<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="X50n0821">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 821 成唯識論集解</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經數位版, No. 821 成唯識論集解</title>
			<author>明 通潤集解</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>10卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">50</idno>.<idno type="no">821</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2022-10-12 23:43:51 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">成唯識論集解</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">CBETA 人工輸入，CBETA 掃瞄辨識</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>原書標點</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【卍續】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		<charDecl>
<char xml:id="CB01926">
				<charName>CBETA CHARACTER CB01926</charName>
				<mapping cb:dec="984966" type="PUA">U+F0786</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+7070</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>灰</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[厂@火]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB05242">
				<charName>CBETA CHARACTER CB05242</charName>
				<mapping cb:dec="988282" type="PUA">U+F147A</mapping>
			<mapping type="unicode">U+4C02</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[髟/采]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB05577">
				<charName>CBETA CHARACTER CB05577</charName>
				<mapping cb:dec="988617" type="PUA">U+F15C9</mapping>
			<mapping type="unicode">U+2E30E</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>胸</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[(曷-曰)/月]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB07324">
				<charName>CBETA CHARACTER CB07324</charName>
				<mapping cb:dec="990364" type="PUA">U+F1C9C</mapping>
			<mapping type="unicode">U+4BD7</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>髀</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[骨*坒]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15062">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15062</charName>
				<mapping cb:dec="998102" type="PUA">U+F3AD6</mapping>
			<mapping type="unicode">U+4C02</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[髟/釆]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15106">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15106</charName>
				<mapping cb:dec="998146" type="PUA">U+F3B02</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+9B31</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>鬱</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[鬱-山+止]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15673">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15673</charName>
				<mapping cb:dec="998713" type="PUA">U+F3D39</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+259FE</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>窾</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[窾-士+上]</value></charProp></char>
</charDecl>
	</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-05-20">
			<name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication
		</change>
		<change when="2006-11-17T14:29:58">
			Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<milestone unit="juan" n="1"/>
<pb ed="X" xml:id="X50.0821.0658a" n="0658a"/>
<lb ed="X" n="0658a01"/>
<lb ed="X" n="0658a02"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 821-A 成唯識論集解序</cb:mulu><head>No. 821-A
<lb ed="X" n="0658a03"/><lb ed="R081" n="0303a01"/> 成唯識論集解序</head>
<lb ed="X" n="0658a04"/>
<lb ed="X" n="0658a05"/><lb ed="R081" n="0303a02"/><p xml:id="pX50p0658a0501">成唯識論之難究也。不獨糅百爲十。詞約義豐而<anchor xml:id="nkr_note_add_0658a0501" n="0658a0501"/><anchor xml:id="beg0658a0501" n="0658a0501"/>已<anchor xml:id="end0658a0501"/>
<lb ed="X" n="0658a06"/><lb ed="R081" n="0303a03"/>是雖正釋三十論。而實攝攝論集論雜集論二十論
<lb ed="X" n="0658a07"/><lb ed="R081" n="0303a04"/>廣百論辨中邊寶生顯識轉識五蘊掌珍手杖佛性
<lb ed="X" n="0658a08"/><lb ed="R081" n="0303a05"/>佛地俱舍金七十勝宗十句諸論。無慮數百卷。雖瑜
<lb ed="X" n="0658a09"/><lb ed="R081" n="0303a06"/>伽顯揚至多。然但可以證此論。而不可以攝此論。嗚
<lb ed="X" n="0658a10"/><lb ed="R081" n="0303a07"/>呼淵矣博矣。蔑以加矣。況其中立正義摧邪見。每用
<lb ed="X" n="0658a11"/><lb ed="R081" n="0303a08"/>三支比量。觸處而是。而今世講師。透徹因明者絕少。
<lb ed="X" n="0658a12"/><lb ed="R081" n="0303a09"/>若又不熟究諸論融浹於心。遽解此論。其不郢書而
<lb ed="X" n="0658a13"/><lb ed="R081" n="0303a10"/>燕說者幾希。如首卷破勝論實德業三句二比量。緣
<lb ed="X" n="0658a14"/><lb ed="R081" n="0303a11"/>彼宗計甁衣等物。身根所觸。眼根所見。是五識境。現
<lb ed="X" n="0658a15"/><lb ed="R081" n="0303a12"/>量所得。卽身觸眼見是因。現量所得是宗。色聲是喩。
<lb ed="X" n="0658a16"/><lb ed="R081" n="0303a13"/>故以有質礙無質礙二宗共一因。出其不定之過。此
<lb ed="X" n="0658a17"/><lb ed="R081" n="0303a14"/>計不出勝宗十句論。而出廣百論中。又如次卷破三
<lb ed="X" n="0658a18"/><lb ed="R081" n="0303a15"/>有爲相。後約三世破。爲小乘執生在未來。而過去現
<lb ed="X" n="0658a19"/><lb ed="R081" n="0303a16"/>在都無生用。故以來同去破之。此執不出於百論。而
<lb ed="X" n="0658a20"/><lb ed="R081" n="0303a17"/>出俱舍及淸凉鈔中。如此之類不可枚擧。目力一不
<lb ed="X" n="0658a21"/><lb ed="R081" n="0303a18"/>到。率爾下筆。則有自誤誤人之咎。嗚呼可不愼哉。余旣
<lb ed="X" n="0658a22"/><lb ed="R081" n="0303b01"/>潛心此論。攷求諸典。有所標識。而闕疑尙多。後聞巢
<lb ed="X" n="0658a23"/><lb ed="R081" n="0303b02"/>松緣督諸師。結侶焦山。徧檢大藏。將釋此論。遣使迎
<lb ed="X" n="0658a24"/><lb ed="R081" n="0303b03"/>之。二師先後至。余謂。何不作補疏爲後學指南。僉曰。
<pb ed="X" xml:id="X50.0821.0658b" n="0658b"/>
<lb ed="X" n="0658b01"/><lb ed="R081" n="0303b04"/>非得一雨師來不可。余卽遣使迎一雨師。會以他事
<lb ed="X" n="0658b02"/><lb ed="R081" n="0303b05"/>覊不至。因循歲月。合倂甚難。而余亦出山矣。追尋此
<lb ed="X" n="0658b03"/><lb ed="R081" n="0303b06"/>約<anchor xml:id="nkr_note_add_0658b0301" n="0658b0301"/><anchor xml:id="beg0658b0301" n="0658b0301"/>已<anchor xml:id="end0658b0301"/>將十年。緣督<anchor xml:id="nkr_note_add_0658b0302" n="0658b0302"/><anchor xml:id="beg0658b0302" n="0658b0302"/>已<anchor xml:id="end0658b0302"/>作古人。而余亦老病。伏枕二秊。
<lb ed="X" n="0658b04"/><lb ed="R081" n="0303b07"/>殊無起色。然研味此論未曾蹔捨。今年夏一雨師新
<lb ed="X" n="0658b05"/><lb ed="R081" n="0303b08"/>解成。以前五卷刻本寄余。其書曰。近世解內典。各出
<lb ed="X" n="0658b06"/><lb ed="R081" n="0303b09"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0658b0601" n="0658b0601"/><anchor xml:id="beg0658b0601" n="0658b0601"/>已<anchor xml:id="end0658b0601"/>見者多。第性宗理圓。作聰明註釋。亦無大礙。相宗
<lb ed="X" n="0658b07"/><lb ed="R081" n="0303b10"/>理方。一字出入。便謬以千里矣。不侫雖有臆見。目未
<lb ed="X" n="0658b08"/><lb ed="R081" n="0303b11"/>曾經考證。口未曾經商確者。皆不敢入解。今入解者。
<lb ed="X" n="0658b09"/><lb ed="R081" n="0303b12"/>不過摭古人言句以成文耳。不識能當明公之心否。
<lb ed="X" n="0658b10"/><lb ed="R081" n="0303b13"/>嗚呼此正余之心也。余恒謂。陳那護法諸菩薩皆果
<lb ed="X" n="0658b11"/><lb ed="R081" n="0303b14"/>位聖人。在賢劫千佛之數。其造諸論。皆現量心中流
<lb ed="X" n="0658b12"/><lb ed="R081" n="0303b15"/>出。吾輩顧以分別心揣摩卜度。自以爲比量。而不知
<lb ed="X" n="0658b13"/><lb ed="R081" n="0303b16"/>皆非量也。不以至敎量印之烏乎可。故余拙解取名
<lb ed="X" n="0658b14"/><lb ed="R081" n="0303b17"/>證義。意正如此。師可謂得我心之所同然矣。及閱其
<lb ed="X" n="0658b15"/><lb ed="R081" n="0303b18"/>書。則遇立量處。一一提明。雖不解因明者。讀之無不
<lb ed="X" n="0658b16"/><lb ed="R081" n="0304a01"/>了然。其散見諸論。凡余心目之所及者。師皆先及之。
<lb ed="X" n="0658b17"/><lb ed="R081" n="0304a02"/>且有余目之所未及者矣。然後知師用意之精如此。
<lb ed="X" n="0658b18"/><lb ed="R081" n="0304a03"/>而巢松緣督之推許豈虗哉。余聞紫栢大師言。相宗
<lb ed="X" n="0658b19"/><lb ed="R081" n="0304a04"/>絕傳久矣。魯庵泰法師。行脚避雨。止人家簷下。聞其
<lb ed="X" n="0658b20"/><lb ed="R081" n="0304a05"/>內說法聲。聽之則相宗也。亟入見。乃一翁爲一嫗說。
<lb ed="X" n="0658b21"/><lb ed="R081" n="0304a06"/>師遂拜請敎。因留月餘。盡傳其學而去。疑此翁嫗非
<lb ed="X" n="0658b22"/><lb ed="R081" n="0304a07"/>凡人。盖聖賢應化而現者。雪浪恩法師卽魯庵之孫
<lb ed="X" n="0658b23"/><lb ed="R081" n="0304a08"/>也。緣督又雪浪之孫。而一雨巢松二師皆得法雪浪。
<lb ed="X" n="0658b24"/><lb ed="R081" n="0304a09"/>稱高第弟子。其授受淵源有自矣。余承法師片言指
<pb ed="X" xml:id="X50.0821.0658c" n="0658c"/>
<lb ed="X" n="0658c01"/><lb ed="R081" n="0304a10"/>點。受益良多。但其欲盡削繁文。獨存護法正義數語。
<lb ed="X" n="0658c02"/><lb ed="R081" n="0304a11"/>未免憚煩樂簡之病。故其平生著述絕少。然有諸弟
<lb ed="X" n="0658c03"/><lb ed="R081" n="0304a12"/>子。燈燈相續。著書滿天下。亦孰非法師之著述哉。病
<lb ed="X" n="0658c04"/><lb ed="R081" n="0304a13"/>中久癈筆研。偶因贊喜而走筆序之。亦不知有當於
<lb ed="X" n="0658c05"/><lb ed="R081" n="0304a14"/>師心否。</p>
<lb ed="X" n="0658c06"/><lb ed="R081" n="0304a15"/><p xml:id="pX50p0658c0601">萬曆壬子孟秋五日念西居士王肯堂力疾書</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0658c07"/>
<lb ed="X" n="0658c08"/>
<lb ed="X" n="0658c09"/>
<lb ed="X" n="0658c10"/>
<lb ed="X" n="0658c11"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 821-B 唯識集解自叙</cb:mulu><head>No. 821-B
<lb ed="X" n="0658c12"/><lb ed="R081" n="0304b01"/> 唯識集解自叙</head>
<lb ed="X" n="0658c13"/>
<lb ed="X" n="0658c14"/><lb ed="R081" n="0304b02"/><p xml:id="pX50p0658c1401">一代時敎。雖逗機不同。戶牖各別。要其所歸。性相二
<lb ed="X" n="0658c15"/><lb ed="R081" n="0304b03"/>字。該括無遺矣。曷謂性。謂不生滅。無去來。離四句。絕
<lb ed="X" n="0658c16"/><lb ed="R081" n="0304b04"/>百非者是。楞伽所謂寂滅一心。楞嚴所謂淸淨覺性
<lb ed="X" n="0658c17"/><lb ed="R081" n="0304b05"/>也。曷謂相。卽淸淨覺性中。瞥爾不覺。遂流而爲識。結
<lb ed="X" n="0658c18"/><lb ed="R081" n="0304b06"/>而爲色。膠而爲執。蕩而爲空。於是色法分爲十一。則
<lb ed="X" n="0658c19"/><lb ed="R081" n="0304b07"/>有眼耳鼻舌色聲香味等相生焉。心法分而爲八。則
<lb ed="X" n="0658c20"/><lb ed="R081" n="0304b08"/>有了別之相出焉。心所法分而爲五十一。則有觸等
<lb ed="X" n="0658c21"/><lb ed="R081" n="0304b09"/>欲等貪癡等相出焉。不相應法分爲二十四。則有得
<lb ed="X" n="0658c22"/><lb ed="R081" n="0304b10"/>失生滅等相出焉。無爲法分而爲六。則有虗空擇滅
<lb ed="X" n="0658c23"/><lb ed="R081" n="0304b11"/>等相出焉。百法叢生。衆相橫出。淸淨覺性。<g ref="#CB15106">鬱</g>而不揚
<lb ed="X" n="0658c24"/><lb ed="R081" n="0304b12"/>矣。於是凡夫見相而不見性。用識而不用智。根塵識
<pb ed="X" xml:id="X50.0821.0659a" n="0659a"/>
<lb ed="X" n="0659a01"/><lb ed="R081" n="0304b13"/>三。交馳互逸。頭頭羈紲。處處粘著。外道小乘。迷頭認
<lb ed="X" n="0659a02"/><lb ed="R081" n="0304b14"/>影。不達自心。謬執心外實有諸法。復執諸法實有自
<lb ed="X" n="0659a03"/><lb ed="R081" n="0304b15"/>性。向空華上。分淡分濃。於兔角邊。較長較短。部黨羣
<lb ed="X" n="0659a04"/><lb ed="R081" n="0304b16"/>分。互相牴角。此大乘唯識正宗立破之義所由作也。
<lb ed="X" n="0659a05"/><lb ed="R081" n="0304b17"/>且此論以唯識爲宗者。謂色等十一法。是所緣唯識
<lb ed="X" n="0659a06"/><lb ed="R081" n="0304b18"/>故。識等八法。是自性唯識故。心所五十一法。是相應
<lb ed="X" n="0659a07"/><lb ed="R081" n="0305a01"/>唯識故。不相應二十四法。是分位唯識故。無爲六法。
<lb ed="X" n="0659a08"/><lb ed="R081" n="0305a02"/>是識性唯識故。是知五位百法。統名唯識。離識之外。
<lb ed="X" n="0659a09"/><lb ed="R081" n="0305a03"/>無片事可得。故以唯識標宗也。以立破爲義者。如立
<lb ed="X" n="0659a10"/><lb ed="R081" n="0305a04"/>色等十一法。爲所緣唯識者。是破外道小乘計心外
<lb ed="X" n="0659a11"/><lb ed="R081" n="0305a05"/>實有諸法也。立八種識爲自性唯識者。是破小乘執
<lb ed="X" n="0659a12"/><lb ed="R081" n="0305a06"/>六識三毒爲生死因。數論勝論等。計神我勝性等。爲
<lb ed="X" n="0659a13"/><lb ed="R081" n="0305a07"/>生死因。及一類菩薩撥識亦無之執也。立五十一心
<lb ed="X" n="0659a14"/><lb ed="R081" n="0305a08"/>所法爲相應唯識者。是破小乘誤執離心無別心所
<lb ed="X" n="0659a15"/><lb ed="R081" n="0305a09"/>之執也。立二十四不相應法爲分位唯識。及無爲法。
<lb ed="X" n="0659a16"/><lb ed="R081" n="0305a10"/>爲實性唯識者。是破小乘執得等虗空等爲實有自
<lb ed="X" n="0659a17"/><lb ed="R081" n="0305a11"/>性也。復立十因四緣爲生起因者。是破自然外道無
<lb ed="X" n="0659a18"/><lb ed="R081" n="0305a12"/>因而生諸法也。是故。索其旨趣。究其始終。皆以立破
<lb ed="X" n="0659a19"/><lb ed="R081" n="0305a13"/>爲義。立破之義旣成。則知萬法元從<anchor xml:id="nkr_note_add_0659a1901" n="0659a1901"/><anchor xml:id="beg0659a1901" n="0659a1901"/>己<anchor xml:id="end0659a1901"/>出。不自外來。
<lb ed="X" n="0659a20"/><lb ed="R081" n="0305a14"/>悉假緣生。亦非實有。於是九十六種外道。悉豎降旗。
<lb ed="X" n="0659a21"/><lb ed="R081" n="0305a15"/>一十八部小乘。爭扶象轍。乘其啓<g ref="#CB15673">𥧾</g>。導入無疵。授以
<lb ed="X" n="0659a22"/><lb ed="R081" n="0305a16"/>新方。驅其痼疾。是以收百法歸相見。攝相見屬依他。
<lb ed="X" n="0659a23"/><lb ed="R081" n="0305a17"/>若從依他而執我執法。則沒溺癡河。若了依他元無
<lb ed="X" n="0659a24"/><lb ed="R081" n="0305a18"/>自性。則優游覺海。故復明轉識成智。束智爲身也。嗚
<pb ed="X" xml:id="X50.0821.0659b" n="0659b"/>
<lb ed="X" n="0659b01"/><lb ed="R081" n="0305b01"/>呼。古尊宿見性之後。或捧或喝。或伸或欠。或拈搥竪
<lb ed="X" n="0659b02"/><lb ed="R081" n="0305b02"/>拂。或吐舌揚眉。或張弓架箭。或舞笏輥毬。或掀倒禪
<lb ed="X" n="0659b03"/><lb ed="R081" n="0305b03"/>牀。或趯翻飯桶。或作驢鳴。或爲犬吠。無非遊戲神通。
<lb ed="X" n="0659b04"/><lb ed="R081" n="0305b04"/>發明般若者。莫不皆從相中打出。識裏透來。故全相
<lb ed="X" n="0659b05"/><lb ed="R081" n="0305b05"/>是性。全識是智。方得眞實受用。左右逢原。隨流得妙。
<lb ed="X" n="0659b06"/><lb ed="R081" n="0305b06"/>誰謂相宗非要哉。是知性之不明者。相之不徹也。故
<lb ed="X" n="0659b07"/><lb ed="R081" n="0305b07"/>欲明性。先須徹相。相徹而後性自明矣。今見性者旣
<lb ed="X" n="0659b08"/><lb ed="R081" n="0305b08"/>不可得。而復弁髦其相。問其性。則指<g ref="#CB05577">𮌎</g>點舌。竪臂擎
<lb ed="X" n="0659b09"/><lb ed="R081" n="0305b09"/>拳。曰。無非是道。問其相。則口如匾擔。眼似流星。曰。我
<lb ed="X" n="0659b10"/><lb ed="R081" n="0305b10"/>無用此。顢頇儱侗。甘坐自欺。諸佛慧燈。於茲漸熄。不
<lb ed="X" n="0659b11"/><lb ed="R081" n="0305b11"/>亦大可哀邪。然此論自奘師糅成之後。口授基師。基
<lb ed="X" n="0659b12"/><lb ed="R081" n="0305b12"/>師作疏以釋其義。當爾時。耳提面命。家喩戶曉。故自
<lb ed="X" n="0659b13"/><lb ed="R081" n="0305b13"/>唐以來。弘之者廣。而見性者如麻似粟。觸處皆是。至
<lb ed="X" n="0659b14"/><lb ed="R081" n="0305b14"/>我
<lb ed="X" n="0659b15" type="honorific"/><lb ed="R081" n="0305b15"/>明而疏義湮沒。此論亦寘之高閣。相宗一脉。黯然不
<lb ed="X" n="0659b16"/><lb ed="R081" n="0305b16"/>彰。卽見性者亦如麟角。故知見性雖不在相。寔由徹
<lb ed="X" n="0659b17"/><lb ed="R081" n="0305b17"/>相以見性。是則相宗爲見性之明燈。亦是欲到菩提
<lb ed="X" n="0659b18"/><lb ed="R081" n="0305b18"/>法性城中一本路程圖也。惡可少哉。潤自落<anchor xml:id="nkr_note_add_0659b1801" n="0659b1801"/><anchor xml:id="beg0659b1801" n="0659b1801"/><g ref="#CB05242">䰂</g><anchor xml:id="end0659b1801"/>披緇。
<lb ed="X" n="0659b19"/><lb ed="R081" n="0306a01"/>濫廁講場。卽與二三同志。窺其門戶。第根性鈍遲。而
<lb ed="X" n="0659b20"/><lb ed="R081" n="0306a02"/>聞見復寡。於易了處一句入心。如渴沾甘露。津津有
<lb ed="X" n="0659b21"/><lb ed="R081" n="0306a03"/>味。忽遇聱牙詰曲。則喩如嚼蠟。故旋閱旋止。後披宗
<lb ed="X" n="0659b22"/><lb ed="R081" n="0306a04"/>鏡。始得斬其疑關。抽其暗鑰。從是徧探楞伽深密等
<lb ed="X" n="0659b23"/><lb ed="R081" n="0306a05"/>經。瑜伽顯揚廣百雜集俱舍因明等論。及大經疏鈔。
<lb ed="X" n="0659b24"/><lb ed="R081" n="0306a06"/>其中凡與此論相應者。輙手錄之。間有眼力未及者。
<pb ed="X" xml:id="X50.0821.0659c" n="0659c"/>
<lb ed="X" n="0659c01"/><lb ed="R081" n="0306a07"/>必參之有識。方始搦管。積有數年。彚成此解。實不欲
<lb ed="X" n="0659c02"/><lb ed="R081" n="0306a08"/>以臆說誤人。故命之曰集解。第願後之學者。藉是解
<lb ed="X" n="0659c03"/><lb ed="R081" n="0306a09"/>而了相。而破相。而離相。則幸矣。若據是解而泥相。則
<lb ed="X" n="0659c04"/><lb ed="R081" n="0306a10"/>蛇足之誚。余復何辭。是解也。自<anchor xml:id="nkr_note_add_0659c0401" n="0659c0401"/><anchor xml:id="beg0659c0401" n="0659c0401"/>己<anchor xml:id="end0659c0401"/>酉冬。於虞之秋水
<lb ed="X" n="0659c05"/><lb ed="R081" n="0306a11"/>菴緝成六卷。至辛亥夏日。於湖之福山蘭若。續成四
<lb ed="X" n="0659c06"/><lb ed="R081" n="0306a12"/>卷。續成而捐貲請刻者。雲山居士覺僊也。</p><p xml:id="pX50p0659c0617" cb:place="inline">時
<lb ed="X" n="0659c07" type="honorific"/><lb ed="R081" n="0306a13"/>萬曆壬子夏日書于藤谿之草堂</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0659c08"/>
<lb ed="X" n="0659c09"/>
<lb ed="X" n="0659c10"/>
<lb ed="X" n="0659c11"/>
<lb ed="X" n="0659c12"/>
<lb ed="X" n="0659c13"/>
<lb ed="X" n="0659c14"/>
<lb ed="X" n="0659c15"/>
<lb ed="X" n="0659c16"/>
<lb ed="X" n="0659c17"/>
<lb ed="X" n="0659c18"/>
<lb ed="X" n="0659c19"/>
<lb ed="X" n="0659c20"/>
<lb ed="X" n="0659c21"/>
<lb ed="X" n="0659c22"/>
<lb ed="X" n="0659c23"/>
<lb ed="X" n="0659c24"/>
<pb ed="X" xml:id="X50.0821.0660a" n="0660a"/>
<lb ed="X" n="0660a01"/>
<lb ed="X" n="0660a02"/>
<lb ed="X" n="0660a03"/>
<lb ed="X" n="0660a04"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">成唯識論集解</cb:mulu>
<lb ed="X" n="0660a05"/><cb:docNumber>No. 821</cb:docNumber>
<lb ed="X" n="0660a06"/><lb ed="R081" n="0306b01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>成唯識論卷第一</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0660a07"/>
<lb ed="X" n="0660a08"/><lb ed="R081" n="0306b02"/><byline cb:type="other">護法等菩薩造</byline>
<lb ed="X" n="0660a09"/><lb ed="R081" n="0306b03"/><byline cb:type="other">唐三藏法師<name role="" type="person">玄奘</name>奉　詔譯</byline>
<lb ed="X" n="0660a10"/><lb ed="R081" n="0306b04"/><byline cb:type="author">金庭<name role="" type="person">長壽寺</name>沙門通潤集解</byline>
<lb ed="X" n="0660a11"/><lb ed="R081" n="0306b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0660a1101">梵語悉底。唐言成。成者。安立成就義。安立敎理。成
<lb ed="X" n="0660a12"/><lb ed="R081" n="0306b06"/>就勝義故。梵語麼怛喇多。唐言唯。唯者。獨義。心外
<lb ed="X" n="0660a13"/><lb ed="R081" n="0306b07"/>無法故。梵語毗若底。唐言識。識者。了別義。八識皆
<lb ed="X" n="0660a14"/><lb ed="R081" n="0306b08"/>能了別自分境故。梵語奢薩怛羅。唐言論。論者。分
<lb ed="X" n="0660a15"/><lb ed="R081" n="0306b09"/>析義。分析五位。敎誡後學故。論字是能成。唯識是
<lb ed="X" n="0660a16"/><lb ed="R081" n="0306b10"/>所成。能所合目。故曰成唯識論。自世尊覩星之後。
<lb ed="X" n="0660a17"/><lb ed="R081" n="0306b11"/>說法四十九年。談經三百餘會。統而言之。總以一
<lb ed="X" n="0660a18"/><lb ed="R081" n="0306b12"/>心八識而爲宗體。因緣和合。變現世出世間種種
<lb ed="X" n="0660a19"/><lb ed="R081" n="0306b13"/>諸法。而諸小乘外道。不達三界由乎自心。萬法原
<lb ed="X" n="0660a20"/><lb ed="R081" n="0306b14"/>於本識。妄計心外實有諸法。妄立種種異因爲諸
<lb ed="X" n="0660a21"/><lb ed="R081" n="0306b15"/>法本。邪說謬解。墮塹落坑。所以諸大菩薩。興慈運
<lb ed="X" n="0660a22"/><lb ed="R081" n="0306b16"/>悲。據大乘經。造頌造釋。成立唯識一宗。誘引外道
<lb ed="X" n="0660a23"/><lb ed="R081" n="0306b17"/>小乘。出邪見河。復歸性海。故有斯論。然此唯識二
<lb ed="X" n="0660a24"/><lb ed="R081" n="0306b18"/>字。有十種義。一遣虗存實義。謂徧計所執之境。唯
<pb ed="X" xml:id="X50.0821.0660b" n="0660b"/>
<lb ed="X" n="0660b01"/><lb ed="R081" n="0307a01"/>虗妄起。都無實體。應須除遣。以情有理無故。謂依
<lb ed="X" n="0660b02"/><lb ed="R081" n="0307a02"/>圓法。體是實有。是根本後得所緣之境。應須存留。
<lb ed="X" n="0660b03"/><lb ed="R081" n="0307a03"/>以理有情無故。良由一切異生小乘。無始時來妄
<lb ed="X" n="0660b04"/><lb ed="R081" n="0307a04"/>執我法爲有。淸辯菩薩。妄撥理事爲空。今唯識觀
<lb ed="X" n="0660b05"/><lb ed="R081" n="0307a05"/>中。以空遣有。以有遣空。以非有非無雙遣有無。故
<lb ed="X" n="0660b06"/><lb ed="R081" n="0307a06"/>言唯識。二捨濫留純義。謂心境二法。相倚而生。由
<lb ed="X" n="0660b07"/><lb ed="R081" n="0307a07"/>境有混濫。捨之不稱。心體旣純。故言唯識。故下文
<lb ed="X" n="0660b08"/><lb ed="R081" n="0307a08"/>云。識唯內有。境亦通外。恐濫外故。但言唯識。三隱
<lb ed="X" n="0660b09"/><lb ed="R081" n="0307a09"/>劣顯勝義。謂王所俱能了別。心所卽劣。依他起故。
<lb ed="X" n="0660b10"/><lb ed="R081" n="0307a10"/>心王卽勝。所依體故。隱劣不取。故言唯識。二十唯
<lb ed="X" n="0660b11"/><lb ed="R081" n="0307a11"/>識論云。此說唯識。<anchor xml:id="nkr_note_add_0660b1101" n="0660b1101"/><anchor xml:id="beg0660b1101" n="0660b1101"/>但<anchor xml:id="end0660b1101"/>顯王勝。理兼心所。如言王來。
<lb ed="X" n="0660b12"/><lb ed="R081" n="0307a12"/>非無臣佐。四攝末歸本義。謂収攝相見二分。還歸
<lb ed="X" n="0660b13"/><lb ed="R081" n="0307a13"/>本識自證分體。故言唯識。解深密經云。諸識所緣。
<lb ed="X" n="0660b14"/><lb ed="R081" n="0307a14"/>唯識所變。五遣相證性義。謂相用遣而不取。體性
<lb ed="X" n="0660b15"/><lb ed="R081" n="0307a15"/>證而不除。故言唯識。攝論云。依繩起蛇解。見繩知
<lb ed="X" n="0660b16"/><lb ed="R081" n="0307a16"/>是無。證見彼分明。方知明性亂。六境識義。謂所觀
<lb ed="X" n="0660b17"/><lb ed="R081" n="0307a17"/>境。由識變現。境不離識。故言唯識。阿毗達磨經云。
<lb ed="X" n="0660b18"/><lb ed="R081" n="0307a18"/>鬼人天等。所見各異。七敎義。卽能詮敎說有唯識。
<lb ed="X" n="0660b19"/><lb ed="R081" n="0307b01"/>楞伽云。由自心執著。心似外境現。彼所見非有。是
<lb ed="X" n="0660b20"/><lb ed="R081" n="0307b02"/>故說唯心。八理義。卽道理唯識。本頌云。是諸識轉
<lb ed="X" n="0660b21"/><lb ed="R081" n="0307b03"/>變。分別所分別。由此彼皆無。故一切唯識。九行義。
<lb ed="X" n="0660b22"/><lb ed="R081" n="0307b04"/>謂菩薩在定位。作四尋思觀。皆不離識。瑜伽云。菩
<lb ed="X" n="0660b23"/><lb ed="R081" n="0307b05"/>薩於定位。觀影唯是心。十果義。謂佛果四智。及菩
<lb ed="X" n="0660b24"/><lb ed="R081" n="0307b06"/>薩所有功德。皆不離識。莊嚴論云。眞如無境識。是
<pb ed="X" xml:id="X50.0821.0660c" n="0660c"/>
<lb ed="X" n="0660c01"/><lb ed="R081" n="0307b07"/>淨無漏界。如上十義。性。相。境。智。敎。理。行。果。有漏。無
<lb ed="X" n="0660c02"/><lb ed="R081" n="0307b08"/>漏等。皆是成就唯識勝義。故云成唯識論。卷者。舒
<lb ed="X" n="0660c03"/><lb ed="R081" n="0307b09"/>卷義。舒則覽其文。卷則思其義。從義邊說。故云卷
<lb ed="X" n="0660c04"/><lb ed="R081" n="0307b10"/>也。第。謂次第。一者。數之始。論有十卷。此居其首。故
<lb ed="X" n="0660c05"/><lb ed="R081" n="0307b11"/>曰第一。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0660c06"/><lb ed="R081" n="0307b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0660c0601">護法等菩薩造唐三藏法師<name role="" type="person">玄奘</name>奉詔譯</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0660c07"/><lb ed="R081" n="0307b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0660c0701">此出造釋論倂譯人之名也。如來滅度九百年後。
<lb ed="X" n="0660c08"/><lb ed="R081" n="0307b14"/>六師競作。邪說熾盛。於是天親菩薩。撮瑜伽之要
<lb ed="X" n="0660c09"/><lb ed="R081" n="0307b15"/>義。造唯識三十頌。親勝。火辯。同時造釋。千一百年
<lb ed="X" n="0660c10"/><lb ed="R081" n="0307b16"/>後。護法。德慧。安慧。難陀。淨月。勝友。陳那。智月。八大
<lb ed="X" n="0660c11"/><lb ed="R081" n="0307b17"/>論師。相繼造釋。各成十卷。前後合之。總有百卷。故
<lb ed="X" n="0660c12"/><lb ed="R081" n="0307b18"/>後人以天親爲本論主。十大論師爲末論主。而末
<lb ed="X" n="0660c13"/><lb ed="R081" n="0308a01"/>論十師中。又以護法四分爲準。故以護法爲首。其
<lb ed="X" n="0660c14"/><lb ed="R081" n="0308a02"/>餘論師。則以等字該之。自後奘師。糅斯十釋。合爲
<lb ed="X" n="0660c15"/><lb ed="R081" n="0308a03"/>一部。勒成十卷。若一師之所製。卽斯論也。三藏者。
<lb ed="X" n="0660c16"/><lb ed="R081" n="0308a04"/>經。律。論藏也。法師者。三藏精通。人所師法故。譯者。
<lb ed="X" n="0660c17"/><lb ed="R081" n="0308a05"/>易也。易梵語而成唐言也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0660c18"/><lb ed="R081" n="0308a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0660c1801">稽首唯識性滿分淸淨者我今釋彼說利樂諸有情。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0660c19"/><lb ed="R081" n="0308a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0660c1901">此一偈。上半是論主歸敬三寶之辭。下半是論主
<lb ed="X" n="0660c20"/><lb ed="R081" n="0308a08"/>自陳造釋之意。言稽首者。稽。至也。留也。以首至地。
<lb ed="X" n="0660c21"/><lb ed="R081" n="0308a09"/>停留少時。所以展敬也。唯識性者。所證之法也。滿
<lb ed="X" n="0660c22"/><lb ed="R081" n="0308a10"/>淸淨者。佛也。五住究盡。二死永亡。名究竟覺故。分
<lb ed="X" n="0660c23"/><lb ed="R081" n="0308a11"/>淸淨者。僧也。分斷無明。分證眞理。名隨分覺故。此
<lb ed="X" n="0660c24"/><lb ed="R081" n="0308a12"/>二皆能證之人也。問。何故論初必須歸敬三寶。答。
<pb ed="X" xml:id="X50.0821.0661a" n="0661a"/>
<lb ed="X" n="0661a01"/><lb ed="R081" n="0308a13"/>最吉祥故。眞福田故。有大力故。生勝心故。能加被
<lb ed="X" n="0661a02"/><lb ed="R081" n="0308a14"/>故。應須歸敬。問。性相二法。互顯並陳。何以偏敬其
<lb ed="X" n="0661a03"/><lb ed="R081" n="0308a15"/>性。不及其相。答。唯無漏故。唯眞諦故。法實性故。聖
<lb ed="X" n="0661a04"/><lb ed="R081" n="0308a16"/>所證故。迷悟依故。所以偏敬。問云。何故法在佛先。
<lb ed="X" n="0661a05"/><lb ed="R081" n="0308a17"/>答。師資相因。法先佛後。以法爲諸佛之母。一切諸
<lb ed="X" n="0661a06"/><lb ed="R081" n="0308a18"/>佛。皆從此中流出故。他處言佛法僧者。顯說相因。
<lb ed="X" n="0661a07"/><lb ed="R081" n="0308b01"/>佛先法後。人能弘道故。問云。本論師旣有三十頌
<lb ed="X" n="0661a08"/><lb ed="R081" n="0308b02"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0661a0801" n="0661a0801"/><anchor xml:id="beg0661a0801" n="0661a0801"/>已<anchor xml:id="end0661a0801"/>。何因緣故。復造斯釋。答云。所以釋彼三十頌者。
<lb ed="X" n="0661a09"/><lb ed="R081" n="0308b03"/>正欲令一切迷謬有情。得大利益。得大安樂故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0661a10"/><lb ed="R081" n="0308b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0661a1001">今造此論<note place="inline">至</note>由斷礙解所知障故得大菩提。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0661a11"/><lb ed="R081" n="0308b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0661a1101">自此至故作斯論一段。是論主自述造論因緣。以
<lb ed="X" n="0661a12"/><lb ed="R081" n="0308b06"/>明利樂有情之意。言二空者。我空法空也。二空是
<lb ed="X" n="0661a13"/><lb ed="R081" n="0308b07"/>一論之綱領。故首言之。言迷謬者。外道不解。名之
<lb ed="X" n="0661a14"/><lb ed="R081" n="0308b08"/>曰迷。小乘邪解。名之爲謬。旣迷且謬。正眼瞢然。論
<lb ed="X" n="0661a15"/><lb ed="R081" n="0308b09"/>主所以造釋。令邪知謬解之徒。得眞知實解故。問。
<lb ed="X" n="0661a16"/><lb ed="R081" n="0308b10"/>生解。有何利益。答。生解。爲斷二重障故。障者。覆礙
<lb ed="X" n="0661a17"/><lb ed="R081" n="0308b11"/>義。覆蔽眞心。礙智不起故。障有二種。謂煩惱所知。
<lb ed="X" n="0661a18"/><lb ed="R081" n="0308b12"/>煩惱者何。謂見思惑。惱亂有情。長處生死。所知者
<lb ed="X" n="0661a19"/><lb ed="R081" n="0308b13"/>何。謂諸無明。障所知境。令智不生。此二種障。同是
<lb ed="X" n="0661a20"/><lb ed="R081" n="0308b14"/>根隨二十六惑。由根隨等有煩擾用。名煩惱障。有
<lb ed="X" n="0661a21"/><lb ed="R081" n="0308b15"/>覆礙用。名所知障。故欲斷障。先須生解。解生而後
<lb ed="X" n="0661a22"/><lb ed="R081" n="0308b16"/>行起。行起而後障斷故。問云。此二種障。從何而起。
<lb ed="X" n="0661a23"/><lb ed="R081" n="0308b17"/>答。由我法執。二障具生。執是封著不捨義。由諸愚
<lb ed="X" n="0661a24"/><lb ed="R081" n="0308b18"/>夫。堅執諸法實有主宰。又執心外實有諸法。名我
<pb ed="X" xml:id="X50.0821.0661b" n="0661b"/>
<lb ed="X" n="0661b01"/><lb ed="R081" n="0309a01"/>法二執。因有二執。遂生二障。由我執爲根。生煩惱
<lb ed="X" n="0661b02"/><lb ed="R081" n="0309a02"/>障。法執爲根。生所知障。所謂我法生而障起也。問。
<lb ed="X" n="0661b03"/><lb ed="R081" n="0309a03"/>若爾。此二種障。何由而斷。答。若證二空。彼障隨斷。
<lb ed="X" n="0661b04"/><lb ed="R081" n="0309a04"/>謂能觀五蘊法中。本無主宰。誰是我者。卽是我空。
<lb ed="X" n="0661b05"/><lb ed="R081" n="0309a05"/>復觀蘊法。亦非實有。誰爲法者。卽是法空。旣能證
<lb ed="X" n="0661b06"/><lb ed="R081" n="0309a06"/>入二空。彼二障者。應念化成無上知覺。所謂我法
<lb ed="X" n="0661b07"/><lb ed="R081" n="0309a07"/>空而障盡也。由執而障成。空而障斷。旣從地倒。還
<lb ed="X" n="0661b08"/><lb ed="R081" n="0309a08"/>從地起故。問。斷障。有何利樂。答。斷障爲得二勝果
<lb ed="X" n="0661b09"/><lb ed="R081" n="0309a09"/>故。由煩惱障。障大涅槃。令諸有情輪轉生死。故斷
<lb ed="X" n="0661b10"/><lb ed="R081" n="0309a10"/>續生。便證解脫。言續生者。謂結生相續。卽潤生無
<lb ed="X" n="0661b11"/><lb ed="R081" n="0309a11"/>明也。由所知障。障大菩提。令諸有情。不得正覺。故
<lb ed="X" n="0661b12"/><lb ed="R081" n="0309a12"/>斷礙解。便得菩提。礙解者。謂法執不忘。所證淨解。
<lb ed="X" n="0661b13"/><lb ed="R081" n="0309a13"/>卽是礙故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0661b14"/><lb ed="R081" n="0309a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0661b1401">又爲開示謬執我法<note place="inline">至</note>於唯識理如實知故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0661b15"/><lb ed="R081" n="0309a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0661b1501">此約二執別顯世間迷也。開。謂開發。示。謂指示。我
<lb ed="X" n="0661b16"/><lb ed="R081" n="0309a16"/>法本無而妄執。故曰謬。唯識本有而不知。故曰迷。
<lb ed="X" n="0661b17"/><lb ed="R081" n="0309a17"/>我者。如世間執有情生命者。知者。見者。外道執作
<lb ed="X" n="0661b18"/><lb ed="R081" n="0309a18"/>者。受者。思者等。法者。如數論師執二十五冥諦。勝
<lb ed="X" n="0661b19"/><lb ed="R081" n="0309b01"/>論師執六句義等。此皆迷本有之唯識。謬執本無
<lb ed="X" n="0661b20"/><lb ed="R081" n="0309b02"/>之我法。故諸論師。高建法幢。立眞比量。破除二執。
<lb ed="X" n="0661b21"/><lb ed="R081" n="0309b03"/>指示二空。使迷唯識者。達眞現量故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0661b22"/><lb ed="R081" n="0309b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0661b2201">復有迷謬唯識理者<note place="inline">至</note>得如實解故作斯論。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0661b23"/><lb ed="R081" n="0309b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0661b2301">此約四執。別顯聖敎迷也。前於相見執我執法。故
<lb ed="X" n="0661b24"/><lb ed="R081" n="0309b06"/>稱迷謬。此於境識計有計無。故亦稱迷謬。或執外
<pb ed="X" xml:id="X50.0821.0661c" n="0661c"/>
<lb ed="X" n="0661c01"/><lb ed="R081" n="0309b07"/>境如識非無者。如小乘執有宗。依十二處敎。執心
<lb ed="X" n="0661c02"/><lb ed="R081" n="0309b08"/>境俱有。或執內識如境非有者。如淸辯依密意空
<lb ed="X" n="0661c03"/><lb ed="R081" n="0309b09"/>敎。撥識亦無。或執諸識用別體同者。如一類大乘
<lb ed="X" n="0661c04"/><lb ed="R081" n="0309b10"/>菩薩。言八識用雖不同。體唯是一。如一水鏡。多波
<lb ed="X" n="0661c05"/><lb ed="R081" n="0309b11"/>像生。或執離心無別心所者。如經部覺天所計。但
<lb ed="X" n="0661c06"/><lb ed="R081" n="0309b12"/>有心王。都無心所。以經言。士夫六界。染淨由心。無
<lb ed="X" n="0661c07"/><lb ed="R081" n="0309b13"/>心所故。雖於蘊中亦有心所但於識上假立分位。
<lb ed="X" n="0661c08"/><lb ed="R081" n="0309b14"/>非別實有。如上四師。或偏於有。或滯於空。或略其
<lb ed="X" n="0661c09"/><lb ed="R081" n="0309b15"/>用。或缺其所。所見不同。所執亦異。皆未能達唯識
<lb ed="X" n="0661c10"/><lb ed="R081" n="0309b16"/>妙理。故諸論師爲遮其執。令於唯識深妙理中。得
<lb ed="X" n="0661c11"/><lb ed="R081" n="0309b17"/>如實解。故造斯論。上明造論因緣竟。下正釋三十
<lb ed="X" n="0661c12"/><lb ed="R081" n="0309b18"/>頌。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0661c13"/><lb ed="R081" n="0310a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0661c1301">若唯有識云何世間<note place="inline">至</note>轉謂隨緣施設有異。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0661c14"/><lb ed="R081" n="0310a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0661c1401">問云。世俗之人。不了唯識。妄執我法。可爾。聖敎之
<lb ed="X" n="0661c15"/><lb ed="R081" n="0310a03"/>內。了唯識者。云何亦言有我法耶。次擧頌總答。論
<lb ed="X" n="0661c16"/><lb ed="R081" n="0310a04"/>曰下。釋頌。世俗所執。名世間我法。聖敎施設。名聖
<lb ed="X" n="0661c17"/><lb ed="R081" n="0310a05"/>敎我法。此二我法。俱是假立。非實有性。以世間我
<lb ed="X" n="0661c18"/><lb ed="R081" n="0310a06"/>法。無體隨情。名之爲假。聖敎我法。有體強設。亦名
<lb ed="X" n="0661c19"/><lb ed="R081" n="0310a07"/>爲假故。云何名爲無體隨情假。以本無實體。妄情
<lb ed="X" n="0661c20"/><lb ed="R081" n="0310a08"/>所執。雖無如彼所執我法。隨執心緣。亦名我法。此
<lb ed="X" n="0661c21"/><lb ed="R081" n="0310a09"/>名無體隨情假。云何名爲有體強設假。雖有法體。
<lb ed="X" n="0661c22"/><lb ed="R081" n="0310a10"/>而非我法。以法體無名。強名我法。不稱法體。隨緣
<lb ed="X" n="0661c23"/><lb ed="R081" n="0310a11"/>施設。此名有體強設假。我。謂主宰者。主有自在力。
<lb ed="X" n="0661c24"/><lb ed="R081" n="0310a12"/>宰有割斷力。主是我體。宰是我用故。又主是俱生
<pb ed="X" xml:id="X50.0821.0662a" n="0662a"/>
<lb ed="X" n="0662a01"/><lb ed="R081" n="0310a13"/>我。任運自在。屬第七識我。宰是分別我。有割斷故。
<lb ed="X" n="0662a02"/><lb ed="R081" n="0310a14"/>屬第六識我。法。謂軌持者。能軌自相。能持自性故。
<lb ed="X" n="0662a03"/><lb ed="R081" n="0310a15"/>彼二俱有種種相轉。彼二者。指我法言。俱有種種
<lb ed="X" n="0662a04"/><lb ed="R081" n="0310a16"/>相者。言我相有多種。而法相亦有多種。故曰俱也。
<lb ed="X" n="0662a05"/><lb ed="R081" n="0310a17"/>我種種相者。謂有情命者等者。等取養育者。數取
<lb ed="X" n="0662a06"/><lb ed="R081" n="0310a18"/>趣生者。見者。知者。外道所執作者。受者。思者。此世
<lb ed="X" n="0662a07"/><lb ed="R081" n="0310b01"/>間無體隨情我也。預流一來等者。等取三賢。十聖。
<lb ed="X" n="0662a08"/><lb ed="R081" n="0310b02"/>三乘。五性。二十五有。此聖敎有體強設我也。法種
<lb ed="X" n="0662a09"/><lb ed="R081" n="0310b03"/>種相。謂實德業等者。等取二十五冥諦。及大梵。自
<lb ed="X" n="0662a10"/><lb ed="R081" n="0310b04"/>在。時。方。本際。自然法。此世間無體隨情法也。蘊處
<lb ed="X" n="0662a11"/><lb ed="R081" n="0310b05"/>界等者。等取緣起。根。諦。有爲。無爲。有漏。無漏。一切
<lb ed="X" n="0662a12"/><lb ed="R081" n="0310b06"/>善巧諸法。此有體強設法也。轉謂隨緣施設有異
<lb ed="X" n="0662a13"/><lb ed="R081" n="0310b07"/>者。言如上種種諸相。皆是隨順衆緣施設。各各有
<lb ed="X" n="0662a14"/><lb ed="R081" n="0310b08"/>異。然皆不稱法體。悉是假說。<anchor xml:id="nkr_note_add_0662a1401" n="0662a1401"/><anchor xml:id="beg0662a1401" n="0662a1401"/>已<anchor xml:id="end0662a1401"/>上總明世間聖敎
<lb ed="X" n="0662a15"/><lb ed="R081" n="0310b09"/>二種我法皆是假立。以釋頌初二句。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0662a16"/><lb ed="R081" n="0310b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0662a1601">如是諸相若由假說<note place="inline">至</note>彼二離此無所依故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0662a17"/><lb ed="R081" n="0310b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0662a1701">問云。如是我法種種諸相。皆是隨緣假說。依何爲
<lb ed="X" n="0662a18"/><lb ed="R081" n="0310b12"/>體而得成就。答。彼我法二相。皆依諸識轉變而假
<lb ed="X" n="0662a19"/><lb ed="R081" n="0310b13"/>施設。非實有體。識謂了別者。了。謂了達。別。謂分別。
<lb ed="X" n="0662a20"/><lb ed="R081" n="0310b14"/>諸識皆能了達分別自分境故。問。心所亦能了別。
<lb ed="X" n="0662a21"/><lb ed="R081" n="0310b15"/>何以不及。答此中識言。亦攝心所。定相應故。此中
<lb ed="X" n="0662a22"/><lb ed="R081" n="0310b16"/>者。指頌中說。言頌中但言識所變。而不及心所者。
<lb ed="X" n="0662a23"/><lb ed="R081" n="0310b17"/>以心所恒依心起。與心相應。故但言識。必該心所
<lb ed="X" n="0662a24"/><lb ed="R081" n="0310b18"/>也。變。謂識體轉似二分。相見俱依自證起故。言識
<pb ed="X" xml:id="X50.0821.0662b" n="0662b"/>
<lb ed="X" n="0662b01"/><lb ed="R081" n="0311a01"/>體者。通指八識自證分言。以自證分上。變似能緣。
<lb ed="X" n="0662b02"/><lb ed="R081" n="0311a02"/>謂之見分。變似所緣。謂之相分。此二分者。名依他
<lb ed="X" n="0662b03"/><lb ed="R081" n="0311a03"/>起。依他自證而生起故。愚者不了。依此見分。施設
<lb ed="X" n="0662b04"/><lb ed="R081" n="0311a04"/>我執。依此相分。施設法執。故曰依斯二分施設我
<lb ed="X" n="0662b05"/><lb ed="R081" n="0311a05"/>法也。然則見相二分爲所依。我法二執爲能依。離
<lb ed="X" n="0662b06"/><lb ed="R081" n="0311a06"/>所依無能依。故曰彼二離此無所依也。問。旣一自
<lb ed="X" n="0662b07"/><lb ed="R081" n="0311a07"/>證變似二分。相見二種。是同是別。答。亦同亦別。同
<lb ed="X" n="0662b08"/><lb ed="R081" n="0311a08"/>者。卽一體轉似二分。如一蝸牛。變生二角。故可言
<lb ed="X" n="0662b09"/><lb ed="R081" n="0311a09"/>同。別者。見分是自證分義用分開。故離識外。別無
<lb ed="X" n="0662b10"/><lb ed="R081" n="0311a10"/>有種。相分必以識爲所依。變相分種。似相而起。是
<lb ed="X" n="0662b11"/><lb ed="R081" n="0311a11"/>故相分有別種生。問。相分旣別有種。何名識變。答。
<lb ed="X" n="0662b12"/><lb ed="R081" n="0311a12"/>不離識故。內識變時。相方生故。<anchor xml:id="nkr_note_add_0662b1201" n="0662b1201"/><anchor xml:id="beg0662b1201" n="0662b1201"/>已<anchor xml:id="end0662b1201"/>上別明世間我
<lb ed="X" n="0662b13"/><lb ed="R081" n="0311a13"/>法從徧計生。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0662b14"/><lb ed="R081" n="0311a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0662b1401">或復內識轉似外境<note place="inline">至</note>緣此執爲實有外境。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0662b15"/><lb ed="R081" n="0311a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0662b1501">此顯聖敎我法從內識變也。或復內識轉似外境
<lb ed="X" n="0662b16"/><lb ed="R081" n="0311a16"/>者。正顯我法從內識變。非是心外實有。故云似境。
<lb ed="X" n="0662b17"/><lb ed="R081" n="0311a17"/>此之似境。雖由內識所變。其實亦由我法現種交
<lb ed="X" n="0662b18"/><lb ed="R081" n="0311a18"/>熏之力。故內識生時。能變其似。諸有情類。不達我
<lb ed="X" n="0662b19"/><lb ed="R081" n="0311b01"/>法似境從內識現。其體本空。而反計似境以爲實
<lb ed="X" n="0662b20"/><lb ed="R081" n="0311b02"/>有。正如患夢之人。以自夢力。現種種相似之物。不
<lb ed="X" n="0662b21"/><lb ed="R081" n="0311b03"/>達夢境不眞。而反執夢中相似之物以爲實有。殊
<lb ed="X" n="0662b22"/><lb ed="R081" n="0311b04"/>不知正夢之時。此物未甞無。旣醒之後。此物未甞
<lb ed="X" n="0662b23"/><lb ed="R081" n="0311b05"/>有也。故經云。如夢中人。夢時非無。及至於醒。了不
<lb ed="X" n="0662b24"/><lb ed="R081" n="0311b06"/>可得。<anchor xml:id="nkr_note_add_0662b2401" n="0662b2401"/><anchor xml:id="beg0662b2401" n="0662b2401"/>已<anchor xml:id="end0662b2401"/>上釋頌第三句。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X50.0821.0662c" n="0662c"/>
<lb ed="X" n="0662c01"/><lb ed="R081" n="0311b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0662c0101">愚夫所計實我實法<note place="inline">至</note>然似彼現故說爲假。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0662c02"/><lb ed="R081" n="0311b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0662c0201">此結世間我法是世間假。聖敎我法是聖敎假。一
<lb ed="X" n="0662c03"/><lb ed="R081" n="0311b09"/>是妄情施設。一是內識所變故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0662c04"/><lb ed="R081" n="0311b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0662c0401">外境隨情而施設故<note place="inline">至</note>所依事故亦勝義有。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0662c05"/><lb ed="R081" n="0311b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0662c0501">此以外境內境會歸唯識。問云。何故心外實我實
<lb ed="X" n="0662c06"/><lb ed="R081" n="0311b12"/>法。都無所有。唯有內識。答。外境是徧計所執。隨情
<lb ed="X" n="0662c07"/><lb ed="R081" n="0311b13"/>施設。都無實體。猶如兔角。非若內識之幻有。內識
<lb ed="X" n="0662c08"/><lb ed="R081" n="0311b14"/>體是依他。仗因托緣而有。猶如空華。非若外境之
<lb ed="X" n="0662c09"/><lb ed="R081" n="0311b15"/>都無。由此外境體性非有。內識體性非無。便遮外
<lb ed="X" n="0662c10"/><lb ed="R081" n="0311b16"/>計離心之境實有增執。及遮邪見惡取空者撥識
<lb ed="X" n="0662c11"/><lb ed="R081" n="0311b17"/>亦無妄空減執。唯識之義。于此昭然。問。外境旣是
<lb ed="X" n="0662c12"/><lb ed="R081" n="0311b18"/>妄情施設。可說爲假。內境實是內識所變。何故亦
<lb ed="X" n="0662c13"/><lb ed="R081" n="0312a01"/>假。答。內境雖是內識所變。非是全無。依世俗說。名
<lb ed="X" n="0662c14"/><lb ed="R081" n="0312a02"/>爲假有。內識是假境所依之體。依勝義說。名爲實
<lb ed="X" n="0662c15"/><lb ed="R081" n="0312a03"/>有。故知世間聖敎二種我法。悉是假有。全歸唯識。
<lb ed="X" n="0662c16"/><lb ed="R081" n="0312a04"/>離識之外。無別有法。故曰。<name role="" type="person">通玄峰</name>頂。不是人間。心
<lb ed="X" n="0662c17"/><lb ed="R081" n="0312a05"/>外無法。滿目靑山。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0662c18"/><lb ed="R081" n="0312a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0662c1801">云何應知實無外境<note place="inline">至</note>潛轉身中作事業故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0662c19"/><lb ed="R081" n="0312a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0662c1901">問。世間目根身器界。皆是心外實境。云何談唯識
<lb ed="X" n="0662c20"/><lb ed="R081" n="0312a08"/>者。以內識爲有內境爲似。外境爲無。答。以世間所
<lb ed="X" n="0662c21"/><lb ed="R081" n="0312a09"/>執實我實法。悉無體故。故知唯有內識所變似外
<lb ed="X" n="0662c22"/><lb ed="R081" n="0312a10"/>境現。問。現前世人。能知能見。能說能行。能造能受。
<lb ed="X" n="0662c23"/><lb ed="R081" n="0312a11"/>皆是此中實有主公。潛施默運。方能成就。如何實
<lb ed="X" n="0662c24"/><lb ed="R081" n="0312a12"/>我不可得耶。答。世間所執我法雖多。略而言之。但
<pb ed="X" xml:id="X50.0821.0663a" n="0663a"/>
<lb ed="X" n="0663a01"/><lb ed="R081" n="0312a13"/>有三種。一大同虗空我。卽數論師所計受者我。勝
<lb ed="X" n="0663a02"/><lb ed="R081" n="0312a14"/>論所計作者我。二卷舒不定我。卽獸王及徧出所
<lb ed="X" n="0663a03"/><lb ed="R081" n="0312a15"/>計。三量小極微我。卽無慚外道。及<name role="" type="person">尼乾子</name>所計。此
<lb ed="X" n="0663a04"/><lb ed="R081" n="0312a16"/>名六師三計。餘九十種。總不出此。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0663a05"/><lb ed="R081" n="0312a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0663a0501">初且非理所以者何<note place="inline">至</note>所修證法一切我合故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0663a06"/><lb ed="R081" n="0312a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0663a0601">先破大同虗空我也。先出外量云。我是有法。體常
<lb ed="X" n="0663a07"/><lb ed="R081" n="0312b01"/>周遍是宗。因云。隨處造業受果故。同喩如虗空。此
<lb ed="X" n="0663a08"/><lb ed="R081" n="0312b02"/>量宗犯能別不極成。因犯法自相相違。喩犯能立
<lb ed="X" n="0663a09"/><lb ed="R081" n="0312b03"/>法不成。故因明云。能別不極成者。如佛弟子對數
<lb ed="X" n="0663a10"/><lb ed="R081" n="0312b04"/>論師。立聲壞滅。法自相相違因者。如說聲常。所作
<lb ed="X" n="0663a11"/><lb ed="R081" n="0312b05"/>性故。此因唯於異品中有。是故相違。能立法不成
<lb ed="X" n="0663a12"/><lb ed="R081" n="0312b06"/>者。如說聲常。無質礙故。猶如極微。次立量破云。我
<lb ed="X" n="0663a13"/><lb ed="R081" n="0312b07"/>是有法。常遍爲宗。因云。應不隨身受苦樂等。喩如
<lb ed="X" n="0663a14"/><lb ed="R081" n="0312b08"/>虗空。故因明疏云。對敵申量。三分圓明。開曉於賓。
<lb ed="X" n="0663a15"/><lb ed="R081" n="0312b09"/>名眞能立。斥量非圓。彈文有謬。示悟於主。名眞能
<lb ed="X" n="0663a16"/><lb ed="R081" n="0312b10"/>破。對敵申量。三分缺謬。非曉於敵。名似能立。妄斥
<lb ed="X" n="0663a17"/><lb ed="R081" n="0312b11"/>非圓。彈文有謬。不悟於主。名似能破。由彼敵對申
<lb ed="X" n="0663a18"/><lb ed="R081" n="0312b12"/>量。而三支有謬。不得圓滿。故先出其量。次卽借其
<lb ed="X" n="0663a19"/><lb ed="R081" n="0312b13"/>量以破之。卽彼爲似能立。而我爲眞能破。所謂奪
<lb ed="X" n="0663a20"/><lb ed="R081" n="0312b14"/>賊槍殺賊也。次約同異破。又若所執我體。旣同虗
<lb ed="X" n="0663a21"/><lb ed="R081" n="0312b15"/>空。周遍一切。則汝所執我體。與彼有情所執我體。
<lb ed="X" n="0663a22"/><lb ed="R081" n="0312b16"/>同耶異耶。若汝所執之我與一切有情同一體者。
<lb ed="X" n="0663a23"/><lb ed="R081" n="0312b17"/>則一有情作業時。一切有情亦應同時作業。一有
<lb ed="X" n="0663a24"/><lb ed="R081" n="0312b18"/>情受報時。一切有情亦應同時受報。一有情成佛
<pb ed="X" xml:id="X50.0821.0663b" n="0663b"/>
<lb ed="X" n="0663b01"/><lb ed="R081" n="0313a01"/>時。一切有情亦應同時成佛。若爾。便成大過。若汝
<lb ed="X" n="0663b02"/><lb ed="R081" n="0313a02"/>所執我與一切有情我各異者。一人之我體周徧。
<lb ed="X" n="0663b03"/><lb ed="R081" n="0313a03"/>多人之我體亦徧。旣更互相徧。則一人之體。與多
<lb ed="X" n="0663b04"/><lb ed="R081" n="0313a04"/>人之體。混而爲一。旣混爲一。則一人作業受報時。
<lb ed="X" n="0663b05"/><lb ed="R081" n="0313a05"/>應名一切作受。以一切我。同在一處。無別異故。若
<lb ed="X" n="0663b06"/><lb ed="R081" n="0313a06"/>謂我體雖遍。而作受各有所屬。決非一作一切作
<lb ed="X" n="0663b07"/><lb ed="R081" n="0313a07"/>一受一切受者。亦無此理。以業果身三。與諸有情
<lb ed="X" n="0663b08"/><lb ed="R081" n="0313a08"/>我體和合而爲一故。旣和合爲一。不得分爲彼此。
<lb ed="X" n="0663b09"/><lb ed="R081" n="0313a09"/>各有所屬。若謂屬此而不屬彼。則與常徧之理。又
<lb ed="X" n="0663b10"/><lb ed="R081" n="0313a10"/>不當矣。必也一作一切作。一受一切受。一解脫時。
<lb ed="X" n="0663b11"/><lb ed="R081" n="0313a11"/>一切亦解脫。所修所證。與一切我合。然後可名常
<lb ed="X" n="0663b12"/><lb ed="R081" n="0313a12"/>徧。今旣不然。常徧之義。不成安立。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0663b13"/><lb ed="R081" n="0313a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0663b1301">中亦非理所以者何<note place="inline">至</note>故彼所言如童竪戲。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0663b14"/><lb ed="R081" n="0313a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0663b1401">次破卷舒不定我也。先出外量云。我體常住不定
<lb ed="X" n="0663b15"/><lb ed="R081" n="0313a15"/>爲因。隨身大小。有舒卷故。如油渧水。此因亦犯法
<lb ed="X" n="0663b16"/><lb ed="R081" n="0313a16"/>自相相違過。次申量破云。我體應非常住。有舒卷
<lb ed="X" n="0663b17"/><lb ed="R081" n="0313a17"/>故。如槖籥風。槖籥者。鼓風之器。鼓之則風出。不鼓
<lb ed="X" n="0663b18"/><lb ed="R081" n="0313a18"/>則無故。若謂我體定隨身者。身有多物。應可分析
<lb ed="X" n="0663b19"/><lb ed="R081" n="0313b01"/>何者爲我。色是我耶。受想等是我耶。若可分析。便
<lb ed="X" n="0663b20"/><lb ed="R081" n="0313b02"/>成多體。如何可執我體爲一。故彼所說。如兒童竪
<lb ed="X" n="0663b21"/><lb ed="R081" n="0313b03"/>子戲謔之談。豈有實義乎哉。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0663b22"/><lb ed="R081" n="0313b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0663b2201">後亦非理所以者何<note place="inline">至</note>諸有往來非常一故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0663b23"/><lb ed="R081" n="0313b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0663b2301">三破量小極微我也。先出外量云。我體常細。潛身
<lb ed="X" n="0663b24"/><lb ed="R081" n="0313b06"/>作業。猶如極微。次申量破云。我量至小。決不能令
<pb ed="X" xml:id="X50.0821.0663c" n="0663c"/>
<lb ed="X" n="0663c01"/><lb ed="R081" n="0313b07"/>大身徧動。如蚍蜉撼樹。若謂我量雖小。而能速疾
<lb ed="X" n="0663c02"/><lb ed="R081" n="0313b08"/>巡身。似徧動者。猶如火輪。若爾。則所執之我。亦非
<lb ed="X" n="0663c03"/><lb ed="R081" n="0313b09"/>一體。亦非常住。諸往來者。是生滅法。是和合法。非
<lb ed="X" n="0663c04"/><lb ed="R081" n="0313b10"/>常一故。<anchor xml:id="nkr_note_add_0663c0401" n="0663c0401"/><anchor xml:id="beg0663c0401" n="0663c0401"/>已<anchor xml:id="end0663c0401"/>上六師三計。由彼宗因自相矛盾。故不
<lb ed="X" n="0663c05"/><lb ed="R081" n="0313b11"/>動于戈立見其敗。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0663c06"/><lb ed="R081" n="0313b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0663c0601">又所執我復有三種<note place="inline">至</note>三者與蘊非卽非離。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0663c07"/><lb ed="R081" n="0313b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0663c0701">此出小乘所計我有三種。一者卽蘊。如言卽色是
<lb ed="X" n="0663c08"/><lb ed="R081" n="0313b14"/>我。卽受是我等。此正量部所計。二者離蘊。如離色
<lb ed="X" n="0663c09"/><lb ed="R081" n="0313b15"/>是我。離受是我等。此經部所計。三者與蘊。非卽非
<lb ed="X" n="0663c10"/><lb ed="R081" n="0313b16"/>離。是犢子部所計。正量部亦有作此計者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0663c11"/><lb ed="R081" n="0313b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0663c1101">初卽蘊我理且不然<note place="inline">至</note>如虗空等非覺性故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0663c12"/><lb ed="R081" n="0313b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0663c1201">先破卽蘊我也。先約五蘊破。我應如蘊非常一故
<lb ed="X" n="0663c13"/><lb ed="R081" n="0314a01"/>者。常墮無常。常亦無常故。一墮於五。一我成五故。
<lb ed="X" n="0663c14"/><lb ed="R081" n="0314a02"/>立量云。我若卽蘊。非常一故。猶如五蘊。次約五位
<lb ed="X" n="0663c15"/><lb ed="R081" n="0314a03"/>破。內色有質礙。我無質礙故。立量云。又內諸色。定
<lb ed="X" n="0663c16"/><lb ed="R081" n="0314a04"/>非實我。有質礙故。如外諸色。心心所法。待緣而有。
<lb ed="X" n="0663c17"/><lb ed="R081" n="0314a05"/>有間有斷。我恒相續故。立量云。心心所法。亦非實
<lb ed="X" n="0663c18"/><lb ed="R081" n="0314a06"/>我。不恒相續。待衆緣故。猶如甁等。我有知覺。餘行
<lb ed="X" n="0663c19"/><lb ed="R081" n="0314a07"/>餘色。並無知覺。立量云。餘行餘色。亦非實我。非覺
<lb ed="X" n="0663c20"/><lb ed="R081" n="0314a08"/>性故。知虗空等。言餘者除心心所。及內色外所餘
<lb ed="X" n="0663c21"/><lb ed="R081" n="0314a09"/>不相應行。及外色也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0663c22"/><lb ed="R081" n="0314a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0663c2201">中離蘊我理亦不然應如虗空無作受故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0663c23"/><lb ed="R081" n="0314a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0663c2301">次破離蘊我也。我蘊相離。兩不相干。如眼與聲。了
<lb ed="X" n="0663c24"/><lb ed="R081" n="0314a12"/>不相觸。立量破云。我若離蘊。無作受故。喩如虗空。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X50.0821.0664a" n="0664a"/>
<lb ed="X" n="0664a01"/><lb ed="R081" n="0314a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0664a0101">後俱非我理亦不然<note place="inline">至</note>故彼所執實我不成。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0664a02"/><lb ed="R081" n="0314a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0664a0201">三破與蘊我也。言汝旣許依蘊而立實我。今旣非
<lb ed="X" n="0664a03"/><lb ed="R081" n="0314a15"/>卽薀。又非離蘊。斷非實我。故立量云。我非卽蘊。亦
<lb ed="X" n="0664a04"/><lb ed="R081" n="0314a16"/>非離蘊。定非實故。應如甁等。甁等不卽泥團。不離
<lb ed="X" n="0664a05"/><lb ed="R081" n="0314a17"/>泥團故。又旣下。破犢子部中計。此部立三聚。一有
<lb ed="X" n="0664a06"/><lb ed="R081" n="0314a18"/>爲聚。二無爲聚。三非二聚。又立五法藏。三世爲三。
<lb ed="X" n="0664a07"/><lb ed="R081" n="0314b01"/>無爲爲四。第五不可說藏。我在其中。以不可說有
<lb ed="X" n="0664a08"/><lb ed="R081" n="0314b02"/>爲無爲故。然此一部。諸部論師共推不受。呼爲附
<lb ed="X" n="0664a09"/><lb ed="R081" n="0314b03"/>佛法外道。以諸外道所計雖殊。皆立我故。故借彼
<lb ed="X" n="0664a10"/><lb ed="R081" n="0314b04"/>例破云。若汝旣知不可說名有爲無爲。亦應當知
<lb ed="X" n="0664a11"/><lb ed="R081" n="0314b05"/>不可說爲是我非我明矣。豈有非離非卽之中而
<lb ed="X" n="0664a12"/><lb ed="R081" n="0314b06"/>有實我哉。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0664a13"/><lb ed="R081" n="0314b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0664a1301">又諸所執實有我體<note place="inline">至</note>故所執我理俱不成。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0664a14"/><lb ed="R081" n="0314b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0664a1401">上文分破外道小乘所執都無實我。下文總約根
<lb ed="X" n="0664a15"/><lb ed="R081" n="0314b09"/>塵識三種破。謂汝所執之我。是根耶。塵耶。識耶。先
<lb ed="X" n="0664a16"/><lb ed="R081" n="0314b10"/>約識破。故曰思慮。立量云。我若是識。應是無常。有
<lb ed="X" n="0664a17"/><lb ed="R081" n="0314b11"/>思慮故。如心心所。我若非識。應是無知。無思慮故。
<lb ed="X" n="0664a18"/><lb ed="R081" n="0314b12"/>如虗空等。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0664a19"/><lb ed="R081" n="0314b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0664a1901">又諸所執實有我體<note place="inline">至</note>故所執我二俱不成。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0664a20"/><lb ed="R081" n="0314b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0664a2001">次約根破。故曰作用。立量云。我若是根。應是無常。
<lb ed="X" n="0664a21"/><lb ed="R081" n="0314b15"/>有作用故。如手足等。我若非根。應非實我。無作用
<lb ed="X" n="0664a22"/><lb ed="R081" n="0314b16"/>故。如兔角等。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0664a23"/><lb ed="R081" n="0314b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0664a2301">又諸所執實有我體<note place="inline">至</note>正見翻令沉淪生死。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0664a24"/><lb ed="R081" n="0314b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0664a2401">此約境破。故曰所緣。先徵。次釋云。若我體非是我
<pb ed="X" xml:id="X50.0821.0664b" n="0664b"/>
<lb ed="X" n="0664b01"/><lb ed="R081" n="0315a01"/>見所緣之境。則汝執實我者。爲猜度。爲妄說。若我
<lb ed="X" n="0664b02"/><lb ed="R081" n="0315a02"/>體卽是我見所緣之境。則凡有我見者。當稱正知
<lb ed="X" n="0664b03"/><lb ed="R081" n="0315a03"/>正解。不應目爲顚倒衆生。以眞知灼見實有我體
<lb ed="X" n="0664b04"/><lb ed="R081" n="0315a04"/>故。又若必以我見爲正。則應無我見者爲邪。如何
<lb ed="X" n="0664b05"/><lb ed="R081" n="0315a05"/>聖敎皆毀我見而讚無我。謂證涅槃者。皆無我見。
<lb ed="X" n="0664b06"/><lb ed="R081" n="0315a06"/>有我見者。沉淪生死。豈有著我見者。不淪生死而
<lb ed="X" n="0664b07"/><lb ed="R081" n="0315a07"/>證涅槃。無我見者。不證涅槃而淪生死者哉。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0664b08"/><lb ed="R081" n="0315a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0664b0801">又諸我見不緣實我<note place="inline">至</note>隨自妄情種種計度。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0664b09"/><lb ed="R081" n="0315a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0664b0901">此總破能緣所緣皆非實我。以顯正義。立量云。我
<lb ed="X" n="0664b10"/><lb ed="R081" n="0315a10"/>見是有法。不緣實我是宗。因云。有所緣故。喩如緣
<lb ed="X" n="0664b11"/><lb ed="R081" n="0315a11"/>餘心。又量云。我見所緣是有法。定非實我爲宗。因
<lb ed="X" n="0664b12"/><lb ed="R081" n="0315a12"/>云。是所緣故。喩如所餘法。如我見不能緣餘心。則
<lb ed="X" n="0664b13"/><lb ed="R081" n="0315a13"/>我見不能緣實我。若餘心可緣。則實我亦可緣。如
<lb ed="X" n="0664b14"/><lb ed="R081" n="0315a14"/>所餘法旣非實我。則我見所緣亦非實我。若所餘
<lb ed="X" n="0664b15"/><lb ed="R081" n="0315a15"/>法是實我者。我見所緣亦是實我。故知我見所緣
<lb ed="X" n="0664b16"/><lb ed="R081" n="0315a16"/>非實我。而我見亦不緣實我也。廣百論亦云。我見
<lb ed="X" n="0664b17"/><lb ed="R081" n="0315a17"/>決定不緣實我。男女等相所雜糅故。如緣身等。起
<lb ed="X" n="0664b18"/><lb ed="R081" n="0315a18"/>男等相所雜糅心。又我見境非是實我。男女相心
<lb ed="X" n="0664b19"/><lb ed="R081" n="0315b01"/>之所緣故。猶如身等。問。我見旣不緣實我是緣何
<lb ed="X" n="0664b20"/><lb ed="R081" n="0315b02"/>等。答。但緣內識變現五蘊似我之相。隨自妄情。周
<lb ed="X" n="0664b21"/><lb ed="R081" n="0315b03"/>徧計度以爲實我。然非眞有實我可緣也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0664b22"/><lb ed="R081" n="0315b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0664b2201">然諸我執<note place="inline">至</note>數數脩習勝生空觀方能除滅。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0664b23"/><lb ed="R081" n="0315b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0664b2301">此下略示二種我執生起之處。及脩斷之相。言俱
<lb ed="X" n="0664b24"/><lb ed="R081" n="0315b06"/>生者。與身俱生。任運轉故。言分別者。思慮計度而
<pb ed="X" xml:id="X50.0821.0664c" n="0664c"/>
<lb ed="X" n="0664c01"/><lb ed="R081" n="0315b07"/>生起故。俱生我執下。正顯俱生異於分別也。十地
<lb ed="X" n="0664c02"/><lb ed="R081" n="0315b08"/>論云。遠隨現行不作意緣。無始至今。任運而有。不
<lb ed="X" n="0664c03"/><lb ed="R081" n="0315b09"/>假作意分別尋伺。如小孩皃。見母生喜。是俱生貪。
<lb ed="X" n="0664c04"/><lb ed="R081" n="0315b10"/>見人啼哭。是俱生瞋。不假別緣。任運起故。古德云。
<lb ed="X" n="0664c05"/><lb ed="R081" n="0315b11"/>學道之人不識眞。秖爲從前認識神。無量劫來生
<lb ed="X" n="0664c06"/><lb ed="R081" n="0315b12"/>死本。癡人喚作本來人。軻書所言赤子之心。良知
<lb ed="X" n="0664c07"/><lb ed="R081" n="0315b13"/>良能。皆此類攝。此有二種。一是第七托第八見分
<lb ed="X" n="0664c08"/><lb ed="R081" n="0315b14"/>爲本質。自變影像爲相分境。緣此相分。執爲實我。
<lb ed="X" n="0664c09"/><lb ed="R081" n="0315b15"/>名俱生執。此執念念無間。名常相續。二是第六緣
<lb ed="X" n="0664c10"/><lb ed="R081" n="0315b16"/>五取蘊。或總緣爲我。或別緣爲我。言總緣者。謂第
<lb ed="X" n="0664c11"/><lb ed="R081" n="0315b17"/>六託識所變蘊相而爲本質。自變影像爲相分境。
<lb ed="X" n="0664c12"/><lb ed="R081" n="0315b18"/>緣此相分。執爲實我。別緣者。謂執色爲我。執受爲
<lb ed="X" n="0664c13"/><lb ed="R081" n="0316a01"/>我等。皆是託質變影而爲所緣。執爲實我。亦名俱
<lb ed="X" n="0664c14"/><lb ed="R081" n="0316a02"/>生。此執或起或滅。名有間斷。此二俱生。細故難斷。
<lb ed="X" n="0664c15"/><lb ed="R081" n="0316a03"/>從無始來任運轉故。直至脩道位中。脩習勝生空
<lb ed="X" n="0664c16"/><lb ed="R081" n="0316a04"/>觀地地漸斷。至金剛心。方能斷盡。言勝生空者。揀
<lb ed="X" n="0664c17"/><lb ed="R081" n="0316a05"/>異見道生空。故曰勝也。問云。何以不言我空人空。
<lb ed="X" n="0664c18"/><lb ed="R081" n="0316a06"/>而言生空。答。若言人空。不該餘趣。若言我空。有執
<lb ed="X" n="0664c19"/><lb ed="R081" n="0316a07"/>外法以爲我者。故言生空以混融之。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0664c20"/><lb ed="R081" n="0316a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0664c2001">分別我執<note place="inline">至</note>觀一切法生空眞如卽能除滅。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0664c21"/><lb ed="R081" n="0316a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0664c2101">外緣者。對內因言。卽邪敎邪分別也。邪敎所說蘊
<lb ed="X" n="0664c22"/><lb ed="R081" n="0316a10"/>相我相。卽前外道小乘所執心外實蘊實我。此二
<lb ed="X" n="0664c23"/><lb ed="R081" n="0316a11"/>我執。麤故易斷。見道位中。初地初心生空徧行眞
<lb ed="X" n="0664c24"/><lb ed="R081" n="0316a12"/>如現在前時。一時頓斷。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X50.0821.0665a" n="0665a"/>
<lb ed="X" n="0665a01"/><lb ed="R081" n="0316a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0665a0101">如是所說一切我執<note place="inline">至</note>五取蘊相妄執爲我。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0665a02"/><lb ed="R081" n="0316a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0665a0201">此結二種我執也。如是所說一切我執者。牒上二
<lb ed="X" n="0665a03"/><lb ed="R081" n="0316a15"/>種我執也。自心外蘊或有或無者。宗鏡云。能緣緣
<lb ed="X" n="0665a04"/><lb ed="R081" n="0316a16"/>不着處。卽名心外疎所緣緣。第七計我。心外之法
<lb ed="X" n="0665a05"/><lb ed="R081" n="0316a17"/>或是於有。以第七未轉依位。必仗外質故。第六計
<lb ed="X" n="0665a06"/><lb ed="R081" n="0316a18"/>我。心外之法或是於無。此識行相猛利。於一切位。
<lb ed="X" n="0665a07"/><lb ed="R081" n="0316b01"/>能自在轉故。自心內蘊一切皆有者。能緣緣得著
<lb ed="X" n="0665a08"/><lb ed="R081" n="0316b02"/>處。卽名心內親所緣緣。不問卽離。計爲我者。影像
<lb ed="X" n="0665a09"/><lb ed="R081" n="0316b03"/>相分必是有故。是故下。結示。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0665a10"/><lb ed="R081" n="0316b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0665a1001">然諸蘊相從緣生故<note place="inline">至</note>一切皆緣五取蘊起。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0665a11"/><lb ed="R081" n="0316b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0665a1101">問云。五取蘊相。與所計我。孰有孰無。立量答云。然
<lb ed="X" n="0665a12"/><lb ed="R081" n="0316b06"/>諸蘊相決定似有。仗因托緣而得生故。猶如幻事。
<lb ed="X" n="0665a13"/><lb ed="R081" n="0316b07"/>又量云。妄所執我。決定非有。橫計度故。如畢竟無。
<lb ed="X" n="0665a14"/><lb ed="R081" n="0316b08"/>故契經下。引證。色等五法。具攝有爲。衆緣積聚。共
<lb ed="X" n="0665a15"/><lb ed="R081" n="0316b09"/>所作故。無有少法一緣所生。故名爲蘊。煩惱名取
<lb ed="X" n="0665a16"/><lb ed="R081" n="0316b10"/>蘊。從取生故名取蘊。如草穅火。或蘊屬取。故名取
<lb ed="X" n="0665a17"/><lb ed="R081" n="0316b11"/>蘊。如帝王臣。或蘊生取。故名取蘊。如花果樹。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0665a18"/><lb ed="R081" n="0316b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0665a1801">實我若無云何得有<note place="inline">至</note>於汝有失非於我宗。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0665a19"/><lb ed="R081" n="0316b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0665a1901">此破我有三世難。難云。世人以有我故。則能憶過
<lb ed="X" n="0665a20"/><lb ed="R081" n="0316b14"/>去。識現在。誦習未來。益我損我。爲恩爲怨等事。今
<lb ed="X" n="0665a21"/><lb ed="R081" n="0316b15"/>言我非實有。則憶念三世者誰耶。先約體破。言汝
<lb ed="X" n="0665a22"/><lb ed="R081" n="0316b16"/>所執之我。旣常不變。三世皆如。則是現在同於過
<lb ed="X" n="0665a23"/><lb ed="R081" n="0316b17"/>去。過去亦同現在。若是現在同過去者。則我體常
<lb ed="X" n="0665a24"/><lb ed="R081" n="0316b18"/>無。若我體常無。三世恩怨亦應常無。誰爲憶識誦
<pb ed="X" xml:id="X50.0821.0665b" n="0665b"/>
<lb ed="X" n="0665b01"/><lb ed="R081" n="0317a01"/>習。若是過去同現在者。則我體常有。若我體常有。
<lb ed="X" n="0665b02"/><lb ed="R081" n="0317a02"/>三世恩怨亦應常有。何須憶識誦習。所以者何。以
<lb ed="X" n="0665b03"/><lb ed="R081" n="0317a03"/>後與前。體無別故。次約用破。若謂我體本無變易。
<lb ed="X" n="0665b04"/><lb ed="R081" n="0317a04"/>而我之用前後變易。而有憶識誦習等事者。理亦
<lb ed="X" n="0665b05"/><lb ed="R081" n="0317a05"/>不然。以體與用。不相離故。用不離體。體常而用亦
<lb ed="X" n="0665b06"/><lb ed="R081" n="0317a06"/>常。則我用不應有變。體不離用。用變而體亦應變。
<lb ed="X" n="0665b07"/><lb ed="R081" n="0317a07"/>則我體不應言常。進退推求。不得言我能憶念誦
<lb ed="X" n="0665b08"/><lb ed="R081" n="0317a08"/>習三世恩怨等事。次顯正義云。然諸有情恩怨等
<lb ed="X" n="0665b09"/><lb ed="R081" n="0317a09"/>事。是本識中任持一類相續不斷之種子。由此種
<lb ed="X" n="0665b10"/><lb ed="R081" n="0317a10"/>子。與一切法更互爲因。念念受熏。故有憶識誦習
<lb ed="X" n="0665b11"/><lb ed="R081" n="0317a11"/>恩怨等。非謂實我能緣也。故楞嚴云。汝等昔年覩
<lb ed="X" n="0665b12"/><lb ed="R081" n="0317a12"/>一奇物。經歷年歲。憶忘俱無。於後忽然覆覩前異。
<lb ed="X" n="0665b13"/><lb ed="R081" n="0317a13"/>記憶宛然。曾不遺失。則汝精了湛不搖中。念念受
<lb ed="X" n="0665b14"/><lb ed="R081" n="0317a14"/>熏。有何籌筭。故知實我不緣三世。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0665b15"/><lb ed="R081" n="0317a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0665b1501">若無實我誰能造業<note place="inline">至</note>造業受果於理無違。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0665b16"/><lb ed="R081" n="0317a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0665b1601">此破我能作受難。難云。若無實我。誰爲造業。誰爲
<lb ed="X" n="0665b17"/><lb ed="R081" n="0317a17"/>受果。先立量破云。實我不能作受。無變易故。猶如
<lb ed="X" n="0665b18"/><lb ed="R081" n="0317a18"/>虗空。又量云。實我若能作受。有變易故。應是無常。
<lb ed="X" n="0665b19"/><lb ed="R081" n="0317b01"/>次出正義云。然諸有情能造受者。皆是八種心王。
<lb ed="X" n="0665b20"/><lb ed="R081" n="0317b02"/>及諸心所。發業潤生。內因外緣。熏習之力。故有善
<lb ed="X" n="0665b21"/><lb ed="R081" n="0317b03"/>業惡業受報好醜等事。非是實我能作受也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0665b22"/><lb ed="R081" n="0317b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0665b2201">我若實無誰於生死<note place="inline">至</note>愚者於中妄執爲我。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0665b23"/><lb ed="R081" n="0317b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0665b2301">此破我有厭求難。難云。若無實我。誰淪生死。誰證
<lb ed="X" n="0665b24"/><lb ed="R081" n="0317b06"/>涅槃。先立量破云。我體旣常。無生滅故。猶如虗空。
<pb ed="X" xml:id="X50.0821.0665c" n="0665c"/>
<lb ed="X" n="0665c01"/><lb ed="R081" n="0317b07"/>何爲厭捨。我體旣常。無苦惱故。亦如虗空。何爲求
<lb ed="X" n="0665c02"/><lb ed="R081" n="0317b08"/>趣。故彼所執我體爲常。是爲自害。次顯正義。然諸
<lb ed="X" n="0665c03"/><lb ed="R081" n="0317b09"/>有情。因煩惱力。造諸惡業。故有輪迴。因患生死。厭
<lb ed="X" n="0665c04"/><lb ed="R081" n="0317b10"/>三界故。求趣涅槃。由此故知定非實我能爲生死
<lb ed="X" n="0665c05"/><lb ed="R081" n="0317b11"/>涅槃苦樂因果。但有諸識前滅後生。因果相續。如
<lb ed="X" n="0665c06"/><lb ed="R081" n="0317b12"/>秤兩頭。低昂時等。故知一切因果。不離本識。然由
<lb ed="X" n="0665c07"/><lb ed="R081" n="0317b13"/>妄熏習故。似我相現。愚者昧此執爲實我。所以論
<lb ed="X" n="0665c08"/><lb ed="R081" n="0317b14"/>師一往破除我執。直顯我空。良有意也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0665c09"/><lb ed="R081" n="0317b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0665c0901">如何識外實有諸法<note place="inline">至</note>是實非假現量所得。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0665c10"/><lb ed="R081" n="0317b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0665c1001">上破我執<anchor xml:id="nkr_note_add_0665c1001" n="0665c1001"/><anchor xml:id="beg0665c1001" n="0665c1001"/>已<anchor xml:id="end0665c1001"/>竟。此下正破法執。問云。世出世間種
<lb ed="X" n="0665c11"/><lb ed="R081" n="0317b17"/>種諸法。皆是離心實有。如何談唯識者。離識之外。
<lb ed="X" n="0665c12"/><lb ed="R081" n="0317b18"/>更無一法可得耶。答。外道餘乘所執外法。以理推
<lb ed="X" n="0665c13"/><lb ed="R081" n="0318a01"/>究。皆非有故。又問云。外道所執。云何非有。且數論
<lb ed="X" n="0665c14"/><lb ed="R081" n="0318a02"/>下。先答出彼計。梵語僧伽。此翻爲數。數卽慧數。數
<lb ed="X" n="0665c15"/><lb ed="R081" n="0318a03"/>度諸法根本立名。從數起論。名爲數論。論能生數。
<lb ed="X" n="0665c16"/><lb ed="R081" n="0318a04"/>亦名數論。本源卽是<name role="" type="person">迦毗羅</name>造。金七十論。卽自在
<lb ed="X" n="0665c17"/><lb ed="R081" n="0318a05"/>黑造。二十五諦是其計也。准百論云。從冥生覺。從
<lb ed="X" n="0665c18"/><lb ed="R081" n="0318a06"/>覺生我知。從我知生五唯量。從五唯生五大。從五
<lb ed="X" n="0665c19"/><lb ed="R081" n="0318a07"/>大生十一根。神我爲主。常覺相。處中不敗不壞。攝
<lb ed="X" n="0665c20"/><lb ed="R081" n="0318a08"/>受諸法。今依金七十論釋。二十五諦。總略爲三。處
<lb ed="X" n="0665c21"/><lb ed="R081" n="0318a09"/>中爲四。廣爲二十五。初總略爲三者。一自性。二我
<lb ed="X" n="0665c22"/><lb ed="R081" n="0318a10"/>知。三變異。自性是第一諦。亦名勝性。未生大等。但
<lb ed="X" n="0665c23"/><lb ed="R081" n="0318a11"/>住自分。名爲自性。若生大等。便名勝性。用增勝故。
<lb ed="X" n="0665c24"/><lb ed="R081" n="0318a12"/>智論云。謂外道通力至八萬劫。八萬劫外。冥無所
<pb ed="X" xml:id="X50.0821.0666a" n="0666a"/>
<lb ed="X" n="0666a01"/><lb ed="R081" n="0318a13"/>知。故稱冥諦。從此覺知初立故。二言我知者。卽第
<lb ed="X" n="0666a02"/><lb ed="R081" n="0318a14"/>二十五諦神我也。三變異者。中間二十三諦是自
<lb ed="X" n="0666a03"/><lb ed="R081" n="0318a15"/>性所作。名爲變異。故有三位。處中爲四者。一本性
<lb ed="X" n="0666a04"/><lb ed="R081" n="0318a16"/>無變異。二大等亦本變。三十六但變異。四知者非
<lb ed="X" n="0666a05"/><lb ed="R081" n="0318a17"/>本變。一謂本性能生大等。故名爲本。不從他生。故
<lb ed="X" n="0666a06"/><lb ed="R081" n="0318a18"/>非變異。二大我慢五唯。此七亦本亦變異。大從本
<lb ed="X" n="0666a07"/><lb ed="R081" n="0318b01"/>性生故變異。能生我慢故爲本。慢從大生故變異。
<lb ed="X" n="0666a08"/><lb ed="R081" n="0318b02"/>能生五唯故爲本。五唯從慢生故變異。能生五大
<lb ed="X" n="0666a09"/><lb ed="R081" n="0318b03"/>故爲本。三五大五知根五業根及心平等根。但從
<lb ed="X" n="0666a10"/><lb ed="R081" n="0318b04"/>他生。故唯變異。不能生他。故不名本。四知者。卽我
<lb ed="X" n="0666a11"/><lb ed="R081" n="0318b05"/>知爲體。故不從他生。亦不能生他。故非本非變。廣
<lb ed="X" n="0666a12"/><lb ed="R081" n="0318b06"/>有二十五。如百論所說。然都有九位。就其中二十
<lb ed="X" n="0666a13"/><lb ed="R081" n="0318b07"/>三諦自有七位。一大。二我心。三五唯量。四五大。五
<lb ed="X" n="0666a14"/><lb ed="R081" n="0318b08"/>五知根。六五作業根。七心平等根。兼其初後。故二
<lb ed="X" n="0666a15"/><lb ed="R081" n="0318b09"/>十五。問云。自性不可見。云何知有。答。因大等事從
<lb ed="X" n="0666a16"/><lb ed="R081" n="0318b10"/>自性生。有三德故。問。自性云何能與諸法爲生因。
<lb ed="X" n="0666a17"/><lb ed="R081" n="0318b11"/>答。三德合故。三德者。梵語薩埵。剌闍。答摩。舊翻憂。
<lb ed="X" n="0666a18"/><lb ed="R081" n="0318b12"/>喜。闇。新翻貪瞋痴。由此自性。三德合故。能生二十
<lb ed="X" n="0666a19"/><lb ed="R081" n="0318b13"/>三法。自性是作者。神非作者。問。若非作者。何用我
<lb ed="X" n="0666a20"/><lb ed="R081" n="0318b14"/>爲。答。爲證義故。義之言境。證於境故。謂二十四諦。
<lb ed="X" n="0666a21"/><lb ed="R081" n="0318b15"/>是我所知。我是見者。而非作者。餘不能知。問。自性
<lb ed="X" n="0666a22"/><lb ed="R081" n="0318b16"/>是作者。我非作者。何因和合。偈答云。我求見三德。
<lb ed="X" n="0666a23"/><lb ed="R081" n="0318b17"/>自性爲獨存。如跛盲人合。由義生世間。言我求見
<lb ed="X" n="0666a24"/><lb ed="R081" n="0318b18"/>三德者。謂我有如是意。我今當見三德自性。故我
<pb ed="X" xml:id="X50.0821.0666b" n="0666b"/>
<lb ed="X" n="0666b01"/><lb ed="R081" n="0319a01"/>與自性合。言自性爲獨存者。我是困苦人。唯有能
<lb ed="X" n="0666b02"/><lb ed="R081" n="0319a02"/>見故。自性爲他。令得獨存。如跛盲人合者。自性與
<lb ed="X" n="0666b03"/><lb ed="R081" n="0319a03"/>我合。亦如盲與跛合。以我爲跛。不能作故。自性爲
<lb ed="X" n="0666b04"/><lb ed="R081" n="0319a04"/>盲。不能見故。此二合故。能生世間。與我受用。如跛
<lb ed="X" n="0666b05"/><lb ed="R081" n="0319a05"/>盲各達所在。各得分位。我見自性時。卽得解脫。令
<lb ed="X" n="0666b06"/><lb ed="R081" n="0319a06"/>我獨存。問。<anchor xml:id="nkr_note_add_0666b0601" n="0666b0601"/><anchor xml:id="beg0666b0601" n="0666b0601"/>已<anchor xml:id="end0666b0601"/>說和合能生世間。是生次第云何。偈
<lb ed="X" n="0666b07"/><lb ed="R081" n="0319a07"/>答云。自性次第生。大我慢十六。十六內有五。從此
<lb ed="X" n="0666b08"/><lb ed="R081" n="0319a08"/>生五大。謂自性先生大。大者。增長義。自性相增故。
<lb ed="X" n="0666b09"/><lb ed="R081" n="0319a09"/>此大亦名覺。亦名想。亦名智。大次生我執。我執者。
<lb ed="X" n="0666b10"/><lb ed="R081" n="0319a10"/>自性起用。觀察於我知。我知須境故。亦名我慢。亦
<lb ed="X" n="0666b11"/><lb ed="R081" n="0319a11"/>名五大初。次慢生十六者。卽五唯量。五知根。五作
<lb ed="X" n="0666b12"/><lb ed="R081" n="0319a12"/>業根。及心平等根。此意總明十六皆從慢生。就十
<lb ed="X" n="0666b13"/><lb ed="R081" n="0319a13"/>六中。先生五唯。五唯生五大。五大生十一根。初生
<lb ed="X" n="0666b14"/><lb ed="R081" n="0319a14"/>五唯量者。一聲。二觸。三色。四味。五香。此五各有體
<lb ed="X" n="0666b15"/><lb ed="R081" n="0319a15"/>有能。有緣量故。唯是定故。定用此成五大故。從聲
<lb ed="X" n="0666b16"/><lb ed="R081" n="0319a16"/>唯生空大。觸唯生風大。色唯生火大。味唯生水大。
<lb ed="X" n="0666b17"/><lb ed="R081" n="0319a17"/>香唯生地大。次五大生十一根者。先生五知根。次
<lb ed="X" n="0666b18"/><lb ed="R081" n="0319a18"/>生五業根。後生心平等根。云何五大生五知根。謂
<lb ed="X" n="0666b19"/><lb ed="R081" n="0319b01"/>聲唯生空大。空大成耳根。是故耳還聞聲。觸唯生
<lb ed="X" n="0666b20"/><lb ed="R081" n="0319b02"/>風大。風大成身根。是故身根還受觸。色唯生火大。
<lb ed="X" n="0666b21"/><lb ed="R081" n="0319b03"/>火大成眼根。是故眼根還見色。味唯生水大。水大
<lb ed="X" n="0666b22"/><lb ed="R081" n="0319b04"/>成舌根。是故舌根還知味。香唯生地大。地大成鼻
<lb ed="X" n="0666b23"/><lb ed="R081" n="0319b05"/>根。是故鼻根不聞地而聞香。次生五業根者。一語
<lb ed="X" n="0666b24"/><lb ed="R081" n="0319b06"/>具。二手。三足。四小便。五大便。卽執。步。戲。笑。除也。心
<pb ed="X" xml:id="X50.0821.0666c" n="0666c"/>
<lb ed="X" n="0666c01"/><lb ed="R081" n="0319b07"/>平等根者。分別爲體。故論云。分別爲心相。是相卽
<lb ed="X" n="0666c02"/><lb ed="R081" n="0319b08"/>心事。六具五唯成。通緣諸境故。二十五我知者。以
<lb ed="X" n="0666c03"/><lb ed="R081" n="0319b09"/>思爲我。云何知有我。積聚爲他故。他者卽是我。由
<lb ed="X" n="0666c04"/><lb ed="R081" n="0319b10"/>三德是生死因。由所轉變。擾亂我故。不得解脫。知
<lb ed="X" n="0666c05"/><lb ed="R081" n="0319b11"/>二十三諦轉變無常。生厭脩道。自性隱跡。不生諸
<lb ed="X" n="0666c06"/><lb ed="R081" n="0319b12"/>諦。我便解脫。故偈云。我無縛無脫。無輪轉生死。以
<lb ed="X" n="0666c07"/><lb ed="R081" n="0319b13"/>無三德故。無變異故。無作者故。問。若爾。誰爲繫縛。
<lb ed="X" n="0666c08"/><lb ed="R081" n="0319b14"/>誰爲解脫。答。輪轉及繫縛。解脫唯自性。由自性變
<lb ed="X" n="0666c09"/><lb ed="R081" n="0319b15"/>異。故縛。若得正徧知。卽得解脫。意明知二十三諦
<lb ed="X" n="0666c10"/><lb ed="R081" n="0319b16"/>爲正徧知。明縛與脫不由於我。言我解脫者。約自
<lb ed="X" n="0666c11"/><lb ed="R081" n="0319b17"/>然解脫耳。此中言執我是思者。是彼所執無縛無
<lb ed="X" n="0666c12"/><lb ed="R081" n="0319b18"/>脫之神我。此神我。能受用冥性及三德所成大等
<lb ed="X" n="0666c13"/><lb ed="R081" n="0320a01"/>二十三法。以自性與三德。唯能作二十三法。不能
<lb ed="X" n="0666c14"/><lb ed="R081" n="0320a02"/>受用。能受用者是神我故。然彼所計大等二十三
<lb ed="X" n="0666c15"/><lb ed="R081" n="0320a03"/>法。雖由三德合成。皆是實有。是現量境。親得受用
<lb ed="X" n="0666c16"/><lb ed="R081" n="0320a04"/>故。卽今此方所計渾沌。如老子所云。杳杳冥冥。其
<lb ed="X" n="0666c17"/><lb ed="R081" n="0320a05"/>中有精。恍恍惚惚。其中有物。莊子云。至道之精。杳
<lb ed="X" n="0666c18"/><lb ed="R081" n="0320a06"/>杳冥冥。至道之極。昏昏默默者。皆冥諦也。此總認
<lb ed="X" n="0666c19"/><lb ed="R081" n="0320a07"/>一團無明爲至道。翻此冥諦。便成大光明藏矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0666c20"/><lb ed="R081" n="0320a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0666c2001">彼執非理所以者何<note place="inline">至</note>如何可說現量得耶。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0666c21"/><lb ed="R081" n="0320a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0666c2101">先斥。次徵。次立量破。言大等二十三法。一一都藉
<lb ed="X" n="0666c22"/><lb ed="R081" n="0320a10"/>三德和合而成。如軍林甁車和合而有。便非實法。
<lb ed="X" n="0666c23"/><lb ed="R081" n="0320a11"/>如何可說現量得耶。故先出外量云。大等是有法。
<lb ed="X" n="0666c24"/><lb ed="R081" n="0320a12"/>是實非假。現量所得是宗。因云。三事合成故。此宗
<pb ed="X" xml:id="X50.0821.0667a" n="0667a"/>
<lb ed="X" n="0667a01"/><lb ed="R081" n="0320a13"/>旣云是實非假而因是三事合成。是宗因自相違
<lb ed="X" n="0667a02"/><lb ed="R081" n="0320a14"/>矣。故敵者反其宗以破之。立量云。大等是有法。應
<lb ed="X" n="0667a03"/><lb ed="R081" n="0320a15"/>假非實。非現量得是宗。因云。三事成故。喩如軍林
<lb ed="X" n="0667a04"/><lb ed="R081" n="0320a16"/>等。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0667a05"/><lb ed="R081" n="0320a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0667a0501">又大等法若是實有<note place="inline">至</note>轉變非常爲例亦爾。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0667a06"/><lb ed="R081" n="0320a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0667a0601">此以能生所生互破也。本事。卽三德。意謂大等二
<lb ed="X" n="0667a07"/><lb ed="R081" n="0320b01"/>十三法是實有者。則同能生三德。非三合成。不得
<lb ed="X" n="0667a08"/><lb ed="R081" n="0320b02"/>稱三德所生大等矣。以所生卽如能生故。遂申量
<lb ed="X" n="0667a09"/><lb ed="R081" n="0320b03"/>破云。大等諸法。非三合成。是實有故。如三本事。若
<lb ed="X" n="0667a10"/><lb ed="R081" n="0320b04"/>三德卽是二十三法。則三德亦當有三德合成。以
<lb ed="X" n="0667a11"/><lb ed="R081" n="0320b05"/>能生卽如所生故。遂申量破云。薩埵等三。亦三合
<lb ed="X" n="0667a12"/><lb ed="R081" n="0320b06"/>成。卽大等故。應如大等。轉變下。例破。謂本事旣能
<lb ed="X" n="0667a13"/><lb ed="R081" n="0320b07"/>轉變。大等亦應轉變。立量破云。大等諸法亦能轉
<lb ed="X" n="0667a14"/><lb ed="R081" n="0320b08"/>變。是實有故。如三本事。大等旣是非常。本事亦應
<lb ed="X" n="0667a15"/><lb ed="R081" n="0320b09"/>非常。立量破云。薩埵等三。亦應非常。卽大等故。如
<lb ed="X" n="0667a16"/><lb ed="R081" n="0320b10"/>大等法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0667a17"/><lb ed="R081" n="0320b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0667a1701">又三本事各多功能<note place="inline">至</note>餘亦應爾體無別故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0667a18"/><lb ed="R081" n="0320b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0667a1801">此約體用相同破。功能。用也。若此三德各各能造
<lb ed="X" n="0667a19"/><lb ed="R081" n="0320b13"/>二十三法。則此三德各多功能。功能旣多。則此三
<lb ed="X" n="0667a20"/><lb ed="R081" n="0320b14"/>德體亦應多。以體與用不相離故。體。卽自性。廣百
<lb ed="X" n="0667a21"/><lb ed="R081" n="0320b15"/>論云。如是所執自性最勝。一分有用。變成大等。餘
<lb ed="X" n="0667a22"/><lb ed="R081" n="0320b16"/>分無能。無所轉變。是卽自體應成種種。成種種故。
<lb ed="X" n="0667a23"/><lb ed="R081" n="0320b17"/>定是非常。又三自性。一一皆有明躁昧等衆多作
<lb ed="X" n="0667a24"/><lb ed="R081" n="0320b18"/>用。自性作用旣許體同。以性隨用。應成多體。自性
<pb ed="X" xml:id="X50.0821.0667b" n="0667b"/>
<lb ed="X" n="0667b01"/><lb ed="R081" n="0321a01"/>最勝。無差別故。是則最勝體亦應多。體旣成多。應
<lb ed="X" n="0667b02"/><lb ed="R081" n="0321a02"/>如大等。定是無常。若謂三德之體。旣徧一處。一處
<lb ed="X" n="0667b03"/><lb ed="R081" n="0321a03"/>起用。轉變諸法。餘一切處。亦應同時轉變。以三德
<lb ed="X" n="0667b04"/><lb ed="R081" n="0321a04"/>之體。徧而無別故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0667b05"/><lb ed="R081" n="0321a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0667b0501">許此三事體相各別<note place="inline">至</note>故不應言三合成一。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0667b06"/><lb ed="R081" n="0321a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0667b0601">此約體相各異破。縱許三德體相各別不相徧者。
<lb ed="X" n="0667b07"/><lb ed="R081" n="0321a07"/>如何和合共成一相。若謂未合成三。合時變一。理
<lb ed="X" n="0667b08"/><lb ed="R081" n="0321a08"/>亦不然。合與未合。三德之體無差別故。豈有未合
<lb ed="X" n="0667b09"/><lb ed="R081" n="0321a09"/>成三。合時成一之理耶。若謂三事其體雖異。而相
<lb ed="X" n="0667b10"/><lb ed="R081" n="0321a10"/>是同。故和合時。成一相者。便違<anchor xml:id="nkr_note_add_0667b1001" n="0667b1001"/><anchor xml:id="beg0667b1001" n="0667b1001"/>己<anchor xml:id="end0667b1001"/>宗體相是一。若
<lb ed="X" n="0667b11"/><lb ed="R081" n="0321a11"/>謂體異相同。無斯過者。則應體如相而冥然成一。
<lb ed="X" n="0667b12"/><lb ed="R081" n="0321a12"/>或應相如體而顯然成三。如是則應一體合成一
<lb ed="X" n="0667b13"/><lb ed="R081" n="0321a13"/>相。或是三相合成三體。不應說言三體和合共成
<lb ed="X" n="0667b14"/><lb ed="R081" n="0321a14"/>一相。一相二字。若此中體相對辨。則一相是能變。
<lb ed="X" n="0667b15"/><lb ed="R081" n="0321a15"/>若下文總別對辨。則一相是所變。由此一相。成彼
<lb ed="X" n="0667b16"/><lb ed="R081" n="0321a16"/>一相。實無二也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0667b17"/><lb ed="R081" n="0321a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0667b1701">又三是別大等是總<note place="inline">至</note>總亦應三如何見一。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0667b18"/><lb ed="R081" n="0321a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0667b1801">此約總別相同破。三德是別相。大等是總相。以三
<lb ed="X" n="0667b19"/><lb ed="R081" n="0321b01"/>德共生一法故。若總別二相。旣混合一處。則一不
<lb ed="X" n="0667b20"/><lb ed="R081" n="0321b02"/>成一。三不成三。云何三德和合共生一相。若謂三
<lb ed="X" n="0667b21"/><lb ed="R081" n="0321b03"/>德雖變。實不和合。成一相者。三德變時。旣不和合。
<lb ed="X" n="0667b22"/><lb ed="R081" n="0321b04"/>與不變時無有差別。亦不應言成一色等。如何現
<lb ed="X" n="0667b23"/><lb ed="R081" n="0321b05"/>見三德成一色耶。若謂三德和合而成一相。則三
<lb ed="X" n="0667b24"/><lb ed="R081" n="0321b06"/>德別相。卽應亡失。別相旣失。三德之體亦應隨相
<pb ed="X" xml:id="X50.0821.0667c" n="0667c"/>
<lb ed="X" n="0667c01"/><lb ed="R081" n="0321b07"/>而失。體相旣失。是將何物而成一相。若謂三德各
<lb ed="X" n="0667c02"/><lb ed="R081" n="0321b08"/>有總別二相。故雖成總相。亦不失別相者亦不然。
<lb ed="X" n="0667c03"/><lb ed="R081" n="0321b09"/>以不可說此三德各有大等總相。及三德別相故。
<lb ed="X" n="0667c04"/><lb ed="R081" n="0321b10"/>以大等總相。卽是三德之別相故。若謂總相卽別
<lb ed="X" n="0667c05"/><lb ed="R081" n="0321b11"/>相者。則大等總相上各各應有三德別相。如何但
<lb ed="X" n="0667c06"/><lb ed="R081" n="0321b12"/>見大等一色總相。不見三德別相耶。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0667c07"/><lb ed="R081" n="0321b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0667c0701">若謂三體各有三相<note place="inline">至</note>體亦應各三以體卽相故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0667c08"/><lb ed="R081" n="0321b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0667c0801">此約三相和合破。若謂三德之體各各具有三相。
<lb ed="X" n="0667c09"/><lb ed="R081" n="0321b15"/>和合混雜。不見其三。但見一者。理亦不然。旣三體
<lb ed="X" n="0667c10"/><lb ed="R081" n="0321b16"/>各有三相。寧有三相俱在而獨見一者耶。旣見爲
<lb ed="X" n="0667c11"/><lb ed="R081" n="0321b17"/>一。則成一相。又如何知三事之有三相差別哉。若
<lb ed="X" n="0667c12"/><lb ed="R081" n="0321b18"/>彼三德一一皆具三相。卽隨有一德。能成色等諸
<lb ed="X" n="0667c13"/><lb ed="R081" n="0322a01"/>法。何所乏少。必待三德和合而成耶。若謂必待三
<lb ed="X" n="0667c14"/><lb ed="R081" n="0322a02"/>相和合而成一色。應一一事皆有三體。以體與相
<lb ed="X" n="0667c15"/><lb ed="R081" n="0322a03"/>無別異故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0667c16"/><lb ed="R081" n="0322a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0667c1601">又大等法皆三合成<note place="inline">至</note>但是妄情計度爲有。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0667c17"/><lb ed="R081" n="0322a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0667c1701">此約衆果皆同破。能造三德爲因。所造大等爲果。
<lb ed="X" n="0667c18"/><lb ed="R081" n="0322a06"/>唯量。卽五唯量。諸大。卽五大。諸根。卽十一根。意謂
<lb ed="X" n="0667c19"/><lb ed="R081" n="0322a07"/>能造三德旣同。則所造大等諸法悉無差別之相。
<lb ed="X" n="0667c20"/><lb ed="R081" n="0322a08"/>是則因果等法。皆不得成。旣無差別。則一根應得
<lb ed="X" n="0667c21"/><lb ed="R081" n="0322a09"/>一切境。如眼根亦能聞聲齅香知味等。或應一境。
<lb ed="X" n="0667c22"/><lb ed="R081" n="0322a10"/>一切根所得。如一色唯。眼亦可見。耳亦可聞等。如
<lb ed="X" n="0667c23"/><lb ed="R081" n="0322a11"/>是。則世間盡合爲一。而無現在情與非情淨穢好
<lb ed="X" n="0667c24"/><lb ed="R081" n="0322a12"/>醜等物。亦無現量比量非量之境。則犯自敎相違。
<pb ed="X" xml:id="X50.0821.0668a" n="0668a"/>
<lb ed="X" n="0668a01"/><lb ed="R081" n="0322a13"/>及世間相違過。故下文云。便違三德我等體異。亦
<lb ed="X" n="0668a02"/><lb ed="R081" n="0322a14"/>違世間諸法差別。故彼所計皆非實有。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0668a03"/><lb ed="R081" n="0322a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0668a0301">勝論所執實等句義多實有性現量所得。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0668a04"/><lb ed="R081" n="0322a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0668a0401">此六句義。卽衛世師所計。亦云勝論。以六句義最
<lb ed="X" n="0668a05"/><lb ed="R081" n="0322a17"/>爲勝故。其能造人。卽成劫之末。外道嗢露迦。此云
<lb ed="X" n="0668a06"/><lb ed="R081" n="0322a18"/>鵂鶹仙人。卽百論中優樓佉也。亦云米臍。以収碾
<lb ed="X" n="0668a07"/><lb ed="R081" n="0322b01"/>場糠粃中米臍食故。六句者。實句。德句。業句。大有
<lb ed="X" n="0668a08"/><lb ed="R081" n="0322b02"/>句。同異句。和合句也。言實者。謂諸法實體。德業所
<lb ed="X" n="0668a09"/><lb ed="R081" n="0322b03"/>依。名之爲實。德業不依有等性故。實有九種。謂地。
<lb ed="X" n="0668a10"/><lb ed="R081" n="0322b04"/>水。火。風。空。時。方。我。意也。德。謂道德。有二十四。一色
<lb ed="X" n="0668a11"/><lb ed="R081" n="0322b05"/>二香。三味。四觸。五數。六量。七別性。八合。九離。十彼
<lb ed="X" n="0668a12"/><lb ed="R081" n="0322b06"/>性。十一此性。十二覺。十三樂。十四苦。十五欲。十六
<lb ed="X" n="0668a13"/><lb ed="R081" n="0322b07"/>嗔。十七勤勇。十八重性。十九液性。二十潤。二十一
<lb ed="X" n="0668a14"/><lb ed="R081" n="0322b08"/>行。二十二法。二十三非法。二十四聲。如地有十四
<lb ed="X" n="0668a15"/><lb ed="R081" n="0322b09"/>德。水有十四德。火有十一德。風有九德。空有六德。
<lb ed="X" n="0668a16"/><lb ed="R081" n="0322b10"/>時有五德。方有五德。我有十四德。意有八德等。言
<lb ed="X" n="0668a17"/><lb ed="R081" n="0322b11"/>業者。作用動作義也。有五種。謂取。捨。屈。伸。行。如地
<lb ed="X" n="0668a18"/><lb ed="R081" n="0322b12"/>水風火意。是有動作。空方時我。是無動作。言大有
<lb ed="X" n="0668a19"/><lb ed="R081" n="0322b13"/>者。謂實德業三同一有故。離實德業外。別有一法
<lb ed="X" n="0668a20"/><lb ed="R081" n="0322b14"/>爲體。由此大有有實等故。言同異性者。卽實德業
<lb ed="X" n="0668a21"/><lb ed="R081" n="0322b15"/>三種上同異性。如地望地。有其同義。如地望水。有
<lb ed="X" n="0668a22"/><lb ed="R081" n="0322b16"/>其異義。地之同異。是地非水。水等亦然。此同異性。
<lb ed="X" n="0668a23"/><lb ed="R081" n="0322b17"/>亦離實等外有別體性。言和合者。謂諸法和聚。由
<lb ed="X" n="0668a24"/><lb ed="R081" n="0322b18"/>和合句。如鳥飛空。忽至樹枝。住而不去。由和合故。
<pb ed="X" xml:id="X50.0821.0668b" n="0668b"/>
<lb ed="X" n="0668b01"/><lb ed="R081" n="0323a01"/>令有住等。然此有性。同異二句。互有開合。如淸涼
<lb ed="X" n="0668b02"/><lb ed="R081" n="0323a02"/>開有性爲二句。合同異爲一句。勝論開同異爲二
<lb ed="X" n="0668b03"/><lb ed="R081" n="0323a03"/>句。合有性爲一句。據勝論釋。同義者。卽有性。由實
<lb ed="X" n="0668b04"/><lb ed="R081" n="0323a04"/>德業三。同一有故。以同有實德業三實體故。有詮
<lb ed="X" n="0668b05"/><lb ed="R081" n="0323a05"/>智因。此卽不離實德業之有性也。言異義者。卽離
<lb ed="X" n="0668b06"/><lb ed="R081" n="0323a06"/>實德業外。別有一法爲體。以離此外。別有體性。故
<lb ed="X" n="0668b07"/><lb ed="R081" n="0323a07"/>有遮表之言。此卽離實德業外之有性也。此外道
<lb ed="X" n="0668b08"/><lb ed="R081" n="0323a08"/>計此六句。皆是實有。現量可得。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0668b09"/><lb ed="R081" n="0323a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0668b0901">彼執非理所以者何<note place="inline">至</note>應非離識有實自性。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0668b10"/><lb ed="R081" n="0323a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0668b1001">此約常無常二宗破。先斥。次徵。後破。且汝所執諸
<lb ed="X" n="0668b11"/><lb ed="R081" n="0323a11"/>句義中諸常住者。能生果否。若能生果。便有作用。
<lb ed="X" n="0668b12"/><lb ed="R081" n="0323a12"/>應是無常。遂申量云。諸常住者。應是無常。有作用
<lb ed="X" n="0668b13"/><lb ed="R081" n="0323a13"/>故。如所生果。若不生果。應非實有。遂申量云。諸常
<lb ed="X" n="0668b14"/><lb ed="R081" n="0323a14"/>住者。應非離識實有自性。無作用故。如兔角等。諸
<lb ed="X" n="0668b15"/><lb ed="R081" n="0323a15"/>句義中諸無常者。有質礙故。若有質礙。定非實有。
<lb ed="X" n="0668b16"/><lb ed="R081" n="0323a16"/>遂申量云。諸無常法。非實有性。有質礙故。有方分
<lb ed="X" n="0668b17"/><lb ed="R081" n="0323a17"/>故。可分析故。如軍林等。若無質礙。應非實有。遂申
<lb ed="X" n="0668b18"/><lb ed="R081" n="0323a18"/>量云。諸無常法。應非離識有實自性。無質礙故。如
<lb ed="X" n="0668b19"/><lb ed="R081" n="0323b01"/>心心所。如上兩宗。各有二量。前量約所執破。後量
<lb ed="X" n="0668b20"/><lb ed="R081" n="0323b02"/>約唯識破。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0668b21"/><lb ed="R081" n="0323b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0668b2101">又彼所執地水火風<note place="inline">至</note>亦非眼見實地水火風。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0668b22"/><lb ed="R081" n="0323b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0668b2201">此約因寬不定破。礙無礙法。皆共此因故。立量破
<lb ed="X" n="0668b23"/><lb ed="R081" n="0323b05"/>云。地水火風是有法。應非有礙是宗。因云實句義
<lb ed="X" n="0668b24"/><lb ed="R081" n="0323b06"/>攝。身根所觸故。喩如堅濕暖動。又量云。卽彼所執
<pb ed="X" xml:id="X50.0821.0668c" n="0668c"/>
<lb ed="X" n="0668c01"/><lb ed="R081" n="0323b07"/>堅濕暖動是有法。應非無礙是宗。因云。德句義攝。
<lb ed="X" n="0668c02"/><lb ed="R081" n="0323b08"/>身根所觸故。喩如地水火風。以身根所觸之因。旣
<lb ed="X" n="0668c03"/><lb ed="R081" n="0323b09"/>向有礙地水火風實句上合。復向無礙堅濕暖動
<lb ed="X" n="0668c04"/><lb ed="R081" n="0323b10"/>德句上轉。遂成不定。故有礙地水火風。卽如無礙
<lb ed="X" n="0668c05"/><lb ed="R081" n="0323b11"/>堅濕暖動。無礙堅濕暖動。卽如有礙地水火風。以
<lb ed="X" n="0668c06"/><lb ed="R081" n="0323b12"/>同是身根所觸因故。又地水火三。是有礙色。靑黃
<lb ed="X" n="0668c07"/><lb ed="R081" n="0323b13"/>等色。是無礙色。若俱是眼所見爲因。此因旣與有
<lb ed="X" n="0668c08"/><lb ed="R081" n="0323b14"/>質礙色合。復能向無質礙靑黃色上轉。亦成不定。
<lb ed="X" n="0668c09"/><lb ed="R081" n="0323b15"/>遂申量云。又彼所執地水火三。應非有礙。實句義
<lb ed="X" n="0668c10"/><lb ed="R081" n="0323b16"/>攝。眼根所見故。喩如靑色等。卽彼所執諸靑色等。
<lb ed="X" n="0668c11"/><lb ed="R081" n="0323b17"/>應非無礙。德句義攝。眼根所見故。如地水火三。故
<lb ed="X" n="0668c12"/><lb ed="R081" n="0323b18"/>因明云。共不定因者。如言聲常。所量性故。常無常
<lb ed="X" n="0668c13"/><lb ed="R081" n="0324a01"/>品。皆共此因。是故不定。爲如甁等所量性故。聲是
<lb ed="X" n="0668c14"/><lb ed="R081" n="0324a02"/>無常。爲是空等所量性故。聲是其常。故知下。結破。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0668c15"/><lb ed="R081" n="0324a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0668c1501">又彼所執實句義中<note place="inline">至</note>許色根取故如地水火風。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0668c16"/><lb ed="R081" n="0324a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0668c1601">此約礙無礙破。申量云。實句義中有礙常者。應是
<lb ed="X" n="0668c17"/><lb ed="R081" n="0324a05"/>無常。皆有礙故。如麤地等。諸句義中無質礙法。應
<lb ed="X" n="0668c18"/><lb ed="R081" n="0324a06"/>皆有礙。色根所取。故如地水火風。<anchor xml:id="nkr_note_add_0668c1801" n="0668c1801"/><anchor xml:id="beg0668c1801" n="0668c1801"/>已<anchor xml:id="end0668c1801"/>上總破實德
<lb ed="X" n="0668c19"/><lb ed="R081" n="0324a07"/>業三句。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0668c20"/><lb ed="R081" n="0324a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0668c2001">又彼所執非實德等<note place="inline">至</note>故彼有性唯妄計度。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0668c21"/><lb ed="R081" n="0324a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0668c2101">此破大有性也。大有性者。謂一切實德業句義和
<lb ed="X" n="0668c22"/><lb ed="R081" n="0324a10"/>合。一切根所取。於實德業。有詮智因。是謂有性。此
<lb ed="X" n="0668c23"/><lb ed="R081" n="0324a11"/>有性有二種。有不離實德業之有性。有離實德業
<lb ed="X" n="0668c24"/><lb ed="R081" n="0324a12"/>之有性。故因明云。有法自法相違因者。如說有性。
<pb ed="X" xml:id="X50.0821.0669a" n="0669a"/>
<lb ed="X" n="0669a01"/><lb ed="R081" n="0324a13"/>非實非德非業。有一實故。有德業故。如同異性。此
<lb ed="X" n="0669a02"/><lb ed="R081" n="0324a14"/>量本鵂鶹仙人爲五頂子說自悟六句法。初說實
<lb ed="X" n="0669a03"/><lb ed="R081" n="0324a15"/>德業三當體是實。五頂皆信。及與說大有性句能
<lb ed="X" n="0669a04"/><lb ed="R081" n="0324a16"/>有實等。離實德業外別有自體。五頂疑云。其實德
<lb ed="X" n="0669a05"/><lb ed="R081" n="0324a17"/>業體性不無。卽是有性。寧離三外別有大有耶。仙人
<lb ed="X" n="0669a06"/><lb ed="R081" n="0324a18"/>見疑。復爲說喩。如同異性。此性亦離實德業外別
<lb ed="X" n="0669a07"/><lb ed="R081" n="0324b01"/>有此同異性。五頂雖信同異之義。然猶不解離實
<lb ed="X" n="0669a08"/><lb ed="R081" n="0324b02"/>德業外別有大有。於是仙人立量云。有性是有法。
<lb ed="X" n="0669a09"/><lb ed="R081" n="0324b03"/>非實德業是宗。因云。有一實故。有德業故。喩如同
<lb ed="X" n="0669a10"/><lb ed="R081" n="0324b04"/>異性。故因明破云。此因如能成遮實等。如是亦能
<lb ed="X" n="0669a11"/><lb ed="R081" n="0324b05"/>成遮有性。俱決定故。此中先約唯識破。謂此大有
<lb ed="X" n="0669a12"/><lb ed="R081" n="0324b06"/>性。旣離實德業外。決在唯識內。以非是實等所攝
<lb ed="X" n="0669a13"/><lb ed="R081" n="0324b07"/>故。若離實德業之大有性不離唯識。則離有性之
<lb ed="X" n="0669a14"/><lb ed="R081" n="0324b08"/>實德業亦不離識。以非是有性所攝故。遂申量云。
<lb ed="X" n="0669a15"/><lb ed="R081" n="0324b09"/>彼所執非實非德非業之大有性是有法。應非離
<lb ed="X" n="0669a16"/><lb ed="R081" n="0324b10"/>識有別自性是宗。因云。非是實等所攝故。喩如石
<lb ed="X" n="0669a17"/><lb ed="R081" n="0324b11"/>女兒。離大有之實德業是有法。亦非離識有別自
<lb ed="X" n="0669a18"/><lb ed="R081" n="0324b12"/>性宗。因云。以非有性所攝故。同喩如空華。二喩。一
<lb ed="X" n="0669a19"/><lb ed="R081" n="0324b13"/>是畢竟無。一是幻有。以有性是徧計。實德業是依
<lb ed="X" n="0669a20"/><lb ed="R081" n="0324b14"/>他故。次就彼宗自許破。又彼所執大有性。離實德
<lb ed="X" n="0669a21"/><lb ed="R081" n="0324b15"/>業外無別自性。以彼自宗。許大有性不離實德業
<lb ed="X" n="0669a22"/><lb ed="R081" n="0324b16"/>故。立量云。大有性是有法。應離實等無別自性宗。
<lb ed="X" n="0669a23"/><lb ed="R081" n="0324b17"/>因云。許非無故。喩如實德業等。次約有法差別相
<lb ed="X" n="0669a24"/><lb ed="R081" n="0324b18"/>違破。若離實德業外別有大有性。應名非大有性。
<pb ed="X" xml:id="X50.0821.0669b" n="0669b"/>
<lb ed="X" n="0669b01"/><lb ed="R081" n="0325a01"/>以彼自宗許異實等。決定非有故。立量云。離實德
<lb ed="X" n="0669b02"/><lb ed="R081" n="0325a02"/>業大有性是有法。應非有性宗。因云。許異實德故。
<lb ed="X" n="0669b03"/><lb ed="R081" n="0325a03"/>喩如畢竟無。故因明云。有法差別相違因者。如卽
<lb ed="X" n="0669b04"/><lb ed="R081" n="0325a04"/>此因。卽於前宗有法差別作有緣性。亦能成立與
<lb ed="X" n="0669b05"/><lb ed="R081" n="0325a05"/>此相違作非有緣性。如遮實等。俱決定故。下例破。
<lb ed="X" n="0669b06"/><lb ed="R081" n="0325a06"/>如大有性自許非無。離實德等。無別有性。如何復
<lb ed="X" n="0669b07"/><lb ed="R081" n="0325a07"/>說實等離大有外有別有性。若離實等有法。有別
<lb ed="X" n="0669b08"/><lb ed="R081" n="0325a08"/>有性。應離非實等法。有別無性。旣離無法無別無
<lb ed="X" n="0669b09"/><lb ed="R081" n="0325a09"/>性。應離有法無別有性。然彼所執離實德業。別有
<lb ed="X" n="0669b10"/><lb ed="R081" n="0325a10"/>有性現量可得者。妄也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0669b11"/><lb ed="R081" n="0325a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0669b1101">又彼所執實德業性<note place="inline">至</note>故同異性唯假施設。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0669b12"/><lb ed="R081" n="0325a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0669b1201">此破同異性也。同異性者。謂常於實轉。依一實故。
<lb ed="X" n="0669b13"/><lb ed="R081" n="0325a13"/>是遮彼覺因。及表此覺因。名同異性。此同異性。卽
<lb ed="X" n="0669b14"/><lb ed="R081" n="0325a14"/>實德業性也。言彼所執同異性。亦非離實德業外
<lb ed="X" n="0669b15"/><lb ed="R081" n="0325a15"/>有別體性。故曰不然。以決無同異性是離實德業
<lb ed="X" n="0669b16"/><lb ed="R081" n="0325a16"/>而有故。若同異性異實德業而有。則應實德業亦
<lb ed="X" n="0669b17"/><lb ed="R081" n="0325a17"/>離同異性而有。故立量互破云。若此同異性是有
<lb ed="X" n="0669b18"/><lb ed="R081" n="0325a18"/>法。非實德業性是宗。因云。異實德業故。喩如德業
<lb ed="X" n="0669b19"/><lb ed="R081" n="0325b01"/>實。則應實德業是有法。非實德業攝是宗。因云。異
<lb ed="X" n="0669b20"/><lb ed="R081" n="0325b02"/>實等性故。喩如德業實。旣同異性非離實德業而
<lb ed="X" n="0669b21"/><lb ed="R081" n="0325b03"/>有。則實德業亦非離同異性而有。地等下。次准破。
<lb ed="X" n="0669b22"/><lb ed="R081" n="0325b04"/>地等諸性者。堅濕暖動也。地等體者。地水火風也。
<lb ed="X" n="0669b23"/><lb ed="R081" n="0325b05"/>若知離實等體無同異性。離同異性亦無實等體。
<lb ed="X" n="0669b24"/><lb ed="R081" n="0325b06"/>則知離堅等性無地等體。離地等體亦無堅等性。
<pb ed="X" xml:id="X50.0821.0669c" n="0669c"/>
<lb ed="X" n="0669c01"/><lb ed="R081" n="0325b07"/>立量云。地等諸性是有法。非地等性是宗。因云。異
<lb ed="X" n="0669c02"/><lb ed="R081" n="0325b08"/>地等故。喩如水火等。地水風等是有法。非地等攝
<lb ed="X" n="0669c03"/><lb ed="R081" n="0325b09"/>是宗。因云。異地等性故。喩如水火等。如實下。次例
<lb ed="X" n="0669c04"/><lb ed="R081" n="0325b10"/>破。如同異性。離實德業無別同異性。則實等亦應
<lb ed="X" n="0669c05"/><lb ed="R081" n="0325b11"/>離同異性無別實性等。若離實德業有同異性。則
<lb ed="X" n="0669c06"/><lb ed="R081" n="0325b12"/>應離非實德業有非同異性。旣離非實德業無非
<lb ed="X" n="0669c07"/><lb ed="R081" n="0325b13"/>同異性。則離實德業亦無同異性。故知離實德業
<lb ed="X" n="0669c08"/><lb ed="R081" n="0325b14"/>別有同異性現量可得者。但有言說。都無實義。廣
<lb ed="X" n="0669c09"/><lb ed="R081" n="0325b15"/>百論云。如勝義師。執同異性等是現量境。其理不
<lb ed="X" n="0669c10"/><lb ed="R081" n="0325b16"/>成。牛馬等性。分別意識。於色等法假施設有。越諸
<lb ed="X" n="0669c11"/><lb ed="R081" n="0325b17"/>根境。非現量得。徧諸所依。無差別故。如和合體。彼
<lb ed="X" n="0669c12"/><lb ed="R081" n="0325b18"/>計第六和合句義其體是一。遍諸所依。非現量得。
<lb ed="X" n="0669c13"/><lb ed="R081" n="0326a01"/>同異等性。其義亦爾。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0669c14"/><lb ed="R081" n="0326a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0669c1401">又彼所執和合句義<note place="inline">至</note>由前理故亦非實有。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0669c15"/><lb ed="R081" n="0326a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0669c1501">此破和合句也。和合句者。謂令實等不離相屬。此
<lb ed="X" n="0669c16"/><lb ed="R081" n="0326a04"/>詮智因。名和合性。先立量破云。彼和合句。定非實
<lb ed="X" n="0669c17"/><lb ed="R081" n="0326a05"/>有是宗。因云。非有實等諸法攝故。喩如畢竟無。彼
<lb ed="X" n="0669c18"/><lb ed="R081" n="0326a06"/>許下。例破。設執下。縱奪破。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0669c19"/><lb ed="R081" n="0326a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0669c1901">然彼實等非緣離識<note place="inline">至</note>亦是隨情妄所施設。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0669c20"/><lb ed="R081" n="0326a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0669c2001">先立量總破所緣六句非現量得。以彼自許是所
<lb ed="X" n="0669c21"/><lb ed="R081" n="0326a09"/>知境故。所知。卽比量也。以現量境。離籌度心。無分
<lb ed="X" n="0669c22"/><lb ed="R081" n="0326a10"/>別故。次立量破能緣六句智亦非現量智攝。實等
<lb ed="X" n="0669c23"/><lb ed="R081" n="0326a11"/>智者。卽德句中覺也。悟一切境故。廣百論云。又彼
<lb ed="X" n="0669c24"/><lb ed="R081" n="0326a12"/>論說有實句義是現量境。理亦不然。所以者何。甁
<pb ed="X" xml:id="X50.0821.0670a" n="0670a"/>
<lb ed="X" n="0670a01"/><lb ed="R081" n="0326a13"/>衣等物。分別意識。於色等法假施設有。云何執爲
<lb ed="X" n="0670a02"/><lb ed="R081" n="0326a14"/>現量境。然彼論說甁衣等物。因德業實同異合故。
<lb ed="X" n="0670a03"/><lb ed="R081" n="0326a15"/>爲眼所見。及身所觸。故是根境現量所知。此必不
<lb ed="X" n="0670a04"/><lb ed="R081" n="0326a16"/>然。因德所引實智。非現量攝。謂因靑等暖等諸德
<lb ed="X" n="0670a05"/><lb ed="R081" n="0326a17"/>所引實智。定非見觸現量所攝。非業同異實所引
<lb ed="X" n="0670a06"/><lb ed="R081" n="0326a18"/>生。依隨餘相合所生故。如因香味所引實智。乃至
<lb ed="X" n="0670a07"/><lb ed="R081" n="0326b01"/>因同異性所引實智。亦非見觸現量所攝。依隨餘
<lb ed="X" n="0670a08"/><lb ed="R081" n="0326b02"/>相合所生故。如非實等所有諸智。由是應知一切
<lb ed="X" n="0670a09"/><lb ed="R081" n="0326b03"/>句假合生智。皆非眞實緣彼現量。謂緣實智。非是
<lb ed="X" n="0670a10"/><lb ed="R081" n="0326b04"/>眞實緣實現量。假合生故。如德等智。如是乃至緣
<lb ed="X" n="0670a11"/><lb ed="R081" n="0326b05"/>和合智。亦非眞實緣彼現量。假合生故。如實等智。
<lb ed="X" n="0670a12"/><lb ed="R081" n="0326b06"/>故不應執六句義中有現量境。然外道所計現量。
<lb ed="X" n="0670a13"/><lb ed="R081" n="0326b07"/>皆是非量。故斥云。皆是妄所計度。非眞現量。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0670a14"/><lb ed="R081" n="0326b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0670a1401">有執有一大自在天<note place="inline">至</note>亦應頓起因常有故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0670a15"/><lb ed="R081" n="0326b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0670a1501">此投<g ref="#CB01926">灰</g>外道由見世間有情不隨欲轉。故作此計。
<lb ed="X" n="0670a16"/><lb ed="R081" n="0326b10"/>所以者何。現見世間有情。於彼因時。欲修淨業。不
<lb ed="X" n="0670a17"/><lb ed="R081" n="0326b11"/>遂所欲。反更爲惡。於彼果時。願生善趣。不遂所欲。
<lb ed="X" n="0670a18"/><lb ed="R081" n="0326b12"/>返受諸苦。由見此故。彼作是思。世間諸物。必應別
<lb ed="X" n="0670a19"/><lb ed="R081" n="0326b13"/>有作者。生者。及變化者爲彼物父。謂自在天。爲萬
<lb ed="X" n="0670a20"/><lb ed="R081" n="0326b14"/>物因。能生諸法。故斥破云。彼自在天若能生者。是
<lb ed="X" n="0670a21"/><lb ed="R081" n="0326b15"/>有作法。決定不常。不常則不徧。不徧則非眞實。若
<lb ed="X" n="0670a22"/><lb ed="R081" n="0326b16"/>謂彼體必常必徧。體中自具一切功德。故能生者。
<lb ed="X" n="0670a23"/><lb ed="R081" n="0326b17"/>則應一切處一切時。頓生一切諸法。不必藉彼所
<lb ed="X" n="0670a24"/><lb ed="R081" n="0326b18"/>欲及衆緣和合而生矣。若自在天。更待彼欲。及彼
<pb ed="X" xml:id="X50.0821.0670b" n="0670b"/>
<lb ed="X" n="0670b01"/><lb ed="R081" n="0327a01"/>衆緣。方能生者。便違自在一因之論。若謂自在徧
<lb ed="X" n="0670b02"/><lb ed="R081" n="0327a02"/>生諸法。卽欲與緣亦從自生。不藉彼者。如是則欲
<lb ed="X" n="0670b03"/><lb ed="R081" n="0327a03"/>與緣亦應頓起。以彼一因常具足故。俱舍云。謂諸
<lb ed="X" n="0670b04"/><lb ed="R081" n="0327a04"/>世間若自在等一因生者。則應一切俱時而起。非
<lb ed="X" n="0670b05"/><lb ed="R081" n="0327a05"/>次第起。現見諸法次第而生。故知定非一因所起。
<lb ed="X" n="0670b06"/><lb ed="R081" n="0327a06"/>若執自在隨欲故。令此法起。令此法滅。應非自在。
<lb ed="X" n="0670b07"/><lb ed="R081" n="0327a07"/>亦由樂欲差別生故。或差別欲。應一時生。所因自
<lb ed="X" n="0670b08"/><lb ed="R081" n="0327a08"/>在無差別故。若欲差別更待餘因不俱起者。則非
<lb ed="X" n="0670b09"/><lb ed="R081" n="0327a09"/>一切唯用自在一法爲因。或所待因。亦應更待餘
<lb ed="X" n="0670b10"/><lb ed="R081" n="0327a10"/>因差別。方次第生。則所待因。應無邊際。若謂自在
<lb ed="X" n="0670b11"/><lb ed="R081" n="0327a11"/>欲雖頓生。而諸世間不俱起者。由隨自在欲所生
<lb ed="X" n="0670b12"/><lb ed="R081" n="0327a12"/>故。理亦不然。彼自在欲。前位與後無差別故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0670b13"/><lb ed="R081" n="0327a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0670b1301">餘執有一切大梵<note place="inline">至</note>生一切法皆同此破。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0670b14"/><lb ed="R081" n="0327a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0670b1401">有執大梵天者。卽第四韋陀論師。及第五安茶論
<lb ed="X" n="0670b15"/><lb ed="R081" n="0327a15"/>師所計。韋陀計那羅延天能生四姓。安茶計梵天
<lb ed="X" n="0670b16"/><lb ed="R081" n="0327a16"/>能生萬物。提婆涅槃論云。從那羅延天臍中生大
<lb ed="X" n="0670b17"/><lb ed="R081" n="0327a17"/>蓮華。華上有梵天祖公。彼梵天作一切命無命物。
<lb ed="X" n="0670b18"/><lb ed="R081" n="0327a18"/>從梵天口生婆羅門。兩臂生刹利。兩<g ref="#CB07324">䯗</g>生毘舍。兩
<lb ed="X" n="0670b19"/><lb ed="R081" n="0327b01"/>足生首陀。計時者。卽時散外道。執一切物皆從時
<lb ed="X" n="0670b20"/><lb ed="R081" n="0327b02"/>生。以見種植等。衆緣和合。有時生果。有時不生。時
<lb ed="X" n="0670b21"/><lb ed="R081" n="0327b03"/>有作用。或舒或卷。令彼條等隨其榮悴。是時雖不
<lb ed="X" n="0670b22"/><lb ed="R081" n="0327b04"/>可見。以節氣花實等。故知有時。計方者。卽第五論
<lb ed="X" n="0670b23"/><lb ed="R081" n="0327b05"/>師。計從方生人。人生天地。滅後還入於方。故方是
<lb ed="X" n="0670b24"/><lb ed="R081" n="0327b06"/>一是常。是涅槃因。計本際者。卽安茶論師。言過
<pb ed="X" xml:id="X50.0821.0670c" n="0670c"/>
<lb ed="X" n="0670c01"/><lb ed="R081" n="0327b07"/>去初首。世間唯有大水。有大安茶出生。形如鷄卵。
<lb ed="X" n="0670c02"/><lb ed="R081" n="0327b08"/>顏如金色。後爲兩段。上則爲天。下則爲地。中間一
<lb ed="X" n="0670c03"/><lb ed="R081" n="0327b09"/>梵天。能作一切有命無命等物。案三王歷云。天地
<lb ed="X" n="0670c04"/><lb ed="R081" n="0327b10"/>渾沌。盤古氏生其中。一日九變。神於天。聖於地。天
<lb ed="X" n="0670c05"/><lb ed="R081" n="0327b11"/>日高一丈。地日厚一丈。盤古亦長一丈。如此萬八
<lb ed="X" n="0670c06"/><lb ed="R081" n="0327b12"/>千歲。然後天開地闢。盤古龍身人首。首極東西。足
<lb ed="X" n="0670c07"/><lb ed="R081" n="0327b13"/>極東西。左手極南。右手極北。開目成曙。合目成夜。
<lb ed="X" n="0670c08"/><lb ed="R081" n="0327b14"/>呼爲暑。吸爲寒。吹氣成風雲。吒聲爲雷霆。盤古死。
<lb ed="X" n="0670c09"/><lb ed="R081" n="0327b15"/>頭爲甲。喉爲乙。肩爲丙。心爲丁。膽爲戊。脾爲<anchor xml:id="nkr_note_add_0670c0901" n="0670c0901"/><anchor xml:id="beg0670c0901" n="0670c0901"/>己<anchor xml:id="end0670c0901"/>。脇
<lb ed="X" n="0670c10"/><lb ed="R081" n="0327b16"/>爲庚。肺爲辛。腎爲壬。足爲癸。目爲日月。髭爲星辰。
<lb ed="X" n="0670c11"/><lb ed="R081" n="0327b17"/>眉爲斗樞。九竅爲九州。乳爲崐崙。膝爲南岳。股爲
<lb ed="X" n="0670c12"/><lb ed="R081" n="0327b18"/>泰山。屍爲魚鼈。手爲飛鳥。爪爲龜龍。骨爲金銀。髮
<lb ed="X" n="0670c13"/><lb ed="R081" n="0328a01"/>爲草木。毫毛爲鳧鴨。齒爲玉石。汗爲雨。大膓爲江
<lb ed="X" n="0670c14"/><lb ed="R081" n="0328a02"/>海。小腸爲淮泗。膀胱爲百川。面輪爲洞庭。韋昭同
<lb ed="X" n="0670c15"/><lb ed="R081" n="0328a03"/>記曰。世俗相傳。爲盤古一日七十化。覆爲天。偃爲
<lb ed="X" n="0670c16"/><lb ed="R081" n="0328a04"/>地。八萬歲乃死。此亦髣髴西域計梵天韋紐之類。
<lb ed="X" n="0670c17"/><lb ed="R081" n="0328a05"/>故叙于此。計自然者。卽無因論師。計萬物無因。自
<lb ed="X" n="0670c18"/><lb ed="R081" n="0328a06"/>然而生。自然而滅。此自然是常。是萬物因。如<anchor xml:id="nkr_note_add_0670c1801" n="0670c1801"/><anchor xml:id="beg0670c1801" n="0670c1801"/>刺<anchor xml:id="end0670c1801"/>棘
<lb ed="X" n="0670c19"/><lb ed="R081" n="0328a07"/>自纖。烏色非染。鵠色非洗。或時暴風卒起。或時止
<lb ed="X" n="0670c20"/><lb ed="R081" n="0328a08"/>息。或時暴河瀰漫。於一時間頓卽空竭。或時果木
<lb ed="X" n="0670c21"/><lb ed="R081" n="0328a09"/>敷榮。或時衰悴。由是故起無因之見。此方莊老。大
<lb ed="X" n="0670c22"/><lb ed="R081" n="0328a10"/>略亦同。虗空者。卽第九口力論師。計虗空是一是
<lb ed="X" n="0670c23"/><lb ed="R081" n="0328a11"/>常。是一切萬物因。從空生風。風生火。火生暖。暖生
<lb ed="X" n="0670c24"/><lb ed="R081" n="0328a12"/>水。水生凍。堅作地。地生五穀。五糓生命。命沒還歸
<pb ed="X" xml:id="X50.0821.0671a" n="0671a"/>
<lb ed="X" n="0671a01"/><lb ed="R081" n="0328a13"/>虗空。我。卽前所破者。皆同此破者。例前自在破之。
<lb ed="X" n="0671a02"/><lb ed="R081" n="0328a14"/>若欲詳明。須閱廣百顯揚等論。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0671a03"/><lb ed="R081" n="0328a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0671a0301">有餘偏執明論聲常<note place="inline">至</note>如甁衣等待衆緣故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0671a04"/><lb ed="R081" n="0328a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0671a0401">明論者。卽五明。謂因明。內明。聲明。工巧明。毉方明
<lb ed="X" n="0671a05"/><lb ed="R081" n="0328a17"/>也。定量者。決定不易。聖言量也。此卽聲論師單計
<lb ed="X" n="0671a06"/><lb ed="R081" n="0328a18"/>五明聲論。表詮諸法。計以爲常。次執一切聲性是
<lb ed="X" n="0671a07"/><lb ed="R081" n="0328b01"/>常。不從緣生。待緣顯發。如鐘皷待桴而響。金石待
<lb ed="X" n="0671a08"/><lb ed="R081" n="0328b02"/>考而鳴。文義待吐宣而顯。故因明云。如立聲爲無
<lb ed="X" n="0671a09"/><lb ed="R081" n="0328b03"/>常。所作性故。對聲顯論。隨一不成。以聲顯論。計聲
<lb ed="X" n="0671a10"/><lb ed="R081" n="0328b04"/>相常住。無生無滅。然由吐宣。方能顯了。下斥破云。
<lb ed="X" n="0671a11"/><lb ed="R081" n="0328b05"/>二俱非理。次立量破云。且明論聲。應非常住。許能
<lb ed="X" n="0671a12"/><lb ed="R081" n="0328b06"/>詮故。如所餘聲。以明論聲。與所餘聲。同是聲性故。
<lb ed="X" n="0671a13"/><lb ed="R081" n="0328b07"/>次量云。餘聲聲體。亦非常住。待衆緣故。如甁衣等。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0671a14"/><lb ed="R081" n="0328b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0671a1401">有外道執地水火風<note place="inline">至</note>雖是無常而體實有。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0671a15"/><lb ed="R081" n="0328b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0671a1501">計極微者有二。一卽外道路迦耶論師。計心法色
<lb ed="X" n="0671a16"/><lb ed="R081" n="0328b10"/>法皆極微作。然四大中最精靈者。能有緣慮。卽爲
<lb ed="X" n="0671a17"/><lb ed="R081" n="0328b11"/>心法。如色皆是四大。而燈發光。餘則不爾。故四大
<lb ed="X" n="0671a18"/><lb ed="R081" n="0328b12"/>中有能緣慮。二者計極微常。由不如實知緣起故。
<lb ed="X" n="0671a19"/><lb ed="R081" n="0328b13"/>謂由極微。能生麤色。漸析粗色。卽極微性。是故麤
<lb ed="X" n="0671a20"/><lb ed="R081" n="0328b14"/>色無常。因量是常。言麤色者。卽是子微。因量者。卽
<lb ed="X" n="0671a21"/><lb ed="R081" n="0328b15"/>父母微。最初極微。名父母微。聚生諸色故。所生卽
<lb ed="X" n="0671a22"/><lb ed="R081" n="0328b16"/>是子微。子微雖是無常。不越父母微。故是實有。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0671a23"/><lb ed="R081" n="0328b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0671a2301">彼亦非理所以者何<note place="inline">至</note>如何可說極微常住。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0671a24"/><lb ed="R081" n="0328b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0671a2401">先破極微不成常因。立量云。所執極微體應非實。
<pb ed="X" xml:id="X50.0821.0671b" n="0671b"/>
<lb ed="X" n="0671b01"/><lb ed="R081" n="0329a01"/>有方分故。如蟻行等。次破極微不生果色。立量云。
<lb ed="X" n="0671b02"/><lb ed="R081" n="0329a02"/>所執極微。應不共聚生麤果色。無方分故。如心心
<lb ed="X" n="0671b03"/><lb ed="R081" n="0329a03"/>所。三破極微非常住。立量云。所執極微定非常住。
<lb ed="X" n="0671b04"/><lb ed="R081" n="0329a04"/>能。生果故。如彼所生。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0671b05"/><lb ed="R081" n="0329a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0671b0501">又所生果不越因量<note place="inline">至</note>如麤果色處無別故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0671b06"/><lb ed="R081" n="0329a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0671b0601">四破果色不越因量。立量云。又所生果應非眼等
<lb ed="X" n="0671b07"/><lb ed="R081" n="0329a07"/>色根所取。不越因量。應如極微。以彼計極微。眼所
<lb ed="X" n="0671b08"/><lb ed="R081" n="0329a08"/>不取故。五約因果相混破。先牒轉計。若謂果色與
<lb ed="X" n="0671b09"/><lb ed="R081" n="0329a09"/>因量合。非麤似麤。定是色根所取者。立量破云。所
<lb ed="X" n="0671b10"/><lb ed="R081" n="0329a10"/>執果色無麤德合。同因量故應如極微。或應極微。
<lb ed="X" n="0671b11"/><lb ed="R081" n="0329a11"/>亦麤德合。處無別故。如麤果色。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0671b12"/><lb ed="R081" n="0329a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0671b1201">若謂果色遍在自因<note place="inline">至</note>由此亦非色根所取。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0671b13"/><lb ed="R081" n="0329a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0671b1301">六約果如因破。先牒轉計。若謂果色遍在自因之
<lb ed="X" n="0671b14"/><lb ed="R081" n="0329a14"/>中。而自因之體非一。可名麤者。立量破云。所執果
<lb ed="X" n="0671b15"/><lb ed="R081" n="0329a15"/>色體應非一。處各別故。如所在因。果旣如因。雖麤
<lb ed="X" n="0671b16"/><lb ed="R081" n="0329a16"/>亦細。是故麤色。亦非色根所取。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0671b17"/><lb ed="R081" n="0329a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0671b1701">若果多分合故成麤<note place="inline">至</note>則汝所執前後相違。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0671b18"/><lb ed="R081" n="0329a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0671b1801">八因如果破。先牒計。多因下破。若謂麤色不由極
<lb ed="X" n="0671b19"/><lb ed="R081" n="0329b01"/>微。以果多分合成麤色。是色根取者。則多因極微。
<lb ed="X" n="0671b20"/><lb ed="R081" n="0329b02"/>亦可合成粗色。如此。則極微因色。足可成境。爲色
<lb ed="X" n="0671b21"/><lb ed="R081" n="0329b03"/>所取。何待果色合成麤色。方成根境耶。若麤果色
<lb ed="X" n="0671b22"/><lb ed="R081" n="0329b04"/>旣由多分合成。應非實有。則汝所執因果前後相
<lb ed="X" n="0671b23"/><lb ed="R081" n="0329b05"/>違。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0671b24"/><lb ed="R081" n="0329b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0671b2401">又果與因俱有質礙<note place="inline">至</note>但是隨情虗妄計度。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X50.0821.0671c" n="0671c"/>
<lb ed="X" n="0671c01"/><lb ed="R081" n="0329b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0671c0101">九約因果不相受入破。先立量破可知。次牒轉計。
<lb ed="X" n="0671c02"/><lb ed="R081" n="0329b08"/>若謂果入因而因受。因入果而果受。如水入砂而
<lb ed="X" n="0671c03"/><lb ed="R081" n="0329b09"/>砂受。藥入銅而銅受者。次破云。誰許砂能受水。銅
<lb ed="X" n="0671c04"/><lb ed="R081" n="0329b10"/>能受藥。次縱奪破。若謂因果旣相受入。諸分支離。
<lb ed="X" n="0671c05"/><lb ed="R081" n="0329b11"/>如相離物。不共生果。而自變成麤色者。若爾。不得
<lb ed="X" n="0671c06"/><lb ed="R081" n="0329b12"/>爲一爲常。以果色越因量故。又縱奪破。若謂因相
<lb ed="X" n="0671c07"/><lb ed="R081" n="0329b13"/>雖多。而果相是一體者。則得一分時。應得一切分。
<lb ed="X" n="0671c08"/><lb ed="R081" n="0329b14"/>以彼此皆一故。一卽一切故。若不許一卽一切。便
<lb ed="X" n="0671c09"/><lb ed="R081" n="0329b15"/>與理違。若許一卽一切。便與事違。故彼所執。妄計
<lb ed="X" n="0671c10"/><lb ed="R081" n="0329b16"/>而<anchor xml:id="nkr_note_add_0671c1001" n="0671c1001"/><anchor xml:id="beg0671c1001" n="0671c1001"/>已<anchor xml:id="end0671c1001"/>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0671c11"/><lb ed="R081" n="0329b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0671c1101">然諸外道品類雖多<note place="inline">至</note>色等應無靑黃等異。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0671c12"/><lb ed="R081" n="0329b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0671c1201">此總破四執。先叙執。有法。卽所造之法。有性。卽能
<lb ed="X" n="0671c13"/><lb ed="R081" n="0330a01"/>造所造有法之有性。彼執下破。勿一切法卽有性
<lb ed="X" n="0671c14"/><lb ed="R081" n="0330a02"/>者。事理不可執一故。理雖一而事則異故。故百論
<lb ed="X" n="0671c15"/><lb ed="R081" n="0330a03"/>云。若靑等色與色性一。應知色性其體皆同。若樂
<lb ed="X" n="0671c16"/><lb ed="R081" n="0330a04"/>等聲與聲性一。應如聲性其體皆同。若諸根與根
<lb ed="X" n="0671c17"/><lb ed="R081" n="0330a05"/>性一。應如根性其體皆同。應一一根取一切境。應
<lb ed="X" n="0671c18"/><lb ed="R081" n="0330a06"/>一一境對一切根。是則汝宗所立差別。皆不成就。
<lb ed="X" n="0671c19"/><lb ed="R081" n="0330a07"/>立量云。若有法與有等性。其體定一。體無差別。皆
<lb ed="X" n="0671c20"/><lb ed="R081" n="0330a08"/>如有性。若爾。便違<anchor xml:id="nkr_note_add_0671c2001" n="0671c2001"/><anchor xml:id="beg0671c2001" n="0671c2001"/>己<anchor xml:id="end0671c2001"/>宗。亦違世間。亦違現量。以靑
<lb ed="X" n="0671c21"/><lb ed="R081" n="0330a09"/>黃等。是現量境故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0671c22"/><lb ed="R081" n="0330a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0671c2201">二執有法與有等性<note place="inline">至</note>應如聲等非眼等境。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0671c23"/><lb ed="R081" n="0330a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0671c2301">先叙執。彼執下破。勿一切法非有性故者。事理不
<lb ed="X" n="0671c24"/><lb ed="R081" n="0330a12"/>可分二故。立量云。若有法與有等性。其體定異。體
<pb ed="X" xml:id="X50.0821.0672a" n="0672a"/>
<lb ed="X" n="0672a01"/><lb ed="R081" n="0330a13"/>不可得。如<anchor xml:id="nkr_note_add_0672a0101" n="0672a0101"/><anchor xml:id="beg0672a0101" n="0672a0101"/>已<anchor xml:id="end0672a0101"/>滅無。以異有性。便同無法故。便違下。
<lb ed="X" n="0672a02"/><lb ed="R081" n="0330a14"/>出過同前。應如聲等非眼等境。如聲與眼了不相
<lb ed="X" n="0672a03"/><lb ed="R081" n="0330a15"/>觸。亦違現量故。百論云。若靑等色與色性異。應如
<lb ed="X" n="0672a04"/><lb ed="R081" n="0330a16"/>聲等。非眼所行。聲等亦然。異聲等性。應如色等。非
<lb ed="X" n="0672a05"/><lb ed="R081" n="0330a17"/>耳等境。是則一切所立句義。皆不得成。便同撥無
<lb ed="X" n="0672a06"/><lb ed="R081" n="0330a18"/>邪見外道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0672a07"/><lb ed="R081" n="0330b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0672a0701">三執有法與有等性<note place="inline">至</note>而執爲實理定不成。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0672a08"/><lb ed="R081" n="0330b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0672a0801">此勒沙婆師所計。先叙執。彼執下破。若有等性與
<lb ed="X" n="0672a09"/><lb ed="R081" n="0330b03"/>色等一。同數論過。與色等異。同勝論失。次約相違
<lb ed="X" n="0672a10"/><lb ed="R081" n="0330b04"/>體同破一異二種。若言相異。體亦應異。不得言一。
<lb ed="X" n="0672a11"/><lb ed="R081" n="0330b05"/>若言體一。不得言異。則一切情與無情。不成安立。
<lb ed="X" n="0672a12"/><lb ed="R081" n="0330b06"/>然決無一切法同一體者。或應一異。是顯一切法
<lb ed="X" n="0672a13"/><lb ed="R081" n="0330b07"/>假而不實。故作是說。而汝不知。執以爲實。若據理
<lb ed="X" n="0672a14"/><lb ed="R081" n="0330b08"/>推。決不得成。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0672a15"/><lb ed="R081" n="0330b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0672a1501">四執有法與有等性<note place="inline">至</note>諸有智者勿謬許之。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0672a16"/><lb ed="R081" n="0330b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0672a1601">此若提子所計。先叙執。彼執下破。非一異執同異
<lb ed="X" n="0672a17"/><lb ed="R081" n="0330b11"/>一者。言此執與前亦異亦一之執同也。以非一卽
<lb ed="X" n="0672a18"/><lb ed="R081" n="0330b12"/>異。非異卽一故。若言是表應不雙非者。如立非一
<lb ed="X" n="0672a19"/><lb ed="R081" n="0330b13"/>以顯一。立一以顯非一。謂之表。今旣雙非。復何所
<lb ed="X" n="0672a20"/><lb ed="R081" n="0330b14"/>表。若但是遮應無所執者。如立非一以遮一。立非
<lb ed="X" n="0672a21"/><lb ed="R081" n="0330b15"/>異以遮異。旣是遮過而設。不得更有所執。亦遮亦
<lb ed="X" n="0672a22"/><lb ed="R081" n="0330b16"/>表應互相違者。遮則非表。表則非遮故。非表非遮
<lb ed="X" n="0672a23"/><lb ed="R081" n="0330b17"/>應成戲論者。旣非遮表。復何所益。何異世間戲謔
<lb ed="X" n="0672a24"/><lb ed="R081" n="0330b18"/>談論。下出過。又一異相。世共知有。汝獨撥無。違世
<pb ed="X" xml:id="X50.0821.0672b" n="0672b"/>
<lb ed="X" n="0672b01"/><lb ed="R081" n="0331a01"/>間失。亦違自宗。然作是說。正欲矯亂以避過耳。<anchor xml:id="nkr_note_add_0672b0101" n="0672b0101"/><anchor xml:id="beg0672b0101" n="0672b0101"/>已<anchor xml:id="end0672b0101"/>
<lb ed="X" n="0672b02"/><lb ed="R081" n="0331a02"/>上四句。是外道之所依。依此四句。競執橫生。離此
<lb ed="X" n="0672b03"/><lb ed="R081" n="0331a03"/>四句。百非俱遣。故破執之後。總以四句收結。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0672b04"/><lb ed="R081" n="0331a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0672b0401">餘乘所執離識實有<note place="inline">至</note>及諸無爲理非有故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0672b05"/><lb ed="R081" n="0331a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0672b0501">上破外道法執竟。此下正破餘乘法執。先總問。次
<lb ed="X" n="0672b06"/><lb ed="R081" n="0331a06"/>總斥破。色卽十一色法。不相應行。卽得非得。同分。
<lb ed="X" n="0672b07"/><lb ed="R081" n="0331a07"/>命根。無想定。滅盡定。無想異熟。生。住。滅。無常。名。句。
<lb ed="X" n="0672b08"/><lb ed="R081" n="0331a08"/>文身。隨眠。十四法。無爲。卽三無爲也。小乘不執心
<lb ed="X" n="0672b09"/><lb ed="R081" n="0331a09"/>心所法。故不及之。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0672b10"/><lb ed="R081" n="0331a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0672b1001">且所執色總有二種<note place="inline">至</note>如何可集成甁衣等。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0672b11"/><lb ed="R081" n="0331a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0672b1101">先破色法也。色有二種。謂有對無對色也。有對色
<lb ed="X" n="0672b12"/><lb ed="R081" n="0331a12"/>者。謂眼。耳。鼻。舌。身。色。聲。香。味。觸也。無對色者。法處
<lb ed="X" n="0672b13"/><lb ed="R081" n="0331a13"/>色。及無表色也。屢觀衆色。觀而復捨。故名爲眼。數
<lb ed="X" n="0672b14"/><lb ed="R081" n="0331a14"/>數於此。聲至能聞。故名爲耳。數由此故。能齅諸香。
<lb ed="X" n="0672b15"/><lb ed="R081" n="0331a15"/>故名爲鼻。能除飢渴。數發言論。表彰呼召。故名爲
<lb ed="X" n="0672b16"/><lb ed="R081" n="0331a16"/>舌。諸根所隨。周遍積聚。故名爲身。愚夫長夜。瑩飾
<lb ed="X" n="0672b17"/><lb ed="R081" n="0331a17"/>藏護。執爲<anchor xml:id="nkr_note_add_0672b1701" n="0672b1701"/><anchor xml:id="beg0672b1701" n="0672b1701"/>己<anchor xml:id="end0672b1701"/>有。計爲我及我所。又諸世間。依此假
<lb ed="X" n="0672b18"/><lb ed="R081" n="0331a18"/>立種種名想。謂之有情。人與命者。生者。意生。及儒
<lb ed="X" n="0672b19"/><lb ed="R081" n="0331b01"/>童等。故名爲意。數可示現。在其方所。質量可增。故
<lb ed="X" n="0672b20"/><lb ed="R081" n="0331b02"/>名爲色。數宣數謝。隨增異論。故名爲聲。離質潛形。
<lb ed="X" n="0672b21"/><lb ed="R081" n="0331b03"/>屢隨風轉。故名爲香。可以舌甞。屢招疾苦。故名爲
<lb ed="X" n="0672b22"/><lb ed="R081" n="0331b04"/>味。數可爲身。可證得。故名爲觸。遍能任持。唯意境
<lb ed="X" n="0672b23"/><lb ed="R081" n="0331b05"/>性。故名爲法。此十一法。各有一二三四五六七八
<lb ed="X" n="0672b24"/><lb ed="R081" n="0331b06"/>九十等。瑜伽廣辯其相。經部計有對色是極微所
<pb ed="X" xml:id="X50.0821.0672c" n="0672c"/>
<lb ed="X" n="0672c01"/><lb ed="R081" n="0331b07"/>成。能成極微是實。所成根等是假。以實成假。故眼
<lb ed="X" n="0672c02"/><lb ed="R081" n="0331b08"/>緣麤色。不緣極微。薩婆多計能所皆實。故先破云。
<lb ed="X" n="0672c03"/><lb ed="R081" n="0331b09"/>彼有對色定非實有。以能成極微。非實有故。次約
<lb ed="X" n="0672c04"/><lb ed="R081" n="0331b10"/>有質礙無質礙破。立量云。謂諸極微是假非實。有
<lb ed="X" n="0672c05"/><lb ed="R081" n="0331b11"/>質礙故。應如甁等。又諸極微。如何可集成甁衣等。
<lb ed="X" n="0672c06"/><lb ed="R081" n="0331b12"/>無質礙故。應如非色。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0672c07"/><lb ed="R081" n="0331b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0672c0701">又諸極微若有方分<note place="inline">至</note>故有對色實有不成。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0672c08"/><lb ed="R081" n="0331b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0672c0801">此約有方分無方分破。方謂方所。分謂分位。謂此
<lb ed="X" n="0672c09"/><lb ed="R081" n="0331b15"/>極微。若有方所分位。便可分析。旣可分析。便非實
<lb ed="X" n="0672c10"/><lb ed="R081" n="0331b16"/>有。若無方分。則此極微不屬色法。云何極微合成
<lb ed="X" n="0672c11"/><lb ed="R081" n="0331b17"/>麤色。而能承光發影耶。現見世間日輪初出。照柱
<lb ed="X" n="0672c12"/><lb ed="R081" n="0331b18"/>等時。東西兩邊。光影各現。逐日光移。隨光影轉。承
<lb ed="X" n="0672c13"/><lb ed="R081" n="0332a01"/>光發影。隨處不同。則汝所執極微定有方分。若日
<lb ed="X" n="0672c14"/><lb ed="R081" n="0332a02"/>輪觸壁等物。則光影在此必不在彼。在彼必不在
<lb ed="X" n="0672c15"/><lb ed="R081" n="0332a03"/>此。故知極微定有方分。旣柱壁等是和合物。皆是
<lb ed="X" n="0672c16"/><lb ed="R081" n="0332a04"/>極微所成。故知極微定有方分。旣有方分。便失極
<lb ed="X" n="0672c17"/><lb ed="R081" n="0332a05"/>微。上借果色以顯極微有方分。下直明極微有方
<lb ed="X" n="0672c18"/><lb ed="R081" n="0332a06"/>分。又諸極微。隨處必有方隅。若不爾者。便違汝執
<lb ed="X" n="0672c19"/><lb ed="R081" n="0332a07"/>極微共和集義。若極微無和集義者。則塵塵皆可
<lb ed="X" n="0672c20"/><lb ed="R081" n="0332a08"/>涉入。是名如來殊勝妙色。不得名世間質礙麤色。
<lb ed="X" n="0672c21"/><lb ed="R081" n="0332a09"/>今旣不爾。故知極微定有方分。且汝執有對色。卽
<lb ed="X" n="0672c22"/><lb ed="R081" n="0332a10"/>諸極微和合而成。若無方分。則山壁土石皆可直
<lb ed="X" n="0672c23"/><lb ed="R081" n="0332a11"/>入。應無障隔。若爾。卽是四果聖人所證之色。決非
<lb ed="X" n="0672c24"/><lb ed="R081" n="0332a12"/>世間障礙有對色可比。今旣不然。定有方分。有方
<pb ed="X" xml:id="X50.0821.0673a" n="0673a"/>
<lb ed="X" n="0673a01"/><lb ed="R081" n="0332a13"/>分故。定可分析。旣可分析。定非實有。故有對色。實
<lb ed="X" n="0673a02"/><lb ed="R081" n="0332a14"/>有不成。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0673a03"/><lb ed="R081" n="0332a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0673a0301">五識豈無所依緣色<note place="inline">至</note>自識所變爲所緣緣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0673a04"/><lb ed="R081" n="0332a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0673a0401">下顯正義。問云。外有對色定非實有。則前五識。豈
<lb ed="X" n="0673a05"/><lb ed="R081" n="0332a17"/>無所依之根。及所緣之色耶。答云。雖是有色。不從
<lb ed="X" n="0673a06"/><lb ed="R081" n="0332a18"/>外來。却是內識自所變現。謂之內色。問云。識無質
<lb ed="X" n="0673a07"/><lb ed="R081" n="0332b01"/>礙。色有質礙。如何內識能變色耶。答。謂內識生色
<lb ed="X" n="0673a08"/><lb ed="R081" n="0332b02"/>之時。非自能生。亦由本識。執持色等相分種子。熏
<lb ed="X" n="0673a09"/><lb ed="R081" n="0332b03"/>習力故。變似眼等五根。色等五塵。爲相分色。卽以
<lb ed="X" n="0673a10"/><lb ed="R081" n="0332b04"/>相分根等爲識增上緣依。以相分色。爲識所緣。問
<lb ed="X" n="0673a11"/><lb ed="R081" n="0332b05"/>云。根等色等。旣是內識所變。是現量耶。比量耶。答
<lb ed="X" n="0673a12"/><lb ed="R081" n="0332b06"/>云。色等五塵。是現量得。眼等五根。以能發識。是比
<lb ed="X" n="0673a13"/><lb ed="R081" n="0332b07"/>知有。非現量得。言現量者。現謂顯現。量謂量度。取
<lb ed="X" n="0673a14"/><lb ed="R081" n="0332b08"/>境分明。離籌度故。如見山便知是山。見水便知是
<lb ed="X" n="0673a15"/><lb ed="R081" n="0332b09"/>水。不假分別。故名現量。言比量者。比擬量度而知
<lb ed="X" n="0673a16"/><lb ed="R081" n="0332b10"/>其然。如隔墻見角見煙。便知牛火。以有比度。故名
<lb ed="X" n="0673a17"/><lb ed="R081" n="0332b11"/>比量。然外五塵屬現量。而五根屬比量者。以五根
<lb ed="X" n="0673a18"/><lb ed="R081" n="0332b12"/>有一分發識功能。以意度量。比知是有故。所緣緣
<lb ed="X" n="0673a19"/><lb ed="R081" n="0332b13"/>論云。識上色功能。名五根應理。故知此根。但是內
<lb ed="X" n="0673a20"/><lb ed="R081" n="0332b14"/>識所變色上功能。非是外色所造。問。云何而知色
<lb ed="X" n="0673a21"/><lb ed="R081" n="0332b15"/>是內識所變。答。外有對色。以理推求。旣不成就。當
<lb ed="X" n="0673a22"/><lb ed="R081" n="0332b16"/>知定是內識所變。問。旣眼等是識所變。何故眼等
<lb ed="X" n="0673a23"/><lb ed="R081" n="0332b17"/>名根。又名所依。答。以能引發眼等識故。名眼等根。
<lb ed="X" n="0673a24"/><lb ed="R081" n="0332b18"/>卽此根爲俱有依生眼等識。故又名所依也。問。此
<pb ed="X" xml:id="X50.0821.0673b" n="0673b"/>
<lb ed="X" n="0673b01"/><lb ed="R081" n="0333a01"/>根色等。是誰許內識所變。答。此眼等識。外所緣緣。
<lb ed="X" n="0673b02"/><lb ed="R081" n="0333a02"/>理旣非有。應許自識所變爲所緣緣。言應許者。是
<lb ed="X" n="0673b03"/><lb ed="R081" n="0333a03"/>大乘自許。以小乘但許離眼識色。不許不離眼識
<lb ed="X" n="0673b04"/><lb ed="R081" n="0333a04"/>色故。大乘加自許之言。則免隨一不成過。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0673b05"/><lb ed="R081" n="0333a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0673b0501">謂能引生似自識者<note place="inline">至</note>勿第二月等能生五識故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0673b06"/><lb ed="R081" n="0333a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0673b0601">此破經部師將外和合假色作所緣緣也。問云。我
<lb ed="X" n="0673b07"/><lb ed="R081" n="0333a07"/>經部師以外和合色作所緣緣。亦能引生似自識
<lb ed="X" n="0673b08"/><lb ed="R081" n="0333a08"/>相。何故汝大乘自許內識所變內色作所緣緣。答。
<lb ed="X" n="0673b09"/><lb ed="R081" n="0333a09"/>汝言外和合色。以能引生似自識相。故汝決定執
<lb ed="X" n="0673b10"/><lb ed="R081" n="0333a10"/>彼外和合相。是此識之所緣緣。夫言所緣緣者。謂
<lb ed="X" n="0673b11"/><lb ed="R081" n="0333a11"/>能緣識。見託彼生。帶彼相起。具此二支。名所緣緣。不
<lb ed="X" n="0673b12"/><lb ed="R081" n="0333a12"/>但以能生一支。便可名所緣緣也。若以能生一支
<lb ed="X" n="0673b13"/><lb ed="R081" n="0333a13"/>名所緣緣者。則因緣增上緣無間緣。皆有能生一
<lb ed="X" n="0673b14"/><lb ed="R081" n="0333a14"/>義。亦皆可爲所緣緣乎。今旣不然。故曰勿因緣等
<lb ed="X" n="0673b15"/><lb ed="R081" n="0333a15"/>也。下縱破和合色可以爲所緣境。不可以爲緣而
<lb ed="X" n="0673b16"/><lb ed="R081" n="0333a16"/>生識。若謂和合之色。可以爲緣。能生識者。是義不
<lb ed="X" n="0673b17"/><lb ed="R081" n="0333a17"/>然。和合者。和順輳集義。如甁。如盎。如瓮。如甖等。皆
<lb ed="X" n="0673b18"/><lb ed="R081" n="0333a18"/>是積集衆微而成。若一一分析。甁罌等相。悉不可
<lb ed="X" n="0673b19"/><lb ed="R081" n="0333b01"/>得。眼等五識了色等時。但緣和合似色之相。此和
<lb ed="X" n="0673b20"/><lb ed="R081" n="0333b02"/>合相。皆由極微積集而有。離諸極微。無有實體。能
<lb ed="X" n="0673b21"/><lb ed="R081" n="0333b03"/>生識者旣無實體。則所生之識何自而有哉。彼和
<lb ed="X" n="0673b22"/><lb ed="R081" n="0333b04"/>合相旣非實有。可與五識作所緣。不可作緣。以和
<lb ed="X" n="0673b23"/><lb ed="R081" n="0333b05"/>合色。如第二月。捏目所成。非眞月故。故宗鏡云。設
<lb ed="X" n="0673b24"/><lb ed="R081" n="0333b06"/>許汝眼識。帶彼麤色相。許作所緣。不得名緣。以汝
<pb ed="X" xml:id="X50.0821.0673c" n="0673c"/>
<lb ed="X" n="0673c01"/><lb ed="R081" n="0333b07"/>執假色無體故。猶如眼識錯亂。見第二月。彼無實
<lb ed="X" n="0673c02"/><lb ed="R081" n="0333b08"/>體。不能生識。和合假色。亦復如是。遂立量云。汝和
<lb ed="X" n="0673c03"/><lb ed="R081" n="0333b09"/>合麤色是有法。設爲眼識所緣非緣宗。因云。汝執
<lb ed="X" n="0673c04"/><lb ed="R081" n="0333b10"/>假色無體故。喩如第二月。故云和合於五識。設所
<lb ed="X" n="0673c05"/><lb ed="R081" n="0333b11"/>緣非緣。彼體實無故。猶如第二月。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0673c06"/><lb ed="R081" n="0333b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0673c0601">非諸極微共和合位<note place="inline">至</note>色等極微非五識境。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0673c07"/><lb ed="R081" n="0333b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0673c0701">此破正量部師執極微爲所緣緣也。正量部救云。
<lb ed="X" n="0673c08"/><lb ed="R081" n="0333b14"/>和合麤色。雖則是假。而有能成一一極微。此是實
<lb ed="X" n="0673c09"/><lb ed="R081" n="0333b15"/>有。各得爲緣。能生五識。何故必待內識變色爲所
<lb ed="X" n="0673c10"/><lb ed="R081" n="0333b16"/>緣緣。答。非諸極微共和合位。可與五識各作所緣。
<lb ed="X" n="0673c11"/><lb ed="R081" n="0333b17"/>以眼等識上不帶極微相故。猶如眼識不帶眼根
<lb ed="X" n="0673c12"/><lb ed="R081" n="0333b18"/>相。其眼等五根。但能生眼等五識。然眼等五識。卽
<lb ed="X" n="0673c13"/><lb ed="R081" n="0334a01"/>不能緣眼等五根。將根爲喩。立量云。汝和合色等
<lb ed="X" n="0673c14"/><lb ed="R081" n="0334a02"/>能成極微是有法。設爲五識緣非所緣宗。因云。五
<lb ed="X" n="0673c15"/><lb ed="R081" n="0334a03"/>識生時。不帶彼相故。同喩如五根。故云。極微於五
<lb ed="X" n="0673c16"/><lb ed="R081" n="0334a04"/>識。設緣非所緣。彼相識無故。猶如眼根等。非諸極
<lb ed="X" n="0673c17"/><lb ed="R081" n="0334a05"/>微下。正明極微上無和合相也。以無和合相故。設
<lb ed="X" n="0673c18"/><lb ed="R081" n="0334a06"/>許爲緣。不可爲所緣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0673c19"/><lb ed="R081" n="0334a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0673c1901">有執色等一一極微<note place="inline">至</note>況無識外眞實極微。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0673c20"/><lb ed="R081" n="0334a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0673c2001">此正量部師。復雙計極微和集爲所緣緣。以遮二
<lb ed="X" n="0673c21"/><lb ed="R081" n="0334a09"/>失也。有執下。先斷前立之非。有執色等一一極微
<lb ed="X" n="0673c22"/><lb ed="R081" n="0334a10"/>不和集時非五識境。以識上無圓微相故。共和下。
<lb ed="X" n="0673c23"/><lb ed="R081" n="0334a11"/>次陳今立之是。言共和集位等者。謂諸極微。和集
<lb ed="X" n="0673c24"/><lb ed="R081" n="0334a12"/>一處。互相資藉。有麤相現。隨其所有多少極微。各
<pb ed="X" xml:id="X50.0821.0674a" n="0674a"/>
<lb ed="X" n="0674a01"/><lb ed="R081" n="0334a13"/>各皆有一和集相。彼相實有。可作五識所緣緣。故
<lb ed="X" n="0674a02"/><lb ed="R081" n="0334a14"/>論云。有執色等各有多相。於中一分是現量境。故
<lb ed="X" n="0674a03"/><lb ed="R081" n="0334a15"/>諸極微相資各有一和集相。此相實有。各能發生
<lb ed="X" n="0674a04"/><lb ed="R081" n="0334a16"/>似<anchor xml:id="nkr_note_add_0674a0401" n="0674a0401"/><anchor xml:id="beg0674a0401" n="0674a0401"/>己<anchor xml:id="end0674a0401"/>相識。故與五識作所緣境。此乃雙支皆具。免
<lb ed="X" n="0674a05"/><lb ed="R081" n="0334a17"/>前二過。下斥破云。彼執非理。共和集位。與未集時
<lb ed="X" n="0674a06"/><lb ed="R081" n="0334a18"/>體相一故者。言極微和合。與不和合。體相是一。眼
<lb ed="X" n="0674a07"/><lb ed="R081" n="0334b01"/>等識上無彼極微相故。眼等識上旣無微相。定無
<lb ed="X" n="0674a08"/><lb ed="R081" n="0334b02"/>集相。縱可以爲緣。不可作所緣。論云。和集如堅等。
<lb ed="X" n="0674a09"/><lb ed="R081" n="0334b03"/>設於眼等識。是緣非所緣。許極微相故。以現前極
<lb ed="X" n="0674a10"/><lb ed="R081" n="0334b04"/>微。形塵不覩。如堅性潤性等故。甁甌等物極微等
<lb ed="X" n="0674a11"/><lb ed="R081" n="0334b05"/>者。緣彼相識應無別故者。論云。甁甌等物大小等
<lb ed="X" n="0674a12"/><lb ed="R081" n="0334b06"/>者。能成極微多少同故。緣彼覺相應無差別。言甁
<lb ed="X" n="0674a13"/><lb ed="R081" n="0334b07"/>甌等物。雖有大小。而極微是同。無有別異。故彼所
<lb ed="X" n="0674a14"/><lb ed="R081" n="0334b08"/>生之識。亦應無別。共和集位。一一極微各各應捨
<lb ed="X" n="0674a15"/><lb ed="R081" n="0334b09"/>圓微相故者。論云。若謂彼物形相別故。覺相亦別
<lb ed="X" n="0674a16"/><lb ed="R081" n="0334b10"/>者。理亦不然。項等別形。唯在甁等假法上有。非極
<lb ed="X" n="0674a17"/><lb ed="R081" n="0334b11"/>微故。彼不應執極微亦有差別之相。所以者何。極
<lb ed="X" n="0674a18"/><lb ed="R081" n="0334b12"/>微量等故。形別唯在假。析彼至極微。彼覺定捨故。
<lb ed="X" n="0674a19"/><lb ed="R081" n="0334b13"/>非甁甌等能成極微有形量別捨圓微相。故知形
<lb ed="X" n="0674a20"/><lb ed="R081" n="0334b14"/>別在假非實。又形別物。析至極微。彼覺定捨故。非
<lb ed="X" n="0674a21"/><lb ed="R081" n="0334b15"/>麤相識緣細相境等者。旣和集位有麤相生。爲此
<lb ed="X" n="0674a22"/><lb ed="R081" n="0334b16"/>識境。生似自識。則應麤識可緣細境。眼識可緣耳
<lb ed="X" n="0674a23"/><lb ed="R081" n="0334b17"/>境。如是。則一識能緣一切境矣。許有極微。尙有如
<lb ed="X" n="0674a24"/><lb ed="R081" n="0334b18"/>上許多過失。況汝所執心外極微。如龜毛兔角。本
<pb ed="X" xml:id="X50.0821.0674b" n="0674b"/>
<lb ed="X" n="0674b01"/><lb ed="R081" n="0335a01"/>非實有。而欲作五識所緣緣哉。故知外色非五識
<lb ed="X" n="0674b02"/><lb ed="R081" n="0335a02"/>所緣緣。必是內色。其理極成。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0674b03"/><lb ed="R081" n="0335a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0674b0301">由此定知自識所變<note place="inline">至</note>見託彼生帶彼相故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0674b04"/><lb ed="R081" n="0335a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0674b0401">以前二師皆不立相分。唯立本質心外法故。於極
<lb ed="X" n="0674b05"/><lb ed="R081" n="0335a05"/>微處。卽闕初支。於和合邊。卽闕第二。故彼所執。皆
<lb ed="X" n="0674b06"/><lb ed="R081" n="0335a06"/>不得成。今立內識所變似相分色。雙支皆具。故見
<lb ed="X" n="0674b07"/><lb ed="R081" n="0335a07"/>託彼生。可以爲緣。帶彼相故。可以爲所緣。論云。內
<lb ed="X" n="0674b08"/><lb ed="R081" n="0335a08"/>色如外現。爲識所緣緣。以彼相在識。及能生識故。
<lb ed="X" n="0674b09"/><lb ed="R081" n="0335a09"/>別行鈔云。所緣緣者。謂是心之所慮處故。名爲所
<lb ed="X" n="0674b10"/><lb ed="R081" n="0335a10"/>緣。只此所緣境。有牽心業用。是心之所託故。復名
<lb ed="X" n="0674b11"/><lb ed="R081" n="0335a11"/>爲緣。卽所緣爲緣。名所緣緣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0674b12"/><lb ed="R081" n="0335a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0674b1201">然識變時隨量大小<note place="inline">至</note>皆識變現非極微成。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0674b13"/><lb ed="R081" n="0335a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0674b1301">問。內識變色。爲隨量大小頓現一相耶。爲是別別
<lb ed="X" n="0674b14"/><lb ed="R081" n="0335a14"/>變作衆多極微。和合而成一相耶。答。內識變色時。
<lb ed="X" n="0674b15"/><lb ed="R081" n="0335a15"/>隨前塵本質境量之大小。一時頓現大小之相分。
<lb ed="X" n="0674b16"/><lb ed="R081" n="0335a16"/>非若汝等別別變作衆多極微。然後和合而成一
<lb ed="X" n="0674b17"/><lb ed="R081" n="0335a17"/>相分也。問。若此極微非實有者。何故佛說令其除
<lb ed="X" n="0674b18"/><lb ed="R081" n="0335a18"/>析。答。然諸經說令除析者。爲有一等愚法之人。妄
<lb ed="X" n="0674b19"/><lb ed="R081" n="0335b01"/>執麤色以爲實有。佛愍其愚。故說極微令其除析
<lb ed="X" n="0674b20"/><lb ed="R081" n="0335b02"/>以明空耳。非謂麤色中之極微是實有也。諸瑜伽
<lb ed="X" n="0674b21"/><lb ed="R081" n="0335b03"/>師受佛語故。以此麤色。用假想觀。七分七分作意
<lb ed="X" n="0674b22"/><lb ed="R081" n="0335b04"/>除析。至不可析處。假說極微。然此極微。猶有方分。
<lb ed="X" n="0674b23"/><lb ed="R081" n="0335b05"/>若更析之。便似空現。不名爲色。非謂實有極微和
<lb ed="X" n="0674b24"/><lb ed="R081" n="0335b06"/>合而生麤色。由此下。結破。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X50.0821.0674c" n="0674c"/>
<lb ed="X" n="0674c01"/><lb ed="R081" n="0335b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0674c0101">餘無對色是此類故<note place="inline">至</note>而可說爲眞實色法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0674c02"/><lb ed="R081" n="0335b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0674c0201">此破無對色也。卽前五塵落謝影子。亦名法塵。故
<lb ed="X" n="0674c03"/><lb ed="R081" n="0335b09"/>曰。是此類故。亦非實有。立量破云。餘無對色。定非
<lb ed="X" n="0674c04"/><lb ed="R081" n="0335b10"/>實色。許無對故。如心心所。諸有下。例破。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0674c05"/><lb ed="R081" n="0335b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0674c0501">表無表色豈非實有<note place="inline">至</note>表示心故假名身表。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0674c06"/><lb ed="R081" n="0335b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0674c0601">此下破有表無表色也。有表者。謂內發勝思。外現
<lb ed="X" n="0674c07"/><lb ed="R081" n="0335b13"/>身語。有所表示故。此有二種。謂身表及語表也。身
<lb ed="X" n="0674c08"/><lb ed="R081" n="0335b14"/>表者。如殺盜婬等。及不殺等。曲跽合掌進退揖讓
<lb ed="X" n="0674c09"/><lb ed="R081" n="0335b15"/>之類。語表者。如妄言綺語等。及不妄言等。無表者。
<lb ed="X" n="0674c10"/><lb ed="R081" n="0335b16"/>如貪等及不貪等。卽受所引色。此在受戒之後思
<lb ed="X" n="0674c11"/><lb ed="R081" n="0335b17"/>種上防惡發善功能爲體。以本無形色。而能表顯。
<lb ed="X" n="0674c12"/><lb ed="R081" n="0335b18"/>故名無表。此有二種。一律儀無表色。二不律儀無
<lb ed="X" n="0674c13"/><lb ed="R081" n="0336a01"/>表色。俱舍云。若住律儀。由勝煩惱。作殺縛等諸不
<lb ed="X" n="0674c14"/><lb ed="R081" n="0336a02"/>善業。由此便發不善無表。住不律儀。由淳淨信。作
<lb ed="X" n="0674c15"/><lb ed="R081" n="0336a03"/>禮佛等諸勝善業。由此亦發諸善無表。名無表色。
<lb ed="X" n="0674c16"/><lb ed="R081" n="0336a04"/>問。外有對色是有質礙。可非實有。表無表色。非有
<lb ed="X" n="0674c17"/><lb ed="R081" n="0336a05"/>質礙。豈非實有。答。此非實有。所以者何。且身表下
<lb ed="X" n="0674c18"/><lb ed="R081" n="0336a06"/>破。先破立有宗以形色爲身表業。有宗云。身表許
<lb ed="X" n="0674c19"/><lb ed="R081" n="0336a07"/>別形故。形爲身表。由思力故。別起如是如是所有
<lb ed="X" n="0674c20"/><lb ed="R081" n="0336a08"/>身形。形卽是表。表善惡故。表卽是業。此之形色。依
<lb ed="X" n="0674c21"/><lb ed="R081" n="0336a09"/>身起故。名身表業。論主破云。若言是形。便非實有。
<lb ed="X" n="0674c22"/><lb ed="R081" n="0336a10"/>形是長短方圓。以長短方圓等。是假非實。謂依多
<lb ed="X" n="0674c23"/><lb ed="R081" n="0336a11"/>顯色假立長等。若分析時。長短極微不可得故。次
<lb ed="X" n="0674c24"/><lb ed="R081" n="0336a12"/>破正量部以行動爲身表業。動是折旋俯仰回頭
<pb ed="X" xml:id="X50.0821.0675a" n="0675a"/>
<lb ed="X" n="0675a01"/><lb ed="R081" n="0336a13"/>轉腦處說。以身動時。由業動故。論主破云。若言是
<lb ed="X" n="0675a02"/><lb ed="R081" n="0336a14"/>動。亦非實有。以行動時。卽屬有爲。一切有爲。皆屬
<lb ed="X" n="0675a03"/><lb ed="R081" n="0336a15"/>刹那。當處出生。隨處滅盡。無容於此轉至餘方。故
<lb ed="X" n="0675a04"/><lb ed="R081" n="0336a16"/>不可言動名身表。有爲法滅不待因故者。俱舍云。
<lb ed="X" n="0675a05"/><lb ed="R081" n="0336a17"/>待因。謂果滅無。非果故不待因滅。旣不待因。纔生
<lb ed="X" n="0675a06"/><lb ed="R081" n="0336a18"/>卽滅。若初不滅。後亦應然。以後與初有性等故。旣
<lb ed="X" n="0675a07"/><lb ed="R081" n="0336b01"/>後有盡。知前有滅故。三破有宗轉計心所引色爲
<lb ed="X" n="0675a08"/><lb ed="R081" n="0336b02"/>身表業。出計云。我宗別有一色名身表業。非是眼
<lb ed="X" n="0675a09"/><lb ed="R081" n="0336b03"/>根所對靑黃顯色。亦無長短方圓形色。是我心根
<lb ed="X" n="0675a10"/><lb ed="R081" n="0336b04"/>力大。發動勝思。引生此色。能令手持足動。卽以此
<lb ed="X" n="0675a11"/><lb ed="R081" n="0336b05"/>色爲身表業。論主斥云。此亦不然。此引生色。以何
<lb ed="X" n="0675a12"/><lb ed="R081" n="0336b06"/>爲性。若言以動爲性。如前<anchor xml:id="nkr_note_add_0675a1201" n="0675a1201"/><anchor xml:id="beg0675a1201" n="0675a1201"/>已<anchor xml:id="end0675a1201"/>破。若以動因爲性。動
<lb ed="X" n="0675a13"/><lb ed="R081" n="0336b07"/>因卽是風界。以動作施爲。皆是風力所轉故。然風
<lb ed="X" n="0675a14"/><lb ed="R081" n="0336b08"/>無形相。亦無善惡。是無記性。故無表示。不應名爲
<lb ed="X" n="0675a15"/><lb ed="R081" n="0336b09"/>表色。以俱舍說。身表唯通善不善性。不通無記。以
<lb ed="X" n="0675a16"/><lb ed="R081" n="0336b10"/>無記心。勢力微劣。不能引發強業。旣風非顯色。是
<lb ed="X" n="0675a17"/><lb ed="R081" n="0336b11"/>無記性。非身表色。則觸等三。亦非顯色。皆屬無記。
<lb ed="X" n="0675a18"/><lb ed="R081" n="0336b12"/>亦非身表。故俱舍云。十有對色。除色及聲。餘八無
<lb ed="X" n="0675a19"/><lb ed="R081" n="0336b13"/>記。謂五色根。香味觸境。不可記爲善不善性。故名
<lb ed="X" n="0675a20"/><lb ed="R081" n="0336b14"/>無記。餘七心界。法界。及色界。聲界。若善不善。心力
<lb ed="X" n="0675a21"/><lb ed="R081" n="0336b15"/>等起。身語表攝。是善不善。餘是無記。問。此身表業。
<lb ed="X" n="0675a22"/><lb ed="R081" n="0336b16"/>旣不屬形。不屬動。不屬心所引色。何由而起。答。然
<lb ed="X" n="0675a23"/><lb ed="R081" n="0336b17"/>此身表。是內心爲種子。令第八識所變手足等色。
<lb ed="X" n="0675a24"/><lb ed="R081" n="0336b18"/>作善作惡。趨轉不定。雖非實動。似有作用。表示此
<pb ed="X" xml:id="X50.0821.0675b" n="0675b"/>
<lb ed="X" n="0675b01"/><lb ed="R081" n="0337a01"/>心。假名身表。非謂離識之外。別有一法名身表也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0675b02"/><lb ed="R081" n="0337a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0675b0201">語表亦非實有聲性<note place="inline">至</note>假名語表於理無違。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0675b03"/><lb ed="R081" n="0337a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0675b0301">次破語表亦非實有。言語雖有表顯。而非實有聲
<lb ed="X" n="0675b04"/><lb ed="R081" n="0337a04"/>性。以從喉臍七處一刹那間出此聲相。此聲上無
<lb ed="X" n="0675b05"/><lb ed="R081" n="0337a05"/>屈曲之音。故無詮表。言語必由多念相續。審慮決
<lb ed="X" n="0675b06"/><lb ed="R081" n="0337a06"/>定。方發語故。此言語者。旣屬多念卽屬生滅。便非
<lb ed="X" n="0675b07"/><lb ed="R081" n="0337a07"/>實有。此語言者。旣屬聲相。便屬有對。外有對色。前
<lb ed="X" n="0675b08"/><lb ed="R081" n="0337a08"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0675b0801" n="0675b0801"/><anchor xml:id="beg0675b0801" n="0675b0801"/>已<anchor xml:id="end0675b0801"/>破故。然因下。示正義。例身表可知。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0675b09"/><lb ed="R081" n="0337a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0675b0901">表旣實無無表寧實<note place="inline">至</note>現行思立故是假有。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0675b10"/><lb ed="R081" n="0337a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0675b1001">此破無表色也。言有表顯者。尙非實有。況無表顯
<lb ed="X" n="0675b11"/><lb ed="R081" n="0337a11"/>而實有哉。問。此無表色從何而有。答。此無表色。是
<lb ed="X" n="0675b12"/><lb ed="R081" n="0337a12"/>從受戒之後。立勝思願。誓斷一切惡。行一切善。以
<lb ed="X" n="0675b13"/><lb ed="R081" n="0337a13"/>此分限。假立無表。勝思願者。謂願此身不作殺。盜。
<lb ed="X" n="0675b14"/><lb ed="R081" n="0337a14"/>婬。是名勝身。口不行妄言。綺語。兩舌。惡口。是名勝
<lb ed="X" n="0675b15"/><lb ed="R081" n="0337a15"/>語。心不起貪。嗔。癡。名勝思惟。由此防惡。發善種子。
<lb ed="X" n="0675b16"/><lb ed="R081" n="0337a16"/>漸漸增長。故立此名。此名依種子邊立。或依定中。
<lb ed="X" n="0675b17"/><lb ed="R081" n="0337a17"/>能止身語惡現行思。故立此名。此名依現行邊立。
<lb ed="X" n="0675b18"/><lb ed="R081" n="0337a18"/>以有防發二種功能。假名無表。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0675b19"/><lb ed="R081" n="0337b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0675b1901">世尊經中說有三業<note place="inline">至</note>唯有內識變似色生。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0675b20"/><lb ed="R081" n="0337b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0675b2001">問。世尊處處經中說有三業。今撥身語爲無。豈不
<lb ed="X" n="0675b21"/><lb ed="R081" n="0337b03"/>與聖敎相違。答。不撥身語爲無。但言身語。非是汝
<lb ed="X" n="0675b22"/><lb ed="R081" n="0337b04"/>等所執實色。思有三種。謂動發勝思。審慮思決定
<lb ed="X" n="0675b23"/><lb ed="R081" n="0337b05"/>思。以動發勝思。能動身發語。與身語相應。名身語
<lb ed="X" n="0675b24"/><lb ed="R081" n="0337b06"/>業。審慮決定二思。唯與意識相應。由彼意念一動
<pb ed="X" xml:id="X50.0821.0675c" n="0675c"/>
<lb ed="X" n="0675c01"/><lb ed="R081" n="0337b07"/>之後。審慮決定。然後能動身發語。故名意業。此唯
<lb ed="X" n="0675c02"/><lb ed="R081" n="0337b08"/>意識最爲殊勝。故曰動身發語獨爲最也。成業論
<lb ed="X" n="0675c03"/><lb ed="R081" n="0337b09"/>云。由外發身語。表內心所思。譬如潛淵魚。鼓波而
<lb ed="X" n="0675c04"/><lb ed="R081" n="0337b10"/>自表。問。身語動作。有所表顯。可稱爲業。意念無形。
<lb ed="X" n="0675c05"/><lb ed="R081" n="0337b11"/>無所表示。何故亦名爲業。答。以動發勝思。能發起
<lb ed="X" n="0675c06"/><lb ed="R081" n="0337b12"/>身語作善作惡。說善說惡。有此動發作用。亦名爲
<lb ed="X" n="0675c07"/><lb ed="R081" n="0337b13"/>業。又動發勝思。亦是審決二思所遊履處。通能起
<lb ed="X" n="0675c08"/><lb ed="R081" n="0337b14"/>善惡業。通能招感苦樂異熟之果。亦名爲道。遊履
<lb ed="X" n="0675c09"/><lb ed="R081" n="0337b15"/>者。謂六道受報也。故曰引滿能招業。力牽也。故知
<lb ed="X" n="0675c10"/><lb ed="R081" n="0337b16"/>不獨身語爲業。爲業道。卽意亦名爲業。爲業道。不
<lb ed="X" n="0675c11"/><lb ed="R081" n="0337b17"/>唯意業。思爲自性。卽前身三口四。皆以思爲自性
<lb ed="X" n="0675c12"/><lb ed="R081" n="0337b18"/>也。或身表語表。皆是中思所發。假說爲身語業。或
<lb ed="X" n="0675c13"/><lb ed="R081" n="0338a01"/>身語亦是內思所遊履處。假名業道。俱舍云。十業
<lb ed="X" n="0675c14"/><lb ed="R081" n="0338a02"/>道中。後三唯道。業之道故。立業道名。彼相應思。說
<lb ed="X" n="0675c15"/><lb ed="R081" n="0338a03"/>名爲業。彼轉故轉。彼行故行。如彼勢力而造作故。
<lb ed="X" n="0675c16"/><lb ed="R081" n="0338a04"/>前七是業。身語業故。亦業之道。思所遊故。由能等
<lb ed="X" n="0675c17"/><lb ed="R081" n="0338a05"/>起身語業思。託身語業。爲境轉故。是業之道。立業
<lb ed="X" n="0675c18"/><lb ed="R081" n="0338a06"/>道名。離殺等七。無貪等三故。由此下。結無外色。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0675c19"/><lb ed="R081" n="0338a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0675c1901">不相應行亦非實有<note place="inline">至</note>如餘假法非實有體。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0675c20"/><lb ed="R081" n="0338a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0675c2001">此下破不相應行也。此不相應行有十四。薩婆多
<lb ed="X" n="0675c21"/><lb ed="R081" n="0338a09"/>計。不與色心相應。皆是實有。是故破之。言不相應
<lb ed="X" n="0675c22"/><lb ed="R081" n="0338a10"/>者。非能緣故。不與心心所法相應。非質礙故。不與
<lb ed="X" n="0675c23"/><lb ed="R081" n="0338a11"/>色法相應。有生滅故。不與無爲相應。揀異四位。故
<lb ed="X" n="0675c24"/><lb ed="R081" n="0338a12"/>名不相應也。得非得等者。等取下文十三法也。得
<pb ed="X" xml:id="X50.0821.0676a" n="0676a"/>
<lb ed="X" n="0676a01"/><lb ed="R081" n="0338a13"/>者。成就不失義。謂色心生起。未滅壞來。是生緣攝
<lb ed="X" n="0676a02"/><lb ed="R081" n="0338a14"/>受增盛之因。說名爲得。非得反此。此十四法。不如
<lb ed="X" n="0676a03"/><lb ed="R081" n="0338a15"/>色心心所實有體相。亦非異色心心所別有作用。
<lb ed="X" n="0676a04"/><lb ed="R081" n="0338a16"/>故知卽是色心心所一分一位假立此名。定非實
<lb ed="X" n="0676a05"/><lb ed="R081" n="0338a17"/>有。故立量破云。此不相應行是有法。非異色心心
<lb ed="X" n="0676a06"/><lb ed="R081" n="0338a18"/>所有實體用宗。因云許蘊攝故。喩如色心等。許蘊
<lb ed="X" n="0676a07"/><lb ed="R081" n="0338b01"/>攝故者。分位唯識故。又量云。不相應行。定非實有。
<lb ed="X" n="0676a08"/><lb ed="R081" n="0338b02"/>或心心所及色無爲所不攝故。如畢竟無。又量云。
<lb ed="X" n="0676a09"/><lb ed="R081" n="0338b03"/>不相應行非實有體。或餘實法所不攝故。如餘假
<lb ed="X" n="0676a10"/><lb ed="R081" n="0338b04"/>法。餘實法。卽眞如實際如來藏等。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0676a11"/><lb ed="R081" n="0338b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0676a1101">且彼如何知得非得<note place="inline">至</note>現在必有善種等故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0676a12"/><lb ed="R081" n="0338b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0676a1201">此破得非得非實有也。先大乘反詰。契經下。小乘
<lb ed="X" n="0676a13"/><lb ed="R081" n="0338b07"/>引經證。言補特迦羅者。此云數取趣。謂數數造業。
<lb ed="X" n="0676a14"/><lb ed="R081" n="0338b08"/>取惡趣故。十無學法。卽正語。正業。正命。正念。正定。
<lb ed="X" n="0676a15"/><lb ed="R081" n="0338b09"/>正見。正思惟。正精進。正解脫。正智也。成就者。卽得
<lb ed="X" n="0676a16"/><lb ed="R081" n="0338b10"/>也。異生者。卽六趣衆生也。阿羅漢者。此云殺賊。亦
<lb ed="X" n="0676a17"/><lb ed="R081" n="0338b11"/>云無生。殺煩惱賊。永不生故。不成就者。不得也。以
<lb ed="X" n="0676a18"/><lb ed="R081" n="0338b12"/>契經有成不成言。故知得不得爲實有。故俱舍云。
<lb ed="X" n="0676a19"/><lb ed="R081" n="0338b13"/>若無有得。異生聖者。起世俗心。應無異生及諸聖
<lb ed="X" n="0676a20"/><lb ed="R081" n="0338b14"/>者建立差別。豈不煩惱<anchor xml:id="nkr_note_add_0676a2001" n="0676a2001"/><anchor xml:id="beg0676a2001" n="0676a2001"/>已<anchor xml:id="end0676a2001"/>斷未斷。有差別故。應有
<lb ed="X" n="0676a21"/><lb ed="R081" n="0338b15"/>差別。謂諸聖者見脩道力。令所依身。轉變異本。於
<lb ed="X" n="0676a22"/><lb ed="R081" n="0338b16"/>彼二道所斷惑中。無復功能令其現起。如是聖者。
<lb ed="X" n="0676a23"/><lb ed="R081" n="0338b17"/>所依身中。無生惑能。名煩惱斷。或世間道。損所依
<lb ed="X" n="0676a24"/><lb ed="R081" n="0338b18"/>中煩惱種子。亦名爲斷。與上相違。名爲未斷。諸未
<pb ed="X" xml:id="X50.0821.0676b" n="0676b"/>
<lb ed="X" n="0676b01"/><lb ed="R081" n="0339a01"/>斷者。說名成就。諸<anchor xml:id="nkr_note_add_0676b0101" n="0676b0101"/><anchor xml:id="beg0676b0101" n="0676b0101"/>已<anchor xml:id="end0676b0101"/>斷者。名不成就。先斥其謬證。
<lb ed="X" n="0676b02"/><lb ed="R081" n="0339a02"/>次例破。輪王七寶者。輪王有四。如金輪。銀輪。銅輪。
<lb ed="X" n="0676b03"/><lb ed="R081" n="0339a03"/>鐵輪。金輪王四天下。銀輪王三天下等。七寶者。謂
<lb ed="X" n="0676b04"/><lb ed="R081" n="0339a04"/>輪寶。象寶。馬寶。牟尼珠寶。女寶。主藏寶。主兵臣寶。
<lb ed="X" n="0676b05"/><lb ed="R081" n="0339a05"/>七寶中。象寶馬寶主藏寶主兵臣寶女寶。是他身。
<lb ed="X" n="0676b06"/><lb ed="R081" n="0339a06"/>其餘是非情。若契經說成就等名實有者。契經亦
<lb ed="X" n="0676b07"/><lb ed="R081" n="0339a07"/>說輪王成就七寶。豈輪王實得他身之身。成就無
<lb ed="X" n="0676b08"/><lb ed="R081" n="0339a08"/>情之物乎。若謂輪王不成就他身非情。是輪王具
<lb ed="X" n="0676b09"/><lb ed="R081" n="0339a09"/>大福德。而於七寶。有自在業力。應念而有。假說成
<lb ed="X" n="0676b10"/><lb ed="R081" n="0339a10"/>就。非實得者。則前所引善惡等法。何不許其有自
<lb ed="X" n="0676b11"/><lb ed="R081" n="0339a11"/>在業力。假說成就。而執實得。若謂七寶現在有故。
<lb ed="X" n="0676b12"/><lb ed="R081" n="0339a12"/>假說成就。寧知善法惡法及無學法非現在有耶。
<lb ed="X" n="0676b13"/><lb ed="R081" n="0339a13"/>以離現在實法。決定無有補特迦羅及無學法。現
<lb ed="X" n="0676b14"/><lb ed="R081" n="0339a14"/>在必具善惡諸種子故。由此義故。則知成就善惡
<lb ed="X" n="0676b15"/><lb ed="R081" n="0339a15"/>無學諸法。亦是假說。非眞實有。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0676b16"/><lb ed="R081" n="0339a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0676b1601">又得於法有何勝用<note place="inline">至</note>得實無故非得亦無。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0676b17"/><lb ed="R081" n="0339a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0676b1701">上破得無實體。此破得無實用。若此得是諸行生
<lb ed="X" n="0676b18"/><lb ed="R081" n="0339a18"/>因。有能生之用。則應現在有情具此得者。於生滅。
<lb ed="X" n="0676b19"/><lb ed="R081" n="0339b01"/>有爲法中。應生不生不滅無爲之法。今何不爾。若
<lb ed="X" n="0676b20"/><lb ed="R081" n="0339b02"/>從先來一切無情之物未得生法。此旣無有生因
<lb ed="X" n="0676b21"/><lb ed="R081" n="0339b03"/>之得。應永不生。何爲不然。若未得此得者。及旣得
<lb ed="X" n="0676b22"/><lb ed="R081" n="0339b04"/>而<anchor xml:id="nkr_note_add_0676b2201" n="0676b2201"/><anchor xml:id="beg0676b2201" n="0676b2201"/>已<anchor xml:id="end0676b2201"/>失此得者。則應皆永不生。胡爲現見生起。若
<lb ed="X" n="0676b23"/><lb ed="R081" n="0339b05"/>謂現在有俱生得爲因而生起者。生與生生。復何
<lb ed="X" n="0676b24"/><lb ed="R081" n="0339b06"/>所作。若謂此得是諸法不離散因者。一切異生具
<pb ed="X" xml:id="X50.0821.0676c" n="0676c"/>
<lb ed="X" n="0676c01"/><lb ed="R081" n="0339b07"/>善惡無記法。得旣俱有。彼雖相違。則應三性一時
<lb ed="X" n="0676c02"/><lb ed="R081" n="0339b08"/>頓現在前。若不頓現。而更待餘法爲因。則俱生得。
<lb ed="X" n="0676c03"/><lb ed="R081" n="0339b09"/>便成無用。若謂此得是一切法不失之因。有情具
<lb ed="X" n="0676c04"/><lb ed="R081" n="0339b10"/>此得故。成就種種世出世法者。亦不然。以諸可成
<lb ed="X" n="0676c05"/><lb ed="R081" n="0339b11"/>之法。皆不離有情。而由有情。成可成法。何關於得。
<lb ed="X" n="0676c06"/><lb ed="R081" n="0339b12"/>若離有前而別求得。實無得者。展轉推求。故得於
<lb ed="X" n="0676c07"/><lb ed="R081" n="0339b13"/>法。俱爲無用。得旣非用。非得亦然。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0676c08"/><lb ed="R081" n="0339b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0676c0801">然依有情可成諸法<note place="inline">至</note>於諸聖法未成就故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0676c09"/><lb ed="R081" n="0339b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0676c0901">此顯得非得正義。然依有情可成諸法分位假立
<lb ed="X" n="0676c10"/><lb ed="R081" n="0339b16"/>三種成就者。瑜伽云。若於引發緣中。勢力自在。假
<lb ed="X" n="0676c11"/><lb ed="R081" n="0339b17"/>立爲得。以此自在爲依止故。所有士夫補特迦羅。
<lb ed="X" n="0676c12"/><lb ed="R081" n="0339b18"/>雖彼彼法<anchor xml:id="nkr_note_add_0676c1201" n="0676c1201"/><anchor xml:id="beg0676c1201" n="0676c1201"/>已<anchor xml:id="end0676c1201"/>起<anchor xml:id="nkr_note_add_0676c1202" n="0676c1202"/><anchor xml:id="beg0676c1202" n="0676c1202"/>已<anchor xml:id="end0676c1202"/>滅。若欲希彼復現在前。便能速
<lb ed="X" n="0676c13"/><lb ed="R081" n="0340a01"/>疾引發諸緣。令得生起。是故亦說此名爲得。當知
<lb ed="X" n="0676c14"/><lb ed="R081" n="0340a02"/>此得。略有三種。一種子成就。若所有染汙法。諸無
<lb ed="X" n="0676c15"/><lb ed="R081" n="0340a03"/>記法。生得善法。不由功用而現行者。彼諸種子。若
<lb ed="X" n="0676c16"/><lb ed="R081" n="0340a04"/>未爲奢摩他之所損伏。若未爲聖道之所永害。若
<lb ed="X" n="0676c17"/><lb ed="R081" n="0340a05"/>不爲邪見損伏諸善。如斷善根者。名爲種子成就。
<lb ed="X" n="0676c18"/><lb ed="R081" n="0340a06"/>二自在成就者。若加行所生善法。及一分無記法。
<lb ed="X" n="0676c19"/><lb ed="R081" n="0340a07"/>生緣所攝受。增盛因種子。名自在成就。三現行成
<lb ed="X" n="0676c20"/><lb ed="R081" n="0340a08"/>就。若現在諸法。自相現前轉。名現行成就。不成就
<lb ed="X" n="0676c21"/><lb ed="R081" n="0340a09"/>者。於三界四諦下。見道所斷分別惑種。未曾永害。
<lb ed="X" n="0676c22"/><lb ed="R081" n="0340a10"/>假立非得。以未得聖法。未入聖流。名異生性。俱舍
<lb ed="X" n="0676c23"/><lb ed="R081" n="0340a11"/>云。言生得善者。不由功力脩得故。加行善者。要由
<lb ed="X" n="0676c24"/><lb ed="R081" n="0340a12"/>功力脩得。不由功力脩得者。若所依中。種未被損。
<pb ed="X" xml:id="X50.0821.0677a" n="0677a"/>
<lb ed="X" n="0677a01"/><lb ed="R081" n="0340a13"/>名爲成就。種<anchor xml:id="nkr_note_add_0677a0101" n="0677a0101"/><anchor xml:id="beg0677a0101" n="0677a0101"/>已<anchor xml:id="end0677a0101"/>被損。名不成就。謂斷善者。由邪見
<lb ed="X" n="0677a02"/><lb ed="R081" n="0340a14"/>力。損所依中善根種子。應知名斷。非所依中善根
<lb ed="X" n="0677a03"/><lb ed="R081" n="0340a15"/>種子畢竟被害。說名爲斷。要由功力而脩得者。若
<lb ed="X" n="0677a04"/><lb ed="R081" n="0340a16"/>所依中。彼法<anchor xml:id="nkr_note_add_0677a0401" n="0677a0401"/><anchor xml:id="beg0677a0401" n="0677a0401"/>已<anchor xml:id="end0677a0401"/>起。生彼功力。自在無損。說名成就。
<lb ed="X" n="0677a05"/><lb ed="R081" n="0340a17"/>與此相違。名不成就。如是二種。亦假非實。故所依
<lb ed="X" n="0677a06"/><lb ed="R081" n="0340a18"/>中。唯有種子未拔。未損。增長自在。於如是位。立成
<lb ed="X" n="0677a07"/><lb ed="R081" n="0340b01"/>就名。無有別物。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0677a08"/><lb ed="R081" n="0340b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0677a0801">復如何知異色心等<note place="inline">至</note>分位差別假立同分。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0677a09"/><lb ed="R081" n="0340b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0677a0901">此破衆同分非實有也。先大乘反詰。次小乘引證。
<lb ed="X" n="0677a10"/><lb ed="R081" n="0340b04"/>此經下。斥其謬證。若同下。展轉辯破。鈔云。同分者。
<lb ed="X" n="0677a11"/><lb ed="R081" n="0340b05"/>同。謂諸有情身形等同。分者。因義。謂由此分。能令
<lb ed="X" n="0677a12"/><lb ed="R081" n="0340b06"/>有情身形等同。言有情者。同分所依。揀非無情。若
<lb ed="X" n="0677a13"/><lb ed="R081" n="0340b07"/>謂同智同言。因同分而起。故執同分爲實有者。則
<lb ed="X" n="0677a14"/><lb ed="R081" n="0340b08"/>應草木瓦石無情之物。各各皆有同分。亦能引發
<lb ed="X" n="0677a15"/><lb ed="R081" n="0340b09"/>同智同言。亦應實有。若謂唯於同分中起同智言。
<lb ed="X" n="0677a16"/><lb ed="R081" n="0340b10"/>名爲實有。非異類者。旣同智言因同分起。則同分
<lb ed="X" n="0677a17"/><lb ed="R081" n="0340b11"/>復應起別同分。如天同分復起天同分。人同分復
<lb ed="X" n="0677a18"/><lb ed="R081" n="0340b12"/>起人同分等。如是展轉。成無窮過。今同分旣無別
<lb ed="X" n="0677a19"/><lb ed="R081" n="0340b13"/>同分起。此同智言。何藉同分。若謂以同分爲因。而
<lb ed="X" n="0677a20"/><lb ed="R081" n="0340b14"/>能起同事同欲。故知同分是實有者。理亦不然。同
<lb ed="X" n="0677a21"/><lb ed="R081" n="0340b15"/>事同欲。皆是宿生習氣熏成。故有同好。何關同分。
<lb ed="X" n="0677a22"/><lb ed="R081" n="0340b16"/>故俱舍云。有別實物名爲同分。謂諸有情展轉類
<lb ed="X" n="0677a23"/><lb ed="R081" n="0340b17"/>等。本論說此名衆同分。此有二種。一無差別。謂諸
<lb ed="X" n="0677a24"/><lb ed="R081" n="0340b18"/>有情。有情同分。一切有情各等有故。有差別者。謂
<pb ed="X" xml:id="X50.0821.0677b" n="0677b"/>
<lb ed="X" n="0677b01"/><lb ed="R081" n="0341a01"/>諸有情。界地趣生。種性男女。近事苾蒭。學無學等。
<lb ed="X" n="0677b02"/><lb ed="R081" n="0341a02"/>各別同分。一類有情各等有故。復有法同分。謂隨
<lb ed="X" n="0677b03"/><lb ed="R081" n="0341a03"/>蘊處界。若無實物無差別相名同分者。展轉差別
<lb ed="X" n="0677b04"/><lb ed="R081" n="0341a04"/>諸有情中有情有情等無差別。覺及施設不應得
<lb ed="X" n="0677b05"/><lb ed="R081" n="0341a05"/>有。如是蘊等。等無差別。覺及施設。不應得有。若別
<lb ed="X" n="0677b06"/><lb ed="R081" n="0341a06"/>有實有名異生同分。何用別立異生性耶。非異人
<lb ed="X" n="0677b07"/><lb ed="R081" n="0341a07"/>同性。別有人性故。又非世間現見同分。以非色故。
<lb ed="X" n="0677b08"/><lb ed="R081" n="0341a08"/>亦非覺慧所能了別。無別用故。世雖不了有情同
<lb ed="X" n="0677b09"/><lb ed="R081" n="0341a09"/>分。而於有情謂無差別。故設有體。亦何所用。又何
<lb ed="X" n="0677b10"/><lb ed="R081" n="0341a10"/>因不許有情同分。諸穀麥等。亦有自類。互相似故。
<lb ed="X" n="0677b11"/><lb ed="R081" n="0341a11"/>又諸同分展轉差別。如何於彼更無同分。而起無
<lb ed="X" n="0677b12"/><lb ed="R081" n="0341a12"/>別覺施設耶。又應顯成勝論所執。彼宗執有總同
<lb ed="X" n="0677b13"/><lb ed="R081" n="0341a13"/>句義。於一切法總同言智。由此發生。彼復執有同
<lb ed="X" n="0677b14"/><lb ed="R081" n="0341a14"/>異句義。於異品類。同異言智。於此發生。毗婆沙師。
<lb ed="X" n="0677b15"/><lb ed="R081" n="0341a15"/>作如是說。彼執於此異類不同。以說一物於多轉
<lb ed="X" n="0677b16"/><lb ed="R081" n="0341a16"/>故。然此同分。皆依有情身心相似分位種類差別。
<lb ed="X" n="0677b17"/><lb ed="R081" n="0341a17"/>假立此名。非是實有。故瑜伽云。云何名衆同分。謂
<lb ed="X" n="0677b18"/><lb ed="R081" n="0341a18"/>若略說。於彼彼處受生有情。同界。同趣。同生。同類。
<lb ed="X" n="0677b19"/><lb ed="R081" n="0341b01"/>住。性。形等。由彼彼分互相似性。是名衆同分。亦名
<lb ed="X" n="0677b20"/><lb ed="R081" n="0341b02"/>有情同分。廣說乃至邪見者望邪見者。殺生者望
<lb ed="X" n="0677b21"/><lb ed="R081" n="0341b03"/>殺生者。正見者望正見者。預流等望預流等。乃至
<lb ed="X" n="0677b22"/><lb ed="R081" n="0341b04"/>如來望如來。如是更互說名同分。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0677b23"/><lb ed="R081" n="0341b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0677b2301">復如何知異色心等<note place="inline">至</note>住時決定假立命根。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0677b24"/><lb ed="R081" n="0341b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0677b2401">此破命根非實有也。餘乘於識暖之外。別執壽爲
<pb ed="X" xml:id="X50.0821.0677c" n="0677c"/>
<lb ed="X" n="0677c01"/><lb ed="R081" n="0341b07"/>命根。死此生彼。以爲實有。如世人以命盡爲死。故
<lb ed="X" n="0677c02"/><lb ed="R081" n="0341b08"/>引經證。此經下先斥謬證。次以色例破。又先<anchor xml:id="nkr_note_add_0677c0201" n="0677c0201"/><anchor xml:id="beg0677c0201" n="0677c0201"/>已<anchor xml:id="end0677c0201"/>成
<lb ed="X" n="0677c03"/><lb ed="R081" n="0341b09"/>離識無色。則知離識無別命根。次以三蘊例破。若
<lb ed="X" n="0677c04"/><lb ed="R081" n="0341b10"/>命根異識非實命根。應如受等異識無實受等。立
<lb ed="X" n="0677c05"/><lb ed="R081" n="0341b11"/>量云。又若命根是有法。非實命根是宗。因云。異識
<lb ed="X" n="0677c06"/><lb ed="R081" n="0341b12"/>實有故。喩應如受等。問云。旣離識外無別命根。只
<lb ed="X" n="0677c07"/><lb ed="R081" n="0341b13"/>應說識。云何經說識壽暖三。答。義別說三。謂阿賴
<lb ed="X" n="0677c08"/><lb ed="R081" n="0341b14"/>耶識相分色法。身根所觸。名暖。阿賴耶之種子。名
<lb ed="X" n="0677c09"/><lb ed="R081" n="0341b15"/>壽。阿賴耶之現行。名識。三法義別。故別說之。非謂
<lb ed="X" n="0677c10"/><lb ed="R081" n="0341b16"/>別有體性。如四正勤。以一法分四。如未生善令生。
<lb ed="X" n="0677c11"/><lb ed="R081" n="0341b17"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0677c1101" n="0677c1101"/><anchor xml:id="beg0677c1101" n="0677c1101"/>已<anchor xml:id="end0677c1101"/>生善令長。未生惡令不生。<anchor xml:id="nkr_note_add_0677c1102" n="0677c1102"/><anchor xml:id="beg0677c1102" n="0677c1102"/>已<anchor xml:id="end0677c1102"/>生惡令斷。以生善
<lb ed="X" n="0677c12"/><lb ed="R081" n="0341b18"/>斷惡義別。故分爲四。亦名四正斷。雖分爲四。但是
<lb ed="X" n="0677c13"/><lb ed="R081" n="0342a01"/>一精進數。問。旣壽暖不異識者。住無心位。旣無有
<lb ed="X" n="0677c14"/><lb ed="R081" n="0342a02"/>識。壽暖應無。何故此身不壞。答。豈不經說識不離
<lb ed="X" n="0677c15"/><lb ed="R081" n="0342a03"/>身。無心位中。暖息雖無。壽識猶在。故身不壞。如無
<lb ed="X" n="0677c16"/><lb ed="R081" n="0342a04"/>色界。身雖捨暖。餘二不捨故。問。旣言識不離身。如
<lb ed="X" n="0677c17"/><lb ed="R081" n="0342a05"/>何名無心位。答。彼無心位所伏滅者。是第六中麤
<lb ed="X" n="0677c18"/><lb ed="R081" n="0342a06"/>相轉識。非是第八微細相識。以有識爲因。故有二
<lb ed="X" n="0677c19"/><lb ed="R081" n="0342a07"/>無心果。此在二卷廣明。此阿賴耶。足爲三界六趣
<lb ed="X" n="0677c20"/><lb ed="R081" n="0342a08"/>四生之體。以此識是徧一切處恒續不斷異熟果
<lb ed="X" n="0677c21"/><lb ed="R081" n="0342a09"/>故。無勞離此識外。別執命根死此生彼。然依親生
<lb ed="X" n="0677c22"/><lb ed="R081" n="0342a10"/>第八種子。能連持往昔自業所引同分色心不斷。
<lb ed="X" n="0677c23"/><lb ed="R081" n="0342a11"/>功能差別。住時決定。假立命根。由功能差別。故世
<lb ed="X" n="0677c24"/><lb ed="R081" n="0342a12"/>間有窮通。由住時決定。故世間有壽夭。窮通壽夭。
<pb ed="X" xml:id="X50.0821.0678a" n="0678a"/>
<lb ed="X" n="0678a01"/><lb ed="R081" n="0342a13"/>雖是往昔自業所引。悉由第八種子連持。故令色
<lb ed="X" n="0678a02"/><lb ed="R081" n="0342a14"/>心不斷。若第八種子散壞。則無生滅滅生之理。故
<lb ed="X" n="0678a03"/><lb ed="R081" n="0342a15"/>卽以此連持不斷功能。假立命根。瑜伽云。云何命
<lb ed="X" n="0678a04"/><lb ed="R081" n="0342a16"/>根。謂由先業。於彼彼處所生自體。所有住時限量
<lb ed="X" n="0678a05"/><lb ed="R081" n="0342a17"/>勢分。說名爲壽。生氣命根。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0678a06"/><lb ed="R081" n="0342a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0678a0601">復如何知二無心定<note place="inline">至</note>故此三法亦非實有。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0678a07"/><lb ed="R081" n="0342b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0678a0701">無想定者。謂此外道厭想如病。忻求無想。以爲微
<lb ed="X" n="0678a08"/><lb ed="R081" n="0342b02"/>妙。立此定名。滅盡定者。令不恒行心所。及染汙第
<lb ed="X" n="0678a09"/><lb ed="R081" n="0342b03"/>七恒行心所。悉皆滅盡。立此定名。二定皆依厭心
<lb ed="X" n="0678a10"/><lb ed="R081" n="0342b04"/>種上遮礙轉識不生功能。建立無想。異熟者。由脩
<lb ed="X" n="0678a11"/><lb ed="R081" n="0342b05"/>無想。感彼天果。名無想報。意謂此三若無實性。何
<lb ed="X" n="0678a12"/><lb ed="R081" n="0342b06"/>以便能遮此心心所法。令不得起。由此二定。能遮
<lb ed="X" n="0678a13"/><lb ed="R081" n="0342b07"/>未來諸心心所令暫不起。如堰江河。故知實有。若
<lb ed="X" n="0678a14"/><lb ed="R081" n="0342b08"/>無下。先例破。次立量破。又遮礙心。何須實法。假亦
<lb ed="X" n="0678a15"/><lb ed="R081" n="0342b09"/>能遮。如提塘等。謂修下。顯正義。定加行者。定前方
<lb ed="X" n="0678a16"/><lb ed="R081" n="0342b10"/>便也。厭患麤動者。無想但厭前六麤動。滅盡亦患
<lb ed="X" n="0678a17"/><lb ed="R081" n="0342b11"/>第七王所。發勝期願。遮心心所。願力漸增。麤動漸
<lb ed="X" n="0678a18"/><lb ed="R081" n="0342b12"/>細。以此微心熏蒸第八。遂成至極增上厭心。由此
<lb ed="X" n="0678a19"/><lb ed="R081" n="0342b13"/>厭心種子。損伏麤動心心所種。麤動心等。亦不現
<lb ed="X" n="0678a20"/><lb ed="R081" n="0342b14"/>行。依此心心所現行伏滅分位。假立二種定名。此
<lb ed="X" n="0678a21"/><lb ed="R081" n="0342b15"/>由熏惡種而成善種。故定亦名善定也。無想異熟。
<lb ed="X" n="0678a22"/><lb ed="R081" n="0342b16"/>由無想定前。求無想果。執彼以爲最極寂靜。發勝
<lb ed="X" n="0678a23"/><lb ed="R081" n="0342b17"/>期願。而欲得彼。以微微心。熏異熟識。成厭心種。遂
<lb ed="X" n="0678a24"/><lb ed="R081" n="0342b18"/>令麤想不行。招彼天異熟。故於此處。立無想果。雖
<pb ed="X" xml:id="X50.0821.0678b" n="0678b"/>
<lb ed="X" n="0678b01"/><lb ed="R081" n="0343a01"/>得此果。異熟不空。故於四百九十九劫中想等不
<lb ed="X" n="0678b02"/><lb ed="R081" n="0343a02"/>行。如夾氷魚。如壓石草。由此果依異熟識立。得異
<lb ed="X" n="0678b03"/><lb ed="R081" n="0343a03"/>熟名。故此下。總結三法非實。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0678b04"/><lb ed="R081" n="0343a04"/>
<lb ed="X" n="0678b05"/><lb ed="R081" n="0343a05"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>成唯識論卷第一</cb:jhead></cb:juan>
</cb:div></body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0658a0501" to="#end0658a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0658b0301" to="#end0658b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0658b0302" to="#end0658b0302"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0658b0601" to="#end0658b0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0659a1901" to="#end0659a1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0659b1801" to="#end0659b1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3"><g ref="#CB05242">䰂</g></lem><rdg wit="#wit.orig"><g ref="#CB15062">䰂</g></rdg></app>
<app from="#beg0659c0401" to="#end0659c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0660b1101" to="#end0660b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0661a0801" to="#end0661a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0662a1401" to="#end0662a1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0662b1201" to="#end0662b1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0662b2401" to="#end0662b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0663c0401" to="#end0663c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0665c1001" to="#end0665c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0666b0601" to="#end0666b0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0667b1001" to="#end0667b1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0668c1801" to="#end0668c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0670c0901" to="#end0670c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0670c1801" to="#end0670c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">刺</lem><rdg wit="#wit.orig">剌</rdg></app>
<app from="#beg0671c1001" to="#end0671c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0671c2001" to="#end0671c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0672a0101" to="#end0672a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0672b0101" to="#end0672b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0672b1701" to="#end0672b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0674a0401" to="#end0674a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0675a1201" to="#end0675a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0675b0801" to="#end0675b0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0676a2001" to="#end0676a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0676b0101" to="#end0676b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0676b2201" to="#end0676b2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0676c1201" to="#end0676c1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0676c1202" to="#end0676c1202"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0677a0101" to="#end0677a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0677a0401" to="#end0677a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0677c0201" to="#end0677c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0677c1101" to="#end0677c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0677c1102" to="#end0677c1102"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="xuzang-notes">
<head>卍續藏 校注</head>
<p>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
<note n="0658a0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0658a0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0658b0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0658b0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0658b0302" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0658b0302">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0658b0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0658b0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0659a1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0659a1901">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0659b1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0659b1801"><g ref="#CB05242">䰂</g>【CB】，<g ref="#CB15062">䰂</g>【卍續】</note>
<note n="0659c0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0659c0401">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0660b1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0660b1101">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0661a0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0661a0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0662a1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0662a1401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0662b1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0662b1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0662b2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0662b2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0663c0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0663c0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0665c1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0665c1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0666b0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0666b0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0667b1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0667b1001">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0668c1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0668c1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0670c0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0670c0901">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0670c1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0670c1801">刺【CB】，剌【卍續】</note>
<note n="0671c1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0671c1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0671c2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0671c2001">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0672a0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0672a0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0672b0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0672b0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0672b1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0672b1701">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0674a0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0674a0401">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0675a1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0675a1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0675b0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0675b0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0676a2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0676a2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0676b0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0676b0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0676b2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0676b2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0676c1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0676c1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0676c1202" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0676c1202">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0677a0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0677a0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0677a0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0677a0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0677c0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0677c0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0677c1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0677c1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0677c1102" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0677c1102">已【CB】，巳【卍續】</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>