏言意顯能熏。亦因能變。不正義也</note>。變有二種。轉變變現。基云。四句。
<lb ed="X" n="0051a04"/><lb ed="R080" n="0048b18"/>一唯轉變。謂諸種子能熏相分。二唯變現。謂異熟
<lb ed="X" n="0051a05"/><lb ed="R080" n="0049a01"/>心。佛心現行。三二俱是。謂因七識。四二俱非。謂佛
<lb ed="X" n="0051a06"/><lb ed="R080" n="0049a02"/>及以異熟相分<note place="inline">因變果變。樞要四句。旣非正義。故不能也</note>。等流習氣爲
<lb ed="X" n="0051a07"/><lb ed="R080" n="0049a03"/>因緣者。等謂相似。流卽流類。似因而流。等卽流也。
<lb ed="X" n="0051a08"/><lb ed="R080" n="0049a04"/>熏習之氣卽出因體。親<anchor xml:id="nkr_note_orig_0051002" n="0051002"/>辨因果。名爲因緣。異熟習
<lb ed="X" n="0051a09"/><lb ed="R080" n="0049a05"/>氣爲增上緣者。異因而熟。亦持業釋。雖於因果爲
<lb ed="X" n="0051a10"/><lb ed="R080" n="0049a06"/>等流習。傍資執種令增生果。助他親因名增上緣。
<lb ed="X" n="0051a11"/><lb ed="R080" n="0049a07"/>引如作模。滿如塡綵。若因若果。各同其名。異熟果
<lb ed="X" n="0051a12"/><lb ed="R080" n="0049a08"/>義。雖通七識。此頌且說眞異熟也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0051a13"/><lb ed="R080" n="0049a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0051a1301">雖<anchor xml:id="nkr_note_add_0051a1301" n="0051a1301"/><anchor xml:id="beg0051a1301" n="0051a1301"/>已<anchor xml:id="end0051a1301"/>略說<note place="inline">至</note>其相云何。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0051a14"/><lb ed="R080" n="0049a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0051a1401">述曰。本頌大段第二廣釋唯識<anchor xml:id="nkr_note_orig_0051003" n="0051003"/>問。於中有三。初十
<lb ed="X" n="0051a15"/><lb ed="R080" n="0049a11"/>四頌半明三能變。廣前下三句頌。次有一頌明唯
<lb ed="X" n="0051a16"/><lb ed="R080" n="0049a12"/>識義。廣前彼依識所變。後有七頌。釋通外難。廣初
<lb ed="X" n="0051a17"/><lb ed="R080" n="0049a13"/>二句。亦有三。三能變故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0051a18"/><lb ed="R080" n="0049a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0051a1801">頌曰<note place="inline">至</note>阿羅漢位捨。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0051a19"/><lb ed="R080" n="0049a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0051a1901">述曰。初能變頌有十門。一自相門。初阿賴耶識。二
<lb ed="X" n="0051a20"/><lb ed="R080" n="0049a16"/>果相門。異熟也。三因相門。一切種也。四所緣門。執
<lb ed="X" n="0051a21"/><lb ed="R080" n="0049a17"/>受處也。五行相門。卽了也。其不可知屬此二門。六
<lb ed="X" n="0051a22"/><lb ed="R080" n="0049a18"/>心所相應門。卽常與體作意受想思相應也。七五
<lb ed="X" n="0051a23"/><lb ed="R080" n="0049b01"/>受門。卽相應唯捨受也。一相應言通二門故。八三
<lb ed="X" n="0051a24"/><lb ed="R080" n="0049b02"/>性門。是無覆無記。其觸等亦如是。但類心所不爲
<pb ed="X" xml:id="X50.0818.0051b" n="0051b"/>
<lb ed="X" n="0051b01"/><lb ed="R080" n="0049b03"/>別門。九因果相續門。恒轉如暴流。十捨名住地門。
<lb ed="X" n="0051b02"/><lb ed="R080" n="0049b04"/>卽阿羅漢位捨。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0051b03"/><lb ed="R080" n="0049b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0051b0301">論曰<note place="inline">至</note>是故偏說。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0051b04"/><lb ed="R080" n="0049b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0051b0401">述曰。釋有二文。初七段十義。正釋頌文。後五敎十
<lb ed="X" n="0051b05"/><lb ed="R080" n="0049b07"/>理。證此識有。言七段者。初之三相合爲一段。所緣
<lb ed="X" n="0051b06"/><lb ed="R080" n="0049b08"/>行相合爲一段。心所受俱合爲一段。類釋心所別
<lb ed="X" n="0051b07"/><lb ed="R080" n="0049b09"/>爲一段。餘各一故。此卽初段自相門也。阿賴耶者。
<lb ed="X" n="0051b08"/><lb ed="R080" n="0049b10"/>此翻攝藏。言具有者。必具三義方藏故。問。三藏欠
<lb ed="X" n="0051b09"/><lb ed="R080" n="0049b11"/>一不名阿賴耶。三持闕一不名阿陀那。答。三藏之
<lb ed="X" n="0051b10"/><lb ed="R080" n="0049b12"/>中執藏爲勝。流轉過重故。三持之中。持種爲勝。根
<lb ed="X" n="0051b11"/><lb ed="R080" n="0049b13"/>本義勝故。從勝得名。捨不捨異熟。寂云。雜染唯取
<lb ed="X" n="0051b12"/><lb ed="R080" n="0049b14"/>煩惱。範云。唯取惑業苦三。並云八地。彼無熏習。三
<lb ed="X" n="0051b13"/><lb ed="R080" n="0049b15"/>藏總無。何不捨名<note place="inline">非也。<name role="" type="person">世親</name>無性唯除無漏。與諸有漏互爲緣故。所知障等彼位
<lb ed="X" n="0051b14"/><lb ed="R080" n="0049b16"/>熏故</note>。言與<anchor xml:id="nkr_note_orig_0051004" n="0051004"/>誰染種種名所藏。此諸是能藏。是雜染法
<lb ed="X" n="0051b15"/><lb ed="R080" n="0049b17"/>所熏所依染法名能藏。此諸爲所藏<note place="inline">此師釋意本識現行具三
<lb ed="X" n="0051b16"/><lb ed="R080" n="0049b18"/>藏義</note>。測云。識中種子能生轉識。種名能藏。果名所藏。
<lb ed="X" n="0051b17"/><lb ed="R080" n="0050a01"/>雜染轉識熏成種子。能熏名能藏。所熏種所藏<note place="inline">此師
<lb ed="X" n="0051b18"/><lb ed="R080" n="0050a02"/>釋意唯種識上說能所藏</note>。無性釋云。於此攝藏者。顯能持習氣。
<lb ed="X" n="0051b19"/><lb ed="R080" n="0050a03"/>非唯習氣名阿賴耶識。要能持習氣。如彼說意識。
<lb ed="X" n="0051b20"/><lb ed="R080" n="0050a04"/>此有三釋。如彼論記。測存唯種爲能藏義。說法能
<lb ed="X" n="0051b21"/><lb ed="R080" n="0050a05"/>藏爲因緣性。破餘師故<note place="inline">今護法宗理各具三。若唯取種現欠二藏。若唯取現
<lb ed="X" n="0051b22"/><lb ed="R080" n="0050a06"/>無因緣故。謂不但由牙因緣性得藏識名。勿濫<anchor xml:id="nkr_note_orig_0051005" n="0051005"/>〔除〕故。謂七轉識種生熏種。亦<anchor xml:id="nkr_note_orig_0051006" n="0051006"/>〔彼〕種故。旣具三義應名藏識。
<lb ed="X" n="0051b23"/><lb ed="R080" n="0050a07"/>然性所許。故有別義。持種之義。名爲能藏。受熏之義名所藏。被六七識時。所執名爲執藏。不共餘故。由此
<lb ed="X" n="0051b24"/><lb ed="R080" n="0050a08"/>通取以爲善說。總緣我見亦緣種故</note>。攝持因果爲自相者。基云。自體
<pb ed="X" xml:id="X50.0818.0051c" n="0051c"/>
<lb ed="X" n="0051c01"/><lb ed="R080" n="0050a09"/>是總。因果是別。是別爲總所苞。名之爲攝。總爲別
<lb ed="X" n="0051c02"/><lb ed="R080" n="0050a10"/>所依。名之爲持。又雖二無總攝。二爲一體。體與義
<lb ed="X" n="0051c03"/><lb ed="R080" n="0050a11"/>爲依。名之爲持。攝二義爲體。名之爲攝。若爾自相
<lb ed="X" n="0051c04"/><lb ed="R080" n="0050a12"/>應是假有。此亦不然。以非<anchor xml:id="nkr_note_orig_0051007" n="0051007"/>辟然因果爲一。卽一體
<lb ed="X" n="0051c05"/><lb ed="R080" n="0050a13"/>上別義說故<note place="inline">此<anchor xml:id="nkr_note_orig_0051008" n="0051008"/>〔如〕一眞法界之上。別立人法二空。眞如雖開三種。猶名賴耶。不爲餘法。
<lb ed="X" n="0051c06"/><lb ed="R080" n="0050a14"/>故言實有。此師唯依一現行立。如樞要云。此中三相俱唯現行。現可見故。執持勝故</note>。測云。離
<lb ed="X" n="0051c07"/><lb ed="R080" n="0050a15"/>二相外別立自相。因謂識體。能持種義。果卽彼識
<lb ed="X" n="0051c08"/><lb ed="R080" n="0050a16"/>酬業之義。斯有二說。一云。自相卽體。餘二相狀。持
<lb ed="X" n="0051c09"/><lb ed="R080" n="0050a17"/>種酬因爲二相故。一云。三皆體相。以總攝別。如世
<lb ed="X" n="0051c10"/><lb ed="R080" n="0050a18"/>親論。三自相故。雖有三門。皆卽體義。故無一識三
<lb ed="X" n="0051c11"/><lb ed="R080" n="0050b01"/>體之失<note place="inline">二疏意同。測云。離二別立自相。但顯門別。不違基意。測後基初。總別義同。測前基後。
<lb ed="X" n="0051c12"/><lb ed="R080" n="0050b02"/>體義意同。准<name role="" type="person">世親</name>釋。總別爲三。如彼論云。三差別者。此中自相。果因二性之所建立。此中因性。唯是因性
<lb ed="X" n="0051c13"/><lb ed="R080" n="0050b03"/>之所建立。果相唯是果性建立</note>。此一體相雖多分位之中藏初過
<lb ed="X" n="0051c14"/><lb ed="R080" n="0050b04"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0051009" n="0051009"/>量。故此頌中偏爲自相。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0051c15"/><lb ed="R080" n="0050b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0051c1501">此是能引<note place="inline">至</note>故偏說之。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0051c16"/><lb ed="R080" n="0050b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0051c1601">述曰。第二果相門也。言能引也。簡滿業也。偈是總
<lb ed="X" n="0051c17"/><lb ed="R080" n="0050b07"/>報。眞異熟故。次簡有部。命衆同分恒眞異熟。化地
<lb ed="X" n="0051c18"/><lb ed="R080" n="0050b08"/>部等。窮生死蘊。大衆部。根本識。上座。分別論者有
<lb ed="X" n="0051c19"/><lb ed="R080" n="0050b09"/>分識等。離此本識不可得故。恒時遮斷。相續遮常。
<lb ed="X" n="0051c20"/><lb ed="R080" n="0050b10"/>此識具有四種果。除離繫故。然眞異熟。一寬二不
<lb ed="X" n="0051c21"/><lb ed="R080" n="0050b11"/>共。於三位等。寬通二位。於八識等。第八不共。故擧
<lb ed="X" n="0051c22"/><lb ed="R080" n="0050b12"/>異熟攝餘果相。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0051c23"/><lb ed="R080" n="0050b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0051c2301">此能執持<note place="inline">至</note>是故偏說。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0051c24"/><lb ed="R080" n="0050b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0051c2401">述曰。第三因相門也。基云。以現行識持種不<anchor xml:id="nkr_note_orig_0051010" n="0051010"/>失。名
<pb ed="X" xml:id="X50.0818.0052a" n="0052a"/>
<lb ed="X" n="0052a01"/><lb ed="R080" n="0050b15"/>一切種。釋因相義。種子亦是此識因相。然今且說
<lb ed="X" n="0052a02"/><lb ed="R080" n="0050b16"/>現行三相。寧知因相亦通種子。謂如下論。一切種
<lb ed="X" n="0052a03"/><lb ed="R080" n="0050b17"/>相。應更分別。卽通一切三性種故。攝論第二云。因
<lb ed="X" n="0052a04"/><lb ed="R080" n="0050b18"/>相者。謂卽如是一切種子阿賴耶識。於一切時。與
<lb ed="X" n="0052a05"/><lb ed="R080" n="0051a01"/>彼雜染品類。諸法現前爲因。<name role="" type="person">世親</name>釋云雜染所熏
<lb ed="X" n="0052a06"/><lb ed="R080" n="0051a02"/>功能差別故。樞要及疏。一云。三相俱現行。現可見
<lb ed="X" n="0052a07"/><lb ed="R080" n="0051a03"/>故。然攝大乘種爲因相。現爲果相。俱爲自體。所望
<lb ed="X" n="0052a08"/><lb ed="R080" n="0051a04"/>別故。二云。自相因相。通第八現及一切種。能所藏
<lb ed="X" n="0052a09"/><lb ed="R080" n="0051a05"/>故。知自相通。一切種相。更分別故。知因相通。果相
<lb ed="X" n="0052a10"/><lb ed="R080" n="0051a06"/>唯在第八現種。餘種非異熟故<note place="inline">生本識種。由先業力。立命根故。偏得
<lb ed="X" n="0052a11"/><lb ed="R080" n="0051a07"/>果名。此說三相皆通種現</note>。因位具三相。佛唯除果相。非眞異熟
<lb ed="X" n="0052a12"/><lb ed="R080" n="0051a08"/>故。不唯異熟。但從他生名果相者。佛亦具三。前說
<lb ed="X" n="0052a13"/><lb ed="R080" n="0051a09"/>爲勝。望他爲因果故<note place="inline">今謂不爾。且雖擧勝。不除餘果。旣云自相。合取因果。佛無
<lb ed="X" n="0052a14"/><lb ed="R080" n="0051a10"/>果相。唯應因相。無總相故</note>。言離此持種不可得者。遮經部等。色
<lb ed="X" n="0052a15"/><lb ed="R080" n="0051a11"/>根大種。轉識心所。及假類等。如下當說。基量云。彼
<lb ed="X" n="0052a16"/><lb ed="R080" n="0051a12"/>不能持一切種子。非第八識故。如外色等。返顯第
<lb ed="X" n="0052a17"/><lb ed="R080" n="0051a13"/>八能持種義。六因十因。雖有多種。能作因中持種
<lb ed="X" n="0052a18"/><lb ed="R080" n="0051a14"/>不共。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0052a19"/><lb ed="R080" n="0051a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0052a1901">初能變識<note place="inline">至</note>如是三相。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0052a20"/><lb ed="R080" n="0051a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0052a2001">述曰。初段結也。基云。識體變見相二分。種種相狀。
<lb ed="X" n="0052a21"/><lb ed="R080" n="0051a17"/>或等流果。六因等相。義相非一。故言雖多。然自證
<lb ed="X" n="0052a22"/><lb ed="R080" n="0051a18"/>分但有三義。略說三相<note place="inline">疏前云除現行相分。餘三分等皆入三相</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0052a23"/><lb ed="R080" n="0051b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0052a2301">一切種相<note place="inline">至</note>功能差別。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0052a24"/><lb ed="R080" n="0051b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0052a2401">述曰。廣因相門。十門分別。一出體故。二不一異故。
<pb ed="X" xml:id="X50.0818.0052b" n="0052b"/>
<lb ed="X" n="0052b01"/><lb ed="R080" n="0051b03"/>三假實故。四見相故。五三性故。六本始故。七六義
<lb ed="X" n="0052b02"/><lb ed="R080" n="0051b04"/>故。八生引故。九四緣故。十熏習故。此初也。本識中
<lb ed="X" n="0052b03"/><lb ed="R080" n="0051b05"/>者。簡餘部師。六識類等。親生自果。簡異熟因。功能
<lb ed="X" n="0052b04"/><lb ed="R080" n="0051b06"/>差別。簡能熏現。測云。理實有發。亦是因相。然且說
<lb ed="X" n="0052b05"/><lb ed="R080" n="0051b07"/>親名言種子。如等流果亦是果相。然且說疎以爲
<lb ed="X" n="0052b06"/><lb ed="R080" n="0051b08"/>果相。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0052b07"/><lb ed="R080" n="0051b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0052b0701">此與本識<note place="inline">至</note>理應爾故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0052b08"/><lb ed="R080" n="0051b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0052b0801">述曰。第二非一異門。本識是體。種子是用。理非一
<lb ed="X" n="0052b09"/><lb ed="R080" n="0051b11"/>異。體之用故。種子是因。現行是果。亦非一異。定一。
<lb ed="X" n="0052b10"/><lb ed="R080" n="0051b12"/>如一物無因果差別。定異。如相違互非因果說。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0052b11"/><lb ed="R080" n="0051b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0052b1101">雖非一異<note place="inline">至</note>不同眞如。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0052b12"/><lb ed="R080" n="0051b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0052b1201">述曰。第三假實門。測云。西方二釋。一月藏等說。是
<lb ed="X" n="0052b13"/><lb ed="R080" n="0051b15"/>假非實。自體分上。有能生用。名爲種故。如攝大乘。
<lb ed="X" n="0052b14"/><lb ed="R080" n="0051b16"/>非彼種子別有實物。於此中住。亦非不異。然五十
<lb ed="X" n="0052b15"/><lb ed="R080" n="0051b17"/>二。說實物者。約所依說。二護法等說。是實非假。說
<lb ed="X" n="0052b16"/><lb ed="R080" n="0051b18"/>實物故。假無自體。如兔角故。然附識體說無實物。
<lb ed="X" n="0052b17"/><lb ed="R080" n="0052a01"/>故月藏等比甁立量。基云。淸辨安慧等難也。論主
<lb ed="X" n="0052b18"/><lb ed="R080" n="0052a02"/>反質。眞如應假立。與外人作不定過。淸辨。若許眞
<lb ed="X" n="0052b19"/><lb ed="R080" n="0052a03"/>如亦假。不起似空華難。便無眞諦。然簡事理。不同
<lb ed="X" n="0052b20"/><lb ed="R080" n="0052a04"/>眞如。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0052b21"/><lb ed="R080" n="0052a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0052b2101">種子雖依<note place="inline">至</note>此爲境故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0052b22"/><lb ed="R080" n="0052a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0052b2201">述曰。第四見相門。基云。種子依自體分所熏處故。
<lb ed="X" n="0052b23"/><lb ed="R080" n="0052a07"/>然見分緣功能差別。非是緣於自證分體。測云。熏
<lb ed="X" n="0052b24"/><lb ed="R080" n="0052a08"/>自證分。有實種子。相分所攝。非餘三分。見分恒取
<pb ed="X" xml:id="X50.0818.0052c" n="0052c"/>
<lb ed="X" n="0052c01"/><lb ed="R080" n="0052a09"/>此爲境故。淨種淨識相分類故。雖見不緣。而相分
<lb ed="X" n="0052c02"/><lb ed="R080" n="0052a10"/>攝<note place="inline">旣見不緣而附自證。從體分攝。理有何妨。若月藏解。自證緣種。而非見分。於自體生能生用故。
<lb ed="X" n="0052c03"/><lb ed="R080" n="0052a11"/>五十一說。生無色界。第八唯緣內種子者依自證分所緣境。若說見分境。若凡若聖通緣欲色。現行色等。
<lb ed="X" n="0052c04"/><lb ed="R080" n="0052a12"/>如下當辨</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0052c05"/><lb ed="R080" n="0052a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0052c0501">諸有漏種<note place="inline">至</note>所攝異熟。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0052c06"/><lb ed="R080" n="0052a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0052c0601">述曰。第五三性門。諸有漏種。從體無記。從能熏因。
<lb ed="X" n="0052c07"/><lb ed="R080" n="0052a15"/>或所生現行亦名善等。無漏不爾。縛解異故。基問。
<lb ed="X" n="0052c08"/><lb ed="R080" n="0052a16"/>無漏與識性類別。不得隨識。名無記。無漏與識體
<lb ed="X" n="0052c09"/><lb ed="R080" n="0052a17"/>不同。應非隨識。名異熟。若爾何故。論說二門。一異
<lb ed="X" n="0052c10"/><lb ed="R080" n="0052a18"/>熟種。二異熟生。故論解云。隨所依名。有伏難言。若
<lb ed="X" n="0052c11"/><lb ed="R080" n="0052b01"/>爾。此等體非無記。依無記故。應名無記。故論解云。
<lb ed="X" n="0052c12"/><lb ed="R080" n="0052b02"/>異性相依。如眼等識。謂依眼等名眼等識。然非善
<lb ed="X" n="0052c13"/><lb ed="R080" n="0052b03"/>等從根無記。應返質云。無漏依識名異熟。亦今從
<lb ed="X" n="0052c14"/><lb ed="R080" n="0052b04"/>識名無記。識依於眼名眼識。亦應從眼名無記。此
<lb ed="X" n="0052c15"/><lb ed="R080" n="0052b05"/>旣不爾。彼云何然。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0052c16"/><lb ed="R080" n="0052b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0052c1601">此中有義<note place="inline">至</note>因果不亂。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0052c17"/><lb ed="R080" n="0052b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0052c1701">述曰。第六本始門。有三家釋。此初月藏釋也。亦名
<lb ed="X" n="0052c18"/><lb ed="R080" n="0052b08"/>護月<note place="inline">十釋之中。無此師釋。欲顯義別護法引述</note>初立宗云。皆本性有會
<lb ed="X" n="0052c19"/><lb ed="R080" n="0052b09"/>敎熏習。但可增長。引證有三。初引有漏無漏通敎。
<lb ed="X" n="0052c20"/><lb ed="R080" n="0052b10"/>從前如次。無盡意經<note place="inline">基云。共信之敎。婆沙亦引故</note>。阿毗達摩經
<lb ed="X" n="0052c21"/><lb ed="R080" n="0052b11"/><note place="inline">基云。其惡久<anchor xml:id="nkr_note_orig_0052001A" n="0052001A"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0052001A" n="0052001A"/>〔故〕如無食子落在地時。多爲<anchor xml:id="nkr_note_orig_0052001B" n="0052001B"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0052001B" n="0052001B"/>〔聚〕故</note>。瑜伽論等立五種姓<note place="inline">楞伽第二。
<lb ed="X" n="0052c22"/><lb ed="R080" n="0052b12"/>無上依經上卷。大莊嚴論第一。大般若五百九十三。雜有五性亦爾</note>。第二別引無漏
<lb ed="X" n="0052c23"/><lb ed="R080" n="0052b13"/>本有。卽瑜伽論第三。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0052002" n="0052002"/>准理證有漏種。後結成云。但
<lb ed="X" n="0052c24"/><lb ed="R080" n="0052b14"/>有一物生異不亂。若有新熏。便多種子。後果生時
<pb ed="X" xml:id="X50.0818.0053a" n="0053a"/>
<lb ed="X" n="0053a01"/><lb ed="R080" n="0052b15"/>從何種起。相似種子有生不生。或皆能生。因果雜
<lb ed="X" n="0053a02"/><lb ed="R080" n="0052b16"/>亂。然本性住習所成者。增不增長有差別故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0053a03"/><lb ed="R080" n="0052b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0053a0301">有義<note place="inline">至</note>非<anchor xml:id="nkr_note_add_0053a0301" n="0053a0301"/><anchor xml:id="beg0053a0301" n="0053a0301"/>己<anchor xml:id="end0053a0301"/>有體。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0053a04"/><lb ed="R080" n="0052b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0053a0401">述曰。勝軍祖師難陀義也。立宗種子皆熏故生。會
<lb ed="X" n="0053a05"/><lb ed="R080" n="0053a01"/>敎本有無始熏故。以名定體名習氣故。如胡麻中
<lb ed="X" n="0053a06"/><lb ed="R080" n="0053a02"/>所有香氣華熏故生。謂西方法。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0053001" n="0053001"/>光以香華。和於苣
<lb ed="X" n="0053a07"/><lb ed="R080" n="0053a03"/>勝。聚之一處。合使極爛。後以壓油。塗身香色。敎證
<lb ed="X" n="0053a08"/><lb ed="R080" n="0053a04"/>有三。初有偏證。謂多界經。攝大乘論。二三熏習<note place="inline">如彼
<lb ed="X" n="0053a09"/><lb ed="R080" n="0053a05"/>論記</note>。次無漏證。攝大乘對法論等。又瑜伽云。出世間
<lb ed="X" n="0053a10"/><lb ed="R080" n="0053a06"/>法。從眞如所緣緣種子。難陀釋云。佛證眞如說正
<lb ed="X" n="0053a11"/><lb ed="R080" n="0053a07"/>法故。聞熏習生。生初無漏<note place="inline">若護法釋。如瑜伽記。緣眞如境智之種子</note>。後
<lb ed="X" n="0053a12"/><lb ed="R080" n="0053a08"/>會違敎。瑜伽二文。一分立者。鈍利別故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0053a13"/><lb ed="R080" n="0053a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0053a1301">有義<note place="inline">至</note>習所成種。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0053a14"/><lb ed="R080" n="0053a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0053a1401">述曰。護法正宗。於中有三。立宗。破執。結成故。此初
<lb ed="X" n="0053a15"/><lb ed="R080" n="0053a11"/>也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0053a16"/><lb ed="R080" n="0053a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0053a1601">若唯本有<note place="inline">至</note>理敎相違。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0053a17"/><lb ed="R080" n="0053a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0053a1701">述曰。第二破執中有二。此破月藏。阿毗達磨經頌。
<lb ed="X" n="0053a18"/><lb ed="R080" n="0053a14"/>意者。基云。初句能藏。次句所藏<note place="inline">非也。二句各具能所藏故</note>。測云。
<lb ed="X" n="0053a19"/><lb ed="R080" n="0053a15"/>初句以識爲因。諸法爲果。次句翻此<note place="inline">此好應知</note>。寧知彼
<lb ed="X" n="0053a20"/><lb ed="R080" n="0053a16"/>頌說因緣義。攝大乘釋。爲因緣故。由炷生焰。如種
<lb ed="X" n="0053a21"/><lb ed="R080" n="0053a17"/>生現。由焰燒炷。如現<anchor xml:id="nkr_note_orig_0053002" n="0053002"/>重。第二蘆束。喩依持用。非但
<lb ed="X" n="0053a22"/><lb ed="R080" n="0053a18"/>因緣。亦依持故。唯依此二者。種及能熏。以相生故。
<lb ed="X" n="0053a23"/><lb ed="R080" n="0053b01"/>雖種生種亦爲因緣。約唯體有種現二故。若彼救
<lb ed="X" n="0053a24"/><lb ed="R080" n="0053b02"/>云。所引敎意熏令增長。故說因緣。善惡業現令果
<pb ed="X" xml:id="X50.0818.0053b" n="0053b"/>
<lb ed="X" n="0053b01"/><lb ed="R080" n="0053b03"/>種增。善惡應與無記因緣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0053b02"/><lb ed="R080" n="0053b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0053b0201">若唯始起<note place="inline">至</note>不善等種。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0053b03"/><lb ed="R080" n="0053b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0053b0301">述曰。此下破難陀中有五。一難本宗故。二破異論
<lb ed="X" n="0053b04"/><lb ed="R080" n="0053b06"/>故。三申正義故。四釋相違故。五總結故。此初也。量
<lb ed="X" n="0053b05"/><lb ed="R080" n="0053b07"/>云。汝初無漏。應不得生。無因緣故。如兔角等。救云。
<lb ed="X" n="0053b06"/><lb ed="R080" n="0053b08"/>此因隨一不成。世第一法所熏有漏爲因緣故<note place="inline">攝大
<lb ed="X" n="0053b07"/><lb ed="R080" n="0053b09"/>乘云。此聞熏習雖是世間。而是出世心種子性。以彼爲證</note>。故轉破云。有漏不應
<lb ed="X" n="0053b08"/><lb ed="R080" n="0053b10"/>爲無漏種。以相違故。測量云。有漏不能生異熟類。
<lb ed="X" n="0053b09"/><lb ed="R080" n="0053b11"/>漏無漏中隨一攝故。猶如無漏。若許無漏生有漏
<lb ed="X" n="0053b10"/><lb ed="R080" n="0053b12"/>者。便有二失。一佛生有漏失。二善生不善失。基云。
<lb ed="X" n="0053b11"/><lb ed="R080" n="0053b13"/>外曰不然。以勝劣故。劣可爲勝。非劣<anchor xml:id="nkr_note_orig_0053003" n="0053003"/>曰故。若爾。不
<lb ed="X" n="0053b12"/><lb ed="R080" n="0053b14"/>善應爲善因。又若相違得爲因者。善等應爲不善
<lb ed="X" n="0053b13"/><lb ed="R080" n="0053b15"/>等種。普理微也。量云。初無漏心應無漏種。爲因緣
<lb ed="X" n="0053b14"/><lb ed="R080" n="0053b16"/>生體是有爲。無漏攝故。如後無漏證相違決定。云
<lb ed="X" n="0053b15"/><lb ed="R080" n="0053b17"/>初生無漏非無漏種。生有漏無漏。隨一初生攝故。
<lb ed="X" n="0053b16"/><lb ed="R080" n="0053b18"/>如解脫分善<note place="inline">今謂。此量法自相相違過。初生無漏。同性種生。因喩如彼。旣有此過。不成
<lb ed="X" n="0053b17"/><lb ed="R080" n="0054a01"/>歒量</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0053b18"/><lb ed="R080" n="0054a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0053b1801">分別論者<note place="inline">至</note>故名本<anchor xml:id="nkr_note_orig_0053004" n="0053004"/>淨。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0053b19"/><lb ed="R080" n="0054a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0053b1901">述曰。第二遮破異論。基云。諸邪分別。皆名毗婆闍
<lb ed="X" n="0053b20"/><lb ed="R080" n="0054a04"/>婆提。此云分別論者。卽大衆一說出世鷄胤四部
<lb ed="X" n="0053b21"/><lb ed="R080" n="0054a05"/><note place="inline">宗輪論云。此四計同分別論者。心性本淨</note>。測云。婆沙二十七。分別論者。
<lb ed="X" n="0053b22"/><lb ed="R080" n="0054a06"/>心之染淨。如銅器等。垢淨位也。旣無淨熏。而有因
<lb ed="X" n="0053b23"/><lb ed="R080" n="0054a07"/>生。故今論主兼引遮破。證云。不正皆名分別。似無
<lb ed="X" n="0053b24"/><lb ed="R080" n="0054a08"/>別主。然論破云。汝論說故別有執人<note place="inline">別有宗主。然宗輪意。將四
<pb ed="X" xml:id="X50.0818.0053c" n="0053c"/>
<lb ed="X" n="0053c01"/><lb ed="R080" n="0054a09"/>部計全同彼宗</note>。破卽心淨中有四失。一相違卽體失。相染
<lb ed="X" n="0053c02"/><lb ed="R080" n="0054a10"/>性淨。同變卽常。二三性雜亂失。同性淨故。言如惡
<lb ed="X" n="0053c03"/><lb ed="R080" n="0054a11"/>心等。性非無漏者。彼非無漏。先<anchor xml:id="nkr_note_add_0053c0301" n="0053c0301"/><anchor xml:id="beg0053c0301" n="0053c0301"/>已<anchor xml:id="end0053c0301"/>成故。諸心性非
<lb ed="X" n="0053c04"/><lb ed="R080" n="0054a12"/>無漏因。三漏無漏同失。相違同故。四凡聖異失。彼
<lb ed="X" n="0053c05"/><lb ed="R080" n="0054a13"/>宗許有無漏種子。何須現行性淨爲因。測云。彼宗
<lb ed="X" n="0053c06"/><lb ed="R080" n="0054a14"/>二因。一本性因。卽無漏種。二擊發因。卽心本性<note place="inline">然彼
<lb ed="X" n="0053c07"/><lb ed="R080" n="0054a15"/>不許有第八識種子無依</note>。證云。彼三性心由現有染。雖非無漏。
<lb ed="X" n="0053c08"/><lb ed="R080" n="0054a16"/>本性淨故。所熏成種卽成無漏。此種通生有漏無
<lb ed="X" n="0053c09"/><lb ed="R080" n="0054a17"/>漏。初生無漏以此爲因<note place="inline">彼本淨種曾生有漏。新所熏種有漏所熏。初道無正
<lb ed="X" n="0053c10"/><lb ed="R080" n="0054a18"/>無漏因緣。同難陀義。故例破也</note>。樞要云。大衆部等。不立種子。今破
<lb ed="X" n="0053c11"/><lb ed="R080" n="0054b01"/>大乘異師之義。或大衆部有當生義。名爲種子。不
<lb ed="X" n="0053c12"/><lb ed="R080" n="0054b02"/>同經部別有種子。或不相應隨眠名種<note place="inline">非也。對分別論。旣言
<lb ed="X" n="0053c13"/><lb ed="R080" n="0054b03"/>汝論。寧知此破大乘師義。大衆心本淨雖同分別論有種無種不同何失。或若當生名爲種子。何言種子。
<lb ed="X" n="0053c14"/><lb ed="R080" n="0054b04"/>現行性同。以現例種。明知令生。其當所生純無漏故。或彼煩惱種名隨眠。如何無漏種名隨眠。故知此破
<lb ed="X" n="0053c15"/><lb ed="R080" n="0054b05"/>分別本師。樞要三解。皆不可依也</note>。釋經二義。一法性心。如勝鬘經。
<lb ed="X" n="0053c16"/><lb ed="R080" n="0054b06"/>二依他心。如瑜伽故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0053c17"/><lb ed="R080" n="0054b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0053c1701"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0053005" n="0053005"/>由應信<note place="inline">至</note>類此應知。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0053c18"/><lb ed="R080" n="0054b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0053c1801">述曰。第三申正義也。測云。發心<anchor xml:id="nkr_note_add_0053c1801" n="0053c1801"/><anchor xml:id="beg0053c1801" n="0053c1801"/>已<anchor xml:id="end0053c1801"/>後用增非體。初
<lb ed="X" n="0053c19"/><lb ed="R080" n="0054b09"/>起無漏。用此爲因。後起無漏。以何種生。護法正宗。
<lb ed="X" n="0053c20"/><lb ed="R080" n="0054b10"/>新舊共生。勢力等故。若爾。如何彼破他言。不見二
<lb ed="X" n="0053c21"/><lb ed="R080" n="0054b11"/>種生一。可同依一識。和合似一。如一麥子衆多極
<lb ed="X" n="0053c22"/><lb ed="R080" n="0054b12"/>微共生。可不同別依<note place="inline">謂初無漏唯法爾生。後必法爾新熏合生。初現起時。必熏
<lb ed="X" n="0053c23"/><lb ed="R080" n="0054b13"/>種故。非但見道名初無漏。若與見道異地無漏。修道始起。隨初起時。或爲見生。或爲相分。皆名初起。唯法
<lb ed="X" n="0053c24"/><lb ed="R080" n="0054b14"/>爾生。傳說護法正宗如此</note>。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X50.0818.0054a" n="0054a"/>
<lb ed="X" n="0054a01"/><lb ed="R080" n="0054b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0054a0101">諸敎中<note place="inline">至</note>亦定非理。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0054a02"/><lb ed="R080" n="0054b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0054a0201">述曰。第四釋相違敎。文顯可知。言令漸增盛者。古
<lb ed="X" n="0054a03"/><lb ed="R080" n="0054b17"/>有二義。轉齊故。轉滅。如法苑釋。熟中取捨如本母
<lb ed="X" n="0054a04"/><lb ed="R080" n="0054b18"/>釋。言感勝異熟者。薩婆多言。但感別報。如俱舍二
<lb ed="X" n="0054a05"/><lb ed="R080" n="0055a01"/>十三。正理六十一等。唯感色界五蘊滿果。若大乘
<lb ed="X" n="0054a06"/><lb ed="R080" n="0055a02"/>宗。測皆感引滿。然非異熟。如無性釋。此非異熟因。
<lb ed="X" n="0054a07"/><lb ed="R080" n="0055a03"/>能對治彼故。卽增上果假名異熟。由此資粮。熏餘
<lb ed="X" n="0054a08"/><lb ed="R080" n="0055a04"/>有漏滿業。令感異熟故<note place="inline">此未盡理。若總若別。唯助餘業。無正感者。應知無漏
<lb ed="X" n="0054a09"/><lb ed="R080" n="0055a05"/>唯有異熟助伴。非有異熟故</note>。範云。通感總報。如六十七。雖復自
<lb ed="X" n="0054a10"/><lb ed="R080" n="0055a06"/>性猒背後有。然能隨順後有身語意妙行。是故亦
<lb ed="X" n="0054a11"/><lb ed="R080" n="0055a07"/>是集諦所攝<note place="inline">此亦不然。若感總報應有支攝。卽違瑜伽十二有支。一切皆唯非學無學
<lb ed="X" n="0054a12"/><lb ed="R080" n="0055a08"/>故。然六十七唯名集諦者。與福分善牙相增益。令感報故。如實之義。如本母釋及瑜伽記</note>。言有
<lb ed="X" n="0054a13"/><lb ed="R080" n="0055a09"/>寄顯勝增上者。有謂有處。卽攝論也。彼第三云。此
<lb ed="X" n="0054a14"/><lb ed="R080" n="0055a10"/>聞熏習。是出世間。最淨法界等流性故。旣是世間。
<lb ed="X" n="0054a15"/><lb ed="R080" n="0055a11"/>而是出世心種子性。無性釋云。是無漏心資粮性
<lb ed="X" n="0054a16"/><lb ed="R080" n="0055a12"/>故。解云。有漏聞熏名增上緣。將法爾種寄聞熏習。
<lb ed="X" n="0054a17"/><lb ed="R080" n="0055a13"/>此聞熏習爲因緣體。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0054a18"/><lb ed="R080" n="0055a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0054a1801">然諸聖敎<note place="inline">至</note>始起二類。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0054a19"/><lb ed="R080" n="0055a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0054a1901">述曰。第五總結。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0054a20"/><lb ed="R080" n="0055a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0054a2001">然種子義<note place="inline">至</note>能生用故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0054a21"/><lb ed="R080" n="0055a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0054a2101">述曰。第七六義門。彌勒瑜伽論。立七義。無著攝論。
<lb ed="X" n="0054a22"/><lb ed="R080" n="0055a18"/>略六義。開合雖異。義猶相符。且述攝論言有六種。
<lb ed="X" n="0054a23"/><lb ed="R080" n="0055b01"/>此初一相。瑜伽第五。七義之中。初無常也。此遮外
<lb ed="X" n="0054a24"/><lb ed="R080" n="0055b02"/>道自性我等。常法爲因。化地部等。緣起無爲。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X50.0818.0054b" n="0054b"/>
<lb ed="X" n="0054b01"/><lb ed="R080" n="0055b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0054b0101">二果俱有<note place="inline">至</note>與果俱有。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0054b02"/><lb ed="R080" n="0055b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0054b0201">述曰。此第二相。攝七義中。第二一分與他性因。及
<lb ed="X" n="0054b03"/><lb ed="R080" n="0055b05"/>彼第三<anchor xml:id="nkr_note_add_0054b0301" n="0054b0301"/><anchor xml:id="beg0054b0301" n="0054b0301"/>已<anchor xml:id="end0054b0301"/>生未滅。測云。種現同時名俱現。必依一
<lb ed="X" n="0054b04"/><lb ed="R080" n="0055b06"/>身名和合。故遮過未及他身也。基云。現者顯現現
<lb ed="X" n="0054b05"/><lb ed="R080" n="0055b07"/>在現有三義名現。由此無性人第七識不名種子。
<lb ed="X" n="0054b06"/><lb ed="R080" n="0055b08"/>果不顯現故。顯現簡第七。現在簡前後。現有簡假
<lb ed="X" n="0054b07"/><lb ed="R080" n="0055b09"/>法。體是實有。成種子故。簡第七者。末那應具此六
<lb ed="X" n="0054b08"/><lb ed="R080" n="0055b10"/>義故。謂刹那滅。乃至引自果故。旣與所熏果有非
<lb ed="X" n="0054b09"/><lb ed="R080" n="0055b11"/>顯現果。闕果俱義。今謂不爾。論第三義。<anchor xml:id="nkr_note_add_0054b0901" n="0054b0901"/><anchor xml:id="beg0054b0901" n="0054b0901"/>已<anchor xml:id="end0054b0901"/>簡轉識。
<lb ed="X" n="0054b10"/><lb ed="R080" n="0055b12"/>界地易脫。亦非恒故。不簡本識種所依故。不生現
<lb ed="X" n="0054b11"/><lb ed="R080" n="0055b13"/>時。仍名種子。末那闕恒。應名種子。此難不爾。容果
<lb ed="X" n="0054b12"/><lb ed="R080" n="0055b14"/>俱故。說具六義。非說念念皆具六故。有說。前種生
<lb ed="X" n="0054b13"/><lb ed="R080" n="0055b15"/>後念現。彼如何解此聖敎義。基。如上座部。心有二
<lb ed="X" n="0054b14"/><lb ed="R080" n="0055b16"/>時。前滅後生。同在現在。然有二趣並成之妨。言
<lb ed="X" n="0054b15"/><lb ed="R080" n="0055b17"/>前後相違必不俱有者。測云。若許種子生同時種。
<lb ed="X" n="0054b16"/><lb ed="R080" n="0055b18"/>彼能生種。亦必有因。是有爲故。如所生種。如是展
<lb ed="X" n="0054b17"/><lb ed="R080" n="0056a01"/>轉。一念無窮<note place="inline">旣不得俱。前與後違</note>。若爾。如何法爾同<anchor xml:id="nkr_note_orig_0054001" n="0054001"/>念生新
<lb ed="X" n="0054b18"/><lb ed="R080" n="0056a02"/>熏種。基疏二說。一云。此不同時。前念法爾及現在
<lb ed="X" n="0054b19"/><lb ed="R080" n="0056a03"/>現爲因緣生一新熏種。一云。本有望新不爲因緣。
<lb ed="X" n="0054b20"/><lb ed="R080" n="0056a04"/>現行能熏爲因緣故<note place="inline">初義難解。後能熏起。時旣不定。法爾豈恒預取新種。若不
<lb ed="X" n="0054b21"/><lb ed="R080" n="0056a05"/>預取。忽起能熏。應闕因緣。種不生故。後義亦難。有實體法<anchor xml:id="nkr_note_orig_0054002" n="0054002"/>〔新〕起之時。應如現行。因法爾故。一體流轉雖必
<lb ed="X" n="0054b22"/><lb ed="R080" n="0056a06"/>前後。生別體種同時何失。如新舊種合生一現。法爾能熏共生一種。隨緣起用。非預取故</note>。旣因
<lb ed="X" n="0054b23"/><lb ed="R080" n="0056a07"/>與果俱有者。生現行也。有不俱者。生後種也。頓有
<lb ed="X" n="0054b24"/><lb ed="R080" n="0056a08"/>生現引種用故。旣生二果。望現名種。如無性論不
<pb ed="X" xml:id="X50.0818.0054c" n="0054c"/>
<lb ed="X" n="0054c01"/><lb ed="R080" n="0056a09"/>生種果。名爲種類。生現行時名爲種子<note place="inline">如必對可其立種名</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0054c02"/><lb ed="R080" n="0056a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0054c0201">三恒隨轉<note place="inline">至</note>自類相生。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0054c03"/><lb ed="R080" n="0056a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0054c0301">述曰。攝七義中第三分。亦與後念自性爲因。至究
<lb ed="X" n="0054c04"/><lb ed="R080" n="0056a12"/>竟位者。且染法種。至見道等對治生位。餘有漏法
<lb ed="X" n="0054c05"/><lb ed="R080" n="0056a13"/>至涅<anchor xml:id="nkr_note_orig_0054003" n="0054003"/>槃。佛種乃至窮未來等<note place="inline"><name role="" type="person">世親</name>無性且說顯相</note>。實亦應簡
<lb ed="X" n="0054c06"/><lb ed="R080" n="0056a14"/>本識現行。亦有界地轉易義故。然種所依且不簡
<lb ed="X" n="0054c07"/><lb ed="R080" n="0056a15"/>也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0054c08"/><lb ed="R080" n="0056a16"/>
<lb ed="X" n="0054c09"/><lb ed="R080" n="0056a17"/><cb:juan fun="close" n="1b"><cb:jhead>成唯識論學記卷上末</cb:jhead></cb:juan>
</cb:div></body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0027a1401" to="#end0027a1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0027a1901" to="#end0027a1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0027a2401" to="#end0027a2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0027c2001" to="#end0027c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0028a2401" to="#end0028a2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0028b2201" to="#end0028b2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0028b2301" to="#end0028b2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0028b2302" to="#end0028b2302"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0028c0401" to="#end0028c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0028c0801" to="#end0028c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0030a0901" to="#end0030a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0030b0401" to="#end0030b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0031c1401" to="#end0031c1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0032a0301" to="#end0032a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0032a0401" to="#end0032a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0032a1601" to="#end0032a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0034a0101" to="#end0034a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0034b0401" to="#end0034b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0035b0601" to="#end0035b0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0035b1701" to="#end0035b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0035c0601" to="#end0035c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0036a0801" to="#end0036a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0036b1601" to="#end0036b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0037a1501" to="#end0037a1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0038b0301" to="#end0038b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0040c0101" to="#end0040c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0040c0701" to="#end0040c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0040c0801" to="#end0040c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0042a0401" to="#end0042a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0042a1801" to="#end0042a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0042a2001" to="#end0042a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0042a2301" to="#end0042a2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0042b1701" to="#end0042b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0042c0901" to="#end0042c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0042c0902" to="#end0042c0902"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0042c1401" to="#end0042c1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0044a0301" to="#end0044a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0044a0401" to="#end0044a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0044a0402" to="#end0044a0402"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0044a0501" to="#end0044a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0044a0601" to="#end0044a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0044a1001" to="#end0044a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0044a1901" to="#end0044a1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0044a2001" to="#end0044a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0044b0401" to="#end0044b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0044b1701" to="#end0044b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0044c1501" to="#end0044c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0045b2201" to="#end0045b2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0046b1801" to="#end0046b1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0046b1901" to="#end0046b1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0046c1901" to="#end0046c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0046c2101" to="#end0046c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0047a1001" to="#end0047a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0047a1601" to="#end0047a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0047b1601" to="#end0047b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0048c0201" to="#end0048c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0049c0501" to="#end0049c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0049c1901" to="#end0049c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0049c2101" to="#end0049c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0050a2101" to="#end0050a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0050b1301" to="#end0050b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0050c0401" to="#end0050c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0051a1301" to="#end0051a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0053a0301" to="#end0053a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0053c0301" to="#end0053c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0053c1801" to="#end0053c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0054b0301" to="#end0054b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0054b0901" to="#end0054b0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="cbeta-notes">
<head>CBETA 校注</head>
<p>
<note n="0028002" resp="#resp2" type="mod" target="#nkr_note_mod_0028002">一無已字</note>
<note n="0052001A" resp="#resp2" type="mod" target="#nkr_note_mod_0052001A">故字一作形</note>
<note n="0052001B" resp="#resp2" type="mod" target="#nkr_note_mod_0052001B">聚字一作形</note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="xuzang-notes">
<head>卍續藏 校注</head>
<p>
<note n="0027001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0027001">空下一有故空二字</note>
<note n="0027002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0027002">爲下一有今字</note>
<note n="0027003" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0027003">鈍字更勘</note>
<note n="0027004" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0027004">泳一作詠</note>
<note n="0027005" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0027005">前上一有尋字</note>
<note n="0028001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0028001">解一作脫</note>
<note n="0028002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0028002">一無巳字</note>
<note n="0028003" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0028003">所下疑脫集字</note>
<note n="0029001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0029001">別一作引</note>
<note n="0029002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0029002">爲字疑剩</note>
<note n="0029003" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0029003">未一作耳</note>
<note n="0030001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0030001">北疑比</note>
<note n="0030002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0030002">開疑關</note>
<note n="0030003" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0030003">一無無字</note>
<note n="0032001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0032001">以一作似</note>
<note n="0032002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0032002 #note_star_2">重疑熏下同</note>
<note n="0032003" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0032003 #note_star_1">開疑關下同</note>
<note n="0032004" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0032004">品一作器</note>
<note n="0032005" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0032005">種疑雖</note>
<note n="0032006" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0032006">和字更勘</note>
<note n="0033001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0033001 #note_star_3">微疑徵次同</note>
<note n="0033002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0033002">插入又等三字</note>
<note n="0033003" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0033003">許一作計</note>
<note n="0034001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0034001">寂處一作峯家</note>
<note n="0034002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0034002 #note_star_4 #note_star_5">微疑徵下同</note>
<note n="0035001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0035001">面疑西</note>
<note n="0035002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0035002">火疑大</note>
<note n="0036001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0036001">一一作二</note>
<note n="0036002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0036002">釋疏作史</note>
<note n="0036003" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0036003">股疑般</note>
<note n="0036004" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0036004">一無業字</note>
<note n="0036005" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0036005">重一作量</note>
<note n="0037001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0037001">歷一作應</note>
<note n="0038001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0038001">頓一作頻</note>
<note n="0038002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0038002">之字更勘</note>
<note n="0038003" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0038003">越一作起</note>
<note n="0038004" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0038004">亦論作執</note>
<note n="0039001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0039001">故字疑剩</note>
<note n="0039002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0039002">定一作成</note>
<note n="0039003" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0039003">處一作界</note>
<note n="0040001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0040001">識一作色</note>
<note n="0040002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0040002">現一作理</note>
<note n="0040003" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0040003">緣下一有今破若爾因等三緣於所生識應所緣緣十六字</note>
<note n="0040004" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0040004">體下一有假字</note>
<note n="0040005" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0040005">婆下應有多字</note>
<note n="0041001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0041001">此上疑有脫字</note>
<note n="0041002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0041002">如等五字疑衍文</note>
<note n="0041003" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0041003">誰疑難</note>
<note n="0041004" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0041004">法字疑剩</note>
<note n="0042001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0042001">薩一作提</note>
<note n="0042002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0042002">止一作心</note>
<note n="0042003" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0042003">重疑熏下同</note>
<note n="0042004" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0042004">思一作種</note>
<note n="0042005" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0042005">或疑戒次同</note>
<note n="0042006" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0042006">護疑獲</note>
<note n="0042007" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0042007">巳疑亡</note>
<note n="0042008" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0042008">表上一有無字</note>
<note n="0042009" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0042009">或疑戒</note>
<note n="0042010" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0042010">意等六字疑剩</note>
<note n="0042011" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0042011">引一作別</note>
<note n="0043001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0043001">現現一作理理</note>
<note n="0043002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0043002">糸字更勘</note>
<note n="0043003" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0043003">假下一有故字</note>
<note n="0043004" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0043004">得字疑剩</note>
<note n="0044001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0044001">舊一作曰</note>
<note n="0044002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0044002">就一作熟</note>
<note n="0044003" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0044003">翻下一有覆字</note>
<note n="0044004" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0044004">故欲疑倒</note>
<note n="0045001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0045001">揚上疑脫顯字</note>
<note n="0045002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0045002">云上一有此字</note>
<note n="0045003" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0045003">伏一作厭</note>
<note n="0045004" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0045004">相下一有難字</note>
<note n="0045005" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0045005">物字疑剩</note>
<note n="0045006" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0045006">一無總字</note>
<note n="0045007" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0045007">無上疑脫一云二字</note>
<note n="0045008" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0045008">滅一作感</note>
<note n="0046001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0046001">竪一作堅</note>
<note n="0046002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0046002">體字疑衍</note>
<note n="0046003" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0046003">淨一作諍</note>
<note n="0046004" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0046004">一無集字</note>
<note n="0046005" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0046005">非下一有彼字</note>
<note n="0046006" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0046006">比一作此</note>
<note n="0046007" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0046007">不字更勘</note>
<note n="0047001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0047001">是字原本不明</note>
<note n="0047002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0047002">後一作復</note>
<note n="0047003" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0047003">曲上疑脫屈字</note>
<note n="0047004" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0047004">韻一作引</note>
<note n="0047005" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0047005">許疑計</note>
<note n="0047006" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0047006">管下疑脫絃字</note>
<note n="0047007" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0047007">微疑徵下同</note>
<note n="0048001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0048001">新一作親</note>
<note n="0048002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0048002">度上一有比字</note>
<note n="0048003" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0048003">色下疑脫顯色二字</note>
<note n="0048004" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0048004">法字疑衍</note>
<note n="0048005" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0048005">一下疑脫非多二字</note>
<note n="0050001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0050001">唯一作難</note>
<note n="0050002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0050002">故下疑脫釋故二字</note>
<note n="0050003" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0050003">雖一作離</note>
<note n="0050004" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0050004">自下一有相字</note>
<note n="0050005" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0050005">一無言字</note>
<note n="0050006" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0050006">比下一有量字</note>
<note n="0050007" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0050007">中下疑脫何字</note>
<note n="0051001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0051001">現字疑剩</note>
<note n="0051002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0051002">辨一作變</note>
<note n="0051003" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0051003">問疑門</note>
<note n="0051004" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0051004">誰疑雜</note>
<note n="0051005" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0051005">除一作染</note>
<note n="0051006" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0051006">彼一作非</note>
<note n="0051007" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0051007">辟字未詳</note>
<note n="0051008" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0051008">如一作知</note>
<note n="0051009" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0051009">量一作重</note>
<note n="0051010" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0051010">失一作共</note>
<note n="0052001A" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0052001A">故字聚字一作形</note>
<note n="0052001B" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0052001B">故字聚字一作形</note>
<note n="0052002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0052002">准一作難</note>
<note n="0053001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0053001">光疑先</note>
<note n="0053002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0053002">重疑量</note>
<note n="0053003" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0053003">曰疑因</note>
<note n="0053004" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0053004">淨一作性</note>
<note n="0053005" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0053005">由下論有此字</note>
<note n="0054001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0054001">念一作然</note>
<note n="0054002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0054002">新一作前</note>
<note n="0054003" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0054003">槃下准下應有際字（准ノ字ミアタラズ。<g ref="#CB18834">󴦒</g>）</note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
<note n="0027a1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0027a1401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0027a1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0027a1901">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0027a2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0027a2401">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0027c2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0027c2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0028a2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0028a2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0028b2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0028b2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0028b2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0028b2301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0028b2302" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0028b2302">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0028c0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0028c0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0028c0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0028c0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0030a0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0030a0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0030b0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0030b0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0031c1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0031c1401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0032a0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0032a0301">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0032a0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0032a0401">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0032a1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0032a1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0034a0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0034a0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0034b0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0034b0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0035b0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0035b0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0035b1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0035b1701">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0035c0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0035c0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0036a0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0036a0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0036b1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0036b1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0037a1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0037a1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0038b0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0038b0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0040c0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0040c0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0040c0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0040c0701">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0040c0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0040c0801">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0042a0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0042a0401">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0042a1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0042a1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0042a2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0042a2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0042a2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0042a2301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0042b1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0042b1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0042c0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0042c0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0042c0902" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0042c0902">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0042c1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0042c1401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0044a0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0044a0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0044a0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0044a0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0044a0402" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0044a0402">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0044a0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0044a0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0044a0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0044a0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0044a1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0044a1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0044a1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0044a1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0044a2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0044a2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0044b0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0044b0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0044b1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0044b1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0044c1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0044c1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0045b2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0045b2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0046b1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0046b1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0046b1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0046b1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0046c1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0046c1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0046c2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0046c2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0047a1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0047a1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0047a1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0047a1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0047b1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0047b1601">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0048c0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0048c0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0049c0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0049c0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0049c1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0049c1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0049c2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0049c2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0050a2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0050a2101">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0050b1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0050b1301">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0050c0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0050c0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0051a1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0051a1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0053a0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0053a0301">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0053c0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0053c0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0053c1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0053c1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0054b0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0054b0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0054b0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0054b0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>